February | 2015 | अब्दुल सत्तार

ध्येय २०१४ – २०१९
वालपेपर्स कव्हर आणि पीएनजी फोटो.
घाटनांद्रा सोसायटीच्या संचालकांचा आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते सत्कार.
सिल्लोड येथील गांधी भवन मध्ये आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते घाटनांद्रा येथील विविध कार्यकारी सहकारी संस्थेवर विजय मिळविलेल्या कॉंग्रेस पक्षाच्या एकता विकास पनलच्या विजयी उमेद्वारांचा सत्कार करण्यात आला.
सिल्लोड कृउबा समिती कॉंग्रेसच्या ताब्यात.
सिल्लोड येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीवर आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या नेतृत्वाखाली कॉंग्रेस पक्षाने वर्चस्व राखले आहे. सभापती पदी सदाशिव तायडे तर उपसभापती पदी ठगन भागवत यांची निवड झाली आहे. मिरवणूक काढून या विजयाचा आनंद साजरा करण्यात आला त्याच प्रमाणे फुलांचा हार घालून विजयी उमेद्वारांचा सत्कार करण्यात आला.
सिल्लोड कृउबा समितीवर आ. अब्दुल सत्तार साहेबांचे वर्चस्व.
अत्यंत प्रतिष्ठेची बनलेली सिल्लोड कृषी उत्पन्न बाजार समिती सभापती व उपसभापतीच्या पदाची निवडणूक पार पडली. या निवडणुकीमध्ये आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या कार्यकुशलतेच्या बळावर कृषी उत्पन्न बाजार समिती कॉंग्रेस-राष्ट्रवादी कॉंग्रेसच्या ताब्यात आली आहे. सभापती पदी सदाशिव तायडे तर उपसभापती पदी ठगन भागवत यांची निवड झाली आहे.
सिल्लोड सोसायटीची निवडणूक बिनविरोध.
सिल्लोड विविध कार्यकारी सेवा सोसायटी संचालक मंडळाची निवडणूक बिनविरोध संपन्न झाली असून संस्थेवर आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या नेतृत्वाखाली कॉंग्रेसचे वर्चस्व कायम राहिले आहे. सिल्लोड येथील नगर परिषदेच्या सभागृहात बिनविरोध निवडून आलेल्या सदस्यांचा आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला.
कर्मचारी निवड आयोगामार्फत विविध पदांसाठी ऑनलाइन पद्धतीने पदभरती.
कर्मचारी निवड आयोगामार्फत विविध पदांसाठी ऑनलाइन पद्धतीने पदभरती करण्यात येत आहे. त्यासाठी इच्छुक व पात्र उमेद्वारांकडून ऑनलाइन अर्ज मागविण्यात येत आहेत. अधिक माहितीसाठी कृपया उमेद्वारानी http://ssconline.nic.in या संकेतस्थळाला शेवट दिनांक २३ फेब्रुवारी २०१५ पूर्वी भेट देवून आपले अर्ज सादर करावेत. अन्य शासकीय नोकरी संदर्भातील अधिक माहितीसाठी कृपया www.abdulsattar.in या संकेत संकेतस्थळाला वेळोवेळी भेट दयावी.
पाण्याचा वापर काटकसरीने करावा- आ. अब्दुल सत्तार
सिल्लोड विधानसभा मतदार संघामध्ये अत्यंत कमी पाऊस पडल्याने यावर्षी पिण्याच्या पाण्याची अत्यंत तीव्र टंचाई निर्माण होण्याची शक्यता आहे. म्हणून या जल संकटावर मात करण्यासाठी नागरिकांनी पाणी काटकसरीने वापरण्याचे आवाहन आ. अब्दुल सत्तार यांनी जनतेला केले आहे. ते सिल्लोड येथील उपविभागीय अधिकारी कार्यालयात आयोजित बैठकीमध्ये बोलत होते.
आश्रम शाळेच्या बांधकामाचे आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते उद्घाटन.
आ. अब्दुल सत्तार यांच्या हस्ते १९ फेब्रुवारी रोजी सिल्लोड तालुक्यातील हट्टी येथे शासकीय आदिवासी आश्रमशाळा बांधकामाचे उद्घाटन करण्यात आले. याप्रसंगी बोलतांना आ. अब्दुल सत्तार साहेब म्हणाले की, आघाडी सरकारने आश्रम शाळांच्या इमारतीसाठी चार कोटी रुपयांची योजना मंजूर केली होती. या आश्रम शाळेमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या आदिवासी मुलांना शैक्षणिक सुविधांसाठी निधी कमी पडू देणार नाही असे आश्वासन …
आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते नागरी प्राथमिक रुग्णालयाचे लोकार्पण.
सिल्लोड येथे आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते राष्ट्रीय आरोग्य अभियानांतर्गत मंजूर करण्यात आलेल्या नागरी प्राथमिक रुग्णालयाचा लोकार्पण सोहळा दि. १८ फेब्रुवारी रोजी पार पडला. या याप्रसंगी अब्दुल सत्तार साहेब म्हणाले की, गरजू, सर्वसामान्य रुग्णांना तातडीने आरोग्य सेवा मिळावी या हेतूने हे रुग्णालय सुरू करण्यात आले आहे.आरोग्याची समस्या निर्माण होऊ नये याकरीता नागरिकांनी व्यसनापासून दूर राहावे …
दिवंगत मा. आर. आर. पाटील यांना श्रद्धांजली.
आ. अब्दुल सत्तार साहेब व कॉंग्रेस पक्षाच्या कार्यकर्त्यांकडून सिल्लोड येथील कॉंग्रेस पक्षाच्या कार्यालयामध्ये राष्ट्रवादी पक्षाचे दिवंगत नेते आर.आर. पाटील यांना श्रद्धांजली अर्पण करण्यात आली.
सिल्लोड येथे श्री म्हसोबा महाराज यात्रा महोत्सवास सुरुवात.
आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या मध्यस्तीने उपोषण मागे.
आ. सत्तार साहेबांकडून अपघातातील मृत व जखमींच्या कुटुंबियांस आर्थिक मदत.
आमदार अब्दुल सत्तार साहेबांच्या प्रयत्नांना यश.
आ. सत्तार साहेबांची मृत युवकांच्या कुटुंबियांस सांत्वनपर भेट.
ध्येय २०१४ – २०१९


February | 2016 | अब्दुल सत्तार

ध्येय २०१४ – २०१९
वालपेपर्स कव्हर आणि पीएनजी फोटो.
मजबूत रस्ते दळणवळणासाठी वरदान- आ. अब्दुल सत्तार.
गावा-गावास जोडणारी शिव रस्ते, अंतर्गत रस्ते, जोड रस्ते मजबूत असेल तरच दळणवळणासाठी वरदान ठरते असे प्रतिपादन आ. अब्दुल सत्तार साहेबांनी चांदपुर-हट्टी सिमेंट रस्त्याच्या उद्घाटनप्रसंगी केले.
विधायक सत्तरजी के हाथों यात्री निवास का उद्घाटन|
हट्टी में रणेश्वर मंदिर यात्री निवास का उद्घाटन विधायक अब्दुल सत्तारजी के हाथों किया गया|
यात्री निवासाचे आ. सत्तार साहेबांच्या हस्ते उद्घाटन.
हट्टी येथील रणेश्वर मंदिर यात्री निवासाचे उद्घाटन आमदार अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते उद्घाटन करण्यात आले.
आ. सत्तार साहेबांच्या हस्ते सिमेंट रस्त्याचे उद्घाटन.
चांदापूर ते हट्टी सिमेंट रस्त्याचे उद्घाटन आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते करण्यात आले. रस्ते मजबूत असेल तर विकास लवकर होते असे मत यावेळी आ. अब्दुल सत्तार साहेबांनी व्यक्त केले.
आ. सत्तार साहेबांच्या हस्ते सिमेंट रस्त्याचे उद्घाटन.
चांदापूर ते हट्टी सिमेंट रस्त्याचे उद्घाटन आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते करण्यात आले. रस्ते मजबूत असेल तर विकास लवकर होते असे मत यावेळी आ. अब्दुल सत्तार साहेबांनी व्यक्त केले.
केवळ नोकरीसाठी शिकू नका- आ. अब्दुल सत्तार.
अजिंठा येथील ज्योतिबा फुले महाविद्यालयाच्या वार्षिक स्नेहसंमेलनानिमित्त सांस्कृतिक कार्यक्रमाचे आयोजन आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या प्रमुख उपस्थितीत करण्यात आले होते. यावेळी बोलतांना ते म्हणाले की शिक्षणाचा उद्देश ठराविक हेतूसाठी नसून ते समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठी आहे.
सिल्लोड येथे श्री म्हसोबा महाराज यात्रा महोत्सवास सुरुवात.
आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या मध्यस्तीने उपोषण मागे.
आ. सत्तार साहेबांकडून अपघातातील मृत व जखमींच्या कुटुंबियांस आर्थिक मदत.
आमदार अब्दुल सत्तार साहेबांच्या प्रयत्नांना यश.
आ. सत्तार साहेबांची मृत युवकांच्या कुटुंबियांस सांत्वनपर भेट.
ध्येय २०१४ – २०१९


Discussion Forum | Webdunia Marathi

गुरूवार, 26 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
आस्थेच्या पलि‍कडे होणार्‍या हिंसेला कशा प्रकारे थांबविले जाऊ शकते
जीएसटीचे देश आणि देशवासियांसाठी किती फायदा होईल
अति श्रीमंतांच्या हवशी जीवनशैलीमुळे सर्वसामान्यांचे मात्र प्राण जात आहेत, हे कुठपर्यंत खरं आहे
एक्झिट पोलानुसार महायुती यशस्वी होणार का
देशात चांगले दिवस येतील
अरविंद केजरीवाल यांचे मत आहे की मोदी आणि सोनियांमध्ये आधीच काहीतरी सेटिंग झाली आहे
तुम्ही देखील तुमच्या घराची सजावट या प्रकारे करता का
आम्ही दिलेली ही आपणास कशी वाटली
हा चित्रपट आपणास कसा वाटला
वाढत्या वजनावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी हे उपाय केले का
शाळा मास्तर म्हणत्यात विष, तर अमिताभ म्हणतात प्या प्या
फेसबुकबद्दल दिलेला हा लेख आपणास कसा वाटला
जशोदाबेनच्या विश्वासाबद्दल तुमचे मत काय आहे
नक्षत्र आणि तुमची राशी
फ्रान्समध्ये इंग्रजीला कडाडून विरोध योग्य आहे का
सार्वत्रिक निवडणूक आत्ताच होणे शक्य आहे काय
माफीसाठी अर्ज नाही - संजय दत्त
आज तुमचा वाढदिवस आहे (28.03.2013)
महाराष्ट्रात भविष्यात मनसे व काँग्रेस युतीची सत्ता
हे सरकार ‘निकम्मं’ आहे: उद्धव ठाकरे
“शिवसैनिकाचा हात अजून उठलेला नाही कारण शिवसेना प्रमुखांची शिकवण आहे की स्वत:हून कोणावर ...
‘हार्ले डेव्हिडसन’ मिळवण्याची अनोखी संधी
‘हार्ले डेव्हिडसन’ या कंपनीने सोशल मीडियावर प्रसिद्धीसाठी एक अनोखी शक्कल लढवली आहे. या ...
जोधपूर- जोधपूर कोर्टाने अल्पवयीन मुलीवर लैंगिक अत्याचार प्रकरणी आसाराम बापूसह तीन ...
बलात्कार प्रकरणात आसाराम दोषी
जोधपूर- जोधपूर कोर्टाने बुधवारी अल्पवयीन मुलींवर लैंगिक अत्याचार प्रकरणी आसाराम बापूसह ...
कायमस्वरुपी टॅटूही पूर्णपणे काढता येणार
आता टॅटू काढण्याचं नवं तंत्रज्ञान नुकतंच लॉन्च करण्यात आलंय. मेडिकल डिव्हाईस बनवणारी ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


Slices Of My Life: Me gatana geet tula ......

बराच control केला स्वतावर पण या वेळेस जास्तीच झालं . शेवटी शरीरावर आता ताबा राहिला नाही हेच खरं . खुप दगदग होतीये तुझी दिसतय मला ,म्हातारा दिसायला लागला आहेस ... ज्या वयात तू स्वताच विचार करून स्वतंत्र आयुष्य जगायला हवय त्या वयात तुला आमची कालजी करावी लागतेय. generation gap असा पण आहे वाटतं .not only thinking चा but वयाचा सुध्धा  nearly 40 yrs चा होतो मी तेव्हा तू झालास , खरं तर चुक माझीच होती पण बहिनिची लग्न , भावांची नौकरी ची व्यवस्था बघता - बघता तिशी कधी ओलांडली समजलेच नाही . नंतर असाच late होता होता तू पण झालास . तेव्हा काही वाटलं नाही . हा तुला घेताना जरा पाठीत उसन भरायची तेव्ह्दाच ... जरा स्थिर झालो होतो so तुझं येणा खुप enjoy केलं आम्ही .लोकं म्हणायचे इतक्या उशिरा कशाला chance घेतलास .पण त्या वेळी दम होता .लोकांना उडवून लावायचो की अजुन 10 पोरांना पोसायाची ताकद आहे माझ्यात .. late 40 पण तरी तरतरी होती अंगात . आधीच व्यायामाची शरीर त्यामुले 50 कधी आली ते कलालेच नाही .. तुला शाळेत आणायला येताना मीच सर्वात मोठा बाप होतो हे कधी लक्षात च नाही आले . आता येतयं ..बाप जास्ती मोठा नकोच ..आता 65 आलोय and तुझ्या career ची सुरुवात झालिये ..ज्या वयात तुला लढ म्हणुन मी घराकडे बघावे त्या वयात pension वर जगतोय ..आजकाल जे planning-planning म्हणतात ते हेच का  nearly 40 yrs चा होतो मी तेव्हा तू झालास , खरं तर चुक माझीच होती पण बहिनिची लग्न , भावांची नौकरी ची व्यवस्था बघता - बघता तिशी कधी ओलांडली समजलेच नाही . नंतर असाच late होता होता तू पण झालास . तेव्हा काही वाटलं नाही . हा तुला घेताना जरा पाठीत उसन भरायची तेव्ह्दाच ... जरा स्थिर झालो होतो so तुझं येणा खुप enjoy केलं आम्ही .लोकं म्हणायचे इतक्या उशिरा कशाला chance घेतलास .पण त्या वेळी दम होता .लोकांना उडवून लावायचो की अजुन 10 पोरांना पोसायाची ताकद आहे माझ्यात .. late 40 पण तरी तरतरी होती अंगात . आधीच व्यायामाची शरीर त्यामुले 50 कधी आली ते कलालेच नाही .. तुला शाळेत आणायला येताना मीच सर्वात मोठा बाप होतो हे कधी लक्षात च नाही आले . आता येतयं ..बाप जास्ती मोठा नकोच ..आता 65 आलोय and तुझ्या career ची सुरुवात झालिये ..ज्या वयात तुला लढ म्हणुन मी घराकडे बघावे त्या वयात pension वर जगतोय ..आजकाल जे planning-planning म्हणतात ते हेच का  जास्ती addict नव्हतो कशाला म्हणुन आजवर कधी attack -etc नाही आला ...पण साठी cross केल्यावर रोग हे येणारच . तुला सांगितले नाही तरी tablets च्या , मलम च्या tubes वरुण तुला कलतच . किती दाबला तरी उठताना येणारी चमक तोंदावाते बाहेर पड़तेच . कींवा खोकला काय माणसा बघून येणारे  जास्ती addict नव्हतो कशाला म्हणुन आजवर कधी attack -etc नाही आला ...पण साठी cross केल्यावर रोग हे येणारच . तुला सांगितले नाही तरी tablets च्या , मलम च्या tubes वरुण तुला कलतच . किती दाबला तरी उठताना येणारी चमक तोंदावाते बाहेर पड़तेच . कींवा खोकला काय माणसा बघून येणारे ... medical check up तुझ्या डॉक्टर कडून न करन्याचे कारण तरी तुला काय देऊ ... medical check up तुझ्या डॉक्टर कडून न करन्याचे कारण तरी तुला काय देऊ  बेदरकार पोरी फिरावानारी पोरं ani हळूच एखाद्या scheme मधून आमचा mediclaim करणारा तू पाहिलास की वाटतं ... "जग बेटा , कशाला आमचं tension घेतोस " म्हणता येत नाही ..इतके frank आपण कधी नव्हतोच . generation gap परत एकदा .. या वेळी thinking चा कदाचित .. त्यामुलेच कदाचित माझी चिडचिड होत असेल आनी तुझी पण बहुतेक ..पण हा असा अबोला आहेच ..35-40 yrs चा gap असा थोडाच भरून निघनारे  बेदरकार पोरी फिरावानारी पोरं ani हळूच एखाद्या scheme मधून आमचा mediclaim करणारा तू पाहिलास की वाटतं ... "जग बेटा , कशाला आमचं tension घेतोस " म्हणता येत नाही ..इतके frank आपण कधी नव्हतोच . generation gap परत एकदा .. या वेळी thinking चा कदाचित .. त्यामुलेच कदाचित माझी चिडचिड होत असेल आनी तुझी पण बहुतेक ..पण हा असा अबोला आहेच ..35-40 yrs चा gap असा थोडाच भरून निघनारे कधीकधी असा वाटतं मी तुझा आधार कधी होउच शकलो नाही .तुला आधार द्यायच्या आताच माझी उमेद संपली ..means money wise कितीही केले तरी शेवटी खंदा-पीता घरात असण्याचा जो आधार असतो तो नाही देऊ शकलो .. तुज्या desicions मधे पण सहभागी नाही होता आले . माझ्या exp चा काहीच उपयोग झाला नाही असा वाटतं .नुसताच वाढलो मी ...जाऊ देत . जुनी मढ़ी उकरण आता सवयीचा झालायं ..काही करू शकतो आम्ही तर आम्ही खुप सुखात आहोत असा दाखवाने ..means खर्च आहोत ..पण थोड़ा जरी दुखलं -खुपलं तरी तूला सांगणे पाप वाटतं आम्हाला ..तू आनी मी खुप दूर गेलो आहोत एकमेकांच्या .35-40 yrs पेक्षाही जास्ती . तरी दोघांना एकमेकांची कालजी आहे . तू कालजी घेतोस म्हणुन कधी खुप अभिमान वाटतो पण तू कालजी करू नयेस हे जास्ती प्रकर्षाने वाटता ..आणि आता तर तूला खुप tension देतो आहे मी . नको द्यायला होता पण श्रीर कधी कधी अगदीच साथ देत नाही . एइकतच नाही .. तूला sorry म्हणुन पण काहीच होणार नाहीये खरा तर . पण एक सांगू बघ पटते का कधीकधी असा वाटतं मी तुझा आधार कधी होउच शकलो नाही .तुला आधार द्यायच्या आताच माझी उमेद संपली ..means money wise कितीही केले तरी शेवटी खंदा-पीता घरात असण्याचा जो आधार असतो तो नाही देऊ शकलो .. तुज्या desicions मधे पण सहभागी नाही होता आले . माझ्या exp चा काहीच उपयोग झाला नाही असा वाटतं .नुसताच वाढलो मी ...जाऊ देत . जुनी मढ़ी उकरण आता सवयीचा झालायं ..काही करू शकतो आम्ही तर आम्ही खुप सुखात आहोत असा दाखवाने ..means खर्च आहोत ..पण थोड़ा जरी दुखलं -खुपलं तरी तूला सांगणे पाप वाटतं आम्हाला ..तू आनी मी खुप दूर गेलो आहोत एकमेकांच्या .35-40 yrs पेक्षाही जास्ती . तरी दोघांना एकमेकांची कालजी आहे . तू कालजी घेतोस म्हणुन कधी खुप अभिमान वाटतो पण तू कालजी करू नयेस हे जास्ती प्रकर्षाने वाटता ..आणि आता तर तूला खुप tension देतो आहे मी . नको द्यायला होता पण श्रीर कधी कधी अगदीच साथ देत नाही . एइकतच नाही .. तूला sorry म्हणुन पण काहीच होणार नाहीये खरा तर . पण एक सांगू बघ पटते का  तुम्ही लोक खुप व्यवहारी आहत . 9.34% आनी 9.45% च्या calculation मधे तुमचे व्यवहार चालतात ..खुप विचार करून , calculation करून invest करता , career करता ..पण 1 सोप्पा हिशेब सांगू  तुम्ही लोक खुप व्यवहारी आहत . 9.34% आनी 9.45% च्या calculation मधे तुमचे व्यवहार चालतात ..खुप विचार करून , calculation करून invest करता , career करता ..पण 1 सोप्पा हिशेब सांगू  career करण्याच्या नादात कधी 30 cross करशील कलानर नाही आनी नंतर लग्न आनी मूल म्हणजे 35 ला touch.. हा 35 yrs चा gap आहे ना खुप मोठा आहे ..तुझा मुलगा जेव्हा 25 ला येइल तेव्हा तू retire व्हायला आला असशील ..म्हातारा नाही महनत ..म्हानातारा तर तू आताच दिसायला लागला आहेस ..तर सांगायचा मुद्दा हा की .जेव्हा तुज्या मुलाला तुझी खरी गरज असेल तेव्हा तूला त्याची असायला नको ..बघ simple हिशेब आहे ..नाहीतर मज्यासरखा होइल , मी इथे operation theater मधे गुंगित झोपलेलो आनी तू तिकडे imp flight सोडून बाहेर उभा ...वाकला पण आहेस थोड़ा


साम्यता आणि प्रगती | Loksatta

आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
विद्यापीठ संकुलात धार्मिक, राजकीय कार्यक्रमांची जंत्री
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर
शहराच्या कमाल तापमानात पुढील दोन दिवसात वाढ होणार
अर्थ विकासाचे उद्योग »
सामाजिक सुरक्षा हाही साम्यता आणण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा विषय ठरतो..
प्रगती बरोबर विषमता हे गणित आज जगभरात प्रकर्षांने जाणवत आहे. उदाहरणार्थ, अमेरिकेसारख्या पहिल्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेत ६० टक्के अमेरिकन जनतेचे वास्तविक उत्पन्न हे १९७० सालापासून थोडेही वाढलेले नाही.
प्रगतीबरोबर साम्यता आणण्यासाठी सरकारने आपल्या उत्पन्नातून, थेट परदेशी गुंतवणुकीच्या माध्यमातून मूलभूत सेवा म्हणजे रस्ते, बंदरे, ऊर्जा, उत्पादन हे कसे वाढवता येईल हे पाहिले पाहिजे. सामाजिक सुरक्षा हाही साम्यता आणण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा विषय ठरतो..
जगामध्ये जितकी माणसे तितके विचार आणि त्यात इतके वैविध्य की आपण कोणत्या वाटेने जावे याचा सर्वसामान्य माणसाच्या मनात गोंधळ उडतो. खासकरून अर्थशास्त्र हा असा सामाजिक विषय वा शास्त्र आहे की दर दशकात त्याची नवीन प्रमेये मांडली जातात. काही वर्षांत ती प्रमेये अचूक वाटायला लागतात. त्या त्या अर्थतज्ज्ञांना अगदी नोबेल बक्षीस मिळते आणि प्रत्यक्षात मात्र जागतिक अर्थव्यवस्थेत अशी हलचल होते की, ही अचूक वाटणारी प्रमेये पत्त्यांच्या बंगल्यांसारखी कोसळतात. अर्थव्यवस्थेने प्रगती आणि वाढ करावी की या शास्त्राचा उपयोग संपत्तीची सारखी वाटणी करत समाजात साम्यता आणावी या प्रश्नाचे उत्तर अजूनही माणसाला सापडलेले नाही. मूळ भारतीय असलेल्या दोन विश्वविख्यात अर्थतज्ज्ञांकडे पाहा. जगदीश भगवतींसारख्या अर्थतज्ज्ञाच्या मते अर्थव्यवस्थेची प्रगती आणि वाढ ही सर्वात महत्त्वाची तर अमर्त्य सेनसारख्या अर्थतज्ज्ञाच्या मते भारताला या अर्थव्यवस्थेच्या वाढीच्या कल्पनेने पछाडले आहे व यामुळे समाजात अर्थसाम्यता आणायच्या विषयाकडे भारताचे संपूर्ण दुर्लक्ष होत आहे. अर्थात हा वाद- प्रगती की साम्यता- मला वाटते पुढील १०० वर्षे असाच चालू राहणार आहे. गेल्या १०० वर्षांत भांडवलशाही विरुद्ध साम्यवाद या वादाने जगाला अक्षरश: दोन भागांत विभागले होते. भांडवलशाही विचारसरणीप्रमाणे अर्थ विकास, वाढ व प्रगती हेच ध्येय समोर ठेवून देशांनी आपल्या अर्थव्यवस्थेची धोरणे ठरवली पाहिजेत. उरलेल्या सगळ्या गोष्टींची काळजी ही बाजारातील बलाबल आपोआप ठरवेल. अमेरिका, इंग्लंड, पश्चिम युरोप यांतील बहुतेक देशांनी याच विचारसरणीवर आपली धोरणे ठरवून जगात बलाढय़ अर्थव्यवस्था बनवून दाखवल्या. साम्यवादात गुरफटलेल्या रशिया, चीन, पूर्व युरोपातील देशांनीही आपल्या अर्थव्यवस्था बलाढय़ असल्याचा आभास निर्माण केला. अर्थव्यवस्थेत साम्यता आणली की अर्थप्रगती आपोआप होते, असा भाबडा समज त्यांनी आपापल्या जनतेला पटवून दिला, पण या साम्यवादाचे पितळ काही दशकांतच उघडे पडले. मुळात असाम्यता किंवा विषमता, गरिबी व अर्थविकास आणि वाढ वा प्रगती ही एकमेकांच्या विरुद्धार्थी आहेत का याचेच उत्तर नाही. जपान, कोरिया वा तैवान या राष्ट्रांच्या गेल्या शतकातील प्रगतीकडे पाहिले तर असे लक्षात येते की, अर्थव्यवस्थेची प्रगती साधत या देशांनी आपापल्या देशातील दरडोई उत्पन्न हे दुप्पट व चौपट करून दाखवले, म्हणजेच त्यांना प्रगती व साम्यता या दोन्ही गोष्टी एकाच वेळी साध्य करता आल्या. पण या शतकाच्या सुरुवातीला या देशांच्या प्रगती व साम्यता या दोन्ही ध्येयांना साध्य करण्याच्या धोरणाला धक्के बसू लागले. या देशांच्या २००५ सालच्या आकडेवारीनुसार अर्थतज्ज्ञांनी असा निष्कर्ष काढायला सुरुवात केली की, सुरुवातीला प्रगती व साम्यता हातात हात घालून चालत होत्या पण प्रगतीच्या पुढच्या टप्प्यात साम्यतेची जागा विषमता घेऊ लागली. राष्ट्रीय वाढीव उत्पन्नाचे समानतेने वाटप करण्यात सुरुवातीच्या काळात या देशांना जे यश आले, त्याचे श्रेय बरेच अर्थतज्ज्ञ हे त्या देशातील सामाजिक परंपरेला देतात. केवळ भौतिक सुखांनाच महत्त्व न देण्याची सामाजिक परंपरा असलेले देश, दुसऱ्या महायुद्धानंतर प्रगती व साम्यता दोन्ही साध्य करू शकले, पण नंतरच्या टप्प्यात मात्र नवीन पिढी पाश्चिमात्य परंपरेच्या जवळ जात चालली व अर्थव्यवस्थेतील विषमता वाढत गेली. आणि आज तर चिनी अर्थव्यवस्था हे साम्यता व प्रगती हे विरुद्ध अर्थी शब्द असल्याचेच सिद्ध करत आहे.
प्रगती बरोबर विषमता हे गणित आज जगभरात प्रकर्षांने जाणवत आहे. उदाहरणार्थ, अमेरिकेसारख्या पहिल्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेत ६० टक्के अमेरिकन जनतेचे वास्तविक उत्पन्न हे १९७० सालापासून थोडेही वाढलेले नाही. आणि याउलट आर्थिक स्तरावरील उच्च ५ टक्के अमेरिकन लोकांचे वास्तविक उत्पन्न हे याच काळात ५० टक्क्यांनी वाढले आहे जगभरात ७३ देशांच्या आकडेवारीच्या अभ्यासावर आधारित केलेला अहवाल सांगतो की, ९ देश वगळता, ४८ देशांमध्ये आर्थिक विषमता वाढली, तर १६ देशांमध्ये साम्यता येऊ शकली नाही. या सर्व आकडेवारीतून म्हणूनच एक दृष्टांत काढता येतो की, जेव्हा जेव्हा आर्थिक प्रगती होते तेव्हा तेव्हा त्या त्या देशात साम्यता लोप पावते. अगदी साध्या शब्दात आर्थिक प्रगती श्रीमंतांना जास्त श्रीमंत करते तर गरिबांना तेथेच ठेवते वा अधिक गरीब करते, पण साम्यता आणताना सर्वच जनतेला सारखेच गरीब करणे असा अर्थ होत नाही. असे करणे म्हणजे स्वत:च्या पायावर कुऱ्हाड मारण्यासारखे आहे. त्यापेक्षा श्रीमंतांना श्रीमंत होऊ द्यावे पण त्या त्या देशाच्या राज्यकर्त्यांनी या श्रीमंतांकडून कर रूपाने संपत्ती गोळा करावी व ती गरिबांमध्ये वाटावी. पण नुसती गरिबी हटवणे म्हणजे साम्यता आणणेही नव्हे. नुसत्या पैसावाटपाने, कर्जे माफ करून गरिबीही हटत नाही व साम्यताही येत नाही तर जनता ऐतखाऊ बनते. ५००० वर्षांपूर्वी कौटिल्यानेही हेच सांगितले. त्याऐवजी या प्रगतीबरोबर शेती, उत्पादन व सेवा क्षेत्रातील वाढ ही जास्तीत जास्त रोजगार कसा निर्माण करील व त्यायोगे संपत्तीचे वाटप कसे होईल, हे पाहणे गरजेचे आहे.
आज भारताच्या दृष्टीने हा विषय नितांत महत्त्वाचा आहे. गेल्या दशकात आर्थिक प्रगती झाली, पण ती मंदावली. योजना आयोगासारख्या संस्थांनी खरे म्हणजे देशातील साधनसंपत्तीचे राज्यांमध्ये कसे साम्य वाटप होईल याकडे लक्ष देणे जरुरीचे होते, पण त्यांचा रोख हा आर्थिक विकास व वाढ याकडे राहिला. केंद्रीय अर्थसंस्थेचा रोख सतत महागाई नियंत्रणाने भारावून गेला आणि राष्ट्रीय सल्लागार समितीसारख्या अनौरस संस्था साम्यतेसाठी सरकारवर सतत दबाव आणत राहिल्या. या गोंधळात ना धड प्रगती साधली, ना साम्यता आणली गेली. आज ‘भारतात बनवा’, ‘थेट परदेशी आर्थिक गुंतवणूक’, ‘देशात उद्योग सुकरता व सुलभता’ अशा अनेक घोषणा व योजना आकार घेत असतानाच सरकार ‘स्वच्छ भारत’सारख्या योजनाही राबवत आहे. प्रगतीबरोबरच साम्यता साध्य करायची असेल तर केवळ श्रीमंतांकडून अवाच्या सवा कर गोळा करून ते रॉबीन हूडच्या थाटात गरिबांमध्ये वाटण्यापेक्षा श्रीमंत लोक त्यांचा पैसा देशातील उद्योगांत कसा गुंतवतील हे पाहिले पाहिजे. हे उद्योग वाढले तर त्यापासून तयार होणारा रोजगार वेतनाच्या रूपाने संपत्तीचे वाटप करील. हातात येणाऱ्या या पैशामुळे बाजारात मागणी वाढेल व त्यामुळे पुरवठा वाढवावा लागेल, म्हणजेच उद्योग मोठे करावे लागतील. भारतीय अर्थव्यवस्थेला या चाकोरीत आणण्याची जबाबदारी केवळ राज्यकर्त्यांची नाही, तर प्रत्येक राजकीय पक्षाची आहे. तशीच ती जबाबदारी राजकीय निर्णय राबविणाऱ्या नोकरशाहीची आहे. ही जबाबदारी प्रसारमाध्यमांची आहे, तशीच तुम्हा-आम्हा सर्वाची आहे. पण केवळ बाजार-रहाटावर हे चक्र साध्य होणार नाही हे आधी सांगितलेल्या जागतिक अनुभवावरून आपल्या लक्षात येईल. म्हणूनच राज्यकर्त्यांनी प्रगतीबरोबर साम्यता आणण्यासाठी कररूपाने मिळणाऱ्या पैशाच्या जोरावर, थेट परदेशी गुंतवणुकीच्या आधारावर देशात मूलभूत सेवा म्हणजे रस्ते, बंदरे, ऊर्जा, उत्पादन हे कसे वाढवता येईल हे पाहिले पाहिजे. यामुळे उद्योग व रोजगारदार या दोघांचाही पूरक फायदा होईल. सरकारने शिक्षण व आरोग्य या सेवा सर्वसामान्य माणसांपर्यंत पोहोचवणे हे साम्यता आणण्याचे पायाभूत पाऊल ठरते. शिक्षण हक्काचे केवळ कायदे पास करून राजकारण्यांचे कर्तव्य संपत नाही, तर आपापल्या मतदारसंघात हे कायदे प्रभावीपणे राबवले जात आहेत की नाही हे पाहिले पाहिजे. वंचित राहिलेल्या प्रभागांना वा लोकांना आरक्षणासारख्या वा करसवलतींसारख्या अस्त्रांचा वापर करत कसे वर उचलता येईल हे पाहिले पाहिजे. मुलींच्या शिक्षणाबाबत बहुतेक राज्यांनी केलेले उपाय हे याच प्रकारात मोडतात. सामाजिक सुरक्षा हाही साम्यता आणण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा विषय ठरतो. आज सरकारने जाहीर केलेल्या आर्थिक निम्नस्तरावरील लोकांसाठी असलेल्या आयुर्विमा किंवा अपघात विमा योजना, भविष्य निर्वाह निधी, आरोग्य विमा योजना या सामाजिक सुरक्षा देणाऱ्या आहेत. आज त्याची सुरुवात तर चांगली झालेली दिसते, पण अशा योजना कायमस्वरूपी टिकून त्याचा प्रत्यक्ष फायदा सर्वसामान्य भारतीयांपर्यंत पोहोचतो आहे की नाही हे पाहणेही आपल्या सर्वाचेच कर्तव्य आहे. एके काळी भारताच्या काही राज्यांत सुरू असलेली सार्वजनिक धान्यवाटप व्यवस्था ही जगात वाखाणली जात होती. स्वस्त धान्य हे केवळ निवडणूक जिंकण्याचे शस्त्र न राहता ती अर्थपूर्ण पद्धतीने व प्रामाणिकपणे राबवली गेली पाहिजे. एकीकडे सरकारी गोदामांत धान्य सडत असताना स्वस्त धान्यवाटप दुकानात माल नसावा हे या चांगल्या योजनेचे अपयश म्हणावे लागेल. आणि पाचवी व महत्त्वाची बाब म्हणजे सत्तेचे विकेंद्रीकरण पंचायत पद्धतीने हेही भारतात सुरू झाले. स्त्रिया सरपंच झाल्या, पण त्यायोगे साम्यता खरेच अवाक्यात आली का पंचायत पद्धतीने हेही भारतात सुरू झाले. स्त्रिया सरपंच झाल्या, पण त्यायोगे साम्यता खरेच अवाक्यात आली का तर याचे उत्तर नाही असेच आहे. या सर्वाकरिता कळीची गोष्ट आहे ती म्हणजे राजकीय इच्छाशक्ती. ही केवळ एक-दोन नेत्यांची नाही तर पूर्ण राजकीय व्यवस्थेची इच्छा ही साम्यता व प्रगती हे दोन्ही साध्य करणारी हवी. जपान-कोरियाप्रमाणे आपल्याकडे भौतिक सुखांपेक्षा साम्यतेकडे झुकणारी परंपरा आहे, तीही जपणे महत्त्वाचे आहे. केवळ राजकीय कारणांसाठी शेतकरी आत्महत्यांचे भांडवल न करता शेती उद्योगात सुधारणा आणण्याचे राजकीय धैर्य राजकारणी व समाजकारणी समूहांनी दाखवणे गरजेचे आहे. हे सर्व पेलले तर प्रगती व साम्यता दोन्ही साध्य करून जगासमोर आदर्श ठेवणे भारताला शक्य आहे
आजच्या या शेवटच्या लेखाबरोबर गेले वर्षभर मी २३ लेख लिहिले. हे सर्व लेख आपण सर्वानी वाचलेत, बऱ्याच जणांनी त्यावरच्या प्रतिक्रिया थेटपणे माझ्यापर्यंत पोहोचवल्यात. याबद्दल आपणा सर्वाचा मी आभारी आहे. गेल्या जानेवारीतील भारताची अर्थव्यवस्था व आजची अर्थव्यवस्था यामध्ये प्रगती नक्की झाली आहे. माझ्या मते आपण सर्वसामान्य माणसांनी आपापली कामे चोखपणे केली तर राजकारणी, नोकरशाही, न्यायालये, प्रसारमाध्यमे- सर्वच जण ती प्रामाणिकपणे करतील आणि भारताच्या प्रगती व साम्यतेचे प्रमेय येणाऱ्या जगात एक आदर्श म्हणून गौरवले जाईल यात शंका नाही. नववर्षांच्या शुभेच्छा
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
* लेखक अर्थ-उद्योग धोरणांची दिशा ठरवणाऱ्या अनेक संस्था-संघटनांचे पदाधिकारी असून एका उद्योजकीय सल्ला-कंपनीचे अध्यक्ष आहेत. त्यांचा ई-मेल deepak.ghaisas@gencoval.com
* उद्याच्या अंकात गिरीश कुबेर यांचे ‘अन्यथा’ हे सदर
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
...जेव्हा नरेंद्र मोदी आसाराम बापूच्या पाया पडले होते, व्हिडीओ व्हायरल
नाटकात दुर्गा देवीची भूमिका साकारणाऱ्या १२ वर्षीय मुलीवर बलात्कार
विकासाचा पर्याय दीपक घैसास यांच्या यांच्या ‘साम्यता आणि प्रगती’ हा ‘अर्थ विकासाचे उद्योग’ या सदरातील शेवटचा लेख (December 25, 2015) वाचला. स्वातंत्र्यपूर्व काळात लोकमान्य टिळक आणि आगरकर या दोन जिवलग मित्रांमधील “आधी राजकीय स्वातंत्र्य की आधी सामाजिक सुधारणा” या वादाप्रमाणेच आता जगदीश भगवतीं आणि अमर्त्य सेन या दोन विश्वविख्यात भारतीय अर्थतज्ज्ञांमध्ये “आधी विकास की आधी साम्यता” हा वादाचा मुद्दा ठरत आहे. आपले कोणतेही सरकार मात्र नोबेल पुरस्कारपात्र अर्थतज्ज्ञाशी मत नाही आणि विषमताग्रस्त
या लेखात अनेक ठिकाणी 'साम्यता' असा शब्द वापरला गेला आहे,तो योग्य नाही.त्या ऐवजी समता किंवा साम्य हे मराठीचे व्याकरण लक्षात घेता ठीक झाले असते.
माझ्या मते प्रगती व अधोगती हे निसर्ग चक्रच (cyclic) आहे. खूप धडपड केली तर तुम्ही हे चक्र थोडे मोठे शकता, पण सतत प्रगती शील / अधोगती प्राण राहू शकत नाहि. मानवाचा इतिहास साक्षीदार आहे. भारताच्या बाबतीत सुध्धा तेच होताना दिसत आहे / दिसेल. काळ पर्यंत अभिशाप वाटणारी लोक संख्या आज "मोठी बाजात पेठ" ठरली आहे.... , वगैरे. पण याच नाण्याची दुसरी बाजू आहे हे सर्व अर्थ शास्त्र्यांनी ध्यानात ठेवावे …. आज सर्वात तरुण असलेला देश ३० / ४० वर्षांनी सर्वात म्हातारा होणार आहे .....
लेखकांनी हा मुल लेख लिहून उपकृत केले आहे. लेखकांनी लिहिलेला शेवटचा परिच्छेद आपल्या सर्वान करिता महत्वाचा आहे आपल्याला दिलेले काम सर्व सामान्य जणांनी विशेषतः सरकारी आस्थापनांनी प्रामाणिक पणाने व चोखपणे करावे हा महत्वाचा संदेश आहे. लेखकांनी लोकसंख्या वाढी बद्धल व ती राष्ट्र,राज्य, जिल्हा ग्राम पंचायत व शहरा मध्ये नियंत्रणात कशी आणायची ह्या नाजूक विषयावर भाष्य करणे पण आवश्यक होते. स्वातंत्र्या नंतर लोकसंख्या वाढ ३५ कोटी वरून १२५ कोटी झाली आहे हा भार अर्थ व्यवस्था कशी पेलणार
अर्थ-उद्योग साप्ताहिकी २९ जुलै ते ३ ऑगस्ट २०१३
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
वाशी बाजारात हापूसला रसायनरंग
 संकेतस्थळांच्या मुस्कटदाबीत भारत जगात अव्वल
व्हेंटिलेटरमध्ये झुरळ अडकल्याने रुग्णाचा मृत्यू
शारदाश्रम अचानक ‘आयसीएसई’शी संलग्न
काँग्रेस रावण तर ममता शूर्पणखा, बंगालचं लवकरच जम्मू-काश्मीर होणार : भाजपा आमदार
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर


February | 2017 | अब्दुल सत्तार

ध्येय २०१४ – २०१९
वालपेपर्स कव्हर आणि पीएनजी फोटो.
मादणी येथे कॉंग्रेसची जाहीर सभा.
सिल्लोड तालुक्यातील मादणी येथे आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या नेतृत्वात जाहीर सभेचे आयोजन करण्यात आले. यावेळी जिल्हा परिषद व पंचायत समितीचे कॉंग्रेस पक्षाचे अधिकृत उमेदवार, कॉंग्रेस पक्ष पदाधिकारी व कार्यकर्ते मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
भाजपा सरकार शेतकरी विरोधी – आ. अब्दुल सत्तार.
भाजपा सरकार शेतकऱ्यांच्या समस्यांकडे जाणून बुजून दुर्लक्ष करीत आहे, असे मत आ.अब्दुल सत्तार साहेबांनी बाबरा येथे कॉंग्रेस पक्ष उमेदवारांच्या प्रचारार्थ आयोजित सभेत व्यक्त केले.
भाजपा सरकारला सर्व सामन्यांचा विसर- आ. अब्दुल सत्तार.
दौलताबाद येथे जिल्हा परिषद व पंचायत समिती निवडणुक संदर्भात कॉंग्रेस पक्ष उमेदवारांच्या प्रचारार्थ आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या प्रमुख उपस्थितीमध्ये सभा घेण्यात आली. भाजपा सरकारला सर्व सामन्यांचा विसर पडला असल्याचे मत आ. अब्दुल सत्तार साहेबानी यावेळी व्यक्त केले.
कॉंग्रेसच्या उमेदवारांना विजयी करा – आ. अब्दुल सत्तार.
जिल्हा परिषद व पंचायत समिती निवडणुक संदर्भात कॉंग्रेस पक्ष उमेदवारांच्या प्रचारार्थ आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या प्रमुख उपस्थितीमध्ये वाळूज येथे कॉर्नर सभा घेण्यात आली. कॉंग्रेसच्या उमेदवारांना विजयी करा असे आवाहन यावेळी आ.अब्दुल सत्तार साहेबांनी जनतेस केले.
सिल्लोड शहर झाले पाणंदमुक्त.
सिल्लोड शहर पाणंदमुक्त करण्यासाठी हाती घेतलेल्या मोहिमेस यश आले आहे.
शेतकरी विरोधी सरकारला धडा शिकवा – आ. अब्दुल सत्तार
भाजपा सरकार जाणून बुजून नागरिकांच्या समस्यांकडे दुर्लक्ष करीत आहे, त्यामुळे अशा सरकारला धडा शिकवण्यासाठी मतदान केवळ कॉंग्रेसलाच करा असे आवाहन आमदार अबुद्ल सत्तार साहेबांनी पळशी येथे आयोजित प्रचार सभेत केले.
सिल्लोड येथे संकल्प रॅली.
सिल्लोड येथे हागणदारीमुक्तीसाठी संकल्प रॅली काढण्यात आली. यावेळी आ. अब्दुल सत्तार साहेब, सिल्लोड नगरपरिषदेचे नगराध्यक्ष अब्दुल समीर अब्दुल सत्तार साहेब, इतर मान्यवर व नगरपरिषदेचे कर्मचारी उपस्थित होते.
अजिंठा येथे आ. अब्दुल सत्तार साहेबांची जाहीर सभा.
जिल्हा परिषद व पंचायत समिती निवडणूक संदर्भात कॉंग्रेस पक्षाच्या अधिकृत उमेदवारांच्या प्रचारार्थ अजिंठा येथे आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या नेतृत्वाखाली जाहीर सभेचे आयोजन करण्यात आले.
फर्दापूर येथे जाहीर सभेचे आयोजन.
आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या नेतृत्वाखाली फर्दापूर येथे कॉंग्रेसच्या वतीने जिल्हा परिषद व पंचायत समितीच्या निवडणूक संदर्भात कॉंग्रेस उमेदवारांच्या प्रचारार्थ सभेचे आयोजन करण्यात आले.
कॉंग्रेसच्या प्रचार कार्यालयाचे उद्घाटन.
जिल्हा परिषद व पंचायत समितीच्या निवडणुकीसाठी आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या हस्ते कॉंग्रेस पक्ष उमेदवारांच्या प्रचार कार्यालयाचे उद्घाटन करण्यात आले.
सिल्लोड येथे श्री म्हसोबा महाराज यात्रा महोत्सवास सुरुवात.
आ. अब्दुल सत्तार साहेबांच्या मध्यस्तीने उपोषण मागे.
आ. सत्तार साहेबांकडून अपघातातील मृत व जखमींच्या कुटुंबियांस आर्थिक मदत.
आमदार अब्दुल सत्तार साहेबांच्या प्रयत्नांना यश.
आ. सत्तार साहेबांची मृत युवकांच्या कुटुंबियांस सांत्वनपर भेट.
ध्येय २०१४ – २०१९


वैश्विक जाळे | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
किटाणू, विषाणू. जिवाणू आणि अळ्या
ड्रुपल आणि प्रकल्प व्यवस्थापन प्रणाली
काही महिन्यांपूर्वी मी उपक्रमावर आमच्या जाहिरात संस्थेसाठी प्रकल्प व्यवस्थापन प्रणाली विकसित करण्यासाठी प्रस्ताव प्रकाशित केला होता. सदर प्रस्तावास अनुसरून तीन उपक्रमींनी प्रतिसादही दिला होता.
दुसरे जाळे - वेब २.०: आंतरजालाचा संक्षिप्त इतिहास
आंतरजाल किंवा इंटरनेट हा एका रात्रीत जन्माला आलेला आविष्कार नाही. पण त्याच वेळी इंटरनेटच्या जन्माची गोष्ट म्हणजे एखादी मनोरंजक परीकथाही नाही.
दुसरे जाळे - वेब २.०: प्रस्तावना
लेखाचे शीर्षक वाचून हे वेब २.० काय आहे, 'पहिले जाळे' किंवा वेब १.० कोणते, माझा या दुसर्‍या जाळ्याशी आणि त्याचा माझ्याशी काय संबंध, इत्यादी प्रश्न पडले का
जगप्रसिद्ध माणसे एकाच चित्रात. (माझे चित्र त्यात नाही ते सोडून द्या ;))
पण खालील चित्रातील सर्वांची नावे जाणून घेण्याची इच्छा आहे.
दीपावलीचे निमित्त साधून सर्व मनोगतींना कळवण्यास अत्यंत आनंद होत आहे की आपापल्या बोलीभाषेत वेगवेगळ्या विषयांवर गप्पा मारण्याकरता ( चॅटींग - चॅटरूम्स) , जालावर अनुदिनी लिहिण्याकरता (ब्लॉग्स) त्याचप्रमाणे भारतातील विविध माहिती
शुद्धलेखन सहाय्य सहजतेने उपलब्ध असेल तर नक्कीच वापरले जाते असे मला वाटते.
मराठीतली ही स्थळे कुठेच का दिसत नाहीत
मराठीतली ही स्थळे कुठेच का दिसत नाहीत
मराठी जगतात मनोगत, उपक्रम, मिसळपाव ही काही महत्वाची ठरावीत अशी स्थळे बनत आहेत.
त्यांची सदस्य संख्या वाढती आहे. चर्चा व त्यातले विषय विवीध आहेत, आवका मोठा आहे.
मराठी पाऊल पडती पुढे..
आज ऑर्कुटचा चेहरा मोहरा (इन्टरफेस) मराठीत करतायेत असल्याचे माहिती पडले.


थीम निर्देशिका — मोफत वर्डप्रेस थीम — WordPress

आपले थीम अपलोड करा
थीम यादीत परत जा
शेवटचे अद्यावत: फेब्रुवारी 12, 2018
लेख, सानुकूल पिछाडी, सानुकूल शीर्षलेख, सानुकूल मेनू, वैशिष्ट्यपूर्ण प्रतिमा, पूर्ण रुंदीचे टेम्प्लेट, सुट्टी, डावा साइडबार, एक कॉलम, पोस्ट स्वरूप, उजवा साइडबार, थीम ऑपशन्स, थ्रेड टिप्पणी, अनुवाद सहीत, दोन कॉलम
ह्या थीम ला आजून रेट दिले नाही
थीम आढळले नाही .भिन्न शोध घ्या.
<# } #> अधिक माहिती
ह्या थीम ला आजून रेट दिले नाही
टूलबार कडे स्किप करा


मुंबई : शिवसेनेचं बळ वाढल्याचं दु:ख 'पैसेवाल्यांना'!: सामना

मुंबई : शिवसेनेचं बळ वाढल्याचं दु:ख 'पैसेवाल्यांना'
सामनाच्या अग्रलेखातून आज भाजपवर जोरदार टीका करण्यात आली आहे. पैशांचं राजकारण करुन भाजप सत्ता काबीज करत असल्याचा घणाघाती आरोप सामनातून करण्यात आला आहे. शिवसेनेचं बळ वाढल्याचं दु:खं काँग्रेस-राष्ट्रवादीला झालं नाही पण बक्कळ पैसेवाल्यांना झालं आणि पैशांचा वापर करुन शिवसेनेचे पाय खेचण्याचा प्रयत्न सुरु आहे, असं म्हणत त्यांनी भाजपला टोला लगावला आहे.
नांदेड : साडेसात लाख घेऊन पोलिस भरती, नांदेडसह 4 जिल्ह्यात घोटाळा उघड
मुंबई : मुंबईच्या 2034 पर्यंतच्या विकास आराखड्याला मंजुरी, संजय निरुपमांची आराखड्यावर टीका
दुष्काळाशी दोन हात : वॉटर कप 2018 बातम्या सुपरफास्ट
बातम्या सुपरफास्ट : दिवसभरातील बातम्यांचा वेगवान आढावा
नांदेड : साडेसात लाख घेऊन पोलिस भरती, नांदेडसह 4 जिल्ह्यात घोटाळा उघड
स्पेशल रिपोर्ट : ठाणे : राजकीय वैमनस्यातून नाही, शिवसेना नेते शैलेश निमसेंची पत्नीकडूनच हत्या
विशेष चर्चा : नाणार होणार की जाणार
वॉटर कप 2018 : नांदेड : मातूलच्या माया सोनकांबळेचे दुष्काळाशी दोन हात
वॉटर कप 2018 : उस्मानाबाद : बावी गावात महिलांसाठी खोदकामाची स्पर्धा
वॉटर कप 2018 : अहमदनगर : गोंदर्डी गावात महिलांकडून रोपवाटिकेची निर्मिती
वॉटर कप 2018 : पुणे : सोनवडीत गावकऱ्यांसोबत प्रांताधिकाऱ्यांचं श्रमदान
वॉटर कप 2018 : सातारा : पळशीमध्ये रंगशारदा क्लासेसच्या 45 विद्यार्थ्यांचं श्रमदान
वॉटर कप 2018 : यवतमाळ : बोदगव्हाण गावात नवदाम्पत्याचं श्रमदान
वॉटर कप 2018 : लातूर : तांबलवाडीमध्ये जलसंधारणाच्या कामात 100 वर्षांच्या आजोबांचा सहभाग
वॉटर कप 2018 : पुणे : नंदिनी जाधव यांचं उदाचीवाडीमध्ये दररोज 35 किमीचं अंतर कापून श्रमदान
नांदेड : साडेसात लाख घेऊन पोलिस भरती, नांदेडसह 4 जिल्ह्यात घोटाळा उघड
मुंबई : मुंबईच्या 2034 पर्यंतच्या विकास आराखड्याला मंजुरी, संजय निरुपमांची आराखड्यावर टीका
दुष्काळाशी दोन हात : वॉटर कप 2018 बातम्या सुपरफास्ट
बातम्या सुपरफास्ट : दिवसभरातील बातम्यांचा वेगवान आढावा
नांदेड : साडेसात लाख घेऊन पोलिस भरती, नांदेडसह 4 जिल्ह्यात घोटाळा उघड
स्पेशल रिपोर्ट : ठाणे : राजकीय वैमनस्यातून नाही, शिवसेना नेते शैलेश निमसेंची पत्नीकडूनच हत्या
विशेष चर्चा : नाणार होणार की जाणार
वॉटर कप 2018 : नांदेड : मातूलच्या माया सोनकांबळेचे दुष्काळाशी दोन हात
वॉटर कप 2018 : उस्मानाबाद : बावी गावात महिलांसाठी खोदकामाची स्पर्धा
वॉटर कप 2018 : अहमदनगर : गोंदर्डी गावात महिलांकडून रोपवाटिकेची निर्मिती
वॉटर कप 2018 : पुणे : सोनवडीत गावकऱ्यांसोबत प्रांताधिकाऱ्यांचं श्रमदान
वॉटर कप 2018 : सातारा : पळशीमध्ये रंगशारदा क्लासेसच्या 45 विद्यार्थ्यांचं श्रमदान
मुंबई : शिवसेनेचं बळ वाढल्याचं दु:ख 'पैसेवाल्यांना'
मुंबई : शिवसेनेचं बळ वाढल्याचं दु:ख 'पैसेवाल्यांना'
सामनाच्या अग्रलेखातून आज भाजपवर जोरदार टीका करण्यात आली आहे. पैशांचं राजकारण करुन भाजप सत्ता काबीज करत असल्याचा घणाघाती आरोप सामनातून करण्यात आला आहे. शिवसेनेचं बळ वाढल्याचं दु:खं काँग्रेस-राष्ट्रवादीला झालं नाही पण बक्कळ पैसेवाल्यांना झालं आणि पैशांचा वापर करुन शिवसेनेचे पाय खेचण्याचा प्रयत्न सुरु आहे, असं म्हणत त्यांनी भाजपला टोला लगावला आहे.
नांदेड : साडेसात लाख घेऊन पोलिस भरती, नांदेडसह 4 जिल्ह्यात घोटाळा उघड
मुंबई : मुंबईच्या 2034 पर्यंतच्या विकास आराखड्याला मंजुरी, संजय निरुपमांची आराखड्यावर टीका
दुष्काळाशी दोन हात : वॉटर कप 2018 बातम्या सुपरफास्ट
बातम्या सुपरफास्ट : दिवसभरातील बातम्यांचा वेगवान आढावा
नांदेड : साडेसात लाख घेऊन पोलिस भरती, नांदेडसह 4 जिल्ह्यात घोटाळा उघड
स्पेशल रिपोर्ट : ठाणे : राजकीय वैमनस्यातून नाही, शिवसेना नेते शैलेश निमसेंची पत्नीकडूनच हत्या
विशेष चर्चा : नाणार होणार की जाणार
वॉटर कप 2018 : नांदेड : मातूलच्या माया सोनकांबळेचे दुष्काळाशी दोन हात
वॉटर कप 2018 : उस्मानाबाद : बावी गावात महिलांसाठी खोदकामाची स्पर्धा
वॉटर कप 2018 : अहमदनगर : गोंदर्डी गावात महिलांकडून रोपवाटिकेची निर्मिती


उपक्रम | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
मराठी अभ्यास केंद्र ---कार्याचा परिचय
मराठी भाषेवर मनापासून प्रेम करणार्‍या, त्या भाषेतून स्वतःला व्यक्त करणार्‍या लेखक वाचक मंडळींनो
मराठी अभ्यास केंद्राचा हा अल्पपरिचय
अनेक तरुण मंडळी मराठी भाषेला ऊर्जितावस्था यावी यासाठी प्रयत्नशील आहेत.
मायभूमीची नवी मराठी वेबसाईट
उपक्रमवर चर्चा ५० प्रतिसादांपेक्षा लांबली की पुढील पानांवरील प्रतिसाद वाचणे कठीण होते. यावर काही उपाय मला माहिती नव्हता.
माझा तोडगा हा चाकाचा पुनर्शोध नसावा अशी आशा आहे.
रत्ने, मणी, खडे - एक संकलन
अलिकडेच झालेल्या रामायण काळातील चर्चेमध्ये जनकाने सीतेच्या लग्नानंतर तिला सासरी जाताना दासी दिल्या असे वाचले.
तुमचा पेशा तुम्हाला आवडतो का त्यात थोडंफार वेगळेपण आहे का त्यात थोडंफार वेगळेपण आहे का तुम्हाला त्याबद्दल लिहायला आवडेल का तुम्हाला त्याबद्दल लिहायला आवडेल का मग माझ्या पुस्तक प्रकल्पात सहभागी होण्याचा विचार करा.
षडाष्टकाबद्दल असलेली प॑चागातील भिन्नता
एका मु़ख्य मुद्याला वाट करून द्यावी म्हणून हा प्रस्ताव मा॑डतो आहे.
आजकाल लग्न म्हटल की मु़ख्य मुद्दा येतो तो म्हणजे पत्रिकेचा.
व्ययक्तिक रोग पेक्षा सामाजिक रोगांची यांना नेहमी काळजी असते.
आमचे ब्लॉगर स्नेही डॉक्टर चंद्रशेखर दाभाडकर बालरोग तज्ञ महाड हे डॉक्टर कमी समाजसेवक जास्त असे आहेत . आजच्या कट प्रक्टीसच्या च्या जमान्यात असे लष्कराच्या भाकऱ्या भाजणे हा या अवलिया डॉक्टरांचा शालेय शिक्षणा पासून छंद.
उपक्रम व ड्रुपल मोड्युल
प्रस्तावना : - काही अडचणी येतात उपक्रमवर वावरताना त्या बद्दल खुप आधीपासून सांगावे सांगावे असे वाटत होते पण व्यवस्थापन अधिकार्‍याबदल काहीच माहीत नाही व कोणाला सांगावे तेच कळत नव्हते, धम्मकलाडू नां विचारले व त्या खरडाखरडीतून हा
राज्य मराठी विकास संस्थेतर्फे आयोजित मराठी संकेतस्थळांच्या स्पर्धेत उपक्रमाला दुसरे बक्षीस मिळाल्याची चर्चा येथे हलवण्यात येत आहे.
लिंकसाठी - प्रतापगड जीर्णोद्धार कार्य ">


आपले थीम अपलोड करा
Precise Themes च्या सॊजन्यने
Quema Labs च्या सॊजन्यने
Rara Theme च्या सॊजन्यने
Dmitry Mayorov च्या सॊजन्यने
Rara Theme च्या सॊजन्यने
Code Themes च्या सॊजन्यने
थीम आढळले नाही .भिन्न शोध घ्या.
<# } #> अधिक माहिती
ह्या थीम ला आजून रेट दिले नाही
टूलबार कडे स्किप करा


मुसाफिर हूं यारो Archives | InMarathi.com

याला जीवन ऐसे नाव
मी देखील खूप भटकलो आहे. आपला देश लेंथ ब्रेड्थ मध्ये बघितला आहे. अनेक परदेशवारी झाल्यात, सतरा अठरा वेळा हिमालयात लावून आलो, टायगर रिझर्व्ह तर माझे फर्स्ट होम अनेकवेळा झाले आहे. याच भटकंतीच्या काही कथा इथे देण्याचा प्रयत्न करतो आहे.
अतिशय लाजाळू असेलेले हे हरीण वाईल्डलाईफ फोटोग्राफरसाठी डबल ऑप्युरचीनिटी असते.
युरोप च्या मुंबई ची डोळे दिपवणारी सफर
मुळात जर्मन माणूस हाडाचा कष्टाळु आणि मित्र सैन्यांनी दिलेले घाव त्यांच्या मर्मी लागले.
भटकंती मुसाफिर हूं यारो
इटली दर्शन : आजीची आठवण करून देणारं, आपले मनःचक्षू उघडणारं
आमच्या लेखांच्या अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला नक्की Like करा: facebook.com/InMarathi.page === इटलीचा सर्वात समृद्ध आणि सुंदर प्रदेश म्हणजे टस्कनी
भटकंती मुसाफिर हूं यारो
…आणि वाघ आमच्यासमोर उभा राहिला…
तो सरळ चालत येत होता आणि आम्ही आमची जीप रिव्हर्स घेत होतो. त्याने पानांचा वास घेतला, कधी थांबून मार्किंग केले, तर कधी उगाच आमच्यावर नाराज रोखली.
या देशात फक्त २७ लोक राहतात
ग्लोबल वॉर्मिंगचा भयंकर विचित्र परिणाम माश्यांवरही होतोय
मंगळ ग्रहावर आढळलेल्या रहस्यमय गोष्टी, ज्यांचा सुगावा अजूनही लागलेला नाही
मकरसंक्रांत दरवर्षी १४ जानेवारीलाच का येते ह्यादिवशी पतंग का उडवतात ह्यादिवशी पतंग का उडवतात
रोमन सम्राट सीजरने जिथे आपले शेवटचे शब्द उच्चारले, आज तिथे २५० मांजरी नांदतात..
कोब्रा चावला तरी ती गात राहिली आणि मरण पावली
जाणून घ्या प्राचीन काळापासून ते २१ व्या शतकापर्यंतचा Zombies चा बदलता प्रवास
पुरातत्व शास्त्रज्ञांना ४०० महाकाय “प्राचीन दगडी दरवाजे” सापडलेत
खुशखबर: आता भारतात होणार आयफोनचे उत्पादन
तमिळ, तेलुगु नंतर आता ‘3 Idiots’ चा मेक्सिकन टच असलेला ‘spanish’ रिमेक धुमाकूळ घालतोय
जाणून घ्या : ‘केबीसी’मध्ये अमिताभ बच्चन यांच्या संगणक स्क्रीनवर काय दिसतं
ज्यांना सारं जग नाकारतं, त्या अपयशी लोकांची येथे ‘किंमत’ केली जाते
फ्रिक्वेंटली विहंगम : विमानातून फोटोग्राफी करण्याचा रोचक अनुभव
मार्शल आर्ट्सची खरी सुरुवात या अस्सल भारतीय कलेपासून झाली
त्याच्याकडे एवढा पैसा होता की, करोडो रुपये वर्षाला अगदी कुजून जायचे
पाचगणीच्या ‘या’ गेस्ट हाऊसमध्ये फ्री मध्ये राहा पण एका अटीवर
बेबंद राजेशाहीला दणका आणि घटनात्मक राज्याची पायाभरणी : सिक्कीम भारतात सामील झाला कसा – ३
तुम्ही सर्व लोक भीती पोटी सभ्य आहात, मुळातून नाही : बॅटमॅन-जोकर लढ्याचा तात्विक पाया
तुम्ही आजवर कधीही न ऐकलेले Bollywood facts
डॉ. मेधा खोले यांना ट्रोल करताय थांबा – सत्य जाणून घ्या
अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला “Like” करा
error: चोरी करणं हे अनैतिक आहे. असं कृत्य का करताय


प्रिय आजीस.. | Loksatta

आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
विद्यापीठ संकुलात धार्मिक, राजकीय कार्यक्रमांची जंत्री
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर
शहराच्या कमाल तापमानात पुढील दोन दिवसात वाढ होणार
कथा अकलेच्या कायद्याची »
यातूनच सुरू झाला आपलं पारंपरिक ज्ञान जतन करण्याचा भगीरथ प्रयत्न
भारत आणि भारतासारखी प्राचीन संस्कृती असलेल्या अन्य देशांत पारंपरिक ज्ञान जतन करून ठेवणारे आजीबाईचे बटवे आहेत. हे ज्ञान कुणा एकाचं नाही.. त्या सगळ्या समाजाचं आहे; म्हणून त्यावर पेटंट दिलं जात नाही. पण अमेरिकेच्या पेटंट कायद्यातली या बाबतीतली तरतूद मात्र इतर सर्व देशांपेक्षा वेगळी आहे. १९९५ मध्ये अमेरिकेत हळदीच्या जखम बरी करण्याच्या गुणधर्मावर पेटंट दिलं गेलं. भारताने त्याविरोधात लढा द्यायचा ठरवलं.. यातूनच सुरू झाला आपलं पारंपरिक ज्ञान जतन करण्याचा भगीरथ प्रयत्न
तुला आठवतं, मी लहान असताना पावसाळ्यात रात्र रात्र खोकत असायचे आणि तू मला गरमागरम हळदगुळाचे दूध करून द्यायचीस.. प्रोजेक्टसाठी कटरने थर्मोकोल कापताना बोट कापलं की त्यात हळद आणून भरायचीस.. अरबटचरबट खाऊन पोट रात्री-अपरात्री दुखायला लागलं की ओवा खायाला द्यायचीस.. खोकला झाला की ज्येष्ठमध चघळायला द्यायचीस.. आठवतं ना गं तुला माहिती होतं का तेव्हा आजी की तुझा हा आजीबाईचा बटवा पुढे जाऊन जगभरात एक मोठा वादाचा विषय निर्माण करणार आहे तुला माहिती होतं का तेव्हा आजी की तुझा हा आजीबाईचा बटवा पुढे जाऊन जगभरात एक मोठा वादाचा विषय निर्माण करणार आहे आज माझ्या पेटंटच्या तासाला माझ्या सरांनी वर्गात हे शिकवलं आणि मला राहवलं नाही तुला लिहिल्यावाचून..
मागे मी तुला एकदा सांगितलं होतं बघ की, पेटंट मिळायचे तीन निकष असतात.. संशोधनाचं नावीन्य, असाहजिकता आणि औद्योगिक उपयोग. आता नावीन्य म्हणजे काय तर ते संशोधन त्याआधी जगात कुणालाही माहिती असता कामा नये. आणि ते कुणाला कसं माहिती असू शकतं तर त्यावर आधीच पेटंट मिळालेलं असू शकतं किंवा शोधनिबंध लिहिले गेलेले असतात.. कुठल्या पुस्तकात किंवा लेखात त्याचा उल्लेख असतो किंवा मग ते कुणी तरी कुणाला तरी तोंडी सांगितलेलं असतं.. ते बाजारात विकायला आलेलं असतं किंवा मग ते दुसऱ्या कुठल्या तरी पद्धतीने लोकांना आधीपासून माहिती असतं. आता दुसऱ्या कुठल्या तरी पद्धतीने म्हणजे नक्की काय तर त्यावर आधीच पेटंट मिळालेलं असू शकतं किंवा शोधनिबंध लिहिले गेलेले असतात.. कुठल्या पुस्तकात किंवा लेखात त्याचा उल्लेख असतो किंवा मग ते कुणी तरी कुणाला तरी तोंडी सांगितलेलं असतं.. ते बाजारात विकायला आलेलं असतं किंवा मग ते दुसऱ्या कुठल्या तरी पद्धतीने लोकांना आधीपासून माहिती असतं. आता दुसऱ्या कुठल्या तरी पद्धतीने म्हणजे नक्की काय तर तुला जखम झाली की हळद लावावी हे ज्या पद्धतीने माहिती होतं ना तसंच अगदी.. म्हणजे ना तुला कुणी कधी हे प्रत्यक्षपणे सांगितलं, ना तू याबद्दल कधी कुठे वाचलंस. पण तुझ्या आईला तू ते करताना पाहत आलीस.. आणि तुझी आई तिच्या आईला.. असं पिढय़ान्पिढय़ांपासून ते भारतात सगळ्यांना ठाऊक होतं.. नाही का तर तुला जखम झाली की हळद लावावी हे ज्या पद्धतीने माहिती होतं ना तसंच अगदी.. म्हणजे ना तुला कुणी कधी हे प्रत्यक्षपणे सांगितलं, ना तू याबद्दल कधी कुठे वाचलंस. पण तुझ्या आईला तू ते करताना पाहत आलीस.. आणि तुझी आई तिच्या आईला.. असं पिढय़ान्पिढय़ांपासून ते भारतात सगळ्यांना ठाऊक होतं.. नाही का म्हणजे तो आपल्याकडे परंपरेने चालत आलेला ज्ञानाचा ठेवा होता.. जगातल्या कुठल्याही देशाच्या अशा परंपरागत ज्ञानावर त्या देशात किंवा इतर कुठल्याही देशात कुणाही एका व्यक्तीला म्हणूनच पेटंट घेता येत नाही. कारण तसं ते दिलं की ते एका व्यक्तीच्या मालकीचं होणार.. आणि दुसऱ्या कुणालाही ते वापरता नाही येणार.. आणि असं होऊ नये म्हणून यावर कुठल्याही देशात पेटंट मिळत नाही.. प्रत्येक देशाच्या पेटंट कायद्यात कलमच असतं तसं.
पण होतं काय आजी, की अमेरिका हा देश मात्र स्वत:ला या सगळ्यांपेक्षा वेगळा समजत असतो गं नेहमी. म्हणजे गल्लीतल्या क्रिकेट सामन्यात कसं एखाद्या धष्टपुष्ट गुंड मुलाला आऊट करण्याचे नियम वेगळे असतात बघ.. म्हणजे तीनदा आऊट केलं तर कुठे तो एकदा आऊट होणार.. आणि इतर िलबूटिंबू मुलं मात्र एकदा आऊट झाली की आऊट.. असं असतं की नाही ..तो मुलगा दादागिरीच करतो तशी.. तसंच या बलाढय़ अमेरिकेने स्वत:साठी बनवलेले नियम वेगळे.. नेहमीच स्वत:ला इतरांपेक्षा चार अंगुळं वर समजणारे.
तर अमेरिकेच्या पेटंट कायद्यातल्या नावीन्याच्या व्याख्येत आणि इतर देशांच्या व्याख्येत एक मोठा फरक होता बघ. तो असा की, फक्त अमेरिकेतल्या लोकांना माहिती असलेल्या पारंपरिक ज्ञानावर अमेरिका पेटंट देणार नाही.. म्हणजे याचा दुसरा अर्थ असा की, दुसऱ्या कुठल्या देशाच्या पारंपरिक ज्ञानावर मात्र अमेरिकेत पेटंट घेता येईल. म्हणजे एकीकडे सगळे देश एकमेकांच्या पारंपरिक ज्ञानाचं संरक्षण करत असताना अमेरिका मात्र फक्त स्वत:च्याच ज्ञानाचं संरक्षण करणार आणि इतरांच्या ज्ञानावर मात्र खुश्शाल आपल्या देशात मक्तेदारी देऊन ठेवणार असा उफराटा कारभार.
तर १९९५ मध्ये अमेरिकेतल्या मिसिसिपी विद्यापीठातल्या दोन संशोधकांना हळदीच्या जखम बरी करण्याच्या गुणधर्मावर अमेरिकेत पेटंट मिळालं त्याच वर्षांत डॉ. रघुनाथ माशेलकर दिल्लीमध्ये सीएसआयआरचे (वैज्ञानिक आणि औद्योगिक अनुसंधान परिषद) संचालक म्हणून रुजू झाले होते. हो गं तेच ते प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रज्ञ.. त्यांनी दिलेल्या बासमती पेटंटच्या लढय़ाबद्दल मागे मी तुला सांगितलं होतं. तर त्यांनी वृत्तपत्रात अमेरिकेत हळदीच्या जखम बरी करण्याच्या गुणधर्मावर पेटंट दिलं गेल्याचं वाचलं आणि ते चक्रावूनच गेले. कारण माझ्यासारखंच त्यांनीही त्यांच्या आईला जखमेवर हळद लावताना पाहिलं होतं ना त्याच वर्षांत डॉ. रघुनाथ माशेलकर दिल्लीमध्ये सीएसआयआरचे (वैज्ञानिक आणि औद्योगिक अनुसंधान परिषद) संचालक म्हणून रुजू झाले होते. हो गं तेच ते प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रज्ञ.. त्यांनी दिलेल्या बासमती पेटंटच्या लढय़ाबद्दल मागे मी तुला सांगितलं होतं. तर त्यांनी वृत्तपत्रात अमेरिकेत हळदीच्या जखम बरी करण्याच्या गुणधर्मावर पेटंट दिलं गेल्याचं वाचलं आणि ते चक्रावूनच गेले. कारण माझ्यासारखंच त्यांनीही त्यांच्या आईला जखमेवर हळद लावताना पाहिलं होतं ना आणि भारताच्या या पिढय़ान्पिढय़ा चालत आलेल्या संचितावर कुणी मक्तेदारी कशी मिळवू शकतं, असा त्यांना प्रश्न पडला. त्यांनी हळदीच्या या पेटंटच्या विरोधात लढा द्यायचं ठरवलं.. आणि सीएसआयआरमधले शास्त्रज्ञ कामाला लागले. त्यासाठी हळदीचा हा गुणधर्म भारतातल्या लोकांना हे पेटंट फाईल होण्याआधीपासून ठाऊक होता हे सिद्ध करणं गरजेचं होतं. सीएसआयआरने तसे तब्बल ३२ संदर्भ शोधून काढले.. हे संस्कृत, उर्दू आणि हिंदीमधले होते.. यातील काही तर शंभर वर्षांपेक्षा जुने होते. त्यामुळे १९९८ साली हे पेटंट अमेरिकन पेटंट ऑफिसने नाकारलं. एखाद्या विकसनशील देशाच्या पारंपरिक ज्ञानाला मान्यता देण्याच्या बाबतीत हळदीवरील पेटंटची केस हा एक मलाचा दगड ठरला.
हीच तऱ्हा कडुिनबाच्या पेटंटची. डब्ल्यू. आर. ग्रेस नावाच्या कंपनीला युरोपात कडुिनबापासून बनवलेल्या एका कीटकनाशकावर पेटंट देण्यात आलं.. हळदीसारखीच कडुिनबाची पानं साठवणीच्या धान्यात ठेवताना आम्ही मुलांनी आमच्या आयांना आणि आज्यांना नेहमीच पाहिलं आहे. पण तरी यावर पेटंट दिलं गेलं. मग परत भारताने पाच र्वष लढा देऊन हे पेटंट उलथवलं.. हीच तऱ्हा बासमतीवरच्या पेटंटची ..आणि अगदी काल-परवा परतवून लावलेल्या जायफळापासून बनवलेल्या माऊथवॉशच्या पेटंटची.
थोडक्यात काय गं आजी.. तुझा हा जो आजीबाईचा बटवा आहे ना.. ते तुझ्या पूर्वजांच्या ज्ञानाचं संचित आहे. आणि भारतासारखी प्राचीन संस्कृती असलेल्या अनेक देशांत असे आजीबाईचे बटवे आहेत.. म्हणजे लॅटिन अमेरिकेतले देश म्हण.. किंवा चीन किंवा इजिप्त म्हण. अमेरिका काय गं आत्ता आत्ता जन्माला आलेला देश.. त्याला फारशी परंपराच नाही तर पारंपरिक ज्ञान कुठून असायला ..म्हणून तर त्यांनी इतरांचं पारंपरिक ज्ञान चोरण्याचा सपाटा लावला.. जैविक चोरीच ही.. याला इंग्रजीत म्हणतात बायोपायरसी. हळदीच्या पेटंटसाठी लढणाऱ्या सीएसआयआरने मग या प्रकरणात अजून खोलात जायचं ठरवलं. आणि त्यांना शोध लागला की हळदीचं पेटंट ही काही पहिली आणि शेवटची केस नाही.. तर दर वर्षी जवळजवळ २००० अशी पेटंट्स जगभरात दिली जातात. जी कुठल्या ना कुठल्या देशाच्या पारंपरिक ज्ञानावर आधारित असतात. मग असं एक एक पेटंट घेऊन कसं लढत बसणार ..म्हणून तर त्यांनी इतरांचं पारंपरिक ज्ञान चोरण्याचा सपाटा लावला.. जैविक चोरीच ही.. याला इंग्रजीत म्हणतात बायोपायरसी. हळदीच्या पेटंटसाठी लढणाऱ्या सीएसआयआरने मग या प्रकरणात अजून खोलात जायचं ठरवलं. आणि त्यांना शोध लागला की हळदीचं पेटंट ही काही पहिली आणि शेवटची केस नाही.. तर दर वर्षी जवळजवळ २००० अशी पेटंट्स जगभरात दिली जातात. जी कुठल्या ना कुठल्या देशाच्या पारंपरिक ज्ञानावर आधारित असतात. मग असं एक एक पेटंट घेऊन कसं लढत बसणार त्यावर खर्चही प्रचंड होणार आणि वेळही खूप जाणार.. शिवाय कित्येकदा पेटंट पारंपरिक ज्ञानावर आधारित आहे हे समजणारच नाही.. मग याच्याविरोधात लढण्यासाठी भारताने अग्रणी व्हायचं ठरवलं.. कसं ते मला सर पुढच्या तासाला शिकवणारेत.. शिकवलं की तुला पुढच्या आठवडय़ात आणखी एक पत्र लिहीनच..
पण हे सगळं का झालं सांगू का आजी आपलं पारंपरिक ज्ञान आपलं सगळ्यांचं आहे.. ते सगळ्यांनी मिळून वापरलं पाहिजे हा झाला सरळ विचार.. तू शिकवलंस ना आम्हाला ॐ सहनाववतु, सह नौ भुनक्तु सहर्वीय करवावहै.. तोच हा विचार; पण ही नवीन आलेली अमेरिकन संस्कृती मात्र व्यक्तिकेंद्रित आहे. ज्यात स्वत:चा फायदा आधी पहिला जातो.. नेमक्या याच गोष्टीमुळे ही जैविक चोरी सुरू झाली बघ.. पण घाबरू नकोस आजी.. तुझा हा आजीबाईचा बटवा तुझ्या देशाने आता सुरक्षित केला आहे.
जाता जाता आणखी एक सांगते.. या जैविक चौर्याला कारणीभूत असलेल्या अमेरिकेच्या पेटंट कायद्यातील ‘नावीन्याची’ व्याख्या शेवटी २०११ मध्ये अमेरिकेला बदलायला लागली ..आणि आता ती इतर देशांसारखीच आहे.. म्हणजे आता इतर देशांच्या पारंपरिक ज्ञानाचं संरक्षण करणं अमेरिकेला भाग आहे.
चल.. आता मला झोपायला हवं.. पुढच्या आठवडय़ातल्या तासानंतर तुला परत लिहीनच.. बाय आजी
ता. क.- वाईट एवढंच वाटलं की, हळदीचं पेटंट अमेरिकेत फाईल करणारे संशोधक हरिहर कोहली आणि सुमन दास हे भारतीय.. अमेरिकन पेटंट कार्यालयात ते तपासणारा कुमार हा पेटंट परीक्षकही भारतीय.. आणि या अमेरिकी-भारतीयांच्या विरोधात लढत होती भारतातली सीएसआयआर ही संस्था
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
लेखिका औषध निर्माण शास्त्राच्या प्राध्यापिका असून बौद्धिक संपदा कायद्यातील पदवीधर व पेटंट सल्लागार आहेत.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
...जेव्हा नरेंद्र मोदी आसाराम बापूच्या पाया पडले होते, व्हिडीओ व्हायरल
नाटकात दुर्गा देवीची भूमिका साकारणाऱ्या १२ वर्षीय मुलीवर बलात्कार
उत्तम लेख.... भारतीयांची हीच खरी शोकांतिका आहे... आपलीच लोक आपले वैरी होतात.....
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
वाशी बाजारात हापूसला रसायनरंग
 संकेतस्थळांच्या मुस्कटदाबीत भारत जगात अव्वल
व्हेंटिलेटरमध्ये झुरळ अडकल्याने रुग्णाचा मृत्यू
शारदाश्रम अचानक ‘आयसीएसई’शी संलग्न
काँग्रेस रावण तर ममता शूर्पणखा, बंगालचं लवकरच जम्मू-काश्मीर होणार : भाजपा आमदार
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर


रायडू-धोनीची कमाल, चेन्नईचा आरसीबीवर 'सुपर' विजय
'समाजावर याचा फरक पडेल'
आसारामच्या भक्तांना अश्रू अनावर
'आसारामची पूजा करणे थांबवा'
पुणे : समर कॅम्पसाठी आलेल्या 3 चिमुरड्यांचा मुळशी धरणात बुडून मृत्यू
बाळ जन्मलं अन् दुसऱ्या मिनिटाला आधार कार्ड काढलं
मामाच्या गावाला जाणाऱ्या चिमुरड्याचा धावत्या रेल्वेतून पडून मृत्यू
ज्यूस पिण्यासाठी गाडी थांबवली, चोरांनी काच फोडून साडेपाच लाख पळवले
डोंबिवलीत चेंबरवर चक्क मुंबई-ठाणे पालिकेची झाकणं
मुंबई विद्यापीठाला केव्हा मिळणार नवा कुलगुरू
मुंबईत नाणार बचाव समितीची पत्रकार परिषद प्रकल्पग्रस्तांनी उधळली
सचिन तेंडुलकरच्या शारदाश्रम शाळेचं नाव बदलणार
काँग्रेसचे हातही मुस्लिमांच्या रक्ताने माखलेले -सलमान खुर्शीद
कैदी नं.130, आसारामची नवी ओळख
'ही' महिला पुरवायची आसारामला मुली
...आणि आसाराम ढसाढसा रडला
'रेडू' घेऊन येतोय मालवणी तडका
सोनमला करायचंय साध्या पद्धतीनं लग्न
अरबाजच्या आयुष्यात एका नव्या मुलीची एण्ट्री
'मला साडी फार आवडते', सोनमचं लग्नापूर्वीच ट्रॅडिशनल फोटोशूट
 मग मालदिवला नक्की जा
रणबीर कपूर संजूबाबाच्या रूपात
आज सचिनचा 45वा वाढदिवस...
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
रायडू-धोनीची कमाल, चेन्नईचा आरसीबीवर 'सुपर' विजय
गौतम गंभीरने दिला दिल्ली डेयरडेव्हिल्सच्या कर्णधारपदाचा राजीनामा
क्रिकेट वर्ल्डकपचा भारताचा पहिला सामना 5 जून 2019ला
मुंबई इंडियन्सचा होमग्राऊंडवरच लाजिरवाणा पराभव
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
'समाजावर याचा फरक पडेल'
आसारामच्या भक्तांना अश्रू अनावर
'आसारामची पूजा करणे थांबवा'
'आमचीही हात मुस्लिमांच्या रक्ताने माखलेले'
बेधडक : महाभियोगाचे राजकारण
बेधडक : आरपारची लढाई
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
बेधडक : शांतता कोर्ट चालू आहे
थर्टी फर्स्ट सेलिब्रेशनचं यशाचं स्वप्न अधुरंच राहिलं
मुंबई फिरण्याचं यशाचं स्वप्न अपूर्ण राहिलं. यशा गुरुवारी (28 डिसेंबर) रात्री चुलत भाऊ आणि बहिणीसोबत कमला मिल्स कम्पाऊंडमधील हॉटेल मोजोज रेस्टॉरंट अॅण्ड पबमध्ये जेवायला गेली होती.आणि ती रात्र तिच्या आयुष्यातली शेवटची ठरली.
29 डिसेंबर : मुंबईचं आकर्षण प्रत्येकालाच असतं. तसं गुजरातच्या 22 वर्षाच्या यशालाही होतं. म्हणूनच तिला नववर्षाचं स्वागत मुंबईत करायचं होतं.
नव्या वर्षाच्या स्वागतासाठी यशा ठक्कर गुजरातहून मुंबईला आली होती. थर्टी फर्स्ट डिसेंबरसाठी तिची तयारी होती. ती पहिल्यांदाच नव्या वर्षाचं स्वागत मुंबईत करणार होती. त्यामुळे ती फारच उत्साहात होती. पण मुंबई फिरण्याचं यशाचं स्वप्न अपूर्ण राहिलं. यशा गुरुवारी (28 डिसेंबर) रात्री चुलत भाऊ आणि बहिणीसोबत कमला मिल्स कम्पाऊंडमधील हॉटेल मोजोज रेस्टॉरंट अॅण्ड पबमध्ये जेवायला गेली होती.आणि ती रात्र तिच्या आयुष्यातली शेवटची ठरली.
पण तिथे आग लागली आणि पाहता पाहता आग हॉटेलमध्ये पसरली. आग लागल्यानंतर चुलत बहिणी जीव वाचवण्यासाठी वॉशरुममध्ये गेल्याने ती बचावली. पण यशा आगीच्या कचाट्यात सापडली आणि तिचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. यशाचे आई-वडील गुजरातहून मुंबईत दाखल झाले आहेत.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
डोंबिवलीत चेंबरवर चक्क मुंबई-ठाणे पालिकेची झाकणं
मुंबई विद्यापीठाला केव्हा मिळणार नवा कुलगुरू
मुंबईत नाणार बचाव समितीची पत्रकार परिषद प्रकल्पग्रस्तांनी उधळली
सचिन तेंडुलकरच्या शारदाश्रम शाळेचं नाव बदलणार
उस्ताद अमजद अली खान यांना मा. दीनानाथ पुरस्कार तर आशा भोसलेंना जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान
नाणार'चं आतून किर्तन बाहेरून तमाशा झालाय-अशोक चव्हाण
रायडू-धोनीची कमाल, चेन्नईचा आरसीबीवर 'सुपर' विजय
'समाजावर याचा फरक पडेल'
आसारामच्या भक्तांना अश्रू अनावर
'आसारामची पूजा करणे थांबवा'
'आमचीही हात मुस्लिमांच्या रक्ताने माखलेले'
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


कला बाजार शिक्षण | Loksatta

आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
विद्यापीठ संकुलात धार्मिक, राजकीय कार्यक्रमांची जंत्री
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर
शहराच्या कमाल तापमानात पुढील दोन दिवसात वाढ होणार
कळण्याची दृश्यं वळणे »
भारतीय अर्थव्यवस्था १९९० च्या सुमारास काही प्रमाणात मुक्त झाली.
भारतीय अर्थव्यवस्था १९९० च्या सुमारास काही प्रमाणात मुक्त झाली. त्याने अनेक जणांची श्रीमंती वाढली. चित्रांची, कलावस्तूंची खरेदी-विक्री वाढली. चित्रांच्या किमती, प्रदर्शन करणाऱ्या गॅलऱ्या, कलाकार, चित्रकारांवर लिहिणारे लोक, दलाल सगळ्यांची वाढ झाली. हे सर्व वाढत असताना पारंपरिक, प्रतिष्ठित अशा कलासंस्थांना मात्र उतरंड लागली..
बाजारपेठ ही बहुतेक जणांना आनंद देणारी जागा असते. अनेक, विविध प्रकारच्या वस्तू पाहायला मिळतात. त्यांचे रंग-आकार आदी गुण, त्यांच्या किमती वस्तूंचे अनुभव आपल्याला त्यांच्याकडे आकर्षून घेत असतात. एकंदरीत मजा असते. बाजारात अनेक प्रकारच्या गोष्टी विकायला अनेक प्रकारचे लोक आलेले असतात. ते खूप वेगवेगळ्या भाषा बोलतात. या वेगवेगळ्या भाषांमुळेही बाजाराला एक मजा येते. एकच भाषा बोलणाऱ्या लोकांच्या बाजारापेक्षा अनेक भाषा बोलणाऱ्या बाजाराचा नूर काही वेगळाच असतो. या सगळ्याचा संबंध चित्रकलेशी काय चित्रकला शिक्षणाशी काय इतर वस्तूंची बाजारपेठ व चित्रकलेची बाजारपेठ यात साम्य असते काय या शेवटच्या प्रश्नाचं उत्तरं होय, साम्य आहे असं आहे. कलाबाजाराचा चित्रकला शिक्षणाशी नक्कीच संबंध आहे. त्यामुळे आपण बाजाराकडे पहिलं लक्ष देऊ, तो समजून घेता येतो का ते पाहू.
कुठल्याही बाजारात आपल्याला जीवनात उपयोगी अशा वस्तू विकायला असतात. एके काळी म्हणजे युरोपात औद्योगिक क्रांती होईपर्यंत रोजच्या जीवनात लागणाऱ्या असंख्य गोष्टी या कलाकारांकडूनच बनवल्या जायच्या. त्यात कपडे, भांडी, फर्निचर, हत्यारं, साधनं, दागिने, चपला इत्यादी असंख्य गोष्टी यात कल्पनाशक्ती, मागणी, बाजारातली स्पर्धा अशा कारणांनी, त्यात विविधता व गुणवत्ता निर्माण व्हायची; पण जगभरात धर्मगुरूंनी, राजांनी, राजकारणी लोकांनी कलेचा वापर विविध कल्पना, संकल्पना, कथा, घटना याचं चित्रण करण्याकरिता सुरू केला. कलेचा संबंध अशा रीतीने इतिहास, धर्म, राजकारण आदींशी आला. कला आता वापरायच्या वस्तूंपुरती मर्यादित राहिली नाही, ती अमूर्त संकल्पनाच दृश्यरूप दर्शविणारी वस्तू झाली, ‘विचार वस्तू’ झाली. इथूनच पुढे कलेमध्ये विचार वस्तू ही काहीशी उच्च दर्जाची व वापराची वस्तू ही काहीशी कमी दर्जाची असा समज रूढ झाला. ‘अलंकरण’ हा वापरायच्या वस्तूंच्या घडणीमधील सहज, नैसर्गिक वृत्तीने आलेला भाग होता. या अलंकरणामुळे दैनंदिन जीवनात वापरायची वस्तू ही ‘कलाकुसर’ (क्राफ्ट) असं म्हणून कमी लेखली जाऊ लागली.
सामान्य लोक, धर्मगुरू, राजे आदी सर्व लोक विशिष्ट प्रकारच्या कलेची, कलाकृतीची मागणी करायचे, त्यानुसार कलाकृती घडविल्या जायच्या म्हणजे कलेची निर्मिती निश्चित हेतूने आणि ठरावीक प्रकारचा परिणाम साधण्यासाठी केली जायची. कलेचा विशिष्ट उपयोग निश्चित असायचा.
औद्योगिक क्रांतीने, कलाकारांनी हातांनी बनविलेल्या वस्तू यंत्रांच्या मदतीने, मोठय़ा संख्येने कमी वेळात बनविण्याची व्यवस्था निर्माण केली. परिणामी हातांनी बनवलेल्या, रोजच्या वापरातल्या कलावस्तू बनवण्याच्या व्यवस्था या शक्तिहीन होऊ लागल्या. हे सर्व घडत असताना धर्मगुरू, राजे यांची सत्ता जाऊन बहुतांशी लोकशाही, लोकनियुक्त सरकार स्थापन होऊ लागल्या व कलेमध्ये धर्मगुरू, राजे यापेक्षा कलाकारांची मतं, इच्छा, भावना, विचार यांचं महत्त्व, अभिव्यक्ती ही महत्त्वाची गोष्ट होऊ लागली. कला ही या अर्थी ‘विचार वस्तू’, ‘दृष्टिकोन वस्तू’, ‘अभिव्यक्ती वस्तू’ झाली. चित्रकला बाजारही आता राजे, धर्मगुरूंपेक्षा औद्योगिक क्रांतीच्या जोरावर श्रीमंत झालेल्या लोकांनी भरला होता. हे नव्या पिढीचे श्रीमंत कलावस्तू खरेदी करीत होते. चित्रकला बाजार हा इतर कुठच्याही बाजाराप्रमाणे नेहमी नवीन, वैशिष्टय़पूर्ण, विक्रीयोग्य गोष्टींच्या शोधात असतो. त्याद्वारे संपत्ती निर्माण करण्याच्या संधी (नवीन) प्राप्त होत असतात. लोकशाही, अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य असलेल्या वातावरणात, व्यक्तिस्वातंत्र्यामुळे अशा कलावस्तूंची निर्मिती मोठय़ा पद्धतीने होत असते. कलाकारांची मोठय़ा संख्येने उपलब्धी असते. ‘विचार वस्तू’, ‘दृष्टिकोन वस्तू’, ‘अभिव्यक्ती वस्तू’ असलेली कलावस्तू या कलाबाजारातील स्पर्धेमुळे हळूहळू ‘मौल्यवान’ ठरू लागल्या, त्यांच्या किमती वाढू लागल्या. मग पुनर्विक्री, लिलाव आदी गोष्टीही सुरू झाल्या.
मी सुरुवातीला असं म्हटलं होतं की, अनेक भाषा बोलणाऱ्या लोकांची बाजारपेठ ही जास्त मजेची असते. तो मुद्दा इथे कलाबाजार संदर्भात समजून घेऊ. नक्की ही बाजारपेठ मजेची का असते आपण हे समजण्यासाठी एक उदाहरण पाहू. प्रवासात आपण चहा, कॉफी विकणारे लोक पाहतो. ते ‘चहा’ हा शब्द त्यांच्या बोलीभाषेच्या उच्चार पद्धतीने उच्चारतात. ‘चाये चाये’, चाऽऽऽय, चय, मस्सालाऽऽऽ चाऽऽय, चाऽऽचाऽऽचा अशा कित्येक प्रकारांत आपण हे समजण्यासाठी एक उदाहरण पाहू. प्रवासात आपण चहा, कॉफी विकणारे लोक पाहतो. ते ‘चहा’ हा शब्द त्यांच्या बोलीभाषेच्या उच्चार पद्धतीने उच्चारतात. ‘चाये चाये’, चाऽऽऽय, चय, मस्सालाऽऽऽ चाऽऽय, चाऽऽचाऽऽचा अशा कित्येक प्रकारांत या प्रकारांतून एक लय, नाद निर्माण होतो, आपलं लक्ष वेधून घेतो. या नाद-लयीचा चहाच्या गुणवत्तेशी काही संबंध असतोच असं नाही, पण आपल्या मनात एक प्रतिसाद (चहा पिण्याची इच्छा) निर्माण करतो. येथे अजून एक गोष्ट होते ती म्हणजे विविध भाषा, उच्चारांतून चहा या वस्तूचे अनेक अर्थ तयार झाल्यासारखे वाटतात. एकाच वस्तूचे अनेक पैलू असल्याप्रमाणे या प्रकारांतून एक लय, नाद निर्माण होतो, आपलं लक्ष वेधून घेतो. या नाद-लयीचा चहाच्या गुणवत्तेशी काही संबंध असतोच असं नाही, पण आपल्या मनात एक प्रतिसाद (चहा पिण्याची इच्छा) निर्माण करतो. येथे अजून एक गोष्ट होते ती म्हणजे विविध भाषा, उच्चारांतून चहा या वस्तूचे अनेक अर्थ तयार झाल्यासारखे वाटतात. एकाच वस्तूचे अनेक पैलू असल्याप्रमाणे असे अनेक अर्थ, पैलू तयार झाल्याने विविध प्रकारचे ग्राहक एकाच प्रकारच्या वस्तूकडे आकर्षित होतात. कलाबाजाराचंही असंच आहे असे अनेक अर्थ, पैलू तयार झाल्याने विविध प्रकारचे ग्राहक एकाच प्रकारच्या वस्तूकडे आकर्षित होतात. कलाबाजाराचंही असंच आहे औद्योगिक क्रांतीपूर्वी दैनंदिन उपयोगाच्या वस्तू किंवा धर्म, राजकारण आदींविषयक संकल्पनांआधारे कला बनवण्याची मागणी केली जात होती. या कलाकृतींकडे पाहण्याचे अर्थ ‘एकच एक’ किंवा मर्यादित होते. त्यामुळे आधुनिक कलेमध्ये कलाकार या एका व्यक्तीच्या दृष्टिकोन, विचार, अनुभव, अभिव्यक्तीवर आधारित कलावस्तू या ‘नवीन प्रकारच्या’ कलावस्तू कलाबाजाराला उत्तेजित करतात, प्रेरित करतात.
पोट्र्रेट, निसर्गचित्रं, वस्तुचित्रं, इतिहास-पुराण कथाचित्रं आदी पारंपरिक चित्रप्रकारांकडे कलेची बाजारपेठ म्हणूनच एका वेगळ्या दृष्टीने पाहते. या प्रकारच्या कलाकृतींचे अर्थ ‘एकच एक’ किंवा मर्यादित असतात. त्यांचे अनेक अर्थ, विविध प्रकारच्या व्यक्ती, विचारप्रवाह लावू शकत नाही. त्यामुळे बाजारपेठ अशा कलाकृतींकडे विषय, चित्रप्रकार, शैली, कालखंड आदी गोष्टींच्या दृष्टीने एक विक्रीसाठी आवश्यक ओळख करून पाहते, व्यवहार करते.
या सगळ्याची चर्चा करण्याचं कारण काय कारण महाराष्ट्राच्या कलाक्षेत्रात अनेक घटना गेल्या तीस वर्षांत घडल्या, त्यांच्याकडे आज नीट पाहता येईल, समजून घेता येईल. या तीस वर्षांत महाराष्ट्रात विशेष करून मुंबईत कलाबाजारपेठ नव्या आयामाने सुरू झाली. १९९० च्या सुमारास भारताची अर्थव्यवस्था काही प्रमाणात मुक्त झाली. भारतीय शहरांमध्ये भौतिक चकचकाट, चंगळ वाढली. अनेक जणांची श्रीमंती वाढली. ती लाखांऐवजी कोटींमध्ये मोजली जाऊ लागली. चित्रांची, कलावस्तूंची खरेदी-विक्री वाढली. चित्रांच्या किमती, प्रदर्शन करणाऱ्या गॅलऱ्या, कलाकार, चित्रकारांवर लिहिणारे लोक, दलाल सगळ्यांची वाढ झाली.
हे सर्व वाढत असताना पारंपरिक, प्रतिष्ठित अशा कलासंस्थांना उतरंड लागली. ती १९९० च्या आधीपासून चालू झाली. कलाशिक्षणाचा दर्जा, शिक्षकांचा दर्जा, शिक्षण पद्धती आदींचा दर्जा खाली गेला. पारंपरिक चित्रकला- दृश्यकला- ललित कलांचं शिक्षण देणाऱ्या व्यवस्थेची वाताहत होणे व त्याच वेळेला कलाबाजारपेठ तेजीत येणं हे फार विचित्र होतं. वास्तविक बाजार तेजीत होता, असतो तेव्हा त्याचा परिणाम शिक्षणव्यवस्थेवर होतो. शिक्षणव्यवस्थेचीही भरभराट होते. याचं कारण काय आपल्याकडे बाजारपेठ असं म्हणते की, पारंपरिक दृश्यकला शिक्षणव्यवस्था अजूनही दृश्यकलेचं भाषा म्हणून शिक्षण देत नाही. फार जुन्या संकल्पना, तंत्र आदींच्या आधारित शैली आधारित चित्रकलाच्या निर्मितीचं शिक्षण देतात. म्हणजे थोडक्यात औद्योगिक क्रांतीच्या अगोदरच्या कालखंडातील कल्पनांवर आधारित कलाशिक्षण दिलं जातंय
बाजारपेठेचं शिक्षणव्यवस्थेनं किती ऐकावं त्यानुसार किती बदलावं माहीत नाही, पण बाजारपेठेच्या म्हणण्याकडे पूर्ण दुर्लक्ष करून चालणार नाही. त्यातूनही कला शिक्षणव्यवस्थेला कदाचित काही शिकता येईल.. पुढे पाहू या काय सापडतं का
कला : चित्रभाषेतून मदत
कलेच्या प्रेमासाठी मोटारसायकलवरून देशभ्रमंती
लेखक चित्रकला महाविद्यालयांचे अभ्यासक्रम सल्लागार आणि कलासमीक्षक आहेत. त्यांचाई-मेल
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
कला : चित्रभाषेतून मदत
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
वाशी बाजारात हापूसला रसायनरंग
 संकेतस्थळांच्या मुस्कटदाबीत भारत जगात अव्वल
व्हेंटिलेटरमध्ये झुरळ अडकल्याने रुग्णाचा मृत्यू
शारदाश्रम अचानक ‘आयसीएसई’शी संलग्न
काँग्रेस रावण तर ममता शूर्पणखा, बंगालचं लवकरच जम्मू-काश्मीर होणार : भाजपा आमदार
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर


| 24taas.com

गौतम गंभीरचा दिल्लीच्या कर्णधारपदाचा राजीनामा, श्रेयसकडे नेतृत्व
दिवसांतून फक्त 2 लवंग खा आणि अनुभवा खास बदल
यंदाच्या आयपीएलमधून या 3 संघांचं आव्हान जवळपास संपुष्टात
ब्रश करण्यापूर्वी पाणी पिऊन दिवसाची सुरूवात करण्याचे '4' चमत्कारिक फायदे
४९ वर्षीय भाग्यश्रीचे हॉट फोटो...
गेलकडे 'दुर्लक्ष' मात्र, या तरुणीकडे सगळ्यांचंच 'लक्ष'
अपमान होऊनही रणबीर कपूर का झाला 'संजू बाबा'
भाजपचे नाराज आमदार उद्धव ठाकरेंच्या भेटीला
पत्नीने सुपारी देऊन शिवसेनेच्या शैलेश निमसेंची हत्या केली
'या' रक्तगटाच्या रुग्णांंना हार्टअटॅकचा धोका कमी , संशोधकांंचा नवा खुलासा


रायडू-धोनीची कमाल, चेन्नईचा आरसीबीवर 'सुपर' विजय
'समाजावर याचा फरक पडेल'
आसारामच्या भक्तांना अश्रू अनावर
'आसारामची पूजा करणे थांबवा'
पुणे : समर कॅम्पसाठी आलेल्या 3 चिमुरड्यांचा मुळशी धरणात बुडून मृत्यू
बाळ जन्मलं अन् दुसऱ्या मिनिटाला आधार कार्ड काढलं
मामाच्या गावाला जाणाऱ्या चिमुरड्याचा धावत्या रेल्वेतून पडून मृत्यू
ज्यूस पिण्यासाठी गाडी थांबवली, चोरांनी काच फोडून साडेपाच लाख पळवले
डोंबिवलीत चेंबरवर चक्क मुंबई-ठाणे पालिकेची झाकणं
मुंबई विद्यापीठाला केव्हा मिळणार नवा कुलगुरू
मुंबईत नाणार बचाव समितीची पत्रकार परिषद प्रकल्पग्रस्तांनी उधळली
सचिन तेंडुलकरच्या शारदाश्रम शाळेचं नाव बदलणार
काँग्रेसचे हातही मुस्लिमांच्या रक्ताने माखलेले -सलमान खुर्शीद
कैदी नं.130, आसारामची नवी ओळख
'ही' महिला पुरवायची आसारामला मुली
...आणि आसाराम ढसाढसा रडला
'रेडू' घेऊन येतोय मालवणी तडका
सोनमला करायचंय साध्या पद्धतीनं लग्न
अरबाजच्या आयुष्यात एका नव्या मुलीची एण्ट्री
'मला साडी फार आवडते', सोनमचं लग्नापूर्वीच ट्रॅडिशनल फोटोशूट
 मग मालदिवला नक्की जा
रणबीर कपूर संजूबाबाच्या रूपात
आज सचिनचा 45वा वाढदिवस...
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
रायडू-धोनीची कमाल, चेन्नईचा आरसीबीवर 'सुपर' विजय
गौतम गंभीरने दिला दिल्ली डेयरडेव्हिल्सच्या कर्णधारपदाचा राजीनामा
क्रिकेट वर्ल्डकपचा भारताचा पहिला सामना 5 जून 2019ला
मुंबई इंडियन्सचा होमग्राऊंडवरच लाजिरवाणा पराभव
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
'समाजावर याचा फरक पडेल'
आसारामच्या भक्तांना अश्रू अनावर
'आसारामची पूजा करणे थांबवा'
'आमचीही हात मुस्लिमांच्या रक्ताने माखलेले'
बेधडक : महाभियोगाचे राजकारण
बेधडक : आरपारची लढाई
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
बेधडक : शांतता कोर्ट चालू आहे
कमला मिल अग्नितांडव : दोषींवर फौजदारी कारवाई होणार, मुख्यमंत्र्यांची घोषणा
"ही दुर्घटना भीषण आणि दुर्दैवी आहे. या प्रकरणी बीएमसीच्या 5 अधिकाऱ्यांना निलंबित करण्यात आलंय"
28 डिसेंबर : कमला मिल अग्निकांडातील दोषींवर फौजदारी कारवाई करणार अशी माहिती मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिलीये.
मुंबईतील लोअर परेल भागातील कमला मिलमध्ये हॉटेल मोजोसला आग लागली होती. या अग्नितांडवात 14 जणांचा मृत्यू झालाय. या घटनेनं प्रशासनाला चांगलाच हादरा बसलाय. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कमला मिलमधल्या आगीच्या ठिकाणी भेट दिली.
ही दुर्घटना भीषण आणि दुर्दैवी आहे. या प्रकरणी बीएमसीच्या 5 अधिकाऱ्यांना निलंबित करण्यात आलंय. या प्रकरणाच्या चौकशीसाठी अॅजाॅय मेहता यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. या प्रकरणामध्ये फौजदारी गुन्हे दाखल करण्यात आले असून तशी कारवाई होणार आहे असं मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केलं.
तसंच या प्रकरणात बीएमसीचे अधिकारी दोषी आढळले तर त्यांच्यावरही फौजदारी गुन्हे दाखल होतील अशी माहितीही मुख्यमंत्र्यांनी दिली.
कमला मिल अग्नितांडव : पाचगणीला जाण्याआधीच त्यांना गाठलं मृत्यूनं
कमला मिल अग्नितांडव- राहुल गांधींनी मराठीतून ट्विट करून दिली मृतांना श्रद्धांजली
कमला मिल अग्नितांडव : मृत्यूपूर्वी विश्व आणि धैर्यने वाचवले अनेकांचे प्राण
थर्टी फर्स्ट सेलिब्रेशनचं यशाचं स्वप्न अधुरंच राहिलं
कमला मिल कम्पाऊंडमध्ये रात्रभर चाललेल्या अग्नितांडवाचा घटनाक्रम
कमला मिल अग्नितांडवात वन-अबव्ह आणि मोजोस या पब मालकांवर गुन्हा दाखल
धुरामुळे हात सुटला, आई गेली आणि मुलगी वाचली
कमला मिल कम्पाऊंडच्या अग्नितांडवाचे भीषण फोटो
कमला मिल कम्पाऊंडमध्ये अग्नितांडव, १४ मृत्युमुखी
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
डोंबिवलीत चेंबरवर चक्क मुंबई-ठाणे पालिकेची झाकणं
मुंबई विद्यापीठाला केव्हा मिळणार नवा कुलगुरू
मुंबईत नाणार बचाव समितीची पत्रकार परिषद प्रकल्पग्रस्तांनी उधळली
सचिन तेंडुलकरच्या शारदाश्रम शाळेचं नाव बदलणार
उस्ताद अमजद अली खान यांना मा. दीनानाथ पुरस्कार तर आशा भोसलेंना जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान
नाणार'चं आतून किर्तन बाहेरून तमाशा झालाय-अशोक चव्हाण
रायडू-धोनीची कमाल, चेन्नईचा आरसीबीवर 'सुपर' विजय
'समाजावर याचा फरक पडेल'
आसारामच्या भक्तांना अश्रू अनावर
'आसारामची पूजा करणे थांबवा'
'आमचीही हात मुस्लिमांच्या रक्ताने माखलेले'
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


car buying advice which car to buy | कोणती कार घेऊ? | Loksatta

आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
विद्यापीठ संकुलात धार्मिक, राजकीय कार्यक्रमांची जंत्री
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर
शहराच्या कमाल तापमानात पुढील दोन दिवसात वाढ होणार
सियाझ ही गाडी आलिशान दिसतेच आणि आरामदायीही आहे.
माझे बजेट १० ते १२ लाख आहे. ब्रेझ्झा, एस क्रॉस, सियाझ यापैकी कोणती कार घ्यावी. वापर शहर आणि ग्रामीण दोन्हीकडे आहे.
तुम्ही सियाझ घ्यावी. ही गाडी आलिशान दिसतेच आणि आरामदायीही आहे. तसेच मायलेजही उत्तम आहे.
मला फॅमिली कार घ्यायची असून बजेट आठ लाख रुपये आहे. मी टाटा टिगोर पेट्रोलचा विचार करत आहे. कृपया मार्गदर्शन करा.
आठ लाख जर बजेट असेल तर तुम्ही नक्कीच टाटा नेक्सॉन घ्यावी. ही गाडी मोठी असून प्रचंड आरामदायीपणा या गाडीत आहे; पण पेट्रोल इंजिनमध्ये तुम्ही फोक्सवॅगन अ‍ॅमियोचा विचार केला तर उत्तम ठरेल.
आम्ही पती आणि पत्नी नोकरीनिमित्त कायम बाहेरगावी प्रवास करतो. प्रवास जवळपास १५०० किमीच्या दरम्यान आहे. पेट्रोल आवृत्तीतील ऑटोमॅटिक गिअर असलेली कार सुचवा.
तुम्ही स्विफ्ट डिझायर व्हीएक्सआय एएमटी कार घ्या. ही ७.४० लाखांत अतिशय उत्तम कार आहे. मायलेजही २० चे मिळते. मात्र आपले रनिंग थोडे जास्त असल्याने आपण शक्यतो डिझेल एएमटी घ्यावी.
मला मारुती स्विफ्ट किंवा टोयोटा गाडी घ्यायची आहे. कृपया मार्गदर्शन करावे.
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
मारुती स्विफ्ट ही उत्तम पैसे वसूल करणारी गाडी आहे. तुम्ही ती घ्यावी. थोडे बजेट जास्त असेल तर फोक्सवॅगन पोलो घ्यावी.
माझा रोजचा प्रवास १५० किलोमीटर आहे. तसेच तो १०० किमी महामार्गावर आहे. माझे बजेट ८ ते ९ लाख असून, मला माझ्या कुटुंबासाठीही कार घ्यायची आहे. माझ्या कुटुंबामध्ये ८ सदस्य आहेत. तरी मी कोणती कार घ्यावी मायलेज अधिक आणि मेंटेनन्स कमी असावा. सेकंड हँड की नवीन कार घ्यावी याबाबत कृपया मार्गदर्शन करा.
– शिवशंकर मलिशे, लातूर
तुमचे इतके रनिंग असेल तर तुम्ही ८ ते ९ लाखांत फोर्ड इकोस्पोर्ट डिझेल घ्यावी. ८ लोकांसाठी कार हवी असेल तर बजेट वाढवून टाटा हेक्सा उत्तम ठरेल.
या सदरासाठी प्रश्न पाठवा : ls.driveit@gmail.com
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
नाटकात दुर्गा देवीची भूमिका साकारणाऱ्या १२ वर्षीय मुलीवर बलात्कार
...जेव्हा नरेंद्र मोदी आसाराम बापूच्या पाया पडले होते, व्हिडीओ व्हायरल
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आसाराम बापू शिपायाला म्हणतो जेलमध्ये खाणार, पिणार आणि मस्त मजा करणार
हा असा राम की..
ओरल सेक्समध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या सहप्रवाशांवर जोडप्यानं केला हल्ला
माध्यमे टीका करतील म्हणून सचिनला ‘रणजी’त प्रथम संधी
धोनीची धुलाई अन् रायडूचा राडा , रंगतदार सामन्यात बंगळुरूचा पराभव
राजीनाम्यानंतर गंभीरने पगारही नाकारला , आयपीएलनंतर घेणार भविष्याबाबत निर्णय
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
आदित्य ठाकरे यांची महत्त्वाकांक्षी ‘टॅब’ योजना अखेर गुंडाळली
वाशी बाजारात हापूसला रसायनरंग
 संकेतस्थळांच्या मुस्कटदाबीत भारत जगात अव्वल
व्हेंटिलेटरमध्ये झुरळ अडकल्याने रुग्णाचा मृत्यू
शारदाश्रम अचानक ‘आयसीएसई’शी संलग्न
काँग्रेस रावण तर ममता शूर्पणखा, बंगालचं लवकरच जम्मू-काश्मीर होणार : भाजपा आमदार
आसाराम बापूचा आज फैसला ३ राज्यांमध्ये अलर्ट, जोधपूरचे छावणीत रुपांतर


कानपुर मधील स्टायलिस्ट Adorableshe चा "पोर्टफोलिओ" अल्बम

फोटोग्राफर्स व्हिडिओग्राफर्स लग्नाचे नियोजक सजावटकार स्टायलिस्ट अॅकसेसरीज
फोन आणि संपर्क माहिती दाखवा
फोटो आणि व्हिडिओ 4
आपले पुनरावलोकन लग्नाच्या अल्बममध्ये छापले जाईल, जो आपल्याला "लग्न" विभागात सापडू शकतो.
Wedding.net हे लग्नाच्या तयारीचे व्यासपीठ आहे
सशुल्क सेवा गोपनीयता धोरण
1,66,823 व्यक्तींनी गेल्या महिन्यात Wedding.net ला भेट दिली.
सोशल नेटवर्क मधील खाते वापरुन साइन इन करा


उडणारे पेंग्वीन आणि इतर गोष्टी... | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
उडणारे पेंग्वीन आणि इतर गोष्टी...
आजच बीबीसी ने पर्यावरण बदल वगैरे कारणामुळे पेंग्वीन उडू लागल्याच्या शोधाची माहीती दिली. खालील लघूमाहीतीपट बघण्यासारखा आहे. आपल्यास अजून काही अशा घटना कळल्या असल्यास या चर्चेत टाकाव्यात
सुंदर आणि माहितीपूर्ण माहितीपट
एप्रिल फूल केलेले दिसते आहे. ;-)
माहितीपट फक्त पाहता आला. आवाज मोठा करता येत नाही. नंतर पुन्हा पहावा लागेल.
एप्रिल फूल केलेले दिसते आहे. ;-)
म्हणूनच म्हणले की आपल्यास अजून काही अशा घटना कळल्या असल्यास या चर्चेत टाकाव्यात उ.दा. गुगलचे कस्टम टाईंम:-) हे गुगलवाले बाकी स्मार्ट आहेत पण एप्रिलफूलच्या थापा इतक्या सोप्या (obvious) का मारतात ते कळत नाही...
मुळात आवाज क्षीण होता, पण मोठा करणे मला जमले. खराच माहितीपूर्ण की ट्रिक फोटोग्राफी
बीबीसी ने केलेले ते एप्रिल फूल होते.
पेंग्वीन, शहामृग, एमू, किवी वगैरेसारख्या पक्ष्यांनी आपली उडण्याची क्षमता कधीच गमावलेली आहे. डोडोसारखे पक्षी आपल्या न उडता येण्याच्या त्रुटीमुळे जगातून लोप पावले. परंतु लाखो वर्षांपूर्वी तेही उडणारे पक्षी होते, तेथून उत्क्रांती होत त्यांची हाडे, पिसे, शरीरयष्टी यांत बदल होण्यास प्रचंड वेळ लागला. त्यामुळे पर्यावरणात बदल झाला तर पेंग्वीन्स लागोलाग किंवा काही शे वर्षांतही उडू शकतील असे वाटत नाही.
मुळात आवाज क्षीण होता, पण मोठा करणे मला जमले. खराच माहितीपूर्ण की ट्रिक फोटोग्राफी
पक्षी हे उडताना नेहमी तोंडाने आवाज करतात. चूपचाप उडणारे पक्षी मी सहसा पाहिलेले नाहीत. ऑफिसात बसून उडते पेंग्वीन्स पाहायचे असतील तर त्यांची क्वॅक क्वॅक* ऐकून आजूबाजूचे गोळा होऊ नयेत म्हणून आवाज मोठा केला नाही.
* कॅनेडियन गीजची क्वॅक क्वॅक अखंड ऐकून पेंग्वीन्सही क्वॅक क्वॅक करत असतील असा माझा गैरसमज झाला आहे. (आवाज अजूनही ऐकलेला नाही. आज घरी जाऊन ऐकायला हवा. ;-))
अनफिट सचिन रिटायर होतोय...
मराठी भाषा हा माझा प्राणवायु आहे.
वाढत्या वयानुसार स्वतःला फिट ठेवणे अवघड जातंय, हे आता सचिन तेंडुलकरनेही मान्य केलंय. अहमदाबाद कसोटीआधी कंबरेखालचे दुखणे पुन्हा बळावल्याने, लवकरच निवृत्ती जाहीर करण्याचे संकेत सचिनने दिलेत. पूर्ण बातमी इथे वाचा.
आकाशात भरार्‍या मारणार्‍या पेंग्विनच्या थव्यांसारखे सुंदर जगात काहीच नाही. आमच्या बॉल्टिमोर शहरावरती हे हृदयंगम दृश्य फारसे दिसत नाही. तरी या सुंदर फितीने सकाळी सकाळी चेहर्‍यावर हास्य आणले.
असे बरेच पेंग्विन उडताना मी स्वतः पाहिले आहेत.
राजहंस आणि पेंग्विन यांची संकरीत 'स्वँग्विन' नावाची जात विकसित करण्याचे प्रयत्न जपानच्या 'निहॉन नॅशनल सेल्युलर रिसर्च लॅब' या संस्थेत सुरू असल्याचे अनेकांना माहित असेलच. ;)
राजहंस आणि पेंग्विन यांची संकरीत 'स्वँग्विन' नावाची जात विकसित करण्याचे प्रयत्न जपानच्या 'निहॉन नॅशनल सेल्युलर रिसर्च लॅब' या संस्थेत सुरू असल्याचे अनेकांना माहित असेलच. ;)
 तसेच हा पक्षी केवळ चिमणीच्या आकारात काँपॅक्ट करण्यातही या जपान्यांना यश मिळाल्याचे ऐकून आहे.
आणि तो काँपॅक्ट -
स्वँग्विन पक्षी घरात ठेवायचा असेल तर केवळ दुधाच्या बर्फाच्या पिंजर्‍यात ठेवावा लगतो म्हणे. :):)
गूगलने बर्‍याच लोकांना गंडवले आहे. गेल्या वर्षी गूगल टिस्प Google TiSP (Toilet Internet Service Provider) ने मजा आणली होती. यावर्षी जीमेल कस्टम टाइम (Gmail Custom Time) नेही असाच गोंधळ घातला :) गूगलच्या सगळ्या बनवाबनवीची माहिती इथे पाहा. कमाल आहे बुवा यांची
गूगलने अगदी खरे वाटावे असे एप्रिल फूल बर्‍याचदा केले आहे. गूगल रोमान्स हे "Dating is a search problem. Solve it with Google Romance." असे ब्रीदवाक्य घेऊन आलेले पोर्टल डेटिंग साइट्सना मिळणार्‍या 'हिट्स' पाहून गूगलने सुरू केले असावे असे वाटले होते. तसेच गेल्या वर्षी जीमेल पेपर ची अशीच घोषणा केली होती, त्यात तुमच्या जीमेल खात्यावरील विरोप मुद्रित स्वरूपात (जाहिरातींसह) पाठवण्याची नि:शुल्क व्यवस्था शिवाय अटॅचमेंटमधील चित्रे गुळगुळीत कागदांवर मुद्रित करून पाठवण्याची व्यवस्था आहे असे म्हटले होते. बाकी चंद्रावर प्रयोगशाळा आणि नोकरीची संधी वगैरे गंमतही केली आहे असे तुम्ही दिलेल्या दुव्यावर दिसले.
प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे [03 Apr 2008 रोजी 01:07 वा.]
आकाशात भरार्‍या मारणार्‍या पेंग्विनच्या थवा पाहतांना आनंद वाटला.
उडते पेंग्वीन्स मस्तच आहेत.
मागच्या हिवाळात अंटार्क्टिका ते सैबेरिया असे स्थलांतर करणार्‍या पेंग्वीन्सचा
आमच्या नाशिक जवळच्या पक्षिअभयारण्यात त्यांचा एक थवा उतरला होता.
तो पहायला काय गर्दी जमली होती.
मागच्या हिवाळात अंटार्क्टिका ते सैबेरिया असे स्थलांतर करणार्‍या पेंग्वीन्सचा
आमच्या नाशिक जवळच्या पक्षिअभयारण्यात त्यांचा एक थवा उतरला होता.
महाराष्ट्र सरकारने पर्यटकांना त्यांचे व्यवस्थित दर्शन व्हावे म्हणून काचेची मचाणे बांधली होती त्याची आठवण झाली.


नकाशा आणि कुंडली | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
एका परिचिताला भेटायला मी त्याच्या घरी गेलो होतो, त्या वेळेस तो घरी नव्हता. त्याच्या शाळकरी मुलाने दरवाजा उघडला. "आई आणि बाबा थोड्याच वेळात येणार आहेत." असे मला सांगितले आणि तो पुन्हा आपल्या अभ्यासाला लागला. त्या वेळी तो भूगोलाचा गृहपाठ करीत होता. तो संपल्यावर त्याने वह्या, पुस्तके आणि नकाशे नीट जागेवर ठेवले आणि तो माझ्यासमोर येऊन बसला.
मी त्याला विचारले,"तुला भूगोल विषय आवडतो का रे
तो म्हणाला, "हो. जगाची खूप माहिती त्यातून आपल्याला मिळते."
"तुझ्याकडे अजून एखादा कोरा नकाशा आहे कां
"आहेत ना. नेहमीच ते लागतात म्हणून मी भरपूर नकाशे आणून ठेवले आहेत."
 आईबाबा येईपर्यंत आपण एक खेळ खेळू."
मी त्याला विचारले, "तू नुकताच कोठल्या गांवाला जाऊन आलास
तो म्हणाला,"मागल्या महिन्यात आम्ही सगळे डेक्कन क्वीनने पुण्याला गेलो होतो."
मी म्हंटले, "अरे वा मग आता आज पुण्याला जायला निघालेली दख्खनची राणी या वेळी कुठपर्यंत गेली असेल ते दाखव."
त्याने मनाशी थोडा विचार केला आणि खंडाळ्याच्या घाटाची जागा नकाशात दाखवली आणि मला म्हणाला, "आता तुम्ही लेटेस्ट कुठे गेला होता ते दाखवा."
"मी परवाच संध्याकाळच्या विमानाने कोलकात्याहून परत आलो. या वेळेपर्यंत ते विमान नागपूरच्या आसपास इथे कुठे तरी उडत असणार." असे सांगत मी नकाशावर खूण केली.
एवढ्यात त्याचे आईबाबा परत आले. आल्या आल्या वडिलांनी सांगितले, "एका आप्ताबद्दल मार्गदर्शन घ्यायला त्याची कुंडली घेऊन आम्ही आमच्या गुरूंकडे गेलो होतो.
मी म्हंटलं, " मला ती कुंडली पहायला देता का मलाही त्यात काय काय दिसतंय् ते जरा पहायचंय्."
मी जास्तच आग्रह धरल्यावर त्या व्यक्तीच्या कुंडलीच्या घड्या घातल्या आणि त्याचे नांव, गांव, जन्मतारीख इत्यादी सर्व तपशील व्यवस्थितपणे झांकून फक्त कुंडलीची चौकट त्यांनी माझ्यासमोर धरली. त्यातल्या त्रिकोन चौकोनात मांडलेले १ ते १२ आंकडे आणि कुठेकुठे लिहिलेली र चं मं असली अक्षरे यातून मला काडीचाही बोध होणे शक्यच नाही याची त्यांना दोनशे टक्के खात्री होती.
त्या गृहस्थाने माझ्यासमोर धरलेली कुंडली थोडी पाहून होताच मी डोळे मिटून एक दीर्घ श्वास घेतला आणि खर्जाच्या आवाजात बोलायला सुरुवात केली. "मी त्या मुलाच्या जन्मकाळात गेलो आहे. रात्रीचा पहिला प्रहर आहे. सगळीकडे अंधार पसरला आहे. चंद्र अजून मावळायचा आहे. पण आकाशात ढगांची गर्दी असल्यामुळे फारसे चांदणे दिसत नाही. झांजा आणि टाळ्या वाजवून बरेच लोक आरत्या करताहेत. त्यात मोठ्या घंटांचा आवाज नाही. याअर्थी त्या आरत्या देवळात नसून घरोघरी चालल्या आहेत. सगळीकडे आरास केलेली दिसते आहे. हो, हा गणेशोत्सवच साजरा होत आहे. कांही जागी गौरींचे मुखवटेसुद्धा दिसत आहेत. इथपर्यंत बरोबर आहे ना
दोघांनीही थोड्या आश्चर्यानेच होकारार्थी माना डोलावल्या. मी पुढे सांगायला लागलो, "उत्सव सुरू आहे, पण त्यात नेहमीचा उत्साह दिसत नाही. सगळे लोक कसल्या तरी भीतीच्या दाट छायेत वावरत आहेत. या मुलाच्या घरातील वातावरण तंग आहे. जवळची कोणी व्यक्ती भूमीगत झालेली आहे किंवा बंधनात अडकली आहे. त्यामुळे इतर लोकांची अवस्था 'तोंड बांधून बुक्क्यांचा मार' अशागत झाली आहे. मुलाच्या जन्माचा आनंद गाजावाजाने साजरा करायच्या मनस्थितीत यावेळी कोणीही नाही."
जसजसे मी एक एक वाक्य हळू हळू बोलत होतो आणि त्या दोघांचे चेहेरे पहात होतो, त्यांच्या मनातले वाढते आश्चर्य त्यावर दिसत होते. भूतकाळातून हलकेच मी वर्तमानकाळात येऊन सांगितले, "हा मुलगा आता तिशीत गेला असला तरी अजून नीटपणे मार्गी लागलेला दिसत नाही. नेहमी धरसोड करण्याची त्याची वृत्ती आहे. कुठल्याही गोष्टीत तो उत्साहाने भाग घेत नाही. त्याच्या मनात कसली हौस, ऊर्मी, महत्वाकांक्षा नाही. कोणतेही काम करतांना त्याला आत्मविश्वास वाटत नाही. त्यामुळे सगळ्यांना त्याच्या भविष्याची काळजी वाटते."
"पण तुम्हाला इतकी तंतोतंत बरोबर माहिती कुठून मिळाली" त्यांनी मला आश्चर्याने विचारले.
"म्हणजे तुम्हाला ही माहिती कुंडलीमध्ये मिळाली" त्यांचा विश्वास बसत नव्हता.
मी सांगितले, "तुम्ही जरी माझ्यापासून लपवून ठेवली असली तरी त्या मुलाच्या जन्माची वेळ मला या कुंडलीतल्या ग्रहांच्या जागांवरून मिळाली. त्या वेळी वर्षा ऋतु होता, गौरीगणपतीचा उत्सव सुरू होता, देशात आणीबाणीची परिस्थिती होती आणि त्याचा तुमच्या परिवारावर जबर आघात झाला होता हे सगळं सामान्यज्ञानावरून ओघानं माझ्या ध्यानात आलं. कुटुंबावर आलेल्या त्या संकटांसाठी या तान्ह्या मुलाला जबाबदार धरून आणि त्याला नतद्रष्ट अपशकुनी कारटं म्हणून त्याची अवहेलना आणि हेळसांड झाली असेल. अशा परिस्थितीत आणि वातावरणात वाढलेल्या मुलाच्या मनावर त्याचा काय परिणाम झाला असेल यावर मी मानसशास्त्राच्या आधाराने अंदाजाने खडे मारत राहिलो आणि ते नेमके लागत गेले एवढेच
"पण तुम्हाला त्या मुलाच्या जन्माची वेळ तरी कुंडलीवरून कशी समजली
"ते एक सरळ साधे विज्ञान आहे. ही जन्मकुंडली म्हणजे आभाळाचा एक नकाशा आहे आणि त्या मुलाच्या जन्माच्या वेळी कोणते ग्रह आकाशाच्या कोणत्या भागात होते ते त्यात दाखवलेले आहे. आता मी अमोलबरोबर खेळत होतो तेंव्हा भारताच्या नकाशावर या खुणा केल्या आहेत. मुंबईहून पुण्याला जाणारी दख्खनची राणी त्या वेळी कोठे धावत असेल आणि कोलकात्याहून मुंबईकडे येणारे विमान कोठे उडत असेल ते खुणा करून या नकाशात दाखवले आहे. या कुंडलीचे स्वरूप अगदी तसेच आहे. आणखी तासाभरात डेक्कन क्वीन पुण्याला पोचेल आणि विमान मुंबईला. म्हणजे त्यांच्या जागा बदलतील. त्याचप्रमाणे हे ग्रह आपल्या कक्षेत फिरत असतांना एका राशीतून दुसर्‍या राशीत जात असतात. आपल्याला त्यांच्या गती माहीत असतील तर त्यांच्या स्थानावरून वेळेचा हिशोब करता येतो."
त्यांना माझे सांगणे समजले नव्हते. ते म्हणाले, " तुम्ही या कुंडलीवरून इतक्या वर्षांपूर्वीची जन्मवेळ पटकन कशी काढली ते नीट सांगा."
मी सांगू लागलो,"त्यासाठी आधी तुम्हाला या कुंडलीचा ढोबळ अर्थ समजून घ्यावा सागेल. मघाशी मी सांगितलंच की कुंडली हा एका विशिष्ट वेळी आभाळातील ग्रहांची स्थिती दाखवणारा साधा नकाशा आहे. म्हणजे या मुलाचा जन्म ज्या वेळी झाला त्या वेळी कोणता ग्रह कुठल्या राशीमध्ये होता ते यांत दाखवले आहे. भूगोलातील नकाशा कसा काढायचा याचे कांही प्रमाणित नियम आहेत. कोणताही नकाशा आपल्यासमोर उभा धरला तर उत्तर दिशा नेहमी वरच्या बाजूला, दक्षिण दिशा खालच्या बाजूला, पूर्व आपल्या उजवीकडे आणि पश्चिम डावीकडे दिसते. मुंबई, दिल्ली, कोलकाता वगैरे गांवे त्यात वेगवेगळ्या दिशांना विखुरलेली दिसतात. कुंडली बनवण्यासाठी वेगळे नियम आहेत. यात आकाशगोलाचे बारा काल्पनिक समान भाग करून त्या भागांना बारा राशी अशी नांवे दिली आहेत. बाराव्या मीन राशीला लागून लगेच पुन्हा तिच्यापुढे पहिली मेष रास येते. अशा प्रकारे त्या बारा भागांची एक सलग साखळी बनते. एका आयताकृती आकृतीमध्ये त्रिकोन आणि चौकोन आंखून त्यात हेच भाग विशिष्ट तर्‍हेने बसवतात आणि त्यातील प्रत्येक खणातली रास अंकाद्वारे दाखवतात. उदाहरणार्थ मेष, वृषभ, मिथुन या राशी १, २, ३ अशा रीतीने दाखवतात. आकाशात या राशी ज्या क्रमाने दिसतात त्याच क्रमाने त्या कुंडलीत दाखवतात. त्याच क्रमाने सर्व ग्रहांचे या राशीमधून भ्रमण होत असते. त्याशिवाय संपूर्ण राशीचक्रच आकाशात सतत फिरत असते. एक एक रास क्रमाने पूर्वेला उगवते आणि पश्चिमेकडे सरकत जाऊन अखेर अस्त पावते. म्हणजे आता ज्या ठिकाणी मेष रास दिसते त्या जागी दोन तासानंतर वृषभ रास येईल, तिच्या जागी मिथुन वगैरे. यामुळे यातील प्रत्येक चौकोन व त्रिकोणातील आंकडे दर दोन तासांनी बदलत जातात, तसेच त्या राशीत असलेले ग्रह त्यांच्याबरोबरच कुंडलीमधल्या आपल्या जागा बदलत जातात. नकाशातील महाराष्ट्र, गुजरात वगैरे राज्ये आणि मुंबई, कोलकाता वगैरे गांवे आपापल्या जागी स्थिर असतात आणि त्यांच्या आधाराने आपण विमान किंवा आगगाडी कशी जाते हे दाखवू शकतो. पृथ्वीचा गोल (मॉडेल) आपण हाताने फिरवला तर त्यावर असलेले सारे खंड फिरतांना दिसतात. कुंडलीमधल्या राशी मात्र हळू हळू सरकत जात नेहमीच दर दोन तासांनी आपल्या जागा बदलतात आणि त्याशिवाय ग्रह एका राशीमधून दुसर्‍या राशींमध्ये जात असतात हा त्या दोन्हीमधला फरक आहे. त्यामुळे कुंडलीमध्ये दिलेली स्थिती ही फक्त एका विशिष्ट वेळेपुरती असते. ती एकदा बदलली की दुसर्‍या दिवशी त्याच वेळेस कदाचित येईल. तिसरे दिवशीपर्यंत चंद्राने रास बदललेली असते, महिनाभरात रवी, बुध आणि शुक्र हे ग्रह सरकतात आणि कालानुसार इतर ग्रह पुढील राशीत जात असतातच. यामुळे आपल्या आयुष्यभरात एकच स्थिती सहसा पुन्हा कधी तशीच्या तशी येत नाही,
नकाशा व कुंडली: आनंद घारे
आता ही कुंडली पहा. या कुंडलीमधील वरचा चौकोन लग्नरास दाखवतो. याचा अर्थ पूर्वेच्या क्षितिजावर जिथे सूर्य रोज उगवतो तिथे त्या वेळी अमूक रास होती. त्याच्या खालील चौकोनात पश्चिमेच्या क्षितिजावरील रास दिसते. उजवीकडच्या बाजूला दिसणार्‍या सगळ्या राशी त्या वेळी आभाळात होत्या आणि डावीकडच्या राशी मावळलेल्या होत्या. या कुंडलीत सूर्य डावीकडल्या घरात दिसतो, म्हणजे तो तासा दोन तासापूर्वीच अस्ताला गेला होता. त्यामुळे रात्रीच्या आरत्यांची वेळ झाली होती. चंद्र उजवीकडे दुसर्‍या घरात दिसतो. त्याला मावळायला अजून तीन चार तास अवकाश होता. प्रत्येक अमावास्येच्या दिवशी सूर्य व चंद्र आभाळात एकाच ठिकाणी येतात. सूर्यप्रकाशाने उजळलेला चंद्राचा अर्धा भाग पृथ्वीच्या विरुद्ध दिशेला असतो. चंद्राच्या पृथ्वीकडील बाजूवर सूर्यप्रकाश न पडल्याने काळोख असतो. शिवाय त्यावेळी सारे आभाळ सूर्याच्या प्रकाशाने उजळलेले असते. त्यामुळेच अमावास्येच्या दिवशी आभाळात सूर्य़ाच्या शेजारीच असलेला चंद्र आपल्याला दिसत नाही. त्यानंतर तो दररोज पन्नास मिनिटे सूर्याच्या मागे पडत जातो. या कुंडलीतला चंद्र सूर्यापासून तीन राशी दूर गेला आहे याचा अर्थ त्या दिवशी शुद्धपक्षातील सप्तमी किंवा अष्टमी ही तिथी होती. वेळ समजली आणि तिथी समजली. त्या वेळी सूर्य सिंह राशीत होता याचा अर्थ भाद्रपद महिना सुरू होता. म्हणजे गणपती आणि गौरीचे उत्सव सुरू होते. अशा रीतीने सूर्य व चंद्र यावरून अंदाजाने महिना, तिथी आणि वेळ मला समजली."
"पण तुम्हाला वर्ष कसं समजलं
"त्यासाठी गुरू आणि शनी या दूरच्या ग्रहांचा उपयोग होतो. गुरू आपल्या कक्षेतील भ्रमण बारा वर्षात पूर्ण करतो. त्यामुळे तो एका राशीत एक वर्षभर राहतो आणि दर बारा वर्षांनी पुन्हा सुरुवातीच्या राशीत परत येतो. या कुंडलीमध्ये गुरू ग्रह आजच्या मानाने २ घरे पुढे दिसतो. बारा वर्षांपूर्वी तो आजच्याच राशीत होता. म्हणजेच या कुंडलीतल्या जागेवर तो १० , २२ आणि ३४ वर्षापूर्वी होता. त्या वेळी शनी आजच्या मानाने १ घर मागे होता. त्याला एक रास ओलांडून जायला तब्बल अडीच वर्षे लागतात. त्यामुळे तोसुद्धा कुंडलीत दाखवलेल्या जागी ३-४ किंवा ३३-३४ किंवा ६३-६४ वर्षापूर्वी होता. या दोन्ही गोष्टी पाहिल्यावर ३३-३४ वर्षापूर्वीचा काळ निश्चित होतो. म्हणजे वर्ष. महिना, तिथी आणि वेळ या सगळ्या गोष्टींचा अंदाज मला या कुंडलीवरून आला. कुंडली म्हणजे काय हे माहीत असेल तर एवढी माहिती कळायला कितीसा वेळ लागला
या गोष्टीतली संवाद काल्पनिक असले तरी दिलेली शास्त्रीय माहिती खरी आहे.
प्रकाश घाटपांडे [08 Sep 2009 रोजी 14:32 वा.]
वा वा आनंद शास्त्री घारे. उत्तम विवेचन. एकाने मला सांगितले कि ज्योतिषी खरा कि खोटा हे ओळखण्यासाठी राहु केतु एकत्र लिहायचे. मी त्याला म्हटले नकाशात मुंबईच्या जागी पुणे लिहिले तर तुला समजेले की नाही तो हो म्हणाला. मग तसच ही कुंडली म्हणजे जन्मवेळचा नकाशा आहे. लहान मुलाची कुंडली घेउन ज्योतिषाला तु माझी आहे म्हणुन खोटा सांगितल तर तो ज्योतिषशास्त्राचा अवमान केला याची फळे भोगावी लागतील अशी भिती तो तुला घालेल व खर काय ते सांगेल.
विनायक गोरे [09 Sep 2009 रोजी 00:00 वा.]
कुंडलीची तोंडओळख करून देणारा लेख आवडला. कृपया क्रमशः लेखमाला लिहावी.
बाल सान्दीपानी [09 Sep 2009 रोजी 00:17 वा.]
कथेच्या आधारे कुन्डलीची माहीती सांगणारी पध्दत आवडली.
अपेक्षेप्रमाणे घारेसरांनी एरवी क्लिष्ट वाटणारी माहिती रोचक पद्धतीने मांडली आहे.
एखाद्या कुंडलीचे चित्र सोबत असते तर समकजायला अधिक सोपे गेले असते असे वाटले.
समाजातली सामाजिक जाणीवही अगदी नसल्यातच जमा आहे. सुस्त, मद्दड जनता गोळाभर अन्न गिळून, टीव्हीवरच्या मालिका बघून झोपी जात आहे - सन्जोप राव
आनंद घारे यांचा, त्यांच्या शैलीला आणि लौकिकाला जागणारा लेख....
खूप आवडला. खरे तर इतक्या सोप्या भाषेत कुंडली वगैरे सारे समजावून सांगितले तर कोण त्यांना (म्हणजे कुंडली, भविष्य सांगणारे यांना) यापुढे नावे ठेवेल
ऋषिकेश म्हणतो त्याप्रमाणे चित्र खरेच हवे होते. अजून स्पष्ट झाले असते.
कृपया देता आले तर प्रतिसादात द्यावे.
मराठी असे आमुची मायबोली तिला बैसवूं वैभवाच्या शिरी |
श्री.आनंद घारे यांचा लेख वाचून मी स्तंभित झालो. कुंडलीच्या पहिल्या घरात(तनु स्थान) लग्नरास नोंदवतात, पुढे क्रमाने अकरा राशी लिहितात, तसेच जन्मसमयी कोणते ग्रह कोणत्या राशीत आहेत तेही कुंडलीत असते.हे सर्व माहीत होते.पण रवि-चंद्र यांच्या स्थानांवरून जन्म शुक्ल पक्षात की वद्य पक्षात हे सहज ओळखता येते,जन्मतिथीचा अंदाज करता येतो, गुरु शनी यांची आजची गोचरस्थिती ठाऊक असेल तर पत्रिकेतील स्थानांवरून व्यक्तीच्या वयाचा अंदाज बांधता येतो, याची कल्पनाही नव्हती.हा लेख वाचून हे सर्व सहजतेने समजले.श्री.आनंद घारे यांना शतशः धन्यवाद
लेखमाला अतिशय सुंदर आणि सहज आहे.
पुढच्या भागात चित्रे ही आहेत. घारेजींच्या ब्लॉग वर आधी वाचले होते
प्रतिसाद लिहिताना १०% हून अधिक रोमन अक्षरे वापरू नयेत.
प्रतिसाद लिहिताना १०% हून अधिक रोमन अक्षरे वापरू नयेत.
प्रतिसाद लिहिताना १०% हून अधिक रोमन अक्षरे वापरू नयेत.
प्रतिसाद लिहिताना १०% हून अधिक रोमन अक्षरे वापरू नयेत.
प्रतिसाद लिहिताना १०% हून अधिक रोमन अक्षरे वापरू नयेत.
फलज्योतिष किंवा पत्रिकेच्या आधारे भविष्य वर्तवायची कला याबद्दल फारशी माहिती नाही. पण ज्योतिष म्हणजे गणित आणि पत्रिका म्हणजे आकाशगोलाचा 'भूगोल' हे माहीत होते. लेख वाचताना खूपच मजा आली. खरं म्हणजे लेख वाचताना आपण एखाद्या खजिन्याच्या शोधात भाग घेतो आहोत असेच वाटत होते. प्राचीन काळी ज्योतिषाचा मुख्य हेतू कालगणना हा होता असे ऐकले होते त्याची आठवण झाली.
लेख फारच आवडला. या विषयावर आणखी लेख वाचायला नक्कीच आवडेल.
वीज कडाडुन पडता तरुवर कंपित हृदयांतरि होती
टक्कर देता फत्तर फुटती डोंगर मातीला मिळती
झंझावातापोटी येऊन पान हलेना हाताने
कलंक असला धूऊन टाकणे शिवरायाच्या राष्ट्राने
फलज्योतिष किंवा पत्रिकेच्या आधारे भविष्य वर्तवायची कला या गोष्टीवर माझा विश्वास नाही. मला फक्त ऍस्ट्रॉनॉमीमध्ये किंचित रस आहे. ऍस्ट्रॉलॉजीमध्ये नाही.
उपक्रमावर थेट चित्र देता येत नाही. त्याचा दुवा द्यावा लागतो. यात घोटाळा होऊ नये म्हणून मी ते दिले नव्हते. आता ते खाली देण्याचा एक प्रयत्न करीत आहे.
लेख आणि चित्रही आवडले.
कुंडली म्हणजे नकाशा असतो हे माहिती होते, पण इतकी माहिती एकाच लेखातून मिळाली. समजून घेत आहे.
गणित ज्योतिषाबद्दल मला नेहमीच कुतूहल आणि आस्था वाटत आली आहे.
आकाशाचा ग्रहणवर्तुळाच्या स्थानांचा (एक्लिप्टिक) नकाशा सूत्ररूपाने चौकोनी कागदावर मांडयची युक्ती फारच कल्पक आहे.
कथारूपाने नकाशाची ओळखही फार चांगली उतरली आहे.
कुतुहल वाटणार्‍या विषयाची सुटसुटीत मांडणी केल्याने विषय चांगला समजला.
एक शंका - अक्षांशांचा विचार या खगोलगणितात मुळीच केला जात नाही काय
(रेखांशांमुळे अनेक मिनिटांचा फरक पडतो. तसा अक्षांशांमुळे मुळीच पडत नाही काय
मला फक्त कुंडली कशी तयार करतात एवढे माहीत आहे. त्यासाठी पंचांगात प्रमाण जागा दिलेली असते, तसेच कांही मोठ्या शहरासाठी सूर्योदयाच्या वेळा वगैरे कांही पंचांगात दिलेल्या असतात. कुंडली तयार करण्याच्या सॉफ्टवेअरमध्ये अक्षांश व रेखांश हे दोन्ही द्यावे लागतात. माझी धाव त्यापुढे कधी गेली नाही.
वरील प्रतिसादात मी पृथ्वीच्या अक्षांश व रेखांशाबद्दल लिहिले आहे. आपल्या डोक्यावरचे संपूर्ण तारामंडळ ध्रुवतार्‍याभोवती फिरत असलेले दिसते. त्या गोलाचे अक्षांश व रेखांश काढले तर त्याच्या प्रत्येकी तीस रेखांशामधून एक रास बनते. त्यातील अक्षांशाचा उल्लेख कुंडलीत होत नाही. उत्तर ध्रुवावर गेल्यास बाराच्या बारा राशींचा उत्तरेकडील अर्धा भाग एका वेळी पहायला मिळेल आणि उरलेला अर्धा भाग कधी दिसणारच नाही.
अक्षांश : आणखी माहिती
इतरत्र (म्हणजेच विकी आणि गूगलवर) ;) शोधले. काही पाश्चात्य कुंडली पद्धती अक्षांशांचा विचार करतात असे आढळले.
कोच आणि प्लाचिडियन 'गृह' पद्धतीत (House Systems)असा विचार केला जातो. (हे आणि हेही पहा)
भारतात असा विचार केला जातो का
लेख कालच वाचला होता पण प्रतिसाद देण्यास आत्ता वेळ झाला. सोप्या भाषेतला माहितीपूर्ण लेख खूपच आवडला. अशा पद्धतीचे आणखी लेख येऊ द्यात.
आहे, लेख अतिशय आवडला. याबद्दल अधिक वाचायला आवडेल.
विसुनाना आणि ऋषिकेशशी सहमत
विसुनाना आणि ऋषिकेशशी अगदी सहमत. उपक्रमाच्या सत्याग्रही व पुरोगामी परंपरेला धरून दिलेले फलज्योतिषाची 'पोल' खोलणारे तुमचे प्रतिसाद तर भयंकर आवडले होते.
लेख खूपच सुंदर आणि माहितीपूर्ण आहे. ज्योतिषशास्त्रातील क्लिष्ट गणित इतके सोपे करून सांगितले त्याबद्दल आभार.
हा लेख वाचून या विषयाबद्दल असलेले कुतूहल आणखी वाढले. खरंच, या विषयावर लेखमाला लिहा. आमच्या ज्ञानात अमूल्य भर पडेल.
प्रकाश घाटपांडे [10 Sep 2009 रोजी 09:36 वा.]
आडवी कुंडली उभी केली की समजायला सोपी जाते. आमचे ज्येष्ठ मित्र व गुरु कै. माधव रिसबुड यांच्या फलज्योतिष शास्त्र म्हणजे केवळ स्वैर ठोकताळ्यांचे भारुड या पुस्तकातील चित्र पहा खर तर या निमित्ताने हे दुर्मिळ पुस्तक इथे द्यायला हव. असो
हे छान चित्र मी लिहिलेल्या गोष्टी अधिकच स्पष्ट करते.
एक महत्वाची गोष्ट अशी आहे की आकाशात असलेल्या राशींचा क्रम पश्चिमेकडून पूर्वेकडे घड्याळाच्या उलट (अँटिक्लॉकवाइज) दिशेने वाढत जातांना दिसत आहे. याचाच अर्थ सर्व ग्रह आपल्या डोळ्यांना रोज रात्री पूर्वेकडून पश्चिमेकडे जातांना दिसत असले तरी ते राशीचक्रात पश्चिमेकडून पूर्वेकडे जात असतात. त्यामुळे ते आपल्याला इतर तार्‍यांच्या मानाने मागे पडतांना दिसतात. सूर्य रोज एक अंश मागे पडतो तर चंद्र तब्बल तेरा अंशाने मागे जात रोज नक्षत्र बदलतो.
आपण दिलेल्या चित्राचा संदर्भ घेता, कुंडलीच्या लग्न घरात (१ लिहिलेल्या घराला असेच म्हणतात ना) कोणत्या राशीचा क्रमांक येणार) कोणत्या राशीचा क्रमांक येणार मिथुम की कर्क म्हणजे ३ की ४
मिथुन असावी असं मला वाटतंय पण साशंक आहे.
प्रकाश घाटपांडे [10 Sep 2009 रोजी 12:28 वा.]
समजण्याच्या सोयी साठी येथे आकृती क्रमांक १ मधील खालील आकृती प्रथमस्थानात लग्नरास ही मेष(१) घेतली आहे. राशीचा आकडा स्थानात लिहिण्याची पद्धत आहे. पण वरील आकृतीत मात्र पुर्वक्षितिजावर मिथुन रास उगवलेली आहे. वर्तुळाच्या बाहेरील आकडा राशीचा आहे तर वर्तुळाच्या आतील आकडा स्थानाचा आहे. ( जरा गोंधळच झाला आहे इथे) अवकाश गोल म्हणजे एक कलिंगड आहे असे मानले तर त्याचे समान १२ खाप करायचे.म्हणजे एक फोड झाली ३० अंश ची. थोडक्यात अवकाशगोलातील ३० अंशांचा दक्षिणोत्तर पट्टा म्हणजे रास्. आता अवकाश गोल हे एक कलिंगड मानुन तुम्ही जमीनवरुन अवकाशात पहात असलेला अर्धा गोलार्ध (उदित) व पायाखाली पाताळात (अनुदित) असणारा गोलार्ध हा मिळुन बारा राशी. पुर्वेकडे तोंड करुन उभे रहा. क्षितिजाला चिकटलेला पुर्व बिंदु म्हणजे लग्न बिंदु आकाशाकडे पहात तोंड मागे न्या पश्चिम क्षिताजापर्यंत . डोक्यावरचा बिंदु म्हणजे दशम स्थान . पश्चिम क्षितिजावर सप्तमस्थान . आता अंदाजाने अवकाशाच्या सहा फोडी करा. डोक्यापासुन पुर्व क्षितिजापर्यंत ३ व पश्चिम क्षितिजापर्यंत ३ एकुण सहा राशीत १८० अंश पुर्ण.
प्लॅनेटोरियम मधे जसे घुमटावर पुर्वेकडुन पश्चिमेकडे मावळणारे तारे सरकत जातात त्या विवक्षित ३० अंशाच्या पट्टयाला रास मानुन असा पट्टा सरकत जातो २४ तासात १२ राशी प्रत्येक रास २ तास
राशीचक्र थोडक्यात समजावून सांगितल्याबद्दल धन्यवाद.
माझ्या मते या चित्रात मिथुन रास उगवलेली दिसत आहे, कर्क रास अजून जमीनीच्या खाली आहे. क्षणभरानंतर ती रास लग्नरास बनेल. सीमारेषेवर नेहमीच थोडा संभ्रम असतो
सीमारेषेवर नेहमीच थोडा संभ्रम असतो.
अश्यावेळी नेमकं काय करतात आधीची रास, जी उदित आहे, तिलाच पहिली रास मानतात का
आकाशात प्रत्यक्षात रेघा मारलेल्या नाहीत. त्याची बारा राशींमध्ये केलेली विभागणी काल्पनिक आहे. त्यातसुद्धा मतभेद आहेत. पाश्चिमात्य लोकांच्या गणितानुसार सूर्य २१-२२ तारखेकडे एका राशीतून दुसर्‍या राशीत जातो तर भारतीय पद्धतीनुसार त्याची सगळी संक्रमणे १४-१५ तारखेच्या सुमारास येतात. जे लोक कॅलेंडरे, पंचांगे वगैरे तयार करतात ते त्यांच्या परंपरागत पद्धतीनुसार हे ठरवतात. त्यात नैसर्गिक असे काहीसुद्धा नाही.
माझ्या लेखाला मिळालेले प्रतिसाद वाचून मला धन्य वाटले. त्यातले 'लौकिक' वगैरे शब्द वाचून थोडे अवघडल्यासारखे होते. कारण या क्षेत्रात मला कोणी साधे ओळखत असेल असे मला वाटत नाही. मी एक मेकॅनिकल इंजिनीअर आहे आणि माझा सर्व जन्म लोखंडाशी ठाकठूक करण्यात घालवला आहे. (त्यामुळे कधी कधी नकळत माझ्या हातात हातोडा येत असेल). इतर विषयात प्राविण्य मिळवण्याइतका माझा अभ्यास नाही. त्यामुळे लेखमाला करणे थोडे कठीण आहे, पण जमेल तसे आणि सुचेल तसे लिहिण्याचा प्रयत्न करीन. सर्व प्रतिसादलेखकांना धन्यवाद
मला फार आवडला हा लेख मस्तच लिहीलाय, आणि संवादांमुळे अजुन मजा आली
सोप्या शब्दात सुंदर माहिती. लेख खूप आवडला.