संजय सोनवणी (Sanjay Sonawani): शैव धर्म

भारतात सिंधुकालापासून अव्याहत वाहत राहिलेली धर्मधारा म्हणजे शैवप्रधान धर्मधारा. ही प्रतिमापूजक, तांत्रिक, यातुमय आणि विशेष कर्मकांडे नसलेली धर्मधारा. पूजा हेच काय ते महत्वाचे कर्मकांड. सिंधू संस्कृतीतील उत्खननांत अगदी आपण आज पुजतो तशीच शिवलिंगे सापडलेली आहेत. अनेक शक्तीप्रतिमा स्वतंत्रपणे मिळालेल्या असून त्यांना लागलेल्या काजळीच्या अवशेषांमुळे दीप-धूप त्यांना दाखवला जात असला पाहिजे असा पुरातत्ववेत्त्यांचा कयास आहे. मृद्भांड्यांवरील अनेक प्रतिमांमुळे तांत्रिक प्रथांचाही निर्देश होतो. सनपूर्व ७०० पसून पहिल्या शतकापर्यंत मिळालेल्या बव्हंशी नाण्यांवरील तांत्रिक प्रतिमांची चर्चा आपण एका स्वतंत्र लेखात केलेलीच आहे.
इसपू १००० च्या आसपास भारतात वैदिक धर्माचा उदय झाला. ही भारतीय धर्मेतिहासातील मध्यकालीन घटना होय. या धर्माचे कर्मकांड हे यज्ञविधींशी निगडित होते. या धर्माचा भूगोल सुरुवातीला सरस्वती नदीच्या खो-यापुरता सिमित होता...पुढे तो गंगेच्या खो-यापर्यंत विस्तारल्याचे ऋग्वेदावरुनच दिसते. शैवप्रधान धर्माचा भुगोल मात्र भारतव्यापी होता हे या धर्माच्या व्यापक आणि सर्वकश स्वरुपावरुन दिसून येते. म्हणजे वैदिक धर्माच्या उदयानंतर वैदिक धर्मधारा शैव तन्त्रधारेला समांतर झाली असली तरी ती छोटी होती. त्यामुळेच कि काय तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी म्हणतात, "वैदिक धर्माचा उदय ही मध्योद्गत घटना असून आजच्या हिंदू धर्मावर तिचा विशेष प्रभाव नाही." (वैदिक संस्कृतीचा इतिहास.)
शैवप्रधान धर्मात. म्हनजेच मुर्तीपुजकांच्या धर्मात विशेष कर्मकांडेच नसल्याने तो नेहमीच साधा सोपा आणि आचरण्यास सुलभ होता हेही त्याच्या आजतागायत टिकून राहण्यामागचे रहस्य आहे. पण याच वैशिष्ट्यांमुळे त्यात विविध तत्वज्ञानात्मक वैचारिक धाराही निर्माण झाल्या. सांख्य, वैशेषिक ई. तत्वज्ञाने एकीकडे तर आगमिक तंत्रशास्त्रे, योग दुसरीकडे असा बहुमुख विकास शैव धर्मात होत राहिला. पारमार्थिक सत्तेपेक्षा विधिविधानाला तंत्रशास्त्रांनी बळ पुरवले व त्यातुनच शेतीशास्त्र, धातुशास्त्र, रसायनशास्त्र, शरीरविज्ञानशास्त्र, गर्भशास्त्र आणि औषधशास्त्राचा उदय आणि विकासही झाला. (मध्ययुगीन धर्मसंकल्पनांचा विकास: तंत्र, योग आणि भक्ती- डा. सुधाकर देशमुख) तंत्राचा उगम शिवापासून झाला असे आगमिक शास्त्र मानते तर योगाचा आरंभ आदिनाथ शिवापासून झाला असे योगशास्त्र मानते. पुढे पांचरात्र संप्रदायही तंत्र आणि योगातून निर्माण झाला.
ज्ञात इतिहासात भारतावर वैदिक धर्माचा प्रभाव इसपू सहाव्या शतकात प्रबळ झालेला दिसतो. परंतू त्याला प्रतिक्रिया म्हणून जैन व बौद्ध धर्म उदयाला आले आणि वैदिक धर्म मागे फेकला गेला. शैवप्रधान धर्म हा व्यक्तिगत आचरणधर्म असल्याने त्याचा प्रवाह अव्याहत वाहत राहिला. हजारोंनी तंत्रशास्त्रे लिहिली जात राहिली. तंत्रांतही कौलाचार, वामाचार ई. अनेक भेद पडून शाखा निर्माण होत राहिल्या. बृहद्रथाच्या खुनानंतर सत्तेवर आलेल्या श्रुंगांनी त्यांच्या राज्यात वैदिक धर्माचे पुनरुत्थान करण्याचा अल्पजीवी प्रयत्न केला असला तरी जशा परकीय सत्ता भारतात आल्या त्यांनी मात्र शैव धर्मालाच आपल्या नाण्यांवर व शिलालेखांतही स्थान दिले. इसपू ३०० ते सन २०० पर्यंतच्या पाचशे वर्षांच्या कालात नाण्यांवर शिव, शक्ती, तंत्रोक्त प्रतिमा व प्राणी यांचे व ग्रीक/झोरोस्तरीयन देवतांचेच संपुर्ण वर्चस्व दिसते. सातवाहनांचा नाणेघाट शिलालेख सोडला तर इंद्र-वरुणादी देवतांचे साधे उल्लेखही कोठे सापडत नाहीत.
याचा अर्थ हाच कि वैदिक धर्म खूप मागे पडला व शैव धर्म अन्य बौध-जनांदींबरोबर प्रबळपणे वाहत राहिला. वैदिक धर्माला बरे दिवस पहायला मिळाले ते गुप्त काळात. या काळात वैदिक धर्माने सोयीने आपल्यातही बदल करुन घेतले. शैव आणि बौद्ध धर्माला तोंड देण्यासाठी विष्णू या देवतेला पुढे आनले गेले व वैदिक धर्मात जरी पुजेला स्थान नसले तरी विष्णूपूजा सुरु केली. असे असले तरी देशभर जो सांस्कृतिक संघर्ष निर्माण झाला त्यामुळे वैष्णव पंथ जरी स्थिरावला तरी त्यांना "हरी-हर" ऐक्याची महती गात शिवाचे स्थान बदलवता आले नाही.
उलट तोवर तंत्रांनी भारतातील सर्वच धर्मात प्रवेश केला. बौद्ध धर्मही त्याला अपवाद राहिला नाही. प्रत्येक धर्माने आपापल्या पद्धतीने तंत्रे निर्माण करत तंत्र देवता बदलल्या असल्या तरी शैव-शाक्त मुळगाभा मात्र कायमच राहिला. वैदिकांनी गुप्त काळात वैदिक वर्णाश्रम व्यवस्थेचे जे गारुड निर्माण केले होते ते तंत्रमार्गामुळे पुन्हा मागे पडले. त्यात नाथ-सिद्ध ई. शैव विचारधारांनी समतेची मुळ नांव पुन्हा मार्गावर आणली.
पण मी "जातीसंस्थेचा इतिहास" या लेखमालिकेत स्पष्ट केल्याप्रमाने दहाव्या शतकानंतर भारतातील सर्वच परिस्थिती अत्यंत विपरित झाली. लागोपाठ पडनारे भिषण दु:ष्काळ आणि सातत्याने होणारी परकीय इस्लामी आक्रमणे यामुळे समाजजीवन, एकुणातील अर्थव्यवस्था ढासळून पडायला सुरुवात झाली. मध्ययुगीन धर्मसंकल्पनांचा विकास: तंत्र, योग आणि भक्ती या ग्रंथात डा. सुधाकर देशमुख पृष्ठ-२८२ वर म्हणतात कि,
"समाज जेव्हा जेव्हा स्वत:ला असुरक्षित असल्याचे अनुभवतो, तेव्हा तेव्हा तो मूलतत्ववादाकडे वळतो. दहाव्या शतकानंतर जवळजवळ १४ व्या, १५ व्या शतकापर्यंत भारतात वैदिक धर्मीयांनी पुन्हा एकदा आपला धर्म शुद्ध रहावा म्हणून वर्णाश्रमधर्म, यज्ञविधी आणि कर्मकांड यांचे तसेच वैदिक श्रुती आणि स्मृती यांचे पुनरुज्जीवन करण्याचा प्रयत्न केला. ...... वैदिक स्मृतींवर अनेकांनी टीका लिहिल्या, त्यांना निबंध म्हणतात आणि या काळाला निबंधकाळ म्हणतात.....या निबंधकारांनी मूलतत्ववादाकडे प्रवास केल्याने तंत्र आणि नाथपंथ यांच्यामुळे जी स्वातंत्र्य आणि समतेची झुळूक जाणवत होती, तीही लुप्त झाली."
वरील विधान पुरेसे बोलके आहे. शैव धर्म हा मुळात समतेचा धर्म. या काळात शैवधर्माला लोकाश्रय आणि स्थानिक सत्तांचा आश्रय असला तरी अपरार्क, विज्ञानेश्वर, हेमाद्री हे त्या काळातील दक्षीणेतील प्रमूख वैदिकवादी सिद्धांतक. एकुणातील सामाजिक परिस्थितीमुळे व सामाजिक नैराश्यजनक स्थितीमुळे वैदिक वर्णव्यवस्थेतील उतरंड, व्रत-वैकल्ये लोक स्विकारत गेले. त्यातून जातीभेदाचा पुर्वी नसलेला भस्मासूर जन्माला आला आणि शैवोक्त समतेच्या मुलतत्वांना हरताळ फासला गेला. नंतरची भक्ती चळवळही जनमानस बदलू शकली नाहे कारण मुळात जे वैदिक वर्णीय तत्वच मुळात नाकारायला पाहिजे होते ते नाकारले गेले नाही. ते नाकारण्यासाठी वैदिक धर्माचे पृथक आस्तित्व लक्षात घेत वैदिक धर्मतत्वांनाच नाकारण्याची बंडखोरी बसवेश्वरांचा अपवाद वगळता कोणीही केली नाही.
आजही लोकाचरणातील धर्म हा शैवप्रधान आहे. तंत्रोक्तच आहे. योगप्रधानच आहे. समतेचा आद्य आक्रोश आहे. परंतू वैदिक वर्णीय व वेदमाहात्म्याच्या मानसिक प्राबल्यकारी ठिगळांमुळे समतेचे मुलतत्व मात्र अवैदिकांच्या मनातून हद्दपार झाले आहे.
स्वत:चा धर्म त्यासाठीच समजावून घेणे आवश्यक आहे.
Labels: वैदिक धर्म/संस्क्रुती, हिंदु धर्म
शिवदेवतेला एकमेव उपास्य दैवत मानणारे संप्रदाय. त्यांचे तत्त्वज्ञान ⇨ बादरायणा च्या ⇨ बह्मसूत्रां पूर्वी निर्माण झाले होते, असे बह्मसूत्रे व त्यांवरील शांकरभाष्या वरुन सिद्घ होते. इ. स.चे दुसरे शतक हा बादरायणाचा काळ असावा, असे मानले जाते. विजयानगर सामाज्याचे प्रधान मंत्री ⇨ माधवाचार्य (सु.१२९६-१३८६) ह्यांनी आपल्या सर्वदर्शनसंगहा त ल(न)कुलीश पाशुपत दर्शन,शैव दर्शन, प्रत्यभिज्ञादर्शन, रसेश्वरदर्शन अशा चार शैव संप्रदायांचे विवेचन केलेले आहे. ह्यांखेरीज ⇨कापालिक, कालामुख, हरिहर, मार्तंड-भैरव, अर्ध-नारीश्वर आणि ⇨नाथ संप्रदाय, ⇨वीरशैव संप्रदाय असे अन्य काही शैव संप्रदायही आहेत. हे संप्रदाय आपल्या शैव तत्त्वज्ञानावर वा दर्शनांवर आधारित आहेत.
पाशुपत दर्शनाचा प्रवर्तक नकुलीश (पर्यायी नाव लकुलीश) हाहोय. गुजरातमधील भडोचजवळील कारवान ह्या गावी विश्वराजनामक एका अत्रिगोत्री अग्निहोत्र्याच्या घराण्यात त्याचा जन्म झाला. नकुलीशाच्या काळाबद्दल मतभेद आहेत. ⇨ रा. गो. भांडारकर ह्यांच्या मते तो इ. स. पू. दुसऱ्या शतकात होऊन गेला, तर डॉ. ⇨ देवदत्त भांडारकर ह्यांच्या मतानुसार तो इ. स.च्या दुसऱ्या शतकात होऊन गेला. बहुतेक विद्वानांचा कल त्याचा काळ इ. स.चे दुसरे शतक मानण्याकडे आहे. पशुपती हे शिवाचे अभिधान आहे. पशू म्हणजे बद्घ झालेले जीव आणि त्यांचा पती म्हणजे त्यांचा निर्माता व रक्षणकर्ता. पशू (कार्य), पती (कारण), दु:खान्त, योग आणि विधी अशा पाच पदार्थांचे पाशुपतशास्त्र आहे. पशू म्हणजे जग, पती म्हणजे ईश्वर, दु:खान्ताचे प्रकार दोन: अनात्मक व सात्मक. अनात्मक दु:खान्त म्हणजे सर्व दु:खांचा नि:शेष उच्छेद. सात्मक दु:खान्तात ज्ञानशक्ती आणि क्रियाशक्ती, ह्या दोन शक्तींच्या स्वरुपाचे ऐश्वर्य प्राप्त होते. दु:खान्त म्हणजे अद्वैतवाद्यांचा मोक्ष नव्हे. मोक्षावस्थेत जीव महेश्वराच्या वा शिवाच्या जवळ, पण स्वतःचे स्वतंत्र व्यक्तिमत्त्व राखून असतो. योग म्हणजे आत्मा आणि ईश्वर ह्यांच्या संबंधास कारण होणाऱ्या गोष्टी. उदा., जप, ध्यान, शिवावर पूर्ण निष्ठा. विधीमध्ये निरनिराळी वते आणि नियम अंतर्भूत आहेत. पाशुपत संप्रदायाची काही वैशिष्टये अशी : (१) त्यात कैलास ह्या पौराणिक कल्पनेला स्थान नाही. (२) कितीही तपश्चर्या वा सत्कर्मे केली, तरी ईश्वरी अनुगहाशिवाय दु:खान्त वा मोक्ष प्राप्त होत नाही. (३) पुनर्जन्माबद्दल पाशुपत दर्शन स्पष्ट असे काही म्हणत नाही. (४) सगुण वा निर्गुण उपासना पद्घतींचाही निर्देश हे दर्शन करीत नाही. (५) ॐकार जपावर भर. (६) वेदान्त मताचा किंवा जैन-बौद्घ मतांचा उल्लेख नाही. ह्या संपदायाचा प्रसार भारतात अनेक ठिकाणी झाला. उदा., बिहार, ओरिसा, केरळ. भारताबाहेर नेपाळमधील पशुपतिनाथाचे मंदिर प्राचीन आहे. [→ पाशुपत पंथ ].
शैव दर्शन मुख्यतः दक्षिण भारतात प्रचलित आहे. येथे पती, पशू आणि पाश असे तीनच पदार्थ मानले आहेत. पती म्हणजे शिव वा ईश्वर. ईश्वराचे अस्तित्व अनुमानाने सिद्घ करता येते. आपण जे जग अनुभवतो, ते कार्य (परिणाम) आहे; आणि ते कार्य असल्यामुळे कोणा बुद्घिमान व्यक्तीने ते निर्माण केले आहे, असे अनुमान होते आणियावरुन अनुमानाच्या द्वारा परमेश्वराच्या अस्तित्वाची सिद्घी उपपन्न ठरते. कर्तृत्वासाठी शरीर आवश्यक आहे असे मानले, तरी ईश्वराचे शरीर शक्तिरुप अशा पाच मंत्रांनी बनलेले आहे. ते आपल्यासारखे नाही. मल, कर्म इ. पाशांच्या समूहाने हे ईश्वरशरीरव्याप्त नसते. ईश्वराचे शरीर ज्या मंत्रांनी बनलेले असते ते पाच मंत्र असे : (१) ईशान- हा मंत्र ईश्वराचे मस्तक होय. (२) तत्पुरुष-हे ईश्वराचे मुख. (३) अघोर-हा मंत्रईश्वराचे हृदय होय. (४) वामदेव-हेईश्वराचे गुह्यस्थान आणि (५)सद्योजात-मंत्र म्हणजे ईश्वराचे पाय. हे शरीर ईश्वराच्या स्वेच्छेने निर्मित झालेलेआहे. ह्या शक्तींपासून निष्पन्न झालेले ईश्वराचे शरीर अनुकमे अनुग्रह करणे, तिरोधान पावणे, सृष्टीचा संहार करणे, स्थिती राखणे आणि उत्पत्ती करणे ह्या पाच कृत्यांना कारणीभूत होत असते.
पशू वा जीवात्मे अनेक आहेत. ते नित्य, विभू (सर्वव्यापी), कर्ता व भोक्ता ह्या स्वरुपाचे आहेत. दृक् व क्रिया ह्या दोन प्रकारच्याचैतन्याने युक्त होणारे असे ते आहेत. विविध पाशांचे जाल जेव्हा दूर होते, तेव्हा उपर्युक्त दृक् आणि क्रिया ह्यांच्या स्वरुपाच्या चैतन्यरुपी शिवत्वाची प्राप्ती होते. पशू हा विज्ञानाकल, प्रलयाकल आणि सकल अशा तीन प्रकारचा आहे. विज्ञान, योग आणि संन्यास ह्यांच्या द्वारा किंवा कर्मफलाचा भोग केल्यामुळे कर्मांचा क्षय होऊन जीव हा केवळ मलरुपी पाशाने युक्त राहतो. हा जीवात्मा विज्ञानाकल होय. प्रलयकाली इतर पाश अस्तित्वात नसल्यामुळे जो मल आणि कर्म ह्यांनी युक्त असतो, तो पशू प्रलयाकल होय. ह्या दोन प्रकारांव्यतिरिक्त इतर सर्व जीव सकल ह्या प्रकारातले होत. हे मल, माया आणि कर्म अशा तिन्ही प्रकारच्या पाशांनी युक्त असतात. जीवांच्या ह्या ज्या वेगवेगळ्या अवस्था असतात, त्यांच्या अनुरोधाने परमेश्वर त्यांना वेगवेगळी स्थाने अर्पण करतो. उदा., कोणी विद्येश्वर, कोणी मंत्रेश्वर इत्यादी.
पाश हे चार प्रकारचे : मल, कर्म, माया आणि रोधशक्ती. मल हा दृक्‌शक्ती (ज्ञानशक्ती) आणि क्रियाशक्ती ह्यांना झाकून टाकतो. तांब्यावर चढणाऱ्या काळ्या पुटाप्रमाणे तो आहे. माया ही मूलप्रकृती. प्रलयकाली सर्व जग तिच्यात विलीन होते आणि सृष्टीच्या वेळी तिच्यातून अभिव्यक्त होते. रोधशक्ती ही शिवशक्ती आहे. ती पाशांमध्ये अधिष्ठित होऊन आत्म्याला झाकते म्हणून औपचारिक अर्थाने तिला पाश म्हटले आहे. बिंदू हा पाचवा पाश कोणीकोणी स्वीकारतात; परंतु तो पाश असताही विद्येश्वरपदाची प्राप्ती वा अपर मुक्तीचा लाभ संभवत असल्यामुळे खृया अर्थाने पाश म्हणून त्याची गणना होत नाही. बिंदूला शिवतत्त्व असे दुसरे नाव देण्यात आले आहे.
प्रत्यभिज्ञादर्शन हे इ. स.च्या नवव्या शतकात काश्मीरमध्ये उदयास आले. शैव संप्रदायाची ही अद्वैतवादी शाखा होय. शैव तंत्रागमाचा अनुयायी वसुगुप्त (इ. स. ८२५) ह्याने शैवमताला अद्वैतवादी स्वरुप दिले. पुढे ह्या शाखेत काही मतभेद झाल्यामुळे सोमानंदनाथ (इ. स. ८५०) ह्याने ह्या पंथाची दुसरी शाखा प्रवृत्त केली. प्रत्यभिज्ञा म्हणजे स्वतःच्या स्वरुपाची पुन्हा होणारी ओळख. महेश्वराची प्रत्यभिज्ञा म्हणजे त्याच्याकडे (प्रति) अभिमुख झाल्याने (अभि) होणारे ज्ञान (ज्ञा). अगोदरच ज्ञात असलेल्या वस्तूला समोर आलेली पाहून प्रतिसंधानाने होणारे ज्ञान म्हणजे प्रत्यभिज्ञा. प्रस्तुत संबंधातही प्रसिद्घ पुराणे, सिद्घ आगमग्रंथ, अनुमान इत्यादींच्या द्वारा, परमेश्वराच्या ठायी परिपूर्ण शक्ती आहे असे ज्ञान अगोदरच झालेले असते, जेव्हा स्वतःचा आत्मा त्या परमेश्वराला अभिमुख होतो, तेव्हा त्या शक्तीची स्वतःत ओळख पटून ‘ मी खरोखर तोच ईश्वर आहे ’ हे ज्ञान उत्पन्न होते. हीच प्रत्यभिज्ञा. पण जीवच जर परमेश्वर असेल, तर प्रत्यभिज्ञेच्या प्रदर्शनाचा खटाटोप कशासाठी, असा प्रश्न उपस्थित होऊ शकतो. त्याला उत्तर असे, की स्वयंप्रकाशित असल्यामुळे आत्मा सतत प्रकाशमान होत असला, तरी मायेच्या प्रभावामुळे तो अंशतःच प्रकाशमान होतो. तो पूर्णपणे प्रकाशमान होण्यासाठी दृक्‌शक्ती व क्रियाशक्ती ह्यांच्या आविष्काराद्वारा प्रत्यभिज्ञा प्रकट केली जाते. हे दर्शन असेही मानते, की ईश्वराच्या केवळ इच्छेवर जगाची निर्मिती अवलंबून आहे. ही निर्मिती म्हणजे शिवशक्तिरुप परमशिवाने पदार्थ आरशातल्या प्रमाणे स्वतःत प्रतिबिंबरुपाने अवभासित करणे. हा संप्रदाय काश्मीर शैव संप्रदाय म्हणूनही ओळखला जातो. [→काश्मीर शैव संप्रदाय].
रसेश्वरदर्शन हे शेवटचे शैव दर्शन मानले जाते. ह्या दर्शनात ‘ रस ’ ह्या शब्दाचा अर्थ पारा. पाऱ्यावर करावयाच्या वेगवेगळ्या प्रकियांच्या द्वारा होणाऱ्या दिव्यदेहप्राप्तीवर येथे भर दिला आहे. पारा किंवा पारद जीवाला संसाराच्या पलीकडच्या तीरावर नेऊन पोहोचवितो. संसाराच्या पलीकडचा पार तो देतो म्हणून तो पारद. शरीराला स्थिरता प्राप्त झाली, तर जीवन्मुक्ती प्राप्त होईल आणि ही स्थिरता देण्याचा उपाय पारा वा पारद हा होय. जीव जीवन्मुक्त झाला, तरच तो ईश्वरस्वरुप होऊ शकतो. ह्या दर्शनानुसार जीवन्मुक्ती म्हणजे अजरामर होणे. जरा, व्याधी, मृत्यू यांपासून देह मुक्त हवा. त्यासाठी पारदाचा उपयोग आवश्यक आहे. पारदाप्रमाणेच अभकही महत्त्वाचे. पारद महेश्वराच्या बीजापासून निष्पन्न होतो, तर अभक हे गौरीच्या बीजापासून निष्पन्न होते. ह्या दोहोंच्या योग्य उपयोगाने दिव्यदेह प्राप्त होतो. पाण्याच्या सिद्घीचा विधी करताना त्यावर स्वेदन, मर्दन, मूर्च्छन, स्थापन, पातन इ. अठरा प्रकारचे संस्कार करणे आवश्यक असते. त्यामुळे विविध सिद्घी पाप्त होतात. रसाचे बह्माशी साम्य आहे; रस म्हणजेच परबह्म असेही ह्या दर्शनात मानले आहे.
वीरशैव पंथाच्या नावातील वीर ह्या शब्दाचा अर्थ निर्धाराने परमार्थ-प्रवण राहून ईश्वरभक्ती करणारा. मबसवेश्वर (११३१ - ६७) ह्यांनी ह्या पंथाची स्थापना केली, असे काही विद्वान मानत असले, तरी बसवेश्वरांचा जीवनवृत्तांत सांगणाऱ्या ⇨बसवपुराणा वरुन तसे दिसत नाही. वीरशैव हे आपली परंपरा बसवाचार्यांच्या पूर्वीची असल्याचे मानतात. वर्णव्यवस्था, जातिभेद, कर्मकांडांचे स्तोम, हिंसाचार ह्यांना वीरशैवांनी प्रखर विरोध केला. शिवभक्ती, आध्यात्मिकता, सामाजिक समानता ह्यांचा त्यांनी पुरस्कार केला.
ह्या पंथाच्या तत्त्वज्ञानानुसार विश्व हे शिवाचे दृश्य रुप आहे. शिव हा आपल्या शक्तीद्वारे हे विश्व निर्माण करतो आणि यथाकाल त्याचा लयही आपल्या ठायी घडवून आणतो. शिवाच्या ठायी सर्व प्रकारच्या सूक्ष्म चिद्शक्ती आहेत, तर जीवाच्या ठायी स्थूल स्वरुपाच्या चिद्शक्ती आहेत. शिव सर्वज्ञ, तर जीव अल्पज्ञ. तरीही शिव आणि जीव ह्यांच्यांत अद्वैत आहे, असे हे तत्त्वज्ञान सांगते आणि ते ‘ शक्तिविशिष्टाद्वैत ’ ह्या नावाने ओळखले जाते. लिंग म्हणजे परमतत्त्व, शाश्वत बह्म. लिंगाच्या वरील भागास शिव, तर खालील पीठाला म्हणजे भागाला शाळुंकाशक्ती असे म्हटले जाते. शिवाशी ऐक्य पावण्यासाठी आध्यात्मिक प्रगतीच्या सहा पायऱ्या पार कराव्या लागतात. त्यासाठी करावयाच्या साधनेस षट्स्थल साधना असे म्हणतात. ह्या साधनेने वीरशैव व्यक्तीस एकाच जन्मात मुक्ती मिळते. [→ वीरशैव पंथ ].
अन्य काही शैव संप्रदायांपैकी कापालिक हा पंथ पाशुपत संप्रदायापैकी आहे. तंत्रमार्गावर त्याचा भर आहे. माणसाची कवटी ते जवळ बाळगतात व तीतूनच अन्न, मद्य-मांस इत्यादींचे सेवन करतात म्हणून ते कापालिक. शिवाच्या पौराणिक वर्णनाप्रमाणे ते स्मशानवास, चिताभस्माचे लेपन, खट्‌वांगधारण इ. गोष्टी करत असल्याचे कूर्मा दी पुराणांत सांगितले आहे. कापालिकांत पंचमकारात्मक तंत्रसाधना, नरबळी इत्यादींचे प्रस्थ खूप माजल्यामुळे तो पंथ घृणास्पद ठरला. ह्या पंथाचे आकारग्रंथ किंवा प्रकरणग्रंथ फारसे उपलब्ध नाहीत; तथापि बृहत्संहिता, कथासरित्सागर, गाथासप्तशती, शांकरदिग्विजय व पुराणग्रंथ तसेच मालतीमाधव, प्रबोधचंद्रोदय इ. नाटके यांतून त्यांच्याबद्दल विस्तृत माहिती मिळते.
कालामुख ही पाशुपत संप्रदायाचीच आज लुप्तप्राय झालेली शाखा आहे. हे कपाळावर काळ्या रंगाचा आडवा पट्टा लावतात, म्हणून त्यांना ‘ कालामुख’ म्हणत असावेत. अकराव्या-तेराव्या शतकांत मुख्यतः कर्नाटकात व आंध प्रदेशात हा संप्रदाय होता, असे दिसते. शक्तिपरिषद व सिंहपरिषद असे ह्या संप्रदायाचे दोन उपपंथ होते. ह्या संप्रदायाचे संस्थापक-प्रचारक काश्मीरी बाह्मण असावेत, असे काही शिलालेखांवरुन दिसते. हे वर्णभेद न करता सर्वांना ज्ञानदान करीत. ह्या पंथांच्या आचार्यांची विद्वत्ता, आचरण ह्यांमुळे त्यांच्याबद्दल लोकांत आदराची भावना होती. काहींच्या मते हा संप्रदाय म्हणजे वीरशैव पंथाचे पूर्वरुप होय. कालामुख आणि वीरशैव पंथ ह्यांच्यांत काही लक्षणीय समान वैशिष्टये आढळतातही. कालामुखांची मुख्य देवालये, मठ वीरशैवांच्या ताब्यात आहेत. वीरशैव त्यांना पुण्यक्षेत्रे मानतात. ह्या दोन्ही पंथांत लिंगपूजेवर भर आहे. वीरशैव धर्मगुरु आणि कालामुख धर्मगुरु ह्यांना ‘ जंगम ’ असे समान नाव आहे. कालामुख संप्रदायाची तात्त्विक भूमिका स्पष्ट होण्यासारखी साधने फारशी उपलब्ध नाहीत.
हरिहर संप्रदायाची दृष्टी शिव आणि विष्णू ह्यांच्या उपासनांत समन्वय साधण्याची आहे. हरिहराच्या मूर्तीत उजवा भाग शिवाचा, तर डावा भाग विष्णूचा असतो. हरिहराची मंदिरे महाराष्ट्रात आढळतात; तसेच गुजरातेतील वीसनगरला हरिहराचे एक मंदिर असून त्यात काळ्या पाषाणाची सुंदर मूर्ती आहे. आंधमधील तिरुपतीच्या मूर्तीला तमिळी शैव संतकवी हरिहराचे प्रतीक मानतात. हरिहराच्या मूर्ती भारताबाहेर जावा, कांपुचिया येथेही आढळतात. इ. स.च्या पहिल्या शतकापासून ह्या संप्रदायाचा प्रारंभ झाला असावा.
मार्तंड-भैरव ह्या संप्रदायात शिव व सूर्य ह्या देवतांचे एकत्व मानले आहे. मार्तंड-भैरवांच्या मूर्ती ह्या मुख्यतः ओरिसा आणि बंगाल येथे आढळतात.
अर्धनारीश्वर हाही एक शैव संप्रदाय होय. अर्धनारीश्वराचे वर्णन मत्स्य-पुराणा त तसेच समरांगणसूत्रधार, अपराजितपृच्छा वगैरेंत आढळते. ह्या मूर्तीचा उजवीकडचा अर्धा भाग शिवाचा आणि डावा भाग उमेचा असतो. महाराष्ट्र (घारापुरी, वेरुळ), राजस्थान, बंगाल, ओरिसा, उत्तर प्रदेश (मथुरा), कर्नाटक (बादामी) इ. ठिकाणच्या मूर्ती वैशिष्ट्यपूर्ण आहेत. हा संप्रदाय पूर्वी भारतात अनेक ठिकाणी होता, असे दिसते. ह्या संप्रदायाचे ग्रंथ उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांच्या तत्त्वज्ञानाबद्दल काही सांगता येत नाही.
नाथपंथ वा नाथ संप्रदाय हा शैव संप्रदायातील एक योगप्रधान संप्रदाय असून ह्याचा उगम (सु. आठवे ते बारावे शतक) आदिनाथ परमेश्वर शिव ह्याच्यापासून झाला, अशी ह्याच्या अनुयायांची समजूत आहे. योगमार्गाने सिद्घावस्था प्राप्त करणे, हे ह्या पंथाचे ध्येय होय. ⇨ मच्छिंद्रनाथ हे ह्या संप्रदायाचे पहिले मानवी गुरु. गोरखनाथांनी ह्या संप्रदायाला नावारुपाला आणले. ह्या संप्रदायाचा उगम कोठे झाला, ह्याबद्दल मतभेद आहेत. ह्या संप्रदायाच्या तत्त्वज्ञानाचे विस्तृत विवेचन उपर्युक्त नाथ संप्रदाय ह्या विश्वकोशीय नोंदीत आढळेल; तथापि शिव हेच अंतिम सत्य असून तोच पिंड बह्मांडाचा आधार होय, ही ह्या संप्रदायाची भूमिका आहे. नाथांचे नवनाथ कोण ह्याविषयी अभ्यासकांत ऐकमत्य नाही. नाथपंथीयांना सिद्घी प्राप्त असून ते अनेक प्रकारचे चमत्कार घडवून आणू शकतात, अशी समजूत आहे. भारतात आणि महाराष्ट्रात ह्या पंथाला महत्त्वपूर्ण स्थान आहे ⇨ ज्ञानेश्वर हे नाथपंथाशी संबद्घ होते. ज्ञानेश्वरांना नाथ संप्रदायाची शिकवण त्यांचे वडील बंधू ⇨ निवृत्तिनाथ ह्यांच्याकडून मिळाली होती. त्यामुळे वारकरी संप्रदायाशी नाथपंथाचा संबंध आला. भारतातील वेगवेगळ्या धर्मपंथांशी नाथपंथाचा कोणत्या तरी स्वरुपात संबंध आलेला दिसतो. [→ नाथ संप्रदाय ].
एक जग:एक राष्ट्र (18)
माझे प्रकाशित साहित्य (1)
मोझांबिकच्या डाळी अन् पाकची साखर
चांगले उत्पादन घेऊनही सरकार पुन्हा आयात करत जे आहेत तेही भाव गडगडवायला लावत असेल तर सरकारची शेतीबाबतची दृष्टी किती अनुदार आणि म्हण...
संभाजी-दिलेरखान प्रकरण : एक फसलेला कट
संभाजी महाराजांवर आजवर विविधांगाने भरपूर लिहिले गेले आहे . एके काळी संभाजी महाराजांची प्रतिमा अत्यंत वेगळी होती . ...
 मराठा आणि कुणबी एकच आहेत काय, मराठा समाजाला आरक्षण असावे कि नको, मराठे नागवंशीय आहेत काय इ. काही सामाजिक प्रश्न सध्या चर्च...
हे अमिट अमिट प्रिय प्रिय जे हे प्रेय गीत तु गा... हे स्वरील स्वरील ते स्वर पकड अन शब्द अमर ते गा.... सुर्याला तु भान दे अन चंद्राला घे...
अगा जे घडलेची नाही....
पानिपत युद्धातून मल्हारराव होळकर दुपारीच निघून गेले असा एक अज्ञाधारित आरोप गेली अनेक वर्ष होतोय. "सुभेदार थोरले मल्हारराव होळकर यां...
आज मालवाहु रेल्वे, ट्रक, विमाने यामुळे मालवाहतुक अत्यंत वेगवान झाली आहे. मालवाहतुक हा जगातील एक अवाढव्य उद्योग बनला आहे. पण या साधनांचा शो...
शिंपी. जगाची अब्रू झाकणारा समाज. या समाजानं घडवला एक संत. ज्यानं कपड्यांचे तुकडे जोडता जोडता तुकड्या तुकड्यांमध्ये विखुरलेला समाज जोडला....
१ फेब्रुवारी ते ११ मार्च...छ. संभाजी महाराज
इतिहासात काही अनुत्तरीत प्रश्न असतात. काही प्रश्नांवर इतिहासाने अनेकदा मुद्दाम मौन बाळगलेले असते वा मुळात त्या मौनातच उत्तरे दडलेली असतात...
श्री. प्रशिल पाझारे या माझ्या मित्राने पुस्तक प्रकाशन व Copyrights संदर्भात काही प्रश्न विचारले आहेत. सर्व होतकरु लेखकांना उपयोग होईल म्हण...
संभाजी महाराजांच्या मुक्ततेसाठी अल्पसाही प्रयत्न ...
मित्रहो, मला एक प्रश्न पडलाय. कालच मी शिवपुत्र छत्रपती संभाजी महाराज या शालिनी मोहोड लिखित ग्रंथाच्या प्रकाशन समारंभात हा प्रश्न उपस्थित ...
या देशाच्या महान परंपरांचा.....
सिंधू संस्कृतीवरील अप्रतिम लघुपट
मुकंद-याचे युद्ध: भारतीय युद्धेतिहासातील लखलखते सो...
जीवनाला निर्वस्त्र भिडणारे ...
मोदी विवाह: काही प्रश्न
भयात रहायचेच आहे तर...
संतश्रेष्ठ तुकारामांचा खून झाला का


Disc Plough | Agricultural Implements | Farm Equipment | Mahindra Tractors

ट्रॅक्टर औजारे ट्रॅक्टर्सचीतुलना करा ट्रॅक्टर किंमत एक्सेसरीज
महिन्द्रा युवराज 215 NXT
अर्जुन नोवो 605 डीआय-आय-4डब्ल्यूडी
महिन्द्रा 255 DI पॉवरप्लस
महिन्द्रा 275 डीआय ECO
महिन्द्रा 265 डीआय पॉवर प्लस
महिन्द्रा 275 डीआय TU
अर्जुन नोव्हो 605 डीआय-आय
अर्जुन नोव्हो 605 DI-PS
अर्जुन नोव्हो 605 Di I एसी कॅबिनसह
महिन्द्रा 555 डीआय पॉवरप्लस
महिन्द्रा युवो 265 DI
महिंद्रा युवो 275 DI
महिंद्रा युवो 415 DI
महिंद्रा युवो 475 DI
महिंद्रा युवो 575 DI
अर्जुन नोव्हो 605 डीआय-एमएस
महिंद्रा जिवो 225 DI
महिन्द्रा युवराज 215 NXT
21 ते 30 एचपी
महिंद्रा जिवो 245 DI 4WD
महिन्द्रा 255 DI पॉवरप्लस
31 ते 40 एचपी
महिन्द्रा युवो 265 DI
महिंद्रा युवो 275 DI
महिंद्रा युवो 415 DI
महिन्द्रा 265 डीआय पॉवर प्लस
महिन्द्रा 275 डीआय ECO
महिन्द्रा 275 डीआय TU
41 ते 50 एचपी
महिंद्रा युवो 475 DI
महिंद्रा युवो 575 DI
अर्जुन नोव्हो 605 डीआय-एमएस
50 एचपी हून अधिक
अर्जुन नोवो 605 डीआय-आय-4डब्ल्यूडी
अर्जुन नोव्हो 605 डीआय-आय
अर्जुन नोव्हो 605 DI-PS
अर्जुन नोव्हो 605 DI I एसी कॅबिनसह
महिन्द्रा 555 डीआय पॉवरप्लस
पडलिंग विथ फुल केज व्हील
पडलिंग विथ हाफ केज व्हील
रायडिंग टाइप राइस प्लँटर
वॉक बिहाइंड राइस ट्रान्सप्लँटर
सीड कम फर्टलायझर ड्रील
ट्रॅक्टर माउंटेड कंबाइन हार्वेस्टर
क्षेत्र आणि प्लँड कार्यालये
फॉर्म सबमिट केला गेला आहे.
महिन्द्रा ऍप्लीट्रॅकचा डिस्क नांगर हे प्राथमिक जमीन तयार करण्याचे 3 पॉइंट लिंकेज औजार आहे. त्याचा वापर माती खणण्यासाठी केला जातो, सर्वसाधारणपणे नरम मातीच्या परिस्थितीत अधिक उपयुक्त.
कृपया वैध मोबाइल नंबर प्रविष्ट करा
कृपया एक वैध ईमेल पत्ता प्रविष्ट करा
राज्य निवडा अंदमान &निकोबार बेट आंध्र प्रदेश अरुणाचल प्रदेश आसाम बिहार चंदीगड छत्तीसगड दादरा आणि नगर हवेली दमण आणि दीव दिल्ली गोवा गुजरात हरियाणा हिमाचल प्रदेश जम्मू आणि काश्मीर झारखंड कर्नाटक केरळ लक्षद्वीप मध्यप्रदेश मध्यप्रदेश मणिपूर मेघालय मिझोराम नागालँड ओरिसा पांडिचेरी पंजाब राजस्थान सिक्कीम तामिळनाडू त्रिपुरा उत्तर प्रदेश उत्तरांचल पश्चिम बंगाल
मोबाइल फोनचा प्रकार मालकीचा वैशिष्ट्य फोन स्मार्ट फोन
मोबाइल वर इंटरनेट कनेक्शन होय नाही
मी खालील 'रिक्वेस्ट इन्फर्मेशन' बटणावर क्लिक करून मान्य करतो की मी माझ्या ट्रॅक्टर औजारांच्या खरेदीत मला मदत करण्यासाठी माझ्या 'मोबाइल' वर महिन्द्रा किंवा तिच्या भागीदारांकडून एखाद्या कॉलसाठी स्पष्टपणे विनंती करत आहे.
टीपः चित्र केवळ प्रतिनिधीक हेतूसाठी आहे.
नांगराच्या खाचेची रुंदी जास्तीत जास्त व्याप्तीसाठी जुळवून घेता येते. (1")
मातीच्या ढेकळांचा भुगा करते म्हणजेच स्टँडर्ड कल्टिवेटरशी तुलना करता अधिक चांगले टिल्थ.
स्क्रॅपर्स पुरवण्यात आले आहेत जेणेकरून कोणतेही चिकटलेले साहित्य आपोआप काढून टाकले जाते. डिस्क प्लो अधिक चांगल्या इंधन कार्यक्षमतेसह ट्रॅक्टरवरील भार नियंत्रणात ठेवतो.
मातीच्या अधिक चांगल्या घुसळण्यामुळे पडलिंगसाठी परिणामकारक आणि कल्टिवेटरच्या तुलनेत कमी स्लिपेज.
खतांच्या चांगल्या मिसळण्यासह खुंट आणि तणांच्या परिणामकारक कापणीची आणि मिसळण्याची खात्री करते.
2 डिस्क प्लो 3 डिस्क प्लो 4 डिस्क प्लो
डिस्कस् ची संख्या 2 3 4
डिस्कचा व्यास (mm) 660 660 660
एकूण वजन (किग्रा)) 331 385 495
अनुरुप ट्रॅक्टर 30-40 HP > 40 HP 70 HP आणि वरील
लोडेबिलीटी 72 60 50
डिस्क प्लोच्या वेगाशी जुऴवून घेण्यासाठी अधिक ओढण्याची शक्ती आणि वेगाचे सोयीस्कर पर्याय.
कमी आरपीएमवर (1300 आरपीएमवर पूर्ण टॉर्क) अधिक टॉर्क अधिक इंधन कार्यक्षमता देते..
हाय-टेक हायड्रॉलिक तंत्रज्ञान डिस्क प्लो अधिक वेगाने उचलण्यात आणि खाली करण्यात मदत करते.
फोटो \ व्हिडिओ गॅलरी
© 2014 सर्व हक्क सुरक्षित
ट्रॅक्टर औजारे राइजच्या गोष्टी शेती माहिती डीलर लोकेटर साइटमॅप ट्रॅक्टर किंमत
टोल फ्री क्रमांकः 1800 425 65 76


agriculture news in Marathi, Onion arrival increased in Nashik, Maharashtra | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
नाशिकला लाल कांद्याची आवक वाढली
नाशिकला लाल कांद्याची आवक वाढली
मंगळवार, 5 डिसेंबर 2017
नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील उन्हाळ कांदा शेवटच्या टप्प्यात असताना खरिपातील लाल कांद्याची आवक वाढली आहे. गत सप्ताहात लासलगाव, पिंपळगाव बसवंत, उमराणे, नामपूर या महत्त्वाच्या बाजार समित्यांत दररोज लाल कांद्याची सरासरी २० हजार क्विंटल आवक झाली.
जिल्ह्यातील १५ बाजार समित्यांतून दररोजची एक ते सव्वा लाख क्विंटल आवक झाली. या स्थितीत कांद्याला क्विंटलला १००० ते ३८८० व सरासरी २६०० रुपये दर मिळाले.
नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील उन्हाळ कांदा शेवटच्या टप्प्यात असताना खरिपातील लाल कांद्याची आवक वाढली आहे. गत सप्ताहात लासलगाव, पिंपळगाव बसवंत, उमराणे, नामपूर या महत्त्वाच्या बाजार समित्यांत दररोज लाल कांद्याची सरासरी २० हजार क्विंटल आवक झाली.
जिल्ह्यातील १५ बाजार समित्यांतून दररोजची एक ते सव्वा लाख क्विंटल आवक झाली. या स्थितीत कांद्याला क्विंटलला १००० ते ३८८० व सरासरी २६०० रुपये दर मिळाले.
गत सप्ताहाच्या सुरवातीला सोमवारी (ता. २७) लासलगाव बाजार समितीत लाल कांद्याची १७,७०० क्विंटल आवक झाली. या वेळी कांद्याला क्विंटलला १००० ते ३८८० व सरासरी ३५०१ असे दर निघाले. सोमवारनंतर मात्र सरासरी दरात ५०० ते ७०० रुपयांनी उतरण झाली. उन्हाळ कांदा संपला असताना, लाल कांद्याची आवक वाढली. यामुळे कांदा दर उतरण झाल्याचे व्यापाऱ्यांनी सांगितले.
दरम्यान केंद्र शासनाने ८५० डॉलर किमान निर्यात मूल्य (एमईपी) लावून अप्रत्यक्षपणे निर्यातबंदी केली. त्याचाही काही प्रमाणात परिणाम झाल्याचे सांगितले जाते. देशातील कांद्याची मागणी पाहता त्या तुलनेत कमी आहे. मात्र व्यापाऱ्यांनी या वातावरणाचा फायदा उठवित बाजार पाडल्याचाही आरोप होत आहे.
लाल कांद्याची आवक येत्या काळात वाढत राहणार असून, १६ डिसेंबरनंतर दरात काही प्रमाणात उतरण होण्याची शक्‍यता वर्तवली जात अाहे. या स्थितीत शेतकऱ्यांनी टप्प्याटप्प्याने कांदा बाजारात आणावा, असे आवाहन बाजार समितीच्या सूत्रांनी केले.
लासलगाव बाजार समितीतील कांद्याची
आवक व दर (प्रतिक्विंटल/रुपये)
नाशिक बाजार समिती शेती कांदा कांदा साठवणूक नाशिक
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते २००० रुपये
औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये शनिवारी (ता.
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील का
जालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले जालना जिल्ह्यातील कापूस उत्पादक शेतकर
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र पाणीटंचाई
पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे.
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा नाही
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले उत्पादन यावे
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
राज्यात कांदा १०० ते ९०० रुपये...नाशिकला ३०० ते ९०० रुपये प्रतिक्विंटल नाशिक...
साताऱ्यात गवार २०० ते ३०० रुपये दहाकिलोसातारा : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
सोलापुरात गाजर, काकडीचे दर वधारले,...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
हमीभाव खरेदी बंद होताच तुरीचे दर झाले...नागपूर ः शासनाची हमीभाव खरेदी बंद होताच तुरीचे दर...
नगरला गव्हाला १६४१ ते १८५० रुपये...नगर : नगर बाजार समितीत गव्हाची आवक बऱ्यापैकी होत...
नाशिकला आंबा, खरबूज, कलिंगड तेजीतनाशिक : वाढत्या उन्हाबरोबरच नाशिक बाजार समितीत...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या दरात तेजी कायमपुणे : उन्हाच्या वाढत्या झळांमुळे...
ब्रॉयलर्स बाजार वर्षातील उच्चांकी...गेल्या आठवड्यात ब्रॉयलर्सच्या बाजारभावात जोरदार...
साताऱ्यात भेंडी २०० ते २५० रुपये दहा...सातारा : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत बुधवारी...
सांगली बाजार समितीत गूळ प्रतिक्विंटल...सांगली : येथील बाजार समितीत मंगळवारी (ता. १५...
आवक घटल्याने पुण्यात भाजीपाला तेजीत पुणे : गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
उन्हाळ्याचा प्रभाव; ब्रॉयलर्सच्या... येत्या पंधरवड्यातही ब्रॉयलर्सच्या बाजारातील...
पुण्यात भाजीपाल्याचे दर तेजीतपुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...
छोटा माल मंदीत तर मोठा माल नव्वदीच्या... संपूर्ण भारतात ब्रॉयलर पक्ष्यांचे बाजारभाव ८५...
औरंगाबाद येथे हिरवी मिरची १००० ते ३२००...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
परभणी येथे वांगी १२०० ते २००० रुपये...परभणी : येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
जिरायती भागात आठ वर्षे यशस्वी पोल्ट्री...चिंचनेर वंदन (ता. जि. सातारा) या सैनिकी परंपरा...
उन्हाळ्यातील उत्पादनघटीवर बाजाराची भिस्तयेत्या दिवसांत उन्हाळ्याची तीव्रता वाढून...
पुण्यात पालेभाज्यांची आवक घटली; दर तेजीतपुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


उमटले मनी … : गप्पा...जीवनाचा एक अविभाज्य घटक

पाहुनि या लोचनी ऐकुनि नाना ध्वनी, तरंग उठले अंगावरी त्या मुग्ध स्पर्शातुनी, गंधित होते सारे फुलता ती रातराणी, चांदण्या राती भेटता दो मधूर एका क्षणी, कधी ओठांवरी हासू कधी नयनी पाणी, स्मरता अताशा पुनर्जन्मल्या आठवणी, कधी रेखाटल्या रेषा कधी शब्दरुपातुनी, साकारले चित्र जे अनुभवले या कवीमनी, जे न देखिले कधी स्वप्नी, ते भाव सारे आज उमटले मनी …
गप्पा...जीवनाचा एक अविभाज्य घटक
चारचौघी एकत्र आल्यात.... कि हमखास रंगतात त्या गप्पा.अगदी बायकाच नाही तर पुरुष असतील तर तेही दोन जण एकत्र आले कि मग सुरु होतो गप्पांचा एक रोजचाच वाटणारा पण रोज नवा वाटणारा शाब्दिक प्रवास...मग त्याला वयसुद्धा बंधन नसते. फक्त जसजसे वाढत जाते, तसतसे या गप्पांचे स्वरूप मात्र हमखास बदलत जाते...पण तरी माणूस म्हणून जन्माला आलो आणि बोलायला येऊ लागले तसे चार नवे शब्द सुचू लागले, रोज नवे अनुभव जीवनाच्या अंगणात खेळू लागले आणि गप्पा हा एक रोज नवा वाटणारा पण जुनाच सवंगडी कायमचा या जीवाला चिकटून बसला. पुढे अनेक मित्रमैत्रिणी भेटतात , नातेवाईकांची संख्या वाढत जाते पण त्या सवंगड्याच्या सहवासातच जगातील सारी नाती खऱ्या अर्थाने फुलू लागतात ... आणि मग जीवन प्रवास दिवसेंदिवस बहरत जातो . कधी या गप्पांमध्ये आनंदाचा दरवळ असतो तर कधी कटकटी, तक्रारींचा वास, कधी भूतकाळी आठवणींच्या कथा तर कधी भविष्यासाठी नवा मार्ग. खरेच अशाप्रकारे, या गप्पा सर्वांच्याच जीवनाचा एक अविभाज्य घटक बनला आहे.
त्यादिवशी सहजच बागेत फेरफटका मारत असता विविध वयाची विविध प्रकारचे लोक दिसत होते. कुठे छोटीशी रिया ,प्रिया,टिनू आणि मिनू त्यांच्या भातुकलीच्या खेळांतली मज्जा एकमेकांना छान हावभाव करत कथन करत होत्या तर बाजूलाच बंटी आणि मिंटू आपल्या नव्या पराक्रमांची गाथा एकमेकांना ऐकवत होते.६ वर्षांच्या खालील मुले जितके नाजूक तितक्याच त्यांच्या बोबड्या बोलांमधले संभाषण देखील निरागस. एका ठिकाणी शाळेत जाणारी मुले गृहपाठाच्या याद्या मनात गिरवत होते तर मध्येच इकडच्या तिकडच्या गोष्टी पंख फुटून त्यांच्याजवळ यावे तसे नवनवे विषय त्यांच्या गप्पांमध्ये येत. तरुण मुलं मुलींचे तर जगा वेगळे विषय सुरु असतात. कधी त्यांत प्रेमाचे अंकुर फुटत असतात तर कधी आणखी काही. या वयाकडे सर्वात जास्त गप्पांचा साठा असतो. स्त्रियांचे म्हणाल तर गप्पा अगदी ठरलेल्या...लग्नाच्या वयात आले कि स्वतःच्या सौन्दर्यापेक्षा आणखी कोणताही विषय खास वाटू नये... लग्न झाले कि सासर आणि माहेर या भोवती त्यांच्या गप्पांचा सारा पसारा... त्यातही हमखास न चुकता कुणाची वारंवार नोंद होत असेल तर ती म्हणजे सासू आणि नवऱ्याची. आई असेल तर तिला जिथे तिथे फक्त आपले मुलच दिसत असते... मग त्या यशोदेच्या बोलण्यातही नित्य तिचा कान्हा अथवा राधाच असते. या स्त्रियांच्या गप्पांचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्या आपल्या इतकीच इतरांची देखील फार दाखल घेतात. कुणाचे काय सुरु आहे हे जाणून घेण्यात विशेष रस. वयानुसार त्यांचे विषय भले कितीदेखील बदलत राहतील पण त्यांचा गप्पांचा स्टॅमिना मात्र सेम असतो. पुरुषांच्या गप्पांत घरातल्या कुरकुरीपेक्षा आजूबाजूच्या सामाजिक घडामोडींची ओढ जास्त दिसून येते. आणि आपले आजीआजोबांच्या वय म्हटले कि अध्यात्म ,नाती ,जुने दिवस ,आजचा वर्तमान यांची गर्दी अधिक. तर थोडक्यात सांगायचे तर वय , प्रकार कितीही असले तरी गप्पा असतातच फक्त प्रत्येकाचा आपला छंद मात्र निराळाच.
या झाल्या आपण नित्यनेमाने पाहत आलेल्या गप्पा पण कोणी म्हणे स्वतःबरोबर देखील गप्पा माराव्या... किंवा देवाबरोबर गप्पा माराव्या. अरे पण असे केले तर लोक वेडा नाही का म्हणणार पण हे देखील खरेच बरे. क्षणभर विचार केला तर आपल्याही बुद्धीला पटेल कि आत्मचिंतन सुद्धा खूप महत्त्वाचा भाग आहे. कधीकधी वायफळ गप्पा मारण्यात आपल्या वेळेचा अपव्यय करण्यापेक्षा कधीतरी स्वतःतल्या स्वतःला सुद्धा भेटण्याचा प्रयत्न केला तर ... पण हे देखील खरेच बरे. क्षणभर विचार केला तर आपल्याही बुद्धीला पटेल कि आत्मचिंतन सुद्धा खूप महत्त्वाचा भाग आहे. कधीकधी वायफळ गप्पा मारण्यात आपल्या वेळेचा अपव्यय करण्यापेक्षा कधीतरी स्वतःतल्या स्वतःला सुद्धा भेटण्याचा प्रयत्न केला तर ... इतरांशी मारतो तशा गप्पा कधीतरी स्वतःशीदेखील केल्या तर ...  इतरांशी मारतो तशा गप्पा कधीतरी स्वतःशीदेखील केल्या तर ...  त्यातून बऱ्याच न उच्चारलेल्या प्रश्नांची ओळख होईल... कदाचित अशा कित्येक प्रश्नांची उत्तरे देखील मिळतील... नवे मार्ग... नवे प्रोत्साहन... कुठेतरी न सांगता येणारी गोष्ट सांगितल्याने एक वेगळेच समाधान मिळेल... आणि मन कसं मोकळं होऊन जाईल.
सदर लेख वृत्तपत्रात छापून आला आहे.
अप्रतिम. सुरेश विषय. सुंदर मांडणी. झकास लेखन. लिहीत्या रहा.
मला सुरेख म्हणायचं होतं. 😀
मी रुपाली संदीप ठोंबरे...मुंबईची मुलगी . अक्षरे ,कल्पना ,शब्द ,रंग यांच्या सहवासात सतत रममाण होणारी...जीवन खूप सुंदर आहे असे मनोमन मानणारी ... आणि म्हणूनच या जीवनाचा प्रत्येक क्षण यथेच्छ अनुभवा , आनंदाने जगा असे प्रत्येकालाच अगदी आवर्जून सांगणारी...एक तुमचीच मैत्रीण अक्षरकल्पनांची.
आज शोभतेया दारी लावून पिवळी हळदी ...
"आठवण".....हरवते मी तुझ्या सहवासात
मीही बाबा आहे माझे राणी ….
माझे प्रथम चित्रप्रदर्शन... एक अविस्मरणीय अनुभव
तो आणि....ती (भाग १)
तो आणि....ती (भाग २)
आजची पहाट एक नवीनच आणि एक सुंदर अनुभव घेऊन माझ्या जीवनात आली. कारण आज पहाटे ४ वाजताच मला उगवत्या सूर्याचे दर्शन घडले आणि तेही अगदी जवळून......
गप्पा...जीवनाचा एक अविभाज्य घटक


न्यूमरॉलॉजी (अंकशास्त्र): तरुणांसाठी/विद्यार्थ्यांसाठी करीअर गायडन्स

न्यूमरॉलॉजी (अंकशास्त्र) आणि गूढ विद्या या विषयांवर मराठी भाषेतील लेख आणि माहिती. Marathi articles on Numerology and occult sciences.
प्रत्येक विद्यार्थ्याचा/तरुणाचा कल वेगळा असतो. त्या नुसार त्या विद्यार्थ्याने/तरुणाने आपले करीअर निवडले तर त्यात त्याला जास्त यश मिळू शकते. हा कल जाणून घ्यायच्या अनेक पद्धती आहेत. त्यातील एक पद्धत अंकशास्त्रावर आधारीत आहे. विद्यार्थ्याची जन्मतारीख आणि नाव यावरून त्या विद्यार्थ्याला व्यवसाय करणे योग्य आहे की नोकरी करणे, कोणता व्यवसाय किंवा कोणत्या प्रकारची नोकरी त्याला जास्त लाभदायक ठरेल, त्यासाठी त्या विद्यार्थ्याने कोणते शिक्षण घ्यावे हे अचूकपणे सांगता येते.
या संदर्भात मी विद्यार्थ्यांना व तरुणांना मार्गदर्शन करत आहे. अधिक माहितीसाठी माझ्याशी 914 531 8228 या नंबरवर संपर्क साधावा.
बिझनेस न्यूमरॉलॉजी: तुमच्या व्यवसायाला बरकत आणा
Labels: अंकशास्त्र, करीअर गायडन्स, महावीर सांगलीकर
कृपया पुढील पेज लाईक करा
करीअर गायडन्स, जोडीदाराची निवड, भागीदाराची निवड, व्यवसाय, नोकरी, पैसे, यश, प्रेम, लग्न तसेच कौटुंबिक, आर्थिक आणि इतर समस्यांवरील वैयक्तिक सल्ल्यासाठी आपण माझ्याशी संपर्क साधावा. प्रत्यक्ष भेटायचे असल्यास आधी नोंदणी करणे गरजेचे आहे.
मी खडे, अंगठ्या, कर्मकांड असले उपाय सुचवत नाही. मी देत असलेला सल्ला पूर्णपणे अंकशास्त्रावर आधारीत आहे.
गेल्या सात दिवसातील लोकप्रिय लेख
-महावीर सांगलीकर Cell No. 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 1,10,19 किंवा 28 तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तिंचा जन्मांक 1 असतो. अंकशास्त...
जन्मांक 8 : जन्मतारीख 8, 17, 26
-महावीर सांगलीकर 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 8, 17 किंवा 26 या तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तीचा जन्मांक असतो. 8 हा अंक सत्ता, धन आण...
जन्मांक 3: जन्मतारीख 3, 12, 21, 30
महावीर सांगलीकर मोबाईल नंबर 8149703595 ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या 3, 12, 21 किंवा 30 तारखेला झाला असेल, त्या सर्वांचा जन्मा...
जन्मांक 2: जन्मतारीख 2, 11, 20, 29
-महावीर सांगलीकर 8149703595 ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या 2, 11, 20 किंवा 29 तारखेस झाला असेल, त्या सर्वांचा जन्मांक 2 असतो. या व...
जन्मांक 4: जन्म तारीख 4, 13, 22, 31
-महावीर सांगलीकर 8149703595 ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या 4, 13, 22 किंवा 31 तारखेस झाला आहे, त्यांचा जन्मांक 4 असतो. यांची मु...
जन्मांक 7: जन्मतारीख 7, 16, 25
-महावीर सांगलीकर 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 7, 16, 25 तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तिंचा जन्मांक 7 असतो. जन्मांक 7 असणा-या व्यक्तिं...
तुमचा जन्मांक, भाग्यांक आणि तुम्हाला फायदेशीर ठरणारी करिअर्स
-महावीर सांगलीकर 814 970 3595 तुम्ही जॉब करावा की व्यवसाय जॉब करायचा असल्यास तो कोणत्या प्रकारचा करावा जॉब करायचा असल्यास तो कोणत्या प्रकारचा करावा
जन्मांक 9: जन्मतारीख 9, 18, 27
-महावीर सांगलीकर 814 970 3595 कोणत्याही महिन्याच्या 9, 18, किंवा 27 तारखेस जन्मलेल्या सगळ्यांचा जन्मांक 9 असतो. हा जन्मांक 1 ते 9...
जन्मांक 5: जन्म तारीख 5, 14, 23
-महावीर सांगलीकर 8149703595 अंकशास्त्रानुसार कोणत्याही महिन्याच्या 5, 14 किंवा 23 तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तींचा जन्मांक 5 असतो. या ल...
जन्मांक 6: जन्मतारीख 6, 15, 24
-महावीर सांगलीकर 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 6, 15 किंवा 24 तारखेला जन्मलेल्या व्यक्तीचा जन्मांक 6 असतो. या जन्मांकाची विशेषत: म...
तुम्हाला पैशांची सतत चणचण भासते  उत्पन्नापेक्षा खर्च जास्त आहे उत्पन्नापेक्षा खर्च जास्त आहे येणारे पैसे वेळेवर मिळत नाहीत येणारे पैसे वेळेवर मिळत नाहीत लोक पैसे बुडवतात  व्यवसाय नीट चालत नाही कर्जबाजारी झाला आहात काय व्यवसाय करावा हे समजत नाही तुम्हाला खूप पैसे मिळवायचे आहेत , पण त्यासाठी नेमके काय करावे हे कळेना  तुम्हाला खूप पैसे मिळवायचे आहेत , पण त्यासाठी नेमके काय करावे हे कळेना  व्यवसायासाठी आयडीयाज आहेत पण भांडवल नाही व्यवसायासाठी आयडीयाज आहेत पण भांडवल नाही तुमच्या या व अशा प्रकारच्या सर्व समस्यांवर मात करण्यासाठी आता MONEY SECRETS PROGRAM हा कोर्स सुरू झाला आहे. या कोर्सची माहिती पुढील लिंकवर वाचावी:
अंकशास्त्रानुसार केले जाणारे वैयक्तिक मार्गदर्शन
अंकशास्त्रानुसार केल्या जाणाऱ्या वैयक्तिक मार्गदर्शनात तुम्हाला सुमारे 20 पानांचा एक रिपोर्ट दिला जातो. या रिपोर्टमध्ये पुढील माहिती व...
अंकशास्त्र: व्यक्तीचे गुणदोष ओळखण्याचे साधन
अंकशास्त्र हे ज्योतिषशास्त्र नव्हे
अंकशास्त्र म्हणजे संख्याशास्त्र नव्हे
जन्मांक (मुळांक) म्हणजे काय
अंकशास्त्राच्या सहाय्याने सोडवता येतात तुमच्या समस्या
अंकशास्त्राविषयी शंका आणि कुशंका
अंकशास्त्र: तुम्हीच तपासा त्याचा खरेखोटेपणा
वैदिक अंकशास्त्र (Vedic Numerology)
तुमची जन्मतारीख, तुमचा जन्मांक
जन्मांक 1: जन्मतारीख 1,10,19,28
जन्मांक 2: जन्मतारीख 2, 11, 20, 29
जन्मांक 3: जन्मतारीख 3, 12, 21, 30
जन्मांक 4: जन्मतारीख 4, 13, 22, 31
जन्मांक 5: जन्मतारीख 5, 14, 23
जन्मांक 6: जन्मतारीख 6, 15, 24
जन्मांक 7: जन्मतारीख 7, 16, 25
जन्मांक 8 : जन्मतारीख 8, 17, 26
जन्मांक 9: जन्मतारीख 9, 18, 27
शांती आणि सहयोग यांचा अंक 24
तुमचं जन्मवर्ष आणि त्याचा प्रभाव
तुमचा जन्मांक आणि तुमचे स्वभावदोष
तुमच्या सहीत दडलंय तुमचं व्यक्तिमत्व
तुमचा जन्मांक, भाग्यांक आणि तुम्हाला फायदेशीर ठरणारी करिअर्स
तुमच्या जॉब/व्यवसायासाठी अनुकूल शहरे
तुमचा लकी मोबाईल नंबर
प्रेमिकेची/प्रियकराची पहिली भेट घ्यायला कोणती तारीख निवडावी


उत्तम शुक्राणूंसाठी(स्पर्म) काही टिप्स - Tinystep

उत्तम शुक्राणूंसाठी(स्पर्म) काही टिप्स
स्त्रीबीज आणि शुक्राणूंचे मिलन झाल्यावर त्याचे फळं झाल्यावर एक नवा जीव जन्माला येतो. जसे गर्भ राहण्यासाठी उत्तम स्त्रीबीजाची आवश्यकता असते,तसेच उत्तम पुरुष बीजाची म्हणजेच उत्तम शुक्राणूंची गरज असते. स्त्रीबीज उत्तम असेल आणि शुक्राणूंची संख्या आणि त्याची प्रत किंवा गुणवत्ता चांगली नसेल तर मुल होण्यास समस्या येऊ शकतात. या समस्या निर्माण होऊ नये म्हणून काही सामान्य टिप्स देणारा आहोत.
पोटाच्या जवळ वाढलेली चरबी कमी करा.
उत्तम शुक्राणूंसाठी वजन नियंत्रित ठेवणे आवश्यक आहे. पुरुष अधिक बारीक किंवा अधिक लठ्ठही नको.तसेच पोटाजवळील चरबी कमी असायला हवी: यासाठी सिक्स पॅकची आवश्यकता नाही. तुमचे पोट सुटलेले नसल्यास तुमचे स्पर्म्स हेल्दी आहेत. The journal Human Reproduction च्या अभ्यासानुसार पोटाजवळ अति प्रमाणात चरबी असल्याने सेक्स हार्मोन्स स्त्रवण्यास व स्पर्म्सच्या निर्मितीत अडथळा येतो.
पुरुष वंध्यत्व संदर्भात झालेल्या अभ्यासानुसार लॅपटॉप आणि वाय-फायमुळे शुक्राणूंची गुणवत्ता कमी होत असल्याचे समोर आले आहे. फोन नंतर लॅपटॉप हा जीवनाचा अविभाज्य भाग झाला आहे. त्यामुळे हा उपाय कालबाह्य वाटले पण आरोग्यासाठी करणे आवश्यक आहे. लॅपटॉप हा या शरीरापासून जेव्हढा लांब ठेवता येईल तेव्हढा ठेवण्याचा प्रयन्त करा. लॅपटॉप हा लॅप वर ठेवण्यासाठी असला तर तुम्ही हल्ली उपलब्ध असलेली छोटी टेबल वापरू शकता किंवा काम करताना साधारणतः गुप्तांगला आणि आसपासच्या भागाला लॅपटॉप स्पर्श होणार नाही याची काळजी घ्या.
बाईकचा अति वापर वापरणे कमी करा.
कोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक हा आरोग्यास हानिकारकच असतो त्याच प्रमाण बाईकचा अति वापराने तुमच्या शुक्राणूची गुणवत्ता कमी होण्याची शक्यता असते. तेच सायकलच्या बाबतीत सायकल चालवणे आरोग्यासाठी चांगले असले तरी शुक्राणुंच्या गुणवते बाबत काही जणांच्या बाबतीत अति सायकल चालवणे हे एक कारण ठरले आहे. पण हे कारण सगळ्यांच्या बाबतीत खरे ठरेल असे नाही.
अभ्यासानुसार असे आढळून आले आहे की जे पुरुष अति घट्ट अंडरवेअर आणि पॅन्ट घालतात त्यांच्या स्पर्मची मोबिलिटी कमी होते. त्यामुळे स्पर्म्स अंड्यापर्यंत पोहचून फलित होण्यास अडथळा येतो
स्टीम बाथ/अति गरम पाण्याने अंघोळ.
आठवड्यातून एकदा सॉना बाथ किंवा अति गरम पाण्याने अंघोळ करणे योग्य आहे परंतू 40 डि.से. किंवा याहून अधिक तापमानापर्यंतही वाफ किंवा गरम पाणी आपल्या स्पर्मची संख्या कमी करतं.त्यामुळे सहसा अति गरम पाण्याने अंघोळ न करता माध्यम प्रमाणात गरम पाण्याने अंघोळ करावी.
जे पुरुष व्यायाम करत नाही त्यांच्यात शुक्राणूंची संख्या कमी आढळते. तसेच आठवड्यातून ५ दिवस कठोर परिश्रम घेऊन व्यायाम करणाऱ्या पुरुषांचा शुक्राणूंची संख्या अजिबात व्यायाम न करण्याऱ्यांच्या तुलनेत उत्तम असते.
प्रक्रिया केललं अन्न अति प्रमाणात खाणे.
जे पुरुष प्रक्रिया केलेलं अन्न ( प्रोसेस्ड फूड )अति प्रमाणात खातात त्यांच्या शुक्राणूंची संख्या असे अन्न न खाणाऱ्या पुरुषांच्या तुलनेत कमी असते.
गरोदरपणात उपयुक्त न्याहरीच्या पाककृती
तुमच्या पाल्याची काळजी घेणे सोपे करण्यासाठी....टिप्स
तुम्हाला असलेली संवादाची भूक. . .
अशी करा रवा आंबोळी
काही सॅलाडच्या रेसिपी ज्या वजन घटण्यास उपयुक्त ठरतील
असे करा पौष्टिक मिश्र डाळींचे कटलेट
अशी करा पौष्टिक खपली गव्हाची खीर
असा करा मस्त बटाटा-चीज पराठा
या सात गोष्टींमुळे तुमच्या वैवाहिक नाते तुटू शकते


agriculture news in marathi, Order for the loss of new crop damages | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
नव्याने झालेल्या नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश
नव्याने झालेल्या नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश
गुरुवार, 7 डिसेंबर 2017
नाशिक : ओखी चक्रीवादळामुळे बदललेल्या हवामानामुळे हवेत गारवा वाढून अवकाळी पावसाने नाशिक जिल्ह्याला झोडपून काढले असून, आठ तासांत सुमारे १२५ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. या पावसामुळे द्राक्ष बागांसह भाजीपाला, कांदा, मका आदी पिकांचे अतोनात नुकसान होऊन शेतकरी वर्ग चिंतातूर झाला आहे. आॅक्टोबर महिन्यात अशाच प्रकारे वादळी पावसाने केलेल्या नुकसानीची अद्यापही शेतकऱ्यांना भरपाई मिळालेली नसताना त्यात पुन्हा नव्याने झालेल्या नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
नाशिक : ओखी चक्रीवादळामुळे बदललेल्या हवामानामुळे हवेत गारवा वाढून अवकाळी पावसाने नाशिक जिल्ह्याला झोडपून काढले असून, आठ तासांत सुमारे १२५ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. या पावसामुळे द्राक्ष बागांसह भाजीपाला, कांदा, मका आदी पिकांचे अतोनात नुकसान होऊन शेतकरी वर्ग चिंतातूर झाला आहे. आॅक्टोबर महिन्यात अशाच प्रकारे वादळी पावसाने केलेल्या नुकसानीची अद्यापही शेतकऱ्यांना भरपाई मिळालेली नसताना त्यात पुन्हा नव्याने झालेल्या नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
सोमवारी (ता. ४) दुपारनंतर हवामानात अचानक झालेल्या बदलाचा फटका दुसऱ्या दिवशीही कायम राहिला. मंगळवारी (ता. ५) सकाळी सात वाजेनंतर नाशिक शहरासह जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात अवकाळी पावसाचे आगमन झाले. वादळी वाऱ्यासह सुरू झालेल्या या पावसामुळे जनजीवनावर परिणाम झाला. आॅक्टोबरच्या अवकाळी पावसापासून कसेबसे बचावलेल्या द्राक्ष बागांवर संकट कोसळले. पावसामुळे द्राक्षांचे घडे तुटून पडले तर काहीं बागांमध्ये मणी गळून पडण्याचे प्रकार घडले. द्राक्ष बागेत पावसाचे पाणी साचल्यामुळे द्राक्ष उत्पादकांसमोर मोठे संकट कोसळले आहे. त्याच बरोबर विक्रीसाठी काढून ठेवलेला मका, तसेच उघड्यावरील लाल कांदाही पावसाच्या पाण्यात भिजून मोठे नुकसान झाल्याच्या घटना घडल्या आहेत. भाजीपाला व शेतातील गहू, हरभरा पिकालाही या अवकाळी पावसाचा फटका बसला आहे. मंगळवारी दिवसभर जिल्ह्यात ढगाळ हवामान व पावसाची हजेरी कायम होती, त्यामुळे हवेत प्रचंड गारवा निर्माण झाला. नागरिकांनी घराबाहेर पडण्यास नापसंती व्यक्त केली तर नोकरदारांचीही धावपळ उडाली.
गेल्या दोन महिन्यांत अवकाळी पावसाने तीन वेळा हजेरी लावून नुकसान केल्यामुळे मंगळवारी जिल्हा प्रशासनाने तलाठी, मंडल अधिकारी, कृषी विभागाला शेतकऱ्यांच्या पिकांचे पंचनामे करण्याचे आदेश दिले आहेत. येत्या दोन दिवसांत पंचनामे पूर्ण होण्याची अपेक्षा असून, त्यानंतरच खऱ्या अर्थाने नुकसानीचा अंदाज बांधता येणार आहे. आॅक्टोबर महिन्यात अशाच प्रकारे दोन दिवस अवकाळी पावसाने झोडपून काढल्याने सुमारे साडेसहाशे गावातील ५० हजार शेतकऱ्यांचे नुकसान झाले असून, त्याचा अहवाल गेल्या आठवड्यातच कृषी खात्याकडून सादर करण्यात आला आहे. या नुकसानीची अद्याप शेतकऱ्यांना भरपाई मिळालेली नाही. त्यामुळे ओखी वादळामुळे झालेल्या नुकसानीची त्यात भर पडल्याने शेतकरी संकटात सापडले आहेत. कांदा व मक्याला चांगला भाव मिळू लागलेला असताना, तसेच द्राक्ष काढणीवर आलेले असताना अस्मानी संकट कोसळले आहे.
नाशिक हवामान द्राक्ष कांदा कृषी विभाग ओखी वादळ
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते २००० रुपये
औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये शनिवारी (ता.
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील का
जालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले जालना जिल्ह्यातील कापूस उत्पादक शेतकर
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र पाणीटंचाई
पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे.
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा नाही
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले उत्पादन यावे
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील काजालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले...
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र...पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे...
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले... नंदुरबार ः जिल्ह्यात मागील हंगामाच्या तुलनेत...
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा... नांदेड ः हरभरा, तुरीचे चुकारे अडकले आहेत. पीक...
लातूरच्या अडत बाजारात २१४७ कोटींची...लातूर : जिल्ह्यात सतत दोन वर्ष पडलेला पाऊस,...
नगरमध्ये काँग्रेसचे सरकार विरोधात विश्...नगर ः ‘भाजप सरकारने सामान्य लोकांचा विश्...
पदोन्नतीपात्र अधिकाऱ्यांनी हातोहात...नागपूर : विदर्भात काम करण्यास अनुत्सुक...
दूध दरवाढ आंदोलनासाठी शेतकरी संघर्ष...वैजापूर, जि. औरंगाबाद : दूधदराच्या प्रश्...
जळगावात बुधवारी जमीन सुपीकतेविषयी...जळगाव ः शेतीचे ज्ञान, तंत्रज्ञान, बाजारातील...
शेतकऱ्यांनी शेतात भाजपचे झेंडे पेरावेत...बुलडाणा (प्रतिनिधी) ः शासनाने जाहीर केलेल्या...
राज्यातील शेतकऱ्यांना मिळणार १४ नवे वाणदापोली, जि. रत्नागिरी : राज्याचे कृषी...
मॉन्सून आज अरबी समुद्रातपुणे ः मॉन्सून शुक्रवारी (ता. २५) अंदमानात दाखल...
विकास यात्रेत प्रत्येक भारतीयाचे योगदान...नवी दिल्ली ः चार वर्षांपूर्वी भारतात बदल...
‘अॅग्रोस्को’मध्ये १५६ शिफारशींना मंजुरीदापोली, जि. रत्नागिरी : राज्यातील चारही कृषी...
कृषी तंत्रनिकेतन अभ्यासक्रम सुरू ठेवणार...पुणे ः तीन वर्षांचा कृषी तंत्रनिकेतनचा अभ्यासक्रम...
विदर्भात उष्णतेची लाट; चंद्रपूर ४६.३...पुणे ः विदर्भात उष्णतेची लाट टिकून राहण्याबरोबरच...
कृषी, परराष्ट्र, रोजगार, इंधनाच्या...नवी दिल्ली : मागील चार वर्षात मोदी सरकार...
मोदी सरकार पास की नापास बघा रिपोर्ट...मोदी सरकारचा चार वर्षांचा प्रवास, पुढच्या...
वनस्पतींना रोगापासून वाचविण्यासाठी...वनस्पती आणि रोगकारक सूक्ष्मजीव यांच्यामध्ये...
शेतीमालाला रास्त भाव मिळेपर्यंत एल्गार...नगर : भाजप सरकार भांडवलदार उद्योगपती धार्जिणे...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


Kolhapur News Sugarcane transportation dangerous in Waghjai Ghat वाघजाई घाटात ऊस वाहतूक धोकादायक | eSakal

वाघजाई घाटात ऊस वाहतूक धोकादायक
बुधवार, 6 डिसेंबर 2017
म्हाकवे - कागल-निढोरी राज्यमार्गावरील वाघजाई घाट हा अपघाताचा स्पॉट बनला आहे. उसाच्या पळवापळवीत अवघड रस्त्यावरून उसाने भरलेले बोजड वाहन चालवताना चालकांना कसरत करावी लागते. ट्रक व ट्रॉलीमध्ये पंधरा ते वीस टन ऊस वाहतूक केली जाते.
म्हाकवे - कागल-निढोरी राज्यमार्गावरील वाघजाई घाट हा अपघाताचा स्पॉट बनला आहे. उसाच्या पळवापळवीत अवघड रस्त्यावरून उसाने भरलेले बोजड वाहन चालवताना चालकांना कसरत करावी लागते. ट्रक व ट्रॉलीमध्ये पंधरा ते वीस टन ऊस वाहतूक केली जाते. अधिक कमाईच्या ईर्षेतून ही वाहतूक बेधडक सुरू आहे. परिणामी ट्रॅक्‍टर चालक व प्रवाशांच्या जीवावर बेतत आहे. ऊस वाहतुकीच्या हंगामात वाघजाई घाटात सतत ट्रॅक्‍टर पलटी होण्याच्या घटना घडत आहेत. त्यामुळे हा घाट अपघाताचा केंद्रबिंदू ठरत आहे.
निढोरी ते कागल हा २७ किलोमीटरचा मार्ग शाहू, मंडलिक, बिद्री, संताजी, जवाहर, राजाराम, डालमिया, हालसिद्धनाथ, हिरा शुगर या साखर कारखान्यांना ऊस वाहतुकीसाठी सोयीचा आहे. तसेच या मार्गावरून सीमा नाके चुकवण्यासाठी वाहतूक सुरू असते.
या रस्त्यातील एक किलोमीटरचा वाघजाई घाट बोजड व प्रमाणापेक्षा जादा ऊस वाहतूक करणाऱ्या ट्रक व ट्रॅक्‍टरसाठी धोक्‍याचा ठरत आहे. या घाटात चढतीला व उतरतीला धोकादायक वळण असल्याने अवजड वाहन चालकांच्या जीवावर बेतत आहे. अनेक वेळा बोजड वाहने घाट पास करत असताना पलटी होऊन अपघात होत असल्याने प्रमाणापेक्षा अधिक ऊस भरणाऱ्या वाहनांबाबत प्रवाशांसह ऊसकरी शेतकऱ्यांमधून तीव्र संताप व्यक्त होत आहे. एक किलोमीटर अंतराच्या या घाटात तीस वर्षांपूर्वीच्या दगडी संरक्षण भिंतीची पडझड झाली आहे. तर लोखंडी संरक्षण अँगलची मोडतोड झाली आहे. परिणामी हा घाट प्रवाशांसाठी धोक्‍याचा बनला आहे.
ऊस वाहतूक करणाऱ्या अनेक ट्रॅक्‍टरमध्ये मोठ्या आवाजामध्ये टेप रेकॉर्ड लावले जातात. त्यामुळे पाठीमागून येणाऱ्या वाहनांना बाजू काढून पुढे जाण्यास चालकांना त्रास होतो. त्यामुळे वादावादीचे प्रकार होतात. रात्री या ट्रॅक्‍टरांचा एकच विजेचा बल्ब सुरू असतो, त्यामुळेही समोरून येणाऱ्या वाहनांचे अपघात होतात.
नांदेड शहर, जिल्ह्याला वादळी पावसाचा तडाखा
नांदेड : नांदेड शहर व परिसराला शनिवारी रात्री आठ ते साडे अकरा या कालावधीत वादळी वारा व पावसाने झोडपले. काही ठिकाणी मुसळधार पाऊसही पडला. अनेक...
घरंदारं विका; पण एफआरपी द्या - महसूलमंत्री पाटील
कोल्हापूर - यंदा साखरेचे विक्रमी उत्पादन झाले आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व देशांतर्गत बाजारपेठेत साखरेला मागणी नाही. परिणामी, साखरेचे दरही कोसळले...
मराठा समाजातील मुलांसाठी कोल्हापुरात वसतिगृह - चंद्रकांत पाटील
कोल्हापूर - ‘मराठा समाजातील मुलांसाठी कोल्हापुरात वसतिगृह उभारले आहे. राजर्षी शाहू जयंतीला- २६ जूनला त्याबाबतची घोषणा होईल,’ अशी माहिती पालकमंत्री...
इंदापूर तालुक्‍यातील शेतकऱ्यांत उन्हाळी आवर्तनामुळे समाधान
शेटफळगढे : जवळपास सात वर्षांच्या कालावधीनंतर खडकवासला कालव्याला उन्हाळी हंगामातील शेती सिंचनासाठी दुसरे आवर्तन आल्याने इंदापूर तालुक्‍यातील...
'तारिणी'च्या समुद्रदुर्गा (अवित बगळे)
"नाविका सागर परिक्रमा' या मोहिमेनं नुकतीच स्त्रीशक्तीची चुणूक दाखवून दिली. नौदलातल्या केवळ महिला अधिकाऱ्यांचा समावेश असलेल्या "तारिणी' या नौकेनं विश्...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


पीटर ब्रूघेल (थोरला) - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
९ सप्टेंबर, इ.स. १५६९
पीटर ब्रूघेल (डच: Pieter Bruegel de Oude; १५२५ - ९ सप्टेंबर १५६९) हा एक डच चित्रकार होता. त्याने काढलेली अनेक निसर्गचित्रे लोकप्रिय आहेत. त्याची सुमारे ४५ चित्रे आज अस्तित्वात आहेत तर इतर चित्रे हरवली गेली आहेत.
खालील दालनात ब्रूघेलची काही चित्रे व त्यांचे सद्य स्थान दिले आहेत.
Landscape with the Fall of Icarus (c. 1558), रॉयल म्युसियम ऑफ फाइन आर्ट्स ऑफ बेल्जियम
The Fall of the Rebel Angels, (1562), रॉयल म्युसियम ऑफ फाइन आर्ट्स ऑफ बेल्जिय
इ.स. १५२५ मधील जन्म
इ.स. १५६९ मधील मृत्यू
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २० मार्च २०१८ रोजी ०९:२५ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


Reflection of thoughts . . .: काळ्या मातीत मातीत....

हिन्दी लेख और अनुभव
रणरणता मे महिना. भाजून काढणारं ऊन. अस्मानी आणि सुलतानी दुष्काळ. मागास मराठवाड्यातील एक कोपरा. त्यामधील शेतीची एक झलक.
जमिनीलाच गेला तडा आणि त्यात कापूस उघडा
इतका तरी हिरवा किती प्रदेश असेल
पशुधन दिसत आहे, चक्क
शेती करता करता आयुष्याची इथे झाली माती
सत्त्व गेले, कस गेला, पीक गेले, गाय बैल गेले, फक्त उरली भिती
पीक आले कर्जाचे, कृत्रिम खताचे आणि बियाणाचे जगण्याची संपली शाश्वती
जगाचा पोषणकर्ता आज रानोमाळ फिरतो
देणा-या हातांची झोळी करून दोन घास मिळवतो
शेत, संसार, जगण्याचा पसारा मोडूनही राब राब राबतो
उत्पन्न गेले, बियाणे संपले, जमीन गेली आणि पाणीही गेले.
परंतु नाही गेली हिंमत, नाही संपली जिद्द आणि नाही सोडला बाणा
सर्व खचले तरी अजून शेतात करतोय पेरणी
उगवेल तो दिवस आणि हवे ते पीक
जेव्हा हटेल दिव्यावरची काजळी
जेव्हा मानवाची जागा निसर्गाच्या मूळाशी असेल
सृजनशीलतीने आणि नावीन्याने देऊ शेतीला उद्योगाचा आधार
झटकू आळस आणि करू अस्सल आणि सकस शेतीचा स्वीकार
अंध:काराच्या ह्या काळरात्री मिळून सारे करू एकच निर्धार
दुधना नदी. लोअर दुधना धरणाचं पाणी असल्यामुळे हा भाग थोडा तरी हिरवा आणि पाणी नेण्यासाठी योग्य दिसतो.....
आजच्या शेतीबद्दल असं जाणवतं की शेती खूप बदललेली आहे. पारंपारिक शहाणपण आणि शाश्वत तंत्रज्ञानाची व कार्यपद्धतीची जागा आज उथळ कृत्रिम खतं, कंपन्यांचं बियाणं आणि सरकारी हस्तक्षेपाने घेतली आहे. सरकारी योजनांच्या आणि विविध माध्यमातून मिळणा-या कर्ज पुरवठ्यामुळे कदाचित शेतक-यांची देण्याची सवय जाऊन जास्त घेण्याची सवय लागली असावी. आज जुन्या अस्सल शेतीची, शुद्ध शेतीची जागा ब-याच प्रमाणात शाश्वत नसलेल्या घटकांनी घेतलेली आहे. त्यामुळे जुन्या शेतीत ज्या ब-याच गोष्टी निसर्गत: मिळायच्या (खत, बियाणं, नैसर्गिक किटकनाशकं जमिनीचा कस, काही प्रमाणात गोधन) त्या सर्व आता जास्तीत जास्त प्रमाणात कृत्रिमरित्या कराव्या लागतात व त्याचे चांगले परिणाम मिळत नाहीत. जवळजवळ प्रत्येक गोष्ट विकत घ्यावी लागत आहे. शिवाय अपर्याप्त शिक्षण, बाहेरच्या जगाचा प्रभाव ह्यामुळे शेतक-यांच्या नवीन पिढीत मेहनतीचं करण्याच्या ऐवजी सहजपणे मिळणारं घ्यायची प्रवृत्ती काही ठिकाणी दिसते. त्यामुळे शेतीतील कस आणि जोम घसरला. बदलत्या काळात जुन्या पद्धतीतील चांगल्या घटकांना जोडधंद्याची व उद्योगाची जोडही देणं आवश्यक आहे. त्यामुळे शेतीकडे आणि शेतक-यांकडे समस्यांचा डोंगर म्हणून न बघता सकारात्मक, स्वयंपूर्ण आणि क्रियाशील दृष्टीने बघितलं पाहिजे.
एका असाधारण जपानी शेतक-याचं ‘नैसर्गिक शेती’बद्दल पुस्तक वाचण्यात आलं. त्यातलं तत्त्व- निसर्गच सर्व काम करत असतो. आपलं काम त्याच्या प्रक्रियेत खारीचा वाटा उचलणं. योग्य वेळी बी टाकणं, त्याची काळजी घेणं इतकंच. ते फार शुद्ध प्रकारे शेती करतात. ‘अनावश्यक कष्ट न करता नैसर्गिक शेती’ असं त्यांचं तत्त्व आहे. अर्थात नैसर्गिक अस्सलपणा असलेल्या व प्रदूषण, कृत्रिम बियाणांचा खतांचा- किटकनाशकांचा वापर नसलेल्या ठिकाणी ते शक्य आहे. कमीत कमी साधनांसह आणि कृत्रिम पद्धतीचा अवलंब न करता तितकीच उत्पादक व शाश्वत शेती करण्याच्या पद्धतीची माहिती ह्या पुस्तकात दिली आहे.
मूळ जपानी पुस्तकाचा 'द वन स्ट्रॉ रिव्होल्युशन' ह्या इंग्लिश अनुवादाचा हा मराठी अनुवाद
थोडक्यात दोन्ही बाजू आपण लक्षात घेतल्या पाहिजे. निव्वळ समस्या आहेत असं नाही. समस्या आहेतच, पण त्यातही अनेक छुप्या स्ट्रेंथस आहेत. त्यांचे उपायही आहेत आणि म्हणून आपण संतुलित दृष्टीकोन ठेवला पाहिजे. शेती म्हणजे समस्या आणि समस्याच असा विचार न करता त्याकडे बघितलं पाहिजे. आणि ह्यावर सर्वात चांगला डोळ्यांपुढे येणारा उपाय म्हणजे जिथे जिथे शक्य असेल, तिथे शक्य त्या प्रमाणात शून्यातून एककडे गेलं पाहिजे. नवीन काही निर्माण केलं पाहिजे. ह्याचं एक उदाहरण इथे बघता येईल.
ह्या काडातून का नाही क्रांती करता येणार
आपने ब्लॉग पढा, इसके लिए बहुत धन्यवाद अब इसे अपने तक ही सीमित मत रखिए अब इसे अपने तक ही सीमित मत रखिए आपकी टिप्पणि मेरे लिए महत्त्वपूर्ण है
एक ऐसा भी प्रेम- पत्र
मुझे तुमसे बहुत कुछ बोलना है  तुमको यह लिखते समय बहुत खुशी का एहसास हो रहा है | शब्द ही नही सामने आ रहे हैं | क्या लिखूँ , क...
ईमेल द्वारा ब्लॉग को फालो कीजिए:
क्या आप इस ब्लॉग की प्रक्रिया में सहभाग देना चाहेंगे ब्लॉग को बेहतर बनाने के लिए क्या आपके पास कुछ सुझाव है ब्लॉग को बेहतर बनाने के लिए क्या आपके पास कुछ सुझाव है यदि हाँ, तो कृपया यहाँ आईए
एटलस साईकिल पर योग- यात्रा: भाग २: परभणी- जिंतूर नेमगिरी
२: परभणी- जिंतूर नेमगिरी ११ मई को सुबह ठीक साढेपाँच बजे परभणी से निकला| कई लोग विदा देने आए, जिससे उत्साह बढा है| बहोत से लोगों ने शुभकामन...
एटलास साईकिल पर योग- यात्रा: भाग १ प्रस्तावना
 हाल ही में मैने और एक साईकिल यात्रा पूरी की| यह योग प्रसार हेतु साईकिल यात्रा थी जिसमें लगभग ५९५ किलोमीटर तक साईकि...
योग प्रसार हेतु साईकिल यात्रा
महाराष्ट्र में परभणी- जालना- औरंगाबाद- बुलढाणा जिले के गाँवों में ६०० किलोमीटर साईकिलिंग नमस्ते एक नई सोलो साईकिल यात्रा करने जा रहा हू...
साईकिल पर जुले लदाख़ भाग १- करगिल- मुलबेक- नमिकेला- बुधखारबू
०. साईकिल पर जुले लदाख़ भाग ०- प्रस्तावना ३० मई की सुबह करगिल में नीन्द जल्दी खुली | जल्दी से तैयार हुआ | आज मेरी पहली परीक्षा है | आज ...
योग ध्यान के लिए साईकिल यात्रा ९ (अन्तिम): अजिंक्यतारा किला और वापसी
योग ध्यान के लिए साईकिल यात्रा १: असफलता से मिली सीख योग ध्यान के लिए साईकिल यात्रा २: पहला दिन- चाकण से धायरी (पुणे) योग ध्यान के लिए ...
आपला नैसर्गिक वारसा संकटात आहे...
 हे काही माहितीचे संकलन आहे. महत्त्वाचे वाटले म्हणून शेअर करत आहे. आपला नैसर्गिक वारसा संकटात आहे: वन्य जीवनासाठीचे...
योग ध्यान के लिए साईकिल यात्रा ८: सातारा- कास पठार- सातारा
योग ध्यान के लिए साईकिल यात्रा १: असफलता से मिली सीख योग ध्यान के लिए साईकिल यात्रा २: पहला दिन- चाकण से धायरी (पुणे) योग ध्यान के लिए ...
“मेरे प्रिय आत्मन् . . ."
ओशो . . . . जुलाई २०१२ में ओशो मिले . . संयोग से पहले ही कुछ प्रवचनों में ध्यान सूत्र प्रवचन माला मिली | वहाँ से ...
चेतावनी प्रकृति की: १०
. . . जुलाई और अगस्त के कुछ चंद दिनों के बारे में बात करते करते अक्तूबर आ गया है | दो महिने बितने पर भी सब बातें अब भी ताज़ा हैं ....
लदाखची भ्रमणगाथा: भाग ८
सियाचेनच्या उंबरठ्यावर आणि लदाखच्या स्वप्नभूमीत..... काश्मीरमध्ये थंडीची तीव्रता वाढत असताना प्रवासवर्णनाचा हा आठवा भाग लिहितोय. अजूनही त्...
लोब्संग राम्पा: एक महागाथा.........
आपला नैसर्गिक वारसा संकटात आहे...
 हे काही माहितीचे संकलन आहे. महत्त्वाचे वाटले म्हणून शेअर करत आहे. आपला नैसर्गिक वारसा संकटात आहे: वन्य जीवनासाठीचे...
लदाखची भ्रमणगाथा: भाग ८
सियाचेनच्या उंबरठ्यावर आणि लदाखच्या स्वप्नभूमीत..... काश्मीरमध्ये थंडीची तीव्रता वाढत असताना प्रवासवर्णनाचा हा आठवा भाग लिहितोय. अजूनही त्...
साईकिल पर जुले लदाख़ भाग ०- प्रस्तावना
 भारत का वह रमणीय क्षेत्र वस्तुत: वह एक जगह या पर्यटन स्थल न हो कर एक अद्भुत दुनिया है वस्तुत: वह एक जगह या पर्यटन स्थल न हो कर एक अद्भुत दुनिया है लदाख़ वह दुनिया है जिसमें बर्फाच्छादित पर्वत, ...
हमारी समस्याओं के लिए विपश्यना का मार्ग: विपश्यना का मतलब विशेष प्रकारे से देखना. यह एक खुद को समझने की, खुद को बदलने की प्रक्रिया है. प्रस...
प्रकृति, पर्यावरण और हम ४: शाश्वत विकास के कुछ कदम
प्रकृति, पर्यावरण और हम १: प्रस्तावना प्रकृति, पर्यावरण और हम २: प्राकृतिक असन्तुलन में इन्सान की भुमिका प्रकृति, पर्यावरण और हम ३: आर्थ...
“मेरे प्रिय आत्मन् . . ."
ओशो . . . . जुलाई २०१२ में ओशो मिले . . संयोग से पहले ही कुछ प्रवचनों में ध्यान सूत्र प्रवचन माला मिली | वहाँ से ...
जन्नत को बचाना है: जम्मू कश्मीर राहत कार्य के अनुभव १
आपदा प्रभावित क्षेत्र में आगमन जम्मू- कश्मीर में सितम्बर माह के पहले सप्ताह में भीषण बाढ़ और तबाही आई| वहाँ मिलिटरी, एनडीआरएफ, अन्य बल और...
सुंदर जीवन का महामार्ग: Reevaluation Co-counselling अर्थात् पुनर्मूल्यांकन सह- समुपदेशन
सुंदर जीवन का महामार्ग: Reevaluation Co-counselling अर्थात् पुनर्मूल्यांकन सह- समुपदेशन यह नाम सुनके लग सकता है कि यह कोई जटिल समुपदेशन प...
दोस्ती साईकिल से २: पहला शतक
दोस्ती साईकिल से १: पहला अर्धशतक पहला शतक साईकिल पर पहला अर्धशतक पूरा करने के बाद शतक का इन्तजार कुछ ज्यादा लम्बा हुआ| आरम्भिक...
एटलस साईकिल पर योग- यात्रा: भाग २: परभणी- जिंतूर नेमगिरी - *२: परभणी- जिंतूर नेमगिरी* ११ मई को सुबह ठीक साढेपाँच बजे परभणी से निकला| कई लोग विदा देने आए, जिससे उत्साह बढा है| बहोत से लोगों ने शुभकामनाओं के मॅसेजेस भ...
जंजैहली से छतरी, जलोड़ी जोत और सेरोलसर झील - इस यात्रा वृत्तांत को आरंभ से पढ़ने के लिए यहाँ क्लिक करें पिछली पोस्ट ‘शिकारी देवी यात्रा’ में मित्र आलोक कुमार ने टिप्पणी की थी - “एक शानदार यात्रा वृतांत...
कठुआ : बलात्काराच्या तिरडीवर सत्तेची मलई - मुंबई इंडियन्स विरुद्ध रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरु या मॅचसाठीची माझी फॅंटसी टीम पाहून माझा मित्र मला म्हणाला, '' ओंकार मी तर तुला क्रिकेटमधील कळतं असे समजत होत...
स्वागतम् . . . .
ज्ञान महर्षी डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन्: कुछ संस्मरण - ज्ञान महर्षी डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन्: कुछ संस्मरण भारत के पूर्व राष्ट्रपती भारतरत्न डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन् भारत की ऋषी परंपरा की एक आधुनिक कडी थे. उनक...
सलिल - सलिल (नाव बदललंय) सोबत मी पहिल्यांदा बोललो ते फेब्रुवारी मधे. आमच्या वेगवेगळ्या ब्रॅंचेस मधे काम करणाऱ्या ज्या सुमारे पन्नास सहकाऱ्यांशी फोनवर अधून-मधून ब...
मनीच्या कथा ७ - एखाद्यानं वागण्या-बोलण्यातून कधी दुखावलं असेल आपलं मन तर आपण कायम नंतर त्याच्या प्रत्येक कृतीत ती इतरांना दुखावणारी वृत्तीच शोधत बसतो. कुणी खोटं बोललं असं ...
भारतीय संस्कृती व आयुर्वेद - भारतीय संस्कृती व आयुर्वेद स्त्रीवैद्य अभ्यासवर्ग पुणे 11.2.2001 सत्राचा विषय पाहून असा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो की स्त्रीवैद्यांच्या अभ्यासवर्गात या विष...


mumbai news social media society is a miserable weapon समाज माध्यम म्हणजे दुधारी शस्त्र! | eSakal

समाज माध्यम म्हणजे दुधारी शस्त्र
गुरुवार, 7 डिसेंबर 2017
वर्तमानपत्रे, न्यूज चॅनेलसमोर सोशल मीडियाच्या असलेल्या आव्हानांविषयी माध्यमतज्ज्ञ आणि माजी खासदार भारतकुमार राऊत, ‘एबीपी माझा’चे कार्यकारी संपादक राजीव खांडेकर आणि बीबीसी मराठी वेब पार्टलचे संपादक आशीष दीक्षित यांच्याशी ‘साम’चे संपादक नीलेश खरे यांनी साधकबाधक चर्चा केली. नेतृत्व घडवण्यासाठी समाज माध्यमांचा प्रभावी वापर करताना ते दुधारी शस्त्र असल्याचे भानही राखले जावे, असा इशारा या तज्ज्ञांनी आपल्या अनुभवातून दिला.
समाज माध्यमाची ताकद ओळखा
भारतकुमार राऊत (ज्येष्ठ पत्रकार आणि माध्यमतज्ज्ञ)
समाज माध्यम तुम्ही कसे वापरता, काय वाचता तसेच काय पाहता यातून तुमची प्रतिमा आणि नेतृत्व तयार होत असते. त्यामुळे त्याचा वापर सावध आणि सजगरीत्या करायला पाहिजे. समाज माध्यम हीदेखील अफूची गोळी आहे. त्याचा व्यापार होतच राहणार. त्याचे चांगले-वाईट परिणाम आहेत. ज्याचा वापर कसा करायचा, हे आपल्या हातात असते.
समाज माध्यम काही धर्मादाय काम करायला बसलेले नाही. त्यामुळे या माध्यमावर लिहिताना लेखकांनी स्वत:ला आवरले पाहिजे. इथे स्वातंत्र्य आहे पण आणि नाहीसुद्धा. वर्तमानपत्र आणि टीव्हीमध्ये वाचक किंवा प्रेक्षकांच्या प्रतिसादाला मर्यादा आहेत; मात्र सोशल मीडियावर चारही बाजूंनी प्रतिसाद असतो. माहिती आणि विचारांची आदानप्रदान विलक्षण असते. मी नियमित ब्लॉग लिहितो. काही वेळा एखादी पोस्ट २० ते ३५ लाख वाचकांकडून वाचली जाते. ही ताकदही याच माध्यमाची आहे.
सोशल मीडियाचा वापर स्मार्ट हवा
राजीव खांडेकर (कार्यकारी संपादक, एबीपी माझा)
सोशल मीडियाचा योग्य आणि नियंत्रित वापर केला तर त्याचा उपयोग तुमचे व्यक्‍तिमत्त्व घडवण्यासाठी करता येतो. स्वत:ला सांभाळून या माध्यमाचा उपयोग करा. प्रत्येक काळात असे एक माध्यम असते ज्याची तरुणांना भुरळ पडते; पण त्याचा वापर कसा करायचा आणि त्यात किती वाहवत जायचे हे आपल्या हातात असते.
सोशल मीडियामुळे तरुण पिढी वाया वगैरे जातेय असे खापर या माध्यमावर फोडायची गरज नाही. संशोधनाअंती आलेली ही माध्यमे काही वाईटासाठी आलेली नाहीत. त्याचा वापर आपण कसा करतो ते महत्त्वाचे. यू-ट्युबवर खूप चांगले माहितीपट असतात. ते पाहायचे की नुसताच चावटपणा करायचा, हे आपण ठरवायला हवे. सोशल मीडियाचे फायदे आहेत तसे दुष्परिणामही. या माध्यमात अंधारात राहून कोणावरही बाण चालवता येतो. कारण, इतर सर्व माध्यमांवर जबाबदारी आहे; पण सोशल मीडियावर नाही. पण निदान आलेल्या माहितीचा खरे-खोटेपणा पडताळण्याची खबरदारी तरी घेता येईल.
समाज माध्यम हे एक विज्ञान आहे
आशीष दीक्षित (संपादक, बीबीसी मराठी वेबपोर्टल)
समाज माध्यम हे एक विज्ञान आहे, ज्याचा अभ्यास करून वापर करण्याची गरज आहे. विशेष म्हणजे नेतृत्व करणाऱ्यांनी तर या माध्यमाचा जाणीवपूर्वक अभ्यास केला तर तुम्ही ज्या क्षेत्रात काम करता त्या वर्गापर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याचा प्रभावी वापर करता येईल. समाज माध्यम समजून घेणे ही काळाची गरज आहे. तिथे असलेली सगळी व्यासपीठेही वेगवेगळी आहेत. उदाहरणार्थ ट्विटरवर तुम्ही केवळ काही शब्दांत माहिती किंवा मत व्यक्‍त करू शकता. इन्स्टाग्रामवर तरुण वर्ग मोठ्या प्रमाणात असल्याने तिथे तुम्हाला ‘इमोशन’चा अधिक वापर करावा लागतो. या माध्यमांचे स्वरूप लक्षात घेऊन त्याचा वापर करता आला तर ते एक अस्त्र आहे.
समाज माध्यमांनी आपल्याकडून पैशांपेक्षाही महत्त्वाच्या अशा आपल्या ‘प्रायव्हसी’वर घाला घातला आहे.
यिन-सिमॅसिस लीडरशिप डेव्हलपमेंट प्रोग्रॅम
युती न झाल्यास आम्ही भाजपसोबत - रामदास आठवले
पुणे - आगामी लोकसभा निवडणुकीत भाजप-शिवसेना एकत्र न आल्यास रिपब्लिकन पक्ष भाजपसोबत असेल. युती झाल्यास दक्षिण-मध्य मुंबई; अन्यथा विदर्भातील रामटेक...
घरंदारं विका; पण एफआरपी द्या - महसूलमंत्री पाटील
कोल्हापूर - यंदा साखरेचे विक्रमी उत्पादन झाले आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व देशांतर्गत बाजारपेठेत साखरेला मागणी नाही. परिणामी, साखरेचे दरही कोसळले...
मराठा समाजातील मुलांसाठी कोल्हापुरात वसतिगृह - चंद्रकांत पाटील
कोल्हापूर - ‘मराठा समाजातील मुलांसाठी कोल्हापुरात वसतिगृह उभारले आहे. राजर्षी शाहू जयंतीला- २६ जूनला त्याबाबतची घोषणा होईल,’ अशी माहिती पालकमंत्री...
वर्षपूर्तीत 70 वर्षांचे पालुपद; शहांकडून मोदींचे गुणवर्णन
नवी दिल्ली : 'गेल्या 70 वर्षांत जे झाले नाही,' हे पालुपद लावत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशाला दिलेले निर्णायक नेतृत्व, अस्थिरतेची समाप्ती,...
मोदींचे 'भाषण' हेच 'शासन'..
मुंबई : ''केंद्रातल्या नरेंद्र मोदी सरकारला चार वर्षे पूर्ण होत असताना केवळ आश्‍वासनांची खैरात करत 'मेरा भाषण ही मेरा शासन' असा थेट संदेश मोदी यांनी...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


न्यूमरॉलॉजी (अंकशास्त्र): 26 चा आकडा आणि गांधीहत्त्या

न्यूमरॉलॉजी (अंकशास्त्र) आणि गूढ विद्या या विषयांवर मराठी भाषेतील लेख आणि माहिती. Marathi articles on Numerology and occult sciences.
26 चा आकडा आणि गांधीहत्त्या
अंकशास्त्रात 26 हा अंक आपत्तीचा अंक (Number of Disaster) म्हणून ओळखला जातो. हा अंक नैसर्गिक आणि मानवनिर्मित आपत्त्या, नाते संबंधातील कलह अशा अनेक गोष्टींशी संबधीत आहे.
भारतात आणि जगात 26 तारखेला अनेक मोठ्या आपत्त्या आलेल्या दिसतात.
भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर कांही महिन्यातच महात्मा गांधी यांची हत्या झाली. महात्मा गांधी यांची हत्त्या आणि त्या घटनेचा 26 या अंकाशी आश्चर्यकारक संबंध आहे.
महात्मा गांधी यांची हत्त्या 30 जानेवारी 1948 रोजी झाली. 30.01.1948 या तारखेतील सर्व अंकांची बेरीज 26 येते. (3+0+1+1+9+4+8=26).
महात्मा गांधी यांची हत्त्या करणारा नथुराम गोडसे याची जन्मतारीख 19 मे 1910 ही आहे. 19.05.1910 या तारखेतील सर्व अंकांची बेरीज 26 येते. (1+9+0+5+1+9+1+0=26).
गांधीजी यांच्या हत्येच्या खातालाया विनायक दामोदर सावरकर हे एक आरोपी होते. विनायक दामोदर सावरकर यांचा मृत्यू 26 फेब्रुवारी 1966 रोजी झाला.
गांधी हत्त्या खटल्या तील आणखी एक आरोपी गोपाळ गोडसे याचा मृत्यू 26 नोव्हेंबर 2005 रोजी झाला.
इथे 26 हा अंक एकूण 4 वेळा आला आहे. याला केवळ योगायोग म्हणता येत नाही, कारण एकाच घटनेच्या संदर्भात प्रॉबेबलिटीचा नियम झुगारून प्रमाणापेक्षा जास्त वेळा हा अंक आला आहे.
26चा आकडा आणि वैवाहिक जीवन
बिझनेस न्यूमरॉलॉजी: तुमच्या व्यवसायाला बरकत आणा
अंकशास्त्रानुसार केले जाणारे वैयक्तिक मार्गदर्शन
Labels: 26 तारीख, Numerology in Marathi, अंकशास्त्र, नथुराम गोडसे, विनायक दामोदर सावरकर
कृपया पुढील पेज लाईक करा
करीअर गायडन्स, जोडीदाराची निवड, भागीदाराची निवड, व्यवसाय, नोकरी, पैसे, यश, प्रेम, लग्न तसेच कौटुंबिक, आर्थिक आणि इतर समस्यांवरील वैयक्तिक सल्ल्यासाठी आपण माझ्याशी संपर्क साधावा. प्रत्यक्ष भेटायचे असल्यास आधी नोंदणी करणे गरजेचे आहे.
मी खडे, अंगठ्या, कर्मकांड असले उपाय सुचवत नाही. मी देत असलेला सल्ला पूर्णपणे अंकशास्त्रावर आधारीत आहे.
गेल्या सात दिवसातील लोकप्रिय लेख
-महावीर सांगलीकर Cell No. 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 1,10,19 किंवा 28 तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तिंचा जन्मांक 1 असतो. अंकशास्त...
जन्मांक 8 : जन्मतारीख 8, 17, 26
-महावीर सांगलीकर 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 8, 17 किंवा 26 या तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तीचा जन्मांक असतो. 8 हा अंक सत्ता, धन आण...
जन्मांक 3: जन्मतारीख 3, 12, 21, 30
महावीर सांगलीकर मोबाईल नंबर 8149703595 ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या 3, 12, 21 किंवा 30 तारखेला झाला असेल, त्या सर्वांचा जन्मा...
जन्मांक 2: जन्मतारीख 2, 11, 20, 29
-महावीर सांगलीकर 8149703595 ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या 2, 11, 20 किंवा 29 तारखेस झाला असेल, त्या सर्वांचा जन्मांक 2 असतो. या व...
जन्मांक 4: जन्म तारीख 4, 13, 22, 31
-महावीर सांगलीकर 8149703595 ज्यांचा जन्म कोणत्याही महिन्याच्या 4, 13, 22 किंवा 31 तारखेस झाला आहे, त्यांचा जन्मांक 4 असतो. यांची मु...
जन्मांक 7: जन्मतारीख 7, 16, 25
-महावीर सांगलीकर 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 7, 16, 25 तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तिंचा जन्मांक 7 असतो. जन्मांक 7 असणा-या व्यक्तिं...
तुमचा जन्मांक, भाग्यांक आणि तुम्हाला फायदेशीर ठरणारी करिअर्स
-महावीर सांगलीकर 814 970 3595 तुम्ही जॉब करावा की व्यवसाय जॉब करायचा असल्यास तो कोणत्या प्रकारचा करावा जॉब करायचा असल्यास तो कोणत्या प्रकारचा करावा
जन्मांक 9: जन्मतारीख 9, 18, 27
-महावीर सांगलीकर 814 970 3595 कोणत्याही महिन्याच्या 9, 18, किंवा 27 तारखेस जन्मलेल्या सगळ्यांचा जन्मांक 9 असतो. हा जन्मांक 1 ते 9...
जन्मांक 5: जन्म तारीख 5, 14, 23
-महावीर सांगलीकर 8149703595 अंकशास्त्रानुसार कोणत्याही महिन्याच्या 5, 14 किंवा 23 तारखेस जन्मलेल्या व्यक्तींचा जन्मांक 5 असतो. या ल...
जन्मांक 6: जन्मतारीख 6, 15, 24
-महावीर सांगलीकर 8149703595 कोणत्याही महिन्याच्या 6, 15 किंवा 24 तारखेला जन्मलेल्या व्यक्तीचा जन्मांक 6 असतो. या जन्मांकाची विशेषत: म...
तुम्हाला पैशांची सतत चणचण भासते  उत्पन्नापेक्षा खर्च जास्त आहे उत्पन्नापेक्षा खर्च जास्त आहे येणारे पैसे वेळेवर मिळत नाहीत येणारे पैसे वेळेवर मिळत नाहीत लोक पैसे बुडवतात  व्यवसाय नीट चालत नाही कर्जबाजारी झाला आहात काय व्यवसाय करावा हे समजत नाही तुम्हाला खूप पैसे मिळवायचे आहेत , पण त्यासाठी नेमके काय करावे हे कळेना  तुम्हाला खूप पैसे मिळवायचे आहेत , पण त्यासाठी नेमके काय करावे हे कळेना  व्यवसायासाठी आयडीयाज आहेत पण भांडवल नाही व्यवसायासाठी आयडीयाज आहेत पण भांडवल नाही तुमच्या या व अशा प्रकारच्या सर्व समस्यांवर मात करण्यासाठी आता MONEY SECRETS PROGRAM हा कोर्स सुरू झाला आहे. या कोर्सची माहिती पुढील लिंकवर वाचावी:
अंकशास्त्रानुसार केले जाणारे वैयक्तिक मार्गदर्शन
अंकशास्त्रानुसार केल्या जाणाऱ्या वैयक्तिक मार्गदर्शनात तुम्हाला सुमारे 20 पानांचा एक रिपोर्ट दिला जातो. या रिपोर्टमध्ये पुढील माहिती व...
अंकशास्त्र: व्यक्तीचे गुणदोष ओळखण्याचे साधन
अंकशास्त्र हे ज्योतिषशास्त्र नव्हे
अंकशास्त्र म्हणजे संख्याशास्त्र नव्हे
जन्मांक (मुळांक) म्हणजे काय
अंकशास्त्राच्या सहाय्याने सोडवता येतात तुमच्या समस्या
अंकशास्त्राविषयी शंका आणि कुशंका
अंकशास्त्र: तुम्हीच तपासा त्याचा खरेखोटेपणा
वैदिक अंकशास्त्र (Vedic Numerology)
तुमची जन्मतारीख, तुमचा जन्मांक
जन्मांक 1: जन्मतारीख 1,10,19,28
जन्मांक 2: जन्मतारीख 2, 11, 20, 29
जन्मांक 3: जन्मतारीख 3, 12, 21, 30
जन्मांक 4: जन्मतारीख 4, 13, 22, 31
जन्मांक 5: जन्मतारीख 5, 14, 23
जन्मांक 6: जन्मतारीख 6, 15, 24
जन्मांक 7: जन्मतारीख 7, 16, 25
जन्मांक 8 : जन्मतारीख 8, 17, 26
जन्मांक 9: जन्मतारीख 9, 18, 27
शांती आणि सहयोग यांचा अंक 24
तुमचं जन्मवर्ष आणि त्याचा प्रभाव
तुमचा जन्मांक आणि तुमचे स्वभावदोष
तुमच्या सहीत दडलंय तुमचं व्यक्तिमत्व
तुमचा जन्मांक, भाग्यांक आणि तुम्हाला फायदेशीर ठरणारी करिअर्स
तुमच्या जॉब/व्यवसायासाठी अनुकूल शहरे
तुमचा लकी मोबाईल नंबर
प्रेमिकेची/प्रियकराची पहिली भेट घ्यायला कोणती तारीख निवडावी


Śaradabābūñcyā nāyikā - Pu. Śi Nārvekara - Google Books

अली अशा असं असती असते असली असले असलेल्या असल्याने असा असे अहित अहे आई आणि आता आती आते आते है आपण आपल्या आपल्याला आर आला आली आले आहे आहेत एक एका ऐर कधी करीत करू करून कला का काम काय कारण काले काही किना की के केला केली केले कोण कोणी खो गोष्ट घरी चिहा जा जाऊन जात जे जो तको तयार तर तराने तरी तला तिचा तिची तिने तिला तिस्या ती तुला ते तेथे तो त्या त्याने त्याला दिला दिली दिवशी दिवस देऊन देत नवते ना नाव नाही नाहीं नाहीत निर्माण निवृत पग पण पया परत पहिले पुते प्रेम बंगाली भा भारती भी मग मधुर मनात मात्र माथा माना माहीत मुलगी मेऊन मेला मेली मेले मेलो मोती म्हणजे म्हणाला यया या याची राहत राहिली लगा ललिता ला लाने लाला वर वर्ष वाटत विचार विराज हा हात हारने हाला हाली ही है होऊन होत होता होती होते होर


agriculture news in marathi, series on doubling farmers income in india | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
सर्वच आघाड्यांवर उतरता आलेख
सर्वच आघाड्यांवर उतरता आलेख
शुक्रवार, 17 नोव्हेंबर 2017
निर्यात, आधारभूत किंमत, पतपुरवठा, पीक उत्पादनाची जोखीम, बाजारपेठेतील जोखीम या सगळ्याच आघाड्यांवर मोदी सरकारची कामगिरी खालावली आहे. मग शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढणार कसे
शेतकऱ्यांचं उत्पन्न २०२२ पर्यंत दुप्पट करायचे असेल तर कृषी निर्यात तिपटीने वाढणे आवश्यक आहे, असे निरीक्षण सेंटर फॉर एन्व्हाॅयर्नमेंट अॅण्ड ॲग्रिकल्चर आणि टाटा स्ट्रॅटेजिक मॅनेजमेंट ग्रुप यांनी संयुक्तपणे तयार केलेल्या अभ्यास अहवालात नोंदविले आहे. जगात दूध उत्पादनात भारत पहिल्या क्रमांकावर तर फळे, भाजीपाला व मासे उत्पादनात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे; परंतु जागतिक कृषी व्यापारात भारताची स्थिती शोचनीय आहे. १५०० अब्ज अमेरिकी डॉलरच्या जागतिक कृषी व्यापारात भारताचा वाटा अवघा ३५ अब्ज डॉलरचा आहे. २०२२ पर्यंत ही निर्यात १०० अब्ज डॉलरपर्यंत जायला हवी, असे या अहवालात म्हटले आहे.
प्रत्यक्षात मोदी सरकार सत्तेत आल्यापासून भारताची निर्यात ढेपाळली आहे. ॲग्रिकल्चरल ॲण्ड प्रोसेस्ड फूड प्रॉडक्ट्स एक्सपोर्ट डेव्हलपमेंट ॲथॉरिटीच्या (अपेडा) आकडेवारीनुसार मनमोहनसिंह सरकारच्या कार्यकाळात शेती व संलग्न उत्पादनांची निर्यात ७.५ अब्ज डॉलरवरून ४३.२ अब्ज डॉलरवर पोचली होती. मोदी सरकारच्या तीन वर्षांच्या काळात निर्यातीत २२ टक्के घट झाली. मनमोहनसिंह सरकारने सूत्रं खाली ठेवली तेव्हा शेतकऱ्यांना शेतमाल निर्यातीतून तीन लाख कोटी रुपये मिळत होते. मोदी सरकारच्या काळात त्यात झपाट्याने घट झाली.
आर्थिकदष्ट्या कमकुवत असलेल्या शेतकऱ्यांना सरकार वाऱ्यावर सोडते; परंतु इतर उद्योगांसाठी मात्र पान्हा दाटून येतो. उदाहरणार्थ, स्टील उद्योग. चीनमधून स्वस्तात आयात होणाऱ्या स्टीलचा स्थानिक उद्योगाला फटका बसू नये यासाठी सरकारने स्टीलवरील आयात शुल्क वाढवले. स्टीलची किमान आयात किंमतही निश्चित केली. तसेच सरकारी उद्योगांसाठी देशात उत्पादन झालेलेच स्टील वापरण्याची सक्ती करण्याचा सरकारचा विचार आहे. म्हणजे जागतिक बाजारातील तेजी-मंदीपासून स्टील उद्योगाचे रक्षण करण्यावर सरकारचा भर आहे. शेतीला मात्र हा न्याय नाही. शेतीला संरक्षण सोडा; उलट डाळी, साखर यांच्या निर्यातीवर निर्बंध आणून सरकार शेतकऱ्यांना जागतिक बाजारपेठेचाही फायदा घेऊ देत नाही.
मोदी सरकारच्या तीन वर्षांच्या कालावधीत शेतमालाच्या आयातीत मात्र ६५ टक्के वाढ होऊन ती २५.६ अब्ज डॉलरपर्यंत पोचली. अशा तऱ्हेने भारतीय बाजारपेठ परदेशी शेतकऱ्यांच्या हाती देणं धोकादायक आहे. दर वर्षी आपण खाद्यतेल आणि डाळींच्या आयातीवर जवळपास एक लाख कोटी रुपये खर्च करतो. यातील काही हिस्सा देशातील शेतकऱ्यांना दिला तर कडधान्य व तेलबिया पिकांच्या उत्पादनात मोठी वाढ होऊ शकते.
शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करायचं असेल तर शेतमालाला मिळणाऱ्या किमान आधारभूत किमतीत (हमी भाव) वाढ झाली पाहिजे, हे साधं गणित आहे. परंतु प्रत्यक्षात मोदी सरकारच्या कार्यकाळात शेतमालाच्या आधारभूत किमतीत वाढ होण्याचा वेग घटला आहे. मनमोहनसिंह सरकारच्या तुलनेत मोदी सरकारने आधारभूत किमतीत नाममात्र वाढ केली आहे. (पहा : तक्ता)
पीक मोदी सरकार हमीभावातील वाढ (टक्के) मनमोहनसिंग सरकार हमीभावातील वाढ (टक्के)
(२०१४-१५ ते २०१६-१७) (२०११-१२ ते
तुरीच्या बाबतीत २००७-०८ ते २०१३-१४ या कालावधीत आधारभूत किमतीतील सरासरी वाढ ४१२ रुपये आहे. विद्यमान सरकारच्या कार्यकाळात आधारभूत किमतीतील सरासरी वाढ २५० रुपये एवढीच भरते. देशाचे मुख्य आर्थिक सल्लागार अरविंद सुब्रमण्यन यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने तुरीला ७ हजार रुपये क्विंटल भाव देण्याची सूचना केली होती. पण २०१५-१६ मध्ये ४६२५ तर २०१६-१७ मध्ये ५०५० रुपये एवढीच आधारभूत किंमत देण्यात आली.
असे असूनही आमच्या सरकारने तुरीला इतिहासातला सगळ्यात जास्त हमीभाव दिला, असा आक्रमक दावा महाराष्ट्राचे अभ्यासू मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस कसे काय करतात, असा प्रश्न पडू शकतो. त्याचं उत्तर शोधण्यासाठी एक उदाहरण पाहू. समजा मी एका कंपनीत नोकरीला लागल्यावर मला १०० रुपये पगार मिळाला. कंपनीने दुसऱ्या वर्षी ४० रुपये आणि तिसऱ्या वर्षी ६० रुपये पगारवाढ दिली. त्यामुळे माझा पगार दुसऱ्या आणि तिसऱ्या वर्षी अनुक्रमे १४० आणि २०० रुपये झाला. नंतर मी कंपनी बदलली. त्या कंपनीने वर्षभरानंतर २५ रुपये पगारवाढ दिली. माझा पगार झाला २२५ रुपये. म्हणजे आधीच्या कंपनीत मला सरासरी ५० रुपयांची वाढ मिळत होती तर नव्या कंपनीत २५ रुपयेच मिळाली. ती पुरेशी नसल्याची तक्रार करत मी पगार वाढविण्याची मागणी केली. तर कंपनी म्हणाली की, तू आधीच्या कंपनीत नोकरीला लागला तेव्हा १०० रुपये पगार होता, आम्ही तुला तुझ्या आजवरच्या इतिहासातला सगळ्यात जास्त म्हणजे २२५ रुपये पगार दिलाय. हा विक्रमी पगार जसा फसवा आहे, तसंच तुरीची यंदाची आधारभूत किंमत विक्रमी असल्याचा दावा करणंही खुळेपणाचं आहे.
शेतीसाठी वेळेवर आणि पुरेसा कर्जपुरवठा होत नसल्यामुळे शेतकऱ्यांचे हातपाय बांधले गेले आहेत. शेतीसाठीच्या पतपुरवठ्याची स्थिती सुधारल्याशिवाय शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणे अशक्य आहे. मोदी सरकारच्या काळात पतपुरवठ्यात झालेली वाढ कमी आहे. तसेच अजूनही देशातील ४८ टक्के शेतकरी संस्थात्मक बॅंकिंगच्या जाळ्याबाहेर आहेत. मुळात आज देशात ग्रामीण पतपुरवठाच आकुंचित झाला आहे. राष्ट्रीयीकृत बॅंका बुडित कर्जाच्या प्रश्नाशी झगडत असल्याने त्यांचा पीककर्ज वितरणात टक्का कमी झालाय. स्टेट बॅंकेत सहयोगी बॅंकांचं विलीनीकरण झाल्यानंतर ग्रामीण शाखांवर संक्रांत आली आहे. ग्रामीण भागातील सहकारी बॅंकिंग आधीच कोलमडलं आहे. त्यात नोटाबंदीनंतर सरकारच्या निर्णयांमुळे जिल्हा बॅंकांची प्रचंड कोंडी झाली.
एकीकडे सहकारी बॅंकिंगला लागलेली उतरती कळा आणि दुसरीकडे शेतकऱ्यांना दारात उभे न करण्याचा राष्ट्रीयीकृत बॅंकांचा पवित्रा यामुळे ग्रामीण पतपुरवठा आक्रसून गेला आहे. रिझर्व्ह बॅंक खासगी क्षेत्राला बॅंकिंगसाठी परवाने देत आहे. पण या बॅंका शेतकऱ्यांना कर्ज द्यायला उत्सुक नाहीत. या सगळ्या परिस्थितीचा परिणाम म्हणून ग्रामीण जनता मायक्रो फायनान्स किंवा सावकाराच्या दावणीला बांधली जात आहे.
उत्पादन / बाजार जोखीम
मुळात आधारभूत किमतींमध्ये वाढ म्हणजे महागाईला आमंत्रण आणि शहरी मतदारांचा रोष असा भाजपचा दृष्टिकोन वाजपेयी सरकारच्या कार्यकाळापासून राहिला आहे. त्या वेळी तर (आधारभूत किमतींमध्ये नगण्य वाढ करून) अन्नधान्य व इतर जिन्नसांच्या किमती स्थिर ठेवल्या, ही सरकारची मोठी कामगिरी असल्याचा डांगोरा पिटला होता. मोदी सरकारच्या काळात भाषा वेगळी असली तरी आधारभूत किमतीत भरीव वाढ न करण्याच्या धोरणात सातत्य दिसते. वाजपेयी सरकार पायउतार झाल्यावर सत्तेत आलेल्या मनमोहनसिंग सरकारने कापसाची आधारभूत किंमत ४० टक्क्यांनी, गव्हाची ७१ टक्क्यांनी, सोयाबीनची ६१ टक्क्यांनी, तुरीची ४७ टक्क्यांनी, तांदळाची ५५ टक्क्यांनी व उसाची ११ टक्क्यांनी वाढवली होती. मंत्रिमंडळातल्या काही दिग्गज मंत्र्यांचा विरोध असतानाही तत्कालीन कृषिमंत्री शरद पवार यांच्या आग्रही भूमिकेमुळे ही वाढ करण्यात आली. स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर कुठल्याही सरकारने शेतमालाच्या आधारभूत किमती या प्रमाणात वाढवलेल्या नाहीत.
(लेखक ॲग्रोवनचे उप वृत्त संपादक आहेत.)
मोदी सरकार उत्पन्न शेती साखर कडधान्य हमीभाव मनमोहनसिंग कापूस तूर सोयाबीन महाराष्ट्र मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस पीककर्ज नोटाबंदी रिझर्व्ह बॅंक शरद पवार
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते २००० रुपये
औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये शनिवारी (ता.
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील का
जालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले जालना जिल्ह्यातील कापूस उत्पादक शेतकर
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र पाणीटंचाई
पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे.
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा नाही
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले उत्पादन यावे
विशेष संपादकीय : देशाच्या 'फिटनेस'चे...नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय जनता...
फेरवाटपातून वाढतोय जलसंघर्षमहाराष्ट्र देशी जलसंघर्षांच्या संख्येत व तीव्रतेत...
शेतकरी सक्षमतेचा ‘करार’भारतीय शेतकऱ्यांसमोर आजची सर्वांत मोठी अडचण कोणती...
उत्पादकांना मिळावा उत्पादनवाढीचा लाभदेशातील काही भागांत विशेषत: कर्नाटक, तमिळनाडू व...
सेसवसुली नव्हे; सर्रास लूटजळगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीद्वारे आवाराबाहेर...
गोकुळानं ‘गणित’ नाही मांडलंपशुपालनातून दूध व्यवसाय म्हणजे मुळातच उद्योग आहे...
ब्राझीलचा धडा घेणार कधीसातत्याने दोन वर्षांच्या चांगल्या पाऊसमानानंतर...
भाराभर चिंध्या राज्यात १२७ वा पशुसंवर्धन दिन नुकताच साजरा...
मथुरेचं दूध का नासलंराज्यात मे महिन्याचे तापमान यंदा नैसर्गिक आणि...
चिमुरड्याच्या कॅमेऱ्यात कैद आनंदी शेतकरीआपल्याकडील शेतकरी आनंदी असू शकतो का
‘अ’तंत्र निकेतनपुरेसा अभ्यास आणि तयारीअभावी, यंत्रणेचा विरोध...
तूर घ्या तूर, मोझांबिकची तूर कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीतील मतदानाचे पर्व संपताच...
मधमाश्‍या नाहीत तर मानवी जीवन नाहीजून २०१५ मध्ये इंडियन ॲग्रिकल्चरल रिसर्च...
उंटावरून शेळ्या नका हाकूगेल्या हंगामात राज्यात कापसावर गुलाबी बोंड अळीचा...
स्वस्त पशुखाद्य दुकान संकल्पना राबवा शासनाच्या आदेशानुसार गाईच्या दुधाला ३.५ टक्के...
डोळे उघडवणारे ‘अदृश्य सत्य’संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या अन्न आणि कृषी संघटनेच्या...
भूगर्भाची तहान भागवूया उन्हाच्या झळा वाढल्याने यंदा आपले राज्य देशात...
‘दादाजीं’ची दखल घ्याउघड्या डोळ्यांनी पाहिलं मरण कशाला आता रचता सरण...
उत्पन्न दुपटीसाठी हवा कोरडवाहू शेतीवर भरभा रत सरकारने २०१६-१७ च्या अर्थसंकल्पामध्ये...
चुकीच्या धोरणामुळे खतांचा असंतुलित वापर रासायनिक खते सम्पृक्त (कॉन्सन्ट्रेटेड) ...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


agriculture news in marathi, Zero pendency and daily Disposal will be implemented form April 2018 | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
राज्यात ‘झिरो पेंडन्सी अँड डेली डिस्पोजल’ कार्यपद्धती होणार लागू
राज्यात ‘झिरो पेंडन्सी अँड डेली डिस्पोजल’ कार्यपद्धती होणार लागू
शनिवार, 17 फेब्रुवारी 2018
मुंबई : ‘सरकारी काम आणि बारा महिने थांब’ या प्रवृत्तींना आळा बसण्यासाठी राज्य सरकारने ‘झिरो पेंडन्सी अँड डेली डिस्पोजल’ या शासकीय कार्यालयीन कामकाज कार्यपद्धतीस एप्रिलपासून प्रारंभ करणार आहे. प्रकल्पग्रस्त धर्मा पाटील यांंना प्रलंबित कामांच्या पूर्ततेसाठी आपले जीवन द्यावे लागले, या प्रकरणाचा धसका घेतलेल्या राज्य सरकारने अखेर नवी कार्यपद्धती अवलंबिण्यावर भर द्यायचे ठरवले आहे. लोखो नागरिकांना या नव्या कार्यपद्धतीने दिलासा मिळेल आणि हजारो प्रलंबित प्रकरणे मार्गी लागतील, अशी अाशा व्यक्त केली जात आहे.
मुंबई : ‘सरकारी काम आणि बारा महिने थांब’ या प्रवृत्तींना आळा बसण्यासाठी राज्य सरकारने ‘झिरो पेंडन्सी अँड डेली डिस्पोजल’ या शासकीय कार्यालयीन कामकाज कार्यपद्धतीस एप्रिलपासून प्रारंभ करणार आहे. प्रकल्पग्रस्त धर्मा पाटील यांंना प्रलंबित कामांच्या पूर्ततेसाठी आपले जीवन द्यावे लागले, या प्रकरणाचा धसका घेतलेल्या राज्य सरकारने अखेर नवी कार्यपद्धती अवलंबिण्यावर भर द्यायचे ठरवले आहे. लोखो नागरिकांना या नव्या कार्यपद्धतीने दिलासा मिळेल आणि हजारो प्रलंबित प्रकरणे मार्गी लागतील, अशी अाशा व्यक्त केली जात आहे.
राज्यात “झिरो पेंडन्सी अँड डेली डिस्पोजल” कार्यपद्धतीचा शासन आदेश राज्य सरकारने गुरुवारी (ता. १५) जारी केला आहे. सर्व शासकीय आणि निमशासकीय कार्यालयांमध्ये कार्यपद्धतीचा स्तर ठरवून देण्यात आला आहे. मंडळ, तालुका, उपविभाग, जिल्हा, विभागीय आणि राज्यपातळीवर झिरो पेंडन्सी संदर्भात कार्यपद्धती आखून देण्यात आली आहे. दर दिवशी प्राप्त झालेल्या संदर्भ आणि प्रकरणावर त्याच दिवशी निर्णय घेण्याची सूचना देण्यात आली आहे. आता नागरिकांच्या तक्रारी निवारणासाठी सरकारने सकारात्मक पाऊल उचलले आहे. मंत्रालयातील आत्महत्यांच्या घटनेमुळे हैराण झालेल्या राज्य सरकारने सामान्यांना भेटा, त्यांचे म्हणणे ऐकून त्यांना सहकार्य करा, असा शासन निर्णय जारी करून अधिकार्यांना आदेश दिले आहेत.
प्रत्येक कार्यालयाकडे प्राप्त प्रकरणांवर संस्करण करून ऑनलाइन वरिष्ठ अधिकारी आणि कार्यालयांना देण्यासाठी संगणकीय प्रणालीचा उपयोग करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. याखरीज विलंबास प्रलंबित अधिनियम, २००५मध्ये नमूद केलेल्या कालावधीनुसार, प्रकरणे आणि संदर्भ निकाली काढणे बंधनकारक राहणार असून, महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम २०१५ या कायद्यानंतर्गत ज्या सेवा अधिसूचित करण्यात आलेल्या आहेत, त्या सेवांना संबंधित अधिसूचनेनुसार नमूद कालावधी जसाच्या तसा लागू असणार असल्याचे आदेशात म्हटले आहे.
मंत्रालयीन अधिकाऱ्यांना रोज २.३० ते ३.३० ची वेळ सामान्यांना भेटण्यासाठी राखीव ठेवावी, असे आदेशात म्हटले आहे. उपविभागीय आणि त्यावरील अधिकाऱ्यांना सोमवार व शुक्रवार या दोन दिवशी दुपारी ३ ते ५ लोकांना भेटीसाठी राखून ठेवावा, भेटीच्या वेळा बाहेर बोर्डावर लावाव्यात, असे बजाविण्यात आले आहे. या आदेशाची अंमलबजावणी १८ एप्रिलपासून करण्यात येणार आहे.
सरकार government धर्मा पाटील dharma patil विभाग मंत्रालय आत्महत्या महाराष्ट्र maharashtra
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते २००० रुपये
औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये शनिवारी (ता.
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील का
जालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले जालना जिल्ह्यातील कापूस उत्पादक शेतकर
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र पाणीटंचाई
पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे.
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा नाही
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले उत्पादन यावे
लातूरच्या अडत बाजारात २१४७ कोटींची...लातूर : जिल्ह्यात सतत दोन वर्ष पडलेला पाऊस,...
जळगावात बुधवारी जमीन सुपीकतेविषयी...जळगाव ः शेतीचे ज्ञान, तंत्रज्ञान, बाजारातील...
विकास यात्रेत प्रत्येक भारतीयाचे योगदान...नवी दिल्ली ः चार वर्षांपूर्वी भारतात बदल...
मॉन्सून आज अरबी समुद्रातपुणे ः मॉन्सून शुक्रवारी (ता. २५) अंदमानात दाखल...
विदर्भात उष्णतेची लाट; चंद्रपूर ४६.३...पुणे ः विदर्भात उष्णतेची लाट टिकून राहण्याबरोबरच...
कृषी तंत्रनिकेतन अभ्यासक्रम सुरू ठेवणार...पुणे ः तीन वर्षांचा कृषी तंत्रनिकेतनचा अभ्यासक्रम...
‘अॅग्रोस्को’मध्ये १५६ शिफारशींना मंजुरीदापोली, जि. रत्नागिरी : राज्यातील चारही कृषी...
कृषी शिक्षण घेताना दुग्ध व्यवसायाचा...सातारा जिल्ह्यातील जांभगाव येथील नीता शंकर जांभळे...
‘दिलासा`ने दिली शाश्वत ग्रामविकासाची...औरंगाबाद येथील दिलासा जनविकास प्रतिष्ठान ही...
मोदी सरकार पास की नापास बघा रिपोर्ट...मोदी सरकारचा चार वर्षांचा प्रवास, पुढच्या...
भारत शेतीमध्ये जागतिक महासत्ता :...बारामती ः भारत हा शेतीच्या बाबतीत जगातील महासत्ता...
माॅन्सून अंदमानात; मंगळवारपर्यंत केरळातपुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून) बंगालच्या...
जॉईंट अॅग्रेस्को : ‘कृषी’च्या मंथनाकडे...दापोली, जि. रत्नागिरी : शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या...
मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा अंदाजपुणे ः पावसाला पोषक हवामान असल्याने कोकण,...
गोष्ट अश्‍वमेधाच्या डिजिटल घोड्यांचीनरेंद्र मोदी देशाच्या राजकारणात उतरले तेच मुळी...
छत्तीसगडच्या शेतकऱ्यांना सीताफळाने...सीताफळ शेतीत देशात अाघाडीवर महाराष्ट्राची भुरळ...
चला आटपाडीला देशी शेळी, माडग्याळी मेंढी...आटपाडी (जि. सांगली) येथील अोढा पात्रात दर शनिवारी...
विशेष संपादकीय : देशाच्या 'फिटनेस'चे...नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय जनता...
मोदी सरकार चार वर्ष : अपेक्षा...गेल्या चार वर्षांत नरेंद्र मोदी सरकारला अनेक चढ-...
विवेकबुद्धी, स्वयंप्रेरणाच बनली धूसरमोदी सरकारच्या काळात हिंदुत्व आणि नरम हिंदुत्व...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


agriculture news in marathi, Minister Divakar Ravtes tongue slips on farmers issue | Agrowon

Agrowon च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Agrowon च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
नोटा घेऊन तुमच्या दरात उभा राहू का
नोटा घेऊन तुमच्या दरात उभा राहू का
शनिवार, 17 फेब्रुवारी 2018
वाशीम - राज्यातील शेतकऱ्यांच्या प्रश्‍नांवर अनेक वेळा सत्तेतून बाहेर पडण्याची धमकी देणाऱ्या शिवसेनेचे नेते तथा राज्याचे परिवहनमंत्री दिवाकर रावते हे गारपीटग्रस्त भागाची पाहणी करताना शेतकऱ्यांवरच घसरले. ""आता काय तुमच्या दरवाजात नोटा घेऊन उभा राहू,'' असा प्रश्‍न रिसोड तालुक्‍यातील नेतन्सा येथील शेतकऱ्याला शुक्रवारी केला. यामुळे रावते यांच्याबद्दल शेतकऱ्यांमध्ये चीड व्यक्त होत आहे.
वाशीम - राज्यातील शेतकऱ्यांच्या प्रश्‍नांवर अनेक वेळा सत्तेतून बाहेर पडण्याची धमकी देणाऱ्या शिवसेनेचे नेते तथा राज्याचे परिवहनमंत्री दिवाकर रावते हे गारपीटग्रस्त भागाची पाहणी करताना शेतकऱ्यांवरच घसरले. ""आता काय तुमच्या दरवाजात नोटा घेऊन उभा राहू,'' असा प्रश्‍न रिसोड तालुक्‍यातील नेतन्सा येथील शेतकऱ्याला शुक्रवारी केला. यामुळे रावते यांच्याबद्दल शेतकऱ्यांमध्ये चीड व्यक्त होत आहे.
वाशीम जिल्ह्यामध्ये सलग तीन दिवस तुफान गारपीट झाली होती. या गारपिटीत गहू, हरभरा व फळपिकांचे अतोनात नुकसान झाले. कधीकाळी शेतकरी दिंडी काढून शिवसेनेच्या नेतेपदी विराजमान झालेले राज्याचे परिवहनमंत्री दिवाकर रावते शुक्रवारी (ता.१६) नुकसानग्रस्त भागाची पाहणी करण्यासाठी आले होते. रिसोड तालुक्‍यातील शिवसेनेच्या कार्यकर्त्यांनी त्यांना नेतन्सा शिवारातील नुकसानाच्या पाहणीची मागणी केली. लाल दिव्याच्या गाड्यांचा ताफा बांधावर आला.
जमीनदोस्त झालेला गहू दाखवित शेतकऱ्याने हंबरडा फोडला. मात्र, त्याला आधी मंत्री महोदयांनी "चूप रे' म्हणून दमात घेतले. नंतर मदत कधी देणार अशी शेतकऱ्याने विचारणा केली असता, "नोटा घेऊन तुमच्या दरवाजात उभा राहू का अशी शेतकऱ्याने विचारणा केली असता, "नोटा घेऊन तुमच्या दरवाजात उभा राहू का' असा प्रश्‍न करीत "कोण काय बोलले,' असे धमकावत शेतकऱ्याचे तोंड बंद करण्याचा प्रयत्न केला. या वेळी तालुक्‍यातील शिवसेनेचे पदाधिकारीही अवाक् झाले. दिवाकर रावते यांच्या अशा वर्तनामुळे जिल्ह्यात शेतकऱ्यांमध्ये संतापाची लाट पसरली आहे. नुकसानीची पाहणी करू नका' असा प्रश्‍न करीत "कोण काय बोलले,' असे धमकावत शेतकऱ्याचे तोंड बंद करण्याचा प्रयत्न केला. या वेळी तालुक्‍यातील शिवसेनेचे पदाधिकारीही अवाक् झाले. दिवाकर रावते यांच्या अशा वर्तनामुळे जिल्ह्यात शेतकऱ्यांमध्ये संतापाची लाट पसरली आहे. नुकसानीची पाहणी करू नका मात्र, दमदाटी तरी करू नका, असे शेतकरी म्हणत आहेत.
ठरवून केलेले षड्‌यंत्र - दिवाकर रावते
ते माझ्या दौऱ्यातील गाव नव्हते. काही शेतकऱ्यांनी आग्रह केला म्हणून मी त्यांच्यासाठी गेलो होतो. शेतात गेल्यावर एक शेतकरी रडत होता. मी त्याला म्हटले, "रडतोस कशाला मी तुमचं दुःख बघायला तुमच्यासाठीच आलो आहे, तर काही जणांनी पैसे घेऊन आले का तुम्ही, असे विचारले. त्यावर मी कोण बोलले समोर या, असे म्हटले. गर्दीतील एक जण या सर्व प्रकाराचा व्हिडिओ काढत होता. मी त्यांना म्हटले, तुम्ही शेतकरी आहात. असे प्रकार करू नका. अशामुळे शेतकऱ्यांची बदनामी होते. मी त्यांना समजावले की मदत अशी मिळते का मी तुमचं दुःख बघायला तुमच्यासाठीच आलो आहे, तर काही जणांनी पैसे घेऊन आले का तुम्ही, असे विचारले. त्यावर मी कोण बोलले समोर या, असे म्हटले. गर्दीतील एक जण या सर्व प्रकाराचा व्हिडिओ काढत होता. मी त्यांना म्हटले, तुम्ही शेतकरी आहात. असे प्रकार करू नका. अशामुळे शेतकऱ्यांची बदनामी होते. मी त्यांना समजावले की मदत अशी मिळते का नियमानुसार बॅंकेत जमा होते. मी काय तुमच्या दारात नोटा घेऊन येऊ का नियमानुसार बॅंकेत जमा होते. मी काय तुमच्या दारात नोटा घेऊन येऊ का असे म्हटले. हा सर्व प्रकार ठरवून केला असून, मी त्याला रोखठोक उत्तर दिल्याचे दिवाकर रावते यांनी सांगितले.
वाशीम दिवाकर रावते गारपीट गहू wheat व्हिडिओ
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते २००० रुपये
औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये शनिवारी (ता.
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील का
जालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले जालना जिल्ह्यातील कापूस उत्पादक शेतकर
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र पाणीटंचाई
पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे.
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा नाही
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले उत्पादन यावे
औरंगाबादेत प्रतिक्विंटल वांगी १००० ते...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
ज्याची पेरणी करू त्याचे दर सुधारतील काजालना : गुलाबी बोंड अळीच्या संकटाने चिंतेत असलेले...
पुणे विभागातील १७ तालुक्यांत तीव्र...पुणे : पुणे विभागात पाणीटंचाई दिवसागणिक वाढतच आहे...
मागील हंगाम वाया गेला; यंदा चांगले... नंदुरबार ः जिल्ह्यात मागील हंगामाच्या तुलनेत...
निविष्ठा बाजारात उपलब्ध; पण हाती पैसा... नांदेड ः हरभरा, तुरीचे चुकारे अडकले आहेत. पीक...
नगरमध्ये काँग्रेसचे सरकार विरोधात विश्...नगर ः ‘भाजप सरकारने सामान्य लोकांचा विश्...
पदोन्नतीपात्र अधिकाऱ्यांनी हातोहात...नागपूर : विदर्भात काम करण्यास अनुत्सुक...
दूध दरवाढ आंदोलनासाठी शेतकरी संघर्ष...वैजापूर, जि. औरंगाबाद : दूधदराच्या प्रश्...
शेतकऱ्यांनी शेतात भाजपचे झेंडे पेरावेत...बुलडाणा (प्रतिनिधी) ः शासनाने जाहीर केलेल्या...
राज्यातील शेतकऱ्यांना मिळणार १४ नवे वाणदापोली, जि. रत्नागिरी : राज्याचे कृषी...
अर्जुन लागवडीसाठी निवडा दर्जेदार रोपेअर्जुन हा वृक्ष वनशेतीसाठी उत्तम आहे. अर्जुन...
कृषी, परराष्ट्र, रोजगार, इंधनाच्या...नवी दिल्ली : मागील चार वर्षात मोदी सरकार...
पिवळी डेझी लागवड कशी करावीपिवळी डेझी (गोल्डन रॉड) हे अत्यंत कणखर पीक आहे....
निशिगंध लागवडीसाठी निचरा असलेली जमीन...निशिगंध पिकाची लागवड सोपी असून, तिचा लागवड खर्चही...
काळी मिरी कशी तयार करतातकाळी मिरीच्या वेलांची लागवड केल्यानंतर तीन...
वनस्पतींना रोगापासून वाचविण्यासाठी...वनस्पती आणि रोगकारक सूक्ष्मजीव यांच्यामध्ये...
शेतीमालाला रास्त भाव मिळेपर्यंत एल्गार...नगर : भाजप सरकार भांडवलदार उद्योगपती धार्जिणे...
शेतकरीप्रश्नी सरकारला गांभीर्य नाहीच :...पुणे ः केंद्र आणि राज्य सरकार हेवत असून,...
शेतकऱ्यांना शहाणपणा शिकविण्याची गरज...पुणे : देशात आणि राज्यात शेतकरी तंत्रज्ञान...
एक जूनच्या संपात शेतकरी संघटना नाही :... पुणे ः देशात १ जून ते १० जूनदरम्यान पुकारण्यात...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


mumbai news shruti & antariksha selection on quality श्रुती, अंतरिक्षची निवड गुणवत्तेच्या निकषावर | eSakal

श्रुती, अंतरिक्षची निवड गुणवत्तेच्या निकषावर
गुरुवार, 7 सप्टेंबर 2017
शिष्यवृत्तीसंदर्भात राज्य शासनाचा खुलासा
शिष्यवृत्तीसंदर्भात राज्य शासनाचा खुलासा
मुंबई - सामाजिक न्याय विभागाच्या परदेशी शिष्यवृत्ती योजनेंतर्गत राज्यातील ज्या 35 विद्यार्थ्यांची निवड करण्यात आली, त्यात सामाजिक न्यायमंत्री राजकुमार बडोले आणि त्या विभागाचे सचिव दिनेश वाघमारे यांचे पाल्य असल्यावर माध्यमांकडून घेतला जात असलेला आक्षेप अतिशय चुकीचा आहे. श्रुती बडोले आणि अंतरिक्ष वाघमारे यांची निवड पूर्णपणे गुणवत्तेच्या निकषावरच करण्यात आल्याचे राज्य शासनाने कळविले आहे.
श्रुती बडोले यांनी आयआयटी चेन्नईतून पदवीचे शिक्षण घेतले असून, लंडनमध्ये "मास्टर ऑफ सायन्स' केले आहे. आता "ऍस्ट्रॉनॉमी अँड ऍस्ट्रोफिजिक्‍स' या विषयातील पीएच.डी.साठी त्यांचा प्रवेश झाला आहे. जागतिक मानांकनाच्या (क्‍यूएस) 29 क्रमांकाच्या विद्यापीठात त्यांना प्रवेश मिळाला आहे. त्याचप्रमाणे अंतरिक्ष वाघमारे यांनाही जागतिक मानांकनाच्या 95 क्रमांकाच्या विद्यापीठात प्रवेश मिळाला आहे.
भारतात "क्‍यूएस' मानांकनाच्या पहिल्या 200 विद्यापीठांपैकी एकही विद्यापीठ नाही. त्यामुळे अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना या जागतिक मानांकनाच्या पहिल्या 100 विद्यापीठांमध्ये प्रवेश मिळत असेल तर उत्पन्नाच्या मर्यादेचा विचार न करता, त्यांना प्राधान्य देण्यात येते. 101 ते 300 या रॅंकिंगच्या विद्यापीठांमध्ये प्रवेश मिळाला असेल तर सहा लाख रुपये उत्पन्न मर्यादा आहे. त्यामुळे त्याही निकषात हे दोन्ही विद्यार्थी बसतात. शिवाय, त्यांचा समावेश व्हावा, म्हणून कुठल्याही प्रकारचे नियम बदलण्यात आलेले नाहीत. तसेच अर्ज करणाऱ्यांच्या यादीत त्यांची नावे असल्याने निवड समितीत आपण राहणार नाही, अशीच भूमिका बडोले आणि संबंधित सचिवांनी घेतली. त्यामुळे मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेतील समितीने ही निवड केली. जागतिक रॅंकिंगमध्ये असलेल्या पहिल्या 100 विद्यापीठांमध्ये महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातीचे 28 विद्यार्थी पात्र ठरले, ही महाराष्ट्रासाठी अभिमानाची बाब आहे. त्यांच्या निवडीसाठी नियमात बदल नाही, पूर्णत: गुणवत्तेनुसार निवड असे सारे विषय स्वयंस्पष्ट असताना केवळ मंत्र्यांची कन्या आहे, म्हणून आरोप करणे गैर असल्याचे शासनाने कळविले आहे.
शिये खाणीत मायलेकाचा बुडून मृत्यू
नागाव - शिये (ता. करवीर) येथील वन विभागाच्या खाणीत कपडे धुण्यासाठी गेलेल्या मायलेकाचा बुडून मृत्यू झाला. सौ. सविता अप्पासाहेब बेदगिरी (वय २६, रा. बार...
मराठा समाजातील मुलांसाठी कोल्हापुरात वसतिगृह - चंद्रकांत पाटील
कोल्हापूर - ‘मराठा समाजातील मुलांसाठी कोल्हापुरात वसतिगृह उभारले आहे. राजर्षी शाहू जयंतीला- २६ जूनला त्याबाबतची घोषणा होईल,’ अशी माहिती पालकमंत्री...
ताजमहालाचा ऐतिहासिक दस्तऐवज पुण्यात
पुणे : वास्तुकलेचे अप्रतिम सौंदर्यशिल्प म्हणजे ताजमहाल. जगाला मोहिनी घातलेल्या या वास्तूचा ताबा कुणाकडे असावा, हा प्रश्‍न अठराव्या शतकात निर्माण झाला...
मोदींचे 'भाषण' हेच 'शासन'..
मुंबई : ''केंद्रातल्या नरेंद्र मोदी सरकारला चार वर्षे पूर्ण होत असताना केवळ आश्‍वासनांची खैरात करत 'मेरा भाषण ही मेरा शासन' असा थेट संदेश मोदी यांनी...
रिपब्लिकन पक्षाचे आज पुण्यात राज्यस्तरीय अधिवेशन
पुणे : रिपब्लिकन पक्षाचे (आठवले गट) रविवारी (ता.27) एसएसपीएमएस मैदानावर होणाऱ्या राज्यस्तरीय अधिवेशनाची गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेली तयारी आज...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


लक्ष्मण पर्वतकर - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
लयभास्कर लक्ष्मण पर्वतकर तथा खाप्रुमामा इ.स. १८७९ - ३ सप्टेंबर, इ.स. १९५३[१][ दुजोरा हवा] हे एक तबलावादक होते. त्यांना १९३९ साली लयभास्कर ही पदवी देण्यात आली होती.
लयभास्कर लक्ष्मण पर्वतकर (खाप्रुमामा)
घरगुती नांव - खाप्रु.
सप्टेंबर ३, इ.स. १९५३
१ बालपण व शिक्षण
खाप्रुमामा यांचा जन्म १८७९ साली गोव्यातील 'पर्वत' नावाच्या एका छोट्या गावात झाला. त्यांना त्यांची आई 'खाप्रु' असे म्हणत व तेच नाव पुढे रुढ झाले. त्यांनी संगीताचे प्रारंभिक धडे त्यांचे काका सारंगीवादक रघुवीर पर्वतकर यांचेकडुन व तबल्याचे शिक्षण चुलते हरिश्चंद्र पर्वतकर यांच्याकडून घेतले. तसेच पखवाजाचे धडे आपल्या चुलत भावाकडुन घेतले.
त्यांनी आपले उर्वरीत आयुष्य तबला, ताल व लयशास्त्र ह्यात घालविले.
खाप्रुजींना लयकारीची दैवी देणगी होती. दिलेल्या लयीच्या कितीहीपट लय ते वाजवून दाखवू शकत असत. तसेच एखादा तालाचा ठेका धरुन त्याची कितिही भागात विभागणी करणेहि त्यांना जमत असे. त्यांचे काही ध्वनीमुद्रण त्या काळात प्रकाशित झाले होते(पहा बाह्य दुवे).
१९१९ साली पं. विष्णु पलुस्कर यांनी आयोजीत केलेल्या संगीत संमेलनात त्यांनी आपली कला त्या काळच्या अग्रगण्य संगीतकारांसमोर सादर केली. त्यांच्या अद्वितीय लयकारीमुळे अनेक दिग्गज संगीतकारांनी त्यांची प्रशंसा केली.
१९३९ साली संगीतसम्राट अल्लादियाखाँ यांनी त्यांना एका समारंभात सन्मानपूर्वक 'लयभास्कर' हि पदवी दिली. तसेच गोव्यातील रसिकांकडून त्याना 'तालकंठमणि' हि पदवी देण्यात आली.
त्यांना तबला, पखवाजाबरोबरच सारंगीवादन व गायन पण येत असे.
लय त्यांच्या जीवनात इतकी भिनली होती की झोपेतसुद्धा त्यांचे हात लयीत हलत असत.
१९५३ साली ह्या थोर कलाकाराचे निधन झाले. मृत्युपूर्वीच्या बेशुद्धीतसुद्धा त्यांचे हात लयीत हलत होते.
लयीच्या अद्भुत दैवी देणगीमुळे ते एकाच वेळी पाच वेगवेगळ्या तालांचा ठेके धरुन त्यांना एकाच वेळी समेवर आणू शकत. उदा. डाव्या हाताने त्रिताल (१६ मात्रा), उजव्या पायाने झपताल (१० मात्रा), उजव्या हाताने धमार (१४ मात्रा), डाव्या पायाने चौताल (१२ मात्रा) व तोंडाने सवारी (१५ मात्रा) असे पाच तालाचे ठेके धरुन समेवर आणणे त्यांना सहज जमत असे.
त्यांनी अनेक नविन तालांची निर्मिती केली. त्यातला त्यांच्या खास आवडीचा म्हणजे 'परब्रह्मताल' (१५.७५ पावणेसोळा मात्रा).
थोर संगीतकार - प्रा. देवधर
लयभास्कर खाप्रुमामा पर्वतकर - गोपाळकृष्ण भोबे
महाराष्ट्रात स्वामी विवेकानंद - स्वामी विदेहात्मानंद (रामकृष्ण मठ नागपूर)
आग्रा घराणे · इंदूर घराणे · ग्वाल्हेर घराणे · किराणा घराणे · जयपूर घराणे · बनारस घराणे · मेवाती घराणे
अजित कडकडे · अब्दुल करीम खाँ · अमानत अली खाँ (भेंडीबाजारवाले) · उस्ताद अमीर खान · कुमार गंधर्व · के.जी.गिंडे · गजाननबुवा जोशी · दिनकर कैकिणी · जगन्नाथबुवा पुरोहित · पंडित जसराज · पंडित त्र्यंबकराव जानोरीकर · जितेंद्र अभिषेकी · डागर बंधू · निवृत्तीबुवा सरनाईक · दत्तात्रेय विष्णू पलुस्कर · विष्णू दिगंबर पलुसकर · फिरोज दस्तूर · बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर · विष्णू नारायण भातखंडे · भास्करबुवा बखले · भीमसेन जोशी · भूपेन हजारिका · मल्लिकार्जुन मन्सूर · माधव गुडी · यशवंतबुवा जोशी · वसंतराव राजूरकर · श्रीकृष्ण नारायण रातंजनकर · रामकृष्णबुवा वझे · रामचंद्र गणेश कुंदगोळकर · राम मराठे · राहुल देशपांडे · वसंतराव देशपांडे · विनायकराव पटवर्धन · विजय सरदेशमुख · शरद साठे · शिवानंद पाटील · शौनक अभिषेकी · श्रीकांत देशपांडे · संजीव अभ्यंकर · सवाई गंधर्व · सुरिंदर सिंग · सुरेशबाबू माने
आशा खाडिलकर · इंदिराबाई खाडिलकर · किशोरी आमोणकर · केसरबाई केरकर · गंगूबाई हानगल · गिरिजा देवी · पद्मावती शाळिग्राम · परवीन सुलताना · प्रभा अत्रे · मंजिरी केळकर · माणिक वर्मा · मालिनी राजूरकर · सरस्वतीबाई राणे · सिद्धेश्वरी देवी · सुमती मुटाटकर · हिराबाई बडोदेकर · रोशन आरा बेगम · मोगूबाई कुर्डीकर
राग अंजनी कल्याण · राग अडाणा · राग अडाणाबहार · राग अभोगी कानडा · राग आसावरी · राग ओडव आसावरी · राग काफी · राग कामोद · राग केदार · राग केसरी कल्याण · राग खट · राग खमाज · राग खंबावती · राग गांधारी · राग गावती · गुजरी तोडी · राग गोरख कल्याण · राग गोवर्धनी तोडी · राग गौड मल्हार · राग गौरी · राग चंद्रकांत कल्याण · राग चंद्रनंदन · राग चांदनी केदार · राग चांदनी बिहाग · राग छाया बिहाग · राग जलधर केदार · राग जैत कल्याण · जोड राग · राग जोग · राग जोगकंस · राग जौनपुरी · राग झिंझोटी · थाट · रागाचे थाट · राग तिलंग · राग तिलक कामोद · राग दिनकी पूरिया · राग दीपक · राग दुर्गा · राग देवकंस · राग देशकार · राग देस · राग देसी · राग धानी · राग नंदकंस · राग नट · राग नटभैरव · राग नारायणी · राग पंचम ललत · राग पटदीप · राग परज · राग पहाडी · राग पूरिया · राग पूरिया कल्याण · राग पूरिया धनाश्री · राग पूर्वी · राग बरवा · राग बसंत · राग बसंतबहार · राग बसंतीकेदार · राग बहार · राग बागेश्री · राग बिभास · बिहाग · राग भटियार · राग भीमपलासी · राग भूप · राग भूपेश्वरी · राग भैरव · राग भैरवबहार · राग भैरवभटियार · राग मधुकंस · राग मधुवंती · राग मलुहा केदार · राग मल्हार · राग मारुबिहाग · राग मालकंस · राग मालगुंजी · राग मियाँ मल्हार · राग मुलतानी · राग यमन · राग राजेश्वरी · राग रामदासी मल्हार · राग ललत · राग ललितागौरी · राग शंकरा · राग शुद्ध कल्याण · राग शुद्ध गुणकली · राग शुद्ध नट · राग श्याम कल्याण · रागेश्री · श्री (राग) · राग सावनी कल्याण · राग सावनी नट · राग सोरठ · राग सोहनी · रागातील स्वर · राग हरिकंस · राग हेम बिहाग · राग हेमंत · राग हेमावती · · ·
हिंदुस्तानी संगीतातील ताल व तालवादक
त्रिताल · रूपक · केरवा · झपताल · चौताल · एकताल · भजनी · आदिताल · फ़रदोस्ता · दीपचंदी · रूपकडा · आडाचौताल · गणेशताल · लक्ष्मीताल · मत्तताल · रुद्रताल · शिखरताल · ब्रह्मताल ·
उस्ताद अहमदजान तिरखवा · चंद्रकांत कामत · भरत कामत · अल्लारखा · विजय घाटे · सुरेश तळवलकर · प्रशांत पांडव · अविनाश पाटील · निखिल फाटक · भाई गायतोंडे · लक्ष्मण पर्वतकर · रिंपा शिवा · झाकिर हुसेन · शिवानंद पाटील · जगन्नाथबुवा पुरोहीत
हिंदुस्तानी संगीतातील प्रचलित वाद्ये
· अलगुज · ऑर्गन · एकतारी · कोंगा · क्लॅरिनेट · खंजिरी · घटम · चर्मवाद्य · चिपळी · जलतरंग · झांज · टाळ · डग्गा · डफ · डमरू · ड्रम · ढोल · ढोलकी · तबला · तंतुवाद्य · तंबोरा · तार शहनाई · ताशा · तुतारी · नगारा · नादस्वरम · पखवाज · पावा · पिपाणी · पियानो · पुंगी · फिडिल · बाजा · बाजाची पेटी · बासरी · बोंगो · मॅन्डोलिन · मंजिरी (वाद्य) · मृदंग · रुद्र वीणा · लाऊ · विचित्र वीणा · वीणा · व्हायोलिन · शंख · संतूर · संबळ · संवादिनी · सनई · सरोद · सारंगी · सूरबहार · स्वरमंडळ · हार्मोनियम ·
हिंदुस्तानी संगीतातील अप्रचलित लुप्तप्राय वाद्ये
· घांगळी · झर्झर · झींगा · झेंगट (वाद्य) · पायपेटी · पिनाकी · भांगसर सारंगी · चिकारा · · ·
इ.स. १८७९ मधील जन्म
इ.स. १९५३ मधील मृत्यू
येथे काय जोडले आहे
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni
या पानातील शेवटचा बदल २४ नोव्हेंबर २०१३ रोजी १०:०२ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.