उल्लेखालंकार - लक्षण ४

गणपतीचे प्रकार किती व कोणते
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|मराठी व्याकरण|रसगंगाधर|उल्लेखालंकार|
उल्लेखालंकार - लक्षण ४
रसगंगाधर ग्रंथाचे लेखक पंडितराज जगन्नाथ होत. व्याकरण हा भाषेचा पाया आहे.
कुठें कुठें हा उल्लेख, संशय अलंकाराशींही मिश्रित होतो. उदाहरणार्थ :---
“हा सूर्य आहे का हा अग्नि आहे का हा यम आहे, असें तुझ्याविषयी शत्रूंच्या मनांत विकल्प उत्पन्न होतात; व हा बलि आहे का हा कर्ण आहे का हा शिबी आहे, असें तुझ्याविषयीं याचकांच्या मनांत विकल्प उत्पन्न होतात.”
ह्या श्लोकांत, दोन प्रकारचीं ज्ञानें आहेत; व या प्रत्येक ज्ञानांत संशय (अलंकार) आहे; आणि सबंध श्लोकांत उल्लेख अलंकार आहे.
ज्या वेळीं, कोणत्याही वस्तूविषयींच्या केवळ स्वरूपाचा उल्लेख (अनेक प्रकारांनीं) केला जातो, त्या वेळी त्याला, ‘स्वरूपोल्लेख अलंकार’ म्हणावें. हा प्रकार आम्ही पूर्वीच सांगितला आहे.
आताम अनेक फलांचा उल्लेख केला असतां होणारा जो फलोल्लेख अलंकार, त्याचें उदाहरण :---
“हे राजा, ‘ तूं आम्हांला दान देण्याकरतांच जन्माला आला आहेस, असें याचक समजतात; तर ‘तूं आमचें रक्षण करण्याकरताच जन्माला आला आहेस, असें भित्रे लोक समजतात; आनि ‘तू आम्हाला ठार मारण्याकरतांच जन्माला आला आहेस,’ असें (शत्रूंचे) योद्धे समजतात,”
अनेकविध हेतूंचा उल्लेख आला असतां होणार्‍या हेतूल्लेख अलंकाराचें हें उदाहरण :---
“हे भागीरथी, श्रीहरीच्या चरणावरील नखांच्या समागमुळें, तुला कोणी अत्यंत पुण्यशाली समजतात; तर कुणी शंकराच्या मस्तकावर तूं विराजत आहेस म्हणून तुला अत्यंत पुण्यकारक मानतात; तर, दुसरे कुणी (केवळ) तूं भागीरथी नदी आहेस ह्या वस्तुस्थितीच्या माहात्म्यामुळेंच, तुला अत्यंत पुण्यवती मानतात.”
आतां दुसर्‍या द्दष्टीनें (प्रकारानें) उल्लेखालंकार झालेला दिसतो. तो असा :---
ज्या ठिकाणीं ग्रहींते अनेक नसून सुद्धां, विषय, आश्रय व बरोबर राहणारे (समानाधिकरण) वगैरे संबंधी पदार्थ, यांपैकीं कोणत्यातरी एका संबंधी पदार्थामुळें एका वस्तूचें अनेकत्व होतें; व त्यामुळें ती एक वस्तु अनेक प्रकारची भासते. (तोही उल्लेखालंकाराचा एक प्रकार होऊं शकतो) हा उल्लेखही दोन प्रकारचा - एक शुद्ध व दुसरा कोणत्यातरी अलंकाराशीं मिश्रित असणारा.
ह्यांपैकीं शुद्ध उल्लेखालंकाराचें हें उदाहरण :---
“हे राजा, जन्मापासून रम्य असणारी तुझी चित्तवृत्ति विविध प्रकारची होते, ती अशी :---
दीन लोकांच्या समूहाविषयीं ती चित्तवृत्ति दयार्द्र होते; अखिल शत्रुकुलाच्या ठिकाणीं ती निर्दय होते; काव्याचा आस्वाद घेत असतां
ती मृदु होते; आणि वादीला तर्कयुक्त उत्तर देण्याच्या बाबतींत ती कठोर होते; धर्माविषयीं ती निर्लोभी होते; व दुसर्‍यांचें दु:ख पाहून ती भयत्रस्त होते.”
ह्या ठिकाणीं दीनांचा समूह इत्यादि विषय अनेक असल्यामुळें, चित्तवृत्तीही अनेक प्रकारची झाली आहे. राजाविषयींच्या भक्तिभावाला उपस्कारक म्हणून हा उल्लेख अलंकार आहे. ह्या श्लोकांतील चित्तवृत्ति निरनिराळ्या प्रकारच्या असल्यामुळें तिला एक चित्तवृत्ति म्हणतां येणार नाहीं. तरी सुद्धां चित्तवृत्ति ह्या सामान्यस्वरूपानें तिला एक असें म्हणण्याचा कवीचा अभिप्राय आहे.
पुष्कळ गोष्टी करुन मुख्य, महत्वाची तेवढीच न केल्यास म्हणतात. अति निष्काळजी माणसाला ही म्हण पूर्णपणें लागू आहे.
प्रासंगिक पूजा म्हणजे काय
प्रथम खण्डः - एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - एकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - अष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - सप्तचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - षट्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - पञ्चचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - चतुश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
प्रथम खण्डः - द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः


सिंह आयफोन लाइव्ह वॉलपेपर - PHONEKY ios अॅप वर डाउनलोड करा

थेट वॉलपेपर वॉलपेपर GIF अॅनिमेशन
आयफोन लाइव्ह वॉलपेपर शैली ऍनीम / मांगा
सिंह आयफोन लाइव्ह वॉलपेपर
रेटिंग आणि पुनरावलोकने (0)
सध्या या थेट वॉलपेपरसाठी कोणतीही पुनरावलोकने नाहीत
या थेट वॉलपेपरचे पुनरावलोकन करणारे प्रथम व्हा
आपले पुनरावलोकन सबमिट करा
नोंदणी आपले आवडते मोबाईल अॅप्स, गेम, रिंगटोन आणि वॉलपेपर अपलोड आणि अपलोड करा, आपल्या नावाची पुनरावलोकने पोस्ट करण्यासाठी एक PHONEKY खाते नोंदवा.
नोंदणी किंवा साइन इन करा ते PHONEKY कडे
सध्या या थेट वॉलपेपरसाठी कोणतीही पुनरावलोकने नाहीत.
तसेच आयफोन लाइव्ह वॉलपेपर वर
फोन / ब्राउझर: Android
नियॉन एक काल्पनिक एकशृंगी घोडा
फोन / ब्राउझर: Mozilla
फोन / ब्राउझर: NokiaC2-00
वॉर ऑफ द वॉर 128
फोन / ब्राउझर: Nokia306
फोन / ब्राउझर: nokian95
फोन / ब्राउझर: Mozilla
इप्सविच टाउन एफसी चिन्ह
आपल्याला कदाचित देखील आवडेल:
GIF अॅनिमेशन HD वॉलपेपर अँड्रॉइड लाइव्ह वॉलपेपर
PHONEKY: आयफोन लाइव्ह वॉलपेपर
आयफोन लाइव्ह वॉलपेपर सेवा PHONEKY द्वारे प्रदान करण्यात आली आहे आणि ते 100% विनामूल्य आहे
लाइव्ह वॉलपेपर आयफोन 6s / 6s अधिक सुसंगत आहेत, आयफोन 7/7 प्लस, आयफोन 8/8 प्लस आणि आयफोन x
साइन इन करा सदस्य बना
गोपनीयता धोरण | ज्याने मदत मिळून | संपर्क | वापरण्याच्या अटी | PRODIGITS चॅट आणि डेटिंग
कॉपीराइट © 2000-2018 PHONEKY सर्व हक्क राखीव.
आपल्या iPhone साठी सिंह अॅनिमेटेड वॉलपेपर डाउनलोड कराआपण निश्चितपणे त्याच्या आकर्षक दिसणे आनंद होईल PHONEKY वर, आपण विनामूल्य अँड्रॉइड आणि iOS मोबाइल डिव्हाइससाठी लाइव्ह वॉलपेपर डाउनलोड करू शकता. या थेट वॉलपेपरचे छान आणि सुंदर स्वरूप आपण खूप जास्त काळ आपल्यासाठी मोबदला ठेवेल. PHONEKY वर, आपण विविध शैलीचे इतर विविध वॉलपेपर आणि अॅनिमेशन शोधू शकाल, निसर्ग आणि खेळांपर्यंत कार आणि मजेदार आयफोन थेट वॉलपेपर आपण PHONEKY iOS अॅपद्वारे आपल्या iPhone वर लाइव्ह वॉलपेपर डाउनलोड करू शकता. शीर्षस्थानी पाहण्यासाठी 10 आपल्या iPhone साठी लाइव्ह वॉलपेपर, फक्त लोकप्रियता द्वारे लाइव्ह वॉलपेपर वर्गीकरण.
आपण एका वेब ब्राउझरवरून आपल्या iPhone वर एक थेट वॉलपेपर डाउनलोड करू शकत नाही आपण आमच्या iPhone अनुप्रयोग पासून लाइव्ह वॉलपेपर डाउनलोड करण्यासाठी आहे:


employment 51 lakh youth need रोजगाराची ५१ लाख युवकांना गरज | eSakal

रोजगाराची ५१ लाख युवकांना गरज
शनिवार, 14 जुलै 2018
सातारा - नोकरी हवी आहे, तर प्लेसमेंट कंपन्यांत बायोडाटा द्या... जॉबसाठी कंपन्यांचे दरवाजे ठोठवा... कंपन्यांच्या मेलवर बायोडाटा पाठवत राहा... यापासून आता बहुदा सुटका मिळणार आहे... कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता विभागाने ‘महास्वयम् ॲप’ बनविले असून, त्यावरच नोकरीसाठी इच्छुकांना बायोडाटा तयार करता येणार आहे. शिवाय, उद्योजकही ‘वॉन्टेड’ ची माहिती त्यावर देऊ शकतात. राज्यातील तब्बल ५१ लाख युवक-युवतींनी नोकरीसाठी नोंदणी केली आहे.
सातारा - नोकरी हवी आहे, तर प्लेसमेंट कंपन्यांत बायोडाटा द्या... जॉबसाठी कंपन्यांचे दरवाजे ठोठवा... कंपन्यांच्या मेलवर बायोडाटा पाठवत राहा... यापासून आता बहुदा सुटका मिळणार आहे... कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता विभागाने ‘महास्वयम् ॲप’ बनविले असून, त्यावरच नोकरीसाठी इच्छुकांना बायोडाटा तयार करता येणार आहे. शिवाय, उद्योजकही ‘वॉन्टेड’ ची माहिती त्यावर देऊ शकतात. राज्यातील तब्बल ५१ लाख युवक-युवतींनी नोकरीसाठी नोंदणी केली आहे.
सर्वाधिक युवा देश असलेल्या भारतात सुशिक्षित बेरोजगारांची समस्या प्रचंड वेगाने वाढत आहे. शिक्षण घेऊनही रोजगार निर्मितीबाबत माहिती उपलब्ध होत नाहीत. परिणामी ‘जॉब सर्च’मध्ये उमेदीची तीन ते चार वर्षे निघून जातात. यातून युवा पिढीत नैराश्‍य येते. शैक्षणिक गुणवत्तेनुसार नोकरी न मिळाल्याने युवाशक्‍तीचे भविष्य अंधारात जात असते. कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता विभागाने ‘महास्वयम्’ पोर्टलनंतर आता ‘महास्वयम् ॲप’ निर्माण केले आहे. नोकरी इच्छुक, प्रशिक्षणार्थी, उद्योजक होऊ इच्छिणाऱ्यांना या विभागाने एकत्र आणण्याचा प्रयत्न केला आहे.
या तिघांची सांगड घालून नोकरी इच्छुकांसाठी नोकरीच्या संधी पुढे मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. प्रशिक्षण संस्था कोणते प्रशिक्षण, कोठे, कधी देणार आहे, याची इथ्यंभूत माहितीही या ॲपवर उपलब्ध असते. शिवाय, कंपनीधारक, उद्योजकांना भरावयाच्या रिक्‍त पदांची माहितीही त्या ॲपवर देता येत आहे. शिवाय, किती इच्छुकांनी त्यास नोंदणी केली आहे, याची
माहितीही उद्योजकांना मिळणार आहे. अँड्रॉइड आधारित हे मोबाइल ॲप असल्याने त्याची सुविधा नि:शुल्क उपलब्ध आहे.
लाभार्थ्यांची नोंदणी, स्किल कॅलेंडर, प्रशिक्षण केंद्र शोधणे, त्यांचा पत्ता, संपर्क क्रमांक अशा अनेक सुविधा त्यात उपलब्ध आहेत. त्या मिळविण्यासाठी प्रत्येकवेळी लॉगिन करण्याची आवश्‍यकताही लागत नाही.
जॉबसाठी ॲप्लाय करता येईल
काही विशेष सुविधांसाठी लॉगिन करणे आवश्‍यक असते. त्याचा वापर करून स्वत:चा ऑनलाइन बायोडाटा तयार करता येतो. त्यातून कंपनीमध्ये नोकरीसाठी नोंदणी करता येत आहे. तसेच कौशल्य विकास, रोजगार विभागाने रोजगार मेळाव्याचे आयोजन केले असल्यास त्याची नोंदणीही करता येत आहे, अशी माहिती जिल्हा कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता मार्गदर्शन केंद्राचे सहायक संचालक सचिन जाधव यांनी दिली.
७५,६२९ - नोंदणीकृत उद्योजक
सांगा आम्ही जगायचे कसे
पिंपरी - घाणीत काम करतो. हॅण्डग्लोव्हज नाहीत. बूटही नाहीत. वेतनही कापले जाते. त्यावर कडी म्हणजे गेले तीन महिने ठेकेदाराने पगारच दिला नाही. घर कसे...
प्रेयसीच्या माफीसाठी लावले 300 फलक
पिंपरी - प्रेयसीची माफी मागण्यासाठी तरुणाने शहरात चक्‍क 300 फलक लावले. शहरभर याबाबत चर्चा सुरू...
राणीच्या बागेत जिराफ, झेब्राही
मुंबई - भायखळ्याच्या राणीबागेत भारतातील पहिल्या पेंग्विनचा जन्म झाल्यानंतर आता या प्राणिसंग्रहालयात...
आंदर मावळात पर्यटनामुळे वाढला रोजगार
टाकवे बुद्रुक - आंदर मावळात दिवसेंदिवस वाढत्या पर्यटनामुळे स्थानिकांना रोजगार वाढू लागला आहे. पश्‍चिम भागातील धबधब्याखाली भिजण्यासठी आणि...
मुक्ता, हमीद दाभोलकर, मेघा पानसरेंना "एक्‍स' दर्जाची सुरक्षा
पुणे - गौरी लंकेश यांच्या हत्या प्रकरणातील संशयित आरोपी अमोल काळे याच्या डायरीमध्ये डॉ. हमीद दाभोलकर...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


मंथन | थिंक महाराष्ट्र!

ब्राह्मणांना शिव्या घाला आणि पुरोगामी व्हा
बहुजन परिवर्तन यात्रेचा कार्यक्रम रत्नागिरी येथे आयोजित करण्यात आला होता. ती यात्रा बहुजनांमध्ये त्यांच्या हक्कांबाबत प्रबोधन घडवण्यासाठी आयोजित करण्यात आली होती. दौरा राज्यव्यापी आहे. त्याचा रत्नागिरी यात्रा हा भाग होता. यात्रेचे आगमन रत्नागिरी येथे झाल्यानंतर सभा आयोजित करण्यात आली. सभेमध्ये बहुजन नेते वामन मेश्राम यांनी जे विचार मांडले, त्याबाबत काही चर्चा होणे आवश्यक आहे. ते म्हणाले, की “ब्रिटिशांची सत्ता संपून भारतीय जनतेला जे स्वातंत्र्य मिळाले ते काही खरे स्वातंत्र्य नाही. कारण ब्रिटिश गेले आणि सत्ता ब्राह्मण समाजाने ताब्यात घेतली. पक्ष कोणताही सत्तेत असला, तरी सत्तास्थानी ब्राह्मणच असतात. त्यामुळे जनता त्यांना मतदानाच्या मार्गाने सत्तेवरून दूर करू शकत नाही. त्यासाठी बहुजन समाजामध्ये मतपरिवर्तन करून, त्यांची एकजूट घडवून आणली पाहिजे आणि त्यायोगे सत्तास्थाने ताब्यात घेण्याची चळवळ निर्माण केली गेली पाहिजे." त्यांच्या भाषणाचा तसा आशय होता. त्यांनी ब्राह्मण समाजाच्या विरूद्ध भाष्य केले. मात्र ते सत्ता ताब्यात असलेल्या अन्य जातींच्या विरूद्ध बोलले नाहीत. ब्राह्मणेतर समाजाचे संघटन ब्राह्मणांपासून सत्ता हिसकावून घेण्यासाठी गेली दीडशे वर्षें केले जात आहे. वामन मेश्राम हे त्या चळवळीतील तिसऱ्या किंवा चौथ्या पिढीतील असतील.
साहित्याच्या वाटेला जाण्याच्या पुष्कळ आधी, म्हणजे अगदी शब्द फुटण्याच्याही आधी एक तंत्र लक्षात आले होते - मोठ्यांदा रडले, की जे हवे ते मिळते
आवाज मोठ्ठा हवा किंवा जास्त खरे म्हणजे नरडे मोठे हवे. माणसे ओरडणाऱ्याची दखल झक मारत घेतात. नंतर लवकरच आणखी लक्षात आले, की गोंगाट, आरडाओरड केला पाहिजे असे नाही. इतरांच्या मनासारखे वागले, की बक्षीस मिळते म्हणजे दरवेळी मिळेलच असे नाही, पण बहुदा मिळते.
क्वचित, त्या तंत्रातील हुशारी ओळखणारे कोणीतरी भेटे. मग लाभ घडत नसे. पण नुकसान तर नसे. ‘लबाड नाटक करतोय’ असे कौतुक घडे. ‘बघा, कोणाला कसे खुश करावे ते एव्हापासूनच याला माहीत’ असे सर्टिफिकेट मिळे. हे असे या शब्दांत मनात येण्याचे वय ते अर्थातच नव्हते. शब्द येण्याच्या कितीतरी आधी माणसाला हुशारी आलेली असते. पुढे त्या उपजत हुशारीत भर पडत गेली. उदाहरणार्थ, थोडासा अभ्यास केला, की परीक्षेत पास होता येते. परीक्षेत पास होत गेले, की मोठी माणसे विशेष त्रास देत नाहीत. फार तर, ‘त्या अमुक तमुकाच्या मुलासारखा नंबर काढत नाही’ म्हणून अधून मधून कुरकुरतात, आपण ते मनाला लावून घेतले नाही म्हणजे झाले.
विज्ञानात भारतीय मागे का
भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र, वैद्यकशास्त्र अशा वेगवेगळ्या क्षेत्रांत गेल्या दीड हजार वर्षांत अनेक शोध लागले. त्यांवर आधारित नवे तंत्रज्ञान निर्माण झाले. त्यामुळे माणसाचे जीवन सुविधापूर्ण, सुखकर आणि सुरक्षित झाले. निसर्गनियमासंबंधीच्या ज्ञानात लक्षणीय भर पडली. मानवी ज्ञानभांडार समृद्ध झाले. त्या ज्ञानावर आधारित नवे तंत्रज्ञान निर्माण झाले. त्यामुळे समाजाची प्रगती झाली. माणसाचे जीवनमान उंचावले.
भारतीय नाव या विज्ञानसंशोधकांत अभावानेच दिसते. पाच हजार वर्षांपूर्वीची वैदिक संस्कृती त्यावेळच्या अन्य संस्कृतींच्या तुलनेत अधिक प्रगत होती. असे असताना, गेल्या दीड हजार वर्षांत भारतीयांची एवढी पीछेहाट का व्हावी भारतात बुद्धिमत्तेची उणीव होती का भारतात बुद्धिमत्तेची उणीव होती का मला तसे वाटत नाही. ‘हे सर्व शोध आमच्या त्रिकालज्ञ ऋषींनी लावले आहेत. ते वेदांत आहेत. पाश्चात्यांनी ते पळवले’ असे मानणे ही घोर आत्मवंचना, म्हणजे भारतीयांनी स्वत:चीच करून घेतलेली फसवणूक आहे.
बहुसंख्य भारतीयांनी ऐहिकाकडे साधारणत: इसवी सन 500 पासून पाठ फिरवलेली दिसते. त्यांना परलोकाचा ध्यास लागला. इहलोक म्हणजे हे जग अशाश्वत, क्षणभंगुर किंबहुना भासमय आहे. जे काही खरे, चिरंतन, शाश्वत, आनंदमय आहे ते तिकडे वर, परलोकी असा समज सर्वत्र पसरला. तो कथा, कीर्तने, निरूपणे यांद्वारे समाजमानसात दृढ केला गेला. त्यामुळे बुद्धिमंतांचे डोळे परलोकी लागलेले कारण इहलोक भ्रामक. ‘ब्रह्म सत्यं, जगन्मिथ्या’ कारण इहलोक भ्रामक. ‘ब्रह्म सत्यं, जगन्मिथ्या’ खरे ज्ञान म्हणजे ब्रह्मज्ञान. बाकी सारे अज्ञान असा समज सार्वत्रिक होता आणि अजूनही तो भ्रम असल्याचे जाणवते.
मरणाला सामोरे जाण्याची वेळ कोणती - ठरवता येईल
इच्छामरणाचा कायदा आला आहे. कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे, की त्यात खूप त्रुटी आहेत. मी कायद्यातील तपशिलांची चर्चा येथे करणार नाही. मला वेगळेच काही म्हणायचे आहे. मी चर्चा करणार आहे ती मनुष्याने केवळ शरीराने मरणाच्या जवळ जाण्याची तयारी केली तर काय करायचे याची नव्हे; तर मनुष्य एक व्यक्ती म्हणून जगली आणि त्याच्या व्यक्तित्वाचे महत्त्वाचे पैलू लयास जाऊ लागले तर ते कसे ओळखायचे त्यानंतर मग शरीराची ओढ कशी तोडायची त्यानंतर मग शरीराची ओढ कशी तोडायची मला मरणाला जवळ सहज कसे करता येईल याचा विचार होण्याची गरज वाटते. माझ्या त्या विचाराला चालना मिळाली मी जेव्हा बार्बरा एहानराइच ह्या अमेरिकन स्त्रीवादीची मुलाखत वाचली तेव्हा. तिचे नव्याने आलेले पुस्तक आहे, ‘नॅचरल कॉजेस’ (नैसर्गिक कारणे). त्यात ती म्हणते, की प्रत्येकाच्या आयुष्यात “असा एक काळ येतो, की वय झाले असो वा नसो, शरीर खंगले असो वा नसो, पण एखाद्या आजाराची चाहूल लागली, की त्याचे त्याला कळत जाते, “की त्याची जाण्याची वेळ आली आहे. तशा वेळी उगीच जीवन ओढत नेण्यात अर्थ नाही.” मला स्वत:कडे आणि आजूबाजूला पाहण्याची प्रेरणा त्या वाक्याने मिळाली.
सत्शक्तीच्या जागरणासाठी तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास
तंत्रज्ञानाने मनुष्यजीवनावर एकविसाव्या शतकात एवढा प्रभाव टाकला आहे, की गतिमान या जगात तत्त्वज्ञानासारखे विषय संदर्भहीन झाले आहेत का, असा प्रश्‍न उपस्थित केला जातो. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानविषयक ज्ञानशाखा या विकासाकरता आवश्यक समजल्या जातात. समाजाचा ऐहिक व्यवहार चालवण्याकरता व्यावसायिक शाखा आणि त्या संबंधातील ज्ञानशाखांची उपयुक्तता ही नेहमीच्या जीवनात जाणवणारी गोष्ट आहे. त्या तुलनेत तत्त्वज्ञानासारखा विषय मात्र कोणताही उपयोग नसलेला निरुपद्रवी किंवा रिकामटेकड्या अभ्यासकांचा विषय असा मानला जात आहे.
 माझे इतर माणसांशी नाते काय आहे माझे निसर्गाशी नाते काय आहे माझे निसर्गाशी नाते काय आहे माझी विश्वव्यापारात कोणती भूमिका आहे माझी विश्वव्यापारात कोणती भूमिका आहे असे अनेक प्रकारचे माणसाला पडलेले प्रश्‍न यातच मानवी जाणिवेच्या विकासाचे मूळ आहे. म्हणजे, माणसाने त्याच्या अस्तित्वाचा शोध घेत विचारांची जी निर्मिती केली, त्या विचारांची तर्कशुद्ध मांडणी केली, त्याचेच दुसरे नाव म्हणजे तत्त्वज्ञान होय. तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास हा माणसाच्या जाणिवेच्या कक्षा विस्तारत जातो, त्याने लावलेला जीवनाचा अर्थ अधिक व्यापक करतो. जीवनात केवळ गतिमानता असून उपयोगी नाही, तर जीवनाची दिशा हरवायची नसेल, जीवन निरर्थक बनायचे नसेल तर जीवनाचा अर्थ समजून घेण्याची जी प्रकिया आहे, ती खंडित होऊन चालणार नाही. तिच्यात स्थितिशीलता येऊन चालणार नाही. मानवी संस्कृतीच्या कालखंडात कधीतरी लावला गेलेला त्यासंबंधीचा अर्थ, तोच अंतिम आहे असे समजून, संस्कृतीच्या वाहत्या प्रवाहाला उलटे फिरवून चालणार नाही. तसे घडत असल्यामुळे अनेक प्रकारचे प्रश्‍न तयार झाले आहेत.
गुरूचे महत्त्व भारतीय परंपरेत अनन्यसाधारण आहे. गुरू मध्ये ब्रह्मा-विष्णू-महेश हे तिघेही सामावले आहेत. आणि ही त्रिमूर्ती म्हणजे भारतीय जीवनाचा आधारच होय. त्यांच्यामधूनच सृष्टीची उत्पत्ती - स्थिती व लय घडत असते असा समज भारतीय लोकांचा आहे. त्यामुळे गुरूचे स्थान खूपच मोठे, जवळजवळ सर्वव्यापी होते. गुरू-शिष्य संबंधांच्या अगणित कथा भारतात प्रसृत आहेत. गुरुची थोरवी अशी भारतीय अंगागांत भिनली आहे. गुरु ही जाणकार, ज्ञानी व अनुभवी व्यक्ती असे मानले जाते. त्या प्रकारचे मिथ त्या शब्दाभोवती तयार झाले आहे. हे खरेच आहे, की कोणी जाणकार माणसाने दीक्षा दिली तर ती मनात ‘फिट’ बसते. गुरुपदेशाचे तसेच महत्त्व आहे. जणू गुरू शिष्याला रहस्यमय असे काही सांगत असतो असा भाव त्या रचनेमध्ये व नातेसंबंधांमध्ये आहे. आधुनिक काळात शिक्षकांना गुरुची जागा दिली गेली. त्यामुळे शिक्षकांना बऱ्याच विद्यार्थ्यांच्या जीवनात अनन्य स्थान असते. गुरूला व शिक्षकालाही सर्व काही कळते असेच विद्यार्थ्याला वाटत असते. गुरु अथवा शिक्षक विद्यार्थ्याला घडवतो अशी पक्की धारणाही भारतीय समाजात आहे. संगीत आणि कुस्ती, मल्लखांब यांसारखे काही क्रीडाप्रकार यांमध्ये गुरु-शिष्य परंपरा अजूनदेखील निष्ठेने जपली जाते. योग-अध्यात्म या क्षेत्रांतदेखील गुरुविना अन्य कोणी नाही अशीच शिष्याची भावना असते.
शिक्षण आणि संस्कार या गोष्टी भारतीय जीवनात एकमेकांना जोडूनच येतात. शिकायचे म्हणजे संस्कार करून घ्यायचे तो विचार, मला वाटते, ऋषींच्या आश्रमशाळा, गुरुकुल शिक्षणपद्धत या परंपरेतून आला असावा. पण ब्रिटिश राजवट भारतात दोनशे वर्षांपूर्वी आल्यानंतर येथे औपचारिक शिक्षणपद्धत आली. शिक्षणाचा संबंध नोकरीव्यवसायाशी, अर्थार्जनाशी जोडला गेला. शाळा-कॉलेजांमध्ये विविध विषयांचे, विद्याशाखांचे ज्ञान मिळू लागले. त्यामध्ये संस्कारांचा भाग उघड नव्हता व नाहीदेखील. मूल्यशिक्षण या नावाने मुलांना वागणुकीचे काही धडे दिले जातात, पण त्यासाठी तासिका असतात. त्या विषयाच्या मार्कांची मोजदाद होते. पुण्याचा एक ट्रस्ट तर गेली कित्येक वर्षें मूल्यशिक्षणाचे प्रयोग काही शाळांतून जाणीवपूर्वक राबवून पाहत आहे, पण त्यामधून विशेष संस्कारशील मुले निर्माण झाल्याचे ऐकिवात नाही. स्वातंत्र्योत्तर काळात संस्कार हा शब्द अधिक व्यापक अर्थाने वापरला जाऊ लागला आणि श्रमसंस्कारसारख्या संज्ञा तयार झाल्या. आता तर वाचनसंस्कार, खाद्यसंस्कार असे शब्द सर्रास उपयोगात आणले जातात. संस्कार या शब्दाचा अर्थ जो परंपरेने धार्मिकतेशी जोडला गेला होता तो मोकळा झाला.
मानवी विकार व संस्कृती
 विजय तेंडुलकर यांचा दहावा स्मृतिदिन आणि जागतिक हिंसाचारविरोधी दिवस हे जवळजवळ लागून, एकापाठोपाठ एक आले. त्यामुळे त्या घटनांना औचित्य लाभले. ही आठवडाभरा पूर्वीची गोष्ट. विजय तेंडुलकर यांनी हिंसाचाराचा, विशेषत: मानवात दडलेल्या हिंसावृत्तीचा शोध घेतला. तोच त्यांनी त्यांच्या नाट्यकृती व चित्रपटकृती यांमधून मांडला. मनुष्य हादेखील प्राणी आहे. त्याने त्याच्या प्राणीज विकृती संस्कृतीच्या आवरणाखाली दाबून ठेवण्याचा परोपरीने प्रयत्न केला आहे. परंतु अडचणीचे प्रसंग उद्भवताच संस्कृतीची ती आवरणे गळून पडतात व मनुष्यदेखील हिंस्र प्राण्यासारखा उघडावाघडा व्यक्त होतो. तेंडुलकर यांनी त्यांचे ते निरीक्षण कलात्मक रीतीने मांडले. त्यामुळे ते प्रभावी रीत्या व्यक्त झाले आणि परिणामतः लोक बिथरले. त्यांनी त्यांची नाटके बंद पाडली, त्यांच्यावर व्यक्तिगत हल्ले केले. तेंडुलकर त्या काळात कमालीचे शांत राहिले. त्यामुळे त्यांच्या पक्क्या चाहत्यांचा वर्ग जसा तयार झाला तसा त्यांच्याबद्दल मनात अढी बाळगून असलेला वर्गही तयार झाला. समाजात असे गट तयार झाले, की वस्तुनिष्ठता संपते. तसेच तेंडुलकरांच्या बाबतीतही घडले. त्यांच्या प्रतिपादनाचा वाद-प्रतिवाद फारसा खोलवर झाला नाही.
कर्णबधिरांचे शिक्षण - ना दिशा ना धोरण
‘नॅशनल कन्व्हेन्शन फॉर द एज्युकेशन ऑफ द डेफ’ या संस्थेची स्थापना दिल्ली येथे १९३५ या वर्षी झाली. संस्थेची स्थापना कर्णबधिरांना चांगल्या प्रकारचे शिक्षण व प्रशिक्षण मिळावे, विशेष शिक्षिकांचे सक्षमीकरण व्हावे, त्यांना वेळोवेळी मार्गदर्शन मिळावे, ऑडिओलॉजिस्ट, सोशल वर्कर्स, सायकॉलॉजिस्ट या व्यावसायिकांना परिणामकारक योगदान करता यावे आणि त्यांच्या ज्ञानाचा उपयोग कर्णबधिरांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सहजपणे मिसळता यावे यासाठी व्हावा या महान उद्देशाने झाली. तरी सुद्धा १९९२ पर्यंतच्या काळात या क्षेत्रात काही घडामोडी झाल्या नाहीत. ‘एन.सी.इ.डी.’ला त्याचे कर्तव्य करता यावे, यासाठी वैधानिक अधिकार मिळाले. पण याच वर्षी ‘एन.सी.इ.डी.’ला त्यांची कर्तव्ये काटेकोरपणे करण्यासाठी त्यांना वैधानिक अधिकार मिळावे यासाठी राष्ट्रपतींची मंजुरी मिळाली. भारतीय पुनर्वास कायदा १९९५ या वर्षी अस्तित्वात आला. त्यानंतर ‘एन.सी.इ.डी.’च्या शाखा अनेक राज्यांत स्थापन होत गेल्या. महाराष्ट्रातही संस्थेची शाखा आहे. ‘एन.सी.इ.डी.’च्या वार्षिक परिषदा एकेका राज्यात आयोजित केल्या जातात.
‘एन.सी.इ.डी.’च्या वार्षिक परिषदा ठिकठिकाणी राज्यात आयोजित केल्या जावू लागल्या. राज्याराज्यांतील व्यावसायिकांना एकत्र येवून संवाद, विचार आणि कार्यक्रमांची देवघेव करण्याची; तसेच, शोधनिबंध सादर करण्याची संधी यामुळे उपलब्ध झाली.
माणूस विचार करतो म्हणजे नक्की काय करतो तो कसला विचार करतो- कशाच्या आधारे विचार करतो तो कसला विचार करतो- कशाच्या आधारे विचार करतो विचार करून त्याला काय साध्य करायचे असते विचार करून त्याला काय साध्य करायचे असते तो अनेक वेळा द्विधाच नव्हे तर त्रिधा वा त्याहूनही अधिक पर्यायांचा विचार करतो. माणूस तोच असतो, पण त्याचे एक मन म्हणते अमुक करण्यास हवे, दुसरे मन म्हणते ते अजिबात करता कामा नये तो अनेक वेळा द्विधाच नव्हे तर त्रिधा वा त्याहूनही अधिक पर्यायांचा विचार करतो. माणूस तोच असतो, पण त्याचे एक मन म्हणते अमुक करण्यास हवे, दुसरे मन म्हणते ते अजिबात करता कामा नये मन एकच पण पर्यायी विचार अनेक, तर प्रश्न हा की माणूस ‘विचार’ करतो म्हणजे नक्की काय करतो
त्या प्रश्नाकडे वळण्यापूर्वी ‘विचार’ आणि ‘विचारसरणी’ यांतील फरकही समजून घ्यायला हवा. काही लोक विचार करतात तो विशिष्ट विचारसरणीनुसार म्हणजे विचार आणि विचारसरणी या दोन भिन्न बाबी आहेत. ‘प्रेरक ललकारी’ने ‘विचारसरणी’ हाच विषय विशेषांकासाठी निवडला आहे. म्हणून त्या प्रश्नावर मुळापासून ‘विचार’ करायला हवा.
विचारसरणी अनेक असतात - समाजवादी, साम्यवादी, उदारमतवादी, हिंदुत्ववादी, इस्लामवादी, भांडवलवादी, पर्यावरणवादी, चंगळवादी, फॅसिझमवादी आणि अशा इतरही काही विचारसरणी दररोजच्या वर्तमानपत्रांत वा टीव्हीवर लोकांच्या वाचनात येतात किंवा कानावर पडतात. मी या लेखात त्या विचारसरणींविषयी लिहिणार नाही तर विचार व विचारसरणी यांच्या निकषांचा ऊहापोह करणार आहे.
त्या निकषांमध्ये एक मुद्दा असतो, की ‘चूक’ काय आणि ‘बरोबर’ काय कधी कधी, दोन्ही (वा अधिक) पर्यायी विचार ‘चूक’ असू शकतात. म्हणजे ‘इकडे आड तिकडे विहीर’ किंवा ‘आगीतून फुफाट्यात सापडणे’ किंवा ‘धरले तर चावते आणि सोडले तर पळते’ या म्हणींमधून दोन्ही पर्यायी विचार कसे चुकीचे असू शकतात ते स्पष्ट होते.
सोशल मिडिआ अकाऊंटने रजिस्टर व्हा
अधिक संकेस्थळांसाठी इथे क्लिक करा..
लॉगिन करा ओनलाइन डोनेशन द्या
सर्व हक्क 'व्हिजन महाराष्ट्र फाउंडेशन'कडे राखीव | सौजन्य : अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमीटेड


उन्हाळ्यातील गर्भावस्थेत अश्या प्रकारे काळजी घ्या. - Tinystep

उन्हाळ्यातील गर्भावस्थेत अश्या प्रकारे काळजी घ्या.
गर्भावस्थेचा काळ सुखद अनुभव देणारा असला तरीही जसे जसे महिने वाढू लागतात अवघडलेपण वाढू लागते. कधी एकदा प्रसुती होते असेही वाटू लागते. त्यातून गर्भावस्थेतील तिसरी तिमाही आणि प्रसुती जर ऐन उन्हाळ्यात येणार असेल तर हे दिवस काढणे निश्चितच कठीण होते. हल्ली होणाऱ्या आया अगदी शेवटच्या दिवसापर्यंतही काम करतात किंवा काही वेळा ९व्या महिन्यात विश्रांती घेतात. की असे म्हणूया गर्भावस्थेत अॅाक्टीव्ह किंवा चालते फिरते राहण्याचा सल्ला स्त्रियांनी फारच मनावर घेतला आहे. तर ते असोच पण उन्हाळ्यातील प्रसुती किंवा गर्भावस्था ही नक्कीच होऊ घातलेल्या आईसाठी त्रासदायक ठरते.
गर्भवती स्त्रीच्या शरीरात गर्भधारणेपासून बदल घडू लागतात. सुरुवातीच्या काळात ज्या गोष्टींचा मॉर्निंग सिकनेस किंवा कोरड्या उलट्या, थकवा, वेदना आणि क्रॅम्स किंवा स्नायू आखडण्याचा त्रास होतो तो उन्हाळ्यात हा त्रास अधिक जाणवू शकतो. तसेच गर्भावस्थेत रक्तदाबही अनियंत्रित असू शकतो. त्यामुळे गर्भावस्थेत उष्माघाताचा त्रास होऊ शकतो. तसेच उकाडा आणि हवेतील दमटपणा यामुळे आपल्याला अधिक गरम आणि अस्वस्थ वाटू शकते.
गर्भावस्था किंवा प्रसुती वेळी कोणती काळजी घ्यावी
१. शरीरातील पाण्याचे प्रमाण
गर्भवती स्त्रियांनी शरीराची जपणूक करणे आवश्यक आहे. उन्हाळ्यात जास्त घाम येऊन शरीरातील पाणी कमी होते. त्यामुळे पाण्याचे प्रमाण नियंत्रित राखले पाहिजे. पाण्याच्या कमतरतेमुळे मुदतपुर्व प्रसुती होण्याचा धोका असता. शरीरातील पाणी कमी झाल्याने मळमळणे, चक्कर येणे, स्नायू आखडणे आणि थकवा इत्यादी त्रास होतात. या लक्षणांपासून दूर राहण्यासाठी विशेषतः उन्हाळाच्या काळात भरपूर पाणी प्यायले पाहिजे.
गर्भावस्थेत तिसऱ्या तिमाहीत स्त्रीच्या पायावर थोडीफार सूज येते. थोडा आराम केल्यानंतर ती बरी होते. या काळात गर्भवतीने आहारात मीठ कमी घेतले पाहिजे त्यामुळे सूज कमी होण्यास मदत होते. मात्र उन्हाळ्यात शरीरावर सूज येण्याचे प्रमाण वाढू शकते. त्याने अस्वस्थता वाढते. तेव्हा डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. शक्यतो पाय उंच करून ठेवावे. तसेच योग्य मापाचे शूज घालावेत.
उन्हाळ्याच्या काळातील गर्भारपण थोडे त्रासदायक ठरते. अगदी साध्या साध्या गोष्टी करतानाही थकवा येणे, अतिघाम येणे असा त्रास होतो. त्यामुळे शरीरातील पाणी कमी होते.
अतिउष्णता असल्यास गर्भवतीच्या शरीराचे तापमानही वाढते. ते जवळपास १०५-१०६ अश फॅरेनहाईट पर्यंत असते त्यामुळे योग्य वेळीच उपचार करणे आवश्यक आहे.
उन्हाळ्यात गर्भवती स्त्रीला थंडावा असलेल्या आरामदायी जागेवर रहावे. शक्यतो उन्हात बाहेर पडूच नये. कारण गर्भावस्थेच्या पहिल्या तिमाहीत जर स्त्रीचे तापमान १०२ पेक्षा अधिक असल्यास गर्भामध्ये दोष निर्माण होऊ शकतो. फॉलिक अॅतसिडची कमतरता भासल्याने असे दोष उत्पन्न होतात. त्यामुळे शक्यतो उन्हात जाणे टाळावेच. त्याशिवाय थंड पाण्याने अंघोळ करावी.
५. कॅफेनचे सेवन टाळा
गर्भवतीने आहाराकडे विशेष लक्ष दिले पाहिजे. उन्हाळ्याच्या दिवसांत उष्णता अधिक असते त्यामुळे पाण्याचे भरपूर सेवन करावे मात्र चहा, कॉफी यासांरखे कॅफिन असणारी पेये, एरिएटेड पेये, कोल्डqड्रक्स घेणे टाळावे.
६. भूक न लागणे
उन्हाळ्यामध्ये भूक मंदावणे हे सर्वसाधारण लक्षण असते. मात्र गर्भवतीच्या बाबतीत आहाराकडे लक्ष देणे अधिक महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे ताजी फळे, फळांचे रस, काकडी सारख्या भाज्या यांचा समावेश आहारात करणे जरुरीचे असते. उन्हाळ्याच्या काळात तेलकट, तुपकट, मसालेदार पदार्थ टाळावे. तसेच थोडा थोडा आहार घ्यावा. एकाच वेळी खूप जेऊ नये त्यामुळे चयापचय क्रिया योग्य होते आणि बाळाच्या वाढीसाठी फायदा होतो. अति प्रमाणात एकाच वेळी जेवल्यास शरीरातील उष्णता वाढते.
अतिघामामुळे पुरळ येणे, खाज सुटणे असे त्रास होतात. त्यामुळे उन्हाळ्यात घाम जास्त येत असल्याने कपड्यांची निवड ही गर्भावस्थेतील महत्त्वाची गोष्ट आहे. त्यासाठी सुती सैलसर कपडे या काळात घालणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. गाऊन किंवा मॅक्सी सारखे ड्रेस घालता येतील. घट्ट कपडे घालणे टा‹ळावे. तसेच अंगाला व्यवस्थित पावडर लावावी. तसेच उन्हाळ्याच्या काळात प्रसुती येणार असेल तर केसही मानेपासून वर बांधावेत किंवा छोटे कापावेत. त्यामुळे घाम कमी येईल शिवाय केसाची काळजी घेणे सोपे जाईल.
८. त्वचा कोरडी पडणे
गर्भावस्थेमध्ये त्वचा खूप संवेदनशील असते त्यामुळे ती कोरडी पडते. उन्हामध्ये बाहेर पडताना एसपीएफ क्रीम जरुर लावावे. त्यामुळे त्वचा ओलसर राहाते आणि कोरडी पडण्यापासून बचाव होतो. त्याशिवाय गॉगलही घालावा. तसेच ओठही उन्हाळ्यात कोरडे पडतात त्यासाठी लिप बाम, तूप आदीचा वापर करावा
९. अतिव्यायाम, कष्ट नको
चालणे, पोहणे, योग आणि काही इतर गर्भावस्थेतील व्यायाम करावेत पण अति ताण घेऊ नका. सकाळच्या वेळात उन्हे डोक्यावर येण्याआधी पुरेसा व्यायाम करावा. खूप जास्त शारिरीक श्रम पडणारे व्यायाम करु नये. मोकळ्या हवेत फिरणे हा देखील उत्तम व्यायाम आहे त्यामुळे ताजेतवाने वाटते. पण उन्हाळ्यात मात्र उन व्हायचा आत आणि संध्याकाळी उन्हे उतरल्यावर फिरायला जावे.
या व्यतिरिक्त गर्भवतीने भरपूर आराम केला पाहिजे. त्यामुळे उन्हाळ्यात येणारा थकवा कमी होईल. वरील गोष्टी लक्षात ठेवल्या तर उन्हाळ्यात गर्भारपणातील त्रासापासून सुटका होण्यास मदतच मिळेल.
मुलतानी मातीचे त्वचेवर आणि समस्येनुसार फायदे
जाणून घ्या अपुऱ्या दिवसाचे (प्रिमॅच्युअर)बाळ का जन्माला येते
तुम्हांला नखं खाण्याची/ कुरतडण्याची सवय आहे मग हे नक्कीच वाचा
तिने बाळाचा पहिलं रडणं ऐकला... आणि ती कोमातून बाहेर आली
मग आता... गोड बातमी कधी या प्रश्नाला कशी मजेशीर उत्तरे कश्या द्याल
यशस्वी मातृत्वसाठी या ६ सवयी लावून घेणे आवश्यक आहे.
चेहऱ्याच्या सौंदर्यसाठी ५ आश्चर्यचकित करणाऱ्या विचित्र युक्त्या
नवजात बाळाच्या त्वचेविषयक या गोष्टी माहिती असणे आवश्यक असते.
अशी करा कोबीची भजी
तुमच्या बाळासाठी नाचणीचं सत्व
गरोदरपणात असताना ह्या लसी घ्या. . .
लहान बाळाचे दात कधी यायला सुरवात होते..आणि लहान मुलांचा दाताविषयक सर्व प्रश्नांची उत्तरे
अशी करा कांद्याची कुरकुरीत खेकडा भजी
बाळाला सहा महिने झाल्यावर....
हे सहा काही मजेदार प्रश्न लहान मुले नक्की विचारातात ...जाणून घ्या त्यांची उत्तरे कशी द्यायची


विदर्भाने मुख्यमंत्र्यांना ताकद देण्याची आवश्यकता | Media Watch

Media Watch राजकारण विदर्भाने मुख्यमंत्र्यांना ताकद देण्याची आवश्यकता
विदर्भाने मुख्यमंत्र्यांना ताकद देण्याची आवश्यकता
कोणत्याही दुखण्यामागचं मूळ कारण समजून न घेता भावनिक गुंता निर्माण करून वरवर मलमपट्टी करणे हे भारतीय समाजाचं खास वैशिष्ट्य आहे. गेली दोन दशकं केवळ महाराष्ट्रचं नाही तर देशाला अस्वस्थ करणार्‍या शेतकर्‍यांच्या आत्महत्यांच्या विषयातही असंच झालं आहे. या विषयाची तीव्रता वाढली की कर्जमुक्ती आणि पॅकेज हे दोनच पर्याय समोर केले जातात. विरोधक कोणीही असो ते शेतकर्‍यांचा खूप उमाळा असल्याचे दाखवत सरकारवर प्रचंड दबाव आणतात. सरकारही कोणत्याही पक्षाचे असले तरी
शेवटी ते नैतिक दडपणाखाली येते आणि कर्जमुक्ती किंवा पॅकेज असं काहीतरी देऊन मोकळं होतं. या पार्श्‍वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी संपूर्ण कर्जमुक्ती देण्यास ठाम नकार देताना आत्महत्या थांबविण्यासाठी तेवढय़ाच ठोस उपाययोजनांची घोषणा केली. राजकारण्यांमध्ये लोकानुनय करण्याची स्पर्धा लागली असताना फडणवीसांनी तो मोह टाळून शेतकरी आत्महत्येच्या दुखण्यावर कायमस्वरूपी उपाययोजना करण्यास प्राथमिकता दिल्याबद्दल त्यांचं अभिनंदन केलं पाहिजे. कर्जमुक्ती विषयात सध्या जी मंडळी रान उठवीत आहे त्यांनी २00८-0९ मध्ये तेव्हाच्या सरकारने जी कर्जमुक्ती केली त्याचे काय झाले हे समजून घेतले तरी त्यांचे डोके जाग्यावर येईल. तेव्हा सरकारने जवळपास ७ हजार कोटी रुपयांची कर्जमाफी दिली होती. विदर्भ-मराठवाड्यातील शेतकर्‍यांना त्याचा किती फायदा झाला हे तपासलं तर शेतकरी आत्महत्यांपैकी ९५ टक्के आत्महत्या असलेल्या विदर्भ-मराठवाड्याच्या वाट्याला एकूण कर्जमाफीच्या रकमेपैकी केवळ १७ टक्के रक्कम तेव्हा आली होती. एकही आत्महत्या नसलेल्या पश्‍चिम महाराष्ट्राला मात्र ५३ टक्के रक्कम गेली. जवळपास ४ हजार कोटी रुपये त्यांच्या घशात गेले होते ही अशी फसवी कर्जमाफी विदर्भातील शेतकर्‍यांना हवी आहे का
या विषयातील गडबड जरा समजून घेतली पाहिजे. २00८ मध्ये कर्जमाफी देण्याचा जेव्हा निर्णय झाला तेव्हा कर्जमाफीसाठी सरकारने केलेली भरभक्कम तरतूद पाहून शरद पवार आणि पश्‍चिम महाराष्ट्रातील नेत्यांनी त्या योजनेत एक मस्त मेख मारून ठेवली. ज्यांच्याजवळ पाच एकरापेक्षा कमी जमीन आहे अशाच शेतकर्‍यांना कर्जमाफीचा फायदा होईल, असा हा नियम होता. विदर्भात पाच एकरपेक्षा कमी शेती असणारे शेतकरी फारच कमी आहेत. आपल्याकडे कोरडवाहू शेती असल्याने शेती भरपूर पण उत्पन्न काहीच नाही, अशी स्थिती आहे. दुसरीकडे पश्‍चिम महाराष्ट्रात सिंचनाच्या मुबलक सोयी असल्याने तेथे एक-दोन एकर मालकी असलेला शेतकरीही लाखोत उत्पन्न काढतो. तेथे ८0 टक्क्यांपेक्षा अधिक शेतकरी अल्पभूधारक आहे. स्वाभाविकच कर्जमाफीचा फायदा त्यांना अधिक झाला. पश्‍चिम महाराष्ट्रात रोखीचे पिके घेण्याचं प्रमाण जास्त असल्याने कर्ज घेणार्‍या शेतकर्‍यांची संख्याही खूप मोठी आहे. याउलट विदर्भ व मराठवाड्यात ६0 लाखांच्या आसपास खातेदार शेतकरी आहेत. मात्र अर्ध्यापेक्षा जास्त म्हणजे जवळपास ६0 टक्के शेतकरी वेगवेगळ्या कारणांमुळे कर्जच घेत नाही किंवा ते कर्जाला ते पात्र ठरत नाही. अशा परिस्थितीत गेल्यावेळची कर्जमाफी पश्‍चिम महाराष्ट्रासाठी लॉटरी बनून आली होती. पश्‍चिम महाराष्ट्रातील नेत्यांची हुशारी पाहा… तेव्हा कर्जमाफीची जी रक्कम मिळाली ती सारी रक्कम त्यांनी जिल्हा सहकारी बँकांकडे वळविली होती. त्यातून डबघाईस आलेल्या बँका जागेवर आणण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला. त्याअगोदर त्यांनीच साखर कारखानदारीला भरमसाठ कर्ज देण्यासाठी त्या बँकांना वेठीस धरून त्या बँका डुबविल्या होत्या. नंतर विदर्भातील आत्महत्याग्रस्त शेतकर्‍यांच्या दुखण्यावर उतारा म्हणून सरकारने जी कर्जमाफी आणली ती त्यांनी अशी उपयोगात आणली. यालाच प्रेताच्या टाळूवरील लोणी खाण्याचा प्रकार म्हणतात.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांना ही सारी वस्तुस्थिती नेमकेपणाने माहीत असल्याने त्यांनी यावेळी कर्जमाफीच्या सापळ्यात अडकणे टाळले. आता पुन्हा एकदा ते केवळ विदर्भाचे मुख्यमंत्री आहेत असा आरडाओरड होईल. मात्र शेतकरी आत्महत्यांचं ठसठसतं दु:ख संपविण्यासाठी नेमक्या काय उपाययोजना केल्या पाहिजेत याची मुख्यमंत्र्यांना जाण आहे. त्यांचा या विषयात अभ्यासही दांडगा आहे. जोपर्यंत विदर्भातील शेतकरी पाण्यासाठी निसर्गावर अवलंबून आहे तोपर्यंत विदर्भातील आत्महत्या थांबणे अशक्य आहे, हे मुख्यमंत्र्यांना माहीत आहे. त्यामुळे त्यांच्या सत्ताकाळातील ८-९ महिन्यांत त्यांनी जलयुक्त शिवार, शेततळी, विदर्भातील अर्धवट सिंचन प्रकल्पांना गती देणे या विषयाला सर्वाधिक प्राधान्य दिले आहे. विदर्भातील सर्वपक्षीय आमदारांनीही पश्‍चिम महाराष्ट्रातील नेत्यांच्या बदमाशीला बळी न पडता या विषयात फडणवीसांना साथ दिली पाहिजे. शेतकरी विषयात कळवळा असणार्‍या सर्वांनीच या विषयातील वास्तव समजून घेतलं पाहिजे. १९९५ ते २0१३ या १८ वर्षांत महाराष्ट्रात ६0 हजार ७५0 शेतकर्‍यांनी आत्महत्या केल्या. यापैकी ९७ टक्के आत्महत्या विदर्भातील आहे. म्हणायला या आत्महत्या आहेत प्रत्यक्षात येथील विषम व्यवस्थेने घडविलेलं हे एक प्रकारचं हत्याकांडचं आहे. सरासरी रोज होणार्‍या १0 आत्महत्या, त्यानंतर केंद्र व राज्य सरकारकडून गेल्या १0 वर्षांत पॅकेजच्या माध्यमातून आलेल्या कोट्यवधी रुपयांच्या निधीनंतरही अमरावती विभागात सध्या ९ लाख ९७ हजार ४१0 हेक्टरचा सिंचन अनुशेष कायम आहे. विदर्भाचा तो आकडा ११ लाख ८४ हजार ८00 हेक्टर आहे. एकीकडे विदर्भाची ही स्थिती तर दुसरीकडे पश्‍चिम महाराष्ट्र १५ लाख ६४ हजार ३४0 हेक्टरने सरपल्स आहे. फरक किती आहे पाहा. एका कोल्हापूर जिल्ह्याची सिंचन क्षमता २३३.१८ टक्के आहे. सांगली, पुणे, सातारा, नगर सारेच जिल्हे १00 टक्क्यांच्या वर आहे. दुसरीकडे अमरावतीत केवळ २४.४0 टक्के सिंचन होते. देशात सर्वाधिक आत्महत्या करणार्‍या शेतकर्‍यांचा जिल्हा अशी विचित्र ओळख असलेल्या यवतमाळची सिंचन क्षमता ३७.४३ आहे. बुलडाणा, वाशीम, अकोला हे विभागातील इतर तीन जिल्हेही २५ टक्क्यांच्या आसपास आहे. याचा अर्थ जिथे सिंचनाचा अनुशेष आहे तिथेच अधिक आत्महत्या होतात, हे वास्तव आता सर्वांना मान्य आहे. २00६ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान मनमोहन सिंग धामणगावच्या दौर्‍यावर आले होते तेव्हा त्यांनीही हेच बोलून दाखविले होते. असे असताना सिंचन अनुशेष कमी करण्याऐवजी असलेली सिंचन क्षमता कमी करण्याची हरामखोरी मागील सरकारने करून ठेवली आहे. अमरावतीचा अप्पर वर्धा प्रकल्प त्यांचं ज्वलंत उदाहरण आहे. या प्रकल्पातील तब्बल ८९.६0 दशलक्ष घनमीटर पाणी इंडिया बुलच्या कोळशावर चालणार्‍या वीज प्रकल्पाला देण्यात आलं. आज कर्जमाफीची मागणी करणारे अमरावती जिल्ह्याचे खासदार आणि विद्यमान अनेक आमदारही या पापात सहभागी आहे. अप्पर वर्धासोबत विदर्भातील इतरही सिंचन प्रकल्पातील पाणी कोळशावर आधारित वीज प्रकल्पासाठी आरक्षित करण्यात आलं आहे. असं असताना आत्महत्या थांबणार कशा, हा प्रश्न आहे. कर्जमाफी हा त्यावरचा इलाजच नाही. गेल्या वेळी झालेल्या कर्जमाफीनंतर आत्महत्या थांबल्या असं झालं नाही. आताही समजा कर्जमाफी केली तर आत्महत्या थांबणार नाही. आत्महत्या थांबवायच्या असतील तर दुखण्याच्या मुळावर इलाज केला पाहिजे. दुखणं नेमकं काय आहे आणि त्यावर उपाययोजना काय केल्या पाहिजेत याची मुख्यमंत्र्यांना अतिशय उत्तम जाण आहे. आता अगोदरच्या सरकारने घेतलेले निर्णय फिरविणे कठीण असले तरी जे प्रकल्प अद्याप सुरूच झाले नाही त्यांच्यासाठी आरक्षित झालेलं पाणी तातडीने मोकळं करून ते सिंचनासाठी दिलं पाहिजे. मुख्यमंत्र्यांनी विदर्भ-मराठवाड्यातील शेतकर्‍यांना दिलासा देण्यासाठी अन्नसुरक्षा, आत्महत्याग्रस्त कुटुंबातील मुलांच्या शिक्षणाचा खर्च, आरोग्य सुविधा, कृषीमालाला आधारभूत भाव, कापूस पिकविणार्‍या विदर्भातील जिल्ह्यांमध्ये इंटिग्रेटेड पार्क, ५0 हजार शेततळ्यांचं निर्माण अशा अनेक घोषणा केल्या आहेत. कृषीपंपाचा अनुशेष (एकट्या पुणे जिल्ह्यात जेवढे कृषीपंप आहेत तेवढे संपूर्ण विदर्भातही नाही, अशी स्थिती आहे.) तातडीने दूर करण्याचे आश्‍वासनही त्यांनी दिले आहे. अनुशेषग्रस्त विभागाला द्यावयाच्या विशेष निधीसाठीही ते आग्रही आहेत. हे सारेच विषय आत्महत्या थांबविण्यासाठी अतिशय महत्त्वाचे आहेत. मात्र या विषयात पश्‍चिम महाराष्ट्रातील नेते त्यांच्यासमोर भरपूर अडचणी निर्माण करण्याची दाट शक्यता आहे. (आपल्या विभागाचे हितसंबंध कसे जपले पाहिजेत हे त्यांच्याकडून शिकलं पाहिजे) त्यामुळे विदर्भातील नेते, सामाजिक कार्यकर्ते व शेतकर्‍यांनीही देवेंद्र फडणवीसांना या विषयात ताकद दिली पाहिजे. फडणवीसांनीही पक्षपाताच्या आरोपाकडे दुर्लक्ष करून हा टॉपप्रॉयोरिटीचाच विषय ठेवला पाहिजे. विदर्भातील शेतकर्‍यांच्या आत्महत्या जर ते थांबवू शकलेत तर महाराष्ट्राच्या इतिहासात त्यांचं स्थान निश्‍चितपणे वेगळं असेल.
(लेखक दैनिक पुण्य नगरीचे कार्यकारी संपादक आहेत.)
आपल्याला हेदेखील आवडू शकते
 अविनाश दुधे महाराष्ट्रात अलीकडच्या काही वर्षांत शासनाकडून कुठलीही नवीन नियुक्ती…
भाजपाने केलाय मित्रपक्षांचा खुळखुळा भारतीय जनता पक्षाचे सहयोगी पक्ष आता बिथरले आहेत असं दिसताहेत.…
भाजपा स्वतंत्र विदर्भ देणार महाराष्ट्राचे महाधिवक्ता श्रीहरी अणे यांनी पुन्हा एकदा 'जय विदर्भ' चा…
अंधार ओकणाऱ्या मशाली अमर हबीब शेतकऱ्यांच्या प्रश्नावर गळा काढणाऱ्यांची संख्या अचानक वाढली आहे.…
शेतकऱ्यांच्या लॉन्ग मार्चच फलित लेखक - प्रताप भानू मेहता अनुवाद - मुग्धा कर्णिक सौजन्य…
नवीन अपडेट्स ईमेलवर मिळवा
नवीन पोस्ट ईमेलवर मिळवण्यासाठी कृपया तुमचा ईमेल आयडी नोंदवा.
संघाचे हिंदू राष्ट्राचे स्वप्न साकार होईल का
प्रस्तावना -सुरेश द्वादशीवार , संपादन – अविनाश दुधे
किंमत -१५० रुपये . टपालासह खर्च – २०० रुपये
Amazon.in वर महाराष्ट्रात कुठेही घरपोच Pay On deleivery ची सोय
‘अतुल’नीय कौशल्याचे धनी – डॉ अतुल व डॉ. रोहिणी यादगिरे
शापित गंधर्व आणि एक शापित अप्सरा
संत्र्याला प्रतिष्ठा देणारा भूमिपुत्र…. श्रीधर ठाकरे
पोल्ट्री व्यवसायातील पायोनियर- सुनील झोंबाडे
पंढरीची वारी : अवैष्णवांची मांदियाळी
भारत एका धर्माचे राष्ट्र बनेल हा विचार प्रतिगामीच नव्हे , तर उथळही
बाबासाहेब, मनू आणि संभाजी भिडे
आइनस्टाईनचे 'पहिले प्रेम '
नवनीत राणांच्या जात प्रमाणपत्राची ‘गम्मत’ 6 Comments
आरएसएस आणि मोदी 5 Comments
‘लोकमत’ आणि आसाराम भक्तांच्या धमक्या 3 Comments
सावरकरांवरील गांधीहत्येचा कलंक कधीही पुसला जाणार नाही… 3 Comments
जॉर्ज फर्नाडिस, लैला कबीर आणि जया जेटली 2 Comments
‘अतुल’नीय कौशल्याचे धनी – डॉ अतुल व डॉ. रोहिणी यादगिरे August 10, 2018
शापित गंधर्व आणि एक शापित अप्सरा August 9, 2018
संत्र्याला प्रतिष्ठा देणारा भूमिपुत्र…. श्रीधर ठाकरे August 4, 2018
मोठ्यात मोठी महत्त्वाकांक्षा August 3, 2018
पोल्ट्री व्यवसायातील पायोनियर- सुनील झोंबाडे July 23, 2018
मारोती कसाब: मा. ज्ञानेश महाराव आणि मा. विछय चोरमारे या दोघांचेही लेख वाचले. ख...
Prasenjit Telang: एक महत्ववपूर्ण मांडणी. पुरोगामी/धर्मनिरपेक्ष समुदायात 'वारी' बद्...
संजय कमलानंत पवार: महाकवी कालिदास बद्दल अप्रतिम माहिती वाचायला मिळाली......


मंथन | थिंक महाराष्ट्र!

मराठी भाषा आणि मराठी माणूस
आजकाल साधी पण सुंदर मराठी भाषा कानावर पडत नाही; अथवा लिहिली जात नाही अशी खंत अरूण खोपकर यांनी एका टिपणाद्वारे व्यक्त केली. ती रास्त आहे. शांता शेळके यांचे ‘वडीलधारी माणसे’ हे पुस्तक अलिकडेच वाचले. त्यावेळीदेखील तसेच विचार माझ्या मनात आले, की त्या पुस्तकात आहे तशी सहजसुंदर, प्रसन्न मराठी भाषा कोठे हरवली माणसांच्या लिहिण्याबोलण्यातून मोठ्या प्रमाणात कानावर पडते ती इंग्रजाळलेली, कृत्रिम व धेडगुजरी मराठी. इंग्रजी शब्दांचा तिच्यातून इतका मारा होतो, की तिचे मराठीपण हरवून जाते. बोलण्या-लिहिण्यात एका वाक्यामध्ये पाचांपैकी तीन शब्द इंग्रजी वापरून ते फक्त मराठी विभक्ती प्रत्ययाने जोडणे हे मराठी नव्हे. शिवाय, विभक्ती-प्रत्यय कोठेही कोणताही जोडला जातो. त्यामागे असते मराठी भाषेचे अज्ञान आणि शब्दसंपत्तीचे दुर्भीक्ष्य. मराठीसारख्या अर्थसघन, समृद्ध भाषेला रोगट, अशक्त बनवण्यात वृत्तपत्रे व दूरदर्शन वाहिन्या यांनीही चोख भूमिका बजावलेली आहे. या माध्यमातून तरुणांना आकृष्ट करण्याच्या नावाखाली, ती बोलतात तसे इंग्रजाळलेले मराठी जाणीवपूर्वक वापरले जाऊ लागले, तेव्हा तशा बेगडी मराठीला प्रतिष्ठा प्राप्त झाली. मग युवा पिढीवर रसाळ, सहजसुंदर मराठीचा संस्कार होणार कोठून
मराठी भाषा आणि बदलत गेलेली मराठी संस्कृती
बदलत्या जगात मराठीचा, किंबहुना कोणत्याही स्थानिक भाषेचा विचार अगदी वेगळ्या पद्धतीने करावा लागणार आहे. भाषा हे संस्कृतीचे मुख्य वाहन असते असा समज पूर्वापार आहे. परंतु तशी, संस्कृतिरक्षणाची व संवर्धनाची अनेक प्रभावी साधने - मल्टिमीडिया – उपलब्ध झाली आहेत. त्या ओघात भाषा हे साधन लोकप्रियतेच्या कसोटीवर निष्प्रभ होतानाही दिसत आहे. म्हणूनच महाविद्यालयांमध्ये अकरावी-बारावीच्या वर्गांत भाषेच्या पेपरला ‘कम्युनिकेशन स्किल’ असे नाव दिले गेले आहे. जुन्या इंग्रजीचा वा जुन्या मराठीचा भाषिक डौल लेखनात व संभाषणात राहिलेला नाही ही गोष्ट तर सर्वच सुशिक्षित व सुसंस्कृत लोकांच्या प्रत्ययाला येत आहे. म्हणजे काय तर जे भावनाविचार सूक्ष्म रीत्या निव्वळ भाषेतून जुन्या काळात व्यक्त करता येत होते, ते तसे करणे आता जमत नाही. शक्यता अशी आहे, की मानवी ज्ञानानुभव बराच विस्तारला हे त्याचे कारण असावे. मल्टिमीडियापैकी भाषा हे साधन सखोल परिणाम करणारे आहे, कारण भाषा कष्टसाध्य असते. ते तिचे वैशिष्ट्यसुद्धा ती लिखित/मुद्रित स्वरूपात समोर येते तेव्हा प्रकर्षाने प्रत्ययाला येते. ती जेव्हा बोली स्वरूपात पुढे येते तेव्हाही ती हावभावासारख्या अन्य माध्यमाच्या साहाय्याने आलेली असते (फोनवर वा रेडिओवरसुद्धा आवाजातील चढउतारांच्या व नकलांच्या साहाय्याने) व त्या भाषेचा परिणाम वेगळा असतो. व्हिज्युअल भाषा ही नव्या काळाची गरज असू शकते; नव्हे, ती असल्याचे जाणवते. भाषेचा प्रत्यय पाच इंद्रियांच्या साहाय्याने येत असतो. व्हिज्युअल भाषेमध्ये मोबाइलसारख्या आणखी एका ‘नव्या इंद्रिया’ची आवश्यकता भासेल. त्यामुळे व्हिज्युअल भाषेचा विचार अगदी वेगळा असणार आहे. तो समाजात टोकाला कोठेतरी चालू असेलही, पण मुख्य समाज रूढीने चाललेला असतो.
मराठी लिहीता-बोलताना माझ्या भोवताली सतत होणारा इंग्रजी शब्दांचा वापर मला अनेक वर्षे त्रास देतो आहे.
माझ्या लहानपणी रसाळ, अर्थपूर्ण आणि साधे पण नेटके मराठी लिहीणारे आणि बोलणारे माझ्या वडिलांच्या पिढीतले कितीतरी लोक होते. त्यातले अनेक इंग्रजीही सफाईने बोलत व लिहीत. माझ्या वडलांचे मराठीचे शिक्षक आणि वसंत कानेटकरांचे वडिल कवी गिरीश आमच्या घरी अनेकदा उतरत असत. ते आल्यानंतर साहित्याशी जवळचे किंवा दूरचे संबंध असणारे कितीतरी जण घरी येत असत. अशा अनेक वेळी चूप बसण्याच्या अटीवर मला चर्चा ऐकायची परवानगी मिळत असे. रा. ग. गडकऱ्यांच्या आणि इतरांच्या कविता एकामागून एक म्हणायची चढाओढ होत असे. कवी गिरीश, यशवंत हे कविता सुंदर गात असत.
वामन मल्हार जोशांच्यामुळे माझ्या बहिणीचे नाव रागिणी ठेवले होते. मी त्यांना पाहिले नाही. पण त्यांच्या सोप्या भाषेत मांडलेल्या तर्कशुद्ध विचारांबद्दल वडिलांनी मला कितीदा तरी सांगितले होते.
प्र. के. अत्र्यांचा आचरटपणा वगळला तर त्यांचे अग्रलेखही वाचनीय असत - विशेषत: नेहरूंवरची 'सूर्यास्त' ही लेखमाला वाचताना लहानापासून मोठ्याचे डोळे सहज पाणावतील अशी त्यांची लेखणी स्रवली होती. त्यांनी लिहीलेल्या 'नवयुग वाचन माले'तल्या नादमधुर आणि सरळ मराठीचे उपकार मी जन्मभर विसरणार नाही.
कॉलेजमध्ये मला मराठी शिकवणारे म. वा. धोंड, रा. ग. जाधव, विजयाबाई राजाध्यक्ष यांनी कधी इंग्रजीची ठिगळे लावली नाहीत. अशोक केळकरसारखा गाढा विद्वान मित्र ज्याने हार्वर्ड, येल इ. जगप्रसिद्ध विद्यापीठात अध्यापन केले तोही किती सुरेख, अर्थवाही आणि नेमके मराठी बोलत असे. अशोक जर्मन, उर्दु, फ्रेंच ह्या भाषा जाणत होता. त्यातून मराठीत अनुवाद करत होता.
अण्णा हजारे यांचे दिल्लीतील उपोषण गाजले नाही. त्याची फलनिष्पत्तीदेखील अण्णांचे कार्यकर्ते व सरकार यांच्याकडून खूप उत्साहाने व्यक्त झाली नाही, त्याचे एक कारण म्हणजे अण्णांनी सरकारने आश्वासने न पाळल्यास उपोषणास पुन्हा बसण्याचा इशारा दिला आहे. सरकारला एवढ्या अल्पावधीत कोणत्याही आश्वासनांची पूर्तता करता येणार नाही. त्या परिस्थितीत अण्णांची तब्येत कशी आहे त्यांचा निर्धार किती पक्का आहे त्यांचा निर्धार किती पक्का आहे यावर बऱ्याच गोष्टी अवलंबून राहतील.
मुद्दा अण्णांचे उपोषण फसले की फसले नाही हा नसून, त्या निमित्ताने सामाजिक विकृती स्पष्ट झाली हा आहे व त्याकडे हेरंब कुलकर्णी यांनी योग्य प्रकारे लक्ष वेधले आहे. हेरंब हे शिक्षक होते. त्यांनी नोकरी सोडून शिक्षणविषयक प्रश्नांकडे लक्ष वेधणे सुरू केले. त्यासाठी ते खूप भटकले, त्यांनी वेगवेगळ्या पाहण्या केल्या, लेखन केले - ते मिळेल त्या माध्यमातून लोकांसमोर मांडले. त्यांचे ते 'वन मॅन मिशन' होऊन गेले. त्यात त्यांना साने गुरुजी 'गवसले'. त्यांनी ती मांडणी लोकांसमोर केली. हेरंब यांच्या लेखनात विचारांपेक्षा भावना ओसंडून वाहते. स्वाभाविकच हेरंब हे साने गुरुजीप्रेमी वर्तुळात प्रिय झाले. पण गुरुजींनी विचारसाहित्य लिहिले आहे आणि त्यांनी त्यांचे विचार कृतीतदेखील उतरवले आहेत, याकडे मात्र गुरुजीप्रेमींचे दुर्लक्ष होते.
सज्जनांना तपासणारी अनुदार मानसिकता
अण्णा हजारे यांच्यावर होणाऱ्या विकृत टीकेमधून एक वेगळाच मुद्दा लक्षात आला. आम्ही सामाजिक व्यक्तींना कठोरपणे तपासतो व त्याउलट राजकारण्यांत सद्गुण शोधतो महिन्यापूर्वी झालेल्या राज ठाकरे-पवार मुलाखतीनंतर दोघे किती उमदे, किती रसिक यांबद्दलच्या पोस्ट वाहत होत्या. पण त्यांनी त्यांच्याजवळ दिसते तितकी संपत्ती कशी जमवली असेल हा प्रश्नही पडला नाही आम्हाला... गल्लीतील नगरसेवक कोटी रुपये कमावतो, पण आम्ही त्याच्या वाढदिवसाला पहिल्यांदा जातो. अण्णा मात्र विमानाने दिल्लीला गेले तर त्या सीटचा फोटोही टाकला जातो महिन्यापूर्वी झालेल्या राज ठाकरे-पवार मुलाखतीनंतर दोघे किती उमदे, किती रसिक यांबद्दलच्या पोस्ट वाहत होत्या. पण त्यांनी त्यांच्याजवळ दिसते तितकी संपत्ती कशी जमवली असेल हा प्रश्नही पडला नाही आम्हाला... गल्लीतील नगरसेवक कोटी रुपये कमावतो, पण आम्ही त्याच्या वाढदिवसाला पहिल्यांदा जातो. अण्णा मात्र विमानाने दिल्लीला गेले तर त्या सीटचा फोटोही टाकला जातो ही काय विकृती आहे ही काय विकृती आहे निम्मे राजकारणी उन्हाळ्यात परदेशात असतात. तेथे आम्ही गप्प निम्मे राजकारणी उन्हाळ्यात परदेशात असतात. तेथे आम्ही गप्प मात्र मेधा पाटकर खरेच पाण्यात उभ्या होत्या का मात्र मेधा पाटकर खरेच पाण्यात उभ्या होत्या का हा सार्वजनिक चर्चेचा विषय असतो. गो.रा. खैरनार यांच्या पत्नीने खूप वर्षांपूर्वी छापखाना काढला. त्याबाबत कर्ज फेडण्यासंबंधीची चौकशी सगळ्या महाराष्ट्राने केली. बिचारे शरद जोशी आरंभीच्या काळात ‘मते मागायला आलो, तर जोड्याने मारा’ असे एकदाच म्हणाले होते. तर ते राजकारणात आले तेव्हा लोक त्यासाठी जोडे घेऊन उभे होते हा सार्वजनिक चर्चेचा विषय असतो. गो.रा. खैरनार यांच्या पत्नीने खूप वर्षांपूर्वी छापखाना काढला. त्याबाबत कर्ज फेडण्यासंबंधीची चौकशी सगळ्या महाराष्ट्राने केली. बिचारे शरद जोशी आरंभीच्या काळात ‘मते मागायला आलो, तर जोड्याने मारा’ असे एकदाच म्हणाले होते. तर ते राजकारणात आले तेव्हा लोक त्यासाठी जोडे घेऊन उभे होते आणि पवार सोनियावर टीका करून वेगळे होतात; नंतर त्यांच्याबरोबर सरकार बनवतात; त्याला मात्र आम्ही मुत्सद्दीपणा म्हणतो. अण्णा केवळ संशयावरून संघाचे असतात, पण पवार जनसंघासोबत सरकार चालवतात, फडणवीस सरकारला मतमोजणी पूर्ण होण्यापूर्वी पाठिंबा देतात, ते पुरोगामी आणि पवार सोनियावर टीका करून वेगळे होतात; नंतर त्यांच्याबरोबर सरकार बनवतात; त्याला मात्र आम्ही मुत्सद्दीपणा म्हणतो. अण्णा केवळ संशयावरून संघाचे असतात, पण पवार जनसंघासोबत सरकार चालवतात, फडणवीस सरकारला मतमोजणी पूर्ण होण्यापूर्वी पाठिंबा देतात, ते पुरोगामी आणि भाजप सरकारचे दोन मंत्री घरी पाठवणारे, त्या सरकारविरुद्ध उपोषण करणारे अण्णा मात्र संघाचे आणि भाजप सरकारचे दोन मंत्री घरी पाठवणारे, त्या सरकारविरुद्ध उपोषण करणारे अण्णा मात्र संघाचे हा काय प्रकार आहे हा काय प्रकार आहे आम्ही सज्जनांना तपासताना इतके अनुदार का असतो
विनय सहस्रबुद्धे - कुमार केतकर
(निमित्त ‘प्रभात चित्रमंडळा’च्या सुवर्ण महोत्सवाचे)
‘प्रभात चित्रमंडळा’च्या कार्यकारिणीची मीटिंग, मंडळाला पन्नास वर्षें होत आहेत म्हणून राजकमल स्टुडिओमधील किरण शांताराम यांच्या ऑफिसात चालू होती. सेक्रेटरी संतोष पाठारे याने ‘मंडळा’चा सुवर्ण महोत्सव साजरा करण्याच्या विविध योजना सांगितल्या. हिंदी चित्रपट दिग्दर्शक श्याम बेनेगल यांच्या अध्यक्षतेखाली मान्यवर सल्लागारांची समिती नेमण्यात आली. तोपर्यंत मीटिंगमध्ये चहा-बिस्किटे आली होती. संतोषने आम्हा ज्येष्ठांना औपचारिकता म्हणून विचारले, ‘तुम्हीही काही कार्यक्रम सुचवा ना’ आम्ही तिघेच ज्येष्ठ होतो – सुधीर नांदगावकर, जयंत धर्माधिकारी आणि मी. किरण शांताराम हे जरी सत्तरीपार असले तरी त्यांचे व्यक्तिमत्त्व सदाबहार, हसतमुख; व्यवहाराची मार्मिक दृष्टी असलेले. आम्ही तिघे औपचारिकपणे काही बोललो, पण तरी आमच्या बोलण्यात म्हणून पाच-सात मिनिटे गेली होती. मला तो काळ एकाएकी भीषण वाटू लागला. मला आत गलबलून आले. मला सुचेना. मी गप्पांत हसून-खेळून सहभागी होतो, पण आत अस्वस्थतेने गडबडून गेलो होतो. वाटले, पूर्वी बरे होते, माणसांचे आयुष्य कमी होते. संस्थांचे रौप्य महोत्सव-सुवर्ण महोत्सव, माणसांचे जन्मशताब्दी समारोह संस्थापकांच्या पश्चात साजरे होत. नवीन लोक जे त्यांच्या जागी येत ते त्यांच्या पद्धतीने, संस्थापकांचे फोटो लावून वगैरे समारंभ साजरे करत’ आम्ही तिघेच ज्येष्ठ होतो – सुधीर नांदगावकर, जयंत धर्माधिकारी आणि मी. किरण शांताराम हे जरी सत्तरीपार असले तरी त्यांचे व्यक्तिमत्त्व सदाबहार, हसतमुख; व्यवहाराची मार्मिक दृष्टी असलेले. आम्ही तिघे औपचारिकपणे काही बोललो, पण तरी आमच्या बोलण्यात म्हणून पाच-सात मिनिटे गेली होती. मला तो काळ एकाएकी भीषण वाटू लागला. मला आत गलबलून आले. मला सुचेना. मी गप्पांत हसून-खेळून सहभागी होतो, पण आत अस्वस्थतेने गडबडून गेलो होतो. वाटले, पूर्वी बरे होते, माणसांचे आयुष्य कमी होते. संस्थांचे रौप्य महोत्सव-सुवर्ण महोत्सव, माणसांचे जन्मशताब्दी समारोह संस्थापकांच्या पश्चात साजरे होत. नवीन लोक जे त्यांच्या जागी येत ते त्यांच्या पद्धतीने, संस्थापकांचे फोटो लावून वगैरे समारंभ साजरे करत येथे आमची कर्तबगारी जोखण्याची वेळ आमच्यावर येऊन पडणार होती.
गाडगेबाबांच्या... बालपणीच्या पाऊलखुणा शोधताना
अमरावती जिल्ह्यातील ‘शेंडगाव’ हे गाडगेबाबांचे जन्मगाव. गाडगेबाबांनी बालवयातील 1876 ते 1884 पर्यंतचा काळ तेथे व्यतीत केला. अमरावती ते शेंडगाव हे अंतर सत्तर किलोमीटरचे. त्या रस्त्याने जात असताना कोठल्या तरी महाराजांची वारी आणि पालखी अशी दोन दृश्ये मला पाहण्यास मिळाली. दिंडीत शंभरेकजण होती. त्यात तरूण, तरूणी, वृद्ध पुरूष, स्त्रिया व काही लहान मुले यांचा समावेश होता. सर्वांच्या डोक्यांवर पांढऱ्या रंगाच्या टोप्या होत्या. दिंडीच्या मागे जेवणाची, आराम करण्याची साधनसामग्री भरलेला ट्रॅक्टर होता एकंदरीत, ‘स्पॉन्सर्ड इव्हेंट’ वाटत होता एकंदरीत, ‘स्पॉन्सर्ड इव्हेंट’ वाटत होता चमत्कारी बाबांची चलती असल्याने तशा ठिकाणी जास्त गर्दी आढळते. ती दिंडी मागे टाकत मी पुढे निघालो. रस्त्याच्या दोन्ही कडांना शेतात हरभऱ्याचे पीक दिसत होते.
शेंडगाव जसे जसे जवळ येत होते, तसे माझे मन अधिक रोमांचित होत होते, मनात विचारांची दाटी झाली होती.
अभिमान गीताचे सातवे कडवे
विधानसभेतील विरोधी पक्ष, सरकार प्रत्येक गोष्ट चुकीची व बेपर्वाईने कशी करत आहे हे दाखवण्याचा प्रयत्न करताना दिसतात किंवा त्यांच्याकडून सरकारी योजनांबद्दल फक्त संशय तरी निर्माण केला जातो. काही वेळा, विधानसभेच्या पायऱ्यांवर बसून संप-मोर्चे यांचे हत्यार उपसले जाते. कधी सभासद हौदातही उतरतात पूर्वी काँग्रेस राजवटीत शिवसेना-भाजप हे विरोधी पक्ष म्हणून असाच गोंधळ घालत. गंमतीचा भाग म्हणजे सरकारी पक्षाकडून त्याची दखल घेऊन कधी उत्तरे दिली जातात; कधी दिली जात नाहीत. त्याचेही विरोधी पक्षास काही वाटते असे जाणवत नाही. मुख्यमंत्री काही वेळा हुशारीने उत्तरे देतात तर कधी चिडून-जोराने बोलतात. ताजे उदाहरण -विरोधी पक्षांनी विशेषत: अजितदादा पवार आणि जयंत पाटील यांनी, मराठी भाषा दिनाला अभिमान गीताचे सातवे कडवे का म्हटले गेले नाही यावरून गडबड-गोंधळ विधानसभेत घातला. आम्ही प्रेक्षकांनी तो प्रकार दूरदर्शनवर पाहिला. कारण काय, तर ‘अभिमान गीता’ची कडवी सहाच मराठी भाषा दिनी विधानसभेत म्हटली गेली. त्यामुळे मराठीचा व महाराष्ट्राचा अपमान झाला. शेवटी मुख्यमंत्री चिडले. त्यांचा आवाज वाढला. त्यांनी उठून सांगितले, की याचा शोध तुम्हीच घ्या. तुम्हीच काय ते समजून घ्या. त्यांनी बाकी काहीच स्पष्टीकरण दिले नाही
साहित्य संमेलनाच्या अलिकडे - पलिकडे
बडोद्याचे 91 वे संमेलन यथास्थित पार पडले. अध्यक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख प्रागतिक बोलले. संमेलन संयोजनाला सरकारकडून दरवर्षी पंचवीस लाखांऐवजी पन्नास लाखांची कमाई हे बडोदा संमेलनातील मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीचे यश मानले जाईल ‘इव्हेंटवर असे खर्च करावे की स्थायी स्वरूपाच्या सांस्कृतिक कार्यावर’ अशा चर्चा झडत राहतील. अध्यक्षांची निवडणूक नववर्षासाठी पुन्हा जाहीर झाल्यावर मंद वाहणाऱ्या साहित्यप्रवाहात पाण्यात दगड फेकल्यावर उठतो तसा खंगळा उठेल ‘इव्हेंटवर असे खर्च करावे की स्थायी स्वरूपाच्या सांस्कृतिक कार्यावर’ अशा चर्चा झडत राहतील. अध्यक्षांची निवडणूक नववर्षासाठी पुन्हा जाहीर झाल्यावर मंद वाहणाऱ्या साहित्यप्रवाहात पाण्यात दगड फेकल्यावर उठतो तसा खंगळा उठेल अध्यक्ष निवडणुकीची प्रक्रिया, संमेलन माफियांनी हायजॅक केलेली निवडणूक, महामंडळाच्या सलग्न संस्थांची दादागिरी अशा मुद्यांवर चर्चा होईल. दरम्यानच्या काळात नेमाडे यांना एखादा पत्रकार पुन्हा तोच प्रश्न ‘लाईव्ह’ विचारील आणि नेमाडे तेच ते तडकफडक उत्तर देतील किंवा.... तेही ज्ञानपीठानंतर शांतावले आहेत. शो मस्ट गो ऑन. ती माणसाची सांस्कृतिक प्रकृती.
सोशल मिडिआ अकाऊंटने रजिस्टर व्हा
अधिक संकेस्थळांसाठी इथे क्लिक करा..
लॉगिन करा ओनलाइन डोनेशन द्या
सर्व हक्क 'व्हिजन महाराष्ट्र फाउंडेशन'कडे राखीव | सौजन्य : अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमीटेड


सावरकर पुन्हा वादात! | Media Watch

Media Watch प्रत्येकाने वाचावं असं सावरकर पुन्हा वादात
भारतीय स्वातंत्र्यसंग्राम चळवळीतील ज्या नेत्यांबाबत जनसामान्यांमध्ये अगदी टोकाच्या भावना आहेत. त्यामध्ये विनायक दामोदर सावरकर यांचा अव्वल क्रमांक लागतो़. सावरकरांइतका देशभक्त, त्यागी, प्रतिभावंत, प्रचंड दूरदृष्टी असणारा नेता भारतात झाला नाही, असं एक समूह अगदी मनापासून मानतो . दुसरा समूह अगदी खालच्या पातळीवर जाऊन ‘माफीवीर’, ‘संडासवीर’, गांधी हत्येच्या कटातील एक आरोपी… अशा शब्दांमध्ये सावरकरांचा उद्धार करतात . ‘द वीक’ या प्रसिद्ध साप्ताहिकाने आपल्या ताज्या अंकात ‘A lamb lionised ‘ (शेळीचे सिंहीकरण) या मथळ्याखाली प्रकाशित केलेल्या कव्हर स्टोरीने सावरकरांच्या कर्तृत्वाबद्दलचा वाद नव्याने उफाळून आला आहे . या स्टोरीच्या निमित्ताने पुन्हा एकदा इतिहासाची पाने खंगाळली जात आहेत . ‘द वीक’ च्या स्टोरीत फारसं नवीन असं काही नाही़. अंदमानच्या तुरुंगातील Jail History ticket तसेच सावरकरांच्या समकालीन कैद्यांच्या नोंदीवरुन काही वेगळे मुद्दे तेवढे मांडण्यात आले आहे . सावरकरांचे भक्त अंधारकोठडी, साखळदंड, कोलू ओढण्याची शिक्षा आदी ज्या कारणांमुळे सावरकरांचं ग्लोरीफिकेशन करतात, तसं प्रत्यक्षात काहीही घडलं नसून वस्तुस्थिती वेगळी आहे, असे या स्टोरीत नमूद करण्यात आले आहे. सावरकरांच्या अंदमानातील ९ वर्ष १० महिन्याच्या तुरुंगवासात त्यांनी व त्यांच्या पत्नीने एकूण सातवेळा ब्रिटीश सरकारकडे माफीनामे सादर केले़. सावरकरांनी कोलू वगैरे कधी ओढावा लागला नाही . साधे दोरी वळण्याचे काम त्यांना देण्यात आले होते़. त्यांच्यावर शारीरिक अत्याचार झाले, हे खोटे आहे . सावरकर हे अखंड भारतवादी वगैरे नव्हते, तर पाकिस्तानसोबत शिखीस्तान या शिखांच्या स्वतंत्र्य राष्ट्रासाठी ते अनुकूल होते़. अंदमानातील सुटकेनंतर सावरकरांनी इंग्रजांसोबत कायम मित्रत्वाचे धोरण ठेवलेत. आदी अनेक गोष्टी ‘द वीक’ च्या स्टोरीत आहेत. ‘द वीक ‘ च्या या स्टोरीने सावरकरांचे समर्थक आणि विरोधकांत जोरदार जुंपली आहे . आपल्याकडे प्रॉब्लेम हा आहे की, श्रद्धेच्या कोंदणात बसविलेल्या माणसांची चिकित्सा आम्हाला अजिबातच मंजूर नसते़. जी माणसं आपल्या स्वकर्तृत्वाने मोठी होतात, ती सुद्धा सर्वसामान्य माणसांसारखी हाडामासाची माणसं असतात़ त्यांना सुद्धा प्रेम, राग, लोभ, मोह, द्वेष, वासना या भावना, विकार असतात, हे समजून घेण्याची आपली तयारीच नसते़. मोठी माणसं म्हणजे आदर्शाचा पुतळा असतात . ते चुका करूच शकत नाहीत, अशी आमची भाबडी समजूत असते़. ही गोष्ट जशी सावरकरांच्या भक्तांना लागू आहे ,तशीच ती गांधी , नेहरू , पटेल , विवेकानंद , आंबेडकर , हेडगेवार , गोळवलकर, इंदिरा गांधी आणि अगदी मोदींच्याही भक्तांना लागू आहे .
सावरकरांचे व्यक्तित्व आणि कर्तृत्वाचा सखोल आणि तटस्थ अभ्यास करणारे अभ्यासक सांगतात की, अंदमानच्या तुरुंगवासाअगोदरचे सावरकर आणि अंदमाननंतरचे सावरकर या दोन जणू भिन्न व्यक्ती असाव्यात, असा अंतर्बाह्य बदल त्यांच्या व्यक्तिमत्वात जाणवतो . अंदमानपूर्वीचे सावरकर हे प्रखर क्रांतिकारी, देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी हिंदू, मुस्लिम आणि देशातील सर्व धर्म, जातीच्या समूहांना सोबत घेऊन ब्रिटीशांना नामोहरम करण्याच्या विचारांचे आहेत. त्यांचं ‘१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर’ हे पुस्तकं वाचलं की, हिंदू-मुस्लिम एकतेबद्दल ते किती भाबडा आणि स्वप्नाळू दृष्टीकोन बाळगून होते, हे लक्षात येते़. (इतिहासाचे अभ्यासक शेषराव मोरे यांनी सावरकरांचं १८५७ च्या बंडाबद्दलचं आकलन कसं चुकीचं होतं, हे ‘१८५७ चा जिहाद’ या पुस्तकात सप्रमाण सिद्ध केलं आहे . ) अंदमानपूर्वींचं सावरकरांचं इतरही साहित्य वाचलं, तर ते आदर्श पण अवास्तव कल्पनांनी भारले होते, हे स्पष्ट जाणवितं. अंदमानच्या कोठडीतून बाहेर आल्यानंतरचे सावरकर मात्र वेगळे होते़. ते हिंदुत्वाचे समर्थक व मुसलमानांचे विरोधक झाले होते़. इंग्रजांबद्लच्या त्यांच्या दृष्टीकोनात मोठा बदल झाला होता . त्याचवेळी महात्मा गांधींची प्रत्येक कृती, विचार त्यांना भोंगळ वाटायला लागला होता .
सावरकरांचे व्यक्तित्व आणि विचारातला हा बदल मानसशास्त्रीय दृष्टीकोनातून समजून घेतला नाही, तर मोठी फसगत होते़. अंदमानच्या तुरुंगातील जवळपास दहा वर्ष, त्यानंतर काही काळ रत्नागिरी आणि येरवडा तुरुंगातील वास्तव्य या कालावधीत देशातील चित्र संपूर्णत: बदललं होतं. सावरकर तुरुंगवास संपवून बाहेर आले तेव्हा सामाजिक व राजकीय अवकाश महात्मा गांधी नावाच्या अवलियाने व्यापून टाकलं होतं. त्यांचा झंझावात एवढा प्रचंड होता की, या माणसाने देशावर गारुड केलं असं बोललं जातं होतं. अनेक वर्षेपर्यत वर्तमानापासून दूर असलेल्या सावरकरांना देशातील ही बदललेली परिस्थिती, जनमानसाचा बदललेला मूड याचं आकलन झालं नाही़. केवळ सावरकरांचीच ही स्थिती होती, अशातला भाग नाही़. लाला लजपत राय, बिपीनचंद्र पॉल या प्रमुख नेत्यांसह ऩ चि़ केळकर, दादासाहेब खापर्डे हे लोकमान्य टिळकांचे समर्थक, मोहम्मद अली जिना अशा अनेकांमध्ये एकदम जमिनीपासून उखडल्याची भावना निर्माण झाली होती . सगळं काही गांधीकेंद्रीत झाल्याने आपण बेदखल झालो आहोत, असे अनेकांना वाटायला लागले होते़. तेथून अनेकांच्या मनात गांधीद्वेषाची पेरणी झाली . सावरकर तेव्हा कुंठित अवस्थेत होते़. इंग्रजांनी माफीनामा स्वीकारुन तुरुंगातून बाहेर आणले होते़. मात्र रत्नागिरीत त्यांना स्थानबद्ध करुन ठेवले होते़. कुठल्याही प्रकारच्या राजकीय हालचाली करण्यास बंदी घातली होती . सावरकरांसाठी ही सारी बंधन प्रचंड उद्वेगजनक आणि चरफडविणारी असतील . सावरकर हा माणूस प्रतिभावंत व उर्जावान होता, यात वादच नाही़. अशा कुठल्याही माणसाला वेगवेगळी बंधन टाकून जखडून टाकले, तर त्याच्या मेंदूत नकारात्मक विचारांची साखळी तयार झाली तर नवल नाही़. सावरकर अशा प्रकारे बंधनात असताना गांधीजी सुसाट सुटले होते़. ते संपूर्ण देशभर फिरत होते़. भारतच नव्हे, तर जगभर त्यांच्या व्यक्तिमत्वाची मोहिनी निर्माण झाली होती . येथे मानसशास्त्रीय अंगाने सावरकरांना समजून घ्यावे लागते़. दोन समान क्षमतेची माणसं. एकाला आपलं कर्तृत्व गाजविण्याची संपूर्ण मोकळीक, तर दुस-याला अनेक बंधनांनी जेरबद्ध करुन टाकलेलं. यातून सावरकरांची प्रचंड घुसमट झाली असणार . त्यात बंधन टाकणा-या इंग्रजांचंं आपण काही वाकड करु शकत नाही, या वस्तुस्थितीची जाणीव असल्याने गांधीबद्दल त्यांच्या मनात अढी निर्माण झाली . पुढे गांधीहत्येच्या कटातील सहभागात त्यांचं नाव आलं तो त्याच नकारात्मक विचारांचा परिपाक होता . हे सारं असं असलं तरी सावरकरांचे अंधश्रद्धा, रुढी-परंपरा आणि सामाजिक सुधारणांविषयक विचार क्रांतिकारी होते, हे बिलकूल नाकारता येत नाही . हिंदू समाजाची अवनती का झाली याविषयातील चिंतनातून ते आले होते़. त्यांचे ते विचार एवढे प्रबळ होते की, कट्टर हिंदुत्ववाद्यांना तेव्हाही आणि आताही ते पचनी पडत नाही़. ( गोहत्येबाबतच्या सावरकरांच्या मताबद्दल तेव्हाचे सरसंघचालक गोळवलकर गुरुजींनी ‘राजकीयदृष्टया जरी ते हिंदू राहिले तरी त्या चिंतनाने सांस्कृतिकदृष्या त्यांना मुसलमान बनवले,’ असे मत व्यक्त केले होते़. गोळवलकर त्यांची ‘प्रतिक्रियावादी हिंदू’ किंवा ‘नकारात्मक हिंदू’ अशीही संभावना करत़) सावरकरांचा कठोर बुद्धिवाद, विज्ञाननिष्ठता आणि जडवादामुळेच त्यांच्या व्यक्तिमत्वातील दुभंगलेपण, त्यांचा गांधीव्देष, गांधीहत्येच्या कटातील कथित सहभाग हे सगळं लक्षात घेऊनही अनेक विचारवंत सावरकरांच्या प्रेमात आहेत . शेवटी काय सावरकर असो, गांधी, नेहरु, पटेल वा आंबेडकर … ते आपल्यासारखाच मातीचे पाय असणारी माणसं असतात, हे लक्षात घेऊन जर त्यांना समजून घेतलं तर कुठल्याही प्रकारचा पूर्वग्रह, अभिनिवेष, अंधभक्ती आणि विखारांपासून दूर राहता येतं.
(लेखक दैनिक पुण्यनगरीचे कार्यकारी संपादक आहेत)
आपल्याला हेदेखील आवडू शकते
गांधीहत्या, सावरकर आणि शेषराव मोरे अविनाश दुधे महाराष्ट्रात आजच्या घडीला ज्यांना तर्ककठोर, वस्तुनिष्ठ विचारवंत, लेखक…
सावरकरांवरील गांधी हत्येचा कलंक कधीही पुसला जाणार… सुनील तांबे २० जानेवारी १९४८ रोजी गांधीजींच्या प्रार्थनासभेत बॉम्बस्फोट झाला.…
सावरकर माफीवीर तर भगतसिंग क्रांतिकारी होते डॉ. विवेक कोरडे निवडणुकीमध्ये गेली अनेक वर्षे भारतीय जनता पक्ष…
सावरकरांवरील गांधीहत्येचा कलंक कधीही पुसला जाणार नाही… सौजन्य - सुनील तांबे स्वातंत्र्यवीर सावरकरांना गांधीहत्येच्या कलंकापासून मुक्त करा,…
एका गांधीची वेदना़… तुषार गांधी यांनी आपल्या दौऱ्यात 'गांधीहत्येमागे सावरकर व राष्ट्रीय स्वयंसेवक…
नरेंद् अ पाटील says:
संडासविर बायको इकडे तिकडे माफी मागत( फिरते)
७वेळा माफी स्वत:२३ वेळा माफी मागतो.
वरून विर म्हनतो कलंकीत हिंदू सार्या क्रांतीकाराना कलंकीत केले.स्वातंञ्य लढ्याला कलंक लावून या संडासविराने बायकोचा वापर करून सूटका करून घेतली.कलंकीत
सुटकेची मागणी व माफीनामा ह्यातील फरक करायला
 स्वातंत्र्यवीरांची राजनीती समजायची तुमची लायकी नाही
नवीन अपडेट्स ईमेलवर मिळवा
नवीन पोस्ट ईमेलवर मिळवण्यासाठी कृपया तुमचा ईमेल आयडी नोंदवा.
संघाचे हिंदू राष्ट्राचे स्वप्न साकार होईल का
प्रस्तावना -सुरेश द्वादशीवार , संपादन – अविनाश दुधे
किंमत -१५० रुपये . टपालासह खर्च – २०० रुपये
Amazon.in वर महाराष्ट्रात कुठेही घरपोच Pay On deleivery ची सोय
‘अतुल’नीय कौशल्याचे धनी – डॉ अतुल व डॉ. रोहिणी यादगिरे
शापित गंधर्व आणि एक शापित अप्सरा
संत्र्याला प्रतिष्ठा देणारा भूमिपुत्र…. श्रीधर ठाकरे
पोल्ट्री व्यवसायातील पायोनियर- सुनील झोंबाडे
पंढरीची वारी : अवैष्णवांची मांदियाळी
भारत एका धर्माचे राष्ट्र बनेल हा विचार प्रतिगामीच नव्हे , तर उथळही
बाबासाहेब, मनू आणि संभाजी भिडे
आइनस्टाईनचे 'पहिले प्रेम '
नवनीत राणांच्या जात प्रमाणपत्राची ‘गम्मत’ 6 Comments
आरएसएस आणि मोदी 5 Comments
‘लोकमत’ आणि आसाराम भक्तांच्या धमक्या 3 Comments
सावरकरांवरील गांधीहत्येचा कलंक कधीही पुसला जाणार नाही… 3 Comments
जॉर्ज फर्नाडिस, लैला कबीर आणि जया जेटली 2 Comments
‘अतुल’नीय कौशल्याचे धनी – डॉ अतुल व डॉ. रोहिणी यादगिरे August 10, 2018
शापित गंधर्व आणि एक शापित अप्सरा August 9, 2018
संत्र्याला प्रतिष्ठा देणारा भूमिपुत्र…. श्रीधर ठाकरे August 4, 2018
मोठ्यात मोठी महत्त्वाकांक्षा August 3, 2018
पोल्ट्री व्यवसायातील पायोनियर- सुनील झोंबाडे July 23, 2018
मारोती कसाब: मा. ज्ञानेश महाराव आणि मा. विछय चोरमारे या दोघांचेही लेख वाचले. ख...
Prasenjit Telang: एक महत्ववपूर्ण मांडणी. पुरोगामी/धर्मनिरपेक्ष समुदायात 'वारी' बद्...
संजय कमलानंत पवार: महाकवी कालिदास बद्दल अप्रतिम माहिती वाचायला मिळाली......


मंथन | थिंक महाराष्ट्र!

स्ट्रॅण्ड बुक स्टॉलच्या निमित्ताने
मी ‘स्ट्रॅण्ड’ जनरेशनचा नाही. म्हणजे मी ज्या पिढीचे पुस्तकप्रेमी 'स्ट्रॅण्ड बुक स्टॉल'ला फार जवळ मानायचे, त्यांच्यात येत नाही. मी कॉलेजला असताना स्ट्रॅण्डला चक्कर मारत असे. कारण माझे वडील रत्नाकर मतकरी आणि आजोबा माधव मनोहर यांच्याकडून मी स्ट्रॅण्डविषयी ऐकले होते, आणि 'स्ट्रॅण्ड'चे मालक टी. एन. शानभाग यांच्याबद्दल कौतुक, आदर आणि दबदबा तर सर्वांनाच होता. माझ्या वडिलांच्या पिढीचे अनेकजण, खास करुन ज्यांची महाविद्यालये, कामाची ठिकाणे मुंबईच्या फोर्ट भागात होती, त्यांच्यातील अनेक जण त्या बुकस्टोअरमधे नित्यनेमाने जात. त्यांच्यातील अनेक जण शानभाग यांना पर्सनली ओळखत. शानभाग त्यांना हवी ती पुस्तके मागवण्यासाठी लागेल ती मदत करत.
साहित्य संमेलन अाणि सुसंस्कृत समाज
लक्ष्मीकांत देशमुख यांनी बडोदा येथील साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदावरून कणखर भूमिका व्यक्त केली आहे. ते म्हणाले, की “सरकारविरूद्ध तसेच झुंडशाहीविरूद्ध लेखक-कलावंताने नमते घेता कामा नये. खरा जातिवंत लेखक हा राजकीय लेखकच असतो; राजकीय भाष्यकारच असतो. तो त्याला भारतीय संविधानाने दिलेला अधिकार आहे.”
आता नजर जळगाव विद्यापीठावर
सोलापूर पाठोपाठ जळगावला हे घडणे अपेक्षितच होते. तेथील उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठास बहिणाबार्इंचे नाव द्यावे अशी आग्रही मागणी सुरू झाली आहे. सोलापूरचे वादंग ही अक्षरश: तीन महिन्यांपूर्वीची, ऑक्टोबर-नोव्हेंबर 2017 मधील घटना.
सरकारने सोलापूर विद्यापीठास अहिल्यादेवी होळकर यांचे नाव देण्याचे जाहीर करून त्या वादावर पडदा टाकला. सोलापूर विद्यापीठाच्या नामांतरावरून वादळ उठले हे वाचूनच वाईट वाटले होते. मुख्यमंत्र्यांनी तो वाद असा समाप्त करावा व धनगर समाजाला खूष करावे हेही योग्य वाटले नाही. मुळात सुशिक्षित मराठी समाजदेखील विचारभावनांनी अजून किती मागास आहे हेच या अशा वादांवरून जाणवते.
चरखा चला चला के....
कमलाकर सोनटक्के यांनी प्रसिद्ध हिंदी नाटककार असगर वजाहत यांच्या ‘गोडसे @ गांधी डॉट कॉम’ या नाटकाचा विस्तृत परिचय ‘थिंक महाराष्ट्र’वर करून दिला आहे. त्यांनी या कृतीने एका विधायक सांस्कृतिक कार्याला हातभार लावला आहे.
मी ‘नथुराम गोडसे बोलतोय’ या प्रदीप दळवी लिखित नाटकाचा तद्दन खोटेपणा समीक्षक य. दि. फडके यांनी त्यांच्या ‘नथुरामायण’पुस्तकात पुराव्यानिशी उघड केला होता. पण नाटकाला नाटकानेच उत्तर देण्याचे मोलाचे कार्य कोणी मराठी नाटककार करू शकला नाही. राजकारणाशी मराठी नाटककार विशेष निगडित नसतो आणि असला तरी तो त्याच्या राजकीय ज्ञानाचा वापर फक्त राजकीय शेरेबाजीसाठी त्याच्या नाटकातून करतो. अर्थात असगर वजाहत यांनी मराठी नाटकाला उत्तर म्हणून त्यांचे नाटक लिहिले नसणार हे निश्चित, पण आपातत:च ‘गांधी डॉट कॉम’ हा ‘नथुराम’ नाटकाला प्रतिवाद झाला आहे.
‘नथुराम’ नाटक खोटे का तर त्या नाटककाराने त्याच्या सोयीसाठी सत्य घटना उलट्या केल्या आणि उलटे हेच सुलटे आहे असा दावा प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला. त्यामुळे मराठी नाटक पूर्णतः एकांगी झाले. नथुरामला धीरोदात्त नायक बनवण्याचा मराठी नाटककाराचा प्रयत्न इतका ढोबळ आहे, की तो अखेरीस सावरासावर करूनही लपवता येत नाही.
हिंदी नाटकाची गोष्ट नेमकी उलट आहे. ते नाटक सत्य घटना आणि आभासी वास्तव यांचे अनोखे मिश्रण आहे. त्या नाटकात कोठेही सत्याचा वा इतिहासाचा किंचितही अपलाप केलेला नाही. तेथे कल्पित वास्तव ही शब्दयोजना चपखल बसते. माझ्या दृष्टीने ते ख-या अर्थाने 'ऐतिहासिक अनैतिहासिक' नाटक आहे.
धर्मा पाटील या शेतक-याने विष पिऊन आत्महत्या केली, ती सुद्धा मंत्रालयात मी ती बातमी कळल्यापासून अस्वस्थ आहे. मी सर्व व्यवहार करत आहे, पण बेचैन आहे. रघुनाथदादा पाटील या शेतकरी संघटनेच्या गटनेत्याने टीव्हीवरील एका चर्चेत म्हटले, की अशी पहिली सहकुटुंब आत्महत्या वर्ध्याला पंचवीस-तीस वर्षांपूर्वी झाली, तेव्हापासून साठ-सत्तर हजार आत्महत्या घडून आल्या आहेत. त्यांनी त्या घटनेचे करुण वर्णन केले तेव्हापासून तर माझ्या मनातील अस्वस्थता खोल रुतून बसली आहे - सारखी वर येते. काय करावे - कोणा कोणाशी बोलावे - नित्य व्यवहारात त्या अस्वस्थेतेचा उल्लेख करावा का मी ती बातमी कळल्यापासून अस्वस्थ आहे. मी सर्व व्यवहार करत आहे, पण बेचैन आहे. रघुनाथदादा पाटील या शेतकरी संघटनेच्या गटनेत्याने टीव्हीवरील एका चर्चेत म्हटले, की अशी पहिली सहकुटुंब आत्महत्या वर्ध्याला पंचवीस-तीस वर्षांपूर्वी झाली, तेव्हापासून साठ-सत्तर हजार आत्महत्या घडून आल्या आहेत. त्यांनी त्या घटनेचे करुण वर्णन केले तेव्हापासून तर माझ्या मनातील अस्वस्थता खोल रुतून बसली आहे - सारखी वर येते. काय करावे - कोणा कोणाशी बोलावे - नित्य व्यवहारात त्या अस्वस्थेतेचा उल्लेख करावा का
का करत आहेत शेतकरी आत्महत्या त्यांची दुर्दशा तर पुरातनकाळापासून, इतिहासकाळापासून ऐकत आलो आहोत. मी मराठवाड्यात भूक मुक्ती मोर्च्यात सामील होतो. ज्या गावी पदयात्रेचा मुक्काम असे तेथे रात्री ग्रामस्थांबरोबरच्या गप्पांत आत्महत्यांचा विषय हमखास निघे. तेव्हा आत्महत्या विदर्भात होत होत्या. त्यांचे लोण मराठवाड्यात आले नव्हते. लातूर जिल्हाच्या एका खेड्यात रहिवासी म्हणाले, की आमच्या मराठवाड्यात शेतकऱ्यांचे दारिद्र्य पुरातन आहे, पण म्हणून आम्ही आमचे जीव नाही दिले
समर्थ भारत - विचार आणि कृती
भावी काळातील भारतीयांची प्रत्येक कृती, ही गोरगरीब, पीडित, शोषित, मागे राहिलेले अशांची प्रगती साधणारी... त्यांचे अश्रू पुसणारी असली पाहिजे, तरच ‘ग्रामराज्या’च्या म्हणजेच ग्रामीण विकासाच्या मार्गाने जाऊन हा देश ‘रामराज्य’ म्हणून समर्थपणे उभा राहू शकेल” – महात्मा गांधी
“India’s vibrant democracy is the wonder of the world” असे ए.पी.जे. अब्दुल कलाम म्हणून गेले आहेत, पण जगातील आर्थिकदृष्ट्या समृद्ध राष्ट्रांच्या क्रमवारीत भारताचा क्रमांक वरचा लागतो आहे का अशोकस्तंभावरील चार सिंहाप्रमाणे ‘असावेत’ असे लोकशाहीचे चार ‘आधारस्तंभ’: संसद, न्यायसंस्था, नोकरशाही आणि आम जनतेचा आवाज ‘प्रसारमाध्यमे’ आहेत का अशोकस्तंभावरील चार सिंहाप्रमाणे ‘असावेत’ असे लोकशाहीचे चार ‘आधारस्तंभ’: संसद, न्यायसंस्था, नोकरशाही आणि आम जनतेचा आवाज ‘प्रसारमाध्यमे’ आहेत काआणि स्वयंसेवी क्षेत्र, अर्थात सामाजिक संस्था आणि या सर्वांचा उद्गाता – खरे तर निर्माता – असा हा भारतीय नागरिक ‘आम आदमी’ त्याची, स्थिती काय आहेआणि स्वयंसेवी क्षेत्र, अर्थात सामाजिक संस्था आणि या सर्वांचा उद्गाता – खरे तर निर्माता – असा हा भारतीय नागरिक ‘आम आदमी’ त्याची, स्थिती काय आहे तो सुखी तर देश समृद्ध.
मानवी शरीर हे साठ लक्ष पेशींनी मिळून बनलेले आहे असे ‘शरीर-विज्ञान’ सांगते... आणि त्यातील सूक्ष्मतम (micro) पेशीसुद्धा महत्त्वाची... शरीरास पूर्णत्व देण्यासाठी. सर्व पेशी तंदुरुस्त, तर मग शरीर तंदुरुस्त. तद्वत, भारतदेशाची एक अब्जाहून अधिक जनता आहे का तंदुरुस्त
भारताचे संविधान 26 जानेवारी 1950 पासून देशाला लागू झाले. त्या अगोदर ते संसदेत (कायदेमंडळात) 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी स्वीकारले गेले. मात्र त्याचा प्रवास त्या आधीची काही दशके चालू होता. राष्ट्रीय चळवळीने सुरुवातीपासून भारताच्या संसदीय राज्यपद्धतीचा पाया घातला. अमेरिकेतील कायदेमंडळाला काँग्रेस संबोधले जाते. त्यावरून चळवळीने ‘इंडियन नॅशनल काँग्रेस’ हे नाव घेतले. लोकसभा आधारित लोकशाही, प्रजासत्ताक, नागरी स्वातंत्र्य आणि आर्थिक व सामाजिक न्याय या तत्त्वांचा परिचय चळवळीने लोकांना सुरुवातीपासूनच करून दिला. गांधीजींनी काँग्रेस संघटनेची कार्यपद्धत सुधारून ती निवडणुकीच्या तत्त्वावर 1920 सालानंतर आणली. संघटनेचे सर्व पदाधिकारी निवडणुकीच्या माध्यमातून निवडले जाऊ लागले. भारतीय काँग्रेस समितीचा अध्यक्ष असो किंवा ग्रामीण पातळीवरील काँग्रेस समितीचा प्रमुख असो, त्याला सभासदांमधूनच निवडून यावे लागत असे. प्रदेश काँग्रेसच्या प्रतिनिधींची मिळून भारतीय काँग्रेसची केंद्रीय समिती गठित केली जायची. भारतीय काँग्रेस समिती लोकसभेसमान होती, तर काँग्रेसचे कार्यकारी मंडळ कॅबिनेट मंत्रिमंडळाच्या समान होते. काँग्रेस अध्यक्ष पंतप्रधानांच्या समान होते. म्हणून लोकसभा पद्धत ब्रिटिशांच्या लोकसभेची नक्कल नाही किंवा ती भारतीयांना अपरिचितही नाही. तेथपासूनच भारताची पावले संविधानपद्धतीकडे पडू लागली होती.
संगणकावर आंतरजाल म्हणजे इंटरनेट अवतरले ते सुमारे वीस वर्षांपूर्वी. मुंबईतील नेहरू सेंटरने त्याच सुमाराला त्या संबंधीचे एक प्रदर्शन भरवले होते. ती सारी दुनिया नवीच होती. सर्व चमत्कार वाटायचे, पण ते माणसे घडवत होती त्यामुळे त्यांना चमत्कार कसे म्हणणार त्यामुळे त्यांना चमत्कार कसे म्हणणार मला हे नेहमीच कोडे वाटत आले आहे, की भीम पराक्रम घडवणारी माणसे आजुबाजूला दिसत असताना, लोक त्यांच्याकडे पाहत नाहीत आणि भागवत सप्ताहात विष्णूच्या अवतारांच्या काल्पनिक कथांत दिवसच्या दिवस रमून जातात मला हे नेहमीच कोडे वाटत आले आहे, की भीम पराक्रम घडवणारी माणसे आजुबाजूला दिसत असताना, लोक त्यांच्याकडे पाहत नाहीत आणि भागवत सप्ताहात विष्णूच्या अवतारांच्या काल्पनिक कथांत दिवसच्या दिवस रमून जातात ते असो. मी नेहरू सेंटरमधील प्रदर्शनात एका बूथमधील एका संगणकासमोरील तरुणास एक संदर्भ विचारला. त्याने मला एका क्षणात थेट वॉशिंग्टनच्या ‘स्मिथसोनियन इन्स्टिट्यूट’च्या म्युझियममध्ये नेले आणि हवा तो खुलासा केला. मी त्यामुळे मोहित झालो आणि इंटरनेट कल्पनेच्या प्रेमातच पडलो. मला वाटे, अर्जुनाला झालेले विश्वरूपदर्शन मीच साक्षात अनुभवू शकतो की ते असो. मी नेहरू सेंटरमधील प्रदर्शनात एका बूथमधील एका संगणकासमोरील तरुणास एक संदर्भ विचारला. त्याने मला एका क्षणात थेट वॉशिंग्टनच्या ‘स्मिथसोनियन इन्स्टिट्यूट’च्या म्युझियममध्ये नेले आणि हवा तो खुलासा केला. मी त्यामुळे मोहित झालो आणि इंटरनेट कल्पनेच्या प्रेमातच पडलो. मला वाटे, अर्जुनाला झालेले विश्वरूपदर्शन मीच साक्षात अनुभवू शकतो की त्यासाठी मला श्रीकृष्णासारख्या मध्यस्थाची गरज नाही. माझ्या हातातील माऊसच्या साहाय्याने माझे मीच ते दर्शन घेऊ शकतो. मग मला तो छंदच लागला. मी पार जगभर ‘भटकू लागलो’ – कोणताही विषय घेऊन. मी एका व्हर्चुअल रिअॅलिटी शोमध्ये तर रोमजवळच्या एका चर्चमध्ये जाऊन थडकलो. चर्चची इमारत चारशे वर्षांपूर्वी बांधली, त्याची वीट न् वीट चढत असल्याचे मला जाणवत गेले. योग असा, की मला मी रोमला त्या चर्चमध्ये 1972 साली गेल्याचे आठवले, परिसरातील झाडे दिसू लागली. मी थरारून गेलो. तो अनुभव अद्भुत होता. मी एका साध्या डेस्क टॉप मशीनसमोर बसलेला होतो.
डीएसके विश्वाची पडझड: ग्लोबल सेतूचा दिलासा
‘डीएसके विश्वा’मध्ये झालेला भूकंप हा एकूणच मराठी मनाला हादरा देणारा ठरला आहे. त्यांच्यासाठी प्रत्येक मराठी माणसाने एक हजार रुपये जमा करून त्यांना पन्नास कोटी रुपयांची मदत करावी असा एक पुढाकार मंदार जोगळेकर या तरुणाने घेतला आहे. त्याची कल्पना मोठी आहे. ती आपण समजावून घेतली पाहिजे. त्याचे उद्दिष्ट एवढे मोठे आहे, की प्रथम असंभव वाटेल, परंतु गेल्या पंचवीस वर्षांत बदलत गेलेली मराठी समाजवृत्ती आणि त्याहून अधिक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे ‘डीएसके’ यांनी मराठी समाजामध्ये निर्माण केलेला विश्वास, यांमुळे मंदार जोगळेकर याचे उद्दिष्ट अशक्य वाटत नाही. कम्युनिकेशनच्या जगात मेसेजेस व्हायरल होतात, तर पैसे व्हायरल होऊन एकत्र का होऊ शकणार नाहीत महत्त्वाचा मुद्दा असा, की मराठी उद्योजकांमध्ये गेल्या दोन दशकांमध्ये निर्माण झालेला आत्मविश्वास आणि त्यांनी आम मराठी जनतेमध्ये निर्माण केलेली विश्वासार्हता या दोन्ही गोष्टींना तडा जाता कामा नये.
(पुरूषोत्तम क-हाडे यांनी दिनकर गांगल यांच्या ‘अध्यात्म’ लेखावर घेतलेले आक्षेप व गांगल यांनी केलेले त्याचे निराकरण)
दिनकर गांगल यांचा अध्यात्म हा लेख वाचला. मी भगवद्गीता या विषयाचा विद्यार्थी आहे. त्यामुळे तो लेख वाचल्यानंतर मनात विचार आले ते असे -
क-हाडे : सुरुवातीपासूनच्या मानवी जीवनाची व धर्माची सांगड योग्य प्रकारे सांगितली आहे.
क-हाडे : माणूस प्रतिसृष्टी निर्माण करण्याच्या गोष्टी बोलू शकतो, हे अनुमान पटत नाही. विज्ञानाने केलेली प्रगती ध्यानात घेतली तरी मनुष्य पृथ्वीच्या -हासासाठी कारण होत आहे. नद्या व हवा यांचे प्रदूषण वाढून निसर्गाचा समतोल ढळत आहे. भारताचा विचार केला तर, असंख्य लोक किडामुंगीचे जीवन जगत आहेत. अन्न निर्माण करणारा शेतकरी स्वत:चा ‘धर्म’ सोडून आत्महत्येस प्रवृत्त होत आहे. प्रगत राष्ट्रांचे नेते एकमेकांस अणुबाँबची धमकी देत आहेत. ही तर पृथ्वीच्या विनाशाचीच नांदी दिसत आहे या परिस्थितीत कोणाची प्रतिसृष्टी दिसत आहे हे समजत नाही.
सोशल मिडिआ अकाऊंटने रजिस्टर व्हा
अधिक संकेस्थळांसाठी इथे क्लिक करा..
लॉगिन करा ओनलाइन डोनेशन द्या
सर्व हक्क 'व्हिजन महाराष्ट्र फाउंडेशन'कडे राखीव | सौजन्य : अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमीटेड


२० सप्टेंबर | मराठीमाती

Tag Archives: २० सप्टेंबर
१९५४ – बालक कल्याण केंद्राची सुरुवात झाली.
१९९७ – ’सकाळ’ व ’साप्ताहिक स्वराज्य’ या वृत्तपत्राचे संपादक व मालक नानासाहेब परुळेकर यांचा जन्म झाला.
१७०० – तुकाराम महाराजांच्या विख्यात शिष्या संत बहिणाबाईचे निधन झाले.
१९२५ – सुप्रसिध्द संशोधक जॉर्ज ऑगस्ट यांचे निधन झाले.
सुप्रसिध्द हिन्दी चरित्र अभिनेता अनुपकुमार यांचे निधन झाले.
This entry was posted in दिनविशेष and tagged जन्म, ठळक घटना, दिनविशेष, मृत्यू, २० सप्टेंबर on सप्टेंबर 20, 2012 by संपादक.


sudhir fadake Life work on screen सुधीर फडके यांचे जीवनकार्य पडद्यावर | eSakal

सुधीर फडके यांचे जीवनकार्य पडद्यावर
रविवार, 22 जुलै 2018
लातूर - ‘तुझे गीत गाण्यासाठी’, ‘आकाशी झेप घे रे’, ‘सखी मंद झाल्या तारका’ अशी किती तरी भावगीते, भक्तिगीते अन् गीत रामायण आदींतून मराठी संगीत क्षेत्रात मानाचे स्थान मिळवणारे स्वरयात्री, संवेदनक्षम कलाकार अशी ओळख निर्माण केलेले ख्यातनाम गायक-संगीतकार सुधीर फडके (बाबूजी) यांचे जीवनकार्य मोठ्या पडद्यावर झळकणार आहे.
साहित्यिक पु. ल. देशपांडे, ग. दि. माडगूळकर यांच्यासह संगीतकार सुधीर फडके यांचे जन्मशताब्दी वर्ष सरकार साजरे करणार आहे.
लातूर - ‘तुझे गीत गाण्यासाठी’, ‘आकाशी झेप घे रे’, ‘सखी मंद झाल्या तारका’ अशी किती तरी भावगीते, भक्तिगीते अन् गीत रामायण आदींतून मराठी संगीत क्षेत्रात मानाचे स्थान मिळवणारे स्वरयात्री, संवेदनक्षम कलाकार अशी ओळख निर्माण केलेले ख्यातनाम गायक-संगीतकार सुधीर फडके (बाबूजी) यांचे जीवनकार्य मोठ्या पडद्यावर झळकणार आहे.
साहित्यिक पु. ल. देशपांडे, ग. दि. माडगूळकर यांच्यासह संगीतकार सुधीर फडके यांचे जन्मशताब्दी वर्ष सरकार साजरे करणार आहे.
उज्ज्वल भवितव्याची जबाबदारी सर्वांची - पवार
पुणे - ‘लोक एकत्र येतात तेव्हा एखादा समाज अथवा धर्म वाढत असतो. मात्र, त्याच्या उलट परिस्थिती निर्माण झाली तर समाज किंवा धर्माचा ऱ्हास होतो. संघटित...
Atal Bihari Vajpayee : अटलबिहारी वाजपेयींना पुणेकरांची श्रद्धांजली
पुणे - पुण्याबरोबरील ऋणानुबंध जतन करणारे माजी पंतप्रधान अटलबिहरी वाजपेयी यांना विविध कार्यक्रमांच्या माध्यमातून पुणेकरांनी शुक्रवारी श्रद्धांजली...
कर्नाटक पोलिसांचा 'सनातन'भोवती फास
प्रा. कलबुर्गी, गौरी लंकेश हत्येचे धागेदोरे जुळू लागले मुंबई - प्रा. कलबुर्गी आणि पत्रकार गौरी...
हुतात्मा स्मारकात पुस्तके उपलब्ध करून देऊ - विजय शिवतारे
सातारा - देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी बलिदान दिलेल्या हुतात्म्यांचे स्मरण व्हावे, त्यांच्या त्यागातून प्रेरणा घेऊन समाज उभारणीसाठी नवी पिढी उभी राहावी,...
राज्यातील शाळांत 'स्वच्छ भारत पंधरवडा'
मुंबई - राज्यातील शाळांमध्ये 1 ते 15 सप्टेंबर या कालावधीत "स्वच्छ भारत पंधरवडा' साजरा करण्यात येणार...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


सिडिकेट बँकेत 400 जागा. | NOKARI MAHITI ' : ''; var month = [1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12]; var month2 = ["Jan","Feb","Mar","Apr","May","Jun","Jul","Aug","Sep","Oct","Nov","Dec"]; var day = postdate.split("-")[2].substring(0,2); var m = postdate.split("-")[1]; var y = postdate.split("-")[0]; for(var u2=0;u2

Home - मुखपेज - मागील - प्रवेशपत्र निकाल
सिडिकेट बँकेत 400 जागा.
सिडिकेट बँकेच्या आस्थापनेवर विविध पदांच्या रिक्त जागा भरण्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अर्ज मागविण्यात येत आहेत.
- अर्ज करण्याची अंतिम मुदत ः- 28 डिसेंबर, 2016
- रिक्त पदांची संख्या ः- 400
0 Response to "सिडिकेट बँकेत 400 जागा."
आयुक्त, राज्य कामगार विमा योजना येथे 733 जागा.
राज्य कामगार विमा योजना यांच्या आस्थापनेवरील गट - क संवर्गातील विविध रिक्त पदे भरण्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अर्ज मागवि...
पशुसंवर्धन आयुक्तालय, पुणे 138 जागा.
पशुसंवर्धन आयुक्तालय, पुणेच्या आस्थापनेवर विविध पदांच्या रिक्त जागा भरण्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अर्ज मागविण्यात येत...
महाराष्ट्र राज्य वखार महामंडळ ९४ जागा.
महाराष्ट्र राज्य वखार महामंडळच्या आस्थापनेवर असलेलीरिक्त पदे भरण्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अर्ज मागविण्यात येत आहेत. अर...
महाराष्ट्र गट-क सेवा पूर्व परीक्षा 862 जागा
महाराष्ट्र गट-क सेवा पूर्व परीक्षा महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या माध्यमातून शासनाच्या विविध संवर्गातील रिक्त पदे भरण्यासाठी पात्र उमेदवार...
महाराष्ट्र राज्य सुरक्षा महामंडळ 1000 जागा
महाराष्ट्र राज्य सुरक्षा महामंडळाच्या आस्थापनेवर सुरक्षा रक्षक पदाच्या रिक्त जागा भरण्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन अर्ज मागविण्य...
STAFF SELECTION COMMISSION POST 8300 स्टाफ सिलेक्शन कमिशन मार्फत 'मल्टी टास्किंग' पदा
स्टाफ सिलेक्शन कमिशन मार्फत 'मल्टी टास्किंग' पदाच्या रिक्त जागा भरण्यासाठी भरण्यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अ...
विक्रीकर विभागातील कर सहायक, गट-क पूर्व परीक्षा - 296 जागा.
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या माध्यमातुन विक्रीकर विभागातील कर सहायक, गट-क पूर्व परीक्षासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अर्ज म...
MSRTC महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळात 14247 जागा.
महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळा च्या आस्थापनेवर वाहनचालक (कनिष्ठ), लिपीक - टंकलेखक (कनिष्ट), सहाय्यक (कनिष्ट), पर्यवेक्षक (कनिष्ट), ...
लिपिक-टंकलेखक (मराठी-इंग्रजी),गट-क पूर्व परीक्षा 408 पदे
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगा मार्फत लिपिक-टंकेलेखक परीक्षा 2017 साठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्दतीने अर्ज मागविण्यात येत आहेत. * अर्ज क...
जिल्हा न्यायालयात 8921 जागा.
महाराष्ट्रातील जिल्हा न्यायालयाच्या आस्थापनेवर लघुलेखक / लिपीक / शिपाई संवर्गातील रिक्त जागा भरण्‍यासाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पध्द...


ये माझया या जीवनात. | Marathi Kavita | मराठी कविता | कवितांचे माहेरघर

Marathi Kavita | मराठी कविता | कवितांचे माहेरघर
सर्वांच्या मनातील भावना शब्दांत मांडण्यासाठी हा छोटासा प्रयत्न...
Home » ये माझया या जीवनात. » ये माझया या जीवनात.
ये माझया या जीवनात.
आजही मी तुझयावर येऊन मरतो, तुझया आठवणीने रडू आलं तर अशरु अडवून धरतो, तोल सुटला तरी सावरुन घेतो रोज असाच मरत मरत जगतो एकटा एकटा खूप रडलोयं गं मी आता मला तुझया कुशीत डोकं ठेवून रडायचं आहे गं खूप आठवण येते गं तुझी परत ये माझया या जीवनात..............
ये माझया या जीवनात.
Related Tips : ये माझया या जीवनात.
"प्रे" म्हणजे प्रेरणा तुझी "म" म्हणजे मन माझ. ❤ ❣ ❤ प्रेम म्हणजे मधुर सुवासाने दरवळणारे पुष्प आहे. ❤ ❣ ❤ ❤ ❣ ...
थोडं सांगावं थोडं लपवावं, असं प्रेम करावं थोडं रुसावं थोडं हसावं, असं प्रेम करावं गुपचुप फोन वर बोलावं, कोणाची नज़र पडताच पटकन “अगं” चा...
प्रेम म्हणजे अर्धी-अर्धी खाल्लेली पाणीपुरी, प्रेम म्हणजे स्वप्नासारखी दुनिया, खरीखुरी. प्रेम म्हणजे हॉटेल, डिस्क, आणिप्रेजेंट्स भा...
तुझे हदय् आणी माझे हदय् एकरूप व्हावे जखम मला व्हावी आणी कळ तुला यावी ........................... प्रश्न मला येतील पन उत्तर तु व्हावे कळ...


पिठोरी (दर्श) अमावस्या | Webdunia Marathi

शनिवार, 18 ऑगस्ट 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
श्रावण अमावास्येला पिठोरी अमावस्या म्हणतात. परंपरेनुसार या दिवशी बैलांची पूजा केल्यानंतर आई आपल्या मुलांना वाण देते. पिठोरी व्रत करून आई पक्वान्न तयार करते. आणि ते डोक्यावर घेऊन 'अतिथी कोण
विचारते. तेव्हा मुलं 'मी आहे' असे आपले नाव सांगून पक्वान्न मागील बाजूने स्वतःकडे घेऊन घेतात. पिठोरी अमावास्येला वंशवृद्धीसाठी ही पूजा करण्यात येते. म्हणूनच याला मातृ दिन असे ही म्हणतात.
ही मुलांना दीर्घायुष्य मिळावे यासाठी साजरी करण्यात येत असून या दिवशी सायंकाळी अंघोळ करून आठ कलश स्थापित केले जाता. त्यावर पूर्णपात्रे ठेवून ब्राह्मी, माहेश्वरी व इतर शक्तींची पूजा केली जाते. तांदुळाच्याराशीवर चौसष्ट योगिनींना आवाहन देऊन पिठाच्या मूर्ती तयार केल्या जातात. तसेच पिठाने तयार केलेल्या पदार्थांचाच नैवेद्य दाखवण्यात येतं.
नैवेद्याला वालाच बिरड, माठाची भाजी, तांदळाची खीर, पुर्‍या, साटोरी आणि वडे तयार करण्यात येतात. अश्या रीतीने हे व्रत पूर्ण केले म्हणजे अखंड सौभाग्य व दीर्घायू पुत्र होतात.
पुढे वाचा कहाणी पिठोरीची......
धन प्राप्तीसाठी करा जांभळाच्या झाडाची पूजा
श्रावण सोमवार व्रत करण्याची सोपी विधी
धर्मेंद्र-शत्रुघ्न ही जोडी तब्बल २० वर्षानंतर एकत्र
यावर अधिक वाचा :
दाह संस्काराच्या वेळेस जळत असलेल्या मृतदेहाच्या डोक्यावर का ...
हिंदू मान्यतेनुसार जन्मापासून मृत्यूपर्यंत 16 संस्कार होतात. ज्यामध्ये दाह संस्काराला ...
सुतक आले म्हणून पूजा कॅन्सल झाली. तात्या फोनवर सांगत होते. तर शेजारचे काका म्हणाले, काय ...
हिंदू धर्मात केळीच्या पानावर जेवण करण्यामागचे कारण
हिंदू धर्म ग्रंथामध्ये केळीच्या झाडाला पवित्र मानण्यात आले आहे. याच कारणामुळे या झाडाची ...
धन प्राप्तीसाठी करा जांभळाच्या झाडाची पूजा
दररोज तर आम्ही देवांची पूजा करतोच पण सणासुदी काही विशेष पूजनही करत असतो. कित्येक सण असेही ...
अनंत कोटी ब्रम्हांडनायक महाराजाधिराज योगिराज परब्रह्म सच्चिदानंद भक्तप्रतिपालक समर्थ ...
प्रेम प्रकरणात दोघांसाठी आजचा दिवस चांगला आहे. आज रात्री आपल्या करीयरशी संबंधित सर्व बाबी स्पष्ट होतील. व्यापार व्यवसायात अनुकूल वातावरण...Read More
व्यवहारिक दक्षता वाढवा. सामान्य सहयोग मिळेल. देवाण घेवाणीत त्रास. नियोजित कामात अडचणी येण्याची शक्यता. कामावर प्रभाव पडेल. अचानक खर्च वाढेल....Read More
जास्त सहयोग मिळेल. कार्यकुशलतेचा लाभ मिळेल. पारिवारिक लाभ घ्या. नोकरीत विशेष सावधगिरी बाळगा. विश्वासात राहू नये. अनिश्चिततेचे वातावरण. निराशा वाढेल....Read More
"आर्थिक नुकसान संभव. कामात गुप्तता राखा. सहयोग मिळेल. संबंध बिघडतील. अव्यवहारिक कामांपासून लांब रहा. आपल्या कामाच्या गोष्टी गुप्त ठेवा. मानसिक संतोष...Read More
"वैचारिक असंतोष राहील. कामात मन रमणार नाही. तब्बेतीची काळजी घ्या. व्यावसायिक प्रकरणात अडचणी येतील. आर्थिक जबाबदार्‍या वाढतील. आत्मविश्वास वाढेल. कामात...Read More
"आपली स्थिति, वास्तविकता वाढेल. पारिवारिक दृष् टया वेळ सामान्य. कामाचा ताण जाणवेल. नोकरीत कुणावरही विश्वास ठेवू नये. अडचणी येतील. सतत...Read More
"उत्साह, आत्मविश्वास वाढेल. अडकलेला पैसा मिळेल. मनोरंजनात वेळ जाईल. अडचणी राहतील. मिळकती पेक्षा जास्त खर्च होईल. अनिश्चितता वाटेल. शत्रुपक्षाच्या कारवाया...Read More
"खासगी कामाकडे जास्त लक्ष द्या. पैसा मिळेल. जबाबदारीची कामे पडतील. नोकरीत नुकसानी संभव. कामात पारदर्शकता हवी. वैचारिक धारणेत राहू नका....Read More
"शत्रुपक्ष हावी राहील. एखाद्या चुकीला पुन्हा करु नका. मन रमणार नाही. विश्वास कमी राहील. व्यर्थ ताण जाणवेल. पारिवारिक वाद वाढतील.खर्च...Read More
"मार्ग प्रशस्त होईल. अडकलेली कामे पूर्ण झाल्याने आनंद वाटेल. साथ लाभेल. व्यक्तिगत कामात उन्नति होईल. कायदेशीर कामात आत्मविश्वास कमी राहील....Read More
"अडकलेला पैसा मिळेल. गूढ अनुसंधान करणार्‍यांसाठी शुभ. गैरसमज दूर होतील. आपल्या विवेक बुद्धिच्या उलट काम झाल्याने हानि होऊ शकते. नियंत्रण...Read More
"आपल्या प्रयत्नाने उन्नति कराल. धनलाभ होईल. वरिष्ठांची मर्जी राहील. आपल्या प्रयत्नांमुळे व्यापारात वृद्धि होईल. नवीन कामांना चालना मिळेल. आपल्या यशाचा...Read More
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


Kolhapur News attack of laughing animal Taras on domestic animals तरस सृदश्य प्राण्याने सात जनावराना केले फस्त | eSakal

तरस सृदश्य प्राण्याने सात जनावराना केले फस्त
मंगळवार, 29 मे 2018
घुणकी - हातकणंगले तालुक्यातील नवे चावरे येथील चांदोली वसाहतीतील दत्ताञय गणपती पाटील यांंच्या जनावरांच्या शेडवर तरस सदृश्य प्राण्याने हल्ला केला. यात दोन वासरे, दोन शेळ्या, दोन कोकरे अशा सात जनावरे ठार झाली आहेत. या घटनेत या शेतकऱ्याचे सुमारे सत्तर हजार रुपयांचे नुकसान झाले. ही घटना मध्यराञी घडली. काही दिवसापुर्वी दोन शेतकऱ्यांच्या जनावरांचाही फडशा पाडल्याची घटना घडली होती. यामुळे शेतकऱ्यात भितीचे वातावरण पसरले आहे.
घुणकी - हातकणंगले तालुक्यातील नवे चावरे येथील चांदोली वसाहतीतील दत्ताञय गणपती पाटील यांंच्या जनावरांच्या शेडवर तरस सदृश्य प्राण्याने हल्ला केला. यात दोन वासरे, दोन शेळ्या, दोन कोकरे अशा सात जनावरे ठार झाली आहेत. या घटनेत या शेतकऱ्याचे सुमारे सत्तर हजार रुपयांचे नुकसान झाले. ही घटना मध्यराञी घडली. काही दिवसापुर्वी दोन शेतकऱ्यांच्या जनावरांचाही फडशा पाडल्याची घटना घडली होती. यामुळे शेतकऱ्यात भितीचे वातावरण पसरले आहे.
नवे चावरे येथील चांदोली वसाहतीत दत्ताञय पाटील यांंचा जनावरांचा गोटा आहे. या गोट्यात गायीची दोन वासरे, दोन शेळ्या, तीन कोकरे होती. आज मध्यराञी तरस सदृश्य प्राण्याने जाळीतून गोट्यात प्रवेश करुन सातही लहान जनावराना ठार मारले. विशेष म्हणजे तरस सदृश्य प्राण्याने सर्वच जनावरांच्या गळ्याला चावा घेऊन रक्त पिण्याचा प्रयत्न केला आहे. ही घटना श्री. पाटील यांंच्या सकाळी निदर्शनास आली.
ही घटना समजताच अबालवृध्दानी पाहण्यास गर्दी केली. गोट्यात मृत अवस्थेत पडलेली वासरे, शेळ्या, कोकरे पाहून उपस्थितांची मने हेलावली.
नरंदे येथील वनविभागाचे वनरक्षक श्री. जाधव यानी भेट दिली. तलाठी आर. बी. बावणे व पोलीस पाटील दिलीप महाडिक यानी पंचनामा करुन श्री.पाटील यांचे नुकसान झाल्याचे सांगितले.
दरम्यान शनिवारी (ता.२६) गणपती नाना पाटील यांंच्या दोन तर पंधरा दिवसापुर्वी सर्जेराव आनंदा जाधव यांंच्याही दोन शेळ्याना मारल्याने शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले असून वनविभागाने सापळा लावून या प्राण्याला पकडून जंगलात सोडावे अशी मागणी होत आहे.
सांगा आम्ही जगायचे कसे
पिंपरी - घाणीत काम करतो. हॅण्डग्लोव्हज नाहीत. बूटही नाहीत. वेतनही कापले जाते. त्यावर कडी म्हणजे गेले तीन महिने ठेकेदाराने पगारच दिला नाही. घर कसे...
उज्ज्वल भवितव्याची जबाबदारी सर्वांची - पवार
पुणे - ‘लोक एकत्र येतात तेव्हा एखादा समाज अथवा धर्म वाढत असतो. मात्र, त्याच्या उलट परिस्थिती निर्माण झाली तर समाज किंवा धर्माचा ऱ्हास होतो. संघटित...
भोसरी - काही वर्षांपूर्वी व्हाइटनरची नशा करण्याकडे लहान मुले, तसेच तरुणांचा कल होतो. त्याचे वाढते प्रमाण आणि धोके लक्षात घेऊन त्यावर बंदी आणली गेली....
गुरुजींच्या खात्यावर पेन्शन जमा
कोरेगाव - सातारा जिल्ह्यातील १२ हजारांवर सेवानिवृत्त प्राथमिक शिक्षकांचे जुलै महिन्याचे सेवानिवृत्ती वेतन अखेर मंगळवारी (ता. १४) तालुका पातळीवर...
अकोला - वऱ्हाडातील अकोला, बुलडाणा, वाशीम या तीन जिल्ह्यांना काल (ता. 16) अतिवृष्टीचा फटका बसला....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


आणि विराट कोहलीचा हा विक्रम मोडण्यात स्मिथला थोडक्यात अपयश -

आणि विराट कोहलीचा हा विक्रम मोडण्यात स्मिथला थोडक्यात अपयश
आणि विराट कोहलीचा हा विक्रम मोडण्यात स्मिथला थोडक्यात अपयश
 ॲशेस मालिकेतील तिसऱ्या कसोटी क्रिकेट सामन्यात ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार स्टिव्ह स्मिथने चांगली कामगिरी करताना ३९९ चेंडूत २३९ धावा केल्या. परंतु यावर्षी कसोटीत विराटने केलेल्या २४३ धावांचा विक्रम मोडण्यात त्याला अपयश आले.
विराटने मोठ्या प्रमाणावर चर्चा झालेल्या दिल्ली कसोटीत २४३ धावांची खेळी केली होती. यावर्षी एका कसोटी डावात सर्वोच्च धावा करणाऱ्या खेळाडूंच्या यादीत तो कूकसह अव्वल स्थानी होता.
आज स्मिथला जेम्स अँडरसनने पायचीत बाद केले तेव्हा तो २३९ धावांवर खेळत होता. या सामन्यात स्मिथला त्रिशतक करण्याची मोठी संधी होती.
यावर्षी कसोटी क्रिकेटमध्ये केलेलय सर्वोच्च धावा
२१७- शाकिब उल हसन
११८वर्षांची परंपरा खंडीत करत डेविस कप स्पर्धेत झाले मोठे बदल
स्टोक्ससाठी पहिल्या सामन्यातील सामनावीराला इंग्लंडकडून तिसऱ्या कसोटीत डच्चू
एशियन गेम्स कबड्डीत टीम इंडिया आहे या गटात
एशियन गेम्स २०१८ कबड्डीचे वेळापत्रक जाहीर
टीम इंडियाकडून कसोटीत सलामीसाठी मी तयार- रोहित शर्मा
पीटी उषाचे १९८४चे आॅलिंम्पिक पदक या गोष्टीमुळे हुकले
एशियन गेम्स२०१८: इंडोनेशियातील सर्वात श्रीमंत व्यक्तीही खेळणार एशियन गेम्समध्ये भाग
दोन वर्षापासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट न खेळलेल्या गौतम गंभीरला बीसीसीआय देणार एक कोटी रुपये
डॅरेन ब्रावोचा कॅरेबियन प्रीमियर लीगमध्ये धमाका
काल विक्रमी षटकारांची बरसात झालेल्या टी२० सामन्याबद्दल…
एशियन गेम्समधून लिएंडर पेसची माघार
तिसऱ्या कसोटीसाठी टीम इंडियाचा संभाव्य ११ खेळाडूंचा संघ
दंगल चित्रपटामुळे मोठे नुकसान झाले- गीता फोगट
अटल बिहारी वाजपेयी होते हॉकी-फुटबॉलचे चाहते
चॅम्पियन्स लीग जिंकण्यासाठी काहीही करू- मेस्सी
प्रीमियर लीग सुरू असताना मॅंचेस्टर सिटीसाठी वाईट बातमी
खास स्टोरी- सॅम आणि टॉम करननंतर तिसरा भाऊही क्रिकेटमध्ये करतोय चमकदार कामगिरी
तब्बल १६ वर्षांनी फ्रान्स फिफा क्रमवारीत अव्वल
एशियन गेम्समध्ये पदक मिळवा, नाहीतर दोन वर्ष मिलिट्रीमध्ये काम करा
खेल भी जितिये, दिल भी जितिये- अटल बिहारी वाजपेयींनी दिला होता टीम इंडियाला खास संदेश


ओरल सेक्समुळे वाढते घशाच्या कॅन्सरची शक्यता - आरोग्य.कॉम - मराठी

पोषक पदार्थ आणि अन्न
कोड - पांढरे डाग
ओरल सेक्समुळे वाढते घशाच्या कॅन्सरची शक्यता
ओरल सेक्समुळे वाढते घशाच्या कॅन्सरची शक्यता
ओरल सेक्समध्ये एचआयवी आणि एड्सची भीती भलेही नसेल, पण घशाच्या कॅन्सरची शक्यता मात्र असल्याचे अलिकडेच प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालात म्हटले आहे. एका अहवालानुसार, घशाच्या कॅन्सरचे प्रमाण वाढते आहे. त्याला ओरल सेक्सचे वाढते प्रमाणही काही अंशी जबाबदार आहे.
या अहवालानुसार, तंबाखू आणि दारू पिणे या कारणांपेक्षाही ओरल सेक्सदरम्यान संक्रमित होणारा ह्यूमन पॅपिलोमावायरस (एचपीवी) घशाच्या कॅन्सरसाठी अधिक कारणीभूत ठरतो.
प्रत्येक वर्षा या कॅन्सरचे सुमारे सहा हजार रूग्ण सापडतात. त्यात ६० वर्षांपेक्षा कमी वय असलेल्या पुरूषांची संख्या दरवर्षी दहा टक्क्यांनी वाढते आहे. काही शास्त्रज्ञांच्या मते, येत्या दहा वर्षात एचवीपीमुळे घशाचा कॅन्सर होणा-या रुग्णांची संख्या सर्वात अधिक असेल.
तज्ज्ञांच्या मते, १९६० ते ७० च्या दरम्यान लोकांच्या सेक्स बिहेवियरमध्ये लक्षणीय बदल झाला. हा त्याचाच परिणाम आहे. आम्ही आमच्या क्लिकनिकमध्ये घशाचा कॅन्सर झालेले जे रोगी पाहिले आहेत त्यात एचवीपीमुळे घशाचा कॅन्सर होणारे रोगी अधिक असल्याचे युनिवर्सिटी ऑफ शिकागो मेडिकल सेंटरचे ऑन्कॉलॉजिस्ट डॉ. एजरा कॉहेन यांनी सांगितले.
आरोग्य म्हणजे सुदृढता असणे किंवा सुरळीतता असणे. सुदृढता, सुरळीतता आहे किंवा नाही हे जाणून घेण्यासाठी मार्गदर्शन करणे हा या वेबसाईटचा प्रयत्न आहे. आरोग्य.कॉम ही भारतातील आरोग्य विषयक माहिती पुरवण्यात सर्वात अग्रेसर असणा-या वेबसाईट्सपैकी एक आहे. या आरोग्यविषयक माहिती पुरवणा-या साईट्स म्हणजे डॉक्टर नव्हेत. पण आरोग्याविषयी पुरक माहिती व उपचारांचे वेगवेगळे माध्यम उपलब्ध करुन देणारी प्रगत यंत्रणा आहे. या साईटच्या गुणधर्मांमुळे इंटरनेटचा वापर करणा-यांमधे आरोग्य.
» आमच्या सर्व समर्थन गट पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
आमच्या बातमीपत्राचे सदस्यत्व घ्या
आरोग्य संबंधित नवीन माहिती मिळवा.
आरोग्य.कॉम ही भारतातील एक आरोग्याविषयीची आघाडीची वेबसाईट आहे. ह्या वेबसाईटवर तुम्हाला आरोग्याविषयी जवळ जवळ सर्व वैद्यकीय आणि सर्वसामान्य माहिती मिळण्यास मदत होईल असे विभाग आहेत.
हे आपले संकेतस्थळ आहे, यात सुधारण्याकरिता आपले काही प्रस्ताव किंवा प्रतिक्रीया असतील तर आम्हाला जरुर कळवा, आम्ही आमचे सर्वोत्तम देण्याचा प्रयत्न करू
“माझे नाव पुंडलिक बोरसे आहे, मला आपल्या साइट मुळे फार उपयुक्त माहिती मिळाली म्हाणून आपले आभार व्यक्त करण्यासाठी ईमेल पाठवीत आहे.
कॉपीराईट © २०१६ आरोग्य.कॉम सर्व हक्क सुरक्षित.


दुसरी टी २०: भारताचे श्रीलंकेला २६१ धावांचे आव्हान, रोहितचे दमदार शतक -

दुसरी टी २०: भारताचे श्रीलंकेला २६१ धावांचे आव्हान, रोहितचे दमदार शतक
दुसरी टी २०: भारताचे श्रीलंकेला २६१ धावांचे आव्हान, रोहितचे दमदार शतक
 भारत विरुद्ध श्रीलंका संघात होळकर क्रिकेट स्टेडिअमवर सुरु असलेल्या दुसऱ्या टी २० सामन्यात भारताने प्रथम फलंदाजी करताना श्रीलंकेसमोर २६१ धावांचे लक्ष्य ठेवले आहे. या सामन्यात रोहित शर्माने शतकी तर के एल राहुलने अर्धशतकी खेळी केली.
भारताने २० षटकात ५ बाद २६० धावा केल्या आहेत. याबरोबरच भारताने आंतरराष्ट्रीय टी २०मधील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वाधिक धावसंख्या उभी केले आहे.
श्रीलंका कर्णधार थिसेरा परेराने नेणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण करण्याचा निर्णय घेतला, परंतु भारताचे सलामीवीर रोहित शर्मा आणि के एल राहुल यांनी या निर्णयाला पूर्णपणे निष्प्रभ ठरवले. त्यांनी पहिल्या विकेटसाठी १६५ धावांची दीडशतकी भागीदारी रचली.
रोहितने आज विक्रमी शतक करताना आंतरराष्ट्रीय टी २० मधील सर्वात जलद शतक करण्याच्या डेव्हिड मिलरच्या विक्रमाशी बरोबरी केली आहे. रोहितने ३५ चेंडूंतच शतक पूर्ण केले होते. त्याने आज ४३ चेंडूत ११८ धावांची खेळी केली. यात त्याने १२ चौकार आणि १० षटकार मारले.हे रोहितचे आंतरराष्ट्रीय टी २० तील दुसरे शतक आहे.
एका वेळी रोहितचा अक्रमक खेळ चालू असताना त्याला दुसऱ्या बाजूने भक्कम साथ देणाऱ्या के एल राहुलनेही अर्धशतक पूर्ण केले. त्याला त्याचे आंतरराष्ट्रीय टी २० मधील दुसरे शतक पूर्ण करण्यासाठी ११ धावांची गरज असताना ८९ धावांवर नुवान प्रदीपने बाद केले. पण याचे अर्धे श्रेय यष्टीरक्षक निरोशन डिकवेल्लाला द्यावे लागेल त्याने राहुलचा उत्कृष्ट झेल पकडला.
आज एम एस धोनीला(२८) तिसऱ्या क्रमांकावर बढती मिळाली. या संधीचा फायदा घेत त्यानेही आक्रमक फलंदाजी केली. त्याने राहूलला भक्कम साथ देताना दुसऱ्या विकेटसाठी ७८ धावांची खेळी केली. राहुल बाद झाल्यावर मात्र भारताच्या विकेट्स पडायला सुरुवात झाली पण तोपर्यंत भारतीय संघाने २३० धावांचा टप्पा पार केला होता.
भारताकडून हार्दिक पंड्या(१०), मनीष पांडे(१*) आणि दिनेश कार्तिक(५*) यांनी अखेरच्या २ षटकात येऊन धावा केल्या. तर श्रेयश अय्यर शून्य धावेवर बाद झाला.
श्रीलंकेकडून दुशमंथा चमिरा(४५/१), प्रदीप(२/६१) आणि परेरा(२/४९) यांनी बळी घेतले.
११८वर्षांची परंपरा खंडीत करत डेविस कप स्पर्धेत झाले मोठे बदल
स्टोक्ससाठी पहिल्या सामन्यातील सामनावीराला इंग्लंडकडून तिसऱ्या कसोटीत डच्चू
एशियन गेम्स कबड्डीत टीम इंडिया आहे या गटात
एशियन गेम्स २०१८ कबड्डीचे वेळापत्रक जाहीर
टीम इंडियाकडून कसोटीत सलामीसाठी मी तयार- रोहित शर्मा
पीटी उषाचे १९८४चे आॅलिंम्पिक पदक या गोष्टीमुळे हुकले
एशियन गेम्स२०१८: इंडोनेशियातील सर्वात श्रीमंत व्यक्तीही खेळणार एशियन गेम्समध्ये भाग
दोन वर्षापासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट न खेळलेल्या गौतम गंभीरला बीसीसीआय देणार एक कोटी रुपये
डॅरेन ब्रावोचा कॅरेबियन प्रीमियर लीगमध्ये धमाका
काल विक्रमी षटकारांची बरसात झालेल्या टी२० सामन्याबद्दल…
एशियन गेम्समधून लिएंडर पेसची माघार
तिसऱ्या कसोटीसाठी टीम इंडियाचा संभाव्य ११ खेळाडूंचा संघ
दंगल चित्रपटामुळे मोठे नुकसान झाले- गीता फोगट
अटल बिहारी वाजपेयी होते हॉकी-फुटबॉलचे चाहते
चॅम्पियन्स लीग जिंकण्यासाठी काहीही करू- मेस्सी
प्रीमियर लीग सुरू असताना मॅंचेस्टर सिटीसाठी वाईट बातमी
खास स्टोरी- सॅम आणि टॉम करननंतर तिसरा भाऊही क्रिकेटमध्ये करतोय चमकदार कामगिरी
तब्बल १६ वर्षांनी फ्रान्स फिफा क्रमवारीत अव्वल
एशियन गेम्समध्ये पदक मिळवा, नाहीतर दोन वर्ष मिलिट्रीमध्ये काम करा
खेल भी जितिये, दिल भी जितिये- अटल बिहारी वाजपेयींनी दिला होता टीम इंडियाला खास संदेश


Brahmos is now ready for the submarine 'ब्राह्मोस'ची आता पाणबुड्यांसाठी निर्मिती | eSakal

'ब्राह्मोस'ची आता पाणबुड्यांसाठी निर्मिती
शनिवार, 14 एप्रिल 2018
"डीआरडीओ' संस्था हाती घेणार प्रकल्प
चेन्नई : "सुखोई एमकेआय'वर स्वार होऊन लढाऊ विमानांचे बळ वाढवणारी "ब्राह्मोस' क्षेपणास्त्रे आता पाणबुड्यांसाठी तयार केली जाणार आहेत. वजनाला हलकी; पण सारखीच मारकक्षमता असलेली नवी क्षेपणास्त्रे "संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था' (डीआरडीओ) तयार करणार आहे.
"डीआरडीओ' संस्था हाती घेणार प्रकल्प
चेन्नई : "सुखोई एमकेआय'वर स्वार होऊन लढाऊ विमानांचे बळ वाढवणारी "ब्राह्मोस' क्षेपणास्त्रे आता पाणबुड्यांसाठी तयार केली जाणार आहेत. वजनाला हलकी; पण सारखीच मारकक्षमता असलेली नवी क्षेपणास्त्रे "संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था' (डीआरडीओ) तयार करणार आहे.
रशिया आणि भारताच्या संयुक्त संशोधनातून तयार झालेली स्वनातीत "ब्राह्मोस' क्रूझ क्षेपणास्त्र सध्या जमिनीवरून हवेत, युद्धनौकेवरून हवेत, जमिनीवरून जमिनीवर आणि हवेतून हवेत लक्ष्य भेदू शकते. आता या क्षेपणास्त्राचे पाण्यातील नवे रूप तयार करण्यासाठी "डीआरडीओ'ने काम सुरू केले आहे. या वर्षीच्या नव्या प्रकल्पांमध्ये "ब्राह्मोस'च्या वजनाने हलके रूप तयार करण्याच्या कामाचा समावेश करण्यात आला आहे. वेग आणि लक्ष्य भेदण्याच्या क्षमतांना धक्का न लावता आता पाणबुडीतील टोरपॅडो ट्यूबमधून मारा करता येण्यासाठी नव्याने हे क्षेपणास्त्र तयार केले जाणार आहे. आता पाणबुडीमधून मारा अधिक भेदक करण्यासाठी तयार होणारे "ब्राह्मोस' भारतीय नौदलाचे हिंदी महासागरातील बळ वाढवणारा महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. या क्षेपणास्त्राचे वजन कमी असले तरी त्याचा वेग आणि लक्ष्य भेदण्याची क्षमता कायम राहणार असल्याची माहिती "ब्राह्मोस' प्रकल्पाचे व्यवस्थापकीय संचालक सुधीर मिश्रा यांनी दिली. आगामी पाच वर्षांत या क्षेपणास्त्राचा वेग सहा हजार किलोमीटर प्रतितास नेण्याचा "डीआरडीओ'चा मानस असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
अन्य लढाऊ विमानांसाठी प्रयोग
गेल्या वर्षी देशाचे प्रमुख लढाऊ विमान असलेल्या "सुखोई-एमकेआय' या विमानासह "ब्राह्मोस'ची चाचणी करण्यात आली होती. ती यशस्वी झाल्याने भारतीय हवाई दलाच्या क्षमतांना नवी उंची प्राप्त झाली होती. वजन कमी करून अन्य विमानांसाठी त्यांच्या क्षमतेनुसार या क्षेपणास्त्राची निर्मिती केली जाणार आहे. त्यामुळे सध्या केवळ "सुखोई-एमकेआय'ला फिट्ट बसणारी सध्याची "ब्राह्मोस' क्षेपणास्त्रे भविष्यात अन्य विमानांवरही स्वार झालेली दिसू शकणार आहेत.
Atal Bihari Vajpayee : ठाकरे कुटुंबाने घेतले वाजपेयींचे अंत्यदर्शन
मुंबई - माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या अंत्यदर्शनाला शिवसेनेचे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांचे...
राणीच्या बागेत जिराफ, झेब्राही
मुंबई - भायखळ्याच्या राणीबागेत भारतातील पहिल्या पेंग्विनचा जन्म झाल्यानंतर आता या प्राणिसंग्रहालयात...
कात्रज - वार्धक्‍याने आलेला बहिरेपणा, त्यामुळे होणारी हेटाळणी, कुटुंबातील मनस्ताप आणि बाहेर वावरताना वाटणारी असुरक्षितता आदी समस्यांनी हतबल झालेल्या...
गाव समितीतर्फे मिटणार रस्त्यांची भांडणे
सोलापूर - शेकडो एकर जमीन असूनही उत्पादित माल नेण्याकरिता रस्ता नसतो. त्यामुळे शेजारच्या...
'जय विज्ञान'चा उद्‌घोष करणारे अटलजी
अटलजी ही एक व्यक्ती नव्हती, एक संस्था होती, एक विचार होता. वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि विज्ञानाला प्रोत्साहन देण्याची त्यांची भूमिका नेहेमीच प्रकर्षाने...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


tomorrow rastaroko for canole water in lasurne लासुर्ण्यामध्ये कालव्याच्या पाण्यासाठी उद्या रास्तारोको आंदोलन | eSakal

लासुर्ण्यामध्ये कालव्याच्या पाण्यासाठी उद्या रास्तारोको आंदोलन
गुरुवार, 12 एप्रिल 2018
वालचंदनगर (पुणे) : इंदापूर तालुक्याच्या पश्‍चिम भागातील लासुर्णे, बेलवाडी परीसरातील पिके पाण्याअभावी जळू लागली असून नीरा डाव्या कालव्याच्या ४२ व ४३ क्रंमाकाच्या वितरिकेला पाणी सोडावे यासाठी लासुर्णे (ता.इंदापूर) जवळील चिखली फाटा येथे बारामती-इंदापूर राज्यमार्गावर शुक्रवार (ता.१३)रोजी रास्तारोकाे आंदोलन करण्यात येणार आहे.
वालचंदनगर (पुणे) : इंदापूर तालुक्याच्या पश्‍चिम भागातील लासुर्णे, बेलवाडी परीसरातील पिके पाण्याअभावी जळू लागली असून नीरा डाव्या कालव्याच्या ४२ व ४३ क्रंमाकाच्या वितरिकेला पाणी सोडावे यासाठी लासुर्णे (ता.इंदापूर) जवळील चिखली फाटा येथे बारामती-इंदापूर राज्यमार्गावर शुक्रवार (ता.१३)रोजी रास्तारोकाे आंदोलन करण्यात येणार आहे.
१३ मार्च रोजी धरणातुन नीरा डाव्या कालव्यामध्ये शेतीसाठी उन्हाळी हंगामाचे पाण्याचे आवर्तन सुरु केले आहे. एक महिना झाला तरीही तालुक्याच्या पश्‍चिम भागातील शेतकऱ्यांना कालव्याच्या पाण्याचे आवर्तन मिळाले नसल्यामुळे शेतकऱ्यांची उभी पिके जळू न जावू लागली आहेत. पश्‍चिम भागामध्ये कालव्यातुन दररोज २०० क्युसेक पेक्षा जास्त पाणीचोरी व गळती होत असल्यामुळे पाणी मिळण्यास शेतकऱ्यांना उशीर होत आहे. चालू वर्षी धरणामध्ये समाधानकारक पाणी साठा असल्यामुळे तालुक्याच्या पश्‍चिम भागातील शेतकऱ्यांनी कालव्याच्या पाण्याच्या भरोशावर ऊस,डाळिंब, केळी,मका,कडवळ पिके केली पिकांच्या लागवडी केल्या आहेत. मात्र धरणातुन एक महिन्यापूर्वी कालव्यामध्ये पाणी सोडून पाणी मिळत नसल्यामुळे शेतकऱ्यांनी उद्या शुक्रवार(ता.१३) रोजी लासुर्णे जवळील चिखली फाटा येथे बारामती -इंदापूर राज्यमहामार्ग रोखण्याचा निर्णय घेतला आहे.या रास्तारोको मध्ये नीरा डाव्या कालव्याच्या ४२ व ४३ क्रंमाकाच्या वितरिकेवरती अवलंबून असणारे शेतकरी सहभागी होणार आहेत.
अधिकाऱ्यावर कारवाई होणार का
पाटबंधारे विभागाचे अधिक्षक अभियंता संजीव चोपडे यांनी गेल्या आठवड्यामध्ये खडकवासल्याच्या पाण्याचे नियोजन केले नसल्याच्या कारणावरुन एका अधिकाऱ्यावर कारवाई केली होती. नीरा डाव्या कालव्यामतुन बेसमुार पाणी चोरी व गळती होत असल्यामुळे शेतकऱ्यांना उन्हाळी हंगामाचे पाणी उशीरा मिळत आहे. यास जबाबदार असणाऱ्या अधिकाऱ्यावर कारवाई होणार का  असा प्रश्‍न शेतकरी विचारु लागले आहेत.
सांगा आम्ही जगायचे कसे
पिंपरी - घाणीत काम करतो. हॅण्डग्लोव्हज नाहीत. बूटही नाहीत. वेतनही कापले जाते. त्यावर कडी म्हणजे गेले तीन महिने ठेकेदाराने पगारच दिला नाही. घर कसे...
प्रेयसीच्या माफीसाठी लावले 300 फलक
पिंपरी - प्रेयसीची माफी मागण्यासाठी तरुणाने शहरात चक्‍क 300 फलक लावले. शहरभर याबाबत चर्चा सुरू...
बिजवडी - माण तालुक्‍यात अत्यल्प पडलेल्या पावसावर शेतकऱ्यांनी धाडसाने खरीप हंगामाची पेरणी केली आहे. पिके भरण्याच्या काळात पाणी नसल्याने खरीप हंगाम...
मुक्ता, हमीद दाभोलकर, मेघा पानसरेंना "एक्‍स' दर्जाची सुरक्षा
पुणे - गौरी लंकेश यांच्या हत्या प्रकरणातील संशयित आरोपी अमोल काळे याच्या डायरीमध्ये डॉ. हमीद दाभोलकर...
भोकरदनमध्ये नदीत शेतकरी गेला वाहून
केदारखेडा (जि. जालना) - भोकरदन तालुक्‍यात गुरुवारी (ता. 16) झालेल्या पावसामुळे गिरिजा नदीला मोठ्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


हे दोन क्रिकेटपटू खेळू शकतात काउंटी क्रिकेट ! -

हे दोन क्रिकेटपटू खेळू शकतात काउंटी क्रिकेट
हे दोन क्रिकेटपटू खेळू शकतात काउंटी क्रिकेट
सध्या गोलंदाजांच्या जागतिक कसोटी क्रमवारीत पहिल्या आणि दुसऱ्या स्थानावर असलेले भारतीय अष्टपैलू खेळाडू रवींद्र जडेजा आणि आर अश्विन येत्या काळात काउंटी क्रिकेट खेळू शकतात.
क्रिकइन्फो वेबसाईटवरील एका रिपोर्टप्रमाणे आर अश्विन हा एक आदर्श खेळाडू आहे जो वूस्टरशायरकडून क्रिकेट खेळू शकतो. याच संघाचे डायरेक्टर असणारे स्टिव्ह र्होडस यांनी रवींद्र जडेजासुद्धा खेळण्यासाठी उत्सुक असल्याची माहिती दिली. अन्य दिग्गज देशाचे खेळाडूही येथे क्रिकेट खेळण्यासाठी उत्सुक असल्याचं समजत.
यापूर्वी भारताचे अनेक दिग्गज खेळाडू काउंटी क्रिकेट खेळले आहेत. त्यात सचिन तेंडुलकर, राहुल द्रविड, सौरव गांगुली, व्हीव्हीएस लक्ष्मण यांचा समावेश आहे.
भारताचा श्रीलंका दौरा ६ सप्टेंबर रोजी संपत असून जर भारतीय खेळाडू काउंटी क्रिकेटमध्ये सहभागी झाले तर त्यांना शेवटच्या तीन फेऱ्यात भाग घेता येईल.
भूतकाळात भारतीय खेळाडूंना बीसीसीयने या चॅम्पियनशिपमध्ये खेळण्यास नकार दिला होता. २०१६च्या इंग्लंड दौऱ्यात कर्णधार विराट कोहलीने काउंटी क्रिकेटमध्ये खेळण्याची इच्छा व्यक्त केली होती.
११८वर्षांची परंपरा खंडीत करत डेविस कप स्पर्धेत झाले मोठे बदल
स्टोक्ससाठी पहिल्या सामन्यातील सामनावीराला इंग्लंडकडून तिसऱ्या कसोटीत डच्चू
एशियन गेम्स कबड्डीत टीम इंडिया आहे या गटात
एशियन गेम्स २०१८ कबड्डीचे वेळापत्रक जाहीर
टीम इंडियाकडून कसोटीत सलामीसाठी मी तयार- रोहित शर्मा
पीटी उषाचे १९८४चे आॅलिंम्पिक पदक या गोष्टीमुळे हुकले
एशियन गेम्स२०१८: इंडोनेशियातील सर्वात श्रीमंत व्यक्तीही खेळणार एशियन गेम्समध्ये भाग
दोन वर्षापासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट न खेळलेल्या गौतम गंभीरला बीसीसीआय देणार एक कोटी रुपये
डॅरेन ब्रावोचा कॅरेबियन प्रीमियर लीगमध्ये धमाका
काल विक्रमी षटकारांची बरसात झालेल्या टी२० सामन्याबद्दल…
एशियन गेम्समधून लिएंडर पेसची माघार
तिसऱ्या कसोटीसाठी टीम इंडियाचा संभाव्य ११ खेळाडूंचा संघ
दंगल चित्रपटामुळे मोठे नुकसान झाले- गीता फोगट
अटल बिहारी वाजपेयी होते हॉकी-फुटबॉलचे चाहते
चॅम्पियन्स लीग जिंकण्यासाठी काहीही करू- मेस्सी
प्रीमियर लीग सुरू असताना मॅंचेस्टर सिटीसाठी वाईट बातमी
खास स्टोरी- सॅम आणि टॉम करननंतर तिसरा भाऊही क्रिकेटमध्ये करतोय चमकदार कामगिरी
तब्बल १६ वर्षांनी फ्रान्स फिफा क्रमवारीत अव्वल
एशियन गेम्समध्ये पदक मिळवा, नाहीतर दोन वर्ष मिलिट्रीमध्ये काम करा
खेल भी जितिये, दिल भी जितिये- अटल बिहारी वाजपेयींनी दिला होता टीम इंडियाला खास संदेश