सिद्धारुढस्वामी - प्रकरण १८

ऐश्वर्याचे प्रकार किती व कोणते
मराठी मुख्य सूची|मराठी पुस्तके|श्री सिद्धारूढस्वामी चरित्र|
पदे, आरत्या व अभंग
सिद्धारुढस्वामी - प्रकरण १८
प्रस्तुत ग्रंथ श्री कबीरदासस्वामी यांनी रचिला आहे . श्री सिद्धारूढस्वामी हे खरे सद्‍गुरू आहेत .
 निगमवंद्य तूं विश्वव्यापका ॥
त्वरित तारि बा त्वत्पदांशका  सदय आरुढा शिष्यतारका ॥३३॥
ते गेल्यावर त्यांच्यापैकी तीन शिष्य पुनः परत येऊन स्वामीस सांगू लागले की , तुम्ही आम्हास ब्रह्मोपदेश करणे योग्य नाही ; कारण अप्रत्यक्ष असलेली व कधी न ऐकलेली वाक्ये ऐकून आमचे मन अभावरुप होते . सद्भावरुप होत नाही . अवधूत म्हणाले मन शून्यात लय होते किंवा ज्ञानशून्यात लय होते  ज्ञानशून्यात लय होते असे म्हणू नये , ते लय होते असे म्हणू नये , ते लय होते असे म्हटले तर समजलेली गोष्ट नाहीशी होईल . तसे अनुभवास येत नाही . याकरिता ज्ञानलयरहित आहे म्हणून शून्यभाव सदभाव म्हणावा . हे ऐकून शिष्य म्हणाले तुमचे सांगणे असे आहे की आम्ही गरीब आम्ही राजासारखे होऊ . अवधूत सांगू लागले की पित्त झालेल्या राजाला आपणच तळवार ( रामोशी ) अशी भ्रांती होते ; तशी तुमची भ्रांती आहे . तेव्हा ते म्हणाले तुमची स्थिती निराळी व आमची स्थिती निराळी , आरुढ म्हणाले ह्या दोन्ही स्थितीला विशेषण नसल्यामुळे असलेल्या निर्विशेषण स्थितीतला आत्मा , उजेड आणि अंधार न समजणार्‍या आकाशाच्या निर्मलत्वाप्रमाणे निर्मलरुप आहे . हे ऐकून ते आम्हाला अनुभव आला नाही असे म्हणाले . अवधूत म्हणाले सांगितले एवढे विसरु नका . ते असो . विद्यपंडित का होऊ नये म्हणाल तर पांडित्य अभिमानाला कारण होते ते म्हणाले अभिमान असला तर काय झाले  ज्ञानशून्यात लय होते असे म्हणू नये , ते लय होते असे म्हणू नये , ते लय होते असे म्हटले तर समजलेली गोष्ट नाहीशी होईल . तसे अनुभवास येत नाही . याकरिता ज्ञानलयरहित आहे म्हणून शून्यभाव सदभाव म्हणावा . हे ऐकून शिष्य म्हणाले तुमचे सांगणे असे आहे की आम्ही गरीब आम्ही राजासारखे होऊ . अवधूत सांगू लागले की पित्त झालेल्या राजाला आपणच तळवार ( रामोशी ) अशी भ्रांती होते ; तशी तुमची भ्रांती आहे . तेव्हा ते म्हणाले तुमची स्थिती निराळी व आमची स्थिती निराळी , आरुढ म्हणाले ह्या दोन्ही स्थितीला विशेषण नसल्यामुळे असलेल्या निर्विशेषण स्थितीतला आत्मा , उजेड आणि अंधार न समजणार्‍या आकाशाच्या निर्मलत्वाप्रमाणे निर्मलरुप आहे . हे ऐकून ते आम्हाला अनुभव आला नाही असे म्हणाले . अवधूत म्हणाले सांगितले एवढे विसरु नका . ते असो . विद्यपंडित का होऊ नये म्हणाल तर पांडित्य अभिमानाला कारण होते ते म्हणाले अभिमान असला तर काय झाले  अवधूत म्हणाले विद्यागर्वापासून पंडित ब्रह्मराक्षसाच्या जन्मास जातात . ते समजून घेऊन काही पंडित भयाने विद्यागर्व सोडून देतील तर बरे हे ऐकून त्यांना आश्चर्य वाटले , आणि आम्हाला ब्रह्मस्थिती मिळेल असा आशीर्वाद द्यावा असे म्हणाले . तेव्हा तुमची भावना चांगली असेल तर तसे होईल , असा आशीर्वाद देऊन अभयहस्त त्यांचे शिरी ठेवून चालते झाले .
अवधूत हे तेथून निघून अहिल्याघाटावर येऊन तेथे क्षणभर विसावा घेऊन नंतर नारदघाट पाहून , तेथून चौसत्तीघाटावरुन पांडेश्वरघाटाला येऊन चक्कीघाट पाहून महास्मशान घाटास जाऊन तेथे शिवालयात महादेवाची मूर्ती पाहून तेथून यक्षराजाच्या घाटास येऊन नंतर लोलार्क घाट पाहून , काशीसंगमघाटास जाऊन आनंदाने थोडा विसावा घेऊन नंगा घाटावर जाऊन बसले . तेथे एक नंगा बैरागी येऊन विचारु लागला की , वस्त्रे धारण करणाराला काळजी असते , सुख नसते . तू साधू असून तुला वस्त्रे कशाला पहिजेत  अवधूत म्हणाले , वस्त्रें वर्ज्य केलेल्या तुला स्पर्श जाणणार्‍या इंद्रियविषयाच्या संयोगापासून सुखदुःख होते किंवा नाही  अवधूत म्हणाले , वस्त्रें वर्ज्य केलेल्या तुला स्पर्श जाणणार्‍या इंद्रियविषयाच्या संयोगापासून सुखदुःख होते किंवा नाही  नंगा म्हणाला , प्रारब्धाने व्यवहार चालला असता शांतता असेल तर सुख -दुःख नाही . सिद्धारुढ म्हणाले , तर मग शांतताच सुखाचे साधन होय . पांघरुण घेणे न घेणे हे सुखाचे साधन नव्हे . बैरागी म्हणाला , " मू दिवाणा दिल शियाना " म्हणजे वर खुळ्यासारखा दिसतोस , पण आत शहाणा असून ब्रह्मनिष्ठा आहेस . असे म्हणत निघून गेला .
अवधूत तेथून निघून व्यासकाशी म्हणतात , त्या रामनगरास जाऊन राजाच्या पक्क्या तलावावर बसून क्षणभर विश्रांती घेऊन गिरिजादेवीच्या देवालयात जाऊन निर्विकार -समाधिस्थ होऊन राहिले . इतक्यात देवीचा पुजारी येऊन आरुढास पाहून म्हणाला , हा अतिथी कित्येक दिवसांचा उपाशी असावा . कारण याचे पोट अगदी पाठीस लागले आहे . हे ऐकून आरुढ मनात म्हणाले की , व्यासमुनींनी काशीत तीन दिवस भिक्षा मागितली , भिक्षा मिळाली नाही . म्हणून काशीला नानाप्रकारांनी तुच्छ केल्यामुळे काशीबाहेर जा , असा परमात्म्याने त्याला शाप दिल्याने , ते जसे उपाशी बाहेर पडले त्याप्रमाणेच मी आज तीन दिवस उपाशी असून , आज इथे आलो आहे . इथे प्रारब्धपरिचारक काय करतो पाहू . असा विचार करीत आहेत , इतक्यात पुजारी म्हणाला , हे अतिथी , तू कोण आहेस  अवधूत म्हणाले , तुला तू जाणलेस तर तू जो कोण आहेस तोच मी आहे . तर मग जेवण करतोस काय  अवधूत म्हणाले , तुला तू जाणलेस तर तू जो कोण आहेस तोच मी आहे . तर मग जेवण करतोस काय  तू जेवलास तर मी जेवतो . पुजारी म्हणाला , मला भूक लागली आहे . घरी जाऊ या . पुजार्‍याने घरी जाऊन मालपुवा वगैरे पक्वान्ने राजाच्या भोजनशाळेत पाहिजे तेवढी आणली . ते दोघे भोजन करीत बसले आहेत , इतक्यात आसपासचे बरेच अतिथी गोळा झाले . तेही त्यांच्या बरोबर जेवून तृप्त झाले . मग स्वामी पंचक्रोश यात्रेस निघाले .
अन्य वृत्तिदृक धीर होसि तूं  अन्यमुक्तिदृक देसि इष्ट तूं ॥
मी तुझ्या पदीं नम्र होई गा  सिद्धआरुढा मोक्ष देइ गा ॥३४॥
वि. नेहमीचा ; चालू ; रोजचा ; दैनिक . ' हेहि येथून कांही नित्यकृत्य खर्चाची बेगमी करून कूच करणार .' - पेद २५ . १८६ . ( सं .)


pune news health Genex-ehr startup company ‘हेल्थ रेकॉर्ड’ तुमच्या खिशात! | eSakal

‘हेल्थ रेकॉर्ड’ तुमच्या खिशात
शनिवार, 1 जुलै 2017
तुम्ही वर्षभरामध्ये डॉक्‍टरांकडे किती वेळा जाता प्रत्येक भेटीच्या वेळी तुम्ही किती कागदपत्रे, तपासणी किंवा चाचण्यांचे रिपोर्ट स्वतःजवळ बाळगता प्रत्येक भेटीच्या वेळी तुम्ही किती कागदपत्रे, तपासणी किंवा चाचण्यांचे रिपोर्ट स्वतःजवळ बाळगता या प्रश्‍नांचा गांभीर्याने विचार केल्यास लक्षात येईल, की आपण नकळतपणे कागदांचा ढीग गोळा करत बसलो आहे. त्याऐवजी मोबाईलवरील ॲप्लिकेशनद्वारे फक्त एका क्‍लिकवर जर तुम्हाला आणि तुमच्या डॉक्‍टरांना ही सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसली तर या प्रश्‍नांचा गांभीर्याने विचार केल्यास लक्षात येईल, की आपण नकळतपणे कागदांचा ढीग गोळा करत बसलो आहे. त्याऐवजी मोबाईलवरील ॲप्लिकेशनद्वारे फक्त एका क्‍लिकवर जर तुम्हाला आणि तुमच्या डॉक्‍टरांना ही सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसली तर ‘जेनेक्‍स-ईएचआर’ या स्टार्टअप कंपनीने अशी सुविधा उपलब्ध करून दिली असून, तिचा लाभ देशभरातील अनेक डॉक्‍टर, दवाखाने, पॅथॉलॉजी लॅब, शिक्षण संस्था घेत आहेत.
तुम्ही वर्षभरामध्ये डॉक्‍टरांकडे किती वेळा जाता प्रत्येक भेटीच्या वेळी तुम्ही किती कागदपत्रे, तपासणी किंवा चाचण्यांचे रिपोर्ट स्वतःजवळ बाळगता प्रत्येक भेटीच्या वेळी तुम्ही किती कागदपत्रे, तपासणी किंवा चाचण्यांचे रिपोर्ट स्वतःजवळ बाळगता या प्रश्‍नांचा गांभीर्याने विचार केल्यास लक्षात येईल, की आपण नकळतपणे कागदांचा ढीग गोळा करत बसलो आहे. त्याऐवजी मोबाईलवरील ॲप्लिकेशनद्वारे फक्त एका क्‍लिकवर जर तुम्हाला आणि तुमच्या डॉक्‍टरांना ही सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसली तर या प्रश्‍नांचा गांभीर्याने विचार केल्यास लक्षात येईल, की आपण नकळतपणे कागदांचा ढीग गोळा करत बसलो आहे. त्याऐवजी मोबाईलवरील ॲप्लिकेशनद्वारे फक्त एका क्‍लिकवर जर तुम्हाला आणि तुमच्या डॉक्‍टरांना ही सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसली तर ‘जेनेक्‍स-ईएचआर’ या स्टार्टअप कंपनीने अशी सुविधा उपलब्ध करून दिली असून, तिचा लाभ देशभरातील अनेक डॉक्‍टर, दवाखाने, पॅथॉलॉजी लॅब, शिक्षण संस्था घेत आहेत.
तंत्रज्ञानाचा वापर आरोग्य क्षेत्रातील प्रत्येक टप्प्यात वाढत आहे. त्यामुळे येत्या काही वर्षांत आरोग्य क्षेत्रात आमूलाग्र बदल घडतील, अशी अपेक्षा सर्वांनाच आहे. उपचारपद्धती वेगाने बदलत असताना डॉक्‍टर आणि रुग्ण यांच्यातील ‘सेवा आणि सुविधां’चा घटकही बदलत आहे. आरोग्य तपासणी, चाचण्यांच्या कागदी अहवालांचे डिजिटल स्वरूपात रूपांतर होणे हा त्याचा एक भाग आहे. नोंदी डिजिटल स्वरूपात आल्यानंतर त्याचे विश्‍लेषण आणि त्यातून डॉक्‍टरांनी काढलेल्या निष्कर्षांच्या आधारे काही उपाययोजना करणे क्रमप्राप्त ठरते. या उपाययोजना म्हणजेच ‘प्रिव्हेन्टिव्ह हेल्थकेअर’. अशाप्रकारे आरोग्य क्षेत्रात बदल घडवून आणण्याचे काम ‘जेनेक्‍स-ईएचआर’ ही स्टार्टअप कंपनी सध्या करीत आहे.
‘किर्लोस्कर न्यूमॅटिक’चे माजी व्यवस्थापकीय संचालक हरी मुस्तीकर या स्टार्टअपचे मार्गदर्शक, तर मुकुल व गौरी मुस्तीकर हे सहसंस्थापक आहेत. ‘जेनेक्‍स-ईएचआर’च्या मार्गदर्शक मंडळामध्ये आयआयटी कानपूरचे माजी संचालक डॉ. संजय धांडे, ‘नागपूर एंजल्स’चे सहसंस्थापक शशिकांत चौधरी, संचेती रुग्णालयाचे डॉ. केतन खुर्जेकर यांचाही समावेश आहे. आतापर्यंत पुण्यासह देशभरातील २८ शहरांमध्ये हे सॉफ्टवेअर पोचले असून, ५०० हून अधिक डॉक्‍टर, क्‍लिनिक व पॅथॉलॉजी लॅब आणि २८ हून अधिक शाळा ‘जेनेक्‍स-ईएचआर’ याचा लाभ घेत आहेत.
‘जेनेक्‍स-ईएचआर’च्या संकल्पनेविषयी माहिती देताना मुकुल मुस्तीकर म्हणाले, ‘‘कौटुंबिक कारणास्तव काही वर्षांपूर्वी रुग्णालये, डॉक्‍टर, लॅब आणि रुग्ण यांच्यातील संबंध आणि व्यवहार खूप जवळून पाहायला मिळाला. त्यात रुग्णांना दिले जाणारे अहवाल, चिठ्ठ्या लिखित स्वरूपातील आहेत हे लक्षात आले. ही कागदपत्रे हरविण्याचे, वेळेवर न सापडण्याचे किंवा नेमके डॉक्‍टरांच्या भेटीवेळीस विसरण्याचे प्रमाण मोठे असल्याचेही आढळले. यावर तंत्रज्ञानाच्या आधारे काय उपाय करता येतील, असा विचार केल्यानंतर ‘इलेक्‍ट्रॉनिक हेल्थ रेकॉर्ड’ची संकल्पना सुचली. वापरकर्त्याची वैयक्तिक संवदेनशील माहिती सुरक्षित ठेवण्यासाठी एखाद्या बॅंकेप्रमाणे सुरक्षाव्यवस्था या ॲपमध्ये ठेवण्यात आली आहे.’’
‘‘इलेक्‍ट्रॉनिक हेल्थ रेकॉर्डचे फायदे सर्वच क्षेत्रातील व्यक्तींना आहेत. विशेषतः शाळेमधील सर्व मुला-मुलींच्या आरोग्य चाचण्यांची माहिती, हॉटेलमधील वेटरसह सर्व कर्मचाऱ्यांची माहिती ही या क्‍लाऊड-बेस्ड प्लॅटफॉर्मवर सहज सेव्ह करून ठेवता येते. आपत्कालीन प्रसंगात कोणत्याही विद्यार्थ्याची, कर्मचाऱ्याची वैद्यकीय माहिती डॉक्‍टरांना मिळाल्यामुळे उपचाराची दिशा ठरविणे सोपे होते. तसेच कामानिमित्त शहराबाहेर जाणाऱ्या उद्योजक, व्यावसायिक, प्रोफेशनल्स, ज्येष्ठ नागरिक यांच्यासाठी हे ॲप वरदान ठरू शकते. प्रवासामध्ये कोणताही कागद जवळ न बाळगता तुम्ही बिनधास्त फिरू शकता. तुम्हाला कोणत्याही वैद्यकीय मदतीची किंवा सल्ला घेण्याची वेळ आल्यास त्या शहरातील कोणत्याही डॉक्‍टरला मोबाईल स्क्रीनवरच आपली संपूर्ण वैद्यकीय माहिती दाखवू शकता. ॲपमधील माहिती ई-मेल, व्हॉट्‌सॲपद्वारेही शेअर करण्याची सोय देण्यात आली आहे,’’ असेही मुकुल यांनी सांगितले.
या ‘इलेक्‍ट्रॉनिक हेल्थ रेकॉर्ड’चा वापर अमेरिका व ब्रिटनमध्ये ७२ टक्के एवढा होतो, तर भारतात त्याचे प्रमाण फक्त ५ टक्के आहे. केंद्र सरकारने नुकत्याच तयार केलेल्या ‘भारतीय ईएचआर’ मानकांनुसार ‘ईएचआर’ क्षेत्रातील कंपन्यांना प्रमाणित करण्याचाही केंद्र सरकारचा विचार आहे.
सुवर्णपदक विजेता रोहित चव्हाणचा सत्कार...
वालचंदनगर : दक्षिण कोरियामध्ये झालेल्या जागतिक फायर फायटर्स स्पर्धेतील भाला फेक मध्ये सुवर्णपदक पटकावलेल्या रोहित भारत चव्हाणचे कळंब (ता. इंदापूर)...
भारतातील एक कोटी "टीबी' रूग्णांबाबत न्यूर्याकमध्ये चिंतन
धुळे : जगभरात चार कोटी आणि त्यात भारतातील एक कोटी "टीबी'चे रुग्ण "मिसिंग' आहेत. त्यांचे "रिपोर्टींग' होत नसल्याने आणि या आजारावर नियंत्रणासाठी...
कर्मवीर डॉ. भाऊराव पाटील यांचे जीवन समाजाला प्रेरणादायी : जे. एन. ठाकरे
सटाणा : जात-पात आणि धर्माचे अडथळे दूर करत घराघरांत ज्ञानाचा दिवा प्रज्वलित करून बहुजनांना शिक्षणाची दारं खुली करणाऱ्या पद्मभुषण कर्मवीर डॉ. भाऊराव...
वाड्मयाची भाषा ही समाजाला एकसंघ करण्याचे काम करते : डॉ. धोंडगे
वणी (नाशिक) : भाषा ही फार सुंदर गोष्ट मानवाला प्राप्त झालेली असून भाषेमुळेच समाज निर्माण झाला आहे. समाजाला एकसंघ ठेवण्याचे काम भाषा आणि...
कळंबमध्ये गणेशोत्सवामध्ये भारुडामधून झाडे लावण्याचा संदेश
वालचंदनगर - कळंब (ता.इंदापूर) येथे वॉरियर्स ग्रुपच्या वतीने गणेशोत्सवामध्ये भारुड, आरोग्य शिबिर व रक्तदान शिबिराचे आयोजन केले होते. भारुडाच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


जाणून घ्या सूर्य नमस्काराचे 12 चरण आणि त्याचे फायदे | Webdunia Marathi

शनिवार, 22 सप्टेंबर 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
जाणून घ्या सूर्य नमस्काराचे 12 चरण आणि त्याचे फायदे
(3) तिसर्‍या अवस्थेत श्वास हळू हळू सोडून पुढच्या बाजूने वाकावे. कानाला चिकटलेल्या अवस्थेत हात जमिनीला ठेकवावे. गुडघे सरळ ठेवावेत. काही क्षण अशा अवस्थेत थांबावे. या अवस्थेला 'पाद पश्चिमोत्तनासन' म्हटले जाते.
(4) त्यानंतर श्वास हळू हळू घेऊन डाव्या पायाच्या मागच्या बाजूला न्यावे. छातीला पुढच्या बाजूला जेवढे ताणता येईल तेवढे ताणावे. मान मागच्या बाजूला न्यावी. पाय ताणलेल्या अवस्थेत व शरीराच्या पुढच्या बाजूला ताणलेले अशा स्थितीत काही क्षण राहावे.
(5) श्वास हळू हळू सोडून उजवा पाय देखील डाव्या पायाप्रमाणे मागच्या बाजूला न्यावा. यावेळी दोन्ही पायाचे पंजे एकमेकाशी जोडलेले पाहिजेत. शरीर पायाच्या बाजूने ओढावे व पायाच्या टाचा जमिनीला टेकण्याचा प्रयत्न करावा. कमरेला जास्तीत जास्त वर उचलण्याचा प्रयत्न करावा.
(6) श्वास घेत शरीराला जमिनीच्या समांतर ठेवून साष्टांग दंडवत घालावे व सुरवातीला गुडघे, छाती व डोके जमिनीला टेकवावे. यावेळी कंबर वरच्या बाजूला उचललेली पाहिजे. श्वास सामान्य गतीने सुरू ठेवावा.
घरात भरभराटीसाठी वास्तू टिप्स
झाडूचा सन्मान केल्याने मिळेल समृद्धी, जाणून घ्या 5 खास गोष्टी
घरात हत्तीचे शोपीस ठेवणे शुभ
यावर अधिक वाचा :
विचित्र स्वप्ने रोखण्याचा उपाय सापडला
शास्त्रज्ञांनी जनुकांची अशी एक जोडी शोधली असून तिच्या मदतीने रात्री झोपेत लोकांना पडणारी ...
भारतात समलैंगिकता आता गुन्हा नाही, सुप्रीम कोर्टाचा ...
समलैंगिकता आता भारतात गुन्हा नाही, असा ऐतिहासिक निकाल सुप्रीम कोर्टाने दिला आहे. सुप्रीम ...
काय आहे #DeleAlliChallenge...शाहिद आणि रणबीर कपूरने ही केले ...
सोशल मीडियावर ‘किकी चॅलेंज’ नंतर आता ‘डेले अली चॅलेंज’ ट्रेड होत आहे. या चॅलेंज मध्ये ...
SC/ST ऍक्ट : भारत बंदचा मध्यप्रदेशमध्ये प्रभाव, शाळा, ...
भोपाळ- SC/ST ऍक्ट संशोधन विरुद्ध सवर्णांद्वारे भारत बंदचा मध्यप्रदेशात प्रभाव दिसून आला. ...
दोन नवीन जबरदस्त आणि स्वस्त स्मार्टफोन भारतात लॉंच
एमआयचे दोन नवीन जबरदस्त आणि स्वस्त स्मार्टफोन भारतात लॉंच केले आहेत. Xiaomi RedMiचे हे ...
चिडे : चव दक्षिणेची
तांदूळ चार तास भिजत घालावेत. नंतर कुटून, पीठ बारीक चाळणीने चाळून घ्यावे. उडदाची डाळ अगदी ...
संधिवातावर निलगिरी तेल आणि ऑलिव्ह तेल समप्रमाणात घेऊन चोळतात.
अल्झायमरवर कॉफी हे रामबाण उपाय
जसे जसे वय वाढत जाते तसे तसे चिंतनशक्तीवर त्याचे दडपणही वाढत जाते. यावर अनेक उपचार असले ...
आरोग्य उत्तम ठेवण्यासाठी हे करून पाहा
आवळ्याचा चमचाभर रस, जिरे व खडीसाखर यांचे मिश्रण सकाळ, संध्याकाळ दोन-तीन दिवस घेतल्यास ...
प्रथम टोमॅटो बारीक चिरून घेणे व त्यातच खजुराचे तुकडे करून घालावे. टोमॅटो व खजुराचे मिश्रण ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


Jammu kashmir – स्वतंत्र नागरिक

सकल राष्ट्रीय उत्पन्न : मोजणी, आकडेवारी आणि वाद
आशियाई खेळ आणि भारत
जम्मू आणि काश्मीर : कलम 35 अ
भारतीय राज्यघटनेतील कलम 35 अ अंतर्गत जम्मू आणि काश्मीरच्या विधानसभेला राज्याचे कायमस्वरूपी रहिवासी ठरवण्याचा अधिकार आहे. नागरिकांचे विशेष हक्क आणि
साप्ताहिक PDF स्वरुपात वाचण्यासाठी खाली क्लिक करा.
जय भारत जय जगत
साप्ताहिक स्वतंत्र नागरिकची प्रत घरपोच मिळवण्यासाठी माझ्याशी संपर्क करा.


प्रकाशन :टेक मराठी दिवाळी अंक २०१५ - टेक मराठी

तंत्रज्ञन आणि मराठीला जोडणारा मंच
प्रकाशन :टेक मराठी दिवाळी अंक २०१५
टेक मराठीचा यंदाचा दिवाळी अंक आज आम्ही प्रकाशित करीत आहोत. या वेळी “डीजीटल इंडिया” आणि “मेक इन इंडिया” या संकल्पनेवर आधारीत अंक प्रकाशित करीत आहोत.
हा संपूर्णपणे ऑनलाईन प्रकाशित करीत आहोत जेणेकरुन आपल्या प्रतिक्रिया आपण यावर सहज नोंदवू शकता.
हा प्रयत्न आपल्याला आवडेल अशी आशा आहे. हा दिवाळी अंक जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचावा ही विनंती.
आपल्या मित्रांना, आप्तांना जरूर शेअर करा.
मी सॉफ्टवेअर डेव्हलपर म्हणून कार्यरत आहे. तसेच टेक मराठी व कृष्णा इनफ़ोसॉफ्ट यांची सहसंस्थापक आहे. मुख्यत: डॉट नेट टेक्नॉलॉजीवर काम करते. ट्विटर_अकाउंट, माझा_मराठी_ब्लॉग, माझा_ब्लॉग	सर्व लेख पहा पल्लवी
लेखक पल्लवीवर पोस्टेड 24 नोव्हेंबर, 2015 कॅटेगरीज Eventश्रेण्याटेकनॉलॉजी - Technologyश्रेण्यातंत्रज्ञान
प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.
आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत
मागील मागील पोस्ट : टेक मराठी दिवाळी अंक २०१५
पुढील पुढील पोस्ट : स्मार्ट सिटी साठी सिस्टीम्स् थिंकिंग
स्मार्ट सिटी साठी सिस्टीम्स् थिंकिंग
प्रकाशन :टेक मराठी दिवाळी अंक २०१५
टेक मराठी दिवाळी अंक २०१५
अ अ अॅन्ड्रॉईड चा
बारावी नंतर कुठले मार्ग निवडावे
इंजिनियरइंग नंतर जॉब, मास्टर्स का MBA
टेक मराठी अभिमानाने WordPress द्वारा समर्थित


some factors to consider before stopping an SIP and exiting a mutual fund अति घाई संकटात नेई | eSakal

अति घाई संकटात नेई
बुधवार, 30 मे 2018
आजकाल विविध माध्यमातून म्युच्युअल फंडाबाबत आणि त्यातील "सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (एसआयपी) या संकल्पनेविषयी जनजागृती केली जात आहे. पण बऱ्याचदा काही गुंतवणूकदार कमी कालावधीसाठी म्युच्युअल फंडात पैसे गुंतवतात आणि शेअर बाजाराप्रमाणे अल्पावधीत अधिक परताव्याची अपेक्षा धरतात. त्यामुळे कमी कालावधीत मात्र कमी परतावा मिळाल्यानंतर 'एसआयपी' बंद करण्याचा निर्णय घेतात.
'एसआयपी' बंद करण्याआधी किंवा म्युच्युअल फंडातुन बाहेर पडण्याआधी गुंतवणूकदारांनी पुढील गोष्टींचा विचार करायला हवा
आजकाल विविध माध्यमातून म्युच्युअल फंडाबाबत आणि त्यातील "सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (एसआयपी) या संकल्पनेविषयी जनजागृती केली जात आहे. पण बऱ्याचदा काही गुंतवणूकदार कमी कालावधीसाठी म्युच्युअल फंडात पैसे गुंतवतात आणि शेअर बाजाराप्रमाणे अल्पावधीत अधिक परताव्याची अपेक्षा धरतात. त्यामुळे कमी कालावधीत मात्र कमी परतावा मिळाल्यानंतर 'एसआयपी' बंद करण्याचा निर्णय घेतात.
'एसआयपी' बंद करण्याआधी किंवा म्युच्युअल फंडातुन बाहेर पडण्याआधी गुंतवणूकदारांनी पुढील गोष्टींचा विचार करायला हवा
1) जेव्हा तुमचा म्युच्युअल फंड 'अंडरपरफॉर्म' करतोय
सर्व प्रथम म्युच्युअल फंडमध्ये पैसे गुंतवताना दीर्घकालीन उद्दिष्ट ठेवायला हवे. त्यामुळे जेव्हा तुमचा म्युच्युअल फंड एखाद्या तिमाहीत 'अंडरपरफॉर्म' करत असेल अशावेळी 'एसआयपी' बंद करण्याची किंवा म्युच्युअल फंडातुन बाहेर पडण्याची घाई करून नये. कारण बऱ्याचदा शेअर बाजारातील घडामोडींमुळे म्युच्युअल फंडातील तुम्ही निवडलेली योजना एखाद्या तिमाहीसाठी 'अंडरपरफॉर्म' करू शकते म्हणजे कमी परतावा देऊ शकते. शिवाय बाजार सावरल्यानंतर मात्र अधिक चांगला परतावा त्यातून मिळू शकतो. त्यामुळे 'एसआयपी' बंद करण्याची घाई करू नका. म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करताना साधारणतः किमान 3 ते 5 वर्षांसाठी गुंतवणूक करण्याचा निर्धार हवा.
2) जेव्हा म्युच्युअल फंड योजनेचा उद्देश आपल्या उद्दीष्टाशी जुळत नसतो.
म्युच्युअल फंड व्यवसायाचा विस्तार मोठा आहे परिणामी यामध्ये म्युच्युअल फंड कंपन्यांकडून सतत बदल केले जात असतात. उदा. तुम्ही म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करताना डायवर्सिफाइड इक्विटी फंडमध्ये गुंतवणूक केली असेल. मात्र काही दिवसांनी कंपनीच्या व्यवस्थापनाने तुमची योजना बँकिंग फंडमध्ये विलीन करण्याचे ठरवल्यास म्युच्युअल फंड योजनेचा उद्देश आपल्या उद्दीष्टाशी जुळत नसतो. अशा वेळी 'एसआयपी' बंद करण्यापेक्षा ती दुस-या फंडमध्ये स्थानांतरित करू शकता.
"सकाळ मनी'ची साथ हवीय
"सकाळ मनी' ही खास गुंतवणुकीसाठीची नवी वेबसाइट (www.sakalmoney.com) सुरू करण्यात आली आहे. आपल्या उद्दिष्टानुसार नियोजन करून म्युच्युअल फंडातील गुंतवणुकीची सुविधा त्याद्वारे उपलब्ध आहे. तसेच, म्युच्युअल फंडाच्या गुंतवणुकीचे एजंट म्हणून काम करण्याची इच्छा असलेल्यांनाही "सकाळ मनी'कडून संधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. अधिक तपशिलासाठी 9881099200 या क्रमांकावर फक्त मिस्ड कॉल द्यावा लागेल. तसेच response@sakalmoney.com या मेल आयडीवरही संपर्क साधता येईल.
राफेल करारावरुन अरविंद केजरीवालांचे नरेंद्र मोदींना तीन प्रश्न
नवी दिल्ली- राफेल करारावरून आता आम आदमी पक्षाचे नेते आणि दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवालही आक्रमक झाले आहेत. अरविंद केजरीवाल यांनी पंतप्रधान...
भोसरीच्या अंध विद्यार्थ्यांची अष्टविनायक लेण्याद्रीला भेट
जुन्नर: सासवड जि.पुणे श्री अजय सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाच्या वतीने भोसरी येथील पताशीबाई रतनचंद मानव कल्याण ट्रस्ट अंधशाळेतील पन्नास...
पुण्यात भरधाव कंटेनर पुलावरुन नदीपात्रात कोसळला
पिंपरी चिंचवड : मुंबई-बंगळुरू महामार्गावर रावेत येथील पुलावरून भरधाव कंटेनर नदीपात्रात कोसळला.आज सकाळी ही घटना घडली. सुमारे ४० फुट उंचीवरून...
टाकवे बुद्रुक - गणेश विसर्जनाच्या वेळी विहीरीत विद्यार्थ्याचा बुडून मृत्यू
टाकवे बुद्रुक - गणेश विसर्जनाच्या वेळी सटवाईवाडीच्या विहीरीत सूर मारलेल्या अकरावीच्या विद्यार्थ्याचा बुडून मृत्यू झाला, धनाजी काळू गवारी असे या...
श्री समर्थ पब्लिक स्कूलच्या विद्यार्थ्यांचा पर्यावरणपूरक गणेशोत्सव
अकोला : जिल्हा प्रशासनाने राबविलेल्या ‘स्वच्छ मोर्णा’ मिशनची आठवण ठेवीत श्री समर्थ पब्लिक स्कूलच्या विद्यार्थ्यांन्यांनी आपला गणेशोत्सव ‘बाप्पा...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


jalgav news vidhansabha agitation for dhangar reservation धनगर आरक्षणासाठी विधानभवनाला घेराव - अण्णासाहेब डांगे | eSakal

धनगर आरक्षणासाठी विधानभवनाला घेराव - अण्णासाहेब डांगे
सोमवार, 29 मे 2017
जळगाव - धनगर समाजाला अनुसूचित जातीत आरक्षण मिळावे, या मागणीसाठी आगामी अधिवेशनात विधानभवनाला सुमारे दीड लाख धनगर समाजबांधव घेराव घालतील. एकाही मंत्री आणि आमदाराला विधानभवनात जाऊ देणार नाही. याच मागणीसाठी दिल्लीत जंतरमंतरवर उपोषण केले जाईल, अशी माहिती महाराष्ट्र धनगर समाज महासंघाचे संस्थापक अध्यक्ष अण्णासाहेब डांगे यांनी रविवारी पत्रकार परिषदेत दिली.
जळगाव - धनगर समाजाला अनुसूचित जातीत आरक्षण मिळावे, या मागणीसाठी आगामी अधिवेशनात विधानभवनाला सुमारे दीड लाख धनगर समाजबांधव घेराव घालतील. एकाही मंत्री आणि आमदाराला विधानभवनात जाऊ देणार नाही. याच मागणीसाठी दिल्लीत जंतरमंतरवर उपोषण केले जाईल, अशी माहिती महाराष्ट्र धनगर समाज महासंघाचे संस्थापक अध्यक्ष अण्णासाहेब डांगे यांनी रविवारी पत्रकार परिषदेत दिली.
डांगे म्हणाले, 'गेल्या 61 वर्षांपासून धनगर समाजाला आरक्षण मिळण्यासाठी आमचा लढा सुरू आहे. जो सत्तेत येतो तो आरक्षणाचे आश्‍वासन देतो. पूर्ण कोणी करीत नाही. सरकारची मदत न मिळाल्याने समाजातील 90 टक्के नागरिक हलाखीचे जीवन जगत आहे. सरकारने त्यांचे औद्योगिक पुनर्वसन केले असते तर आज त्यांना चांगले जीवन जगता आले असते.''
'धनगर समाज बांधवांमध्ये आरक्षणाविषयी जनजागृती व्हावी, त्यांची मते जाणून घ्यावीत व एकमताने आणखी काही वेगळ्याप्रकारे आंदोलन करता येईल का या अनुषंगाने मते जाणण्यासाठी धुळे, नंदुरबार जिल्ह्यातून जनजागरण अभियान सुरू केले आहे. पंधरा जूनपर्यंत राज्यातील सर्व जिल्ह्यातील नागरिकांचे मार्गदर्शन मेळावे घेण्यात येतील,'' असे त्यांनी नमूद केले.
सुवर्णपदक विजेता रोहित चव्हाणचा सत्कार...
वालचंदनगर : दक्षिण कोरियामध्ये झालेल्या जागतिक फायर फायटर्स स्पर्धेतील भाला फेक मध्ये सुवर्णपदक पटकावलेल्या रोहित भारत चव्हाणचे कळंब (ता. इंदापूर)...
भारतातील एक कोटी "टीबी' रूग्णांबाबत न्यूर्याकमध्ये चिंतन
धुळे : जगभरात चार कोटी आणि त्यात भारतातील एक कोटी "टीबी'चे रुग्ण "मिसिंग' आहेत. त्यांचे "रिपोर्टींग' होत नसल्याने आणि या आजारावर नियंत्रणासाठी...
उस उत्पादकाला जादा दर देण्याचे प्रतिपादन
मंगळवेढा : साखर कारखानदारीत चालू वर्षी केंद्र सरकारने इथेनॉलच्या दरातही वाढ केली. फॅबटेक कारखान्याकडेही डिस्टिलरी प्रकल्प असल्याने त्याचा लाभ ऊस...
कर्मवीर डॉ. भाऊराव पाटील यांचे जीवन समाजाला प्रेरणादायी : जे. एन. ठाकरे
सटाणा : जात-पात आणि धर्माचे अडथळे दूर करत घराघरांत ज्ञानाचा दिवा प्रज्वलित करून बहुजनांना शिक्षणाची दारं खुली करणाऱ्या पद्मभुषण कर्मवीर डॉ. भाऊराव...
....तर भाजपलाही पाठिंबा देवु : राजु शेट्टीं
कऱ्हाड : लोकसभेमध्ये संपुर्ण कर्जमुक्तीचे अधिकार विधेयक आणि उत्पादन खर्चाच्या दिडपट हमीभावाचे अधिकार विधेयक मांडले आहे. त्याला सत्ताधारी...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Mehbooba Mufti: there-is-need-of-dialogue-between-india-and-pakistan-to-stop-this-bloodshed - 'रक्तपात रोखण्यासाठी पाकशी चर्चा हवी, युद्ध हा उपाय नाही' | Maharashtra Times

मुंबईत गणेश विसर्जन बंदोबस्त चोख
मुंबईत गणेश विसर्जन बंदोबस्त चोखWATCH LIVE TV
'रक्तपात रोखण्यासाठी पाकशी चर्चा हवी, युद्ध हा उपाय नाही'
सई ताम्हणकर आता 'अशी' दिसत...
सापानं लढवलेली युक्ती पाहू...
'हे' बेडरूम पाहून तुम्हाला...
शनाया निघाली न्यूयॉर्कला, ...
जम्मू: 'जम्मू-काश्मीरमध्ये होत असलेली सततची हिंसा आणि रक्तपात रोखण्यासाठी पाकिस्तानशी चर्चा करणे गरजेचे आहे', असे मत जम्मू-काश्मीरच्या मुख्यमंत्री मेहबूबा मुफ्ती यांनी मांडले आहे.
सुंजवानमध्ये लष्करी तळावरील दहशतवादी हल्ल्यानंतर आज (सोमवार) श्रीनगरच्या करण नगरात सीआरपीएफच्या मुख्यालयाजवळ झालेल्या हल्ल्यात जवानासह स्थानिक नागरिकांनाही आपले प्राण गमवावे लागले. त्यानंतर आपल्या अधिकृत ट्विटर हँडलवरून मुफ्ती यांनी ही भूमिका मांडली आहे.
मेहबूबा आपल्या ट्विटमध्ये म्हणाल्या, 'हा रक्तपात रोखायचा असेल तर पाकिस्तानशी चर्चा करणे गरजेचे आहे. आता वृत्तवाहिन्यांचे अँकर मला देशद्रोही ठरवतील याची मला कल्पना आहे, परंतु, मला काहीही फरक पडत नाही. जम्मू-काश्मीरचे नागरिक त्रस्त आहेत. आम्हाला चर्चा करावीच लागेल, कारण युद्ध हा उपाय नव्हे.'
जम्मू-काश्मीरचे माजी मुख्यमंत्री आणि नॅशनल कॉन्फरन्सचे अध्यक्ष फारूख अब्दुल्ला यांनीही काश्मीमधील परिस्थितीवर भाष्य केले आहे. कुणाचेही नाव न घेता अब्दुल्ला म्हणाले, 'दहशतवाद जेवढा वाढेल तेवढी समस्याही वाढेल आणि त्यांच्या देशात ती जास्त असेल. तिथे तर काहीच शिल्लक राहणार नाही. जर हीच परिस्थिती कायम राहत असेल तर भारत सरकारला देखील पुढचे पाऊल काय उचलावे याबाबत विचार करावा लागेल.'
जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादी हल्ल्यानंतर रविवारी उशिरा रात्री भारतीय लष्कराने सुंजवान तळावर क्लिनिंग ऑपरेशन सुरू केले होते. या हल्ल्यात ५ जवान शहीद झाले. हे ऑपरेशन अद्याप सुरूच आहे. तर, श्रीनगरमध्ये पुन्हा एकदा दहशतवाद्यांनी सीआरपीएफ कॅम्पवर हल्ल्याचा प्रयत्न केला. इथे लष्कर आणि दहशतवाद्यांमधील चकमकीत सीआरपीएफचा एक जवान शहीद झाला.
In Videos: जम्मू-काश्मीरच्या मुख्यमंत्री मेहबुबा मुफ्तींचा पाकला दम
मिळवा देश बातम्या(india news News in Marathi) से मराठी बातम्या( Marathi News) तुमच्या मोबाइलवर मिळवण्यासाठी डाउनलोड करा Marathi News App ...आणि प्रत्येक बातमीबाबत राहा अपडेट
india news News याच्याशी संबंधित ताजे अपडेट्स मिळवण्यासाठी मटा ऑनलाइनचे फेसबुक पेज लाइक करा
सई ताम्हणकर आता 'अशी' दिसतेय
सापानं लढवलेली युक्ती पाहून थक्क व्हाल
शनाया निघाली न्यूयॉर्कला, चैन पडेना...
'तुला पाहते रे'मधील ईशा नेमकी आहे कोण
मुंबईत गणेश विसर्जन बंदोबस्त चोख
तळणीचे रुचकर मोदक 'असे' बनवा
सुरक्षा दलाच्या जवानांची दहशतवाद्यांविरोधात कारवाई
नाशिकमध्ये गणेश विसर्जनासाठी 'खास' तयारी
मुंबई: विसर्जनाच्या दिवशी 'हे' रस्ते बंद
पत्नीचे बहिणीसोबत संबंध; पतीची पोलिसांत तक्रार
दलित तरुणाशी लग्न; बापानं मुलीचा हात तोडला
तिहेरी तलाकविरोधी विधेयकावर अध्यादेश जारी
....तर राफेल विमानं भारतात बनली असती
काश्मीर: दहशतवाद्यांकडून तीन पोलिसांची हत्या
मटा न्यूज अॅलर्ट सबस्क्राइब करा
दिवसभरातील ठळक बातम्या पाहा तुमच्या डेक्सस्टॉपवर
*केव्हाही ब्राउजर सेटिंग्ज बदलून नोटिफिकेशन्स ऑफ करू शकता.
मटा ऑनलाइन च्या अॅपसोबत
1'रक्तपात रोखण्यासाठी पाकशी चर्चा हवी, युद्ध हा उपाय नाही'...
2दिल्ली: बसमध्ये विद्यार्थिनीसमोरच अश्लिल चाळे...
4नागालँड: भाजपला मत न देण्याचं चर्चचं आवाहन...
5इटली, अर्जेंटिना, इंडोनेशियाचं मेघालयात मतदान...
6महिला वैमानिकाने वाचवले २६१ प्रवाशांचे प्राण...
7श्रीनगर: दहशतवाद्यांशी चकमक, जवान शहीद...
8काश्मीर: जखमी महिलेने दिला बाळाला जन्म...
9केरळमध्ये कमावते हात घटले...
10शाळांमध्ये लवकरच डिजिटल फळा...


पुन्हा सीरिया.. | Loksatta

प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर सिंचनाचे प्रमाण ३४ टक्के
मुंबई बॉम्बस्फोटातील आरोपीची नेपाळमध्ये गोळ्या घालून हत्या
रिलायन्सच्या सहभागाची मागणी भारताकडूनच
प्रकाश आंबेडकर आणि मायावती यांची भूमिका भाजपच्या पथ्यावर
रशिया व इराण तेथे अशी कोणतीही नवीन राजवट येऊ देणार नाहीत, जी त्यांच्या हिताला बाधक ठरेल..
इस्लामिक स्टेटचा रेटा, असादविरोधी गट, खुद्द असाद यांची राजवट आणि बाह्य़ हस्तक्षेप बघता सीरियातील गुंतागुंत सहज सुटणार नाही. असाद यांची राजवट संपेपर्यंत तेथील लढा चालू राहील हे निश्चित. तसेच रशिया व इराण तेथे अशी कोणतीही नवीन राजवट येऊ देणार नाहीत, जी त्यांच्या हिताला बाधक ठरेल..
इस्लामिक स्टेटच्या वाढत्या दहशतवादी कारवायांनंतर आज जगाचे लक्ष पुन्हा एकदा सीरियावर केंद्रित झालेले दिसून येते. इस्लामिक स्टेटची सुरुवात २००३ च्या इराक युद्धानंतरच्या काळात झाली होती. त्या वेळी ज्याला इराकमधील अल् कायदा म्हणून ओळखले जात होते, त्या गटाचे नेते झरकावी जे बिन लादेनशी निष्ठा ठेवून होते, २००६ मध्ये मारले गेले. पुढे इराकमधील सुन्नी गटांनी अमेरिकेच्या बरोबरीने या गटाला नष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर अबु बक्र अल् बगदादीच्या नेतृत्वात हा गट नव्या दमाने पुढे आला. २०११ मध्ये सीरियात असाद सरकारविरुद्ध बंड सुरू झाले तेव्हा बगदादी यांनी त्याचा फायदा घेऊन आपल्या गटाला नवीन स्वरूप दिले. आता हा गट इस्लामिक स्टेट ऑफ इराक आणि सीरिया (करकर) म्हणून पुढे आला. सीरियातील या तळाचा फायदा घेऊन आयसिसने आपले भौगोलिक क्षेत्र वाढविण्यास सुरुवात केली. आज आयसिसचा मुख्य तळ हा सीरियात आहे, जेथून त्याच्या लढय़ाचे बरेचसे नियोजन केले जाते. सीरियातील पसरत चाललेल्या नागरी युद्धाचा जसा आयसिस फायदा घेत आहे तसेच तेथील अस्थिरतेला रशिया, अमेरिका, इराण, सौदी अरेबियासारखी राष्ट्रेदेखील जबाबदार आहेत. आता पॅरिसवरील हल्ल्यानंतर फ्रान्सने सीरियास्थित आयसिसविरुद्ध एकत्रित येण्याचे आवाहन केले आहे.
आजच्या पश्चिम आशियाई राजकारणात सीरियातील घडामोडी या एका पातळीवर निर्णायक ठरणार आहेत. सीरियात आज असाद यांचे सरकार कमकुवत झाले आहे. सीरियाच्या एकूण प्रदेशाच्या सुमारे २५ टक्के क्षेत्रावर त्यांची सत्ता आहे, त्यात दमास्कस, होम्स, हामा व भूमध्य सागराच्या किनारपट्टीच्या भागाचा समावेश होतो. सीरियाच्या बाकी क्षेत्रावर कुर्द, इस्लामिक स्टेट व असादविरोधी गटांचा ताबा आहे. या देशातील अंतर्गत विस्थापितांची टक्केवारी ही त्याच्या लोकसंख्येच्या २० ते २५ टक्के आहे. याव्यतिरिक्त लेबेनॉन, तुर्कस्तान, जॉर्डन आणि इराकमध्ये प्रचंड प्रमाणात निर्वासित आहेत. युरोपमध्ये निर्वासित म्हणून जाणारे मुख्यत या देशांतूनच जात आहेत आणि म्हणूनच प्रश्न विचारला जातो.. सीरियामध्ये पुन्हा एकदा पूर्वीसारखी सुव्यवस्था निर्माण होण्याची शक्यता आहे का
सीरियातील असाद सरकारला आज रशिया, इराण व हेझबुल्लाह यांचा पािठबा आहे. त्याविरोधात लढणाऱ्या इस्लामिक तसेच ‘सेक्युलर’ म्हणविणाऱ्या गटांना पश्चिम आशियाई राजवटी तसेच अमेरिकेचा पािठबा आहे. अमेरिकेच्या मते असाद हे सीरियाच्या समस्येचे मूळ आहे, त्यांची राजवट संपल्याशिवाय तेथील समस्या सुटू शकणार नाही. रशियाच्या मते असाद सरकार कमकुवत झाले, तर तिथे मूलतत्त्ववादी इस्लामिक गटांचे वर्चस्व निर्माण होईल. जे इथल्या व्यवस्थेला तसेच रशियाला घातक ठरू शकते. रशियाच्या दक्षिणेकडील प्रदेशात इस्लामिक मूलतत्त्ववाद वाढत आहे. रशियाने चेचन्यामध्ये इस्लामिक दहशतवाद्यांविरुद्ध दोन लढाया केल्या आहेत. दागेस्तानमध्ये इस्लामिक मूलतत्त्ववाद पसरत आहे. रशियाच्या मते इस्लामिक स्टेटने किमान दोन हजार रशियन, जे वेगवेगळ्या वांशिक गटांचे असतील, लढवय्ये म्हणून तयार केले आहेत. हे रशियाच्या अंतर्गत व्यवस्थेत दहशतवाद पसरवू शकतात. त्याचबरोबर सीरियाच्या भूमध्य सागरावरील बंदरांचा जो वापर रशिया करीत आहे, त्याला धक्का लागू नये ही रशियाची गरज आहे. दमास्कसमध्ये असाद सरकार जाऊन जर इस्लामिक मूलतत्त्ववादी गट सत्तेवर आले तर रशियाला त्याचे परिणाम भोगावे लागतील, हे पुतिन जाणून आहेत. इस्लामिक स्टेटविरोधात जर संयुक्त आघाडी निर्माण करायची असेल, तर त्यात असाद सरकार तसेच इराण व रशियाचा सहभाग असणे गरजेचे आहे. इस्लामिक स्टेटविरुद्ध कारवाई करण्याचा निर्णय घेऊन रशियाने एक प्रकारे अमेरिका व नाटोसमोर अडचण निर्माण केली आहे. इस्लामिक स्टेटविरुद्ध लढा देताना आज फ्रान्सला नाटोचा पािठबा अभिप्रेत असणार आहे, त्यात मुख्यत: अमेरिकेचा सक्रिय सहभाग अपेक्षित आहे. नाटोला या कार्यात रशियाबरोबर कारवाई करावी लागणार आहे. रशियाने सुरुवातीला इस्लामिक स्टेटविरोधात हवाईहल्ले करणार असल्याचे जाहीर केले, तेव्हा त्याचे स्वागत करावे की नाही याबाबत संभ्रम होता. रशियाचे सुरुवातीचे हल्ले हे केवळ इस्लामिक स्टेटच्या तळांविरुद्ध नव्हते तर ते असादविरोधी गटांच्या तळावरदेखील केले गेले. रशियाच्या कृतीबाबतची विश्वासार्हताही यामुळे अडचणीत येत होती.
सप्टेंबर महिन्यात संयुक्त राष्ट्रांच्या बठकीदरम्यान ओबामा व पुतिन यांचे सीरियाबाबतचे भिन्ना दृष्टिकोन पुढे आले होते, परंतु त्यानंतर अमेरिकेने आपल्या भूमिकेत थोडा बदल केला. सीरियाच्या समस्येबाबत जेव्हा कोफी अन्नान यांनी मध्यस्थी केली होती तेव्हा त्यांनी चच्रेसाठी सर्व राष्ट्रांचा सहभाग असण्यावर भर दिला होता. त्यात मुख्यत: रशिया व इराणच्या समावेशाबाबत ते आग्रही होते. आज ओबामा व्यवस्थापित संक्रमणा(ेंल्लंॠी ि३१ंल्ल२्र३्रल्ल) बाबत बोलत आहेत. या संदर्भात ज्या राष्ट्रांच्या सहभागाची अपेक्षा आहे त्यात अमेरिका, रशिया, इराण, सौदी अरेबिया, कतार, तुर्कस्तान आणि युरोपीय राष्ट्र असणार आहेत. सीरियातील कारवाईसंदर्भात इराणबद्दल नेहमीच वाद होता. इराणचे असाद राजवटीशी असलेले जवळचे संबंध, येमेनमधील नागरी युद्धात हौथी गटाला असलेला पािठबा, इराकवर वाढत चाललेले प्रभुत्व, हेझबुल्लाहला दिलेला पािठबा यामुळे इराणबाबत अमेरिकेत, इस्रायल तसेच सौदी अरेबियात राग होता. मध्यंतरीच्या काळात अमेरिकेने इराणशी संवाद सुरू केला आणि इराणच्या आण्विक धोरणांच्या संदर्भातील समस्या सोडविण्याच्या दृष्टीने अमेरिका व इतर आण्विक राष्ट्र व इराणदरम्यान समझोता झाला. त्यानंतर इराणच्या मध्य आशियाई राजकारणातील प्रवेशाची दारे उघडली गेली. इराणचे या क्षेत्रातील महत्त्व हे आता उघडपणे मान्य केले जाऊ लागले आहे. सीरियन समस्येच्या चच्रेत इराणचा समावेश हा आवश्यक होता त्याला आता अधिमान्यता मिळाली.
सीरियातील कारवाईत इराणला सहभागी करण्यासाठी रशिया बरीच मदत करीत असल्याचे वृत्त आहे. तेहरान आणि सीरियातील लताकिया क्षेत्र, ज्याचा वापर रशिया हवाई दळणवळणासाठी करीत आहे यादरम्यान हवाई वाहतूक होत असल्याचे वृत्त आहे. त्याचबरोबर इराणने इस्लामिक क्रांतीचे लढवय्ये सीरियात पाठविल्याचे बोलले जाते, अर्थात इराणच्या सन्याने येथे हस्तक्षेप केल्याचे दिसत नाही.
आज इराण, रशिया, हेझबुल्लाहव्यतिरिक्त इतर राष्ट्रांची किंवा गटांची भूमिका लक्षात घेण्यासारखी आहे. या क्षेत्रातील कुर्दवांशिक गट जो सीरिया, इराक व तुर्कस्तानमध्ये आहे, तो एका वेगळ्या पातळीवर लढताना दिसून येतो. एकीकडे त्याला स्वातंत्र्याची स्वप्ने दिसत आहेत तर दुसरीकडे ते इस्लामिक स्टेटविरुद्ध खऱ्या अर्थाने लढत आहेत. तुर्कस्तान असादविरोधात उभा आहे, इस्लामिक स्टेटविरोधात लढायला तयार आहे; परंतु तसे केल्याने कुर्द गटाची समस्या निर्माण होईल हे तो जाणतो. सौदी अरेबिया व कतार मात्र असादविरोधात लढत आहेत. अमेरिका असादविरुद्धच्या लढय़ाला पािठबा देत आहे; परंतु प्रत्यक्षात लष्करी बळाचा वापर करताना हात राखताना दिसून येत आहे. इस्लामिक स्टेटचा रेटा, असादविरोधी गट, खुद्द असाद यांची राजवट आणि बाह्य़ हस्तक्षेप बघता सीरियातील गुंतागुंत सहज सुटणार नाही हे निश्चित. असाद यांची राजवट संपेपर्यंत हा लढा चालू राहील हे निश्चित. तसेच रशिया व इराण अशी कोणतीही नवीन राजवट येऊ देणार नाहीत, जी त्यांच्या राष्ट्रहिताला बाधक ठरेल. म्हणूनच इथे राजनयाचा वापर करून व्यवस्थापित संक्रमण साध्य करावे लागेल.
लेखक सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात संरक्षण व सामरिक शास्त्र विभागात प्राध्यापक आहेत.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
श्रीनगरमध्ये दोन वेगवेगळ्या दहशतवादी हल्ल्यांत तीन पोलीस मृत्युमुखी
दहशतवाद-हिंसाचाराविरोधात महापालिकेत सामूहिक शपथ
पाकच्या जनतेलाही दहशतवाद नकोसा – हंसराज अहिर
हँड ग्रेनेड हातात फुटून काश्मीरमध्ये एकाचा मृत्यू
Al Qaeda Terror: अमेरिकेत दहशतवादाप्रकरणी भारतीय तरुणाला २७ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
एकनाथ खडसेंची वापसी तर शेलारांना मंत्रीपदाची लॉटरी
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी
शरद पवारांना सांगितलं, फसवाफसवी करू नका-उदयनराजे
Rafale deal : पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राजीनामा द्यावा; मल्लिकार्जुन खर्गे यांची मागणी
राफेल प्रकरणावर केवळ पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीच उत्तर द्यावं : संजय राऊत
'डीजे' बंदी असेल तर तर विसर्जन होणार नाही, गणेशोत्सव मंडळांचा इशारा
ईशा अंबानीच्या साखरपुड्याला इटलीत बॉलिवूड कलाकारांची मांदियाळी
..म्हणून नेहा धुपियाने सहा महिन्यांपर्यंत लपवली प्रेग्नंसीची बातमी
Bigg Boss 12: 'भजन सम्राट' अनुप जलोटा सनी लिओनीचा 'बेबी डॉल' गातात तेव्हा..
'इंडियन आयडॉल १०'च्या सेटवर नेहा कक्कडने दिली प्रेमाची कबुली
महेश भट्ट यांच्यासोबतचा फोटो शेअर करणं अभिनेत्रीला पडलं महागात
नाण्यांच्या खुळखुळाटामुळे ‘टीएमटी’ त्रस्त
पाणघोडय़ाच्या पिल्लाचे पर्यटकांना दर्शन
विसर्जन मिरवणुकीतील पावित्र्य जपण्यासाठी प्रयत्न
‘किबे लक्ष्मी थिएटर’चे ८५ व्या वर्षांत पदार्पण
एनएमएमटीला इंधन दरवाढीच्या झळा
जोगेश्वरीच्या महात्मा फुले शासकीय वसतिगृहाची दुरवस्था
मालकी हक्कासाठी गृहसंस्थांचा लढा
गणरायाच्या निरोपासाठी पालिका सज्ज


Kamal Amrohi Meena Kumari | चंदन-मंजूची प्रेमकहाणी | Loksatta

प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर सिंचनाचे प्रमाण ३४ टक्के
मुंबई बॉम्बस्फोटातील आरोपीची नेपाळमध्ये गोळ्या घालून हत्या
रिलायन्सच्या सहभागाची मागणी भारताकडूनच
प्रकाश आंबेडकर आणि मायावती यांची भूमिका भाजपच्या पथ्यावर
ये है मुंबई मेरी जान
काही माणसं एकमेकांसाठीच जन्माला आलेली असतात, पण ती एकत्र राहू शकत नाहीत असा काहीसा दैवदुर्विलास असतो.
काही माणसं एकमेकांसाठीच जन्माला आलेली असतात, पण ती एकत्र राहू शकत नाहीत असा काहीसा दैवदुर्विलास असतो. कमाल अमरोही आणि मीनाकुमारी यांचं असंच झालं. ते एकमेकांसाठीच जन्माला आलेले होते, पण..
काही माणसं ही एकमेकांसाठी जन्माला आलेली असतात, पण ती एकत्र राहू शकत नाहीत असा काहीसा दैवदुर्विलास असतो. मीनाकुमारी आणि कमाल अमरोहींचं असंच झालं. ते एकमेकांसाठी जन्माला आलेले होते; पण फार काळ एकत्र राहू शकले नाहीत. दोघंही अत्यंत संवेदनशील होते. अप्रतिम लेखक होते. दोघांनीही हिंदी चित्रपटांतच नव्हे, तर भारतीय चित्रपटांत आपली नाममुद्रा उमटविली होती. दोघंही माणूस म्हणून श्रेष्ठ होते. दोघेही परस्परांचा आदर करत होते. पण..
..पण कुठंतरी काहीतरी बिघडलं होतं. या दोघांनी फारसं एकत्र न राहूनही इतिहास घडवला होता, हेच त्यांच्या नात्यातलं सौंदर्य होतं. नियती असं का करते, हे कधीच कळत नाही. तिचे हिशेबच निराळे
माझं या दोघांबरोबर घट्ट नातं जमलं होतं. कमालसाहेब व मीनाजींच्या स्वभावातली दिलदारी याला कारणीभूत आहे. मला अजूनही कमालसाहेबांबरोबर झालेली ती पहिली भेट आठवते. सरदार चंदुलाल शहा यांनी आझाद मदानात फिल्म इंडस्ट्रीसंबंधी एक ऐतिहासिक प्रदर्शन भरवलं होतं. तिथे कमालसाहेबांच्या ‘पाकिजा’चा सेट लागला होता. भव्य सेट होता तो. हजारो रसिकांनी या प्रदर्शनाला भेट दिली. या प्रदर्शनात फक्त आमचंच रेस्टॉरंट होतं. त्यामुळे सर्व कलाकार, रसिक आमच्या इथंच यायचे. तेव्हा कमालसाहेबांची ओळख झाली. चार-पाच मित्रांच्या घोळक्यात ते राजासारखे वावरत होते आणि मजेत प्रदर्शन एन्जॉय करत होते. पण त्यावेळी फक्त ओळख झाली. मत्री नंतर झाली.
मात्र, या पहिल्याच भेटीत लक्षात आलं, की हा माणूस काही वेगळाच आहे. टिपिकल फिल्मी नाही. तरीही फिल्मसाठी सर्वस्व झोकून देऊन काही करत राहणारा आहे. माझ्या पापाजींना त्यांच्याबद्दल प्रेम होतं. कारण ‘जेलर’, ‘पुकार’, ‘महल’सारख्या चित्रपटांचं लेखन त्यांनी केलं होतं. परंतु ते आमच्याकडे जेवायला येत नसत. कारण आमच्याकडचं मटण हे ‘झटका’ असे, ‘हलाल’नसे. आणि कमालजींना ते आवडत नसे. एकदा ते पापाजींना म्हणालेही, ‘‘तुम्ही झटका मटण देता म्हणून मी येत नाही.’’ तर पापाजींनी लगेच प्रत्युत्तर केलं, ‘‘मी पंजाबी आहे कमालजी. मी असंच मटण देणार.’’ खदखदून हसत कमालजींनी त्यांना दाद दिली.
मीनाजी मला पहिल्यांदा भेटल्या त्या धर्मेद्रबरोबर. त्यांचं व धरमचं खास नातं होतं. धरम त्यांना घेऊन ‘प्रीतम’मध्ये यायचा. दोघंही एका ठरावीक टेबलवर बसून जेवायचे, मद्य घ्यायचे व निघून जायचे. मीनाजी खूप कमी बोलत असत. त्यांचं व माझं वय सारखंच होतं. धरम माझ्यापेक्षा दोन वर्षांनी लहान होता. आमची झकास मत्री होती. दिल खोल के दोस्ती करणारा जाट आहे धरम त्यानं त्यावेळी नुकताच एक चित्रपट साइन केला होता आणि नवी फियाट कार विकत घेतली होती. त्या रात्री प्रीतममध्ये मद्य प्यायल्यावर तो व मीनाजी जायला निघाले असता मी म्हणालो, ‘‘धरम, आज टॅक्सी घेऊन जा. नवी गाडी आहे, त्यात काही घडायला नको.’’ धरम म्हणाला, ‘‘छोडो यार. मी आत्ता खंडाळ्याला गाडी घेऊन जाईन. चलो मीना.’’ मीनाजी शांत होत्या. मी त्यांना रस्त्यापर्यंत सोडायला गेलो. धरमनं जोशात गाडी काढली, पहिला गिअर टाकला आणि कार हातातून निसटली आणि समोरच्या दुभाजकावर जाऊन आपटली. कसला आवाज झाला म्हणून मी बघायला वळलो.. तर हा अपघात त्यानं त्यावेळी नुकताच एक चित्रपट साइन केला होता आणि नवी फियाट कार विकत घेतली होती. त्या रात्री प्रीतममध्ये मद्य प्यायल्यावर तो व मीनाजी जायला निघाले असता मी म्हणालो, ‘‘धरम, आज टॅक्सी घेऊन जा. नवी गाडी आहे, त्यात काही घडायला नको.’’ धरम म्हणाला, ‘‘छोडो यार. मी आत्ता खंडाळ्याला गाडी घेऊन जाईन. चलो मीना.’’ मीनाजी शांत होत्या. मी त्यांना रस्त्यापर्यंत सोडायला गेलो. धरमनं जोशात गाडी काढली, पहिला गिअर टाकला आणि कार हातातून निसटली आणि समोरच्या दुभाजकावर जाऊन आपटली. कसला आवाज झाला म्हणून मी बघायला वळलो.. तर हा अपघात मी धावत गेलो. सुदैवानं दोघांनाही काही झालं नव्हतं. ओरखडाही आला नव्हता. धरम मीनाजींकडे थोडासा घाबरून पाहत होता. पण मीनाजी शांत होत्या. त्यांचं ते धर्य बघून मी चाट पडलो. मी वरमलेल्या धरमला म्हणालो, ‘‘आता तरी टॅक्सीनं जाशील का मी धावत गेलो. सुदैवानं दोघांनाही काही झालं नव्हतं. ओरखडाही आला नव्हता. धरम मीनाजींकडे थोडासा घाबरून पाहत होता. पण मीनाजी शांत होत्या. त्यांचं ते धर्य बघून मी चाट पडलो. मी वरमलेल्या धरमला म्हणालो, ‘‘आता तरी टॅक्सीनं जाशील का
‘पाकिजा’च्या काळात कमालसाहेबांशी माझी खरी दोस्ती झाली. ते माझ्यापेक्षा पंधरा वर्षांनी मोठे होते. पण वय विसरून आम्ही एकमेकांचे मित्र बनलो. ते मनातल्या अनेक गोष्टी मला सांगत. कमालसाहेब अतिशय देखणे होते. चित्रपटाच्या नायकासारखे ते अमरोह्यचे. त्यांचं मूळ नाव होतं- सय्यद आमीर हैदर कमाल नकवी. त्यांचे सर्वात मोठे बंधू त्यांच्यापेक्षा अठरा वर्षांनी, तर बहीण नऊ वर्षांनी मोठी होती. सय्यद लेखन करत होता. त्यातच रमत होता. मोठय़ा बहिणीच्या लग्नात सय्यद तरुण झाला होता. त्याच्या अवतीभवती काही सुंदर मुली होत्या. सय्यदने त्यांच्यावर प्रभाव पाडायला म्हणून अशी एक गोष्ट केली, की जी मोठय़ा भावाला अजिबात आवडली नाही. त्याने सय्यदला बोलावलं व विचारलं, ‘‘हे काय ते अमरोह्यचे. त्यांचं मूळ नाव होतं- सय्यद आमीर हैदर कमाल नकवी. त्यांचे सर्वात मोठे बंधू त्यांच्यापेक्षा अठरा वर्षांनी, तर बहीण नऊ वर्षांनी मोठी होती. सय्यद लेखन करत होता. त्यातच रमत होता. मोठय़ा बहिणीच्या लग्नात सय्यद तरुण झाला होता. त्याच्या अवतीभवती काही सुंदर मुली होत्या. सय्यदने त्यांच्यावर प्रभाव पाडायला म्हणून अशी एक गोष्ट केली, की जी मोठय़ा भावाला अजिबात आवडली नाही. त्याने सय्यदला बोलावलं व विचारलं, ‘‘हे काय’’ सय्यदनं कानावर हात ठेवले. तेव्हा भावानं- ‘‘तू काय केलंस हे मी माझ्या डोळ्यांनी पाहिलंय. खोटं बोलू नकोस. खानदानाला बट्टा लावू नकोस,’’ असं म्हणत सैय्यदला एक जोराची थप्पड लगावली. त्या थपडेनं सय्यद खाली पडला. अंगाला धूळ लागली. त्या रात्री बहिणीचं लग्नघर सोडून तो पळून गेला ते घराण्याचं व गावाचं नाव रोशन करून परत येईन, असा निश्चय करूनच
अमरोह्यहून तो लाहोरला गेला. तिथं लेखक म्हणून बस्तान बसवण्याचा त्यानं प्रयत्न केला. या प्रयत्नांत त्याची भेट महान गायक-अभिनेता कुंदनलाल सगल यांच्याशी झाली. सगलजींनी त्याला मुंबईला जाऊन सोहराब मोदींना भेटण्याचा सल्ला दिला. त्यांनी भेटीची वेळही ठरवून दिली. ठरलेल्या वेळी १८-१९ वर्षांचा सय्यद सोहराब मोदींकडे गेला. जरा मोठं दिसण्यासाठी त्यानं केस अस्ताव्यस्त ठेवले होते व उगाचच एक जाड काडय़ांचा चष्मा घातला होता. गेटवर द्वारपालानं त्याला अडवलं, ‘‘भेटीची वेळ ठरली आहे का’’ खुद्द सगलसाहेबांनी या फाटक्या तरुणाची व सोहराब मोदींची भेट ठरवल्याचं ऐकून त्यानं विचित्र नजरेनं त्याच्याकडे पाहिलं. ‘‘तू काय करतोस’’ खुद्द सगलसाहेबांनी या फाटक्या तरुणाची व सोहराब मोदींची भेट ठरवल्याचं ऐकून त्यानं विचित्र नजरेनं त्याच्याकडे पाहिलं. ‘‘तू काय करतोस’’ या प्रश्नाचं उत्तर- ‘‘लेखन करतो,’’ म्हटल्यावर द्वारपाल म्हणाला, ‘‘लगते तो नहीं हो’’ या प्रश्नाचं उत्तर- ‘‘लेखन करतो,’’ म्हटल्यावर द्वारपाल म्हणाला, ‘‘लगते तो नहीं हो’’ सय्यदनं ताडकन् उत्तर दिलं, ‘‘मैं लगने की नहीं, सुनने की चीज़्‍ा हूँ’’ सय्यदनं ताडकन् उत्तर दिलं, ‘‘मैं लगने की नहीं, सुनने की चीज़्‍ा हूँ’’ अखेर सय्यद सोहराबजींसमोर पोचला. त्यांनाही एवढय़ा कोवळ्या लेखकाबद्दल आश्चर्य वाटलं. तेही म्हणाले, ‘‘लगते नहीं हो.’’ सय्यदनं तेच उत्तर दिलं- ‘‘मैं लगने की नहीं, सुनने की चीज़्‍ा हूँ’’ अखेर सय्यद सोहराबजींसमोर पोचला. त्यांनाही एवढय़ा कोवळ्या लेखकाबद्दल आश्चर्य वाटलं. तेही म्हणाले, ‘‘लगते नहीं हो.’’ सय्यदनं तेच उत्तर दिलं- ‘‘मैं लगने की नहीं, सुनने की चीज़्‍ा हूँ’’ मोदी चकित झाले व म्हणाले, ‘‘ठीक है’’ मोदी चकित झाले व म्हणाले, ‘‘ठीक है फिर कुछ सुनाओ’’ सय्यद त्या तयारीत गेला नव्हता. त्याच्या हातात एक फाइल होती. त्यातल्या कोऱ्या पानांकडे पाहत त्यानं एक कथा ऐकवायला सुरुवात केली. १५-२० मिनिटं झाल्यावर सोहराबजींनी त्याला थांबण्याचा हात केला आणि ते न बोलता तिथून उठले व निघून गेले. सय्यदला काही कळेना, काय झालं ते. काही क्षणानंतर त्याला टाईपरायटरचा आवाज ऐकू आला. सोहराबजी परत आले. ते म्हणाले, ‘‘तुम कमाल की चीज हो मी आजवर इतक्या जणांकडून इतक्या कथा ऐकल्या; पण तू मला कथा ऐकवताना मी अक्षरश: तो चित्रपट पाहतो आहे असं मला वाटलं. पण तू पानं उलटत नव्हतास आणि न अडखळता धाडधाड कथा सांगत होतास. तुम कमाल की चीज हो मी आजवर इतक्या जणांकडून इतक्या कथा ऐकल्या; पण तू मला कथा ऐकवताना मी अक्षरश: तो चित्रपट पाहतो आहे असं मला वाटलं. पण तू पानं उलटत नव्हतास आणि न अडखळता धाडधाड कथा सांगत होतास. तुम कमाल की चीज हो माझ्यासाठी तू पुढचे दोन चित्रपट लिहिणार आहेस. हे त्याचं कॉन्ट्रॅक्ट आणि हा तीन हजार रुपयांचा चेक.’’ ते पुन:पुन्हा म्हणत होते, ‘‘तुम कमाल की चीज हो माझ्यासाठी तू पुढचे दोन चित्रपट लिहिणार आहेस. हे त्याचं कॉन्ट्रॅक्ट आणि हा तीन हजार रुपयांचा चेक.’’ ते पुन:पुन्हा म्हणत होते, ‘‘तुम कमाल की चीज हो’’ सय्यद त्यांना म्हणाला, ‘‘सर, आप बार बार मुझे कमाल बोल रहे हो, तो मैं लिखने के लिये ‘कमाल अमरोही’ नाम लेता हूं, जिस में मेरे गाव का नाम शामिल है’’ सय्यद त्यांना म्हणाला, ‘‘सर, आप बार बार मुझे कमाल बोल रहे हो, तो मैं लिखने के लिये ‘कमाल अमरोही’ नाम लेता हूं, जिस में मेरे गाव का नाम शामिल है’’ आणि अशा प्रकारे ‘कमाल अमरोही’चा जन्म झाला’’ आणि अशा प्रकारे ‘कमाल अमरोही’चा जन्म झाला थप्पड खाणारा सय्यद आता इतिहासात दफन झाला होता. एका निवांत क्षणी कमालसाहेबांनी हा किस्सा मला सांगितला होता.
कमालसाहेबांना तीन मुलं होती- रुखसार ही मुलगी व ताजदार, शानदार हे मुलगे. त्यांच्या तीन पत्नी होत्या- पहिली बिल्कीस बानू, दुसरी मेहमुदी आणि तिसरी मीनाकुमारी. ही तिन्ही मुलं मेहमुदी बेगमची. बिल्कीस बानू ही नर्गिसजींच्या आईकडे लग्नापूर्वी काम करत असे. मीनाजींची व कमालसाहेबांची गाठ पडली ती ‘तमाशा’ या चित्रपटाच्या सेटवर. अशोककुमार यांनी ती भेट घडवली होती. तोवर मीनाजींना पडद्यावर पाहून, त्यांचा अभिनय पाहून कमालसाहेब त्यांच्या प्रेमात बुडाले होते.
‘‘मैं मीना को मिलने के बहाने ढूँढता था अली बक्ष- उसके वालिद- उसके इर्दगिर्द हमेशा रहते थे अली बक्ष- उसके वालिद- उसके इर्दगिर्द हमेशा रहते थे पण मी तर तिच्या प्रेमात आकंठ बुडालो होतो. मी तिला ‘अनारकली’ हा माझा नवा चित्रपट देऊ केला. ती काम करायला तयार होती. दरम्यान, मीनाला महाबळेश्वरला एक अपघात झाला आणि तिला ससूनला अ‍ॅडमिट केलं गेलं..’’ कमालसाहेब सांगत होते, ‘‘मी तिला पुण्याला भेटायला गेलो. सोबत गुलदस्ता होता. ती एक औषध घेत नव्हती. मी जरा दटावल्यावर तिनं ते औषध घेतलं. बस्स.. सिलसिला सुरू झाला. मग मी तिला भेटायला रोज संध्याकाळी मुंबईहून पुण्याला जाऊ लागलो.’’ मी कमालसाहेबांना म्हणालो, ‘‘काहीही सांगू नका. मुंबईहून रोज पुण्याला जाणं काही खाऊ आहे का पण मी तर तिच्या प्रेमात आकंठ बुडालो होतो. मी तिला ‘अनारकली’ हा माझा नवा चित्रपट देऊ केला. ती काम करायला तयार होती. दरम्यान, मीनाला महाबळेश्वरला एक अपघात झाला आणि तिला ससूनला अ‍ॅडमिट केलं गेलं..’’ कमालसाहेब सांगत होते, ‘‘मी तिला पुण्याला भेटायला गेलो. सोबत गुलदस्ता होता. ती एक औषध घेत नव्हती. मी जरा दटावल्यावर तिनं ते औषध घेतलं. बस्स.. सिलसिला सुरू झाला. मग मी तिला भेटायला रोज संध्याकाळी मुंबईहून पुण्याला जाऊ लागलो.’’ मी कमालसाहेबांना म्हणालो, ‘‘काहीही सांगू नका. मुंबईहून रोज पुण्याला जाणं काही खाऊ आहे का आणि तुमची कामं सोडून तुम्ही जात होता आणि तुमची कामं सोडून तुम्ही जात होता माझा विश्वास नाही बसत.’’
‘‘कुलवंत, तू प्रेम केलंस का कधी तुला हे नाही कळणार. ये तेरे बस की बात नहीं. बस तूने अपनी दुनिया से दुसरी दुनिया नहीं देखी है तुला हे नाही कळणार. ये तेरे बस की बात नहीं. बस तूने अपनी दुनिया से दुसरी दुनिया नहीं देखी है तर.. हळूहळू मी माझं प्रेम व्यक्त केलं. तिनं ते स्वीकारलं. आम्ही गुपचूप लग्न केलं. मीनाला मी ‘दायरा’ ऑफर केला होता. आमच्या प्रेमाची चाहूल अली बक्ष यांना लागली होती. त्यांनी ‘दायरा’ घ्यायला विरोध केला. मीनानं तेव्हा मेहबूब खानसाहेबांचा ‘अमर’ स्वीकारला होता. तिला ‘दायरा’त काम केल्यावाचून राहवेना. तिनं ‘अमर’ सोडला. तो नंतर मधुबालानं केला. ती अली बक्षना न सांगताच ‘अमर’ सोडून थेट ‘दायरा’च्या सेटवर आली..’’ असं म्हणून त्यांनी सुस्कारा सोडला.. ‘‘तिनं ‘दायरा’ केला, पण आमच्या नात्यात दरार कशी येत गेली, ते कळलंच नाही.’’
मीनाजी मला गप्पा मारताना म्हणाल्या होत्या- ‘‘लग्न करताना चंदननं (त्या कमालसाहेबांना प्रेमानं ‘चंदन’ म्हणत.) मला अट घातली होती की, मला तीन मुलं आधीच आहेत, त्यामुळे आपल्याला मूल होता कामा नये. प्रेमाच्या नव्या नव्हाळीत मी ‘हो’ म्हणून बसले खरी; पण मला आई व्हायचं होतं. पण कमालसाहेबांची इच्छा नसताना ते शक्य नव्हतं. मला या सगळ्याचा अस ताण येऊ लागला. त्यात आईकडचं कुटुंबही माझ्यावर अवलंबून होतं. माझी झोप उडाली. मी रात्र रात्र जागू लागले. चंदन जवळ नसताना मी तो जिथं असेल तिथं फोन करून त्याच्याशी बोलू लागले. आमच्यात सारं काही ठीक नव्हतं. तरीही कॅमेऱ्यासमोर गेले की मी वेगळी बनायचे. ती प्रकाशमय झगमगीत आभासी दुनिया मला वास्तवातल्या अंधारापासून दूर न्यायची. पण रात्रीचा अंधार दूर कसा होणार मी खूप वाचायचे. मग डोळे दुखायचे. तरीही वाचायचे. झोपेच्या गोळ्यांचा फारसा उपयोग व्हायचा नाही. एकदा झोपेची तक्रार घेऊन मी डॉक्टरांकडे गेले होते. त्यांनी मला रोज रात्री ब्रँडीचा एक पेग घ्यायला सांगितलं. पहिले दोन महिने मी एकच पेग घेऊन झोपायचा प्रयत्न करू लागले. झोप लागायचीच असं नाही, पण बरं वाटायचं. फिर धीरे धीरे दारू की गलत लत मुझे लग गयी मी खूप वाचायचे. मग डोळे दुखायचे. तरीही वाचायचे. झोपेच्या गोळ्यांचा फारसा उपयोग व्हायचा नाही. एकदा झोपेची तक्रार घेऊन मी डॉक्टरांकडे गेले होते. त्यांनी मला रोज रात्री ब्रँडीचा एक पेग घ्यायला सांगितलं. पहिले दोन महिने मी एकच पेग घेऊन झोपायचा प्रयत्न करू लागले. झोप लागायचीच असं नाही, पण बरं वाटायचं. फिर धीरे धीरे दारू की गलत लत मुझे लग गयी जो मुझे अब छोडती ही नहीं जो मुझे अब छोडती ही नहीं
मीनाजी आणि कमालसाहेबांत अनबन सुरू होती. पण त्यांचं परस्परांवर अतिशय प्रेमही होतं. ‘तुझं माझं जमेना, तुझ्यावाचून करमेना’ असं काहीसं विचित्र नातं होतं त्यांचं. याच काळात एका पुरस्कार वितरण सोहोळ्याला मीनाजी व कमालसाहेब एकत्र गेले होते. मात्र, तिथं जाण्यापूर्वी त्यांच्यात काही खटका उडाला होता. तरीही नेहमीसारखा मुखवटा परिधान करून दोघेही कार्यक्रमाला गेले. मीनाजींना पुरस्कार मिळाला. ती ट्रॉफी घेऊन त्या व्यासपीठावरून सरळ घरी निघून गेल्या. परंतु त्यांची पर्स त्या तिथंच विसरल्या. कमालजींनी ती पर्स बघितली, पण उचलली नाही. कार्यक्रम संपल्यावर ते निघून गेले. मुमताजनं ती पर्स बघितली व दुसऱ्या दिवशी मीनाजींना घरी नेऊन दिली. मीनाजींनी तिला धन्यवाद दिले. तेव्हा त्यांनी कमालसाहेबांना विचारलं, ‘चंदन, तुम्ही शेजारी पर्स राहिलेली पाहिली नव्हती का
‘‘हां मंजू (ते मीनाजींना ‘मंजू’ म्हणत.), पाहिली होती.’’
‘‘मग ती का घरी आणली नाहीत
‘‘आज तू विसरलेली पर्स आणायला सांगशील.. उद्या विसरलेली चप्पल आणायला सांगशील मी असलं काही करणार नाही.’’
दोघांत विकोपाचं भांडण झालं. कमालसाहेबांनी त्यांच्यावर हात उगारला. त्या दिवशी पती-पत्नी म्हणून त्यांचं नातं मनातनं संपलं. मीनाजी सांगत होत्या, ‘‘एका शुटिंगच्या वेळी चंदनच्या एका मित्राबरोबर माझं वाजलं. मला लाळघोटेपणा आवडत नाही. मी चंदनला फोन करून सेटवर येऊन जायला सांगितलं. पण का कोण जाणे, चंदन आला नाही. मला राग आला. माझा नवरा माझी बाजू घ्यायला येत नाही.. असं का हे नातंच संपवून टाकू. मी थेट मेहमूदच्या (प्रसिद्ध विनोदी अभिनेते) घरी गेले.’’
याबद्दल कमालसाहेबांचं म्हणणं असं की- ‘‘मी दुसऱ्या दिवशी मेहमूदच्या घरी गेलो व मंजूला म्हणालो, ‘चल, झालं तेवढं पुरं झालं. आपण घरी जाऊ या आपल्या.’ तिनं मी काल न येण्याचं कारण विचारलं. मी तिला सांगितलं, ‘मी आलो असतो तर शब्दानं शब्द वाढला असता आणि आणखी काहीतरी विपरीत घडलं असतं. मी आज त्याला नक्की खडसावेन, त्याच्याशी संबंध तोडेन. पण तू घरी चल.’ मीना आली नाही. मी तिला म्हणालो, ‘हे बघ, मी तुला आज घ्यायला आलोय. उद्या येणार नाही.’ लेकीन मीना मेरे साथ आयी नहीं फिर कभी मेरे साथ हमारे घर में उसने कदम रखा नहीं फिर कभी मेरे साथ हमारे घर में उसने कदम रखा नहीं’’ बाकी हकीकत पुढील आठवडय़ात..
शब्दांकन : नीतिन आरेकर
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
Pak vs Afg : सामना गमावल्यानंतर रडू कोसळलेल्या अफगाणिस्तानच्या खेळाडूची शोएब मलिकने काढली समजूत
१२ लाखात अनुभवा रेल्वे प्रवासाचा राजेशाही थाट
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
एकनाथ खडसेंची वापसी तर शेलारांना मंत्रीपदाची लॉटरी
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी
शरद पवारांना सांगितलं, फसवाफसवी करू नका-उदयनराजे
Rafale deal : पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राजीनामा द्यावा; मल्लिकार्जुन खर्गे यांची मागणी
राफेल प्रकरणावर केवळ पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीच उत्तर द्यावं : संजय राऊत
'डीजे' बंदी असेल तर तर विसर्जन होणार नाही, गणेशोत्सव मंडळांचा इशारा
ईशा अंबानीच्या साखरपुड्याला इटलीत बॉलिवूड कलाकारांची मांदियाळी
..म्हणून नेहा धुपियाने सहा महिन्यांपर्यंत लपवली प्रेग्नंसीची बातमी
Bigg Boss 12: 'भजन सम्राट' अनुप जलोटा सनी लिओनीचा 'बेबी डॉल' गातात तेव्हा..
'इंडियन आयडॉल १०'च्या सेटवर नेहा कक्कडने दिली प्रेमाची कबुली
महेश भट्ट यांच्यासोबतचा फोटो शेअर करणं अभिनेत्रीला पडलं महागात
नाण्यांच्या खुळखुळाटामुळे ‘टीएमटी’ त्रस्त
पाणघोडय़ाच्या पिल्लाचे पर्यटकांना दर्शन
विसर्जन मिरवणुकीतील पावित्र्य जपण्यासाठी प्रयत्न
‘किबे लक्ष्मी थिएटर’चे ८५ व्या वर्षांत पदार्पण
एनएमएमटीला इंधन दरवाढीच्या झळा
जोगेश्वरीच्या महात्मा फुले शासकीय वसतिगृहाची दुरवस्था
मालकी हक्कासाठी गृहसंस्थांचा लढा
गणरायाच्या निरोपासाठी पालिका सज्ज


प्लासी | Plassey

प्लासी खेड्यामधील लढाईमधून ब्रिटिश साम्राज्याचा बंगालमध्ये चंचुप्रवेश झाला.
प्लासी: बंगालच्या नबाब सिराज-उद्दौला व ईस्ट इंडिया कंपनीचा सेनापती रॉबर्ट क्लाईव्ह यांच्यात इ.स.१७५७ मध्ये प्लासी येथे युद्ध झाले.
या युद्धाचे स्मारक भागिरथी किनारीच्या युद्धभूमीवर आहे.
परंतु नदीने प्रवाह बदलत्याने ते अर्धे वाहून गेले आहे.
या वर्गातील आणखी काही लेख
This entry was posted in सामान्य ज्ञान and tagged ईस्ट इंडिया कंपनी, प्लासी, बंगाल, भागिरथी किनारा, भुगोल, सिराज-उद्दौला, सेनापती रॉबर्ट क्लाईव्ह on एप्रिल 1, 2011 by प्रशासक.
← दुध्याची रबडी मनाची जखम →


देव आणि लुच्चेगिरी | Dev Ani Lucchegiri

देवाने एकदा आपल्या नोकराला आज्ञा केली की, ‘ढोंग आणि लबाडीचे मिश्रण करून तू ते सगळ्या कारागिरांना वाटून दे. ’ त्याप्रमाणे नोकराने मिश्रण तयार करून वाटले. परंतु त्यातील खूपसे शिल्लक राहिले. तेव्हा त्या सेवकाने ते नंतर आलेल्या शिंपी आणि सोनार लोकांना वाटून टाकले.
तात्पर्य:- सगळ्या धंदयात लबाडी ही होतेच, परंतु सोनार आणि शिंपी हे लबाडीकरिता फार पूर्वीपासूनच प्रसिद्ध आहेत.
या वर्गातील आणखी काही लेख
मनुष्य आणि त्याचा लाकडी देव
देव आणि नास्तिक मनुष्य
मुलांना गोष्टी कथा सांगाव्यात
देवा, तुमचं कसं व्हायचं
This entry was posted in इसापनीती कथा and tagged इसापनीती, कथा, कारागिर, गोष्ट, गोष्टी, देव, सोनार on एप्रिल 9, 2011 by प्रशासक.
← तुझं देणं ज्ञानप्राप्ती →


उपासना गुरुचरित्राची | Loksatta

प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर सिंचनाचे प्रमाण ३४ टक्के
मुंबई बॉम्बस्फोटातील आरोपीची नेपाळमध्ये गोळ्या घालून हत्या
रिलायन्सच्या सहभागाची मागणी भारताकडूनच
प्रकाश आंबेडकर आणि मायावती यांची भूमिका भाजपच्या पथ्यावर
धर्मस्थापना हेच मुख्य कार्य असल्यामुळे नृसिंह सरस्वतींनी दत्त भक्ती स्वीकारली.
नृसिंह सरस्वतींनी चौदाव्या शतकात लिहिलेला ‘श्री गुरुचरित्र’ हा दत्त भक्तांच्या दृष्टीने एक महत्त्वाचा ग्रंथ. भाविक भक्तिभावाने त्याची पारायणे करतात.
सवेचि मागुति विलया जाती
तैसी नव्हे श्री दत्तात्रेय मूर्ती
सर्व दत्तपंथीयांना प्रमाणभूत वाटणारा मराठी ग्रंथ म्हणजे ‘श्रीगुरुचरित्र’ होय. या ग्रंथात एकूण बावन्न अध्याय आहेत. श्रीदत्तांचा पहिला अवतार श्रीपाद श्रीवल्लभ, दुसरा नृसिंह सरस्वती व तिसरा अक्कलकोटचे स्वामी समर्थ आहेत, असे सांगतात. त्यातील पहिला अवतार श्रीपाद विल्लभ यांनी कृष्णा पंचगंगा संगमावर नृसिंहवाडी येथे जपानुष्ठान केले. भीमा अमरजा संगमावर गाणगापूर येथे त्यांचे वास्तव्य दोन तपे म्हणजे चोवीस वर्षे होते. त्यामुळे गाणगापूरला दत्तपंथीयांत अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.
गुरुचरित्राच्या चवथ्या अध्यायात आलेल्या दत्त कथेचा आधी परिचय मला महत्त्वाचा वाटतो. असे म्हटले जाते की ब्रह्मदेवाचे जे सात पुत्र होते त्यात अत्री प्रमुख होत. त्यांची पत्नी अनुसूया. ती रुपवती, पतिव्रता, पतिसेवा तत्पर मनापासून अतिथी सेवा करणे हा तिचा आचार होता.
 उष्ण तिसी लागे म्हणोनि मंद मंद तपतसे अग्नी झाला अति भीत मंद मंद तपतसे अग्नी झाला अति भीत शीतल असे वर्तत वायु झाला भयभीत मंद मंद वर्ततसे अशा प्रकारे तिची महती सांगणारे सर्व वर्णन श्रीगुरुचरित्रात आहे.
योग, ज्ञान, संन्यास, वैराग्य, सातत्य, चिकाटी, चमत्कार व कडक शिस्त व शिस्तीचे कडक आचरण म्हणजे गुरुचरित्र होय. या सगळ्या गोष्टीचे एकत्रित करून सामान्य माणसाला योग्य मार्ग दाखवण्याचा प्रयत्न केला आहे. भक्ती, मुक्ती, अनन्यसाधारण भरवसा (विश्वास) ठेवण्याचा प्रयत्न करून साकल्याने विचार करावयास लावणारे दैवत आहे.
हा विषय व यातील आशय हा पूर्ण श्रद्धेचा आहे. पण या गोष्टी सातत्याने पार पाडावयाच्या म्हणजे शरीर प्रकृती उत्तम हवी. निरामय हवी. तरच हातून सेवा घडते.
धर्मस्थापना हेच मुख्य कार्य असल्यामुळे नृसिंह सरस्वतींनी दत्त भक्ती स्वीकारली. त्यामुळे अनेक भक्त वाढले. जप, तप, हाच मुख्य नेम असल्यामुळे ‘‘अवतार धरतां मानुषि तया परी रहाटावे॥’’ हे मनी धरून ते या नात्याने दत्ताची उपासना करीत. यांच्या काळासंबंधाने मतभेद आहेत. पण त्यामध्ये सामान्य माणसाला रस नाही श्री गुरूंचे आयुष्य ऐंशी वर्षांचे होते. त्यांचा जन्म सन १३७८ मानतात. त्याचप्रमाणे त्यांच्या निजानंद गमनाचा काळ शके १४४० मानतात. श्रीगुरूंनी आपल्या दीर्घ आयुष्यात प्रतिकूल परिस्थितीतही लोकरक्षणाचे व धर्मसंस्थापनाचे फार मोठे अमोल कार्य केले आहे. नृसिंहवाडी व गाणगापूर या जुन्या तीर्थाना नवा उजाळा देऊन त्यांचे माहात्म्य वाढवले. लोकांना सन्मार्ग दाखवला. अनेकांच्या भौतिक व्याधी दूर केल्या. अनेक लोकांना आत्मिक समाधान प्राप्त करून दिले. व्रते व वैकल्ये आणि कर्मकांड यांची पुनस्र्थापना करून सर्वसामान्य लोकांना शाश्वत सुखाचा मार्ग दाखवला. समाजातील तळागाळातील लोकांनाही त्यांनी सोबत घेतले.
त्याकाळी म्लेंच्छ राजांचे आक्रमण मधून मधून होत होते, पण काही म्लेंच्छ राजेही त्यांचे सेवक होते. त्यांच्यावरही महाराजांच्या कर्तृत्वाचा व अधिकाराचा फार मोठा प्रभाव होता. हिंदू धर्माच्या पडत्या काळात वर्णाश्रम व धर्माची विस्कळीत झालेली अवस्था त्यांनी सावरून धरली. तत्त्वज्ञान व आचारधर्म यांचे सुधारित नवे आदर्श स्वत:च्या आचरणाने व उपदेशाने सिद्ध केले, असे सांगितले जाते.
तेराव्या शतकाच्या अखेपर्यंत दत्त उपासनेचा जो प्रवाह वाहत आला त्याला सजीव करण्याचे काम नृसिंह सरस्वतींनी केले. त्यांचे जीवनकार्य केवळ दत्त उपासनेच्या पुरते नसून सर्व महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक, राजकीय जीवनात दीपस्तंभासारखे मार्गदर्शक आहे. त्यांच्या काळात संघर्षमय परिस्थिती निर्माण झाली होती. त्यातूनच या संतांचा उदय झाला. त्या काळात आक्रमशील संस्कृतीने हिंदू परंपरेचा नाश करण्याचा प्रयत्न सर्व महाराष्ट्रभर चालविला होता. त्या महान संकटातून महाराष्ट्राला मुक्त करण्याचे काम स्वामींनी केले. असा अनेक लोकांचा दत्त, दत्तपंथ व स्वामींचे कार्य याकडे पाहण्याचा वेगवेगळा दृष्टिकोन होता. पण सर्वाचा सारांश एकच होता. धर्मस्थापना हेच मुख्य कार्य असल्यामुळे महाराजांनी एका विशिष्ट देवाची भक्ती वाढविली नाही. तप, सदाचरण, ध्यानधारणा यालाच महत्त्व होते.
त्याकाळी निजामशाही व आदिलशाही या मुस्लीम राजांच्या स्वामित्वाखाली महाराष्ट्राला नांदावे लागले. ती राजवट कधी जुलमी तर कधी सुसह्य़ होती. मूर्तीची, देवळांची मोडतोड झाली. बाटवाबाटवी झाली. काही काळाने दिलजमाई झाली. धर्माधर्मातील कटुता न वाढावी व हिंदू धर्माचे व समाजाचे परधर्मीयांकडून संरक्षण केले. हेच मुख्य कार्य आहे. त्याचे वर्णन गुरुचरित्रात आहे. त्याच प्रमाणे वैदिक धर्माचे रक्षण व त्याची वाढ हाही मुख्य हेतू होता. श्रीज्ञानेश्वरांच्या वारकऱ्यांनी महाराष्ट्रातील फार मोठय़ा वर्गाचा मनुष्य या नात्याने अध:पात होऊ दिला नाही. नृसिंह सरस्वतीचे कार्य नंतरच होते. जनतेत आत्मविश्वास उत्पन्न करून मनोधैर्य वाढवले. भक्तीमार्गाकडे वळवले. गायनावर महाराजांची फार छाप होती. त्यांना आवड होती. त्यामुळे जनतेच्या मुखी याचे वर्णन करणारी काव्ये होती. दत्तप्रेमींना मराठी भाषेप्रमाणे संस्कृत स्तोत्रांबद्दलही आदर आहे.
गुरुचरित्रातील कित्येक ओव्यांना मंत्राचे सामथ्र्य आहे. किंवा हा सगळा ग्रंथच प्रभावी मंत्र आहे, असे मानले जाते. गुरुचरित्राचे पारायण कसे व किती दिवसांत करावे. याचेही मार्गदर्शन या गं्रथात आहे. सप्ताह वाचावयाची पद्धतीही सांगितली आहे. शुचिर्भूत होऊन, रांगोळी काढून, स्नानसंध्या करून, संकल्प करून एकाच आसनावर बसावे. अतत्त्वार्थ भाषण करू नये. सुंदर दिवा लावून त्याची पूजा करून वडील माणसांना नमस्कार करून पूर्वेकडे तोंड करून वाचावयास बसावे. ७ १८ ५१ अशी सप्ताहाची पद्धत आहे. सर्व दिवस भजन, पूजन, मनन, चिंतन करावे. रोज हलका व प्रमाणबद्ध थोडा आहार घ्यावा. रात्री धाबळी अथवा घोंगडीवर झोपावे. कोणत्याही प्रकारच्या वासना निर्माण होणार नाहीत असे आचरण असावे, असे सातव्या दिवसांपर्यंत वाचन करून ब्राह्मण, सुवासिनींना यथाशक्ती भोजन व दक्षिणा देऊन संतुष्ट करावे. मोठेपणा मिरवण्यासाठी, श्रीमंतीची ऐट दाखवण्यासाठी वेगळे काही करू नये. मन पवित्र, शुद्ध असावे. त्याचप्रमाणे आचरणही पवित्र हवे. सर्वसाधारण लोकांसाठी पारायण करताना संकल्प करावा. तो असा- अस्मिन भारतवर्षीय जनांना क्षेमश्वैर्य, ऐश्वर्याभवृद्धय़र्थ धर्म अविरुद्ध- स्वातंत्र्य प्राप्त्यर्थ स्वातंत्र्यमध्येषु सकल शत्रुविनाशनार्थ ततू शत्रुसंहारक तेजोबलवार्य प्राप्त्यर्थ सकल भय निरसनरथ, अभय सिद्धर्य़थ च श्रीदत्तोत्रय देवता प्रीत्यर्थ श्रीगुरुचरित्र सप्ताह पारायणाख्यं कर्म करिपये’’ असा संकल्प सांगितला आहे. असा हा सप्ताह वाचण्यासाठी सवड नसेल तर विशिष्ट अध्यायाची २८, ५६ किंवा १०८ पारायणे करावयाचा प्रघात आहे.
सारांश भक्तीमार्गातील अथवा नामस्मरणाच्या मार्गातील स्वकर्मच्युति हा शास्त्रोक्त दोष तो नाहीसा करून जनतेला स्वकर्माच्या ठिकाणी अभियुक्त करून भक्तिप्रवण करण्याकरिता, शिवाय त्याग व निर्भयता लोकांमध्ये निर्माण करण्याकरिता गुरुचरित्र लिहिले गेले असे मानले जाते. अहिंसा, सत्य, अस्तेय, ब्रह्मचर्य, अपरिग्रह, सत्यंवद, र्धमचर, मातृ-पितृ देवोभव हे नियम पाळलेच पाहिजेत. सामान्य जनतेसाठी, ‘‘ज्यासी नाही मृत्यूचे भय, त्यासी यवन तो काय श्रीगुरुकृपा लाभल्यास काहीही अशक्य नाही. त्रलोक्य विजयी यही असंभव नाही शिवाय साम्राज्य संपन्न होतेच. यात नवल नाही. साधुसंतांनी उत्पन्न केलेला हा विश्वासच पुढे शिवाजी व तानाजीच्या रूपाने प्रकट झाला, असे मानले जाते. अटकेपासून रामेश्वरापर्यंत व द्वारकेपासून जगन्नाथपर्यंत साम्राज्य विस्तार झाला. श्रीगुरुचरित्र कोरडा वेदान्त सांगत नाही. निष्क्रिय भक्तीमार्ग शिकवत नाही अथवा मानवाला कमी लेखून कोणत्याही आभासमय ध्येयाच्या मागे लागत नाही. ज्ञानपूर्वक, भक्तीयुक्त असे आचरण शिकविते. वेदप्रतिपादित मार्गाप्रमाणे ऐहिक जीवनाचा यथाशास्त्र उपभोग घेऊन मुक्ती मिळविता येते.
अव्यक्तीची उपासना फार कठीण आहे. त्यांत सुखापेक्षा क्लेश जास्त आहेत. म्हणून मोठमोठे साधुसंत, साधक हे सर्व सगुण भक्तीचेच उपासक आहेत. दत्तभक्तीत पादुकांना फार महत्त्व आहे. श्रीराम वनवासात असतानाही भरताने त्यांच्या पादुकाच सिंहासनी ठेवल्या. श्रेष्ठ सत्यगुरूची सारी दैवी शक्ती त्याच्या चरणांत एकवटली आहे. त्यांच्या चरणांच्या कंपनद्वारा ती शक्ती भक्ताला मिळते. अशी श्रद्धा आहे.
दत्त दैवताचे रूप संमिश्र आहे. ब्रह्मा, विष्णू, महेश काय किंवा सत्वरज, तम काय त्रिविध प्रकृतीधर्माचा व शक्तींचा सुरेख संगम दत्तात्रेयात दिसून येतो. म्हणून विशेषत: महाराष्ट्रात, कर्नाटकात (दक्षिण भारत) यामध्ये श्री दत्तात्रेयांचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
८५. उत्खनन : १
‘हिंदू पाकिस्तान’वरुन काँग्रेस-भाजपा नेते भिडले, थरुर आपल्या विधानावर ठाम
‘क्वांटिको’मधील हिंदू टेरर प्लॉटवरून हॉलिवूड निर्मात्याची दिलगिरी
हिंदू स्त्री-पुरुषांमध्ये राष्ट्रीयत्वाच्या पेशीच नाहीत; संभाजी भिडे यांचं वादग्रस्त विधान
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
एकनाथ खडसेंची वापसी तर शेलारांना मंत्रीपदाची लॉटरी
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी
शरद पवारांना सांगितलं, फसवाफसवी करू नका-उदयनराजे
Rafale deal : पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राजीनामा द्यावा; मल्लिकार्जुन खर्गे यांची मागणी
राफेल प्रकरणावर केवळ पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीच उत्तर द्यावं : संजय राऊत
'डीजे' बंदी असेल तर तर विसर्जन होणार नाही, गणेशोत्सव मंडळांचा इशारा
ईशा अंबानीच्या साखरपुड्याला इटलीत बॉलिवूड कलाकारांची मांदियाळी
..म्हणून नेहा धुपियाने सहा महिन्यांपर्यंत लपवली प्रेग्नंसीची बातमी
Bigg Boss 12: 'भजन सम्राट' अनुप जलोटा सनी लिओनीचा 'बेबी डॉल' गातात तेव्हा..
'इंडियन आयडॉल १०'च्या सेटवर नेहा कक्कडने दिली प्रेमाची कबुली
महेश भट्ट यांच्यासोबतचा फोटो शेअर करणं अभिनेत्रीला पडलं महागात
नाण्यांच्या खुळखुळाटामुळे ‘टीएमटी’ त्रस्त
पाणघोडय़ाच्या पिल्लाचे पर्यटकांना दर्शन
विसर्जन मिरवणुकीतील पावित्र्य जपण्यासाठी प्रयत्न
‘किबे लक्ष्मी थिएटर’चे ८५ व्या वर्षांत पदार्पण
एनएमएमटीला इंधन दरवाढीच्या झळा
जोगेश्वरीच्या महात्मा फुले शासकीय वसतिगृहाची दुरवस्था
मालकी हक्कासाठी गृहसंस्थांचा लढा
गणरायाच्या निरोपासाठी पालिका सज्ज


file fir against salman khan for loveratri movie for allegedly hurting Hindu sentiments with film | हिंदूंच्या भावना दुखावल्या, सलमानविरोधात गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश | Loksatta

हिंदूंच्या भावना दुखावल्या, सलमानविरोधात गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश
हिंदूंच्या भावना दुखावल्या, सलमानविरोधात गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश
सलमान खानच्या बॅनरखाली रिलीज होणारा चित्रपट 'लवरात्री'वरून न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली होती.
लोकसत्ता ऑनलाइन |नवी दिल्ली |
एकनाथ खडसेंची वापसी तर शेलारांना मंत्रीपदाची लॉटरी
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी
शरद पवारांना सांगितलं, फसवाफसवी करू नका-उदयनराजे
अभिनेता सलमान खान पुन्हा एकदा कायद्याच्या कचाट्यात अडकला आहे. मुझफ्फरपूर येथील न्यायालयाने सलमान खान विरोधात गुन्हा दाखल करण्याचा आदेश दिला आहे. हिंदूंच्या भावना दुखावल्याचा सलमानवर आरोप आहे.
६ सप्टेंबर रोजी वकील सुधीर ओझा यांनी सलमान खानच्या बॅनरखाली रिलीज होणारा चित्रपट ‘लवरात्री’वरून न्यायालयात याचिका दाखल करण्यात आली होती. सलमान खान प्रॉडक्शन अंतर्गत तयार करण्यात आलेल्या चित्रपटाच्या शीर्षकावमुळे हिंदूंच्या भावना दुखावल्या गेल्याचा आरोप करण्यात आला होता.
अशा प्रकारचे चित्रपट बनवून हिंदू समाजाला कमी लेखण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. हिंदूंचा नवरात्रोत्सव ज्यावेळी सुरू होणार आहे. त्याचवेळी हा चित्रपट रिलीज केला जात असल्याचे ओझा यांनी आपल्या तक्रारीत म्हटले आहे. चित्रपटात अश्लिलता आणि भावना दुखावण्यात आल्याचेही याचिकेत नमूद करण्यात आले आहे. आता याप्रकरणी मुझफ्फरपूरच्या न्यायालयाने सलमानविरोधात गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश दिले आहेत.
‘राफेल प्रकरणी होणारे आरोप नाराधार’; ओलांद यांच्या गौप्यस्फोटानंतर गृहमंत्र्यांची प्रतिक्रिया
धमाकेदार मनोरंजनचा सुपरहिट सोमवार
Rafale deal : पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राजीनामा द्यावा; मल्लिकार्जुन खर्गे यांची मागणी
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी
‘राफेल प्रकरणी होणारे आरोप नाराधार’; ओलांद यांच्या गौप्यस्फोटानंतर गृहमंत्र्यांची प्रतिक्रिया
राफेल घोटाळा प्रकरणी निर्मला सीतारामन यांनी राजीनामा द्यावा-काँग्रेस
राफेल प्रकरणावर केवळ पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीच उत्तर द्यावं : संजय राऊत
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी


career news News: career in wedding season - करिअर...वेडिंग सीझनमधलं | Maharashtra Times

मुंबईत गणेश विसर्जन बंदोबस्त चोख
मुंबईत गणेश विसर्जन बंदोबस्त चोखWATCH LIVE TV
लग्नसोहळा म्हटला, की वेगवेगळ्या कामांचं नियोजन करण्याची जबाबदारी असते. हा सोहळा सुखद आणि संस्मरणीय ठरण्यासाठी जेवण, कपडे, कार्यक्रमातील व्यवस्था आणि फोटोग्राफी आवश्यक ठरते. वेडिंग सीझनमधून करिअरची संधी शोधण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या अशाच काही तरुणी...
माणसांचा अभ्यास करण्याचं समाधान मोठं
लग्नातले फोटो म्हटलं, की समोर पुरुषांची प्रतिमा उभी राहते. जे लग्नसोहळ्यात हातात कॅमेरा घेऊन उभे असलेले दिसतात; पण मला हे चित्र बदलायचं होतं आणि त्या इच्छेनंच मला या क्षेत्रात येण्याची प्रेरणा दिली. बंगळुरूतील एनआयएफटीत शिक्षण घेत असताना फोटोग्राफीची आवड निर्माण झाली. सुरुवातीला लग्नसमारंभात फोटोग्राफरला सहाय्य करण्यासाठी मी जायचे. सुरुवातीचं एक वर्ष वेडिंग फोटोग्राफीतील बारकावे, त्यासाठी आवश्यक असलेल्या गोष्टी मी शिकले. स्वतःचा चांगला कॅमेरा नसल्यानं पैसे देऊन काही वेळ कॅमेरा घेत असे. या एका वर्षात वेगवेगळ्या प्रांतातील लोकांशी ओळख झाल्यानं मला कामं मिळू लागली. वेडिंग फोटोग्राफीनं मला करिअरची दिशा तर दिलीच; शिवाय लग्नसोहळा, त्यातील भावनिक महत्त्व या सगळ्या गोष्टी जवळून अनुभवता आल्या. वेगवेगळ्या प्रांतातील संस्कृती अनुभवता आली. या निमित्तानं मला एखाद्या व्यक्तीचं स्वप्न प्रत्यक्षात उतरतानाचे क्षण साठवण्याची संधी मिळते. माणसांचा अभ्यास करता येतो. लोक कौतुक करतात. तो क्षण समाधान देऊन जातो. या क्षेत्रानं मला पैसा, ओळख दिली आहेच; पण अनेकांच्या चेहऱ्यावरचे भाव टिपण्याची संधीही दिली आहे. यात अधिक समाधान मिळतं.
- कीर्ती कुमारी, वेडिंग फोटोग्राफर
हे तर कल्पकतेतून पॉवरफुल होणं
कम्प्युटर टेक्नॉलॉजीचा डिप्लोमा आणि बी.एस्सी. इन फॅशन डिझाइनिंग क्षेत्रात माझं शिक्षण झालं आणि गेल्या तीन वर्षांपासून मी या क्षेत्रात काम करत आहे. लग्न हा आयुष्यातला एक अनमोल क्षण असतो. यामुळे या दिवशीचा पेहरावही विशेष हवा असतो. लग्न समारंभात वधू आणि वराबरोबरच हल्ली कुटुंबीयसुद्धा डिझायनर ड्रेसना पसंती देतात. यामुळे डिझायनर्सना वधू-वरांचं सौंदर्य आणि ड्रेसची रंगसंगती जपणं खूप गरजेचं झालं आहे. नव्या ट्रेंडनुसार लग्न समांरभात वधूच्या ड्रेससोबतच त्याला साजेसे दागिने, मेकअप आणि वधूच्या ड्रेसला मॅच होईल असा वराचा ड्रेस या बाबी लक्षात घ्याव्या लागतात. लग्न समारंभ हा तरुणींसाठी एक नात्यांचा हळवा, अतूट सोहळा असतो; म्हणून डिझायनर ड्रेसेस तयार करताना तरुणीचं भावविश्व समजून घेऊन ते तयार करावे लागतात. हीच जिद्द जोपासत नव्या स्टाइल्स विकसित करणं माझं पॅशन झालं आहे. एक बिझनेस वूमन होऊ पाहताना लग्नात डिझायनर ड्रेसेस तयार करण्याकडे मी आव्हान म्हणून बघते. आजची तरुणी कोणत्याच क्षेत्रात मागे नाही. लग्नसोहळ्यात तरुणींची वाढती कल्पकता लक्षात घेता यातून बिझनेस वूमन ही संकल्पना ‘पॉवरफुल’ होईल, हे नक्की
- प्रियांका जगताप, फॅशन डिझायनर
भावना, आपुलकीचा मसाला कामी येतो
मानसशास्त्र विषयात डिप्लोमा केल्यानंतर केटरिंग व्यवसायाची परंपरा असलेल्या घरातील मुलाशी माझं लग्न झालं. त्यानंतर माझ्या करिअरचा ट्रॅक बदलला. गेली सात वर्षं केटरिंग व्यवसायाची जबाबदारी अगदी चोख पार पाडणं हेच माझं ध्येय आहे. लग्न समारंभात केटरिंग हा महत्त्वाचा भाग असतो. लग्नातील केटरिंग व्यवसायातून परंपरा, संस्कृती जपणं महत्त्वाचं असतं. लग्नातील जेवण, केटरिंग आणि पाहुण्यांचं आदरातिथ्य यावरून ‘स्टेटस मेन्टेन’ करण्याकडे लक्ष दिलं जातं. केटरर म्हणून या क्षेत्राकडे बघताना, लग्नातील जेवणाची चव पाहुण्यांच्या जीभेवर रेंगाळते, तेव्हा तीच कामाची पावती ठरते. केटरिंग व्यवसायाला आता एक विशेष दर्जा मिळाला आहे. लग्नात केटरिंगची ऑर्डर पार पाडताना खास अभिमान वाटतो. या क्षेत्रात आपलं वर्चस्व राखत लग्न समारंभ संस्मरणीय व्हावा, यासाठी व्यावसायिक राहण्यापेक्षा आपुलकी आणि पारंपरिकता जपणं खूप गरजेचं आहे. गेल्या सात वर्षांत अनेक हाय प्रोफाइल लग्नांची केटरिंग ऑर्डर पार पाडताना भावना, संस्कृती, परंपरा, आपुलकी या सर्व गोष्टींचा मसालाच कामी येतो. यामुळे सध्याच्या लग्नाच्या दिवसांत केटरिंग व्यवसायाकडे एक मोठ्ठं व्यासपीठ म्हणून मी बघते.
- क्षितिजा नातू, केटरर
चेहऱ्यावरील ती निश्चिंतता माझी पावती
बी. कॉम. करताना इव्हेंट प्लॅनिंग क्षेत्रात आले. सुरुवातीला काही गोष्टी मॅनेज करणं अवघड जायचं; जेव्हा एका लग्नसोहळ्याचं व्यवस्थापन करण्याची संधी मिळाली, तेव्हा करिअरला दिशा मिळाली. वेडिंग प्लॅनिंग करताना छोट्या-छोट्या गोष्टींचा विचार करावा लागतो. त्यावेळी मला लहानपणापासून पाहात आलेल्या गोष्टींचा फायदा झाला. घरातील संस्कार आणि शिक्षण या दोघांचीही सांगड मला या कामात घालता आली. वेगवेगळ्या प्रथा-परंपरा असलेल्या लग्नांचं नियोजन करावं लागतं. त्यामुळे मला वेगवेगळ्या संस्कृती अनुभवता आल्या. खरंतर सुरुवातीला या क्षेत्रात स्वतःला सिद्ध करणं गरजेचं होतं. ज्या कार्यक्रमाची असाइनमेंट मिळते, तिथल्या कुटुंबातील मी एक सदस्यच होऊन जाते. त्या घरातील लोक निश्चिंतपणे कार्यक्रमाचा आनंद घेतात, तेव्हा ती माझ्या कामाला मिळालेली पावती असते. लोकांच्या चेहऱ्यावरील समाधान माझ्यासाठी महत्त्वाचं ठरतं आणि तेव्हा या क्षेत्रात आल्याचा आनंद अधिक वाटतो.
- सोनाली शेलार, वेडिंग प्लॅनर
मिळवा करिअर न्यूज बातम्या(career news News in Marathi) से मराठी बातम्या( Marathi News) तुमच्या मोबाइलवर मिळवण्यासाठी डाउनलोड करा Marathi News App ...आणि प्रत्येक बातमीबाबत राहा अपडेट
career news News याच्याशी संबंधित ताजे अपडेट्स मिळवण्यासाठी मटा ऑनलाइनचे फेसबुक पेज लाइक करा
सई ताम्हणकर आता 'अशी' दिसतेय
सापानं लढवलेली युक्ती पाहून थक्क व्हाल
शनाया निघाली न्यूयॉर्कला, चैन पडेना...
'तुला पाहते रे'मधील ईशा नेमकी आहे कोण
मुंबईत गणेश विसर्जन बंदोबस्त चोख
तळणीचे रुचकर मोदक 'असे' बनवा
सुरक्षा दलाच्या जवानांची दहशतवाद्यांविरोधात कारवाई
नाशिकमध्ये गणेश विसर्जनासाठी 'खास' तयारी
मुंबई: विसर्जनाच्या दिवशी 'हे' रस्ते बंद
करिअर न्यूज याा सुपरहिट
गेम डिझायनिंमध्ये करियर करायचंय
कौशल्य विकासावर द्या भर
सोशल मीडियाच्या परिघाबाहेर पडा
मटा न्यूज अॅलर्ट सबस्क्राइब करा
दिवसभरातील ठळक बातम्या पाहा तुमच्या डेक्सस्टॉपवर
*केव्हाही ब्राउजर सेटिंग्ज बदलून नोटिफिकेशन्स ऑफ करू शकता.
मटा ऑनलाइन च्या अॅपसोबत
5प्रवेश परीक्षांचं नो टेन्शन...
7इकोफ्रेंडली प्लास्टिकचं तंत्र शिकताना......


खालिद होसेनी - विकिपीडिया

खालिद होसेनी (फारसी: خالد حسینی; ४ मार्च, इ.स. १९६५ - ) हा अमेरिकन लेखक आणि वैद्यकीय डॉक्टर आहे.
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
इ.स. १९६५ मधील जन्म
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १ ऑगस्ट २०१५ रोजी ०४:३८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


चित्र:Flag of Egypt.svg - विकिपीडिया

Size of this PNG preview of this SVG file: ८०० × ५३३ पिक्सेल. इतर resolutions: ३२० × २१३ पिक्सेल | ६४० × ४२७ पिक्सेल | १,०२४ × ६८३ पिक्सेल | १,२८० × ८५३ पिक्सेल | ९०० × ६०० पिक्सेल.
मूळ संचिका (SVG संचिका, साधारणपणे ९०० × ६०० pixels, संचिकेचा आकार: २३ कि.बा.)
ही संचिका Wikimedia Commons येथील असून ती इतर प्रकल्पात वापरलेली असू शकते. तिचे तेथील संचिका वर्णन पान खाली दाखवले आहे.
दिनांक नोव्हेंबर २४, इ.स. २००५
(या संचिकेचा पुनर्वापर करीत आहे)
संचिकेची त्यावेळची आवृत्ती बघण्यासाठी त्या दिनांक/वेळेवर टिचकी द्या.
(सर्वात नवीन | सर्वात जुने) पाहा (नवे १०) (जुने १०) (१० | २० | ५० | १०० | २५० | ५००).
सद्य १५:००, १५ जुलै २०१४ ९०० × ६०० (२३ कि.बा.) SiBr4 Simplified code
०६:३१, १३ फेब्रुवारी २०११ ९०० × ६०० (५० कि.बा.) Zscout370 Colors of arms
२३:०२, २ फेब्रुवारी २०११ ९०० × ६०० (२३ कि.बा.) Zscout370 Some cloning.
(सर्वात नवीन | सर्वात जुने) पाहा (नवे १०) (जुने १०) (१० | २० | ५० | १०० | २५० | ५००).
या संचिके ला १०० पाने जोडली आहेत. खालील यादी या संचिके ला जोडलेल्या पहिल्या १०० पानांचे दुवेदर्शविते. संपुर्ण यादी उपलब्ध आहे.
आय.एस.एस.एफ. विश्व नेमबाजी अजिंक्यपद
आसनक्षमतेनुसार फुटबॉल मैदानांची यादी
जागतिक फुटबॉल एलो गुणांकन
फिफा राष्ट्रीय संकेतांची यादी
फिफा विश्वचषक राष्ट्रीय संघ माहिती
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था
२००४ उन्हाळी ऑलिंपिक पदक तक्ता
२००६ फिफा विश्वचषक - गट क
२००६ फिफा विश्वचषक - गट ड
२००६ फिफा विश्वचषक - गट फ
२००६ फिफा विश्वचषक संघ/गट ड
२००६ हॉकी विश्वचषक पात्रता सामने
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक पदक यादी
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील जलतरण - पुरुष १० किलोमीटर मॅरेथॉन
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील तिरंदाजी
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील बॅडमिंटन - महिला एकेरी
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील बॉक्सिंग - मिडलवेट
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील व्हॉलीबॉल
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील व्हॉलीबॉल - पुरुष
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल - पुरुष
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हॉकी, पात्रता सामने
संचिकाचे इतर विकिपीडियावरील वापरः
या संचिकेचे अधिक वैश्विक उपयोग पहा
या संचिकेत जास्तीची माहिती आहे. बहुधा ही संचिका बनवताना वापरलेल्या कॅमेरा किंवा स्कॅनर कडून ही माहिती जमा झाली आहे. जर या संचिकेत निर्मितीपश्चात बदल करण्यात आले असतील, तर कदाचित काही माहिती नवीन संचिकेशी पूर्णपणे जुळणार नाही.
येथे काय जोडले आहे


राष्ट्रीय महामार्ग ७ - विकिपीडिया

वाराणसी - जबलपुर - नागपूर - हैदराबाद - बंगळूर - सेलम - मदुराई - कन्याकुमारी
रा. म. २ - वाराणसी
रा. म. २९ - वाराणसी
रा. म. ५६ - वाराणसी
रा. म. २७ - मंगावान
रा. म. ७५ - रेवा
रा. म. ७८ - कटनी
रा. म. १२ - जबलपुर
रा. म. २६ - लखनादोन
रा. म. ६९ - नागपूर
रा. म. ६ - नागपूर
रा. म. १६ - अरमुर
रा. म. २०२ - हैद्राबाद
रा. म. ९ - हैद्राबाद
रा. म. १८ - कुर्नूल
रा. म. ६३ - गूटी
रा. म. २०६ - अनंतपुर
रा. म. ४ - बंगळूर
रा. म. २०९ - बंगळूर
रा. म. ४६ - कृष्णगिरी
रा. म. ६६ - कृष्णगिरी
रा. म. २१९ - कृष्णगिरी
रा. म. ६८ - सेलम
रा. म. ४७ - सेलम
रा. म. ६७ - करुर
रा. म. ४५ - दिंडीगुल
रा. म. २०९ - दिंडीगुल
रा. म. ४९ - मदुराई
रा. म. २०८ - मदुराई
रा. म. ४५-बी - मदुराई
रा. म. ७-ए - तिरुनलवेली
रा. म. ४७ - कन्याकुमारी
उत्तर प्रदेश: १२८ किमी
मध्य प्रदेश: ५०४ किमी
आंध्र प्रदेश: ७५३ किमी
रा.म. - यादी - भाराराप्रा - एन.एच.डी.पी.
राष्ट्रीय महामार्ग ७ हा भारतातील सर्वात लांब राष्ट्रीय महामार्ग आहे. २,३६९ किमी धावणारा हा महामार्ग वाराणसी व कन्याकुमारी ह्या धार्मिक स्थळांना जोडतो[१]. वाराणसी, मिर्झापुर, मंगावान, रेवा, जबलपुर, लखनादोन, नागपूर, हैदराबाद, कुर्नूल, गूटी, बंगळूर, होसुर, कृष्णगिरी, धर्मपुरी, सेलम, नमक्कळ, करुर, दिंडीगुल, मदुराई, विरुधुनगर, तिरुनलवेली ही रा. म. ७ वरील काही महत्त्वाची शहरे आहेत. रा. म. ७ चा मोठा हिस्सा (लाखनादों ते कन्याकुमारी) भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने हाती घेतलेल्या उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर प्रकल्पाचा भाग आहे.
१ शहरे व गावे
२ राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना[संपादन]
ह्या महामार्गावरील बंगळूर ते कृष्णगिरी या शहरांमधिल ९४ किमीचा पट्टा भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने हाती घेतलेल्या राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजने अनुसार सुवर्ण चतुष्कोण प्रकल्पाचा एक भाग आहे.[२]
ह्या महामार्गावरील लखनादोन ते कन्याकुमारी या शहरांमधिल १,२८२ किमीचा पट्टा भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणाने हाती घेतलेल्या राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजने अनुसार उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर प्रकल्पाचा एक भाग आहे.[३]
भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (क्रमांकानुसार)
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (राज्यानुसार)
↑ भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांचे सुरुवात व शेवट दर्शवीनारी यादी[मृत दुवा] विदागारातील आवृत्ती
↑ राष्ट्रीय महामार्ग ७चे सुवर्ण चतुष्कोण मध्ये समावेश असल्याची भाराराप्राच्या अधिकृत संकेतस्थळातील माहिती.
↑ राष्ट्रीय महामार्ग ७चे उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर मध्ये समावेश असल्याची भाराराप्राच्या अधिकृत संकेतस्थळातील माहिती.
भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणचे अधिकृत संकेतस्थळ
भारत सरकार रस्ते आणि महामार्ग परिवहन मंत्रालयचे अधिकृत संकेतस्थळ
राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग १ • राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग २
दिल्ली-गुरगांव • मुंबई–पुणे • बंगळूर-म्हैसुर
१ • १-ए • १-बी • १-सी • १-डी • २ • २-ए • ३ • ४ • ४-ए • ४-बी • ५ • ५-ए • ६ • ७ • ७-ए • ८ • ८-ए • ८-बी • ८-सी • ८-डी • ८-ई • ९ • १० • ११ • ११-ए • ११-बी • १२ • १२-ए • १३ • १४ • १५ • १६ • १७ • १७-ए • १७-बी • १८ • १९ • २० • २१ • २१-ए • २२ • २३ • २४ • २४-ए • २५ • २५-ए • २६ • २७ • २८ • २८-ए • २८-बी • २९ • ३० • ३०-ए • ३१ • ३१-ए • ३१-बी • ३१-सी • ३२ • ३३ • ३४ • ३५ • ३६ • ३७ • ३७-ए • ३८ • ३९ • ४० • ४१ • ४२ • ४३ • ४४ • ४४-ए • ४५ • ४५-ए • ४५-बी • ४५-सी • ४६ • ४७ • ४७-ए • ४८ • ४९ • ५० • ५१ • ५२ • ५२-ए • ५२-बी • ५३ • ५४ • ५४-ए • ५४-बी • ५५ • ५६ • ५६-ए • ५६-बी • ५७ • ५७-ए • ५८ • ५९ • ५९-ए • ६० • ६१ • ६२ • ६३ • ६४ • ६५ • ६६ • ६७ • ६८ • ६९ • ७० • ७१ • ७१-ए • ७२ • ७२-ए • ७३ • ७४ • ७५ • ७६ • ७७ • ७८ • ७९ • ७९-ए • ८० • ८१ • ८२ • ८३ • ८४ • ८५ • ८६ • ८७ • ८८ • ९० • ९१ • ९२ • ९३ • ९४ • ९५ • ९६ • ९७ • ९८ • ९९ • १०० • १०१ • १०२ • १०३ • १०४ • १०५ • १०६ • १०७ • १०८ • १०९ • ११० • ११९ • १५० • १५१ • १५२ • १५३ • १५४ • २०० • २०१ • २०२ • २०३ • २०४ • २०५ • २०६ • २०७ • २०८ • २०९ • २१० • २११ • २१२ • २१३ • २१४ • २१५ • २१६ • २१७ • २१८ • २१९ • २२० • २२१ • २२२ • २२३ • २२४ • २२६ • २२७ • २२८
कर्नाटक • केरळ • बिहार • गुजरात • मध्य प्रदेश • राजस्थान • तामीळनाडू • उत्तर प्रदेश • महाराष्ट्र
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना • सुवर्ण चतुष्कोण • पूर्व-पश्चिम व उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर
स्वच्छता आवश्यक असणारी सर्व पाने
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ७ डिसेंबर २०१७ रोजी १३:११ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


राळेगणसिध्दीत सामाजिक कार्यकर्ता शिबीर | Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune.

राळेगणसिध्दीत सामाजिक कार्यकर्ता शिबीर
– अण्णा हजारे करणार मार्गदर्शन
पिंपरी – पुण्यातील आशिया मानवशक्ती विकास संस्थेच्या वतीने आणि नारायण सुर्वे साहित्य कला अकादमी, भोसरीतील महाराष्ट्र साहित्य परिषद शाखेच्या संयोजन सहाय्याने येत्या रविवारी (दि.20) राळेगणसिद्धीत सामाजिक कार्यकर्ता शिबिराचे आयोजन करण्यात आले आहे.
या शिबिराचे उद्‌घाटन ज्येष्ठ समाजसेवक, पद्मभूषण अण्णा हजारे यांच्या हस्ते होणार आहे. राळेगणसिद्धी येथे रविवारी सकाळी साडेनऊ ते सायंकाळी चार या वेळेत हे सामाजिक कार्यकर्ता शिबीर पार पडणार आहे. स्वागताध्यक्ष म्हणून नारायण सुर्वे अकादमीचे अध्यक्ष सुदाम भोरे असणार आहेत.
या शिबिरात पुण्याचे माजी विभागीय आयुक्त चंद्रकांत दळवी, ज्येष्ठ समाज सुधारक गिरीश प्रभुणे, सरहद संस्थेचे अध्यक्ष संजय नहार, टाटा मोटर्सचे मनोहर पारळकर, आंतरराष्ट्रीय व्यवस्थापन तज्ज्ञ राज मुछाल मार्गदर्शन करणार आहेत.
राष्ट्रीय एकात्मता आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांची भूमिका, खेड्याकडे चला ही चळवळ होईल का, सामाजिक कार्यकर्ता जडण-घडण, समाज विकासाची वाटचाल आणि संघटन कौशल्य व व्यवस्थापन कौशल्य या विषयांवर शिबिरात मंथन होणार आहे. संयोजक समितीचे मुख्य निमंत्रक पुरुषोत्तम सदाफुले, समन्वयक मुरलीधर साठे, निमंत्रक उद्धव कानडे, अरुण शेंडे, अनिल कातळे, दत्तात्रय येळवंडे, जनसंपर्क अधिकारी रोहित खर्गे, सुरेश कंक यांनी पुढाकार घेतला आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी प्रभातचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
Previous articleपिंपरीत चिमुकलीवर अत्याचार
Next articleपालघरच्या मैदानात रंगणार राणे विरुद्ध शिवसेना सामना
पादचारी पूल, रस्ता दुभाजक उभारावा
“आषाढघन’ काव्‍यसुमनांच्‍या वर्षावात रसिक चिंब
Video : पिंपरी चिंचवड उद्योगनगरीत संत तुकाराम महाराज पालखीचे उत्साहात आगमन
शहरातील वाहतूक मार्गात शुक्रवारी बदल
पालखीसोबत 225 जणांची सायकलवारी
वारीतील भाविकांना आरोग्य सुविधा पुरवण्याची मागणी


marathi news live show | Saam TV

Saam TV च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Saam TV च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
लाईव्ह शोदरम्यान हद्यविकारांचा झटका आला अन्...
लाईव्ह शोदरम्यान हद्यविकारांचा झटका आला अन्...
लाईव्ह शोदरम्यान हद्यविकारांचा झटका आला अन्...
मंगळवार, 11 सप्टेंबर 2018
जम्मू काश्मीरमध्ये दूरदर्शनवरच्या एका लाईव्ह शो दरम्यान प्रोफसर रिटा जितेंद्र हद्यविकारांचा झटका..
Video of जम्मू काश्मीरमध्ये दूरदर्शनवरच्या एका लाईव्ह शो दरम्यान प्रोफसर रिटा जितेंद्र हद्यविकारांचा झटका..
जम्मू काश्मीरमध्ये दूरदर्शनवरच्या एका लाईव्ह शोदरम्यान प्रसिद्ध लेखिका, प्रोफेसर रिटा जितेंद्र यांचं निधन झालं.
लाईव्ह शोमध्ये त्यांना हृदय विकाराचा धक्का आला. त्यानंतर त्यांना ताबडतोब रुग्णालयात नेण्यात आलं.
मात्र, डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केलं..या शोदरम्यानचा व्हिडियो समोर आलाय.
जम्मू काश्मीरमध्ये दूरदर्शनवरच्या एका लाईव्ह शोदरम्यान प्रसिद्ध लेखिका, प्रोफेसर रिटा जितेंद्र यांचं निधन झालं.
लाईव्ह शोमध्ये त्यांना हृदय विकाराचा धक्का आला. त्यानंतर त्यांना ताबडतोब रुग्णालयात नेण्यात आलं.
मात्र, डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केलं..या शोदरम्यानचा व्हिडियो समोर आलाय.
शोपियानमधून अपहरण केलेल्या 4 पैकी 3 पोलिसांची हत्या..
जम्मू कश्मीरमधील शोपियन जिल्ह्यातून दहशतवाद्यांनी चार पोलिसांचे अपहरण करून त्यातील...
जम्मू-काश्मीरमध्ये सुरक्षा दलाने अतिरेक्यांविरोधात सुरू केलेल्या कारवाईला मोठं यश...
(VIDEO) 5 महिने बंद असलेल्या मुंब्रा बायपासचं जितेंद्र आव्हाड यांनी...
डागडुजी आणि नवीन बांधणीकरता जवळपास 5 महिने बंद असलेल्या मुंब्रा बायपासचं, मध्यरात्री...
5 महिने बंद असलेल्या मुंब्रा बायपासचं जितेंद्र आव्हाड यांनी केलं उद्घाटन
Video of 5 महिने बंद असलेल्या मुंब्रा बायपासचं जितेंद्र आव्हाड यांनी केलं उद्घाटन
आईसमोरच मुलीवर बलात्कार करुन केले तिच्या शरीराचे तुकडे तुकडे
मागील आठवड्यात जम्मू-काश्मिरमधील बारामुल्ला जिल्ह्यातील नऊ वर्षीय मुलीवर बलात्कार...
हे आहेत हिंदू कट्टरपंथीयांच्या निशाण्यावर
मुंबई - अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे अध्यक्ष श्‍याम मानव, डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांची...
हे आहेत हिंदू कट्टरपंथीयांच्या निशाण्यावर..
Video of हे आहेत हिंदू कट्टरपंथीयांच्या निशाण्यावर..
रक्त, ऑक्‍सिजनशिवाय तो जगला 44 मिनिटे
मला राहुल गांधींविरोधात लढूच दिलं नाही..
गोलंदाजी भक्कम; द. आफ्रिकेत फलंदाजांवर जबाबदारी...


बशर अल-अस्साद - विकिपीडिया

११ सप्टेंबर, १९६५ (1965-09-11) (वय: ५३)
डॉ. बशर अल-अस्साद (अरबी: بشار الأسد ; जन्म: सप्टेंबर ११ १९६५) हे सीरिया देशाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत. तसेच ते सीरियाच्या सैन्य दलाचे प्रमुख व सीरियाच्या सत्तारूढ बाथ पार्टीचे जनरल सेक्रेटरी आहेत. बशर यांचे वडील हाफिज अल-अस्साद हे १९७१ ते २००० पर्यंत सलग ३० वर्ष सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष होते. बशर यांनी १९८८ साली दमास्कस विद्यापीठाच्या वैद्यकीय विद्यालयातून पदवी संपादन केली आणि त्यांनी सैन्यात डॉक्टर म्हणून काम करायला सुरुवात केली. ४ वर्षांनंतर बशर यांनी नेत्ररोगशास्त्रात विशेष प्रावीण्य मिळवण्यासाठी लंडन मधील वेस्टर्न आय हॉस्पिटलमध्ये पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घेतला. १९९४ साली त्यांच्या भावाचा एका कार अपघातामध्ये मृत्यू झाला व बशर यांना सीरीयामध्ये दुसरे उत्तराधिकारी म्हणून परत बोलावण्यात आले. ते सैन्य अकादमीमध्ये दाखल झाले व त्यांना लेबनॉन वरील कारवाईची जबाबदारी देण्यात आली. डिसेंबर २००० साली बशर यांनी अस्मा यांच्याशी विवाह केला.
२ राष्ट्राध्यक्ष म्हणून कारकीर्द
२.१ सीरियातील यादवी युद्ध
२६ जानेवारी २०११पासून बशर यांच्या राजवटीला विरोध सुरू झाला.
२०१० मध्ये रशियाचे तेव्हाचे राष्ट्राध्यक्ष दिमित्री मेदवेदेव यांच्याबरोबर बशर अस्साद
इ.स. १९६५ मधील जन्म
स्वच्छता आवश्यक असणारी सर्व पाने
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ४ डिसेंबर २०१५ रोजी १७:५३ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


meet pune artist Rishikesh Potdar incredible paper cutout performer | Pune’s got talent : छंदापायी इंजिनिअरिंग सोडणारा अवलिया | Loksatta

प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर सिंचनाचे प्रमाण ३४ टक्के
मुंबई बॉम्बस्फोटातील आरोपीची नेपाळमध्ये गोळ्या घालून हत्या
रिलायन्सच्या सहभागाची मागणी भारताकडूनच
प्रकाश आंबेडकर आणि मायावती यांची भूमिका भाजपच्या पथ्यावर
Pune’s got talent : छंदापायी इंजिनिअरिंग सोडणारा अवलिया
Pune’s got talent : छंदापायी इंजिनिअरिंग सोडणारा अवलिया
त्याची कला सगळ्यांनाच थक्क करुन सोडणारी आहे
सध्या ऋषीकेश पेपर कट आर्टचे लाईव्ह कार्यक्रम करतो.
एकापेक्षा एक सरस आणि जीव ओतून तयार केलेल्या कलाकृतींचं प्रदर्शन ‘काळा घोडा आर्ट फेस्टिव्हल’मध्ये सुरू आहे. यातल्या प्रत्येक कलेत काहीतरी दडलं आहे. अर्थात ते शोधण्याची व्यापक दृष्टी मात्र बघणाऱ्यांकडे हवी. कलेच्या या जत्रेत पुण्याच्या ऋषीकेशची कला उठून दिसत होती. ‘पेपर कट्स’ या प्रकारात तयार केलेली मोठी फ्रेम त्यानं प्रदर्शनासाठी मांडली होती. एकावर एक अशा सात कागदांची रचना करून त्यानं ती कलाकृती तयार केली होती. कागदांच्या अनोख्या रचनेमुळे आणि त्यातून निर्माण झालेल्या सावलीमुळे ती कलाकृती थ्रीडी प्रकारात मोडत असल्याचा भास निर्माण होत होता. मोठ्या अभिमानानं तो ही कलाकृती येणाऱ्या जाणाऱ्याला दाखवत होता. त्याची ही रचना सगळ्यांना आकर्षितही करत होती अन् प्रत्येकाच्या मनात कुतूहलही निर्माण करत होती. सहाजिकच त्याच्या या कलेकडे पाहून तू देशातल्या कोणत्या कला विद्यालयातून शिक्षण घेतलं असा प्रश्न येणारे जाणारे त्याला विचारत होते. पण त्याचं उत्तर होतं ‘कोणत्याच नाही.’ इंटरनेटवर शिकून त्यानं ‘पेपर कट्स’ ही कला आत्मसात केली होती.
ऋषीकेश मूळचा पुण्याचा आहे. कलेच्या छंदापायी त्यानं इंजिनिअरिंग सोडलं. ‘इंडियाज् गॉट टॅलेन्ट’च्या पाचव्या सिझनमध्ये ऋषीकेशला त्याची ‘पेपर कट्स’ ही कला जगासमोर सादर करण्याची संधी मिळाली होती. ‘पेपर कट्स’ या प्रकारात पातळ कागदावर कटरच्या साहाय्यानं कलाकृती कोरुन वर काढण्यात येते. कागद पातळ असल्यानं मोठ्या संयमानं कलाकृती कोरावी लागते. यात कागद फाटण्याची शक्यता जास्त असते, त्यामुळे संयम आणि तितकचं परफेक्शनही आवश्यक असतं. छोटी चूक पूर्ण कलाकृती खराब करू शकते. गेल्या चार वर्षांहून अधिक काळ ऋषीकेश या कलाप्रकारात काम करतोय. एक पेपर कट आर्ट तयार करण्यासाठी पाच ते सहा मिनिटांपासून काही तासांचा अवधी ऋषीकेशला लागतो. रचना जितकी जटील तितके त्यावर काम करण्याचे तास वाढतात.
सध्या ऋषीकेश पेपर कट आर्टचे लाईव्ह कार्यक्रम करतो. प्रत्येक कार्यक्रमासाठी ऋषीकेश पन्नास हजारांहून जास्त रक्कम आकारतो. पेपर कट्स प्रकारात तो समोरच्या व्यक्तीचं पोट्रेट काही मिनिटांत कागदावर कोरून काढू शकतो. आतापर्यंत देशभरात त्यानं १५० हून अधिक लाईव्ह कार्यक्रम केले आहेत. अनेक बड्या वाहिन्यांच्या कार्यक्रमातही त्यानं ‘पेपर कट’चं सादरीकरण केलं आहे. कलेच्या छंदापायी त्यानं शिक्षण सोडलं आणि याच कलेला आपल्या उपजिविकेचं साधन बनवलं. सुरूवातीला शिक्षण अर्धवट सोडल्यानं त्याला घरच्यांचा विरोध झाला पण, महिन्याच्या पगारापेक्षा छंदातून मिळणारं उत्पन्न आणि समाधान त्यापेक्षा जास्त आहे असं ऋषीकेश मोठ्या अभिमानानं सांगतो. ऋषीकेशचं पेपर आर्टमधलं कौशल्य नक्कीच कौतुकास्पद आहे आणि त्याच्या या सुंदर कलाकृतींवर सहज नजर फिरवली तर Pune’s got talent असं तोंडात आल्याशिवाय राहणार नाही हे नक्कीच.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
Pak vs Afg : सामना गमावल्यानंतर रडू कोसळलेल्या अफगाणिस्तानच्या खेळाडूची शोएब मलिकने काढली समजूत
१२ लाखात अनुभवा रेल्वे प्रवासाचा राजेशाही थाट
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
एकनाथ खडसेंची वापसी तर शेलारांना मंत्रीपदाची लॉटरी
फ्रान्सच्या माजी अध्यक्षांनीही पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना चोर म्हटलं आहे-राहुल गांधी
शरद पवारांना सांगितलं, फसवाफसवी करू नका-उदयनराजे
Rafale deal : पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी राजीनामा द्यावा; मल्लिकार्जुन खर्गे यांची मागणी
राफेल प्रकरणावर केवळ पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनीच उत्तर द्यावं : संजय राऊत
'डीजे' बंदी असेल तर तर विसर्जन होणार नाही, गणेशोत्सव मंडळांचा इशारा
ईशा अंबानीच्या साखरपुड्याला इटलीत बॉलिवूड कलाकारांची मांदियाळी
..म्हणून नेहा धुपियाने सहा महिन्यांपर्यंत लपवली प्रेग्नंसीची बातमी
Bigg Boss 12: 'भजन सम्राट' अनुप जलोटा सनी लिओनीचा 'बेबी डॉल' गातात तेव्हा..
'इंडियन आयडॉल १०'च्या सेटवर नेहा कक्कडने दिली प्रेमाची कबुली
महेश भट्ट यांच्यासोबतचा फोटो शेअर करणं अभिनेत्रीला पडलं महागात
नाण्यांच्या खुळखुळाटामुळे ‘टीएमटी’ त्रस्त
पाणघोडय़ाच्या पिल्लाचे पर्यटकांना दर्शन
विसर्जन मिरवणुकीतील पावित्र्य जपण्यासाठी प्रयत्न
‘किबे लक्ष्मी थिएटर’चे ८५ व्या वर्षांत पदार्पण
एनएमएमटीला इंधन दरवाढीच्या झळा
जोगेश्वरीच्या महात्मा फुले शासकीय वसतिगृहाची दुरवस्था
मालकी हक्कासाठी गृहसंस्थांचा लढा
गणरायाच्या निरोपासाठी पालिका सज्ज


Vulgar E. Wayneund: A Seminar On 'Safety Of Women' Topic | स्त्री समानतेचे संस्कार रुजविण्याची आवश्यकता कुलगुरू ई. वायुनंदन : ‘महिलांची सुरक्षितता’ विषयावर परिसंवाद | Lokmat.Com

शनिवार २२ सप्टेंबर २०१८
आता मराठवाड्यातील रस्ते बांधणी होणार हायब्रीड अ‍ॅन्युटी कंत्राट पद्धतीने
अजय देवगणच्या 'ह्या' गाण्यावर थिरकणार काजोल
Ganesh Chaturthi 2018 :म्हाकवेतील झांजपंथकाचा राजधानीत कलाविष्कार, सिध्देश्वर मंडळाची निवड
इराणमध्ये लष्कराच्या परेडवर हल्ला; 24 जणांचा मृत्यू
सिंधुदुर्ग : आंजिवडे-पाटगाव रस्त्याचे सर्वेक्षण, वनविभागाचे आदेश : उपवनसंरक्षकांची माहिती
 पेट्रोलच्या दरात 11 पैशांची वाढ; मुंबईत पेट्रोलचा दर 89.80 रुपये
जानेवारीत धावणार दुसरी एसी लोकल
अनंत चतुर्दशीच्या विसर्जन मिरवणुकीत दणदणाट नाही
कोस्टल रोडच्या कामाला अखेर मुहूर्त, आठ हजार कोटींचा खर्च
३० आठवड्यांच्या गर्भवतीला गर्भपातास हायकोर्टाची परवानगी
ईशा अंबानीच्या साखरपुड्याला बॉलिवूड कलाकारांची मंदियाळी
Bigg Boss 12 : अनूप जलोटा आणि जसलीन मथारू यांचे नाते आहे फेक,एकदा पाहा हा video
जयललिता यांचा जीवनप्रवास उलगडणार 'द आयर्न लेडी' चित्रपटात
जॉन अब्राहम साकारणार 'ह्या' पोलीस अधिकाऱ्याची भूमिका
आळंदीचा चैतन्य देवढे बनला लकी, लवकरच करणार चित्रपटसृष्टीत पदार्पण
परशुरामाला युद्धावेळी सोंडेतून दाखविले अवघे विश्वरुप...
सोलापूरमध्ये मोहरमनिमित्त मशाल मिरवणूक
Ganpati Festival 2018 : नागपूरमध्ये मेट्रोवर विराजमान झाला बाप्पा
सुट्टी एन्जॉय करण्यासाठी ही आहेत बेस्ट शहरे
सोलो ट्रिपसाठी प्लॅन करत आहात, या 5 गोष्टी अजिबात विसरू नका
अगरबत्तीचा धूर सिगारेटच्या धुरापेक्षा घातक, कॅन्सरचा धोका
जगभरामध्ये व्हायरल होतोय एका अनोख्या हेअर स्टाइलचा ट्रेन्ड
Birthday Special : तुमच्या कारपेक्षाही जास्त महाग आहेत करिनाच्या हॅन्डबॅग्ज
Asia Cup 2018 : शिखर धवनची सुनील गावस्कर यांच्या विक्रमाशी बरोबरी
ठाणे : राष्ट्रवादीने उदयनराजे यांना तिकीट नाही दिले, तर ते आमच्याकडे येतील - रामदास आठवले
गोव्याचा मी मुख्यमंत्री होऊ इच्छित नाही - विनय तेंडुलकर
Asia Cup 2018 : बांगलादेशच्या संघात बदल, आव्हान टिकवण्यासाठी दोन नवे भिडू
पुणे : स्वाइन फ्लूने आणखी 10 जणांचा मृत्यू, आतापर्यंत शहरातील मृतांचा आकडा 20 वर.
Asia Cup 2018 : रवींद्र जडेजा का बदलतोय सतत हेअर स्टाईल, ऐका त्याच्याच तोंडून
इराणमध्ये परेडदरम्यान दहशतवादी हल्ला; 24 ठार, 53 जखमी
नवी दिल्ली: देशाचा चौकीदार म्हणवून घेणारे चोर निघाले; राहुल गांधींचा पंतप्रधान मोदींवर आरोप
भारतीय संघाचा पाकिस्तानकडून पराभव, रौप्यपदकावर समाधान
मुंबईची क्रिकेटपटू जेमिमा रॉड्रीग्जचे अर्धशतक, भारतीय महिलांचा श्रीलंकेवर विजय
नन बलात्कार प्रकरण : आरोपी बिशप फ्रँको मुलक्कल यांचा जामीन अर्ज कोर्टाने फेटाळला
Asia Cup 2018 : केला इशारा जाता जाता; बाद होण्याआधी धोनीने दाखवलेली ही चतुराई पाहिलीत का
गौतम गंभीरसाठी त्याने घेतली १२ फुटांच्या सुरक्षा भिंतीवरून उडी
रॉजर फेडररला चेंडू लागला म्हणून नोव्हाक जोकोव्हिच पोट धरून हसला
सिलिगुडीयेथून एक किलोची 27 सोन्याची बिस्किटे (किंमत 8.61 कोटी) आणि 10 लाख रुपयांची रोख रक्कम तस्करांकडून जप्त करण्यात आली.
Asia Cup 2018 : शिखर धवनची सुनील गावस्कर यांच्या विक्रमाशी बरोबरी
ठाणे : राष्ट्रवादीने उदयनराजे यांना तिकीट नाही दिले, तर ते आमच्याकडे येतील - रामदास आठवले
गोव्याचा मी मुख्यमंत्री होऊ इच्छित नाही - विनय तेंडुलकर
Asia Cup 2018 : बांगलादेशच्या संघात बदल, आव्हान टिकवण्यासाठी दोन नवे भिडू
पुणे : स्वाइन फ्लूने आणखी 10 जणांचा मृत्यू, आतापर्यंत शहरातील मृतांचा आकडा 20 वर.
Asia Cup 2018 : रवींद्र जडेजा का बदलतोय सतत हेअर स्टाईल, ऐका त्याच्याच तोंडून
इराणमध्ये परेडदरम्यान दहशतवादी हल्ला; 24 ठार, 53 जखमी
नवी दिल्ली: देशाचा चौकीदार म्हणवून घेणारे चोर निघाले; राहुल गांधींचा पंतप्रधान मोदींवर आरोप
भारतीय संघाचा पाकिस्तानकडून पराभव, रौप्यपदकावर समाधान
मुंबईची क्रिकेटपटू जेमिमा रॉड्रीग्जचे अर्धशतक, भारतीय महिलांचा श्रीलंकेवर विजय
नन बलात्कार प्रकरण : आरोपी बिशप फ्रँको मुलक्कल यांचा जामीन अर्ज कोर्टाने फेटाळला
Asia Cup 2018 : केला इशारा जाता जाता; बाद होण्याआधी धोनीने दाखवलेली ही चतुराई पाहिलीत का
गौतम गंभीरसाठी त्याने घेतली १२ फुटांच्या सुरक्षा भिंतीवरून उडी
रॉजर फेडररला चेंडू लागला म्हणून नोव्हाक जोकोव्हिच पोट धरून हसला
सिलिगुडीयेथून एक किलोची 27 सोन्याची बिस्किटे (किंमत 8.61 कोटी) आणि 10 लाख रुपयांची रोख रक्कम तस्करांकडून जप्त करण्यात आली.
All post in लाइव न्यूज़
स्त्री समानतेचे संस्कार रुजविण्याची आवश्यकता कुलगुरू ई. वायुनंदन : ‘महिलांची सुरक्षितता’ विषयावर परिसंवाद
नाशिक : स्त्री-पुरुष समानतेसाठी प्रत्यक्ष कृतीबरोबरच नव्या पिढीवर समानतेचे संस्कार रुजविण्याची आवश्यकता आहे. यातून स्त्रीकडे बघण्याचा दृष्टिकोन नक्कीच बदलेल.
ठळक मुद्देआज स्त्रीने सर्वच क्षेत्रांत भरारी घेतली आहेमाणूस म्हणून स्वीकारावे एवढीच महिलेची साधी अपेक्षा
नाशिक : स्त्री-पुरुष समानतेसाठी प्रत्यक्ष कृतीबरोबरच नव्या पिढीवर समानतेचे संस्कार रुजविण्याची आवश्यकता आहे. यातून स्त्रीकडे बघण्याचा दृष्टिकोन नक्कीच बदलेल, असे प्रतिपादन यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. ई. वायुनंदन यांनी केले.
जागतिक महिला दिनानिमित्ताने विद्यापीठात सावित्रीबाई फुले अध्यासनातर्फे ‘महिलांची सुरक्षितता’ या विषयावर परिसंवाद आयोजित करण्यात आला होता, यावेळी ते बोलत होते. व्यासपीठावर डॉ. कविता साळुंके आणि सावित्रीबाई फुले अध्यासनाचे प्रमुख प्रवीण घोडेस्वार होते. विद्यापीठाच्या शैक्षणिक सभागृहात झालेल्या या परिसंवादात बोलताना कुलगुरू म्हणाले, आज स्त्रीने सर्वच क्षेत्रांत भरारी घेतली आहे. ती स्वत:चे घर सांभाळून आपले कर्तव्य पार पाडत असते. तिने अनेक सकारात्मक बदल आपल्या जीवनात स्वीकारले आहेत. महिला सक्षमीकरण म्हणजे केवळ तिची कमाई किंवा तिचा आधुनिक पोशाख, जीवनशैली नाही, तर तो बदल प्रत्येक व्यक्तीच्या अंतर्मनातून झाला पाहिजे, असे कुलगुरू म्हणाले. एक व्यक्ती किंवा माणूस म्हणून स्वीकारावे एवढीच महिलेची साधी अपेक्षा असते. पुरुषांनीही स्वत:मध्ये सकारात्मक बदल घडवून आणला तर ते शक्य होईल, असा सूर या परिसंवादातून उमटला. प्रारंभी सावित्रीबाई फुले अध्यासनाचे समन्वयक प्रवीण घोडेस्वार यांनी प्रास्ताविक केले. संगीता देशपांडे यांनी सूत्रसंचालन केले. याप्रसंगी विद्यापीठातील शिक्षक व शिक्षकेतर अधिकारी कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. या परिसंवादात विद्यापीठात सफाई कर्मचारी म्हणून काम करणाºया सिंधूबाई जाधव म्हणाल्या, गेल्या २२ वर्षांपासून मी या विद्यापीठात काम करतेय. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत प्रसंगी धुणीभांडी, पोळीभाजीचे काम करून दिवस काढले. मात्र, पतीच्या अकाली निधनानंतर विद्यापीठातील शिक्षक, अधिकारी आणि कर्मचाºयांनी सहानुभूती दाखवून मोलाची मदत केल्याने कुटुंबाला मोठी मदत झाली. कुलगुरू प्रा. वायुनंदन यांनी गेल्या काही महिन्यांत चतुर्थश्रेणी कर्मचाºयांना पगारवाढीबरोबरच कपडे, शिक्षण आणि आरोग्याच्या सुविधा दिल्याने संपूर्ण कुटुंब आनंदात वावरतंय, हे सांगताना त्यांना अश्रू अनावर झाले. आमच्यासाठी रोजचाच दिवस महिला दिनासारखा असल्याचेही त्या म्हणाल्या.
 मराठी मॅट्रीमोनीमध्ये रजीस्ट्रेशन मोफत आहे
Women's Day 2018महिला दिन २०१८
महिलांनी कौटुंबिक संवाद वाढविण्याची गरज, राजेंद्र भारूड यांचे प्रतिपादन
दुचाकी रॅलीत महिलांची फॅशन परेड, पनवेलमध्ये अनोखे आयोजन
मिसेस लोणावळा व्यक्तिमत्त्व स्पर्धा, मोनाली कुलकर्णी, दीपाली देखणे यांचा नगर परिषदेतर्फे गौरव
नाशिकरोड-देवळाली कॅम्पला महिला दिनानिमित्त रॅली
सांस्कृतिक कार्यक्रम : जागतिक महिला दिनानिमित्त विविध उपक्रम तू दुर्गा, तूच रणरागिणी...
इनरव्हील क्लब कळवणच्यास्मिता खैरनार ठरल्या ‘मिसेस कळवण’
विंचुरेच्या शेतक-याचा स्वाइन फ्ल्यूने मृत्यू
नाशिक पूर्व भागातील शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामाची आशा
नासाका, निसाका भाडेतत्त्वावर चालविण्याचे प्रयत्न
शिवडे येथील विहिरीत आढळला मृत बिबट्या
नाशकात २५ दिवसांच्या बाळावर यशस्वी शस्त्रक्रिया
संगणक परिचालकांवर उपासमारीची वेळ
आशिया चषकबिग बॉस १२भारत विरुद्ध पाकिस्तानगणेशोत्सवइंधन दरवाढजेट एअरवेजइम्रान खानजम्मू-काश्मीरराफेल डीलतिहेरी तलाक
परफेक्ट टायमिंगमुळे 'हे' फोटो ठरले लक्षवेधी
सुट्टी एन्जॉय करण्यासाठी ही आहेत बेस्ट शहरे
Asia Cup 2018: सुपर फोरच्या सामन्यात भारतीय संघात होऊ शकतात हे बदल
सोलो ट्रिपसाठी प्लॅन करत आहात, या 5 गोष्टी अजिबात विसरू नका
‘ती’च्यामुळे Priyanka Chopra पुन्हा चर्चेत,कोण आहे 'ही' Nick Jonas च्या कुटुंबातली हॉट बाला
Ganpati Festival 'या' मराठी कलाकारांनीसुद्धा केला गणेशोत्सव साजरा
 घरात पाळले साप, मगरीसारखे 400 सरपटणारे प्राणी
 मग इथं जायलाच हवं
खेळ कुठलाही असो, या महिलांनी केली आहे दमदार कामगिरी
दुखापतीनंतरही मैदानात उतरलेले हे योद्धे तुम्हाला माहिती आहेत का...
4.5 हजार फुटांवरील विमानतळ; सिक्कीममध्ये पर्यटन वाढणार
परशुरामाला युद्धावेळी सोंडेतून दाखविले अवघे विश्वरुप...
Ganesh Festival 2018 : पाहा तारक मेहता का उल्टा चष्मा फेम मंदार चांदवलकरने घरातच बनवली गोकुळधाम सोसायटी
Kalavant Dhol Tasha Pathak: कलावंतांचा ढोल-ताशा पथक सिद्धिविनायक चरणी
पुण्यातल्या 'या' वाड्यात पेशवेकाळापासून साजरा केला जाताे गणेशाेत्सव
सोलापूरमध्ये मोहरमनिमित्त मशाल मिरवणूक
Bigg Boss Marathi: बिग बॉस मराठीची विजेती मेघा धाडेने घरी आणला 'ट्री गणेशा', पाहा काय आहे ही संकल्पना
चित्रकार शशिकांत धोत्रेची ही कसली "बिलोरी"झेप
'इमामशाही’च्या ताबुताचे कारागिर मुस्लीम तर खांदेकरी हिंदू
आता मराठवाड्यातील रस्ते बांधणी होणार हायब्रीड अ‍ॅन्युटी कंत्राट पद्धतीने
अजय देवगणच्या 'ह्या' गाण्यावर थिरकणार काजोल
Ganesh Chaturthi 2018 :म्हाकवेतील झांजपंथकाचा राजधानीत कलाविष्कार, सिध्देश्वर मंडळाची निवड
गोव्याचा मी मुख्यमंत्री होऊ इच्छित नाही - विनय तेंडुलकर
लोणावळ्यात १५ घरफोड्या करणारा आरोपी गजाआड ; १५ लाखांचा मुद्देमाल हस्तगत
भारत गर्विष्ठ, नकारात्मक; शांती प्रस्तावावर प्रतिक्रिया न दिल्याने इम्रान खानचा तोल सुटला
Rafale deal : 'चौकीदारानेच चोरी केली; अंबानींना 30 हजार कोटींचे गिफ्ट दिले'
Rafale Deal: शिवसेनेचाही राहुल गांधीच्या सुरात सूर; मोदींनीच उत्तर द्यायला हवे...
पंतप्रधान मोदींकडून भारतीय सुरक्षा दलांवर 1 लाख 30 हजार कोटींचा सर्जिकल स्ट्राईक- राहुल गांधी
फसवाफसवी करू नका...नाहीतर आम्हालाही कळतं उदयन राजेंचा शरद पवारांना इशारा
जग महामंदीच्या उंबरठ्यावर; 26 अर्थव्यवस्थांवर कर्जाचा डोंगर


जाणवले ते . . .: ‘गॉडफादर व्यवस्था’ उखडायला हवी

‘गॉडफादर व्यवस्था’ उखडायला हवी
“I believe in America” या वाक्याने गॉडफादर सिनेमाची सुरुवात होते. पण देशातल्या व्यवस्थेने पैशापुढे हात टेकलेले असतात. आणि एक अन्याय झालेला बाप व्यवस्थेवरचा विश्वास उडाल्याने न्याय मागण्यासाठी येतो गॉडफादर कडे, डॉन व्हिटो कॉर्लीओन कडे. व्यवस्थेवरचा विश्वास उडाला की गॉडफादर तयार होणारच
कोणी एक बिल्डर शहराच्या काठावर असलेल्या एखाद्या गावातील शेतकऱ्याची जमीन हडप करतो. शेतकऱ्याकडे कोर्टात जाण्याची ऐपत नसते. अशावेळी तो जमिनीवर एकतर पाणी सोडतो किंवा एखाद्या गॉडफादर कडे जातो. आणि मग हे ‘गॉडफादर’ आपापल्या लायकीप्रमाणे, उपद्रवमूल्याप्रमाणे बिल्डर लोकांशी चर्चा करतात. अखेर जमिनीच्या निम्म्या किंमतीत सौदा होतो. शेतकऱ्याला काहीच मिळणार नसते तर त्याला निदान निम्मी किंमत मिळते. बिल्डर निम्म्या किंमतीत जमीन घशात घालतो आणि हे गॉडफादर लोक या व्यवहारात बिल्डर लोकांकडून मलई खातात. त्या जोरावर अजूनच सत्ता वाढवतात.
आज चार वर्ष महापालिकेशी संबंधित काम केल्यावर थोडेबहुत अधिकारी परिवर्तन ला ओळखू लागले आहेत. परिवर्तन चे सदस्य काय म्हणतायत याकडे लक्ष देऊन ऐकू लागले आहेत किंवा किमान तसा अभिनय तरी करत आहेत. या गोष्टीमुळे एक परिवर्तन सदस्य म्हणून कधी मला पोकळ बरे वाटलेही. पण नंतर मला वाटले की, केवळ एका गटाचा मी सदस्य झाल्यावर माझ्या अतिशय सामान्य आणि न्याय्य बोलण्याला महत्व दिले जात असेल तर नागरिक म्हणून हा माझा पराभव आहे. मला गटाची ओळख सांगितल्याशिवाय सरकारी अधिकाऱ्यांकडून आणि व्यवस्थेकडून महत्व मिळत नसेल, असे महत्व जे कोणत्याही नागरिकास अगदी सहजपणे मिळालेच पाहिजे, ते मिळत नसेल तर व्यवस्था पार गंजली आहे असाच त्याचा अर्थ होतो.
पाडगांवकरांनी आपल्या एका कवितेत म्हणले आहे-
झुंडीत असता बरे वाटे,
झुंडीत असता खरे वाटे,
झुंडीत असता त्वरे वाटे,
पौरुषाच्या करू लागे बाता
कोणासही मी भारी आता
पुण्यात काही संस्था संघटना अशा आहेत की त्यांनी फोन फिरवले तर वरिष्ठ अधिकारी अतिशय आदबीने बोलतात, काही तर मिटींगच्या वेळी तर चक्क उठून उभे राहतात. काही अधिकारी या संस्थांचे लोक आले की ताबडतोब चहा मागवतात आणि गप्पांचा फड रंगवतात, आणि संस्था अगदी महापालिकेच्या भ्रष्ट आणि भंपक कारभारावर टीका करायला आल्या असल्या तरी पुरत्या विरघळून जातात. कमिशनरने चहा पाजला आणि तब्बल तासभर आमचे म्हणणे ऐकून घेतले याचेच या मंडळींना फार कौतुक असते. बाकी बदल घडवणे बाजूलाच राहते. काहीतरी थातूर मातूर आश्वासन घेऊन हे संस्थांचे प्रतिनिधी बाहेर पडतात. आणि समाजात यांना कमिशनरच्या मांडीला मांड लावून बसणारे म्हणून उगीचच विलक्षण प्रतिष्ठा प्राप्त होते. अर्थातच काही सन्माननीय अपवाद आहेत जे असे नाहीत. पण ते अगदी थोडे. बाकी सगळे मात्र स्वतःला भ्रष्ट आणि किडलेल्या व्यवस्थेकडून काम करून घेऊ शकणारे गॉडफादर समजतात, किंवा होऊ बघतात. आणि या त्यांच्या प्रयत्नात चार दोन कामे मार्गी लागत असतीलही नाही असे नाही, पण मुळातली सामान्य नागरिकाला कसलीही किंमत न मिळण्याची समस्या तशीच राहते.
व्यवस्थेचा भाग असलेलेच लोक गॉडफादर बनू पाहतात किंवा बनतात, तेव्हा ते स्वतःची सत्ता वाढवण्यासाठी व्यवस्थेला अधिकाधिक कमजोर करायचा प्रयत्न करतात. शिवाय संस्थांच्यामार्फत मिनी गॉडफादर बनू पाहणारे लोकशाही व्यवस्थेला अधिकच पोखरतात. नागरिकांना कमजोर करून टाकतात. नागरिक जर सामान्य असेल, कुठल्या झुंडीचा सदस्य नसेल तर तो सरकारी बाबुंसमोर लाचार बनतो. अशावेळी कोणातरी गॉडफादर वगैरेंसमोर या बाबूंना लाचार बघून तो नकळतच त्या गॉडफादरचा आधी भक्त आणि मुख्य म्हणजे मतदार बनतो. आणि या दुष्टचक्रातून लोकशाही व्यवस्था अधिकाधिक पोखरून निष्प्रभ होण्याची प्रक्रिया घडते आहे. कुठल्याही झुंडीचा झेंडा खांद्यावर न घेता व्यवस्थेकडून न्याय मिळू शकतो खरे तर लोकशाही व्यवस्थेत मिळालाच पाहिजे. तो आज मिळत नाहीये हीच मोठी खेदाची बाब आहे. आणि इथेच आपली लोकशाही किती कमजोर आणि पोकळ आहे याचा अंदाज येतो.
प्रगल्भ समाजात नेता नसतो, तर सगळे ‘मित्र’ असतात. नेता म्हणजे झुंडीचा भाग बनणे. मग दुसरा नेता नवीन झुंड तयार करतो. पण मित्रत्व (Brotherhood) हे नेतृत्वापेक्षा आणि नेत्यामागे मेंढरांप्रमाणे जाणाऱ्या लोकांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, प्रगल्भ आहे. कारण मित्रत्वाच्या संकल्पनेमध्ये प्रत्येकजण महत्वाचा प्रत्येकाला समान महत्व हे आधारभूत मूल्य आहे. आणि हेच मूल्य लोकशाहीचाही आधार आहे. झुंडीच्या जोरावर कोल्हेही वाघाला जेरीस आणतात. साहजिकच लोक कोल्हे बनायचा प्रयत्न करतात. पण आपण कोल्हेही नाही आणि वाघही नाही. आपण माणसे आहोत, सुसंस्कृत समाजात राहू इच्छितो. बुद्धीचे वरदान आपल्याला लाभले आहे. आपण ठरवले तर ही झुंडी आणि त्यांचे गॉडफादर निर्माण करणारी व्यवस्था आपण बदलू शकतो.
हे बदलण्यासाठी आज दोन गोष्टी आहेत ज्या करायला हव्यात. गॉडफादर बनू पाहणाऱ्या आणि बनलेल्या भंपक राजकारण्यांना आणि सामाजिक संस्थांच्या प्रतिनिधींना सामाजिक-राजकीय जीवनातून उखडून टाकायला हवे. आणि दुसरे म्हणजे व्यवस्था ही कोणाच्या हातातलं बाहुलं न बनता ती अधिकाधिक नागरिक केंद्रित बनली पाहिजे. नागरिकांना समर्थ करणारी बनली पाहिजे. एकटा मनुष्य एका बाजूला आणि उरलेले एकशेवीस कोटी लोक एका बाजूला अशी परिस्थिती आली तरी या देशात त्या व्यक्तीच्या न्याय्य हक्कांचे संरक्षण करणारी, लोकशाही मूल्यांचे संरक्षण करणारी प्रगल्भ व्यवस्था आपल्याला उभारावी लागेल. काम फार कठीण आहे. पाच-पन्नास-शंभर-दोनशे वर्षे लागतील हे मिळवायला. पण या दिशेने आपण जितक्या तीव्रतेने प्रयत्न करू तितकी ही वर्षे कमी होतील असा माझा विश्वास आहे.
आपण कोल्हे बनून जगायचे की माणूस म्हणून जगायचे हा निर्णय आपल्यालाच घ्यायचा आहे. माझ्यापुरते बोलायचे तर मी एक विवेकी सुसंस्कृत आणि लोकशाही समाजात माणूस म्हणून जगू इच्छितो.
डेंटेड-पेंटेड दिल्ली आणि पुढे बरंच काही...
‘गॉडफादर व्यवस्था’ उखडायला हवी
फंडा लाईफ आणि पार्टनरचा (15)
वाचलेच पाहिजे असे काही (4)
या ब्लॉग वर लेखांमधून किंवा चित्रांमधून व्यक्त होणारी सर्व मते माझी 'वैयक्तिक मते' आहेत. मी ज्या संस्था-संघटनांमध्ये काम करतो त्यांची विचारधारा माझ्या लेखात व्यक्त होणाऱ्या मतांपेक्षा वेगळी असू शकते. माझ्याशी मतभेद असल्यास कमेंट्स मध्ये मांडावेत. किंवा मला ईमेल करावा. उगीच भावनिक वगैरे होऊन तोडफोड, मारहाण असल्या असंस्कृत, असभ्य आणि बेकायदेशीर गोष्टी करू नयेत. तसेच, इथे कमेंट्स मध्ये व्यक्त होणाऱ्या इतरांच्या मतांना ब्लॉगचा संपादक जबाबदार असणार नाही याची कृपया नोंद घ्यावी.