| eSakal

सर्व बातम्या (52) Apply सर्व बातम्या filter
गेल्या वर्षभरातील पर्याय (4) Apply गेल्या वर्षभरातील पर्याय filter
महाराष्ट्र (63) Apply महाराष्ट्र filter
संपादकिय (10) Apply संपादकिय filter
सप्तरंग (3) Apply सप्तरंग filter
अॅग्रो (1) Apply अॅग्रो filter
समृद्धी महामार्ग (174) Apply समृद्धी महामार्ग filter
महामार्ग (167) Apply महामार्ग filter
महाराष्ट्र (63) Apply महाराष्ट्र filter
मुख्यमंत्री (63) Apply मुख्यमंत्री filter
देवेंद्र फडणवीस (61) Apply देवेंद्र फडणवीस filter
औरंगाबाद (33) Apply औरंगाबाद filter
राज्य रस्ते विकास महामंडळ (31) Apply राज्य रस्ते विकास महामंडळ filter
प्रशासन (30) Apply प्रशासन filter
गुंतवणूक (20) Apply गुंतवणूक filter
कर्जमाफी (18) Apply कर्जमाफी filter
राष्ट्रवाद (16) Apply राष्ट्रवाद filter
उद्धव ठाकरे (15) Apply उद्धव ठाकरे filter
शरद पवार (14) Apply शरद पवार filter
नरेंद्र मोदी (12) Apply नरेंद्र मोदी filter
पत्रकार (12) Apply पत्रकार filter
अर्थसंकल्प (11) Apply अर्थसंकल्प filter
एकनाथ शिंदे (11) Apply एकनाथ शिंदे filter
गैरव्यवहार (11) Apply गैरव्यवहार filter
नवी मुंबई (11) Apply नवी मुंबई filter
अमरावती (10) Apply अमरावती filter
बुलेट ट्रेन (10) Apply बुलेट ट्रेन filter
सुधीर मुनगंटीवार (10) Apply सुधीर मुनगंटीवार filter
उत्पन्न (9) Apply उत्पन्न filter
समृद्धी महामार्गाच्या वर्क ऑर्डर महिनाभरात
औरंगाबाद - राज्याच्या दहा जिल्ह्यांमधून जाणाऱ्या मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गाच्या निविदा अंतिम झाल्या आहेत. आगामी महिनाभरात या कंपन्यांना वर्क ऑर्डर देण्यात येऊन कामाला प्रत्यक्षात आरंभ होणार आहे. 706 किलोमीटर लांबीच्या समृद्धी महामार्गाच्या एकूण लांबीपैकी 153 किलोमीटर लांबीचा रस्ता औरंगाबाद...
'समृद्धी' महामार्गासाठी सक्तीच्या भूसंपादनाला गती
नाशिक - नागपूर-मुंबई समृद्धी महामार्गासाठी अजूनपर्यंत संपादित न झालेल्या जागेच्या संपादनासाठी पुन्हा एकदा प्रशासन कामाला लागले. सक्तीच्या भूसंपादन प्रक्रियेसाठी राहिलेल्या गटातील भूधारकांना नोटिसा देण्याचे काम सुरू झाले. इगतपुरीत पेसा गावामुळे दिरंगाई होत असल्याने येत्या 6 तारखेपर्यंत हे काम...
मुख्यमंत्री घेणार उद्या दत्तक नाशिकचा आढावा
नाशिक - येत्या शुक्रवारी (ता. 5) मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस नाशिकच्या दौऱ्यावर येणार असून, शुक्रवारी ते नाशिक जिल्ह्यातील कामाचा आढावा घेणार आहेत. महापालिका निवडणुकीच्या प्रचार सभेत नाशिक दत्तक घेतल्याचे जाहीर केल्यानंतर प्रथमच मुख्यमंत्री नाशिक जिल्ह्याच्या कामाचा आढावा घेणार आहेत. मुख्यमंत्री...
'समृद्धी' उभारणीसाठी खर्चाची वाढती उड्डाणे
मुंबई - राज्य सरकारचा महत्त्वाकांक्षी समृद्धी महामार्गाची किंमत 46 हजार कोटींवरून आता 55 हजार कोटी रुपये झाली आहे. या सुधारित किंमतीस सरकारने मान्यता दिल्याचा शासन निर्णय जारी करण्यात आला आहे. मुंबई ते नागपूर या नव्या महामार्गाची सुरवातीला 24 हजार कोटी रुपये किंमत ग्राह्य धरण्यात आली होती....
समृद्धी महामार्गालगत ‘हायटेक’ सुविधांची चाचपणी
औरंगाबाद - समृद्धी महामार्गालगत तयार करण्यात येत असलेल्या ‘युटिलिटी कॉरिडॉर’मधून सुविधांची चाचपणी करण्यासाठी एमएसआरडीसीने ‘रिक्वेस्ट फॉर प्रपोझल’ (प्रस्ताव) मागविले आहेत. या रस्त्यालगत गॅस, ऊर्जा पोचविण्यासाठीचे जाळे, इंधन वाहिनी, ऑप्टिकल फायबर नेटवर्क आदींच्या चाचपणीसाठी सुमारे तीन महिने अभ्यास...
मोठमोठे थाळ वाजल्याचा ध्वनी चिनी सम्राटांच्या प्रासादात घुमला. सम्राट काय टाय मिंग उठले. पायघोळ झग्यातून बाहेर कसे यायचे, ह्याचा त्यांनी काही काळ विचार केला. उठल्याउठल्या चिनी सम्राटाला परंपरेनुसार शाही चहा प्यावा लागतो. सम्राट चहा पीत असताना प्रासादातले वादक टांग टुंग रागात काही धुन छेडतात. गंभीर...
मुंबई - जगाच्या सात आश्‍चर्यांपैकी असलेल्या ‘ग्रेट चायना वॉल’नंतर राज्य सरकार जगातल्या दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वांत लांब संरक्षक भिंत बांधणार आहे. नागपूर ते मुंबई या महत्त्वाकांक्षी समृद्धी महामार्गालगत दोन्ही बाजूने राज्य सरकार तब्बल ७०५ कि.मी.ची भिंत उभारणार आहे, अशी माहिती अर्थमंत्री सुधीर...
मुंबई - महाराष्ट्र समृद्धी महामार्गाची उभारणी करताना होणारी वृक्षतोड व त्यामुळे निसर्गाचे होणारे संभाव्य नुकसान भरून काढण्यासाठी नागपूर-मुंबई द्रुतगती महामार्ग प्रकल्पाची कार्यान्वयन यंत्रणा असलेल्या महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (एमएसआरडीसी) निश्‍चित असे धोरण आखले आहे. प्रस्तावित...
समृद्धी महामार्गालगत आठ लाख झाडांची लागवड
मुंबई : महाराष्ट्र समृद्धी महामार्गाची उभारणी करताना होणारी वृक्षतोड व त्यामुळे निसर्गाचे होणारे संभाव्य नुकसान भरून काढण्यासाठी महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळातर्फे महामार्गालगत आठ लाख झाडांची लागवड करण्यात येईल. त्यासाठी लखनऊमधील राष्ट्रीय वनसंपत्ती संशोधन संस्थेचे मार्गदर्शन घेतले जाणार...
‘बीडीपी’च्या जमिनींचे दर घसरले
पुणे - नोंदणी व मुद्रांक शुल्क विभागाने बीडीपी (जैव वैविध्य पार्क) आरक्षण जमिनींचा रेडी-रेकनरमधील दर नव्याने निश्‍चित केला आहे. रेडी-रेकनरमध्ये ‘ना विकास झोन’मधील जमिनींचा दर विचारात घेऊन त्याच्या ४० टक्के दर बीडीपी जमिनींचा ग्राह्य धरून त्यावर सहा टक्के मुद्रांक शुल्क आकारले जात होते. त्यामध्ये...
केंद्र व राज्यात संकुचित भांडवलशाही सुरू - पृथ्वीराज चव्हाण
पुणे - लोकशाहीच्या सक्षमीकरणासाठी असलेल्या वैधानिक संस्थांमध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी संबंधित लोकांना घुसविणे, संस्थांचे अवमूल्यन करून निष्प्रभ करणे, देशाचे संविधान धर्म असल्याचे सांगून पद्धतशीर संविधान बाजूला सारून कारभार सुरू आहे. सध्या केंद्र व राज्य सरकार केवळ मूठभर उद्योजकांच्या हिताचे...
मुंबई - मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा अत्यंत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प असलेल्या नागपूर- मुंबई या समृद्धी महामार्गावर वाहनांच्या वेगाची कमाल मर्यादा ताशी १२० किलोमीटर राखण्याचे निश्‍चित होत आहे. हा वेग भारतीय वाहनांना सुरक्षिततेच्या दृष्टीने झेपणार का असा सवाल परिवहन मंत्री दिवाकर रावते यांनी...
गनिमीकाव्यामुळे आंदोलन यशस्वी - राजू शेट्टी
भवानीनगर - ‘‘मला माहिती होते, फक्त गुजरातमधूनच दूध येऊ शकते. मग मी रेल्वे स्थानकावरच बसून राहिलो. संसदेचे अधिवेशन असल्याने मला अटक करायला सभापतींचीच परवानगी लागणार होती. त्यामुळे बिनधास्त होतो. सरकार आंदोलन चिरडणार होते, हे माहिती होते. म्हणूनच आम्हीदेखील शिवाजीराजांच्या गनिमीकाव्यानेच लढलो आणि...
राज्यात 'मेक इन महाराष्ट्र'चा फुसका बार
सोलापूर : देशाला उद्योग क्षेत्रात आत्मनिर्भर करण्यासाठी 'मेक इन इंडिया' आणि राज्यात 'मेक इन महाराष्ट्र' असे अभियान सुरू करण्यात आले. त्यानुसार पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बहुतांश देशाचे तर दुसरीकडे राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्वीडनसह अन्य काही देशांचे दौरे केले. परंतु, रोजगार...
नाणार प्रकल्प लादणार नाही, सर्वांशी चर्चा करून निर्णय घेऊ - मुख्यमंत्री
नागपूर : नाणारचा प्रकल्प हा महत्त्वाकांक्षी व पर्यावरणपूरक असला, तरी नागरिकांचा विरोध डावलून हा प्रकल्प लादणार नाही, असे निवेदन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आज (ता.13) विधान परिषदेत दिले. स्थानिकांच्या विरोधासह शिवसेना, तसेच विरोधी पक्षांनीही या प्रकल्पास विरोध दर्शवला होता. गेले काही दिवस...
समृद्धी महामार्गासाठी 87 टक्के भूसंपादन
औरंगाबाद : राज्य सरकारचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प असलेल्या "समृद्धी महामार्गा'साठी लागणाऱ्या जमिनीपैकी 87 टक्के जमीन ताब्यात घेण्यात आली आहे. एकूण जागेच्या 98 टक्के जमीनमालकांची संमती प्राप्त झाली असल्याची माहिती प्रकल्पाचे मुख्य अधिकारी राधेशाम मोपलवार यांनी "सकाळ'ला दिली. सातशे किलोमीटर लांब आणि...
नागपूर - राज्याच्या इतिहासात पहिल्यांदाच नागपूरला पावसाळी अधिवेशन होत असताना सरकारला वेठीस धरणाऱ्या अनेक मुद्‌द्‌यांवर विरोधक आक्रमक झाले आहेत. त्यामुळे या पावसाळी अधिवेशनात सरकार विरोधी शेकडो वादग्रस्त व अडचणीत आणणारे आरोप बरसणार असल्याचे संकेत विरोधकांनी दिले आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस...
औरंगाबाद - दहा जिल्ह्यांतून जाणारा, सातशे किलोमीटर लांबीचा समृद्धी महामार्ग कुठेही विमान उतरविण्यासाठी वापरला जाऊ शकणार आहे. सलग पाच किलोमीटरचा सरळ पट्टा असलेल्या रस्त्यावर विमान उतरविणे शक्‍य होईल. या महामार्गाचे रेखांकन केंद्रीय संरक्षण मंत्रालयाकडे सुपूर्द करण्यात आल्याची माहिती समृद्धी महामार्ग...
'राज्यातील 30 जिल्ह्यांमध्ये नॅचरल गॅस पोचविणार'
मुंबई - येत्या चार ते पाच वर्षांत 30 जिल्ह्यांत गॅस डिस्ट्रिब्युशन केंद्र (सीजीडी) उभारून नॅचरल गॅस पोचविण्यात येईल, अशी माहिती पेट्रोलियममंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी गुरुवारी दिली. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू नियामक मंडळाकडून मुंबईत आयोजित 9 व्या "गॅस डिस्ट्रिब्युशन केंद्र' निविदा प्रक्रिया आणि...
पर्यावरणपूरक इंधनाने प्रदूषण रोखता येईल
मुंबई - राज्यातील सार्वजनिक वाहतुकीसाठी पर्यावरणपूरक इंधन (क्‍लीन फ्युएल) वापरले जाईल. यामुळे मोठ्या प्रमाणात प्रदूषण रोखता येणार आहे. विकासासह पर्यावरण संवर्धनही शक्‍य होणार आहे, असे प्रतिपादन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आज केले. पेट्रोलियम अँड नॅचरल गॅस रेग्युलेटरी बोर्डाच्या 9 व्या सिटी...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


"एका पेक्षा एक" अर्थातच छायाचित्रांचा झब्बू - क्रमांक ७ | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /"एका पेक्षा एक" अर्थातच छायाचित्रांचा झब्बू - क्रमांक ७
"एका पेक्षा एक" अर्थातच छायाचित्रांचा झब्बू - क्रमांक ७
१. ही स्पर्धा नाही. हा खेळ आहे.
२. रोज एक नवीन छायाचित्र झब्बूसाठी दिले जाईल.
३. दिलेल्या छायाचित्रावर झब्बू म्हणून एका वेळेस एकच छायाचित्र टाकायचे आहे.
४. झब्बूचे छायाचित्र हे स्वत: काढलेले असावे.
४. झब्बूचे छायाचित्र संयोजकांनी दिलेल्या छायाचित्रातल्या विषयाशी सुसंगत असावे.
५. एक आयडी एका दिवसात कितीही वेळा झब्बू देऊ शकतो/ते, फक्त सलग दोन झब्बू देऊ शकत नाही.
चला, तर सुरू करूया मायबोलीवरचा सध्याचा आवडता खेळ
झब्बू म्हणून कुठल्याही प्रकारच्या दिव्याचे छायाचित्र देऊ शकता. उदा : निरांजन, समई, पणती, टेबल लॅम्प, स्ट्रीट लॅम्प.
हा माझा पहिला झब्बु
हा माझा पहिला झब्बु
ह्म्म्म आज देवाच्या पुजेनंतर
ह्म्म्म आज देवाच्या पुजेनंतर फोटो काढले पाहीजेत दिव्यांचे.
श्वासच्या शूटच्या वेळेला वालावलचं लक्ष्मीनारायण मंदीर आहे ना तिथल्या दोन्ही दिपमाळी आम्ही दिव्यांनी सजवल्या होत्या. अक्षरशः दिपमाळेवर चढून पणत्या लावल्या होत्या मी. काय दिसत होतं ते. फोटो आहे त्याचा पण तो मी काढलेला नाही त्यामुळे टाकू शकत नाही.
कालच झकोबाच्या क्यामेर्‍यातुन काढलेला हा फोटो - माझा झब्बू
(क्यामेरा वापरु दिल्याबद्दल झकोबाला धन्यवाद)
या विषयावर असन्ख्य फोटो माझ्याकडे आहेत, पण ते सगळे हार्डकॉपी या स्वरुपात, तेव्हा इथे भारम्भार झब्बू देणे मला शक्य नाही
SJ, छान आहे फोटो.
SJ, छान आहे फोटो.
वाह एस्जे आणि नलिनी.
वाह एस्जे आणि नलिनी.
शाम-ए-ताज... "कहानी रौशनी की
"कहानी रौशनी की कभी खत्म नहीं होती, अंधेरा कितना भी गहरा क्यों न हो
झब्बूमध्ये स्ट्रीट लँप्स असलेला फोटो चालेल की माहित नाही. तुका म्हणे त्यातल्या त्यात....:-)
>झब्बू म्हणून कुठल्याही प्रकारच्या दिव्याचे छायाचित्र देऊ शकता. उदा : निरांजन, समई, पणती, टेबल लॅम्प, स्ट्रीट लॅम्प.
हा अजुन एक साठी शान्त की
हा अजुन एक साठी शान्त की पन्च्याहत्तरीच्या वेळेस ओवाळतानचे दिवे
सहीरे... माझ्याकडे भरपुर आहेत
मूळ छायाचित्र चांगले आहे.
अभिजा - तुझेही सुरेख
सॅम, मस्त रे फोटो
सॅम, मस्त रे फोटो
सॅम, मस्तच. मघा पाहिलंच गेलं
सॅम, मस्तच. मघा पाहिलंच गेलं नव्हतं.
लावले रत्नदीप नगरात- २००६
लावले रत्नदीप नगरात- २००६ तोक्यो फॉल कलर्स.
मी काढलेला नाही, नव-यानी काढलाय, मी हमाली केली ट्रायपॉड वगैरे लावायची.
वरचे सर्व झब्बू लै भारी.
मग मी पण श्वास मधला दिपमाळीचा
मग मी पण श्वास मधला दिपमाळीचा टाकते. कारण सगळे दिवे तर मीच लावले होते. क्लिकणारं कोणी नव्हतंच. फिल्लमच्या ३५ मिमि फिल्लममधून एक फ्रेम आहे निवडलेली.
कारण सगळे दिवे तर मीच लावले
कारण सगळे दिवे तर मीच लावले होते.>>>>
उजळु द्या कि इथे काही:)
सही आहेत सगळ्यांचे दिवे
सही आहेत सगळ्यांचे दिवे
नी, ती दीपमाळ प्रत्यक्ष काय सुरेख दिसत असेल, नाही
हा माझा गेल्या वर्षीच्या दिवळीचा...
सखीप्रिया, हो अगं आणि तरी हा
सखीप्रिया, हो अगं आणि तरी हा थोडा उजेड असतानाचा आहे. पूर्ण अंधार पडला तोवर आमचं शूट संपलं होतं आणि आम्ही पणत्या काढत होतो तिथून पण तेव्हा सुद्धा असं मस्त दिसत होतं सगळं. आमच्याबरोबरचा स्टिल फोटोग्राफर होता तो इतका माठ होता आणि तो केवळ नटांचे फोटो तेही फिल्मशी काहीही संबंधित नसलेल्या पोजमधे काढायचा. (उदाहरणार्थ अमृताचा लाजताना फोटो काढला होता तिला पोज द्यायला लावून..) नंतर पब्लिसिटीच्या वेळेला त्यामुळे अ‍ॅक्च्युअल फिल्ममधून एकेक फ्रेम निवडून फोटो जमवले.
अरे तुम्ही लोक ज्योतींचे फोटो इतके मस्त कसे काढू शकता काय सेटिंग वापरता
मी हा फोटो सोनीचा कुठलातरी
मी हा फोटो सोनीचा कुठलातरी साधा पॉईंट अँड शूट कॅमेरा वापरून काढलाय. नक्की सेटिंग आठवत नाही... पण बहुधा फ्लॅश ऑफ करून ऑटो मोडमध्ये, खोलीत पूर्ण अंधार करून काढला होता. नाईट मोड मला फार झेपत नाही. तो कॅमेरा फार दिवस टिकला नाही, पण इतर साध्या कॅमेर्‍यांच्या तुलनेत त्याचे फोटो खूप शार्प यायचे. गेला बिचारा
 पुढच्या वर्षी लवकर या
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
या ग्रूपचे सभासद व्हा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१८ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


निरोगी राहण्यासाठी अश्याप्रकारे पाणी प्या.. - Tinystep

निरोगी राहण्यासाठी अश्याप्रकारे पाणी प्या..
निरोगी आरोग्यासाठी जेवणाबरोबर पाणी पिण्याची वेळ,प्रमाण आणि प्रकार योग्य असणे गरजेचे असते. दिवसभरातून कमीत-कमी ७-८ ग्लास पाणी पिणे आवश्यक असते. पाणी पिण्याची योग्य वेळ कोणती, याबाबतीतही बरेच गैरसमज आहेत. जेवताना थोडं थोडं पाणी प्यायलं तर ते पचनक्रियेमध्ये उपयुक्त आणि आरोग्यदायक ठरते. तसेच जेवणानंतर लगेच पाणी पिणे हे पचनक्रियेमध्ये अडथळा आणते जे आरोग्यास हानिकारक असते. पुढील प्रकारे आणि प्रमाणात पाणी पिण्याने आरोग्यविषयक फायदे होतात.
१. सकाळी झोपेतून उठल्यावर किमान एक ग्लास कोमट पाणी प्यावे. त्यामुळे शरीर चांगल्या पद्धतीने आतून स्वच्छ, डिटॉक्स होते. आणि फॅटस कमी होण्यास मदत होते. हे पाणी तुम्ही सुर्योदयापूर्वी प्यायलास उत्तम
२. बऱ्याचदा आंघोळ झाल्यावर थकल्यासारखे वाटते. विशेषतः महिलांना असे होते. त्यामुळे अंघोळीनंतर दररोज १ ग्लास पाणी प्यावे. यामुळे रक्तदाबाची समस्या निर्माण होत नाही.
३. जेवताना थोडे-थोडे पाणी प्यावे. जेवण झाल्यावर लगेच पाणी पिऊ नये. कमीत-कमी ३०,४० मिनिटाने प्यावे.
४. एकाचवेळी खूप पाणी पिऊ नये. दर थोडा वेळाने थोडे-थोडे पाणी प्यावे.
५. घाई-घाईत, उभ्या-उभ्या पाणी पिऊ नये, त्याने नळ फुगतात आणि पोट दुखते.
६. झोपण्यापूर्वी पाणी प्यायल्याने हृदयरोगापासून सुटका मिळू शकते. त्यामुळे दररोज झोपण्यापूर्वी अर्धा-तास आधी एक ग्लास पाणी प्यावे. (जास्त पिऊ नये)
मुलतानी मातीचे त्वचेवर आणि समस्येनुसार फायदे
जाणून घ्या अपुऱ्या दिवसाचे (प्रिमॅच्युअर)बाळ का जन्माला येते
तुम्हांला नखं खाण्याची/ कुरतडण्याची सवय आहे मग हे नक्कीच वाचा
तिने बाळाचा पहिलं रडणं ऐकला... आणि ती कोमातून बाहेर आली
मग आता... गोड बातमी कधी या प्रश्नाला कशी मजेशीर उत्तरे कश्या द्याल
यशस्वी मातृत्वसाठी या ६ सवयी लावून घेणे आवश्यक आहे.
चेहऱ्याच्या सौंदर्यसाठी ५ आश्चर्यचकित करणाऱ्या विचित्र युक्त्या
नवजात बाळाच्या त्वचेविषयक या गोष्टी माहिती असणे आवश्यक असते.
अशी करा कोबीची भजी
तुमच्या बाळासाठी नाचणीचं सत्व
गरोदरपणात असताना ह्या लसी घ्या. . .
लहान बाळाचे दात कधी यायला सुरवात होते..आणि लहान मुलांचा दाताविषयक सर्व प्रश्नांची उत्तरे
अशी करा कांद्याची कुरकुरीत खेकडा भजी
बाळाला सहा महिने झाल्यावर....
हे सहा काही मजेदार प्रश्न लहान मुले नक्की विचारातात ...जाणून घ्या त्यांची उत्तरे कशी द्यायची


dr vasant kalpande write zp school and digitgal article in editorial डिजिटल शाळांना हवे भक्कम पाठबळ | eSakal

डिजिटल शाळांना हवे भक्कम पाठबळ
शनिवार, 15 सप्टेंबर 2018
सध्या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळांमध्ये डिजिटल शिक्षणाची चळवळच सुरू झाल्याचे दिसते आहे. आज डिजिटल शाळांची संख्या कित्येक हजारांच्या घरात, तर तंत्रस्नेही शिक्षकांची संख्या लाखाच्या घरात गेली आहे. शिक्षकांचे सुमारे पंधरा हजार ‘व्हॉट्‌सॲप’ समूह, शिक्षकांनी तयार केलेले साडेतीन हजार शैक्षणिक ब्लॉग आणि वेबसाईट, हजारो शैक्षणिक ॲप्स, शिक्षक आणि पालक यांचे ‘फेसबुक’ समूह हे सर्व आकडे छाती दडपून टाकणारे आहेत.
सध्या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळांमध्ये डिजिटल शिक्षणाची चळवळच सुरू झाल्याचे दिसते आहे. आज डिजिटल शाळांची संख्या कित्येक हजारांच्या घरात, तर तंत्रस्नेही शिक्षकांची संख्या लाखाच्या घरात गेली आहे. शिक्षकांचे सुमारे पंधरा हजार ‘व्हॉट्‌सॲप’ समूह, शिक्षकांनी तयार केलेले साडेतीन हजार शैक्षणिक ब्लॉग आणि वेबसाईट, हजारो शैक्षणिक ॲप्स, शिक्षक आणि पालक यांचे ‘फेसबुक’ समूह हे सर्व आकडे छाती दडपून टाकणारे आहेत. इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांकडून मराठी शाळांकडे विद्यार्थी परत येण्यामागे जी कारणे आहेत, त्यात इंग्रजी शाळांमध्ये प्रगतीत येणारे अडथळे आणि जिल्हा परिषद शाळांची उंचावलेली कामगिरी यांबरोबरच या शाळांचे डिजिटलायझेशन हेसुद्धा हे एक कारण आहे.
संगणक आणि स्मार्ट फोन या दोन्ही गोष्टी आता शिक्षक आणि विद्यार्थी यांना टाळता येणार नाहीत. या पार्श्वभूमीवर शाळांनी डिजिटल शिक्षणाकडे वळणे स्वागतार्हच आहे. परंतु, हे बदल घडत असताना ते ‘शालेय शिक्षणातील माहिती आणि दूरसंचार तंत्रज्ञान (आयसीटी) वापराबाबतचे राष्ट्रीय धोरण’ या राष्ट्रीय धोरणाच्या तरतुदींशी सुसंगत आहेत की नाही याचासुद्धा वेळोवेळी आढावा घेणे आवश्‍यक आहे. महाराष्ट्राच्या शालेय शिक्षणात या बाबतीत उत्साह असला, तरी त्याची योग्य दिशा नाही. एक स्मार्ट फोन आणि मॅग्निफाइंग डिजिटल अशी जुजबी साधने असलेल्या बहुसंख्य शाळांचा डिजिटल शाळांमध्ये समावेश आहे. विद्यार्थ्यांसाठी कोणते शैक्षणिक साहित्य वापरायचे याची या शाळांच्या बहुसंख्य शिक्षकांना माहिती नाही. इंटरनेटवर मराठीत उपलब्ध असलेली तुटपुंजी आणि अनेकदा चुकीची माहिती, मराठी डिजिटल शैक्षणिक साहित्याचा अपुरेपणा आणि निकृष्ट दर्जा यांमुळे अध्ययन-अध्यापन प्रक्रियेत खूप अडचणी येतात. तंत्रज्ञानाचे उत्तम अंग असलेले काही उत्साही शिक्षक शैक्षणिक ॲप्स, ब्लॉग, वेबसाइट स्वत: तयार करतात. परंतु, आर्थिक मदत नसलेल्या अशा एकाकी प्रयत्नांना मर्यादा पडतात. या शिक्षकांतही काही शिक्षक शाळांकडे आणि विद्यार्थ्यांकडे दुर्लक्ष करून स्वप्रतिमा कशी उंचवायची या प्रयत्नांत असतात, अशी अनेकांची साधार तक्रार असते. शिक्षणासाठी मराठीत सध्या तरी शिक्षक जे साहित्य वापरतात, ते विद्यार्थ्यांपेक्षा शिक्षकांच्याच उपयोगाचे जास्त दिसते. त्यातसुद्धा एकूण उपयोगाची व्याप्ती आणि दर्जा यांचा विचार करता परिस्थितीत सुधारणा करायला खूपच वाव आहे. गेल्या तीन वर्षांपासून मराठी ज्ञानभाषा म्हणून अधिकाधिक सक्षम करण्याच्या दृष्टीने ‘ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान’ इंटरनेटवर मोठ्या प्रमाणावर माहिती टाकत आहे. जोमदारपणाने कार्य करणाऱ्या या संस्थेला शिक्षकांसाठी नक्कीच उपयुक्त माहिती टाकता येईल.
विद्यार्थ्यांसाठी अनेक खासगी संस्थांनी डिजिटल साहित्य तयार केले आहे. परंतु, ते सुमार दर्जाचे आहे. बहुतेकांत पाठ्यपुस्तकांतील मजकूर जसाच्या तसा वापरलेला असतो. काही साहित्य फार तर बोलकी पुस्तके किंवा मजकुराला दिलेली ॲनिमेशनची जोड असे असते. त्यांच्या अफाट किमतींबद्दल तर बोलायलाच नको. तज्ज्ञांच्या मदतीने महाराष्ट्र सरकारनेच या साहित्याची निर्मिती करायला पाहिजे. ‘बालचित्रवाणी’ यासाठी उत्कृष्ट संस्था होऊ शकली असती. केंद्र सरकारच्या धोरणातही तसा उल्लेख आहे. परंतु, राज्य सरकारने दुर्बुद्धी होऊन ही संस्थाच बंद करून टाकली.
डिजिटल शिक्षणात विद्यार्थ्याला त्याच्या सोयीनुसार, पाहिजे तिथे, त्याच्या वेगाने, स्वत:चे स्वत: शिकता येणे अपेक्षित आहे. त्यासाठी प्रत्येक विद्यार्थ्याकडे स्मार्ट फोन आणि इंटरनेटची सुविधा आवश्‍यक आहे. सरकारच्या भक्कम आर्थिक तरतुदीशिवाय हे शक्‍य नाही. व्हिडिओ गेम आणि सोशल मीडिया यांचे अनिष्ट व्यसन विद्यार्थ्यांना (आणि शिक्षकांनासुद्धा) लागणार नाही याची काळजी घ्यावी लागेल. कोणत्या गोष्टी डिजिटल माध्यमातून शिकवाव्यात आणि कोणत्या शिकवू नयेत याबाबत शिक्षक आणि पालक या दोघांनाही जुजबी प्रशिक्षण देणे गरजेचे आहे. केंद्र सरकारच्या धोरणात म्हटल्यानुसार मध्यम आणि प्रगत स्तरावरील शिक्षण सर्वच शिक्षकांना द्यावे लागेल. अधिकाऱ्यांना वगळून अर्थातच चालणार नाही. डिजिटल शिक्षणाला सरकारचा कागदावरचा पाठिंबा भरपूर आहे; परंतु आर्थिक आणि प्रशासकीय मदतीची वानवाच आहे. काही शिक्षक प्रयत्न करत आहेत. परंतु, त्यांचे हे प्रयत्न म्हणजे चाचपडणे आहे. सुरवातीच्या काळात हे कदाचित ठीक असेल. परंतु, चाचपडणे कायमच सुरू राहणे सर्वांनाच क्‍लेशदायक असते. आता गरज आहे ती केंद्र सरकारच्या धोरणानुसार निश्‍चित दिशेने खंबीर पावले टाकण्याची. हे केवळ सरकारच सर्वांच्या सहकार्याने करू शकते आणि सरकारने हे आता वेळ न दवडता केले पाहिजे.
रद्दीच्या बदल्यात विद्यार्थ्यांना वह्या
मुंबई - विद्यार्थ्यांना रद्दीच्या बदल्यात नव्या कोऱ्या वह्या मिळणार आहेत. याबाबत शालेय शिक्षण विभाग आणि "नमोआनंद अपसायकलर्स' यांच्यात...
#MeToo वरुण ग्रोव्हरचा "सत्या'चा आग्रह
नवी दिल्ली : "मी-टू' प्रकरणावरून बॉलिवूडची अनेक मंडळी अडचणीत आलेली असताना सुपरहिट वेब सीरिज सेक्रेड गेम्सचे लेखक वरुण ग्रोवर यांच्यावरही लैगिंक...
साताऱ्यात महिलेचा भरदिवसा खून
सातारा - येथील माची पेठेत किरकोळ घरगुती वादातून गिरण चालवणाऱ्या महिलेचा पतीने भरदिवसा खून केल्याने खळबळ उडाली आहे. संबंधित महिलेचा पती पसार असून,...
तीक्ष्ण हत्याराने वार करून तरुणीची हत्या
लातूर : येथील विशालनगर भागात घरात घुसून एका मुलीचा तीक्ष्ण हत्याराने वार करून खून करण्यात आला. गजबजलेल्या भागात भरदुपारी खून करून मारेकरी ...
बीडमध्ये ‘आयटी'कडून मंत्री बँक, 'आदित्य'ची झाडाझडती
बीड : नोटाबंदीनंतर केलेल्या व्यवहारांची व कर भरल्याबाबतची पडताळणी करण्यासाठी मंगळवारी (ता. १६) आयकर विभागाच्या पथकांनी येथील द्वारकादास मंत्री...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


पाऊसवेडा ! - Pankaj भटकंती Unlimited™

/ in 2013 Blog पाऊसवेडा भटकंती
पाऊस रानारानांत, पानापानांत आणि मनामनांत रुणझुणू लागला की सह्यभ्रमरांना साद घालतात ते सह्याद्रीचे कडे.राकट कडे, उन्हाळ्यात वणव्यांनी उजाड झालेल्या दर्‍याखोर्‍यांत अमिट जीवनाची साक्ष देणारा सोहळा सुरु झालेला असतो. धरित्रीच्या उदरात लुप्त झालेले गवताच्या, रानफुलांच्या बिया पहिल्या पावसांचे पानी पिऊन टरारुन फुगतात. कधी तरी एखादा इवलासा कोंब हळुवार त्या बीचे कवच फाडून धरतीची शिवण उसवून वर निघतो आणि आकाशाच्या दिशेने दोहो हात घेऊन झेपावतो. पुढे कधी त्या तुर्‍याच्या डोक्यावर कळी धरते आणि ती उमलून सारे रान रंगीत सुगंधाने हरखून जाते. सृष्टीचा अजोड सोहळा साजरा करायला घरी बसून टीव्ही पाहण्याचा करंटेपणा करणारा सह्यभ्रमरकधीच नसतो.
वळवाच्या पहिल्या सरी कोसळल्या की एकदा तरी अमृतेश्वराचे दर्शन घडावे अशी आस त्याच्या मनी असते. सांधणच्या घळीत जाऊन निसर्गाचा अजोड चमत्कार भर उन्हाळ्यातही आपली आब राखून असतो. वळवाच्या पावसाच्या सरींसरशी रतनगडाच्या पायथ्याशी दाट रानांत काजव्यांची झाडं उठतात. एखाद्या झाडाला लक्ष लक्ष काजवे लागलेले. अशी रानात शेजारी शेजारी दहावीस झाडं. रात्रीच्या वेळी जरा वरच्या बाजूने पाहिले की एका लयीत काजवे चमकत असतात. काळोखाच्या समिंदरातून प्रकाशाची लाट उसळावी तशी, या टोकापासून त्या टोकापर्यंत. पुन्हा मागोमाग दुसरी. निरभ्र आकाशाच्या तारकामंडळाच्या धरतीवर भूमीवरचे हे तारे. जणू ब्रम्हांडात दिवट्या घेऊन फिरणारे लक्ष लक्ष यक्षगणच  दुसरे कुठलेच भान उरत नाही. अगदी अगदी… याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
पावसाची चाहूल लागताच तो निघतो तो सरळ राजगडाचा बालेकिल्ला गाठतो. पद्मावतीच्या चोर दरवाजाने पोचतो. देवीचे दर्शन घेऊन पद्मावतीच्या पाण्यात आपले बिंब न्याहाळणार्‍या आकाशाकडे मोठ्या आशेने पाहतो. त्या घुमटीत श्यामल मेघांचे झुंबर हळूहळू जमा होऊ घातलेले असतात. गडराज्ञी पद्मावतीचे दर्शन घेऊन इतिहासाची जाग सांगणार्‍या सदरेवरुन सरळ कड्याच्या खालून बालेकिल्ल्याकडे निघतो. शेजारची डावीकडली वाट डुब्यावरुन सुवेळेकडे धावत असते. ती तशीच सोडून आपला गडी बालेकिल्ल्याच्या पायट्या चढू लागतो. कुठल्याही महाद्वाराशी पोचल्यावर जसे प्रत्येक भटक्याला जसे कृतकृत्य वाटते तसेच त्यालाही वाटत असते. कितीदा आला असेल तो या द्वाराशी, एका अनामिक सुखाचा जोगवा मागत… कधी त्याला या बालेकिल्ल्याने रिकाम्या हाती परत पाठवले नाही. उलट प्रत्येक वेळी नवनव्या अनुभवांचे दान पदरात पाडून त्याला समृद्ध केले आहे. अफजुल्याचे शिर इथेच कुठे पुरले असेल का राजे आग्र्याहून सुखरुप परतले येव्हा त्यांचे औक्षण इथेच घडले असेल का राजे आग्र्याहून सुखरुप परतले येव्हा त्यांचे औक्षण इथेच घडले असेल कासंभूच्या निधनाची वावडी इथूनच उठवली असेल कासंभूच्या निधनाची वावडी इथूनच उठवली असेल का एक ना अनेक प्रश्न आणि इतिहासाचे सांगावे पुन्हा आठवतील. बालेकिल्ला चढून वर पोचतो तसा मघा पद्मावतीवर पाहिलेले मेघांचे झुंबर आता चंद्रतळ्यावर डोकावू लागलेले असतात.बुरुजाशी उभा राहून आपला गडी दूरवर नजर टाकतो. खाली पद्मावती तलाव-मंदिर,माची, त्यावर रेखलेली वाट, चोरदिंडी, बुरुज, पलीकडे धरणाचे पाणी, अर्ध्या गुंजणमावळावर धरलेले मेघांचे छत्र, अर्ध्यावर सोवळे ऊन, त्यामुळे नारायणाने श्यामल मेघांना घातलेला रुपेरी जरीचा काठ. शालीन स्त्रीच्या लुगड्याच्या घोळावर तिच्या हालचालीसरशी वेलबुट्ट्या चमकतात तशी लक्ककन चमकणारी एखादी वीज. थंड हवेने त्या मेघांशी थोडी लगट करण्याचा अवकाश की तो अगदी तिच्या स्पर्शाला वेडापिसा होऊन तिच्यामागे धावून बरसू लागतो. वर ढगांचा एक मोठ्ठा गोळा, त्यातून चमकणारी वीज, बरसणार्‍या जलधारा, अर्ध्या भागात सोनसळी ऊन,खाली तळाशी रेखलेली नदी, हिरवे सभोवताल… अगदी अगदी… याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
मळवली स्टेशनला उतरला की पहिला दिसतो तो धुकटातला विसापूर आणि आडरस्त्याने पुढे जाऊन सामोरा येतो तो लोहगड. दूरच्या डोंगरात भाज्याची लेणी आपल्या चौकटी पावसात भिजवीत अंग चोरुन उभ्या दिसतात. कोसभराचे अंतर चालून गेलो की लोहगड-विसापूरच्या खिंडीत पोचतो.रस्त्याने असंख्य धबधबे बोलू लागलेले असतात. माथ्यावर पडणार्‍या पावसाचा अंदाज पाण्याच्या गढूळपणाबरोबर दर अर्ध्या तासाने बदलत असतो. खिंडीतली एक वाट विसापूराला वळसा घालून पुढे जाते. पहिल्यांदाच वाटाड्याशिवाय विसापूर करणारे भटके हमखास चुकून पुढे जातात आणि मग पाठी येऊन पाण्याच्या वाटेने गड चढतात. एखादा भटका इकडे लोहगडाच्या दिशेने जाऊन हिरव्या पार्श्वभूमीवर पडणारी तटबंदी आणि दरवाजाची वळणदार नक्षी डोळ्यांत साठवत माथ्यावर पोचतो.एका टेकाडाला वळसा घालून धुक्यातून चालत पावसाची रिपरिप अंगावर नाचवत विंचूकाट्याकडे सुटतो. विंचूकाट्याच्या टोकावरुन धुक्याच्या पडद्याआड धुवट नवा पुणे-मुंबई हमरस्ता आणि पलीकडे त्या हिरवट-पांढर्‍या पडद्यावर रेघा ओढत गेलेली रेल्वेलाईन. भर पावसात एखादी आगीनगाडी तिच्यावर स्वार प्रवाशांच्या स्वप्नांची भाग्यरेषा हवेत उमटवीत धावत असते. चहूवार पवनमावळाचा भावना चिंब करणारा परिसर, अंगावर कोसळ्णार्‍या धुवांधार सरी, अंगावरुन गुदगुल्या करत जाणारे पांढुरके ढग, धबधब्यांसवे त्यांवर स्वार होऊन कड्यांवरुन झेप घेणारे ओलेते वेडे मन… अगदी अगदी… याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
लोणावळ्याला उतरुन हा पायीच राजमाचीकडे निघातो. लोणावळ्याचा पाऊस म्हणजे अगदी कहर. एकदा लागला की झोडून काढणार.मैलोनमैल चालत जांभळी फाट्यावरुन वळून राजमाचीला पोचणार. वाटेत ओढ्याला जरासे पाणी असते. राजमाचीच्या पायथ्याकडून समोरच्या दरीतले ढग हटले की पलीकडून हळूच तो धबधबा डोकावतो. राजमाचीची वार्षिक वारी आटोपली की उधेवाडीत पिठलं-भाकरी चापून हा परत जायला निघतो तेव्हा हमखास ओढ्याला पाणी वाढलेले असते. सोबत्यांच्या मेळाने एकमेकांना आधार देत ओढा पार करुन पुन्हा लोणावळ्यात पोचतो. गरम-गरम भजी खाऊन घरच्यांसाठी चिक्कीचे पार्सल घेऊन अर्धवट पेंग डोळ्यांवर घेऊन भिजट कपड्यांनिशी शेवटच्या लोकलने पुण्यात पोचतो. त्या रात्री जी काही सुखझोप लागते… तिला कशाचीच सर नाही. याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
धो धो पावसात लोणावळ्याची गर्दी टाळून हा जीपने शहापूरला येतो. कधी त्यासाठी कधी मुळशीकडून निघतो. वाटेत मुळशीचे गढुळलेले पाणी निवळत असते. वीसेक किलोमीटरचा धरणाच्या पाण्याच्या कडेचा रस्ता त्याला जगात सर्वात सुंदर रस्ता दिसतो. पल्याड कैलासगडावर ढग टेकलेले. पिंप्रीच्या घळीसमोरुन जाताना मुद्दाम वाट वाकडी करुन थांबावे वाटते. समोर अंधारबनातून आपण कधी तरी भर उन्हाळ्यातही शीतल जंगलरान तुडवत गेलेलो असतो. त्यावेळी पाहिलेली रानडुकरांची उकर आठवते. कोकणच्या बाजूने ढग उठत असतात, कधी त्यातून खिडकी उघडली तर अगदी समोर असलेला घळीतला प्रचंड जलप्रपात दर्शन देतो. कधी त्याच्या पायथ्याशी जाण्याचे भाग्य नशिबी लाभेल का घनगडाला राम राम घालत आणि तेलबेलच्या जुळ्या भिंतींना पावसापाण्याचे हाल पुसत सालतर खिंड ओलांडली जाते. शहापूरला गाडी लावून समोर दिसणार्‍या कोराईगडाच्या चढणीला लागायचे. समोरच्या रांगेत कित्येक उफराटे धबधबे वार्‍यासवे मस्ती घालीत असतात. सहारा लेक सिटीच्या खुणा डोळ्यांत बोचर्‍या,पण घासातला एखादा खडा काढून टाकावा तशा त्या वगळल्या जातात. एक आडवण पार केल्यावर समोर येतात त्या दगडी पायर्‍या. अगदी रुपेरी पायघड्या घातल्यागत त्यावरुन पाणी कोसळत असते. घोटा-गुडघा पाण्यातून त्या चढून गेलो की दरवाजातून आत. एक विस्तीर्ण पठार, त्यात ठिकठिकाणी साठलेले पाण्याचे तलाव,त्यात वाकून-डोकावून आपले रुपडे न्याहाळणारी झाडं, दाटलेले ढग, कुंद हवा सारे सारे कायम लक्षात राहणारे. याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
खंडाळ्याचा घाट उतरुन धुक्यात हरवलेला श्रीवर्धन-मनरंजन न्याहाळीत प्रबळाच्या पायथ्याची ठाकुरवाडी गाठतो. गाडीतून बाहेर येताच कोकणचा पाऊस अंगावर येऊन आदळतो. नागमोडी पायवाटेने दमछाक करत प्रबळमाची गाठायची. जरा विसावून पाठच्या रानातून चिंब पावसातून कलावंतिणीच्या सुळक्याच्या खिंडीत पोचायचे. जीव मुठीत घेऊन त्याच्या निरुंद कमरेएवढ्या उंच पायर्‍या चढायच्या आणि नंतर निसरड्या मातीच्या पायवाटेवरुन माथा गाठायचा. पावसाने कधीच उसंत घेतलेली नसते. तो आपला बरसतच असतो.समोरचा प्रबळगड आपले प्रचंड धूड घेऊन सामोरा दिसतो. मुसळधार पावसात तेवढीच दिसणारी पुसटशी आकृती, बाकी त्या धुक्यात आणि कोकणी पावसात कुठले आलंय स्वच्छ दृश्य इथवर पोचून रग जिरली, अतिशय जिगरबाजीचा कस लावणारा कलावंतिणीचा सुळका. चित्रातून धडकी भरवणारा, पण इथे आल्यावर आपली तेवढीच आपुलकीने काळजी घेणारा… अगदी अगदी… याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
भर पावसात रतनगड चढून जायला निघतो.पायथ्याची नदी दोनतीनदा सवंगड्यांच्या हाताची साखळी करुन ओलांडायची. दाट रानांतून वाट काढून कात्राबाईच्या वाटेवरुन उजवीकडे वळून शिड्या चढून थेट गणेश दरवाजाशी उभे राहतो. पाऊस मी म्हणत असतो. हा नखशिखांत भिजलेला. निथळती वस्त्रे गुहेच्या कोपर्‍यात टांगून कपडे बदलून चार काटक्यांवर चहा उकळायचा. तोवर बुटांत भिजट झालेले पाय शेकत बसायचे. वाफाळला कप दोहों हाती घेऊन फक्त बनियन-चड्डीवर उभा राहतो. समोर सगळा मुलुख पावसात निथळत असतो.डावीकडे खुट्ट्याकडे फक्त त्याची शेंडी ढगांतून वर आलेली. भंडारदर्‍याचे पाणी फक्त इतर भेटींत पाहिलंय म्हणून माहित असते. कड्यावरले पाणी उड्या टाकून ओढ्या नद्यांनी धरणाच्या पाण्यात मिसळत असते. पण ते सारे मेघांच्या पटलाआड असूनही त्याला ते सारेच जाणवते. रात्री मुक्कामाला शिजवलेली खिचडी आणि सोबत आणलेल्या लोणच्याची भिजलेले पुडी… अगदी अगदी… याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
पाऊस जरा उताराला लागला की पठारं धुंडाळतो. सगळीकडे एक रंग सोहळालागलेला. रानफुलांचा बहर आलेला. हा रायरेश्वराला नमन घालून नुसतेच वेड्यासारखे सगळे पठार पालथे घालायला निघतो. घोटा-घोटा पाण्यातून ओहळ तुडवत वाटेच्या दुतर्फा फुलांचे गालिचे न्याहाळत हुडकतो. तेरडा, सोनकी, चिरायत,कवळा अशी ओळखीची काही, रानहळद-गौरीहार-भंडिरा अशी नवलाची काही.ऑर्किड-कळलावी अशी देवाच्या कौलाची (दुर्मिळ) काही. त्यावर साचलेले पावसाचे थेंब पायांना मऊशार गुदगुल्या करतात, रंग डोळ्यांना सुखावतात, मन फुलपाखरु होते. या फुलावरुन त्या फुलावर बागडते. नितळ पाण्याच्या डोहांत डुंबते.कापूसढगांसवे रानभर उंडारु पाहते. रिमझिम पावसात झिम्माडते. अगदी अगदी…याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
एखादा मोठा बेत करुन बागलाणात जायला निघतो. मुल्हेरच्या इवल्याशा गुहेत कशीबशी रात्र काढतो. दुसर्‍या रात्रीला निवार्‍याला साल्हेरच्या कुशीत पोचतो. कड्याच्या पोटातून खोदलेल्या आडवणाने सगळा कडा पालथा घालून दरवाजाशी जातो. वाटेत कित्येक धबधब्यांनी, धारांनी चिंब केलेले असते. अगदी दक्षिण कड्यावर बसून निवांत ढगांआड होणारा सुर्यास्त पाहतो.तलावाशी येऊन फ्रेश होतो आणि साल्हेरच्या ऐसपैस गुहेतजाऊन मीठभाकर खाऊन निवांत आडवा होतो. बाहेर रात्री पावसाला जोर चढला की पुन्हा पागोळ्यांचा आवाज, पावसाचा नाद आणि पांघरुणाची खुसफूस. याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
अशा एक ना अनेक आठवणी. मन पाऊस होऊन जातं.पहिल्या पावसात मातीचा सुगंध लेतं, रानारानांत निनादतं, पानापानांतून ओघळतं, कड्यावरुन स्वच्छंदपणे स्वतःला झोकून देतं, ढगांसवे तरंगतं, फुलांचे रंग घेतं… पाऊसवेडं मन  याचसाठी तर हा भटक्या इथवर येतो
छायाचित्रांची गरजच भासू नये इतकं सुरेख उतरलय लेखणीतून सारं
एकदा एका माणसाने वाघ पाळला होता. मी तो वाघ पहायला गेलो. त्याची परवानगी घेऊन त्या वाघाला बाहेर फिरायला घेऊन गेलो. बाहेर म्हणजे एकदम बाहेरगा...
:-) “रंगुनी रंगात साऱ्या रंग माझा वेगळा गुंतुनी गुंत्यात साऱ्या पाय माझा मोकळा गुंतुनी गुंत्यात साऱ्या पाय माझा मोकळा
आजची तरुण पिढी ना… काही धरबंधच राहिला नाही. वारेमाप उधळपट्टी करतात. जुन्या परंपरा, संस्कृती काही काही पाळत नाहीत. रोज ऑफिसात जायचं आणि घर...
लहानपण देगा देवा, मुंगी साखरेचा रवा...
आपले वय काय हो असे कुणी विचारले की आपली प्रतिक्रिया काय असते असे कुणी विचारले की आपली प्रतिक्रिया काय असते मुलींना हा प्रश्न सहसा आवडत नाही. काहींना सरळ उत्तर द्यावेसे वाटेलही. जेष्ठ...
ऐन हिवाळ्यातला ऑफबीट लडाख
लडाखचे स्वप्न २०१२च्या ऑगस्टमध्ये खरं तर पूर्णत्वास गेले होते. ऐन पर्यटन हंगामातले सगळ्या प्रकारचे अनुभव घेऊन झाले होते. लेह मार्केट, खरेदी,...
कुठे भैरवनाथाचे देऊळ, कुठे वाघजाईचं ठाणं. कुठं क्षेत्रपाल खंडोबाचं राऊळ तर कुठे पिराचं स्थान. कधी शिवाचं लिंग तर कुठे मरीआईची घुमटी. शि...
गेल्या काही महिन्यांचे थोडेफार जमलेले धुकट प्रयत्न... खूप वेगळी लोकेशन्स. बहुतेक लोकांना माहित नसलेली... घ्या गोड मानून
मी खाल्लेल्या पाणीपुरीची गोष्ट.
दिवाळी नुकतीच संपली ना... गोडधोड खाऊन सगळे तोंड पाणचट झाले होते. गेला काजू, बदाम, पिस्ते अशा फुकट मिळालेल्या ड्रायफ्रुट्सपासून सुरु झालेली ...
एसीत बसे, पीसीत घुसे, दिस काढी कसेबसे, हापिसात अशी अवस्था झाली असताना शहरात घुसमटलेल्या जीवाला काहीतरी वेगळे हवे असते. म्हणूनच दिला का...
पाऊस रानारानांत, पानापानांत आणि मनामनांत रुणझुणू लागला की सह्यभ्रमरांना साद घालतात ते सह्याद्रीचे कडे.राकट कडे, उन्हाळ्यात वणव्यांनी उजाड...
ये रे ये रे पावसा
लहानपण देगा देवा, मुंगी साखरेचा रवा...
Designed by - भटकंती अनलिमिटेड


मराठमोळ्या गप्पा: एकदा कां कानफाट्या नाव पडले कि, पडले : अर्थात इम्रान हाश्मी

एका सर्वसाधारण पुणेरी माणसाचे सर्वसाधारण बिनकामाचे निरीक्षण,संकलन,संपादन क्वचित प्रसंगी तिरकस,तिरसट.कोणीही न मागता व्यक्त केलेले,दिलेले मत,क्वचित प्रसंगी दिलेलें अनाहूत सल्ले ... हिंदी मराठी सिनेमा,इंग्रजी लघुकथांचा स्वैरानुवाद हा त्यातल्या त्यात आवडीचा विषय त्या मुळे त्यावरच बऱ्याचदा स्वैर, परंतु साधार लेखन... इन्टरनेटच्या सहकार्याने...
शनिवार, २४ मार्च, २०१८
एकदा कां कानफाट्या नाव पडले कि, पडले : अर्थात इम्रान हाश्मी
कोणाच्या कपाळावर कधी केस उगवतील काही सांगता येत नाही. म्हणजेच एखाद्याचं नशीब कुणामुळे,कशामुळे आणि कधी फळफळेल ते काही सांगता येत नाही... थोडक्यात काय तर नशिबाची सुद्धा एक गंमतच असते,.... आता हेच बघा नां ,याच्या काकानं त्याला त्या मल्लिका शेरावतच्या समोर मर्डर मधे उभा तो काय केला, ते ४-६ किसिंग सीन ते काय टाकले  नि पिक्चर तुफान चाललं ते काय  नि पिक्चर तुफान चाललं ते काय  सगळंच अवघड .... आता लक्षात आलं  सगळंच अवघड .... आता लक्षात आलं  मी कोणाबद्दल बोलतोय ते  मी कोणाबद्दल बोलतोय ते  बरोब्बर मी त्या इम्रान हाश्मी बद्दलच बोलतोय.ज्याचा आज २४ मार्च हा जन्मदिवस आहे.त्या मुळे त्याला सर्वप्रथम शुभेच्छा ... हो  बरोब्बर मी त्या इम्रान हाश्मी बद्दलच बोलतोय.ज्याचा आज २४ मार्च हा जन्मदिवस आहे.त्या मुळे त्याला सर्वप्रथम शुभेच्छा ... हो आधीच देतो.... कारण नंतर-नंतर म्हणत परत राहून जायला नको.
याची बॅकग्राउंड शोधायचा एक अपयशी प्रयत्न केला पण तो सोडून दिला ... कारण याची आई ख्रिश्चन ,वडील मुस्लिम नि काका हिंदू ... सगळंच कोड्यात टाकणारं ...डोक्याचा गुंता करणारं ,त्या मुळे तो नाद सोडला पण हा महेश भटचा पुतण्या , फक्त एवढं इथे महत्वाचे.
२००२ च्या राज सिनेमाचा असिस्टंट डायरेक्टर ते फुटपाथ नावाच्या एका पडेल चित्रपटाचा हिरो म्हणून याची हिंदी सिनेमात कारकीर्द सुरु झाली पण फेल गेली ... त्या नंतर मात्र महेश भटने याला घेऊन २००३-४ ला भिगे होठ तेरे फेम "मर्डर" काढला नि याचं नशीब फळफळलं.
२००९च्या मोहित सुरीच्या राझ पर्यंत सगळं आलबेल होतं पण २००९ला हा एका भलत्याच प्रकरणामुळे चर्चेत आला.....झालं असं कि, यानं तेव्हा बांद्रयात एका उच्च्भ्रू सोसायटीत एक फ्लॅट घेतला नि त्याची एन ओ सी मिळायला त्याला वेळ लागला......झालं याने थेट अल्पसंख्यांक आयोगाकडे धाव घेत "मी मुस्लिम असल्याने मला नाकारले जात असल्याची" ओरड करत मीडियामध्ये जाऊन गोंधळ माजवला.
नेहमीप्रमाणे .... याचा काका महेश भट लगेच त्याच्या बाजूनं उभा राहिला.... पण सिनेसृष्टीतल्या शाहरुख खानने मात्र "मला कधी असा अनुभव आला नाही,हा ज्याचा त्याचा व्यक्तिगत अनुभव असू शकतो" असे सांगत व सलमान खानने "लोक आपल्याशी असे कां वागताहेत याचा प्रथम स्वतःच्या वर्तणुकी कडे लक्ष देत विचार करावा. विनाकारण धर्म -जात वगैरे मधे आणून लोंकांची फुकटची सहानुभूती मिळवायचा प्रयत्न करू नये". असे सुनावले.
त्याला अर्थातच हे सुनवायला पडद्या मागचं अजून हे ही एक कारण असावं कि,२००९ पर्यंत , तसाही हा ऍग्रेसिव्ह लव्हर बॉयच्या इमेज मधे सिनेमातून फिट होत चालला होता नि सलमान -शाहरुखला सुद्धा हा थ्रेटच होत होता,त्या मुळे त्या दोघांनी सुद्धा या आल्या संधीचा फायदा उठवत पाहुण्याच्या काठीने साप मारायची संधी साधली.शाहरुख-सलमान याच्या सोबत नाही म्हणल्यावर विषयच संपला... बांद्र्यातला त्याचा फ्लॅट झाला पण इंडस्ट्रीत मात्र त्याच्या करियरला ब्रेक लागला. असो...
नेहमी मी अशी कथा संपल्यावर त्या दिवसाच्या त्या उत्सवमूर्तीच्या गाण्याचा -एखाद्या सीनचा व्हिडीओ वगैरे टाकतो पण आज त्याला फाटा देणार कारण आज मोबाईल साथ देत नाहीये. त्या मुळे त्या ऐवजी आज या कहाणीतून बोध देणार आहे.
बोध : आयुष्यात तुम्ही यशस्वी व्हायला सुरवात झाली कि,प्रथम ते यश पचवायला शिका . लगेच उडायला लागू नका कारण तुमचे पंख कापायला ल *य* जणं टपलेले असतात,कारण *त्यांच्या* आकाशातील एक जागा बळकावत तुम्ही त्यांना अडचण होत असता...
दुर्बोध : वास्तवते मधे फक्त वय-वर्षे ३ ते ५ पर्यंतच छान दिसणारी पण ते लक्षात न घेता मुलीं मधे व स्वतःला अजून मुलीच समजणाऱ्या महिलां मधे प्रचंड लोकप्रिय असणारी पाऊट ची नेहमीच विचित्र आणि ओंगळवाणी दिसणारी फोटो-पोज म्हणजेच चंबू पोझ इम्रान हाश्मीच्या पडद्यावरच्या येडचाळ्यां मुळे रूढ झाली अशी जाणकारांची माहिती आहे.... त्या मुळे ती शक्यतो टाळा ... ती सरसकट सगळ्यांना जमत पण नाही आणि शोभत पण नाही.... बऱ्याच जणींच्या हे लक्षात येत नाही पण त्यांचा तो फोटो लोकं बारकाईनं,छान आला म्हणून न बघता ही म्हातारपणी कशी दिसेल याचा अंदाज बांधत वेळ घेत असतात .....
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
ह्या "मराठमोळ्या गप्पा" म्हणजे,दुसरे तिसरे काही नाही तर,ठिकठिकाणी बघितलेल्या,वाचलेल्या गोष्टींचे संकलन,वेळप्रसंगी मराठी सादरीकरण किंवा व्यक्तिगत दृष्टीकोन.
तीव्र घसरण - बाजाराची व रुपयाची
आज बाळासाहेबांची उणीव प्रकर्षाने जाणवतेय
ब्लॉग - मोगरा फुलला
मुंबई (1) "आपलं"...काही तरी.... (7) आठवणीतला रफ़ी (1) आठवणीतील "गीतादत्त" (1) आठवणीतील लता (1) आहे की नाही कमाल (3) काही अफलातून (11) केवळ माहितीसाठी (3) खेळ खंडोबा (6) गम्मत जम्मत (5) न उमललेल्या कळ्या (1) नातीगोती (1) पुणे (18) बिग बॉस (2) भारत (7) मनाला भावलेले काही (10) मराठी चित्रपट (4) महाराष्ट्र (2) मैत्री (1) राज(अ)कारण (3) रामभाऊ (1) शेयरबाजार (2) स्वैरानुवाद (1) हिंदी सिनेमा (36) pentax k1000 (1) Photographs By Sayali (2)
गेल्या 30 दिवसातील बघितलेल्या पोस्ट्स
गौतम बुद्धांचा आरसा आणि नरेंद्र मोदी
रतन खत्री आणि "कुंकू"
आयुष्याशी झुंज घ्यावी तर अशी : ए.के. हंगल
अफलातून जादुगार डेव्हिड कॉपरफिल्ड
तुमची झोपण्याची पद्धत आणि तुमचे व्यक्तिमत्व
तर मग हे वाचाच...
"रिमझिम गिरे सावन" वाली मौसमी चॅटर्जी
वरील पोस्ट व्यतिरिक्त, पाहुण्यांच्या पसंतीच्या पोस्ट
पाकिस्तान {फोटो} दर्शन (भाग १ )
"कोई चुपके से आ के, सपने सुला के,...चा "अनुभव"
एका रिकाम्या सोपकेसची गोष्ट
ग्लास खाली ठेवायला शिका..
त्या "चपट्या" नाकवाल्याची गोष्ट
बायको ही बायकोच असते
लता मंगेशकर अन कॅबेरे साँग
एकदा कां कानफाट्या नाव पडले कि, पडले : अर्थात इम्र...
संगीताचा गुलाम आणि गुलामचं संगीत
 अल्लाह आपको सलामत रखे
संगीतकार कल्याणजीं मधील आनंदजी
टिनू आनंद : अर्थात खुद्द अमिताभचा शहेनशहा
R.K .मधली एकेकाळची होळी
७७ देशांतील सन्माननीय वाचक/प्रेक्षक ज्यांनी आपला बहुमूल्य वेळ मला दिला.धन्यवाद.
ऑसम इंक. थीम. molotovcoketail द्वारे थीम इमेज. Blogger द्वारा समर्थित.


धावत्या लोकलमधून प्लॅटफॉर्मवर तरुणाची स्टंटबाजी
10 वर्षांपूर्वीच्या खुनाला वाचा फुटली, 'त्या' सीरियल रेपिस्टने १९ मुलीवर केला बलात्कार
अमरावती शहरात डेंग्यूचा कहर; 24 तासात तीन महिलांचा मृत्यू
राज ठाकरे विदर्भाच्या दौऱ्यावर, कार्यकर्त्यांमधली मरगळ झटकणार
सराफ व्यावसायिक करणार दसऱ्याचा मुहूर्त 'कॅश'
दारूच्या कंपनीतील ५ हजार टन मक्क्याने भरलेल्या टाकीत पडून मुलाचा मृत्यू
10 वर्षांपूर्वीच्या खुनाला वाचा फुटली, 'त्या' सीरियल रेपिस्टने १९ मुलीवर केला बलात्कार
#Metoo मोहिमे संदर्भात हायकोर्टात याचिका दाखल
मॉडेलला घरी बोलवून मित्रानेच केला खून
जलयुक्त 'शिव्या'र, राज ठाकरेंच्या कुंचल्यातून फडणवीस सरकारवर घणाघात
अकबर यांनी चुंबन घेण्याचा प्रयत्न केला, आणखी एका महिला पत्रकाराचा आरोप
कर्ज देण्यासाठी शरीरसंबंधाची मागणी करणाऱ्या बँक मॅनेजरला महिलेनं धु-धु धुतलं
गोव्यात काँग्रेसच्या सत्ता स्थापनेच्या मनसुब्यावर पाणी, २ आमदार भाजपात दाखल
#Metoo : महिला खेळाडूंनी केलेल्या आरोपानंतर राष्ट्रीय कबड्डी प्रशिक्षकाची आत्महत्या
करिनाची 'ही' फॅशन स्टाईल तुम्हीही फॉलो करू शकता
दबंग गर्ल सोनाक्षी सांगतेय बॉर्डरवरच्या जवानांबरोबरचे अविस्मरणीय अनुभव
अशोक सराफ आणि पद्मिनी कोल्हापुरेनं सुरू केलाय 'प्रवास'
#Metoo: स्त्रीनं संधीसाठी हात पुढे करताना आपली चूक नाही ते तपासून पहावं - निशिगंधा वाड
PHOTO सबरीमाला मंदिर प्रवेशापासून राहुल गांधींच्या गुरुद्वारा भेटीपर्यंत देशभरातल्या आजच्या महत्त्वाच्या घडामोडी
करिनाची 'ही' फॅशन स्टाईल तुम्हीही फॉलो करू शकता
हे आहेत देशातले 10 वादग्रस्त बाबा, कुणावर बलात्कार तर कुणावर खुनाचा आरोप
सततच्या पोट दुखीवर करा हे ५ घरगुती रामबाण उपाय
क्रिकेटमध्ये पुन्हा वादळ, अफगाणिस्तानच्या खेळाडूने ठोकले ६ चेंडूंत ६ षटकार
उमेश यादवने घडवला इतिहास, 19 वर्षानंतर केली 'ही' कामगिरी
भारताने वेस्ट इंडिजला 10 विकेट्सने लोळवलं, 2-0 ने मालिकाही जिंकली
IND vs WI : वेस्ट इंडिजच्या दुसऱ्या डावात 127 धावा, भारतासमोर 72 धावांचं लक्ष्य
#MeToo तेव्हाच का नाही बोलली
मतभेदानंतरही गांधीजी म्हणाले जवाहरलाल हाच माझा वारस
पुण्याजवळ सामूहिक बलात्कार : ...पण आज इथे मेणबत्या पेटल्या नाहीत
धावत्या लोकलमधून प्लॅटफॉर्मवर तरुणाची स्टंटबाजी
एका पावाच्या तुकड्यासाठी भिवंडीत तुफान मारामारी
सुबोध भावेच्या निळ्या डोळ्याकडे मी पाहातच राहिले - सोनाली कुलकर्णी
गौरी शिंदेसह या १० बॉलिवूड कलाकारांनी #Metoo साठी घेतली परखड भूमिका
'म्यानमार'वासीयांना मोफत व्हिसा देणार - मोदी
भारताची सफर करू इच्छिणाऱ्या म्यानमार वासियांसाठी मोफत व्हिसा उपलब्ध करून देणार असल्याची घोषणा पंतप्रधान मोदी यांनी केलीय. ते सध्या मान्यमार देशाच्या दौऱ्यावर आहेत.
यांगून (म्यानमार), 6 सप्टेंबर : भारताची सफर करू इच्छिणाऱ्या म्यानमार वासियांसाठी मोफत व्हिसा उपलब्ध करून देणार असल्याची घोषणा पंतप्रधान मोदी यांनी केलीय. ते सध्या मान्यमार देशाच्या दौऱ्यावर आहेत. मोदींनी यावेळी भारताच्या ताब्यात असलेल्या 40 म्यानमारी मच्छिमारांची तात्काळ सुटका करणार असल्याचं जाहीर केलंय. 'आम्ही ‘न्यू इंडिया’ घडवत असून देशहितासाठी कठोर निर्णय घ्यायला घाबरत नाही. भ्रष्टाचार, दहशतवाद आणि गरिबीतून देशाला मुक्त करायचे आहे असे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी म्हटले आहे.
म्यानमारच्या दौऱ्यावर असलेले पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज राजधानी यांगूनमध्ये अनिवासी भारतीयांशीही संवाद साधला. म्यानमार आणि भारत हे दोन्ही देश फक्त सीमांनीच नाही तर भावनांनीही एकत्र जोडलेले आहेत असंही मोदींनी म्हटलंय. म्यानमारच्या भूमीवरूनच सुभाष चंद्र बोस यांनी भारतीय स्वातंत्र्याचा नारा दिला होता. म्यानमारला वंदन केल्याशिवाय स्वातंत्र्याची चळवळ पूर्णच होऊ शकत नाही असंही ते म्हणाले.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
Tags: modimyanmarपंतप्रधानमोदीमोदींचा म्यानमार दौराम्यानमार
10 वर्षांपूर्वीच्या खुनाला वाचा फुटली, 'त्या' सीरियल रेपिस्टने १९ मुलीवर केला बलात्कार
अमरावती शहरात डेंग्यूचा कहर; 24 तासात तीन महिलांचा मृत्यू
राज ठाकरे विदर्भाच्या दौऱ्यावर, कार्यकर्त्यांमधली मरगळ झटकणार
#Metoo मोहिमे संदर्भात हायकोर्टात याचिका दाखल
सराफ व्यावसायिक करणार दसऱ्याचा मुहूर्त 'कॅश'
क्रिकेटपटू मोहम्मद शमीच्या पत्नीने केला काँग्रेसमध्ये प्रवेश
धावत्या लोकलमधून प्लॅटफॉर्मवर तरुणाची स्टंटबाजी
10 वर्षांपूर्वीच्या खुनाला वाचा फुटली, 'त्या' सीरियल रेपिस्टने १९ मुलीवर केला बलात्कार
अमरावती शहरात डेंग्यूचा कहर; 24 तासात तीन महिलांचा मृत्यू
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


Cyber fraud in State Bank of Mauritius loses 143 crore | स्टेट बँक ऑफ मॉरिशसच्या सर्व्हरवर सायबर हल्ला, 143 कोटी गहाळ | Loksatta

ऑनलाइन बाजारात दसऱ्यापासूनच ‘दिवाळी’
भाईंदर पश्चिम येथील स्मशानभूमीचा कायापालट
कमी वजनाच्या बालकांत ८४ टक्क्यांनी घट
‘थीम पार्क’मध्ये ८२ टक्के भ्रष्टाचार
स्टेट बँक ऑफ मॉरिशसच्या सर्व्हरवर सायबर हल्ला, 143 कोटी गहाळ
स्टेट बँक ऑफ मॉरिशसच्या सर्व्हरवर सायबर हल्ला, 143 कोटी गहाळ
स्टेट बँक ऑफ मॉरिशसच्या नरिमन पॉईंट येथील शाखेने यासंबंधी मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेकडे तक्रार नोंदवली आहे
स्टेट बँक ऑफ मॉरिशसच्या मुंबई शाखेतील सर्व्हरवर सायबर हल्ला करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. सर्व्हरवर हल्ला करत तब्बल 143 कोटींवर डल्ला टाकण्यात आल्याचा दावा बँकेने केला आहे. स्टेट बँक ऑफ मॉरिशसच्या नरिमन पॉईंट येथील शाखेने यासंबंधी मुंबई पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेकडे तक्रार नोंदवली आहे.
5 ऑक्टोबरला यासंबंधी तक्रार नोंदवण्यात आली आहे. तक्रारीत देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, बँकेचा सर्व्हर हॅक करत वेगवेगळ्या खात्यांमध्ये शिरकाव करण्यात आला. यानंतर त्यांच्या खात्यातून अनेक खात्यांमध्ये पैसे ट्रान्सफर करण्यात आले. ही सर्व बँक खाती देशाबाहेरची आहेत. सध्या पोलीस तपास करत असून अद्याप कोणालाही अटक करण्यात आली नाही.
दरम्यान बँकेने यासंबंधी कोणतीही माहिती देण्यास नकार दिला आहे. आर्थिक गुन्हे शाखेच्या अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, एफआयआर दाखल करण्यात आला असून, सायबर एक्स्पर्टच्या सहाय्याने तपास केला जात आहे. ‘सध्याच्या घडीला हा सायबर हल्ला आहे की नाही हे सांगू शकत नाही. बँकेतील अंतर्गत तपास सुरु असून आतमधील कोणी मदत केली आहे का यादृष्टीनेही तपास सुरु आहे’, असं अधिकाऱ्याने सांगितलं आहे.
बँकेला गंडा घालण्यात आल्याची गेल्या नऊ महिन्यातील ही तिसरी घटना आहे. चेन्नईतील सिटी युनिअन बँकेतून 34 कोटींची रक्कम गहाळ झाली होती. तसंच ऑगस्ट महिन्यात कॉसमॉस बँकेच्या पुणे मुख्यालयातील 94 कोटींची रक्कम लूटण्यात आली होती. कॉसमॉस प्रकरणात ७८ कोटींची रक्कम २८ देशातील एटीएम केंद्रातून काढण्यात आली होती. कॉसमॉस बँक चोरी प्रकरणी सात जणांना अटक करण्यात आली होती. तपास केला असताना चेन्नईतील बँक दरोड्यातही त्यांचा सहभाग असल्याचं निष्पन्न झालं.
गेल्या वर्षी डिसेंबर २०१७ मध्ये चेन्नईतील सिटी युनियन बँकेचा सर्व्हर हॅक करून चोरट्यांनी ३३ कोटी रूपयांपेक्षा जास्त रोकड लुटल्याची घटना घडली होती. कॉसमॉस बँकेवरील सायबर हल्ल्यात सर्व्हर हॅक करून ९४ कोटी रूपयांची रोकड लुटल्याप्रकरणी पुणे पोलिसांच्या सायबर गुन्हे शाखेने विशेष तपास पथकाची स्थापना केली. पोलिसांनी औरंगाबाद, नांदेड, मुंबई परिसरातून सात आरोपींना अटक केली होती. सात आरोपींनी बनावट डेबिट कार्डच्या माध्यमातून विविध बँकांच्या एटीएम केंद्रातून रोकड काढून घेतली. या प्रकरणातील मुख्य सूत्रधाराने त्यांना बनावट डेबिट कार्ड देऊन रोकड काढण्याच्या बदल्यात काही मोबदला दिल्याचा संशय होता. दरम्यान, या प्रकरणात अटक करण्यात आलेले शेख महंमद, फहीम खान, ऑगस्टीन वाझ उर्फ अँथोनी आणि नरेश महाराणा यांचा चेन्नईतील सिटी युनियन बँकेतील रोकड लूट प्रकरणात सहभाग असल्याचे तपासात निष्पन्न झाले.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
भाजपाध्यक्ष अमित शाह यांचा अचानक मुंबई दौरा
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
'महाराष्ट्रात येताना भीती नसते, कारण इथं मोदी-शाहंसारखे गुंड नाहीत'
#MeToo : तनुश्री- नाना वादावर मराठी कलाकार गप्प का यावर अनिता दाते म्हणते..
राज ठाकरे अमरावती एक्सप्रेसने विदर्भाकडे रवाना
मायलेकींच्या सुरक्षेसाठी तो उबर चालक मध्यरात्रीनंतरही दीड तास थांबून राहिला
#MeToo : आरोपांनंतर 'यशराज फिल्म्स'मधून आशिष पाटील यांची हकालपट्टी
#MeToo: 'त्याने माझ्या पँटमध्ये हात टाकण्याचा प्रयत्न केला'
#MeToo : आरोप सिद्ध होणाऱ्यांसोबत काम न करण्याचा फरहान अख्तरचा निर्णय
#MeToo : आरोपांनंतर 'यशराज फिल्म्स'मधून आशिष पाटील यांची हकालपट्टी
'राधिका मसाले'च्या मीम्सवर अनिता दाते म्हणते..
#MeToo : तनुश्री- नाना वादावर मराठी कलाकार गप्प का यावर अनिता दाते म्हणते..
सुबोध भावेच्या निळ्या डोळ्यांकडे मी पाहातच राहिले - सोनाली कुलकर्णी
ऑनलाइन बाजारात दसऱ्यापासूनच ‘दिवाळी’
भाईंदर पश्चिम येथील स्मशानभूमीचा कायापालट
कमी वजनाच्या बालकांत ८४ टक्क्यांनी घट
‘थीम पार्क’मध्ये ८२ टक्के भ्रष्टाचार
‘लोहपुरुष’ पोलीस आयुक्त, जरा इकडेही लक्ष द्या
मित्राच्या अपघाती मृत्यूच्या तणावामुळे अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांची आत्महत्या
२८ नवे कुष्ठरुग्ण आढळले


यज्ञ

मंगळवार, ऑक्टोबंर 16, 2018
“अरे, माझ्यासमोर जरा सौम्य रूर धर. तुझे जीवनकार्य करताना तुला पाहिजे असेल ते रूप घे.” प्रभू म्हणाला.
“वत्सा, तुझे काम या सर्व प्राणीमात्रांची परीक्षा घेण्याचे. या जगाला मी जी शिकवण दिली आहे, तिची त्यांना स्मृती आहे की नाही, हे पाहा. लोक यज्ञनिष्ठ आहेत की नाहीत ते पाहा. एकाही व्यक्तीच्या ठिकाणी हे यज्ञतत्त्व उत्कृष्टपणे बिंबले असले तरी पुरे  ती एक व्यक्तीही विश्वाला तारील. जा  ती एक व्यक्तीही विश्वाला तारील. जा
“तात, मी परीक्षा कशी घेऊ  मी माझे काम कसे करू  मी माझे काम कसे करू  कोणती माझी साधने  आधी माझे नाव काय, ते मला सांगा. त्या नावावरून माझ्या कर्माचा मला नीट बोध होईल. नावावरून कर्म सुचते, जीवनाची दिशा समजते. सांगा, मला कोणत्या नावाने संबोधणार
“तुझे नाव वृत्र. समजलास ना  त्या नावात सारे आहे. जा आता. आपल्या कार्याला लाग. तुझ्या हृदयात तुझ्या कर्माची प्रेरणा मी ठेविली आहे. ती अंतःप्रेरणा ओळख. मी आता आणखी काही सांगणार नाही. मी थोडी सूचना देत असतो. तीवरून सारे समजून घ्यावे.”
वृत्राला निरोप देऊन प्रभू पुन्हा मायेचा पीतांबर घेऊन चिन्मयाच्या पलंगावर पहुडला. वृत्र विचार करीत निघून गेला. तो एका डोंगराच्या शिखरावर बसला. तेथून तो सारे पाहात होता. पाहून विचार करीत होता. प्रभूने माझे नाव वृत्र ठेविले आहे. वृत्र म्हणजे आच्छादणारा, पांघरूण घालणारा. मी कोणाला आच्छादू. कोणाला पाघरूण घालू  कोणाला पोटात घेऊ  जगाची परीक्षा घ्यायची, कशी घेऊ  माझा स्वधर्म कसा पार पाडू  माझा स्वधर्म कसा पार पाडू  जगाची कसोटी कशी घेऊ
वृत्र विचार करीत करीत वर वर चालला. विश्वाला तो प्रदक्षिणा घालू लागला. सर्व चराचरीचे तो निरिक्षण करू लागला. या चराचरांची मुख्य नाडी कशात आहे, ते शोधू लागला. आजूबाजूच्या सृष्टीचे स्वरूप नीट समजून घेतल्याशिवाय आपले जीवितकार्य आपणांस नीट पार पाडता येत नसते, यासाठी वृत्र सारे न्याहाळीत होता.
साने गुरूजी असे होते.. (पु.लं. च्या शब्दात)


What is Open source software | ओपन सोर्स व देवाणघेवाणीचं तर्कशास्त्र | Loksatta

ऑनलाइन बाजारात दसऱ्यापासूनच ‘दिवाळी’
भाईंदर पश्चिम येथील स्मशानभूमीचा कायापालट
कमी वजनाच्या बालकांत ८४ टक्क्यांनी घट
‘थीम पार्क’मध्ये ८२ टक्के भ्रष्टाचार
ओपन सोर्स व देवाणघेवाणीचं तर्कशास्त्र
ओपन सोर्स व देवाणघेवाणीचं तर्कशास्त्र
ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर ही एक सार्वजनिक मालमत्ता (पब्लिक गुड) आहे.
एखाद्याने ओपन सोर्स प्रकल्पात काडीचंही योगदान दिलं नसलं तरी त्याला त्या प्रकल्पात निर्मिलेले ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर वापरण्यापासून व त्याचा सोर्स कोड मिळवण्यापासून कोणीच रोखू शकत नाही. तसेच त्याच्या वापरण्यामुळे त्या सॉफ्टवेअरच्या दुसऱ्यांसाठीच्या उपलब्धतेत जराही फरक पडत नाही.
ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर ही एक सार्वजनिक मालमत्ता (पब्लिक गुड) आहे. ओपन सोर्स प्रकल्पात निर्मिलेल्या कोणत्याही गोष्टीपासून (मग तो सॉफ्टवेअरचा सोर्स कोड असो किंवा प्रकल्पासंदर्भातला कोणताही दस्तऐवज असो) कोणालाच कोणत्याही कारणासाठी वगळता येत नाही. तसेच यातले दस्तऐवज मिळवण्यासाठी कोणत्याही प्रकारचे शुल्क वापरकर्त्यांला भरावे लागत नाही. म्हणूनच ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरला इतर सार्वजनिक मालमत्तेप्रमाणे ‘नॉन-एक्सक्लूडेबल’ असं संबोधलं जातं.
मात्र डिजिटल स्वरूपात उपलब्ध असल्याने ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर आणि इतर प्रकारच्या सार्वजनिक मालमत्तेत एक मूलभूत फरक आहे. साधारणपणे, सार्वजनिक मालमत्ता जसजशी अधिकाधिक लोकांकडून वापरली किंवा उपभोगली जाते तसा तिची उपलब्धता, मूल्य किंवा दर्जाचा क्षय होत जातो. उदाहरणार्थ, एखादा सार्वजनिक रस्ता वा उद्यानाची जर नीट देखभाल घेतली गेली नाही तर त्यांच्या अधिकाधिक वापराने त्यांचा मूळ दर्जा खालावण्याचीच शक्यता अधिक असते. याउलट ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरचे कितीही वेळा वितरण केले, तसेच त्याला कितीही वेळा डाउनलोड केले तरीही त्याची उरलेल्या वापरकर्त्यांसाठीची उपलब्धता अथवा दर्जा अजिबात कमी होत नाही. ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरला म्हणूनच ‘नॉन-रायव्हल’ असंही संबोधलं जातं.
ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरची ही दोन महत्त्वपूर्ण वैशिष्टय़ं (नॉन-एक्सक्लूडेबिलिटी आणि नॉन-रायव्हलनेस) देवाणघेवाणीसंदर्भातल्या एका मूलभूत अर्थशास्त्रीय प्रश्नाला जन्म देतात. जरी एखाद्याने ओपन सोर्स प्रकल्पात काडीचंही योगदान दिलं नसलं तरी त्याला त्या प्रकल्पात निर्मिलेले ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर वापरण्यापासून व त्याचा सोर्स कोड मिळवण्यापासून कोणीच रोखू शकत नाही. तसेच त्याच्या वापरण्यामुळे त्या सॉफ्टवेअरच्या दुसऱ्यांसाठीच्या उपलब्धतेत जराही फरक पडत नाही. आता जर प्रत्येकाने असा स्वत:पुरता स्वार्थी विचार केला (ज्याला अर्थशास्त्रीय भाषेत ‘फ्री-रायडिंग’ असं म्हणतात) तर या प्रकल्पात कोणी योगदानच देणार नाही आणि मुळात तो प्रकल्पच कधी उभा राहू शकणार नाही. प्रोप्रायटरी सॉफ्टवेअरची निर्मिती करणाऱ्या कंपन्या याच कारणांसाठी बौद्धिक संपदा हक्कांची गरज विशद करत असतात. मग असं असताना ओपन सोर्स प्रकल्पात भरीव पद्धतीचं योगदान का होत राहतं तसंच सोर्स कोड व अन्य दस्तऐवजांची मुक्तपणे देवाणघेवाण का होत राहते
ओपन सोर्स व्यवस्थेचा भाष्यकार एरिक रेमंडने त्याच्या ‘द कॅथ्रेडल अ‍ॅण्ड द बझार’ या जगप्रसिद्ध पुस्तकात याची कारणमीमांसा करण्याचा प्रयत्न केलाय. त्याच्या मताप्रमाणे सॉफ्टवेअर निर्मिती ही एक सर्जनशील प्रक्रिया आहे आणि कोणत्याही सर्जनशील गोष्टीची निर्मिती तिचा रचनाकार स्वानंदासाठी करत असतो. रेमंड इथे मॅस्लाव्हच्या थिअरीचा आधार घेतो. मॅस्लाव्हनं माणसं कोणतंही काम का आणि कशा पद्धतीने करतात हे स्पष्ट करण्यासाठी माणसांच्या मूलभूत गरजांचा अभ्यास केला, त्यांना पाच स्तरांमध्ये विभागलं व या पाच स्तरांचा एक पिरॅमिड तयार केला. या पिरॅमिडमधली सगळ्यात खालच्या स्तरावरची पहिली गरज म्हणजे शारीरिक (अन्न, वस्त्र, निवारा वगैरे) गोष्टींची, दुसरी सुरक्षिततेची, तिसरी प्रेमाची तर चौथी स्वत:चा आदर करून सेल्फ एस्टीम वाढवण्याची पिरॅमिडमधली सर्वात वरच्या स्तरावरची गरज म्हणजे आपल्या कामातून उच्च कोटीचा आनंद मिळण्याची, ज्याला ‘सेल्फ अ‍ॅक्च्युअलायजेशन’ असंही म्हटलं जातं.
रेमंडच्या मताप्रमाणे ओपन सोर्स प्रकल्पांत योगदान देणारे तंत्रज्ञ, हे काम स्वानंदासाठी करीत असल्यामुळे, सेल्फ अ‍ॅक्च्युअलायजेशनच्या अवस्थेला पोचलेले असतात. त्यामुळे आपण लिहिलेल्या प्रोग्राम्सचं इतर तंत्रज्ञांमध्ये वितरण केल्यामुळे मिळणारा आत्मिक आनंद व प्रकल्प व्यवस्थापनात मिळणारा मान त्यांच्यासाठी ओपन सोर्स प्रकल्पांत योगदान देण्याचं मुख्य कारण असतं. रेमंडने अशा प्रकारे सोर्स कोडच्या खुल्या पद्धतीने आदानप्रदान करण्याच्या व्यवस्थेला ‘गिफ्ट इकॉनॉमी’ असं संबोधलंय. रेमंडच्या तर्कानुसार जिथं संसाधनांची मुबलकता असते तिथं अशा गिफ्ट इकॉनॉमीज फोफावतात.
वरवर पाहता रेमंडचा तर्क बिनतोड वाटत असला तरी त्यात एक महत्त्वाचे गृहीतक आहे. रेमंडने ज्या सर्व साधनांची मुबलकता गृहीत धरली आहे ती खरीच तशी उपलब्ध आहेत का संगणकाची काम करण्याची व माहिती साठवण्याची क्षमता, तसेच इंटरनेटचा वेग खरोखरच मुबलकपणे उपलब्ध होत होते. पण ओपन सोर्स प्रकल्पांच्या यशासाठी तेवढंच पुरेसं नाही. तंत्रज्ञांचा वेळ, बौद्धिक तसेच शारीरिक ऊर्जा या गोष्टीदेखील अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत आणि ही संसाधनं मुबलकपणे उपलब्ध नाहीत. त्यामुळे आपला मौल्यवान वेळ व ऊर्जा देऊन केलेलं काम फुकटात सर्वामध्ये वाटण्यामागे काय कारण असेल
भारतीय वंशाचा संगणक तंत्रज्ञ व संशोधक रिषभ घोषने या संदर्भात बरंच काम करून ठेवलंय. भारतीय मूळ असल्यामुळे कदाचित पण त्याने ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर निर्मितीच्या प्रक्रियेला आदिवासींच्या जेवण बनविण्याच्या प्रक्रियेची उपमा दिलीय. आदिवासी लोक हे समूहात राहतात, सामूहिक जेवण बनवतात आणि समूहामध्येच एकत्र जेवतात. त्यांच्याकडे जेवण बनविण्यासाठी एक मोठं पातेलं असतं जे चुलीवर ठेवलं जातं. मग प्रत्येक जण स्वत:कडचा जिन्नस एक एक करून त्या पातेल्यात घालतात. अशा तऱ्हेने विविध जिन्नस एकजीव होऊन बनलेल्या कालवणाचा सर्व जण एकत्रितपणे आस्वाद घेतात.
ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर प्रकल्पातदेखील विविध सहभागी तंत्रज्ञ आपापल्या कौशल्यानुसार स्वत: निवडलेली पण वेगवेगळी कामं करतात. अशा विविध ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरची जर रिपॉजिटरी तयार झाली तर प्रत्येकाला त्याच्या प्रकल्पातल्या योगदानाच्या तुलनेत कैक पट मोबदला मिळेल. कारण स्वत: काम केलेल्या सॉफ्टवेअरव्यतिरिक्त इतर अनेक सॉफ्टवेअरदेखील प्रत्येकाला मुक्तपणाने वापरता येतील. मीच निर्माण करीत असलेल्या सॉफ्टवेअरच्या अतिरिक्त प्रती माझ्यासाठी फारशा उपयोगी नसल्या तरीही इतर सॉफ्टवेअरची एखादी प्रतही माझ्यासाठी प्रचंड मौल्यवान असेल. रिषभ घोषच्या मताप्रमाणे एखादा संगणक तंत्रज्ञ स्वत: निर्मिलेल्या सॉफ्टवेअरचा सोर्स कोड इतरांमध्ये मुक्तपणाने वितरित करण्यास का तयार होतो हे समजण्यासाठी वरील तर्क वापरता येईल.
कॅलिफोर्निया बर्कले विद्यापीठातल्या प्राध्यापक स्टिव्हन वेबर यांच्या मते रिषभ घोषचा युक्तिवाद पटण्यासारखा असला तरीही तो फ्री रायडिंगच्या प्रश्नाचं ठोस उत्तर देत नाही. वेबर रिषभ घोषच्या तर्काला एक पाऊल पुढे नेऊन ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरला ‘अँटी-रायव्हल’ (‘नॉन-रायव्हल’च्या पुढची पायरी) म्हणतात. ज्याप्रमाणे कोणत्याही वापरकर्त्यांसाठी एखाद्या मोबाइल नेटवर्कचं किंवा फेसबुकसारख्या सोशल मीडिया संकेतस्थळाचं मूल्य त्यात अधिकाधिक वापरकर्ते येण्याने वाढतं, त्याचप्रमाणे कोणत्याही लिनक्स वापरकर्त्यांसाठी लिनक्सचं मूल्य ती अधिकाधिक वापरकर्त्यांनी उपयोगात आणल्यावर वाढतं. कारण लिनक्सचं जितकं प्रमाणीकरण होईल तेवढं त्या वापरकर्त्यांला त्याच्या संगणकावरून इतरांबरोबर संभाषण करणं, माहितीची देवाणघेवाण करणं सोपं जाईल.
अशा या ‘फ्री-रायडिंग’ वापरकर्त्यांचा (असे वापरकर्ते जे सॉफ्टवेअरचा केवळ वापर करतात, त्याच्या निर्मितीत जराही योगदान देत नाहीत) ओपन सोर्स सॉफ्टवेअरमधल्या उणिवा काढणं, चुका दर्शवणं, सुधारणा सुचवणं यासाठीसुद्धा पुष्कळ उपयोग होतो. रेमंडने म्हटल्याप्रमाणे “Given enough eyeballs, all bugs are shallow”. जेवढे जास्त वापरकर्ते विभिन्न परिस्थितीत सॉफ्टवेअरचा वापर करतील तेवढे त्यातले दोष, चुका वा उणीव सामोऱ्या येतील व लगेचच दुरुस्त करता येतील. यामुळे ते सॉफ्टवेअर अधिक स्थिर व मजबूत होण्यात मदतच होईल.
थोडक्यात, ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर व्यवस्था अधिक परिपक्व होण्यास फ्री रायडर्सचा हातभारच लागतो. वेबरच्या मताप्रमाणे तर ओपन सोर्स प्रकल्पांमध्ये जितके जास्त फ्री रायडर्स असतील तितका तो प्रकल्प लोकप्रिय होण्यात मदत होते. मागील लेखात चर्चिलेल्या ओपन सोर्स प्रकल्पांत योगदान देणाऱ्या तंत्रज्ञांच्या निर्मितीक्षम अंत:प्रेरणांना जेव्हा अशा ‘फ्री-रायडिंग’ वापरकर्त्यांची साथ लाभते, तेव्हा दोघांच्या संयुक्त सहकार्याने एक यशस्वी ओपन सोर्स प्रकल्प उभा राहतो. कोणत्याही ओपन सोर्स प्रकल्पाच्या यशामागे त्यातल्या सहयोगी तंत्रज्ञ व वापरकर्त्यांबरोबरच प्रकल्पाच्या नेतृत्वाचासुद्धा सिंहाचा वाटा असतो.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
भाजपाध्यक्ष अमित शाह यांचा अचानक मुंबई दौरा
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
'महाराष्ट्रात येताना भीती नसते, कारण इथं मोदी-शाहंसारखे गुंड नाहीत'
#MeToo : तनुश्री- नाना वादावर मराठी कलाकार गप्प का यावर अनिता दाते म्हणते..
राज ठाकरे अमरावती एक्सप्रेसने विदर्भाकडे रवाना
मायलेकींच्या सुरक्षेसाठी तो उबर चालक मध्यरात्रीनंतरही दीड तास थांबून राहिला
#MeToo : आरोपांनंतर 'यशराज फिल्म्स'मधून आशिष पाटील यांची हकालपट्टी
#MeToo: 'त्याने माझ्या पँटमध्ये हात टाकण्याचा प्रयत्न केला'
#MeToo : आरोप सिद्ध होणाऱ्यांसोबत काम न करण्याचा फरहान अख्तरचा निर्णय
#MeToo : आरोपांनंतर 'यशराज फिल्म्स'मधून आशिष पाटील यांची हकालपट्टी
'राधिका मसाले'च्या मीम्सवर अनिता दाते म्हणते..
#MeToo : तनुश्री- नाना वादावर मराठी कलाकार गप्प का यावर अनिता दाते म्हणते..
सुबोध भावेच्या निळ्या डोळ्यांकडे मी पाहातच राहिले - सोनाली कुलकर्णी
ऑनलाइन बाजारात दसऱ्यापासूनच ‘दिवाळी’
भाईंदर पश्चिम येथील स्मशानभूमीचा कायापालट
कमी वजनाच्या बालकांत ८४ टक्क्यांनी घट
‘थीम पार्क’मध्ये ८२ टक्के भ्रष्टाचार
‘लोहपुरुष’ पोलीस आयुक्त, जरा इकडेही लक्ष द्या
मित्राच्या अपघाती मृत्यूच्या तणावामुळे अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांची आत्महत्या
२८ नवे कुष्ठरुग्ण आढळले


मृत्युंजय! | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
शारदा विद्वांस हिचे वय निदान दोनशे वर्ष तरी असावे. तिच्या बोलण्यावरून तिने शनिवारवाड्यावरील पेशव्यांचा झेंडा उतरवून युनियन जॅक फडफडताना पाहिला होता. पुण्यात त्या दिवशी घरोघरी पुरणपोळीचे जेवण केल्याचे तिला स्मरत होते. 1857 च्या स्वातंत्र्य युद्धाच्या वेळी गोऱ्या सोजिरांच्या तुकड्या उत्तरेकडे रवाना होताना तिने पाहिल्या होत्या म्हणे. सावित्रीबाई फुलेच्या अंगावर सनातन्यांनी केलेल्या शेणाचा मारा ती विसरू शकत नव्हती. होळीच्या दिवशी 'सुधारक'कार आगरकरांची जिवंत असतानाच काढलेल्या प्रेतयात्रेची इत्थंभूत माहिती तिला होती. लोकमान्य टिळक मंडालेच्या जेलहून सुटून आल्यानंतरचा जल्लोष तिला अजूनही आठवत होता. शिरडी साईबाबांच्या मृत्यूनंतर पुन्हा उगवलेल्या प्रती साईबाबांचे अवतार व त्यांच्या दर्शनासाठी पुण्याहून मोटर गाडी (सिल्व्हर जुबिली मोटर्स) करून निघत असलेल्या झुंडीच्या झुंडी ती विसरू शकत नव्हती. डॉ. आनंदीबाई जोशींच्या आजारपणाची हकीकत तिला माहित होती. पुण्यातील प्लेगचा आजार, चतु:श्रृंगी परिसरातील त्यावेळच्या छावण्या, गोऱ्या पोलीसांनी शहरभर घातलेला धुमाकूळ, या आठवणी ताज्या वाटत होत्या. चाफेकर बंधूंच्या आरोळ्याची हकिकत ऐकून माहित होती. ती राहत असलेल्या वाड्यातील व गल्लीतील प्रायश्चित्ताच्या प्रकारांनी तिला वीट आणला होता. गांधीजी - आंबेडकरांच्या पुणे कराराची सविस्तर बातमी तिने दुसऱ्याच दिवशी पेपरात वाचली होती. 42 च्या चळवळीतील ते रोमांचकारी दिवस ती कधीच विसरू शकत नव्हती. 15 ऑगस्ट 1947 च्या स्वातंत्र्योत्सवाच्या दिवशी वेड्यासारखी शहरभर ती फिरत होती. 30 जानेवारी 1948 च्या नंतरच्या जाळपोळीच्या घटना, ब्राम्हण कुटुंबियांचे ते भेदरलेले डोळे ती विसरू शकत नव्हती. 1956-60 च्या दरम्यानचे संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचे मंतरलेले दिवस अजूनही तिच्या आठवणीत आहेत. इंदिरा गांधीच्या आणीबाणीचा तो काळाकुट्ट काळ, चीन व पाकिस्तान बरोबरच्या त्या लढाया, अण्वस्त्र चाचणी, भिंद्रनवालेचा धुडगोस, इंदिरा गांधीची हत्या, लातूरचा भूकंप, भोपाळचा हजारोंनी बळी घेणारा अपघात, 1972 चा दुष्काळ, राजीव गांधीची हत्या, बाबरी मशीद प्रकरण, खैरलांजीतील दलितावरील अमानुष अत्याचार, गोध्रा हत्याकांड, 9/11च्या दहशतवाद्यांचा धसका, इ.इ. हजारो घटना तिच्या डोक्याचा भुगा करून ठेवत होत्या.
तिला बालपणापासूनच वाचणे, नाटक बघणे, शास्त्रीय व नाट्य संगीत ऐकणे या सवयी जडलेल्या होत्या. या छंदामुळे तिला तिचे जीवन थोडे फार तरी सुसह्य वाटत होते. मालाकार चिपळूणकर, साने गुरुजी, ह. ना. आपटे, राम गणेश गडकरी, देवल, बालगंधर्व, वीर वामनराव, भालचंद्र पेंढारकर, नाथमाधव, ना. सी. फडके, आचार्य अत्रे, वि. स. खांडेकर, रणजित देसाई, विजय तेंडूलकर, श्री. ना. पेंडसे, विजया मेहता, श्रीराम लागू, इत्यादीनी तिचे आयुष्य सुखावह केले. पुलंच्या नाटकांने, त्यांच्या पुस्तकांने तिला वेडे केले. शनिवारवाड्याच्या पटांगणावरील पुणे नगरपालिकेच्या भोंगळ कारभारावर सडकून टीका- टिप्पणी करणारे प्र.बा.जोग यांचे व्याख्यान ऐकण्यासाठी ती जातीने हजर राहायची. बडे गुलाम अलीखाँ, मोगूबाई कुर्डीकर, बखलेबुवा, सवाई गंधर्व, कुमार गंधर्व, भीमसेन जोशी, वसंतराव देशपांडे, गिरिजादेवी, गंगूबाई हानगल, अंमीरखाँ, हीराबाई बडोदेकर, माणिक वर्मा, पं जसराज, किशोरी आमोणकर, परवीन सुल्ताना, जितेंद्र अभिशेकी, इत्यादींच्या गाण्याच्या मैफलीमुळे काही काळ तरी स्वत:चे दु:ख विसरून ती जीवन जगत होती. सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव हा तिचा जीव की प्राण होता. जुने - नवे असे कुठलाही भेद न करता जे चांगले, जे आवडले त्याचा रसास्वाद घेत ती आयुष्य ढकलत होती.
तिच्या या सुदीर्घ आयुष्याचे रहस्य तिच्या व्यतिरिक्त इतर कुणालाही माहित असण्याची शक्यता नव्हती. कदाचित मृत्यूवर मात करू शकणाऱ्या एखाद्या संजीवनीचा सुगावा तिला लागलेला असावा. दोनेकशे वर्षापूर्वी नेमके काय घडले असावे याची कल्पना येणार नाही. परंतु तिचे वडील एक नामांकित आयुर्वेद पारंगत विद्वान होते. शारदा ही त्यांची एकुलती एक मुलगी. तिच्यावर त्यांचे अतिशय प्रेम होते. शारदेला लहानपणापासूनच ते शिकवित होते. शारदा हुशार होती. परंतु त्या काळच्या पुरुषप्रधान समाजामध्ये तिच्या विद्येचा काही उपयोग झाला नाही.
एके दिवशी आजारी असलेल्या शारदेच्या वडिलांनी तिला जवळ बोलावून घेतले. माणसाला अमरत्व बहाल करू शकणाऱ्या संजीवनी औषधीची कृती लिहिलेला एक कागद तिच्या हातात देत या संजीवनीचा स्वत:वर प्रयोग करून घेऊ नको असे कळकळीने सांगतच त्यानी शेवटचा श्वास सोडला. परंतु तारुण्याच्या उत्साहाच्या भरात व कुतूहलापोटी वडिलांना दिलेला शब्द न पाळता कागदावर लिहिलेल्या कृतीप्रमाणे औषधाचे मिश्रण करून तिने तोंडात घातले. त्या वेळी तिला विशेष असा कुठलाही फरक जाणवला नाही. इतराप्रमाणे ती स्वत:च अशा आयुर्वेदीय चमत्कारावर विश्वास ठेवायला तयार नव्हती. कारण त्याकाळी देव व दैव यांच्या भरवश्यावरच सर्व व्यवहार चालत होते. परंतु जसजसा काळ पुढे सरकू लागला तसतसे तिला आपल्यातील संजीवनीचा परिणाम जाणवू लागला. ती अस्वस्थ होऊ लागली. ती स्वत:ला दोष देऊ लागली. वडिलांचे आपण ऐकायला हवे होते, आपल्या हातून घोडचूक झाली असे दिवसातून किमान शंभर वेळा तरी ती म्हणत असेल. एकेक करत तिच्या मैत्रिणी, नातलग, परिचित मरू लागले. ती मात्र तब्बेतीने ठणठणीत होती. म्हातारपणाचा मागमूसही नव्हता. मृत्यूचे भय नव्हते. प्रत्येक नवीन पिढीशी जुळवून घेणे जड वाटू लागले. नवीन पिढीची भाषा कळेनासे झाले. ती एकाकी पडू लागली. एकाकीपणामुळे तिला जगावेसे वाटत नव्हते. आत्महत्या केल्यानंरसुद्धा मृत्यू येईलच याची शाश्वती नव्हती. मृत्यूचे भय नसल्यामुळे तिला कुठल्याही प्रकारची घाई नव्हती. आयुष्याला उद्देश नव्हता. नवीन काही तरी करावे, बघावे, जावे, असे काहीही वाटेनासे झाले होते. जे काही ती करू पाहत होती ते सर्व निरर्थक असे वाटू लागले. आता मात्र तिला मृत्युची घाई लागली होती. परंतु मृत्यू मात्र तिच्यापासून शेकडो कोस दूर होता. व आणखी दूर दूर जात होता. तिला मृत्यूची आस लागली होती.
एक शेवटचा प्रयत्न म्हणून ती आपल्या वडिलानी लिहून ठेवलेले हस्तलिखितं वाचू लागली. त्यांचा अभ्यास करू लागली. संदर्भांची जुळवाजुळव करू लागली. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे कागदपत्रांची जुळवाजुळव करताना अचानकजणे मृत्यूवर विजय मिळवणाऱ्या संजीवनीला प्रतीकार करू शकणाऱ्या औषधाच्या कृतीचा शोध लागला. तिच्या आनंदाला उधाण आले. आपण आता मरणार हा विचारच तिला उत्साहवर्धक वाटत होता. तिने ताबडतोब ग्रंथात लिहिल्याप्रमाणे प्रतीसंजीवनीच्या औषधाला लागणारे पाला-पाचोळा गोळा करू लागली. लिहिलेल्या कृती प्रमाणे औषध तयार करून पिऊन टाकली. काही दिवसातच त्या औषधाचे दृष्य परिणाम दिसू लागले. तिला आता थकवा जाणवू लागला. अवयव गलित गात्र होऊ लागले. मृत्युच्या चोरपावलांची चाहूल लागली. त्याच वेळी आपल्या वाटेला आलेल्या दीर्घायुष्याचे भोग इतर कुणाच्याही वाटेला येवू नये यासाठी संजीवन औषधीच्या कृतीचा नामो-निशाण राहणार नाही, असे तिला वाटू लागले. मृत्यूवर मात हे वरदान नसून शाप आहे याची तिला खात्री पटली. म्हणूनच संजीवऩी औषधीच्या कृतीचा कागद हातात घेऊन त्याचे तुकडे करून त्यांना जाळ लाऊन त्याची राख केली व राखेकडे बघतच बसली. आता तिला हायसे वाटू लागले. कित्येक वर्षानी तिच्या चेहऱ्यावर स्मित हास्य उमटले असेल.
जन्माला आलेल्या प्रत्येक माणसाच्या आयुष्यातील सर्वात निश्चित व अटळ अशी घटना कोणती असे विचारल्यास मृत्यू असेच उत्तर येईल. कदाचित मृत्युच्या जाणिवेमुळेच प्रत्येकाला आपले आयुष्य फारच दु:खमय आहे असे वाटत आले आहे. परंतु शारदा विद्वांसाची कथा या मर्त्य आयुष्याच्या कल्पनेला छेद देणारी ठरत आहे. तिच्या आयुष्यात जिवंत राहणे हेच शाप असून मृत्यू वरदान ठरत आहे. अमरत्वाच्या फोलपणाला अधोरेखित करण्याचा प्रयत्न ही गोष्ट करत आहे. मृत्यूमुळेच आपल्या आयुष्याला आकार येतो, त्यातूनच अर्थपूर्ण जगणे शक्य होते, मरणाची जाणीव (वा भीती) नसल्यास जीवन हे नीरस, निरर्थक व कंटाळवाणे झाले असते. हाच दृष्टीकोन बाळगून आयुष्याकडे बघू लागल्यास कित्येक धार्मिकांना अभिप्रेत असलेला मृत्यू नंतरचा तथाकथित नरकवास हा अजरामर आयुष्यापेक्षा कित्येक पटीने बरा असे वाटू लागेल.
तरीसुद्धा आपल्यातील बहुतेकांना मृत्यू नको असे वाटण्याची शक्यता आहे. मृत्युला जितके टाळता येणे शक्य आहे तेवढे सर्व प्रयत्न केले जात असतात. वैद्यकीय उपचारातील विलक्षण वेगाने होत असलेली प्रगती माणसांना मृत्यूपासून आणखी लांब लांब नेत आहे. ज्यांना शक्य आहे ते स्वत:ला मरणापासून वाचवण्याच्याच खटपटीत असतात. कारण त्यांना आताचे हे मर्यादित आयुष्य जीवनातील आनंदाचा पुरेपूर उपभोग करू देत नाही. जास्तीत जास्त जगणे शक्य झाल्यास त्यांच्या आनंदात, सुख-समाधानात अनेक पटीत वाढ होण्याची शक्यता त्यांना खुणावत असते. म्हणूनच सुदीर्घ काळ जगण्याची आकांक्षा मनात बाळगूनच ते जीवन जगतात. हे आयुष्य किती वर्षाचे असावे याला जास्त महत्व नाही. आताचे सत्तर वर्षाचे आयुष्य अगदीच अपुरे वाटत आहे. आयुष्यभरात कित्येक गोष्टी करायच्या असतात. ठिकठिकाणी जायचे, हिंडायचे असते. अनेक चित्र - विचित्र गोष्टींचा अनुभव घ्यायचा असतो. नॅशनल जिऑग्राफ्रिक, डिस्कव्हरी, ट्रॅवल अँड लिविंग, इत्यादी टीव्ही चॅनलवर दाखवत असलेल्या ऐषारामी, साहसपूर्ण आयुष्याचा रोमांचकारी अनुभव घ्यायचा असतो. परंतु सत्तर-ऐंशी वर्षाच्या काळात हे सर्व जमत नाही. आपल्याजवळ तेवढा वेळ नसतो. दीर्घ काळचे बालपण, मधला उमेदीचा (व कौटुबिक जवाबदारीचा) काळ, व नंतरचा वार्धक्याचा कंटाळवाणा काळ यामध्ये आयुष्य विभागल्यामुळे खऱ्या - खुऱ्या जीवनानंदाचा आस्वादच आपण घेवू शकत नाही, असेच अनेकांना वाटत आले आहे. आपल्या आयुष्यातील वर्षे भराभर निघून जातात. केव्हा, कुठल्या क्षणी आजारपण येईल व मृत्यूत त्याचे पर्यावसान होईल, वा अचानकपणे मृत्यू झडप घालेल, हे सांगता येत नाही. म्हणूनच मृत्यू नको असे अनेकांना वाटत असावे.
आपण नेहमीच आपल्या आयुष्याची विभागणी आपापल्या गरजेनुसार करत असतो.बालपण इतकी वर्षे, तारुण्याचा काळ अमुक वर्षे, प्रौढत्व व कौटुंबिक जवाबदारीसाठी इतकी वर्षे अशा समजुतीने आपण आपल्या संसाराचा गाडा ओढत असतो. आयुष्यातील प्रत्येक टप्प्यासाठी कितीही काळ दिला तरी ते पुरेसे नसते. बालपण दीर्घकाळ टिकावेसे वाटते. तारुण्यात अनेक गोष्टी करायच्या राहून गेल्या याची हळहळ वाटू लागते. प्रौढपणा जाचक ठरतो. कुठलीही जवाबदारी नसलेला वार्धक्यसुद्धा (रुग्णशय्येवर आडवे पडले तरी) दीर्घकाळ असावा असे अनेकांच्या मनात असते.
यापैकी तारुण्याचेच उदाहरण म्हणून घेता येईल. काही पिढ्यांपूर्वी बहुतेक सर्व जण वयाच्या विशीच्या आतच लग्न करून मुला-बाळांच्या संसाराचा गाडा चालवत होते. आजकाल मात्र तरुण-तरुणींच्या हातात बऱ्यापैकी पैसा खुळखुळत असल्यामुळे व आपण दीर्घ काळ जिवंत राहणार आहोत याची (पूर्ण) खात्री असल्यामुळे आपल्या तारूण्याच्या कालावधीत आणखी वाढ करून तिशीच्या नंतरच लग्न-संसार यांचा विचार केला जात आहे. प्रत्येक तरुण पिढी आपल्या मागच्या तरूण पिढीपेक्षा जास्त प्रवास करत आहे. जास्त अनुभवी होत आहे. त्याचप्रमाणे जास्त सुखलोलुपही होत आहे. परंतु या विस्तारित तारुण्यामुळे ते सर्व सुखी व समाधानी आहेत का, हा प्रश्न मात्र निरुत्तरितच राहतो. अजूनही काही काळ तारुण्य टिकून रहावे असे अधाशासारखे ते इच्छा बाळगून असतात. माणसाची जित्याची खोड अशी आहे की जे आपल्याकडे नाही तेच नेमके व जास्त हवीहवीशी वाटत असते. व त्याबद्दल जास्त विचार करत ते जास्त दुखी होतात व समोर असलेले सुख नीटजणे उपभोगू शकत नाहीत.
आपल्याला कितीही दीर्घकाळाचे आयुष्य लाभू दे ते कधीच पुरेसे ठरणार नाही. याचा अर्थ असा नव्हे की आपण आपल्याला मिळालेल्या आयुष्याचा पुरेपूर उपयोग करत आहोत. परंतु जेव्हा आपण अमर्त्य होऊ तेव्हा वेळेचा सदुपयोग ही कत्पनाच निरर्थक व कालबाह्य ठरेल. कारण अजरामर आयुष्यात वेळेचा हिशोब करण्याची गरजच नसणार. उलट मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असलेल्या वेळेत करायचे काय हाच प्रश्न सतत भेडसावत राहणार. आयुष्य वाया घालवत आहोत असे म्हणण्याचीही सोय अमरत्वात नसणार. परंतु कुठलाही उद्देश नसलेल्या अशा आयुष्यात जगणेही निरुयोगी ठरू शकेल. या दीर्घायुष्याच्या ओझ्याचे करायचे काय
कदाचित आपण आपल्या अल्प आयुष्याकडे विनाकारण समस्या म्हणून बघत आहोत. आपण आपला जीवन काळ बदलू शकत नाही म्हणून या अल्पायुष्याला दोष देण्यात अर्थ नाही. या अल्पकाळातील भोगास दूषण देत राहिल्यास हाती काहीच लागणार नाही. आपण आपले आयुष्य कसे जगावे (उधळावे) हे सर्वस्वी आपल्या हातात आहे. त्यामुळे मला अजून थोडीशी कालावधी मिळाली असती तर असे म्हणण्याऐवजी मी मला मिळालेल्या कालावधीचा योग्य वापर करू शकलो तर.... असे म्हणणेच रास्त व शहाणपणाचे ठरेल.
लेख आवडला व बरीचशी मते पटली. 'किती जगलात यापेक्षा कसे जगलात हे महत्वाचे' हे तर आहेच. आयुष्य कितीही दीर्घ असले तरी जगात करावीशी वाटणारी प्रत्येक गोष्ट करणे शक्य नाही. आयुष्याला मर्यादा आहे, मानवी लालसेला, वासनेला नाही, हे बरोबरच आहे.
होगा कोई ऐसा भी, कि 'गालिब' को न जाने
शाइर तो वो अच्छा है, प' बदनाम बहोत है
लेख आवडला, बरीचशी मते पटण्यासारखी. ह्यावरुन 'द मॅन फ्रॉम द अर्थ' ह्या सुंदर सिनेमाची आठवण आली.
मुक्तसुनीत [27 Nov 2009 रोजी 02:37 वा.]
हेच म्हणतो. लेखातली बोधकथा व विवेचन आवडले. नाईल् यांनी उल्लेखिलेला चित्रपट पाहिला आहे. चित्रपटाची पटकथा व संवाद प्रभावी होते; मात्र एकंदर हाताळणी व अभिनय तितकासा आवडलेला नव्हता.
जी ए कुलकर्णींच्या रूपककथांमधे अशा प्रकारचे मृत्यूबद्दलचे चिंतन आल्याचे आठवते ( ऑर्फियस व अश्वत्थाम्याच्या कथा पटकन आठवतात. इतरही आहेत. ) "पिक्चर ऑफ डोरियन ग्रे" , "ययाति" या इतर काही आठवलेल्या कृतींमधेही चिरयौवनादि संकल्पनांना चितारलेले आठवते.
बोधकथा आणि विवेचन आवडले.
नाईल यांनी उल्लेखलेला चित्रपट बघितलेला नाही, पण मुक्तसुनीत यांनी उल्लेखलेला "डोरियन ग्रे" हा चित्रपट बघितलेला आहे. शिवाय पौराणिक संदर्भही आहेतच.
जॉनथन स्विफ्ट याने "चिरयौवनाशिवाय अमरत्व" यांच्याबद्दल "स्ट्रुल्डब्रुग" ही कल्पना चितारली आहे, आणि त्यातूनही अमरत्व हा मोठा शाप असू शकेल, असे विवेचन केले आहे. आणि गलितगात्रता हा एकच शाप नव्हे. प्रियजनांचे मरण बघणे, आपल्या स्मृतींमुळे नव्या पिढीच्या स्मृतिदारिद्र्याशी कदापि पटून न घेता येणे, त्यामुळे येणारा एकाकीपणा - हेसुद्धा शाप होत.
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे [28 Nov 2009 रोजी 06:46 वा.]
बोधकथा व विवेचन आवडले.
अवांतर : होळीच्या दिवशी 'सुधारक'कार आगरकरांची जिवंत असतानाच काढलेल्या प्रेतयात्रेची इत्थंभूत माहिती तिला होती.
योगायोगानं दोनेक दिवसापूर्वी य.दी.फडके यांचे 'व्यक्ती आणि विचार' पुस्तक चाळतांना वरील वाक्यासंबंधी दीर्घ लेख चाळायला मिळाला. त्यात असे म्हटले आहे की, प्रतिकात्मक प्रेतयात्रा सर्वच सुधारकांच्या घरासमोर टेकवून पुढे जात होती. ती एकट्या आगरकरांची प्रेतयात्रा नव्हती. सर्वच सुधारकांची प्रतिकात्मक प्रेतयात्रा होती.
[जमेल तिथे पो टाकणारा]


यज्ञ

मंगळवार, ऑक्टोबंर 16, 2018
वृत्राच्या दृष्टीत एक गोष्ट विशेषकरून भरली. प्रत्यही प्रभातवेळी पूर्व दिशेला तो एक सुंदर चमत्कार बघे. ते दृश्य मोठे नयनमनोहर असे. किती पाहिले तरी वृत्राला समाधान नसे. त्या पूर्व दिशेला सूर्य़ नावाचा एक तेजस्वी गोपाल उभा राही. चराचराचा जणू तो मित्र होता. त्या गोपालाजवळ सहस्त्रावधी गाई होत्या. नाना रंगांच्या गाई. सात रंगांच्या त्या गाई होत्या. त्या गाईंच्या कासेतून प्रकाशाच्या धारा बाहेर पडत. दुधासारख्या धारा. त्या धारांचा पृथ्वीवर वर्षाव होई. तो सूर्य़ सारखे त्या गाईंचे दोहन करी. आरंभ आस्ते आस्ते होई. परंतु दुपारची वेळ होत आली म्हणजे हे काम रंगात येई. भराभरा धारा सुटत. सूर्य सायंकाळी दमे व थके. गाईंच्या कासाही रिकाम्या होत. मग त्या गाईंना नंदनवनातील कुरणात सूर्य घेऊन जाई. तेथील मधूर व तेजोमय चारा त्या खात, तेथील अमृत पोटभर पीत. पुन्हा प्रभात होताच सूर्य त्या सहस्त्रावधी धेनूंचे दोहन करू लागे. चराचराला धारोष्ण दूध मिळे. प्रकाशमय, जीवनदायी अशा दुधाचा तो वर्षाव करी.
त्या गाईंच्या कासेतील धारा नाचत नाचत झरकन पृथ्वीवर येत. त्या धारा म्हणजे जणू त्या गाईंच्या जिभा होत्या. त्या प्रकाशमय जिभा चराचराचे अंग चाटीत. चराचराला तेज चढे. कळा चढे. झाडे टवटवीत दिसू लागत. फुले फुलत. धान्य वाढत, फळांना रंग येई. पाखरे नाचू लागत. माणसांना उत्साह मिळे. त्या प्रकाशमय धारा खिडकीतून, झरोक्यातून घरात शिरत, सर्वांना आनंदवीत व हसवीत. त्या धारा म्हणजे जणू आरोग्याचे रसायन, जीवनाचे पुष्टीप्रदान. त्या धारा म्हणजे जणू प्रभूचा मंगल आशीर्वाद
अशा प्रकारचे काम तो तेजोमय सूर्य प्रत्यही करीत असे त्याला कधी कंटाळा माहीत नव्हता. त्या स्वकर्मात तो सूर्य रमे. सारे चराचर त्याचे आभार मानीत. सूर्य दिसताच फुले वर माना करून त्याचे स्वागत करीत. आपल्या सुगंधाची आरती त्याला ओवाळीत. तळ्यातून झोपलेली कमळे हळूच डोळे उघडून प्रेमभक्तीने सूर्याकडे बघत. झाडे आपली हिरवी अंगे प्रेमाने नाचवीत. गिरीशिखरे त्या सूर्यनारायणाला आपल्या ड़ोक्यावर घेऊन नाचवू बघत, पाखरे त्याची गाणी गात. घारी, गरुड, चंडोल यांना तर सूर्याला मिठी मारावी असे वाटे. उंच उडत ती जात. चंडोल तर फारच उंच जाई. परंतु प्रणाम करून पुन्हा खाली येई.
मनुष्यप्राणीही सूर्याचे उपकार जाणी. ‘सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च’ सूर्य हा चराचराचा आत्मा आहे, अशा अर्थाची स्तुतिपर गीते मानव रचू लागला. कोणी म्हणत, ‘हा ईश्वराचा डोळा आहे.’ कोणी म्हणत, ‘हा ईश्वाराचा मुकुट आहे.’ कोणी म्हणत, ‘ईश्वराच्या भव्य मंदिरातील ही दीप आहे.’ कोणी म्हणत, ‘ईश्वराच्या कानातील कुंडल आहे.’ कोणी म्हणत, ‘त्याच्या वक्षःस्थलावर रुळणा-या हारातील हे दिव्य पदक आहे.’ अशा प्रकारे प्रतिभावान कवी कल्पनाविलास करीत होते. त्या सूर्य़ाचे वर्णन करून, स्वतःची वाणी पावन करून घेत होते.
साने गुरूजी असे होते.. (पु.लं. च्या शब्दात)


वर्ग:इ.स. १२४७ - विकिपीडिया

एकूण २ उपवर्गांपैकी या वर्गात खालील २ उपवर्ग आहेत.
► इ.स. १२४७ मधील जन्म (रिकामे)
► इ.स. १२४७ मधील मृत्यू (रिकामे)
"इ.स. १२४७" वर्गातील लेख
या वर्गात फक्त खालील लेख आहे.
इ.स.चे १२४० चे दशक
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ११ जून २०१३ रोजी २३:५२ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


arthavishwa news pacl investor sebi office ‘पीएसीएल’ गुंतवणूकदारांची सेबी कार्यालयावर धडक | eSakal

‘पीएसीएल’ गुंतवणूकदारांची सेबी कार्यालयावर धडक
मंगळवार, 27 फेब्रुवारी 2018
मुंबई - ‘पीएसीएल’ कंपन्यांच्या मालमत्ता विक्रीतील निधीचा व्याजासह परतावा करण्यास टाळाटाळ करणाऱ्या भांडवली बाजार नियंत्रक सेबीवर सोमवारी हजारो गुंतवणूकदारांनी धडक दिली.
पीएसीएलच्या ऑस्ट्रेलियातील ‘हॉटेल शेरेटॉन मिराज’ या मालमत्तेच्या विक्रीतून ४०० कोटी कोर्टच्या एस्क्रो खात्यात जमा असल्याचा दावा ‘जनलोक प्रतिष्ठान’ संघटनेने केला आहे; मात्र हा निधी भारतामध्ये आणण्यास सेबी चालढकल करत असल्याचा आरोपही करण्यात आला.
मुंबई - ‘पीएसीएल’ कंपन्यांच्या मालमत्ता विक्रीतील निधीचा व्याजासह परतावा करण्यास टाळाटाळ करणाऱ्या भांडवली बाजार नियंत्रक सेबीवर सोमवारी हजारो गुंतवणूकदारांनी धडक दिली.
पीएसीएलच्या ऑस्ट्रेलियातील ‘हॉटेल शेरेटॉन मिराज’ या मालमत्तेच्या विक्रीतून ४०० कोटी कोर्टच्या एस्क्रो खात्यात जमा असल्याचा दावा ‘जनलोक प्रतिष्ठान’ संघटनेने केला आहे; मात्र हा निधी भारतामध्ये आणण्यास सेबी चालढकल करत असल्याचा आरोपही करण्यात आला.
महिलांच्या शौचालयात जाणाऱया माजी खासदाराच्या मुलाची गुंडगिरी
नवी दिल्ली: महिलांच्या शौचालयामध्ये जाणाऱया माजी खासदाराच्या मुलाला एका युवतीने रोखल्यामुळे चिडलेल्या खासदार मुलाने थेट मुलीवर पिस्तूल रोखले. संबंधित...
जोरदार खरेदीमुळे सेन्सेक्‍स वधारला
मुंबई - सलग दुसऱ्या सत्रात गुंतवणूकदारांनी खरेदीचा पवित्रा कायम ठेवल्याने सोमवारी सेन्सेक्‍स आणि निफ्टीमध्ये तेजी दिसून आली. दिवसअखेर सेन्सेक्‍स...
गुंतवणुकीच्या बहाण्याने तीन कोटींवर गंडा
कोल्हापूर - शेअर मार्केटमधील विविध कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करण्याच्या बहाण्याने पैसे गोळा करून ३३ जणांना तीन कोटी, ६६ लाख, ५० हजार रुपयांना गंडा...
जोरदार खरेदीमुळे सेन्सेक्‍स वधारला
मुंबई- सलग दुसऱ्या सत्रात गुंतवणूकदारांनी खरेदीचा पवित्रा कायम ठेवल्याने सोमवारी सेन्सेक्‍स आणि निफ्टीमध्ये तेजी दिसून आली. दिवसअखेर सेन्सेक्‍स 131....
वाघोलीत कचरा प्रश्नावर आज बैठक संपन्न
वाघोली - कचऱ्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी अजून एक प्रकल्प भाडेतत्वावर घेण्यात येणार असून तो जागा मिळाल्यानंतर आठवडेभरात कार्यान्वित होईल. दरम्यान दोन...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


नाणारमध्ये प्रकल्प होऊ देणार नाही म्हणजे नाहीच : राज ठाकरे | Webdunia Marathi

बुधवार, 17 ऑक्टोबर 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
नाणारमध्ये प्रकल्प होऊ देणार नाही म्हणजे नाहीच : राज ठाकरे
नाणारमध्ये तेल शुद्धीकरण प्रकल्प होऊ देणार नाही म्हणजे नाहीच, अशा स्पष्ट शब्दांमध्ये मनसेप्रमुख राज ठाकरे यांनी सरकारला इशारा दिला. ‘नाणारमधील प्रकल्पामुळे कोकणाचं नुकसान होईल. त्यामुळेच कोकणवासी या प्रकल्पाविरोधात आहेत. मात्र फक्त पैशांसाठी या भागात जमिनी खरेदी करणाऱ्या लोकांना हा प्रकल्प हवा आहे. प्रकल्पासाठी जमिनी विकून पैसा कमावता यावा, यासाठी नाणारमध्ये भाजप नेत्यांच्या नातेवाईकांनी जमिनी खरेदी केल्या आहेत,’ असा थेट आरोप राज यांनी केला.
मुलुंडमधील सभेत राज यांनी भाजपावर आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर जोरदार शब्दांत हल्ला चढवला. भारतीय जनता पक्ष बलात्काऱ्यांच्या पाठीशी उभी राहत आहे’, असे सांगत मनसे अध्यक्ष यांनी काश्मीरमधील कठुआ आणि उत्तर प्रदेशातील उन्नाव येथे झालेल्या सामूहिक बलात्कार प्रकरणांवरून भाजपावर टीका केली.
राज ठाकरे आणि मुंबई भाजपचे अध्यक्ष आशिष शेलार यांची भेट
दोन आमदारांसह ३० जणांविरोधात खुनाचा गुन्हा दाखल
दहा जिल्हामध्ये पूर्णपणे मोफत केमोथेरपीची सुविधा
पत्नीच्या जाचास कंटाळून पतीची पोलिसांत तक्रार
राज्य सरकारकडून अलर्ट जारी
यावर अधिक वाचा :
स्मशानात भयाण शांतता पसरली होती. अर्थात ती तर नेहमीच असते. पण यावेळी मात्र स्मशानातील ...
राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांचा गुजरात राज्यातील साबरमती आश्रम जगप्रसिद्ध आहे. त्याचबरोबर ...
या जगातल्या सर्व महान धर्मांच्या मुलभूत सत्यावर माझा विश्वास आहे. ही सगळी देवाचीच देणगी ...
इम्रान यांनी शरीफ यांच्या म्हशीहून कमावले किमान 14 लाख
पाकिस्तान सरकार यांनी माजी पंतप्रतधान नवाझ शरीफ यांच्या पाळीव आठ म्हशींचा लिलाव करून ...
लिंगायत समाजने केल्या २० मागण्या, मुख्यमंत्री यांच्या सोबत ...
मराठा समाज आणि इतर समाजाने आपल्या मागण्या जोरदार पद्धतीने आणि आंदोलन करत सरकार समोर ...
तुमच्या 'चांदणी'ला भेट द्या खराखुरा चंद्र; लिलाव लवकरच
अनेक प्रियकर हे आपल्या प्रेयसीला चंद्र तारे आणून देण्याबाबत बोलत असतात. अशांसाठी एक ...
वेबदुनिया #LocWorld38 सिऍटलचा भागीदार बनेल
वेबदुनिया #LocWorld38 सिऍटलचा भागीदार बनेल. 17 ते 19 ऑक्टोबर, 2018 रोजी होणार्‍या या ...
#MeToo चा परिणाम, आता नो ऑब्जेक्शन पत्रक लिहून घेणार
आता #MeToo चळवळीला मिळालेलं गंभीर वळण पाहता बलात्काराचं दृश्य असो किंवा मग छेडछाडीचं; ...
स्‍वयंघोषित बाबा रामपालसह १५ जणांना जन्मठेपेची शिक्षा
हरियाणातील सतलोक आश्रमातील हत्‍याकांडप्रकरणी स्‍वयंघोषित बाबा रामपालसह १५ जणांना ...
आत्मा बोलवत आहे असे सांगत मुलाची आत्महत्या
नागपूरमध्ये सौरभ नागपूरकर १९ वर्षीय इंजिनिअरिंगच्या विद्यार्थ्याने राहत्या घरात गळफास ...
#MeToo चा परिणाम, आता नो ऑब्जेक्शन पत्रक लिहून घेणार
आता #MeToo चळवळीला मिळालेलं गंभीर वळण पाहता बलात्काराचं दृश्य असो किंवा मग छेडछाडीचं; ...
स्‍वयंघोषित बाबा रामपालसह १५ जणांना जन्मठेपेची शिक्षा
हरियाणातील सतलोक आश्रमातील हत्‍याकांडप्रकरणी स्‍वयंघोषित बाबा रामपालसह १५ जणांना ...
आत्मा बोलवत आहे असे सांगत मुलाची आत्महत्या
नागपूरमध्ये सौरभ नागपूरकर १९ वर्षीय इंजिनिअरिंगच्या विद्यार्थ्याने राहत्या घरात गळफास ...
100 रुपयांच्या नवीन नोटांचा लिलाव सुरू
भारतीय रिझर्व्ह बँककडून ग्राहकांसाठी 100 रुपयांची नवीन नोट जारी करण्यात आली आहे. या 100 ...
तर काय चंद्रात दिसले होते शिरडीचे साईबाबा
सरकारद्वारे सुरु असलेल्या प्रयत्नांनंतर देखील लोकं सोशल मीडियावर फर्जी पोस्ट पाठवणे ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


प्रार्थना - आरोग्य.कॉम - मराठी

पोषक पदार्थ आणि अन्न
कोड - पांढरे डाग
प्रार्थना हे योगाचे अनिवार्य अंग नाही मात्र योगात प्रार्थनेला महत्व आहे. प्रार्थनेत माणसाचे चित्त एकाग्र होते. श्रध्दा भाव उत्पन्न झाल्यामुळे ग्रहण शक्तीही वाढते. आत्मबल वाढण्यास मदत होते.
ओम सहनाववतू साहनोभुनक्तू सहवीर्य करवाहै
ओम शांती: शांती: शांती:
गुरूब्रम्हा गुरूर्विष्णु गुरूदैवो महेश्वरा
गुरू: साक्षात् परब्रम्ह:तस्मै श्री गुरूवैनम:
मा सदगमय तमसो मा ज्योर्तिगमय
ओम सर्वेषां स्वस्तीर्भवनु सर्वेषां शांतिर्भवतु
सर्वेषां पूर्ण भवतू सर्वेषां मंगल भवतू
सर्वे भवन्तु सुखिन: सर्वे सन्तूनिरामया:
सर्वे भद्राणी पश्‍चन्तु मा वृश्‍चिद् दु:ख भाग् भवेत्
ओम भू:र्भुव स्व: ओम तत्सवितुर्वण्य़ं भर्गोदेवस्य धीमही
ओम शांती: शांती: शांती:
ओम चा उच्चार करणे अत्यंत आवश्यक आहे. यात कोणतेही धार्मिक अवंडबर नाही तर शास्त्रशुध्द विज्ञान आहे. ओम चा उच्चार करताना खालील गोष्टी कराव्या म्हणजे लाभ वाढतील.
ओम चे उच्चारण ४ प्रकारे करता येते.
प्रकार १ - ओ ची मात्रा दीर्घ म् ची मात्रा लहान
प्रकार २ - ओ ची मात्रा लहान म् ची मात्रा दीर्घ
प्रकार ३ - ओ ची व म् ची मात्रा समान व दीर्घ
प्रकार ४ - ओ ची व म् ची मात्रा समान व लहान
यातील पहिल्या प्रकारे ओम चे उच्चारण हे दमा व्याधीग्रस्त माणसासाठी प्रमाणित आहे. यासाठी कोणत्याही ध्यानाच्या आसनात बसावे.
योगशिक्षक दत्त्त कोहिनकर पाटील यांना ‘कल्याणमित्र’ पुरस्कार प्रदान
रेकी: तुम्हांला माहीत आहे का
रेकीच्या रोज सरावाने शरीर, मन, भावना, अध्यात्मिक पातळीवर चांगला परीणाम होतो. पुढे वाचा…
आरोग्य म्हणजे सुदृढता असणे किंवा सुरळीतता असणे. सुदृढता, सुरळीतता आहे किंवा नाही हे जाणून घेण्यासाठी मार्गदर्शन करणे हा या वेबसाईटचा प्रयत्न आहे. आरोग्य.कॉम ही भारतातील आरोग्य विषयक माहिती पुरवण्यात सर्वात अग्रेसर असणा-या वेबसाईट्सपैकी एक आहे. या आरोग्यविषयक माहिती पुरवणा-या साईट्स म्हणजे डॉक्टर नव्हेत. पण आरोग्याविषयी पुरक माहिती व उपचारांचे वेगवेगळे माध्यम उपलब्ध करुन देणारी प्रगत यंत्रणा आहे. या साईटच्या गुणधर्मांमुळे इंटरनेटचा वापर करणा-यांमधे आरोग्य.
» आमच्या सर्व समर्थन गट पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
आमच्या बातमीपत्राचे सदस्यत्व घ्या
आरोग्य संबंधित नवीन माहिती मिळवा.
आरोग्य.कॉम ही भारतातील एक आरोग्याविषयीची आघाडीची वेबसाईट आहे. ह्या वेबसाईटवर तुम्हाला आरोग्याविषयी जवळ जवळ सर्व वैद्यकीय आणि सर्वसामान्य माहिती मिळण्यास मदत होईल असे विभाग आहेत.
हे आपले संकेतस्थळ आहे, यात सुधारण्याकरिता आपले काही प्रस्ताव किंवा प्रतिक्रीया असतील तर आम्हाला जरुर कळवा, आम्ही आमचे सर्वोत्तम देण्याचा प्रयत्न करू
“माझे नाव पुंडलिक बोरसे आहे, मला आपल्या साइट मुळे फार उपयुक्त माहिती मिळाली म्हाणून आपले आभार व्यक्त करण्यासाठी ईमेल पाठवीत आहे.
कॉपीराईट © २०१६ आरोग्य.कॉम सर्व हक्क सुरक्षित.


रुग्णांच्या हक्कांची बूज डॉक्‍टरांनी राखायला हवी - आरोग्य.कॉम - मराठी

पोषक पदार्थ आणि अन्न
कोड - पांढरे डाग
रुग्णांच्या हक्कांची बूज डॉक्‍टरांनी राखायला हवी
रुग्णांच्या हक्कांची बूज डॉक्‍टरांनी राखायला हवी
श्रमिक भवनः रुग्ण हक्क समितीतर्फे आयोजित रुग्ण हक्क परिषदेमध्ये डॉ. अमर जेसानी यांनी रविवारी विचार व्यक्त केले. त्या वेळी व्यासपीठावर (डावीकडून) अलका जोशी, डॉ. अनिल अवचट.
“रुग्ण डॉक्‍टरांपुढे हतबल असल्याने त्यांच्या हक्कांची बूज डॉक्‍टरांनी राखायला हवी. पण डॉक्‍टरांच्या संघटना त्याबाबत उदासीन राहिल्याने रुग्ण हक्क सनदेचा कायद्यात समावेश करण्याची गरज निर्माण झाली आहे,” असे मत अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे अध्यक्ष डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांनी रविवारी येथे व्यक्त केले.
रुग्ण हक्क समितीतर्फे रुग्ण हक्क परिषद आयोजित करण्यात आली होती. तिच्या अध्यक्षस्थानावरून ते बोलत होते. डॉ. अमर जेसानी, डॉ. अनिल अवचट, ऍड. जया सागडे, सिझोफ्रेनिया अवेअरनेस असोसिएशनचे प्रा. अनिल वर्तक या वेळी व्यासपीठावर उपस्थित होते.
डॉ. दाभोलकर म्हणाले, “डॉक्‍टरांच्या संघटनांचा रुग्णांच्या हक्कांना शाब्दिक पाठिंबा आहे. पण व्यवहारात तसे दिसत नाही. डॉक्‍टरांची सामाजिक जाणीव व समाज जागृतीही आवश्‍यक आहे. पण हे पुरेसे नाही, हे वास्तव लक्षात घ्यायला हवे.”
जन आरोग्य अभियानाचे राज्य समन्वयक डॉ. अनंत फडके म्हणाले, “तीन वर्षे सातत्याने पाठपुरावा करूनही रुग्णांच्या मानवी हक्कांना अंतिम मंजुरी मिळालेली नाही. ही मंजुरी तातडीने मिळावी, ही परिषदेची मागणी आहे.”
डॉ. जेसानी म्हणाले, खासगी रुग्णालयांमधून रुग्ण हक्कांचे उल्लंघन होत असल्याचे सेहत'ने केलेल्या अभ्यासातून स्पष्ट झाले आहे. खासगी रुग्णालयांचा दर्जा आणि रुग्ण हक्कांचे पालन यांना कायद्याच्या चौकटीत आणण्याचे काम रखडले आहे.
डॉ. अवचट म्हणाले, “वैद्यकीय व्यवसायात दुष्टचक्र निर्माण झाल्याने डॉक्‍टरांना रुग्णांबाबत नातेवाइकांना माहिती देण्यासाठी वेळ नसतो. समाजातील चांगल्या डॉक्‍टरांच्या मदतीने ही पद्धत बदलली पाहिजे.” ऍड. सागडे म्हणाल्या, “रुग्ण हतबल असतात म्हणून त्यांना कायद्याचा आधार मिळाला पाहिजे.” इंडियन मेडिकल असोसिएशनच्या पुणे शाखेचे अध्यक्ष डॉ. दिलीप सारडा म्हणाले, “रुग्ण हक्कांना आमचा पाठिंबा आहे. पण त्याचे कायद्यात रूपांतर केले, की “इन्पेक्‍टर राज' येऊन डॉक्‍टरांची अडवणूक होते, हा आतापर्यंतचा अनुभव आहे.”
प्रा. वर्तक, डॉ. अभय शुक्‍ला यांनी आपले विचार व्यक्त केले. अलका जोशी यांनी सूत्रसंचालन केले. अनुपमा पाठक यांनी आभार मानले.
आरोग्य म्हणजे सुदृढता असणे किंवा सुरळीतता असणे. सुदृढता, सुरळीतता आहे किंवा नाही हे जाणून घेण्यासाठी मार्गदर्शन करणे हा या वेबसाईटचा प्रयत्न आहे. आरोग्य.कॉम ही भारतातील आरोग्य विषयक माहिती पुरवण्यात सर्वात अग्रेसर असणा-या वेबसाईट्सपैकी एक आहे. या आरोग्यविषयक माहिती पुरवणा-या साईट्स म्हणजे डॉक्टर नव्हेत. पण आरोग्याविषयी पुरक माहिती व उपचारांचे वेगवेगळे माध्यम उपलब्ध करुन देणारी प्रगत यंत्रणा आहे. या साईटच्या गुणधर्मांमुळे इंटरनेटचा वापर करणा-यांमधे आरोग्य.
» आमच्या सर्व समर्थन गट पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
आमच्या बातमीपत्राचे सदस्यत्व घ्या
आरोग्य संबंधित नवीन माहिती मिळवा.
आरोग्य.कॉम ही भारतातील एक आरोग्याविषयीची आघाडीची वेबसाईट आहे. ह्या वेबसाईटवर तुम्हाला आरोग्याविषयी जवळ जवळ सर्व वैद्यकीय आणि सर्वसामान्य माहिती मिळण्यास मदत होईल असे विभाग आहेत.
हे आपले संकेतस्थळ आहे, यात सुधारण्याकरिता आपले काही प्रस्ताव किंवा प्रतिक्रीया असतील तर आम्हाला जरुर कळवा, आम्ही आमचे सर्वोत्तम देण्याचा प्रयत्न करू
“माझे नाव पुंडलिक बोरसे आहे, मला आपल्या साइट मुळे फार उपयुक्त माहिती मिळाली म्हाणून आपले आभार व्यक्त करण्यासाठी ईमेल पाठवीत आहे.
कॉपीराईट © २०१६ आरोग्य.कॉम सर्व हक्क सुरक्षित.