Set a new benchmark environmental component ganesamurti पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तीचा नवा पायंडा | eSakal

पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तीचा नवा पायंडा
सोमवार, 12 सप्टेंबर 2016
कळणे - उत्सवांच्या परंपरांमधील कालबाह्य गोष्टींना छेद देण्याचा प्रयत्न नेहमीच केला जातो. बांद्यातील अनुराधा रुपेश पाटकर यांनी पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती विसर्जनाचा नवा पायंडा घातला आहे. घरच्या गणपतीची पूजा करण्यासाठी पुरोहिताची वाट पाहण्याची परंपरा आपल्याकडे आहे; परंतु सौ. पाटकर यांनी पुरोहिताशिवायच स्वतःच गणपतीची पूजा केली.
कळणे - उत्सवांच्या परंपरांमधील कालबाह्य गोष्टींना छेद देण्याचा प्रयत्न नेहमीच केला जातो. बांद्यातील अनुराधा रुपेश पाटकर यांनी पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती विसर्जनाचा नवा पायंडा घातला आहे. घरच्या गणपतीची पूजा करण्यासाठी पुरोहिताची वाट पाहण्याची परंपरा आपल्याकडे आहे; परंतु सौ. पाटकर यांनी पुरोहिताशिवायच स्वतःच गणपतीची पूजा केली.
गणेशोत्सवातील प्रदूषण हा नेहमीच चर्चेचा विषय असतो. प्लास्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्ती, मूर्तींसाठी वापरण्यात येणारे घातक रासायिक रंग आदींमुळे मोठ्या प्रमाणात जलप्रदूषण होते. त्यामुळे गणेश मूर्ती दान करण्याची मोहीम अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीने सुरू केली आहे. अर्थात या मोहिमेला शहरी भागात प्रतिसाद मिळत आहे; परंतु कोकणातील ग्रामीण भागात मूर्ती दान करण्याचा विचार रुजणे जरा कठीणच. येथील गणपतीच्या मूर्तींचे नद्या, ओढे, तळ्यांमध्ये विर्सजन करण्यात येते. गेल्या काही वर्षांत घरगुती गणपतींचे आकारही वाढतच आहेत. त्यामुळे जलप्रदूषणाचा प्रश्‍न ग्रामीण भागातही निर्माण होत आहे. अर्थात जुन्या परंपरा व उत्सवी वातावरणात पर्यावरणाला घातक ठरत असलेल्या या पारंपरिक विसर्जन पद्धती बदलण्यासाठीच्या मुद्याकडे गांभीर्याने पाहिले जात नाही. सामाजिक स्तरावर विर्सजनाच्या नव्या पद्धतींचा स्वीकार होणे कठीण असले, तरी बांद्याच्या अनुराधा पाटकर यांच्या कुटुंबीयांनी मात्र पर्यावरणपूरक मूर्ती विसर्जनाची पद्धती गेल्या तीन वर्षांपासून अमलात आणली आहे. तीन वर्षांपूर्वी पाटकर यांनी घराशेजारच्या हौदात मूर्ती विसर्जन केले होते. गेल्या वर्षी त्यांनी घरात असलेल्या लहान गणेशमूर्तीला नव्याने रंग देऊन प्रतिष्ठापना केली. पाचव्या दिवशी मूर्तीची उत्तरपूजा केली. त्यानंतर मूर्ती घरातच जतन करून ठेवली. यंदा त्याच मूर्तीला नव्याने रंग दिला व प्रतिष्ठापना केली. कोकणातील घरगुती गणेशोत्सवात घरातील पुरुषांच्या हस्ते पुरोहिताच्या मार्गदर्शनाखाली गणेशाची प्रतिष्ठापना करण्याची परंपरा आहे; परंतु गेल्या दोन वर्षांपासून सौ. पाटकर स्वतः गणेशमूर्तीची प्रतिष्ठापना करतात. दररोजची पूजाही त्याच स्वतः करतात. पाटकर कुटुंबीयांनी गणेशोत्सवातील पारंपरिकतेलाही नवा आयाम देण्याचा प्रयत्न केला आहे. गणेशोत्सवातील प्रदूषण टाळण्यासाठी त्यांनी घालून दिलेले उदाहरण निश्‍चितच आदर्शवादी ठरेल.
"माझे पती डॉ. रूपेश पाटकर यांनी तीन वर्षांपूर्वी गणपतीचे हौदात विसर्जन करण्याची कल्पना मांडली. त्या वेळी ती गोष्ट माझ्या मनाला फारशी पटली नाही; मात्र गेल्या दोन वर्षांत आम्ही गणपतीची एकच मूर्ती रंगवून पूजली. हे करताना मला कुठेही अपराध वाटला नाही. गणपतीचे उत्साहाने व भक्तिभावाने पूजन केल्यानंतर मला विर्सजनाची परंपरा मोडल्याचा कुठेही खेद वाटला नाही. शेवटी शेतकऱ्यांचे सण, उत्सव हे शेतकऱ्यांच्या हिताचे ठरायला हवेत. म्हणजेच ते पर्यावरणपूरक ठेवायला हवेत, हे मला मनोमन पटले.
- अनुराधा पाटकर, लेखिका
"पाणी घेता का पाणी...'
औरंगाबाद - नागरी क्षेत्रातून निघणाऱ्या सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून ते उद्योगांना देण्याचे धोरण...
रेल्वेत मिळणार कागदी ग्लासातून पेय
मुंबई - पर्यावरणाच्या दृष्टिकोनातून राज्यात प्लॅस्टिक बंदीचा निर्णय लागू करण्यात आला आहे. त्यामुळे...
सागरी किनारा संरक्षण प्रकल्प सुरू करण्यास मान्यता
मुंबई - शाश्वत सागर किनारा संरक्षण प्रकल्पांतर्गत माहीम, मरिन ड्राइव्ह, गणपतीपुळे आदी ठिकाणच्या...
लहानपणीची एखादी सहज केलेली कृतीही पुढे आयुष्यभर प्रेरणा देत राहणारी ठरते. महर्षी अण्णासाहेबांच्या सत्काराची कल्पना राबवतानाचा अनुभवही असाच...
बलवडी येथे रविवारी ग्रामीण मराठी साहित्य संमेलन
आळसंद - बलवडी भा. (ता. खानापूर) येथील सिध्दनाथ मंदीर सभामंडपात जोर्तिलिंग साहित्य सेवा मंडळ व माऊली साहित्य मंचच्यावतीने रविवारी (ता. 29) 26 वे...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Russian city From youth point of view | ‘जग’ते रहो : स्वावलंबी रुसी! | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
‘जग’ते रहो : स्वावलंबी रुसी
‘जग’ते रहो : स्वावलंबी रुसी
मॉस्कोला मुंबई मानलं तर मध्ये असलेल्या अंतरामुळे त्वेरमध्ये येता येता पुण्याचा फील येऊन जातो.
निरंजन नेने त्वेर, रशिया
लोकल ते ग्लोबल ही उक्ती सध्या सहजगत्या बोलली जाते आहे. आपल्याकडील तरुणाई शिक्षण किंवा नोकरीच्या निमित्ताने विदेशात राहते आहे. या तरुणाईच्या दृष्टिकोनातून तो तो देश, त्यांचा भोवताल, तिथली संस्कृती, साहित्य-कला, आहार-विहार, शिक्षण-करिअर आणि तिथल्या तरुणाईचा सामाजिक-राजकीय सहभाग आदी अनेक मुद्दय़ांचं प्रतिबिंब ठरणारं हे सदर.
बाळाचे पाय पाळण्यात दिसतात आणि देशाचे तरुणाईत. ज्याप्रमाणे पर्यावरणाच्या स्वास्थ्यासाठी वनराई जरुरी असते, तसेच देशाच्या स्वास्थ्यासाठी तरुणाई. दुसऱ्या महायुद्धानंतर रशियातील तरुणाई डबघाईला गेलेली. प्रत्येक स्त्रीमागील पुरुषी संख्या रसातळाला गेलेली. दुसऱ्या महायुद्धामुळे रशियातील आर्थिक, सामाजिक आणि राजकीय परिस्थिती हादरलेली. या परिस्थितीतून बाहेर पडण्यासाठी लोक प्रयत्न करत होते. पण तारुण्याची ऊर्जा कमी पडत होती. हळूहळू परिस्थिती बदलली. आत्ताच्या या नव्या जोमाच्या तरुणाईवर एक नजर टाकून बघू
मी राहतो त्या शहराचं नाव त्वेर. मॉस्कोपासून साधारण १८० किमी अंतरावर, वोल्गा नदीच्या काठी वसलेलं छोटंसं आणि शांत शहर. दुसरं महायुद्ध डोळ्यांनी पाहिलेलं आणि युद्धाचे विपरीत परिणाम भोगणारं असं एक शहर. मुळात लहान असलेलं शहर, पण शिस्तबद्ध रचनेमुळे आल्हाददायक वाटणारं. नागरी सुविधा, शिक्षण, कला, खेळ यांबाबतीत विकसित असं हे शहर. मॉस्कोला मुंबई मानलं तर मध्ये असलेल्या अंतरामुळे त्वेरमध्ये येता येता पुण्याचा फील येऊन जातो.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
कुठल्याही देशाची प्रगती होते, तिकडच्या साक्षर नागरिकांमुळे. सरकारी शाळा गल्लोगल्ली असल्यामुळे येथील तरुणांना मोफत आणि इतर खर्च पकडून बऱ्यापैकी कमी खर्चात शालेय शिक्षण पूर्ण करता येतं. वयाच्या अठराव्या वर्षांच्या आसपास येथील मुलांना एक वर्षांचा लष्करी उपक्रम पूर्ण करावा लागतो. हा उपक्रम अनिवार्य नसला तरीही राष्ट्रप्रेमापोटी बहुतांश लोक तो पूर्ण करतात. नैसर्गिक गोरा रंग, काळे, निळे किंवा घारे डोळे, ब्लॉन्ड किंवा काळे केस, हेवा वाटावा अशी उंची या सगळ्यांमुळे इथली तरुणाई वयाच्या मानाने जास्त परिपक्व भासते. शाळेत असल्यापासून फुटबॉल, बास्के टबॉल, टेबल टेनिस, बर्फावरील खेळ (आइस हॉकी, स्केटिंग), बॉक्सिंगसारखे खेळ खेळत हे लहानाचे मोठे होतात. प्रत्येकजण स्वत:च्या स्वास्थ्याबद्दल जागरूक आहे. व्यायामशाळेत नियमित जाणे, योग्य आहार खाणे, चालणे यांसारख्या गोष्टी इथल्या तरुणाईला खऱ्या अर्थाने सक्षम बनवतात.
महाराष्ट्रात राज ठाकरे मराठी भाषा आलीच पाहिजे, या विचाराचे पुरस्कर्ता आहेत, तसेच इथे रशियन अध्यक्ष व्लादिमिर व्लादिमीरोविच पुतिन. सगळ्यांचं शिक्षण रशियन भाषेत झालेलं असलं तरीही येथील बऱ्याच तरुणांना इंग्रजी भाषेची ओढ आहे. बहुभाषिक असणं ही इथे गरज नसून सवय आहे. जर्मन, स्पॅनिश, स्वीडिश, इंग्रजी, चिनी काही अंशी हिंदी भाषा येणारी तरुण पिढी इथे मोठय़ा तसेच छोटय़ा शहरांमध्येही आढळते.
अमेरिकन चालीरीतींचा त्यांच्यावर पगडा दिसत असला तरीही, आपल्या जुन्या शत्रूंना ही पिढी पूर्णत: विसरलेली नाही. त्यामुळे हॅलोविनसारखे दिवस साजरा करणारा तरुणवर्ग, देशाचा विजयी दिवस साजरा करताना जास्त भावुक होतो. आपल्या पूर्वजांनी केलेल्या बलिदानाची त्यांना जाण आहे. मॉस्कोसारख्या मोठय़ा शहरातून फिरताना कात्युशाचं गाणं (प्रसिद्ध रशियन युद्धगीत) गायला या तरुणांना अभिमान वाटतो तो याच देशप्रेमापोटी.
आपल्याकडे नाक्यानाक्यावर तरुणवर्ग आपलं तारुण्य चैतन्यकांडी ओढून, ओवाळून टाकत असलेला दिसतो, तसाच तो इथंही आहे. पण त्यांच्याकडे ‘आमच्याकडे ना मरणाचा हिवाळा असतो’, हे वाक्य कमरेला लटकवलेलं असतं. ‘पान’ नावाचं प्रकरण नाक्याच्या गादीवर मिळत नसल्यामुळे, शहरं रंगवलेली दिसत नाहीत. त्याऐवजी इथली तरुण-तरुणी स्प्रे पेंटिंगने भिंती रंगवतात. ‘चलो मॉस्को’ वगैरेचे संदेश न लिहिता, एखादा आधुनिक कलेचा नमुना किंवा निसर्ग, सामाजिक संदेश असे प्रकार भिंतीवर दिसतात. कधी कधी प्रेमही व्यक्त करतात भिंतीवर. प्रेम व्यक्त करण्यात आपल्यापेक्षा जास्त प्रगत आणि लाज बाजूला ठेवलेले, असं म्हणायला हरकत नाही. रस्त्यात, मेट्रोमध्ये, बसमध्ये कुठेही हे प्रेम व्यक्त होतं आणि बाजूचे लोक त्यात काडीचाही रस घेत नाहीत हे विशेष. बदलापूर-कर्जतला राहणारा माणूस सरासरी दिवसाला जेवढे डास मारतो, त्या सरासरीला लाजवेल इतक्या वेळा तर ते गालगुच्चे घेतात. मुलींची संख्या अजूनही मुलांपेक्षा जास्त आहे.
स्वावलंबीपणा हा गुण या तरुणांकडून शिकण्यासारखा आहे. वयाच्या १६-१७व्या वर्षांपासून हे मिळेल ते काम करतात. शिक्षण चालू असतंच, पण त्याबरोबर फास्ट फूडच्या दुकानात किंवा इकडच्या अपना बाजारमध्ये (सुपरमार्केट) काम कर, अनुवादक म्हणून पर्यटकांबरोबर फीर, टॅक्सी चालव असे बरेच उद्योग इकडची तरुणाई करते, लोक काय म्हणतील म्हणून घरी बसत नाही. डीटी, पब, हुक्काह पार्लर, विविध मनोरंजक खेळाची ठिकाणं (पेंट बॉल, बोलिंग) या जागी काम करणारा नोकरवर्ग हा पॉकेटमनीसाठी काम करणारा तरुणच आहे. तरुणाई म्हटली की वेग हा ओघाने आलाच. त्याला नत्थूही (रशियन लोकांना या नावानं संबोधलं जातं) अपवाद नाहीत. गाडय़ा सुसाट चालव, ड्रिफ्ट मार, स्पर्धा लाव यासारखे खेळ चालू असतात. हिवाळा कडक असल्यामुळे मोटरबाइक्स फक्त उन्हाळ्यात मिरवल्या जातात. गाडय़ांचा शौक असला तरीही प्रवास सुखद आणि जलद होण्यासाठी तरुणवर्ग मोठय़ा प्रमाणात मेट्रोचा वापर करतो.
रशियन युथनं त्यांचा सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारसा जपला आहे. वास्तुसंग्रहालये, किल्ले यांची टूर घडवणारे वाटाडे हे बऱ्याचदा तरुण असतात, त्यातही तरुण मुलींची संख्या अधिक आहे. रशियन पारंपरिक नृत्यप्रकार प्रत्येकाला अवगत असतो. ऑपेरा आणि थिएटर हे दोन विकसित कलाप्रकार आहेत. सिनेमाही आहे पण, तेवढा प्रसिद्ध नाही. तरुणवर्ग अनुवादित केलेले हॉलीवूड आणि बॉलीवूडचे चित्रपट आवडीनं बघतो. रशियन तरुण रस्त्यावर कुठलीही लाज न बाळगता प्रेम व्यक्त करू शकतो म्हणूनच कदाचित, त्याला ऐतिहासिक वास्तूंवर प्रेम व्यक्त करण्याची गरज भासत नाही. कचरा, कचरापेटीतच टाकणारा तरुण, बस पकडायची असेल तर मात्र सिगरेट खाली फेकून ती विझवायचीही तसदी घेत नाही.
इकडचा तरुणवर्ग मांसाहार करणारा असला तरीही भाज्यांचे लाड करतच नाही, असं काही नाही. आहार हा कमी तिखट असतो आणि संध्याकाळी सातनंतर शक्यतो हलका आहार घेतो. रशियन आहार आवडत असला तरीही, मोठय़ा मनानं भारतीय, स्पॅनिश आहारही तेवढाच आपला समजून खातो. भारतीय मसाल्यांबद्दल खास आकर्षण. बटर चिकन, मासे, चहा, गाजर हलवा, मसाले हे आवडते भारतीय पदार्थ आहेत. गोवा ही त्यांची भारतातली आवडती जागा आहे. तर साडी, उदबत्ती या आवडत्या भारतीय गोष्टी आहेत. आहार हा कमी तिखट असल्यामुळे की काय, बोलायला खूप सौम्य आणि ऐकायला खूप गोड अशी त्यांची वाणी आहे. भारतीयांबद्दल जाणून घ्यायची त्यांची विजिगीषू वृत्तीच आपल्याला बरेच रशियन मित्र आणि जरा जास्त मैत्रिणी देऊन जाते. (मुलींचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे..). ‘सातच्या आत घरात’, ‘शुभंकरोती’सारखी काही बंधनं नसली तरीही सगळेच काही नास्तिक नाहीत. देवळाच्या बाहेरून देवाला नमस्कार करणारे जसे आपल्याकडे असतात तसेच रशियात चर्चच्या बाहेरून क्रॉस करणारेही महभाग आहेत. मुलगी वयात आली की, रशियन पारंपरिक पदार्थ ‘ब्लिनी’ हा प्रत्येक मुलीला येतोच. उकडलेले जिन्नस आहारात खूप असतात आणि पाणी जरी पीत असले तरीही शरीरात रक्त कमी आणि बिअर जास्त, अशी परिस्थिती.
स्वातंत्र्य नसानसांत भिनलेली ही तरुणाई, पंख फुटताच घरटय़ातून उडून जाते. फार कमी तरुण इथे पालकांबरोबर राहतात. अगदी एक बिल्डिंग सोडून का होईना, पण स्वत:चा, बायकोविना तर बायकोविना वेगळा संसार थाटतात. पालकांचा त्यांना विसर नसतो पडलेला, पण त्यांची साथ आपल्याला कमकुवत करेल, प्रगती खुंटेल म्हणून ते वेगळं राहणं पसंत करतात. मेडिकल विम्याच्याबाबतीत जागृत असलेली ही तरुणाई, मेडिकलमध्ये जाऊन कुठलीच गोष्ट मागण्यास घाबरत नाही. रंगांची आवड असणारी ही तरुणाई, फॅशनच्या बाबतीत खूप अप टू डेट आहे. हिवाळ्यात पूर्ण अंग झाकणारी ही पोरंपोरी उन्हाळ्यात आपल्याला वरदान म्हणून मिळालेल्या आणि मेहनतीनं कमावलेल्या शरीराची झलक दाखवताना, हाती काहीच राखून धरत नाहीत.
वर्षांतील पाच महिने आजूबाजूला असलेल्या बर्फामुळे आयुष्यात आलेला शुष्कपणा कमी करण्यासाठी ते उन्हाळ्यात खूप धमाल करतात. तलावात पोहायला जा, फुलबाग फुलव, बारबेक्यूला जा, समुद्रकिनारी टॅन होत बस, असे बरेच उद्योग ते करत असतात. स्वावलंबन आणि आरोग्याबद्दल जागरूकता या त्यांच्या गोष्टी शिकण्यासारख्या आहेत.
(वरील वर्णनाला खोटे पाडणारे नमुनेही भेटतील, पण त्या अपवादांमुळेच वरील माहिती चिरतरुण राहील).
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


Loksatta Vyakti Vedh Dr Sanghamitra Bandyopadhyay | डॉ. संघमित्रा बंडोपाध्याय | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
संगणनात्मक जीवशास्त्र हा त्यांच्या संशोधनाचा विषय आहे.
कोलकात्याच्या भारतीय सांख्यिकी संस्थेच्या त्या पहिल्या महिला संचालक आहेत, पण त्यांची ओळख केवळ सांख्यिकीतज्ज्ञ ही नाही तर संगणनात्मक जीवशास्त्र हा त्यांच्या संशोधनाचा विषय आहे. संगणकशास्त्र, सांख्यिकी, वैद्यकशास्त्र या तिन्ही शाखांचा मिलाफ त्यांच्या आजवरच्या कामात आहे. त्यांचे नाव डॉ. संघमित्रा बंडोपाध्याय. संघमित्रा यांना संगणक विज्ञान व अभियांत्रिकी शाखेत नुकताच इन्फोसिसचा मानाचा पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
संघमित्रा यांचा जन्म १९६८ मधला. त्यांनी भौतिकशास्त्रात पदवी घेतल्यानंतर संगणक अभियांत्रिकीत कोलकाता विद्यापीठातून मास्टर्स पदवी घेतली. नंतर खरगपूर आयआयटीमधून त्या एमटेक व नंतर सांख्यिकी संस्थेतून पीएचडी झाल्या. संगणक अभियांत्रिकीचा हा प्रवास त्यांना जीवशास्त्रीय संशोधनाकडे केव्हा घेऊन गेला हे त्यांनाही कळले नाही. संगणकातील प्रगत तंत्र, आरेखनावरून निष्कर्ष, यंत्र शिक्षण, जैवमाहितीशास्त्र या शाखेत त्यांना सारखीच गती आहे. त्यांना २०१० मध्ये शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार मिळाला. एकीकडे सांख्यिकी संस्थांच्या पाच शाखांचे काम सांभाळत असताना त्या कर्करोग, अल्झायमर, एचआयव्ही या रोगांच्या उत्पत्तीवर गेली दहा वर्षे संशोधन करीत आहेत. संगणकशास्त्राच्या मदतीने पेशींच्या वर्तनावर लक्ष ठेवता येते हे त्यांनी सांगितले. जैविक माहितीचे विश्लेषण करण्यासाठी संगणकाचा वापर केला. मानवी पेशीची गुपिते समजली तर कर्करोग व एड्सवर मात करणे शक्य आहे यात शंका नाही, ते आव्हान पेलणाऱ्या वैज्ञानिकांपैकी त्या एक आहेत. कर्करोगाच्या पेशींचे वर्तन संगणकीय नकाशाच्या माध्यमातून तपासण्याचे काम त्या करीत आहेत व त्याला जगात मान्यता मिळाली आहे. स्तनाचा व आतडय़ाचा कर्करोग कसा होतो व नेमकी सुरुवात कशी होते याचा शोध त्या घेत आहेत. सूक्ष्म आरएनए पातळीवर हे संशोधन आहे, रेणूंच्या एकमेकांशी ज्या आंतरक्रिया होतात त्यातून प्रथिनांच्या निर्मितीचे नियंत्रण केले जाते. पेशीत जेव्हा प्रथिननिर्मितीत असमतोल निर्माण होतो तेव्हा पेशींचे विभाजन व पेशींचा मृत्यू यातील समतोल बिघडतो तिथून कर्करोगाची खरी सुरुवात होते, असे त्यांचे म्हणणे आहे. आरएनए हे जनुकीय खुणेसारखे असतात. त्यातून कर्करोग आधीच समजू शकतो किंबहुना या खुणाच कर्करोगाचा सांगावा घेऊन येतात, पण तो आपल्याला एरवी समजत नाही. आरएनए रेणूंचे कर्करोग पेशीतील वर्तन व निरोगी पेशीतील वर्तन यांच्या माहितीच्या आधारे संघमित्रा यांनी काही जैवसंगणकीय नकाशे तयार केले आहेत. जनुकीय क्रमवारीने आता कर्करोगाचे निदान खूप आधीच करता येणे शक्य आहे. आणखी पन्नास वर्षांनी रक्ताच्या चाचणीसारखीच कर्करोगाची चाचणी अगदी सर्वपरिचित झालेली असेल, असे त्या सांगतात. त्यांनी एक सॉफ्टवेअर तयार केले आहे त्याचा वापर सांदिया नॅशनल लॅबोरेटरी येथे दूषित पाण्यातील घटक ओळखण्यासाठी केला जातो. त्यांनी स्तनाच्या कर्करोगाची जनुकीय खूण म्हणजे जेनेटिक मार्कर शोधला, तो संशोधनात खरा असल्याचे सिद्ध झाले. भारतीय विज्ञान अकादमीचा तरुण वैज्ञानिक पुरस्कार, विज्ञान-तंत्रज्ञान विभागाची स्वर्णजयंती फेलोशिप, भारतीय अभियांत्रिकी अकादमीचा तरुण अभियंता पुरस्कार, हुम्बोल्ट फेलोशिप असे अनेक मानसन्मान त्यांना मिळाले आहेत. प्रत्येक यशस्वी पुरुषामागे एक स्त्री उभी असते, पण संघमित्रा यांच्या पाठीमागे त्यांचे पती उज्ज्वल मौलिक भक्कमपणे उभे आहेत. त्यांना अनेक कंपन्यांचे देकार आले, पण त्यांनी सांख्यिकी, संगणकविज्ञान क्षेत्रातच काम करण्याचे निश्चित केले होते. त्यांच्या या संशोधनातून कर्करोग, अल्झायमर व एड्सचे कोडे उलगडण्यास मदत होणार आहे.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


राष्‍ट्रीय उद्याने आणि अभयारण्‍ये
रायगड - महामार्ग दरोडेखोरांना ७ वर्षे सक्त मजुरी व प्रत्येकी ५००० रु. दंड
मुंबई - जीटीएस विभागाच्या ४ अधिकाऱ्यांना लाच घेण्याच्या आरोपाखाली अटक
ठाणे - कल्याण रेल्वेस्थानकातील फलाटालगतच्या मोकळ्या जागेवरील कचऱ्याला आग
ठाणे - मुंब्रा बायपासच्या दुरुस्तीचे काम दोन दिवस पुढे ढकलले
ठाणे - उल्हासनगरमध्ये किरकोळ कारणावरुन मित्राने केली मित्राचीच हत्या
मुंबई- नाणारचे भूसंपादन रद्द करण्याचा अधिकार देसाईंना नाही - मुख्यमंत्री
रत्नागिरी- नाणार प्रकल्पाच्या जमीन अधिग्रहणाची अधिसूचना रद्द - उद्योगमंत्री
नवी दिल्ली- भाजप आणि संघाला संविधानाला हात लावू देणार नाही - राहुल गांधी
नवी दिल्ली- काँग्रसने संविधानला उद्ध्वस्त केल्याचा अमित शाहांचा आरोप
नवी दिल्ली- जिवाला धोका असल्याची व्यक्त केली इंद्राणी मुखर्जीने भीती
मुंबई- राज्यातील ६५४ ग्रामपंचायतींच्या निवडणुकांचा कार्यक्रम जाहीर
नवी दिल्ली- सानिया मिर्झा होणार आई,ट्विटरद्वारे सानियाने दिली गोड बातमी
नागपूर- कोरेगाव भीमा प्रकरणातील साक्षीदाराच्या मृत्यूची चौकशी करा - आंबेडकर
अभिनेता जितेंद्रचे भाऊ नितिन कपूर यांची आत्महत्या
मुंबई - दाक्षिणात्य अभिनेत्री जयसुधा यांचे पती निर्माता नितिन द्वारकादास कपूर यांनी इमारतीवरुन उडी मारुन आत्महत्या केली आहे. नैराश्य आल्यामुळे त्यांच्यावर उपचार सुरू होते. अंधेरी पश्चिममधील एका सहा मजली ईमारतीवरुन त्यांनी उडी मारली. शेजारच्या लोकांनी त्यांना रुग्णालयात दाखल केले पण डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केले.
'पानीपत' साठी पुन्हा बनविला जाणार शनिवार वाडा
मुंबई - चित्रपट निर्माता आशुतोष गोवारीकर आपला आगामी 'पानीपत'
मिलिंद-अंकिताच्या लग्नाची धूम, सोशल मीडियावर...
नवी दिल्ली - प्रसिद्ध मॉडेल आणि अभिनेता मिलिंद सोमण त्याची
अतिप्रसिद्धीमुळेच महिला व मुलींवर अत्याचार,...
मथुरा- अभिनेत्री आणि भाजप खासदार हेमा मालिनी यांनी महिला
रणबीर कपूर आणि दीपिकाची जोडी रुबाबात आली...
मुंबई - बॉलिवूडची प्रसिद्ध जोडी दीपिका आणि रणबीर कपूर पुन्हा
सर्किटचा ५० वा वाढदिवस, त्याच्या करियरमधील...
मुंबई - बॉलिवूड अभिनेता अर्शद वारसी आज ५० वर्षांचा झाला आहे.
मिलिंद सोमण अखेर अर्ध्या वयाच्या गर्लफ्रेंड...
मुंबई - प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेता-मॉडेल मिलिंद सोमण व त्याची
'नमस्ते इंग्लंड' चित्रपटाच्या रिलीज डेटमध्ये बदल मुंबई - अक्षय कुमार आणि कॅटरिना कैफचा
'स्टुडंट ऑफ द इयर २' चे देहरादूनमध्ये पहिले शेड्यूल पूर्ण देहरादून - प्रसिद्ध निर्माता
मिलिंद सोमण अखेर अर्ध्या वयाच्या गर्लफ्रेंड बरोबर अडकला लग्नबेडीत मुंबई - प्रसिद्ध बॉलिवूड
'दबंग ३' मध्येही एकत्र झळकणार 'चुलबुल पांडे' आणि 'रज्जो' मुंबई - 'थप्पड से डर नही लगता
मराठमोळी शीतल काळेचे 'अटल फैसला' मधून बॉलिवूड पदार्पण  आपला देश प्रगत झाला असे कितीही
हिंदी आणि दाक्षिणात्य चित्रपटसृष्टीतील कलाकारांचा अनोखा संगम असलेला चित्रपट 'दाखिला'
'या' सेलिब्रिटीजना करावा लागला होता...
कठुआ बलात्कार प्रकरणी 'या' सेलिब्रिटीजनी...
'खुशी' ने केले ग्लॅमरस फोटोशूट... करतेय का...
२० वर्षांपासून 'सलमान'सोबत आहे शेरा......
दिशा पटानीची अशी आहे टायगरच्या बहिणीसोबत...
'या' अभिनेत्रींनी केल्या वेश्यांच्या...
'हा' आहे करिष्माचा स्टनिंग समर लुक...
'ही' आहे दिशाची 'लेफ्टनंट' बहिण...
सरकार स्थापनेसाठी कोणत्याही परिस्थितीत भाजपसोबत जाणार नाही - देवेगौडा


प्राजु: का असे होतेय वारंवार हल्ली?

माझ्या गीतांची ध्वनि-मुद्रीका ...
'साम' टी. व्ही. साठी झालेली माझी मुलाखत
नभ कसं दूर दूर... बेला शेंडे आणि प्राजक्ता पटवर्धन
'फुलांची आर्जवे' : मुख़पृष्ठ
आय ऍम अ कॉम्प्लॅन बॉय
मराठी टंकलेखकाचा वापर करा.
गुरुवार, २२ नोव्हेंबर, २०१२
का असे होतेय वारंवार हल्ली
का असे होतेय वारंवार हल्ली
दाटते आहे निराशा फार हल्ली
तू कसा घेशील माझ्या चाहुली रे
पैंजणे करतात ना झंकार हल्ली
मी जरा यादीच करते मागण्यांची
'तू' म्हणे देतोस ना होकार हल्ली
नोट फेकुन काम कर म्हणती तयाला
देवही दिसतो अता लाचार हल्ली
दैनिकातुन जागरण व्हावे कशाने
लेखणीला ना कुणाच्या धार हल्ली
सौख्य बघ बोलावुनीही येत नाही
दु:ख ठोठावीत असते दार हल्ली
टाक ना 'प्राजू' जरा पाउल पुढे, का
वाटते घ्यावी अता माघार हल्ली
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
माझ्या ब्लॉगला भेट दिल्याबद्दल धन्यवाद
माझ्या ब्लॉगला भेट देण्याकरिता यापुढे तुम्हाला http://praaju.blogspot.com/ असा लांबलचक पत्ता (URL) लिहायची गरज नाही. आता तुम्ही http://www.praaju.net/ किंवा praaju.net असे लिहून माझ्या ब्लॉगपर्यंत पोहोचू शकाल.
माझ्या ब्लॉगबद्दल तुमच्या सुचनांचे स्वागत आहे.
ई प्रसारण (इंटरनेट रेडीओ)
आजवर इतक्या वाचकांनी संस्थळाला भेट दिली


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: 2G घोटाळा असा घडला!

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
शुक्रवार, २२ डिसेंबर, २०१७
2G घोटाळा असा घडला
काल न्यायालयानी २जी घोटाळ्यातील सर्व आरोपींची निर्दोष मुक्तता केली. या निर्णयावर देशातून मोठ्या प्रमाणात टिका होताना दिसत आहे तर काही कॉंग्रेसी मित्र व पत्रकारांनी विनोद रॉयवर विनोद झाडून २जी घोटाळा कसा विरोधकांचा कल्पना विलास होता हे सिद्ध करणारे संपादकीय लेख लिहुन भाटगिरी सिद्ध केली. थोडक्यात न्यायालयावर रोष व घोटाळा झालाच नाही हा निष्कर्ष, या दोन्ही गोष्टी वास्तवाला धरुन नाहीत. न्यायालयाचा निकाल पुराव्यांच्या आधारे येतो. या केसमध्ये पुरावे तोकडे पडले त्यामुळे निर्णय तसा योग्यच म्हणावा लागेल. तसच आरोपी सुटले म्हणजे घोटाळा झालाच नाही हा निष्कर्षच चुकीचा आहे. कारण घोटाळा तर झालाच आहे, फक्त तो करतांना नियमांना अशा पद्धतिने वाकविण्यात आलं की त्यातून आरोप सिद्ध होऊ शकत नाही. याला हवतर कायदेशीर चालाखी म्हणता येईल. हा सगळा घोळ पाहता हा एकूण घोटाळा नेमकं काय आहे ते व्यवस्थीत समजून घेण्याची गरज आहे. तर चला २जी घोटाळा म्हणजे नेमका काय प्रकार आहे ते अगदी सुरुवाती पासून समजावून घेवू या. म्हणजे कळेल की नेमकं काय घडलं ते
२-G प्रकरण काय आहे
भारत हा आकाराने प्रचंड मोठा देश आहे. एकूण क्षेत्रफक साधारण ३३ लाख स्वेअर किलोमिटर आहे. एवढं अवाढव्य आकार पाहता २२ टेलेकम्युनिकेशन झोन पाडण्यात आले असून एकूण २८१ झोनल लायसेन्स दिले जातात. त्यातील १२२ झोनल लायसेन्स २००८ मध्ये लिलाव पद्धतीने वाटण्यात आले होते. हे लायसेन्स तत्कालीन टेलेकम्युनिकेशन मंत्री ए.राजा यांनी वाटले. हे वाटतांना त्यांनी घोटाळा केला. तो घोटाळा इतका मोठा होता की भारतीय घोटाळ्याच्या इतिहासात त्या तारखेपर्यंतच्या नोंदीतील तो सर्वात मोठा घोटाळा म्हणून नमूद आहे. घोटाळ्याच्या किंमत रु. १.७६ लाख कोटी इतकी असल्याचे कॅगने म्हटले होते. तर यात नेमकं काय झालं ते ते पाहू या.
२००१ मध्ये प्रमोद महाजन यांनी टेलेकम्युनिकेशन क्रांती घडवित स्पेक्ट्रम वाटले होते. तेंव्हा भारतात नुकतीच मोबाईल युगाची सुरुवात झाली होती. तेंव्हा इथे भारतीय टेलेकम्युनिकेशन क्षेत्रात काम करण्या-या एक्का दुक्का कंपन्या असल्यामुळे स्पर्धा, रेट व लिलाव या सर्व बाबी दुय्यम व undisputed होत्या. सगळं मस्तपैकी आरामात पार पडलं. त्यातून मग रिलायन्सनी टेलेकम्युनिकेशन क्षेत्रात हाहाकार उडवून दिला होता. अगदी अधीकरी, बिझनेसमेन ते अटो रिक्षावाल्यापर्यंत सगळ्याच्याच हाती मोबाईल फोन पोहचले. जेंव्हा प्रमोद महाजनानी स्पेक्ट्रम विकले तेंव्हा भारतात एकूण मोबाईल कनेक्शनची संख्या होती ४०,००,०००/- (चाळीस लाख) तर ही झाली २००१ मधली प्रमोद महाजन यांच्या वेळी झालेली पहिली स्पेक्ट्रम लिलावाची घटना. तेंव्हा सगळं बिनबोभाट पार पडलं होतं.
त्यानंतर भाजपचं सरकार गेलं व युपीएचं सरकार आलं. मधल्या काळात मोबाईल तंत्रात बरीच प्रगती झाली व आता सेकंड जनरेशन म्हणजेच 2G नावाचं विकसीत तंत्रज्ञान बाजारात उतरवायची वेळ आली होती. तेंव्हा म्हणजे २००७ मध्ये टेलेकॉम मिनिस्ट्री ए. राजाकडे होती. अन मग घोटाळ्याची सुरुवात झाली.
दि. २४ सप्टेबर २००७ रोजी टेलेकॉम मिन्स्ट्री जाहिरात देते की स्पेक्ट्रमचा लिलाव करायचा असून ईच्छूक कंपन्यानी अर्ज पाठवावेत. अर्ज पाठविण्याची शेवटची तारीख १ आक्टोबर असून त्या दिवसा पर्यंत पोहचलेले अर्जच लिलावासाठी ग्राह्य धरल्या जातील. तर दिलेल्या तारखे पर्यंत एकूण ५७५ कंपन्यांकडून अर्ज दाखल होतात. त्यानंतर मधले ३ महिने या मंत्रालयाकडून लिलावाबद्दल काहीच हालचाल होत नाही. तेंव्हा संबंधीत अर्जदार कंपन्यांकडून अधेमधे विचारणा होत असते. परंतू बाबू लोकं नेहमीचं ठरलेलं उत्तर ’अर्जांची छाणनी चालू आहे’ वगैरे सांगून वेळ मारुन नेतात. बघता बघाता वर्ष २००७ संपतो व २००८ उजाडतो.
२००८ च्या जानेवारी महिन्यात मग ए. राजाला अचानक हुक्की येते व तो स्पेक्ट्रमचा लिलाव करण्याचा निर्णय घेतो, तो दिवस होता १० जानेवारी २००८. मग १० जानेवारील प्रेसनोट रिलीज केली जाते की आम्ही स्पेक्ट्रमचा लिलाव करत असून त्यासाठी फक्त त्याच कंपन्या क्वालिफाय होतील ज्यांनी दि. २५ सप्टेबर २००७ पर्यंत अर्ज केला होता. ज्यांनी २५ सप्टेबर २००७ नंतर अर्ज दिलेत ते सगळे या लिलावासाठी डिसक्वालिफाय झालेले आहेत. म्हणजे जी कटऑफ डेट होती ती आधी १ आक्टोबर होती, पण अचानक ती कमी केल्याची घोषणा कधी होतेय तर १० जानेवारी २००८ ला. म्हणजे ही अर्जदारांची शुद्ध फसवणूक होती. बरं हा प्रेसनोटमधला पहिला घोळ. दुसरा घोळ म्हणजे हे प्रेसनोट १० जानेवारीला रिलीज केले. ते ही मिनिस्ट्रीच्या वेबसाईटवर रिलीज केली जाते. एवढा कहर कमी होता की काय तर त्यात आजून महान अट होती ती म्हणजे त्याच दिवशी म्हणजे १० जाने २००८ लाच दुपारी ३.३० ते ४.३० या वेळेत संबंधीत कंपन्यानी कागदपत्रे व रु. १६.५० कोटी रकमेचा डी.डी. घेऊन मिनिस्ट्रीच्या कार्यालयात लिलावासाठी हजर राहावे.
ही प्रेसनोट रिलीज होते दुपारी २ वाजता. ती रिलीज झाल्यावर इतक्या वेगात चमत्कार घडतो की काही कंपन्या ती प्रेसनोट वाचतात, मग लगेच कागदांची जुळवाजुळव करतात. त्या नंतर बॅंकेत धावतात, रु. १६.५० कोटीचा डी.डी. तयार करुन घेतात. मग तो डी.डी. व कागदपत्रे घेऊन टेलेकॉम मिनिस्ट्रीमध्ये धडकतात. आपली बोली लावतात व चक्क स्पेक्ट्रमचा परवाना मिळवितात. किती तासात हे सगळं घडतं... तर दुपारी २ ला प्रेसनोट रिलीज झाल्यापासून ४.३० पर्यंत म्हणजे फक्त अडीच तासात. अर्ज किती कंपन्याचे आले होते ५७५ कंपन्याचे अर्ज आले होते. पण या विजेच्या वेगात बाकी सगळे नापास होऊन खालील कंपन्याना स्पेक्ट्रम दिले गेले.
तुम्ही वरील कंपन्यांची नावं जरी वाचली तरी लक्षात येईल की यातल्या ब-याच कंपन्या टेलेकॉम क्षेत्रातल्या नसून त्या रियल इस्टेट व्यवसायातल्या कंपन्या आहेत. म्हणजे चक्क त्या कंपन्याना स्पेट्रम देण्यात आले ज्यांना त्या क्षेत्राचा ना अभुवभ होता ना त्या क्षेत्राशी यांचा काही संबंध होता. जर कुठला संबंध होता तर या कंपन्यांचा ए.राजा व त्यांच्या दलालांशी पैशाचा संबंध होता. त्यामुळेच या कंपन्याना स्पेट्रम देण्यात आले होते.
यातल्या बाकी कंपन्यांचा मामला तेवढा भानगडबाज नव्हता पण खास करुन तीन कंपन्यानी घेतलेल्या स्पेक्ट्रमचं पुढे जे काही केलं त्यावरुन मात्र मामल्यात काहितरी घोळ आहे दिसू लागलं. त्या तीन कंपन्या म्हणजे
स्वॅन टेलेकॉम: या कंपनीने स्पेक्ट्रम खरेदी केले रु. १५ अब्ज ३७ कोटीला. नियमा प्रमाणे तुम्ही मिळविलेली लायसेन्स ही किमान ३ वर्षे तरी स्वत: वापरायची असते. त्या नंतरच ती इतरांना विकता येते. पण स्वॅननी तो परवाना चालविण्यासाठी थोडीच घेतला होता. तो मुळात घेतलाच होता कोणालातरी विकून नफा कमविण्यासाठी. मग या कंपनीनी यातला ४५% हिस्सा ( म्हणजे ६ अब्ज ९२ कोटी एवढ्या किमतीचा हिस्सा) दुबई बेस्ड कंपनी Etisalat ला विकून टाकला. तो विकला कितीला तर चक्क रु. ४२ अब्ज एवढ्या किंमतीला विकला. म्हणजे लायसन्सचा एक तुकडाच विकला व त्या विक्रीवर चक्क रु. ६०७ % ( ६ पटीने विकला) नफा कमावला. याचाच अर्थ जो स्पेक्ट्रम विकत घेतला त्याचं बाजार मुल्य इतक्या टक्यानी कमी करुन ए. राजा व कंपूनी आपल्या जवळच्या लोकांना जवळपास तोट्यात (फुकटात) स्पेक्ट्रम वाटले होते. म्हणजे या हिशेबाने स्वॅनला जी लायसन्स दिली तीचं बाजार मुल्य किती निघतं तर रु. ९३.३३ अब्ज. पण स्वॅनला ते कितीत मिळालं तर चक्क रु. ४२ अब्ज एवढ्या किंमतीला विकला. म्हणजे लायसन्सचा एक तुकडाच विकला व त्या विक्रीवर चक्क रु. ६०७ % ( ६ पटीने विकला) नफा कमावला. याचाच अर्थ जो स्पेक्ट्रम विकत घेतला त्याचं बाजार मुल्य इतक्या टक्यानी कमी करुन ए. राजा व कंपूनी आपल्या जवळच्या लोकांना जवळपास तोट्यात (फुकटात) स्पेक्ट्रम वाटले होते. म्हणजे या हिशेबाने स्वॅनला जी लायसन्स दिली तीचं बाजार मुल्य किती निघतं तर रु. ९३.३३ अब्ज. पण स्वॅनला ते कितीत मिळालं फक्त रु. १५.३७ अब्ज. म्हणजे या एका व्यवहारात सरकारचं झालेलं नुकसान हे रु. ७७.९६ अब्ज ( रु. ९३.३३ – १५.३७ = ७७.९६) एवढा प्रचंड होता.
युनिटेक गृप : या कंपनीने स्पेक्ट्रम खरेदी केले रु. १६ अब्ज ६१ कोटीला. त्यातला ६०% हिस्सा Telenor नावाच्या नॉर्वे बेस्ड कंपनीला विकला. हा ६०% हिस्सा (म्हणजे रु. ९.९७ अब्ज एवढ्या किंमतीचा) विकला रु. ६२ अब्ज या किंमतीला. म्हणजे यानी सुद्धा ६०२ % ( सहा पट ) नफा कमावला. जर ६०% लायसन्सचं बाजारमुल्य रु. ६२ अब्ज भरत असेल तर पुर्ण (१००%) लायसन्सचं बाजार मुल्य किती ते भरतं रु. १०३.३३ अब्ज इतकं. याचाच अर्थ १०३.३३ अब्ज एवढ्या अवाढव्य किंमतीचं स्पेक्ट्रम युनिटेकनी फक्त रु. १६.६१ अब्ज एवढ्या चिल्लर किंमतीत मिळविलं व लगेच बाजार मुल्यानुसार ते दुस-याला विकून टाकलं. हे झालं या दोन कंपन्या बाबत. बाकीच्याही कंपन्यानी हे असं केलं व त्याची एकूण गोळाबेरीज केल्यास ते निघतं रु. १.७६ लाख कोटी... हे आहे सरकारचं २जी मध्ये झालेलं निव्वड नुकसान. यातून राजा व टीमने मात्र अब्जो छापले.
तर ही झाली किंमतीतली हेराफेरी. २जी चे लायसन्स ए.राजा व कंपूने अशा प्रकारे बाजारा मुल्यापेक्षा खूप कमी किमतीत म्हणजे कवडीमोलात दोस्तभाईना वाटले व नंतर लगेच तीच लायसन्स इतरांना चढ्या भावाने विकून अब्जोचा नफा कमावला. हा झाला नफ्याचा मामला. पण याला आजून काही डायमेन्शन आहेत, ते खालील प्रमाणे.
ए. राजाचं म्हणंन आहे की मी हे स्पेक्ट्रम First Come First Serve बेसीवर दिले आहेत. पण वरील चक्रमगिरी पाहता हा दावा निकाली निघतो.
त्याचं म्हणंन असं आहे की मी हे स्पेक्ट्रम जुन्या म्हणजे २००१ च्या दरात लिलाव केले. पण हे व्यवहाराच्या तर्कात बसत नाही. कारण जेंव्हा प्रमोद महाजनानी स्पेक्ट्रम विकले तेंव्हा भारतीय बाजारात साधारण ४० लाख मोबाईलफोन होते. पण जेंव्हा राजानी २००८ मध्ये स्पेक्ट्रम विकले तेंव्हा मात्र बाजारात जवळपास ६० कोटीच्या घरात मोबाईल कनेक्शन्स होते. म्हणजे वाढलेल्या मोबाईल कनेक्शन्सचा आकडा पाहता एक तर राजा मुर्ख होता किंवा आपल्याला उल्लू बनवू पाहात आहे.
तिसरी गोष्ट अशी की Etsalat ही दुबई बेस्ड कंपनी जरी असली तरी त्याचे शेअर्स पाकिस्तानी कंपन्यांकडे आहेत. त्या कंपन्यांचे मालक माजी/आजी एजंट असून एका अर्थाने या कंपनीकडे स्पेक्ट्रमचा ताबा देणे म्हणजे राष्ट्रीय सुरक्षा शत्रूच्या हाती देणे असे झाले.
स्वॅनचा मालक शाहीद बलवा हा एक सामान्य हॉटेल चालक ते अचानक अब्जाधीश बनून थेट स्पेक्ट्रम पर्यंत पोहचतो ही गोष्ट तशी पचणारी नाहीच. काही रिपोर्टस नुसार त्याचा धनी दाऊद इब्राहिम असून हे सगळे पैसे तिकडूनच पुरविल्या गेल्याचं म्हटलं जातय.
हे व असे अनेक तपशील २जी घोटाळयात दडलेले आहेत. सध्या एवढं वाचलात तरी तुम्हाला कळेल की हा घोटाळा म्हणजे नेमकं काय घडलं ते...
Posted by एम. डी. रामटेके at २:५८ म.उ.
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
ANIKET CHAVAN २२ डिसेंबर, २०१७ रोजी ४:४७ म.उ.
सर ,2g घोटाळा के हे आता व्यवस्थित समजलं.मला तुम्हाला एका मुद्या विषयी विचारायचं की महाराष्ट्र-विदर्भ वेगळे झाले तर त्याचे काय परिणाम होतील
ANIKET CHAVAN २२ डिसेंबर, २०१७ रोजी ११:५० म.उ.
सर,खूप छान उत्तर मिळाले.
मला एक प्रश्न आहे की जर विदर्भ महाराष्ट्रातून वेगळं झालं तर त्याचे काय परिणाम विदर्भ आणि महाराष्ट्रावर होतील
व्यक्तिगत तुम्हाला ही फाळणी व्हावी अशी वाटते का
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
तीन तलाक - शाह बानो ते शायरा बानो
जाधव भेटीतील भारतीय थिल्लरपणा
2G घोटाळा असा घडला
सुप्रिया सुळे, राष्ट्रवादिची राहुल गांधी.
चिऊ-सेनेचं गुजरातेत काय झाल
राहूल - गांधीमुक्त कॉंग्रेसची सुरुवात झालीय
वेडा विकास वि. शिरजोर मुसलमान.
माहारकीचे डोहाळे लागतात तेंव्हा...
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.


’त्या’ कविता: इब्‍ने बतूता.. - गुलझार

निखळ, ख-याखु-या कविता पूर्ण समजायच्याही कितीतरी आधी आपल्याशी संवाद साधतात
इब्‍ने बतूता.. - गुलझार
पहने तो करता है चुर्रर
उड उड आवे, दाना चुगेवे
उड जावे चिडिया फुर्रर
अगले मोड पे, मौत खड़ी है
अरे मरने की भी क्‍या जल्‍दी है
होर्न बजाके, आ बगियन में
हो दुर्घटना से देर भली है
चल उड जा उड जा फुर फुर
दोनों तरफ से बजती है ये
आय हाय जिंदगी क्‍या ढोलक है
हॉर्न बजाके आ आ बगियन में
अरे थोड़ा आगे गतिरोधक है
या ब्लॉगवरील कविता कॉपी-पेस्ट करता येणार नाहीत.
आपणांस या कविता विनासायास, कुठलेही कष्ट न घेता आंतरजालावर एकाच ठिकाणी उपलब्ध करुन देण्याच्या बदल्यात आपण किमान कवितांच्या बाबतीत तरी कॉपी-पेस्टची अंगवळणी पडलेली सवय बाजूला ठेवावी असे संग्राहकाला वाटते.
कविता सरसकट कॉपी-पेस्ट करणं टाळा.
सुमारे साडे-तीनशेच्यावर कविता टा‌ईप करताना संग्राहकाने इन्व्हेस्ट केलेला वेळ, श्रम याचसाठी आहेत की तुम्ही या उत्तमोत्तम कविता वाचाव्यात, त्यांचा आनंद घ्यावा.
काही शंका असल्यास कमेंट लिहा, प्रश्न विचारा- त्यांची उत्तरं देण्याचा यथाशक्ती, यथामती प्रयत्न केला जा‌ईल.
एखादी कविता तुमच्या संग्रही असावी असं वाटलं तर ती लिहून काढा, टा‌ईप करा. कवितेचं ते खरंखुरं हस्तांतरण असेल.
कॉपी-पेस्ट्चा शॉर्टकट चोखाळू नये.
आपण रसिक आहात, आपल्याकडून हे अपेक्षित नाही.
अरविंद वामन कुलकर्णी (1)
गजानन माधव मुक्तिबोध (1)
भिलोरी बोलीतील कविता (3)
मलिका अमर शेख (6)
वि. दा. सावरकर (1)
शमशेर बहादूर सिंग (2)
श्री. कृ. कोल्हटकर (1)
हरिवंश राय बच्चन (1)
एक बार वक्त से, लम्हा गिरा कहीं
वहॉं दास्तां मिली, लम्हा कहीं नहीं
हे लम्हें वेचून जपण्याकरताच मी लिहिते, लिहीत राहीन.
’त्या’ कवितांचा संग्रह करण्यातून संग्राहकाला कोणताही आर्थिक लाभ नाही. संग्राहक आर्थिक लाभाकरिता या कवितांचा वापर करत नाही; आणि, तसे करण्यास कोणालाही प्रोत्साहन देत नाही.


bhima koregaon violence dalit party protests maharashtra appeal from social media to maintain peace | भीमा कोरगाव प्रकरण – रस्त्यावरची दुही टाळण्यासाठी सोशल मीडियावर एकीचं आवाहन | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
भीमा कोरेगाव प्रकरण – रस्त्यावरची दुही टाळण्यासाठी सोशल मीडियावर एकीचं आवाहन
भीमा कोरेगाव प्रकरण – रस्त्यावरची दुही टाळण्यासाठी सोशल मीडियावर एकीचं आवाहन
शांतता राखण्यात सोशल मीडियाचा चांगला वापर
भीमा-कोरेगाव येथील हिंसाचाराच्या पार्श्वभूमीवर आज महाराष्ट्र बंदची हाक देण्यात आली असून त्याला राज्यभरात संमिश्र प्रतिसाद मिळत असल्याचे चित्र आहे. मागील २ दिवसांपासून या प्रकरणाने राज्यभरात खळबळ माजली आहे. एखादी घटना घडली की सध्या सोशल मीडियाही पेटून उठतो. फेसबुक, व्हॉटसअॅप आणि ट्विटरसारख्या माध्यमांचा वापर करुन वातावरण पेटवण्याचे काम केले जाते. मात्र राज्यभरात काहीशी तणावाची परिस्थिती निर्माण झालेली असताना सोशल मीडियावर मात्र नेटीझन्स संयम दाखवत या प्रकरणाला प्रतिसाद देत असल्याचे दिसते. त्यामुळे सोशल मीडियाचा अशा परिस्थितीत चांगला वापर केला जाऊ शकतो हेच समोर येत आहे.
यासाठी पोलिसांकडून नागरीकांनी कोणत्याही प्रकारचे चुकीचे मेसेज सोशल मीडियाच्या माध्यमातून पसरविल्यास त्या व्यक्तीवर कठोर कारवाई होईल असे पोलिसांच्या सायबर सेलकडून सांगण्यात येत आहे. ‘समाजभावना भडकवणाऱ्या पोस्ट्स, अफवा सोशल मीडियावर आणि व्हाट्सऍप सारख्या इतर अँप द्वारे पसरवणाऱ्या समाजकंटक व्यक्तींविरुद्ध कडक कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल.’ असे पोलिसांकडून सांगण्यात येत आहे. पोलिसांबरोबरच मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही काल नागरिकांना सोशल मीडियाचा चुकीच्या पद्धतीने वापर करु नका असे आवाहन केले होते. याशिवाय अनेक नेते आणि समाजातील जाणकारांकडूनही नागरीकांनी अशा परिस्थितीत शांत रहावे असे आवाहन केले. त्याला प्रतिसाद देत व्हॉटसअॅप ग्रुप आणि फेसबुकवर जातीचा तिढा सुटायला हवा, विशिष्ट झेंड्यापेक्षा भारताचा झेंड्याला सर्वोच्च मानायला हवे. तसेच इतिहासातील घटनांवर पुढे न जाता योग्य पद्धतीने विचार करुन आपले आणि आपल्या पुढील पिढीचे भविष्य चांगले राहील यासाठी प्रयत्न करायला हवेत. जात-पात विसरुन आपण माणूस म्हणून जगूया असे आवाहनही सोशल मीडियावरुन अनेकांकडून कऱण्यात येत आहे.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
सोशल मीडियावर सध्या काही एकता राखण्याच्यादृष्टीने सकारात्मक पोस्ट फीरत असून त्या खालीलप्रमाणे…
प्रत्येक गोष्टीवर प्रत्येकानं बोलणं नको, इतिहास उकरणं नको,
कोणाला चूक ठरवत व्देष नको. राजकारण्यांचं ऐकणं नको. माणूसकी सोडणं नको.
इतिहासाचा गाळ वाहत येऊन वर्तमानावर साचू लागला की भविष्ये तुंबणारच
ना ब्राम्हण जिंकले ना मराठा ना दलित…
२०० वर्षांनंतरही फूट पाडण्यात यशस्वी…
ते भगवा निळा हिरव्यावर बोलतील
आपण मात्र तिरंग्यावर अडून राहू
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
जनतेचा वेळ वाया घालवू नका, आपल्या मागासलेल्या/गरीब देशाचा विचार करा.
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


50languages मराठी - नॉर्वेजियन नवशिक्यांसाठी | टपालघरात = På postkontoret |

Home > 50languages.com > मराठी > नॉर्वेजियन > अनुक्रमणिका
जवळचे टपालघर कुठे आहे
टपालघर इथून दूर आहे का
जवळची टपालपेटी कुठे आहे
मला काही टपालतिकीटे पाहिजेत.
अमेरिकेसाठी टपाल शुल्क किती आहे
सामानाचे वजन किती आहे
मी ते हवाई टपालाने पाठवू शकतो / शकते का
तिथे पोहोचण्यासाठी किती वेळ लागेल
मी कुठून फोन करू शकतो
जवळचा टेलिफोन बूथ कुठे आहे
आपल्याकडे टेलिफोन कार्ड आहे का
आपल्याकडे टेलिफोन डायरेक्टरी आहे का
आपल्याला ऑस्ट्रियाचा प्रदेश संकेत क्रमांक माहित आहे का
एक मिनिट थांबा, मी बघतो. / बघते.
लाईन नेहमी व्यस्त असते.
आपण कोणता क्रमांक लावला आहे
आपण अगोदर शून्य लावला पाहिजे.
भावना खूप भिन्न भाषा बोलतात
बर्‍याच विविध भाषा जगभरात बोलल्या जातात. एकही सार्वत्रिक मानवी भाषा आढळत नाही. पण आपल्यासाठी चेहर्‍याचे हावभाव कसे असतात ही सार्वत्रिक भावनेची भाषा आहे ही सार्वत्रिक भावनेची भाषा आहे नाही, इथेसुद्धा फरक आहे. सर्व लोकं त्यांच्या भावना व्यक्त करण्यासाठी एकच मार्ग वापरतात असा त्यांचा गाढा विश्वास होता. चेहर्‍याची हावभावची भाषा ही जगभरात समजली जाते असे मानतात. चार्लस डार्विन याचे असे विचार होते की, भावना ही मनुष्याच्या जीवनातील एक खूप महत्त्वाचा भाग आहे. म्हणून, ते सर्व संस्कृतीमध्ये सारखेच समजू लागले. पण नवीन अभ्यासातून वेगवेगळे परिणाम येत आहेत. भावनांच्या भाषांमध्ये खूप प फरक आहे असे ते दाखवितात. असे आहे की, आपल्या चेहर्‍याचे हावभाव हे आपल्या रीती-रिवाजाने प्रभावित झाले आहेत. तथापि, जगभरातील लोक त्यांच्या भावना वेगवेगळ्या प्रकाराने दाखवितात आणि समजवितात. शास्त्रज्ञ वेगवेगळ्या सहा प्राथमिक भावनांमध्ये फरक स्पष्ट करतात ते आनंद, दुःख, राग, किळस, भिती आणि आश्चर्य हे आहेत. पण, युरोपियन यांच्या चेहर्‍यावरील भाव हे आशियन यांच्या भावांपेक्षा वेगळे आहेत. आणि एकाच हावभावावरुन ते वेगवेगळ्या भावना वाचतात. विविध प्रयोगाद्वारे याची पुष्टी केली आहे. त्यामध्ये, ते संगणकावर चेहरे पाहून परीक्षण करतात. त्या व्यक्तीला त्या चेहर्‍यात काय दिसते ह्याचे वर्णन करावे लागत असे. परिणाम वेगळे का आहेत ह्याची बरीच कारणे आहेत. भावना इतरांपेक्षा काही संस्कृतीत अधिक दर्शविल्या जातात. चेहर्‍यावरच्या हावभावाची जी ताकद असते ती सगळीकडे सारखी समजली जात नाही. तरीसुद्धा, विविध संस्कृतींतील लोक विविध गोष्टींकडे लक्ष देतात. आशियन जेव्हा चेहर्‍यावरील भाव वाचत असतात तेव्हा ते डोळ्यांवर लक्ष केंद्रित करतात. युरोपियन आणि अमेरिकन, दुसरीकडे, तोंडाकडे पाहतात. आपल्या चेहर्‍यावरचे हावभाव हे सर्व जातीच्या लोकांना समजले जातात. तथापि नाही, इथेसुद्धा फरक आहे. सर्व लोकं त्यांच्या भावना व्यक्त करण्यासाठी एकच मार्ग वापरतात असा त्यांचा गाढा विश्वास होता. चेहर्‍याची हावभावची भाषा ही जगभरात समजली जाते असे मानतात. चार्लस डार्विन याचे असे विचार होते की, भावना ही मनुष्याच्या जीवनातील एक खूप महत्त्वाचा भाग आहे. म्हणून, ते सर्व संस्कृतीमध्ये सारखेच समजू लागले. पण नवीन अभ्यासातून वेगवेगळे परिणाम येत आहेत. भावनांच्या भाषांमध्ये खूप प फरक आहे असे ते दाखवितात. असे आहे की, आपल्या चेहर्‍याचे हावभाव हे आपल्या रीती-रिवाजाने प्रभावित झाले आहेत. तथापि, जगभरातील लोक त्यांच्या भावना वेगवेगळ्या प्रकाराने दाखवितात आणि समजवितात. शास्त्रज्ञ वेगवेगळ्या सहा प्राथमिक भावनांमध्ये फरक स्पष्ट करतात ते आनंद, दुःख, राग, किळस, भिती आणि आश्चर्य हे आहेत. पण, युरोपियन यांच्या चेहर्‍यावरील भाव हे आशियन यांच्या भावांपेक्षा वेगळे आहेत. आणि एकाच हावभावावरुन ते वेगवेगळ्या भावना वाचतात. विविध प्रयोगाद्वारे याची पुष्टी केली आहे. त्यामध्ये, ते संगणकावर चेहरे पाहून परीक्षण करतात. त्या व्यक्तीला त्या चेहर्‍यात काय दिसते ह्याचे वर्णन करावे लागत असे. परिणाम वेगळे का आहेत ह्याची बरीच कारणे आहेत. भावना इतरांपेक्षा काही संस्कृतीत अधिक दर्शविल्या जातात. चेहर्‍यावरच्या हावभावाची जी ताकद असते ती सगळीकडे सारखी समजली जात नाही. तरीसुद्धा, विविध संस्कृतींतील लोक विविध गोष्टींकडे लक्ष देतात. आशियन जेव्हा चेहर्‍यावरील भाव वाचत असतात तेव्हा ते डोळ्यांवर लक्ष केंद्रित करतात. युरोपियन आणि अमेरिकन, दुसरीकडे, तोंडाकडे पाहतात. आपल्या चेहर्‍यावरचे हावभाव हे सर्व जातीच्या लोकांना समजले जातात. तथापि ते एक छान हास्य आहे.
Contact book2 मराठी - नॉर्वेजियन नवशिक्यांसाठी


International Dance Day - Latest News on International Dance Day | Read Breaking News on Zee News Marathi

आंतरराष्ट्रीय नृत्य दिवसाच्या निमित्तानं नृत्याची आणि वैश्विक नात्यांची ही घट्ट गुंफण...
...म्हणून ५२ वर्षाच्या मिलिंद सोमणवर मुली होतात फिदा..हे आहे कारण
अंड्याचा पांढरा भाग खाणं 'या' कारणांसाठी ठरू शकतो त्रासदायक
आता या भारतीय अरबपतीने सोडला देश, कारण ऐकून बसेल धक्का
नियमित फक्त '5' मिनिटांंच्या या उपायाने कमी होईल केसगळतीची समस्या
नवऱ्याच्या वागणूकीवर चिडली दिव्यांका, बेडरूममध्ये शिकवला धडा
ICC ने मितालीला विचारले, कोणत्या सट्टेबाजाने तुझ्याशी संपर्क केला होता का
एली अवरामशी हार्दिक पांड्याचा ब्रेकअप या अॅक्ट्रेसला करतोय करतोय डेट
धक्कादायक : मृत्यूच्या 5 तासांंनंतर जिवंत झाली व्यक्ती
शूजमधून येणारी दुर्गंधी टाळण्यासाठी '5' घरगुती उपाय
आयपीएल जिंकलात तर... प्रिती झिंटाची पंजाबच्या खेळाडूंना स्पेशल ऑफर


Wikiquote:कौल - Wikiquote

येथे जा:	सुचालन, शोध
विकिक्वोट प्रबंधक नामनिर्देशन Administrator Nomination Poll[संपादन]
विकिपिडीयन्स, मी (User:gypsypkd) मराठी विकिक्वोटचा Administrator होवू इच्छितो. मी गेले काही महिने येथे नवीन लेख लिहिण्याचा, असलेले लेख संपादित करण्याचा व मराठी विकिपीडिया आणि विकिबुक्स अधिकाधिक सुसंबद्ध करण्याचा प्रयत्न चालविलेला आहे.
मी मराठी विकिपीडियावर -- पेक्षा अधिक संपादने पार पाडली आहेत.माझे मराठी विकिपीडियावरील योगदान(My contributions on Marathi Wikipedia)
Administrator rights मिळाल्यास हे काम अधिक सुकर होईल. विकिपीडियाच्या नियमांनुसार मी विकि stewardsना माझी विनंती http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_permissions येथे करणार आहे. आता फक्त आपली (विकिपिडीयन्सची) संमती मिळवायची आहे. तरी आपले मी Administrator होण्या बद्दलचे मत (होय/नाही) व त्याची कारणे दिल्यास माझ्या विनंतीवर stewards विचार करून होय/नाही उत्तर देतील.
आशा आहे आपण लवकरच आपले मत Wikiquote:कौलयेथेच खाली stewards सोयी करिता इंग्रजीत नोंदवावे ही विनंती. क.लो.अ.
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २४ जून २०१० रोजी १५:२८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


50languages मराठी - पंजाबी नवशिक्यांसाठी | स्वयंपाकघरात = ਰਸੋਈਘਰ ਵਿੱਚ |

Home > 50languages.com > मराठी > पंजाबी > अनुक्रमणिका
तुझे स्वयंपाकघर नवीन आहे का
आज तू काय स्वयंपाक करणार आहेस
तू विद्युत शेगडीवर स्वयंपाक करतोस / करतेस की गॅस शेगडीवर
मी कांदे कापू का
मी बटाट सोलू का
मी लेट्यूसची पाने धुऊ का
सुरी – काटे कुठे आहेत
तुमच्याकडे डबा खोलण्याचे उपकरण आहे का
तुमच्याकडे बाटली खोलण्याचे उपकरण आहे का
तुमच्याकडे कॉर्क – स्क्रू आहे का
तू या तव्यावर / पॅनवर सूप शिजवतोस / शिजवतेस का
तू या तव्यावर / पॅनवर मासे तळतोस / तळतेस का
तू ह्या ग्रीलवर भाज्या भाजतोस / भाजतेस का
मी मेज लावतो / लावते.
इथे सुरी – काटे आणि चमचे आहेत.
इथे ग्लास, ताटे आणि रुमाल आहेत.
शिक्षण आणि शिक्षणाची शैली
कोणीतरी शिक्षणात जास्त प्रगती करत नसेल, तर त्याचा अर्थ असा आहे की, ते चुकीच्या पद्धतीने शिकत आहेत. म्हणजेच त्यांच्या "शैली" प्रमाणे ते शिकत नाहीत. साधारणपणे चार शिक्षण शैली ओळखल्या जातात. ह्या शैली ज्ञानेंद्रियांशी संबंधित आहेत. त्यात श्रवणविषयक, दृश्य, संवाद, आणि कारकीय शिक्षण शैली आहेत. श्रवणविषयक पद्धतीत ऐकण्यातून शिकवले जाते. उदाहरणार्थ, ते गाणी देखील लक्षात ठेवू शकतात. अभ्यास करताना ते स्वतःला वाचतात; ते मोठ्याने बोलून शब्दसंग्रह शिकतात. ह्या प्रकारे अनेकदा ते स्वतःशी बोलतात. एखाद्या विषयावरचे CDs किंवा व्याख्याने यासाठी उपयुक्त आहेत. दृश्य पद्धतीत पाहतो त्यातून उत्तम शिकले जाते. त्याचासाठी माहिती वाचणे महत्त्वाचे आहे. अभ्यास करताना तो भरपूर नोंदी काढतो. त्याला चित्रे, टेबल आणि फ्लॅश कार्ड वापरण्यात मजा येते. ह्या प्रकारात अनेकदा वाचणे आणि स्वप्ने बघणे होते, ते देखील रंगांमध्ये. ते एका छान वातावरणात चांगले शिकतात. बोलक्या प्रकारात संभाषणे आणि चर्चा करणे पसंत असते. त्यांना सुसंवाद किंवा इतरांसह संवाद आवश्यक आहे. ते वर्गात बरेच प्रश्न विचारतात आणि त्यांचा गट अभ्यास चांगला होतो. कारकीय प्रकार हालचालींच्या माध्यमातून शिकवतो. "आधी करणे मग शिकणे" अशी पद्धत ते पसंत करतात आणि त्यांना प्रत्येक गोष्ट वापरून पाहायची असते. त्यांना शरीर सक्रिय ठेवण्याची इच्छा असते किंवा अभ्यास करताना गोड गोळी चघळण्याची सवय असते. त्यांना सिद्धांत आवडत नाहीत, पण प्रयोग आवडतात. जवळजवळ प्रत्येकजण या प्रकारचे मिश्रण आहे हे लक्षात घेणे महत्वाचे आहे. त्यामुळे कोणीही एक प्रकार दर्शवत नाही. त्यामुळेच आपण चांगल्या पद्धतीने शिकतो जेव्हा आपण सर्व ज्ञानेंद्रियांचा उपयोग करतो. मग आपला मेंदू अनेक प्रकारे सक्रिय होतो आणि तसेच नवीन सामग्रीची साठवण करतो. शब्दसंग्र वाचा, चर्चा करा व ऐका आणि मग नंतर क्रीडा करा
Contact book2 मराठी - पंजाबी नवशिक्यांसाठी


लिहायचं म्हणून...: January 2006

रविवार ... मी .. आणि .. माझी लेक
रविवार. घरात आम्ही दोघीच .. मी आणि कृष्णा. कृष्णा म्हणजे माझी दीड वर्षांची लेक.
तर रविवारी पहटेच्या साखरझोपेत असताना मला जाणवतं की कोणीतरी गपकन माझ्या पोटावर बसलयं. अर्ध्या गुंगीत, घाबरून मी डोळे उघडते तर ही बया माझ्या पोटावर बसून घोडा-घोडा खेळत असते. घड्याळात पाहावं तर पहाटेचे ६-३०
रविवारची सुरुवात ही अशी होते. आईला सुट्टी म्हणजे आपला पुरेपूर सहवास हा तिला लाभलाच पाहिजे असा जणू तिचा पणच असतो.
तिचा बाबा ऑफ़िसला गेल्यावर तर मला ही अगदीच एकाकी, विनारसद लढत वाटू लागते.
उजाडल्यापासून पायाला चक्रं बांधल्यासारखी तिची घरभर फिरती चालू असते. कांद्या-बटाट्याची टोपली उचकून घरभर कांदे पसरवणं, बाथरूममध्ये जाउन अंगावर पाणी ओतून घेणं, वर्तमानपत्रं, भिंती इ. वर स्केचपेन-पेन्सिल यांनी गहन गिरगोट्या ओढणं अशी तिची एक ना अनेक महत्त्वाची कामं चालू असतात.
आमच्या देवांना पूजेचा बहुमान हा फक्त शनिवार-रविवारीच मिळतो. आता पूजा करावी म्हणून मी देवघरापाशी जाते आणि बघते तर काय .. देव गायब मला कळत नाही देव कुठे गेले मला कळत नाही देव कुठे गेले आणि मग अचानक लक्षात येतं की कृष्णाचा बराच वेळ झाला आवाज नाहीये. बाथरूममधून पाण्याचा आवाज येतो. जाउन बघते तर काय .. तांब्यानं देवांवर अभिषेक चालू असतो.
मला पाहून आधी ती जरा दचकते. आता ही आई आपल्यावर ओरडणार अशा खात्रीनं क्षणभर बघते आणि मग लगेच आपलं ते प्रोफेशनल गोड हसू चेहरयावर आणून मला म्हणते, 'बाप्पा .. मंबो' म्हणजे बाप्पाची शंभो चालू आहे.
 तो सर्व पसारा आवरून एकदाची बाप्पाची पूजा आटपते.
आता मोठ्ठा कार्यक्रम ... कृष्णाचं जेवण.
एका ताटात वरण-भात, दोन रिकाम्या वाट्या, २-३ चमचे, ३-४ चित्रांची पुस्तकं घेऊन कार्यक्रम सुरू होतो. त्याच्याबरोबरीनं खाल्लं नाहीतर भिती दाखावायला बुवा, गुरखा, डॉक्टर, टुचू वगैरे मदतीला असतातच.
५-६ घास खाऊन झाले की हातात भात घेउन तो जमिनीवर सारवणं, केस उपटून टकल्या केलेल्या आणि लोळवून मळलेल्या बाहुलीला जबरदस्ती भरवणं, आदी चालू होतं. एका बाजूनं माझी लेकी बोले, सूने लागे बडबड चालूच असते.
"वेडी बाहूली .. खात नाही .. वेडी आहे ना
"थांब तिला बुवाकडेच देते. देउ का
"टुचू देउ का तिला बोलवू डॉक्टर काकांना
सर्व प्रयत्न व्यर्थ जातात. पुढचा अर्धा तास कृष्णा, बाहुली आणि फरशी यांच्या सफाईत जातो.
तोवर ही इकडे बाहुलीला ओरडत असते.
"टुचू .. हां ..
जे काही थोडंफार बोलता येतं तेच ती माझी नक्कल करत बाहुलीला सुनावत राहते.
बाहुलीनं आता ऐकलं अशी खात्री पटल्यावर मग पुढच्या उद्योगाचा शोध सुरू होतो.
एवढ्यात आमच्या शेजारची कृष्णाची मैत्रीण 'अस्मी' खेळायला येते. कृष्णा आपली मळकी, टकली बाहुली सोडून बाकी पुस्तकं, दोरयानं ओढायचा हत्ती, वगैरे तिच्यापुढे आणून टाकते. ही अस्मी २ वर्षांचीच आहे आणि तशी खूपच शांत आहे. या दोघींचा संवादही अगदी 'पाहण्याजोगा' असतो. दोघीही काही मोजकेच शब्द आणि बाकी त्यांच्या अगम्य भाषेत काहीतरी बडबडत असतात.
"अंबी .. घे ..घे.. " कृष्णा.
"कुतना .. ब (बस)" अस्मी.
"च ..फू.." कृष्णा. (बहुतेक चल फूल दाखवते असं असावं)
अस्मी काही उठत नाही .. कृष्णा तिला हात धरून उठवायला जाते. अस्मीला वाटतं की ही आपल्याला मारतीये. ती रडायला लागते. "मम्मी ....."
कृष्णा मला सांगयला येते. "आंबी ऊं..."
मग रडारडीची कारणं शोधून शांतता प्रस्थापीत करणं, दोघींना वाटीत खाऊ देउन एकाजागी बसवणं वगैरे पार पडतं. कृष्णा पट्कन आपल्या वाटीतला थोडा खाऊ खाऊन, बराचसा सांडून पसरवते आणि मग अस्मीच्या वाटीत हात घालून तिचा खाऊ खायला लागते. आत मात्र अस्मी खूपच वैतागलेली .. रडवेली. कृष्णाच्या मते तिनं फारसं काही केलेलंच नसतं. त्यामुळे ती निवांतपणे आपल्या मैत्रीणीकडे पाहात बसते. मी जरा तिला 'सॉरी' म्हण. बघ तुझी मैत्रीण रडतीये ना. वगैरे संस्कार करायचा व्यर्थ प्रयत्न करते.
एव्हाना तिच्यामागे धावून माझा जीव पार कंटाळलेला असतो. घराची अवस्था तर अगदी पाहण्याजोगी असते. घरभर पुस्तकं, खेळणी, कांदे-बटाटे, स्केच पेन्स, खायला दिलेले मुरमुरे, पाणी वगैरे इतस्तत: पसरलेलं असतं. एखाद दोन देव परत टेरेस मध्ये गेलेले असतात. टेरेस मधल्या झाडांची पानं, फुलं घरात आलेली असतात. एका बाजूला T.V. तर दुसरया बाजूला टेपवर ढणाढणा बडबड-गीतं वाजत असतात. मी अगदी थकून या पसारयाकडे पाहात राहते. आपोआपच डोळे मिटतात. जाग येते तर माझी चिमणी लेक आपल्या चिमण्या हातांनी माझ्या डोक्यावर जोरजोरात थोपटत म्हणत असते...गाउ..गाउ...
- सोनाली सुहास बेंद्रे
अचानक वेदना सुरु होतात आणि कुठेतरी मनात जाणवतं की हेच ते. कदाचित तो क्षण आता कुठेतरी वळणावरच आहे.
दवाखाना .. ते वातावरण .. पण एक कोणतीतरी भिंत मध्ये उभी असल्यासारखं ते माझ्या मनापर्यंत पोहोचतच नाही. छातीतली धडधड मधेच वाढते .. कमी होते. आतलं ते हलणारं 'जीवन' प्रत्येक वेणेबरोबर स्वत:चं अस्तित्त्व सिध्द करतंय.
जसं काही आतून आवाज उमटतोय .. येऊ का
सारा दिवस आणि उभी रात्र .. अशीच सरते वाट पाहण्यात.
सगळं जग झोपलेलं, शांत आणि नि:स्तब्ध. माझ्याबरोबर आलेली माझी माणसंही शांत झोपेच्या अधीन. मी मात्र टक्क जागी. रात्र वाढेल तसा वेदनेचा उत्सव अजूनच वाढतोय. मी आणि माझ्यातलं ते जीवन .. आमच्या दोघात वेदनेची एक लय बांधली जातीये. रात्रीच्या त्या नीरव शांततेत आपण दोघंही वाट बघतोय .. एकमेकांना सांगतोय की थांब, आता थोडक्यावरच आहे.
त्या लयीतच उजाडतं. सकाळ होते. माझी माणसं विचारतात, 'बरी आहेस ना झोप लागली का' त्यांना काय सांगणार मी आणि तू .. आपला रात्रीतला तो संवाद .. आपण एकत्र भोगतोय त्या वेदना. त्यांना सांगून त्या कळाव्यात तरी कशा
मी हसून म्हणते, 'बरीये.' तू पण आतून तेच म्हणलंस का
दिवस चढेल तसा वेदनेचा एक अंगार उसळायला लागतो. एक वाढती आगच जशी काही. असं वाटतं की शरीर जसं काही पेटलयं. एक गरम वाफ अंग भाजून काढतीये. ही वाढती लय आता सोसत नाहीये. तुला होणारा त्रासही मला जाणवतोय. मला जाणवणारी .. पिळून काढणारी प्रत्येक वेणा तुलाही जशी पुढे ढकलतीये. तुझ्या प्रवासाचा शेवटचा टप्पा आता जवळ येतोय.
आता मात्र मला थोड रागही येतोय. हा सर्व त्रास मला तुझ्यामुळे होतोय हे तुला माहितीये का भिंतींवर हात आपटून मी तो व्यक्तही करतीये. मला खूप मोठ्यांदा ओरडावंसं वाटतंय. पण माझा सुस्कृंतपणा आड येतोय.
माझी माणसं आता काळजीत. कसं होणार हिचं सगळं नीट होईल ना सगळं नीट होईल ना पण मी मात्र आता त्या लयीशी समरस झालीये .. आणि तू पण.
माझा कण न कण .. माझा श्वास आणि मन सारंच एका झोक्यावर आहे. एकदा तो झोका असा उंच जातो की श्वास पुरत नाही. मन, संवेदना बधीरतात.
त्या हिंदोळ्यावर झुलताना मी सारं विसरलीये.
आजूबाजूचं जग .. त्यातली माणसं .. मी .. माझं शरीर .. सारं काही.
जाणवतंय ते फक्त तुझं अस्तित्त्व .. तुझा आकार .. तुझा वाढता जोर.
वरवर जाणारा उंच झोका ... एवढा उंच .. उंच.
माझे पाय जमिनीवरून कधीचेच सुटलेत.
तुझ्या - माझ्यातली वेदनेची ती लय आता सम गाठतीये.
थकलेलं शरीर .. पण उत्सुक मन .. तुला पाहायला, जाणून घ्यायला.
तू माझ्या हातात आणि मला ओळख पटते.
तू डोळे किलकिले करून माझ्याकडे पाहातेस .. निरखून घेतेस.
तुलाही ओळख पटलीये बहुतेक. कारण तू परत डोळे मिटून निवांत होतेस. विश्वासून माझ्या कुशीत गुरफटून घेतेस.
सरल्या प्रवासाच्या वेदना .. त्या वेदनांच्या खुणा. ना तुझ्यावर .. ना माझ्यावर.
आपण दोघी एकमेकींतच गर्क. परस्परातले ओळखीचे धागे बांधण्यात हरवलेल्या.
माझी लोकं मात्र म्हणतात, सुटली बिचारी एकदाची, थकली असेल. शेवटी जीवातनं जीव बाहेर यायचा म्हणजे...
- सोनाली सुहास बेंद्रे
आत्ता मी मिनॉपॉलिसच्या विमानतळावर गेट नं. १० वर बसलेली आहे.
गेट म्हणजे थोडक्यात काय तर फलाट. माझं मिनॉपॉलिसहून बाल्टिमोरला जायचं विमान इथे लागणार.
एस टी स्टँडवर बसणं आणि विमानतळावर बसणं यात मूळ स्तरावर काहीही फरक नाही. वातावरण बदलतं इतकंच. बाकी दोन्हीकडे लोकांचे हेतू सारखेच. एकीकडून दुसरीकडे जाणे. आणि मधला वेळ हा असा फलाटावर बसून घालवणं..म्हणजे वाचन, निरीक्षण, खाणं-पिणं, वगैरे.
पलीकडेच्या फलाटावर असणारी गर्दी आपल्या विमानाची वाट पाहात होती. काहीजण वाचत, काही कॉफ़ी पीत, तर काही..काही न करताच गेट उघडण्याची वाट पाहात होते. त्यातलं एक छोटंसं बाळ मजेत इकडे-तिकडे रांगत होतं. त्याची आई सारखी त्याला उचलून आणत होती...प्रेमानं दटावत होती. पण बाळ भारी खट्याळ...आईचा डोळा चुकवून ते आपलं वेगळ्याच दिशेनं परत रांगत सुटायचं.
त्यांच्या समोरच्याच रांगेत एक वयस्कर बाई बसल्या होत्या. बहुधा एकट्याच प्रवास करत असाव्यात. आजी मोठ्या रसिक दिसत होत्या. छान कलर केलेले केस..मेक-अप..गळ्यात मोत्यांची माळ..मोठ्या फुलांचं कानातलं..आणि हो..त्यांच्या त्या झग्याला शोभेल अशाच मोठी फुलं असणारया त्यांच्या चपला.
आता बाळानं मोहोरा इकडे वळवला, तो थेट आजीबाईंच्या चपलांकडे.
चपलांवरची ती मोठी रंगीत फुलं तोडावीत असं काहीतरी त्याच्या मनात असावं. छोटंसं पुस्तक वाचण्यात रमलेल्या आजी एकदम दचकल्या. घाबरून पायाकडं पाहतात तर काय..हे चिमणं मजेत त्यांच्या चपलांवरचं फूल धरून खेचत होतं. आजी झट्कन खाली वाकल्या. त्यांनी बोळकं पसरून हसणारया त्या बाळाला उचलून घेतलं. तेवढ्यात बाळाची आई आली. कौतुकानं आपल्या बाळाला दटावत आजींना sorry वगैरे म्हणाली. अगं ठीक आहे..चालायचंच..लहान आहे..इंग्रजीत आजी म्हणाल्या असाव्यात. एव्हाना बाळ आजीच्या मांडीत बसून त्यांच्या पर्सशी..मोठ्या फुलांच्या कानातल्याशी खेळत होतं. त्याला त्या रंगीत आजी भलत्याच आवडलेल्या दिसत होत्या. आजी मग काहीसं गाणं म्हणू लागल्या..आपल्या चिऊ-काऊ सारखं. माझा आपला एक अंदाज. बाळाची आई अगदी प्रेमानं बाळाकडं पाहात होती.
फार मोहक द्रुश्य होतं ते. मला वाटतं..वात्सल्याची भावना ही इथून-तिथून सारखीच असावी.
त्यांच्या विमानाचं गेट उघडलं. बाळाच्या आईनं बाळाचा पसारा आवरला. त्या दोघींनी एकमेकींचा निरोप घेतला.
आजींनी आपल्या कानातली ती मोठाली फुलं काढून बाळाला दिली. बाळ खूश.
इकडे आमच्या फलाटाकडे मगाचपासून एक बाई आपल्या मुलीला सारखं खेकसत होत्या. ती ५-६ वर्षांची मुलगी सारखी खुरडत खुरडत इकडे-तिकडे जायला बघत होती. आणि तिची आई ओरडत, खेकसत, तिला ओढून, खरंतर फरपटत परत जागेवर आणत होती. त्या मुलीला ते आवडत नसावं. मोठ्या आवाजात ती आपला निषेध नोंदवत होती. विचित्र हातवारे करून आईला कहीसं सांगू पाहात होती. बराच वेळ हे चालू होतं. ती आई बिचारी लोकाच्या नजरा टाळत, मुलीला जागेवर बसवायला बघत होती.
मधेच समोरच्या रांगेतल्या खुर्च्यांकडे ती मुलगी गेली. तिथे एक तरुण मुलगा..पाठीला sack, पायाशी गिटार केस.. पुस्तकात तोंड खुपसून बसला होता. अजून एक बाई laptopवर काहीसं काम करत होत्या.
ही मुलगी आईचा डोळा चुकवून त्यांच्यापाशी गेली. laptopवर काम करणारया बाईंपाशी उभं राहून laptop कडे बोट दाखवून, तिच्या भसाड्या आवाजात त्यांना काहीसं सांगू लागली. तिला laptop पाहून खूप आनंद झाला असावा. तिच्या तोंडातून गळणारी लाळ बाईंच्या पायावर पडत होती. बाईंचं लक्ष वेधून घ्यायला ती त्यांचा स्कर्ट ओढू पाहात होती. कामात गर्क बाई दचकल्या..त्यांचं तिच्याकडे लक्ष गेलं..आणि त्यांचा चेहरा एकदम बदलला. अतिशय किळसवाणी गोष्ट पाहिल्यासारखा चेहरा करून त्यांनी तिचा आपल्या गुडघ्यावरचा हात झटकला. ती बेसावध मुलगी जराशी हेलपाटली..घाबरली. तेवढ्यात तिची आई धावत आलीच. पडेल चेहरयानॆ, परत-परत माफी मागत राहिली. फरपटतच तिनं आपल्या मुलीला परत खुर्चीशी आणलं.
मुलगी तिच्या भसाड्या आवाजात किंचाळत होती..हात-पाय झाडत होती. आईच्या हातातून निसटून जायला पाहात होती. आई तिला सावरायचा प्रयत्न करत होती. तिचे कपडे नीट करत, तिच्या तोंडातून गळणारी लाळ पुसत होती. त्यांच्याकडेच पाहणारया आजूबाजूच्या माणसांची नजर चुकवायला बघत होती.
आधी राग..मग तिरस्कार..अगतिकता..आणि मग केवळ प्रेम. आईच्या चेहरयावरचे भाव झरझर बदलत होते.
एव्हाना स्वत: शांत होऊन, आईनं तिलाही शांत केलं होतं. एक मोठीशी बाहुली तिच्या हातात देऊन ती करुणेनं..प्रेमानं आपल्या मुलीकडं पाहात होती. ती मुलगी आपल्या त्याच भसाड्या आवाजात आईला काहीसं सांगत होती. त्या मायलेकी आता स्वत:च्याच विश्वात रमल्या होत्या.
ही एक आई..आणि मघाचीही आईच. हे आईचं प्रेम..आणि तेही तिचं प्रेमचं.
मला वाटतं..खरचं वात्सल्याची भावना ही इथून-तिथून सारखीच असावी.
- सोनाली सुहास बेंद्रे
कामं आवरून परत निघताना असंच समोरच्या झाडाखाली लक्ष गेलं.
अंथरलेलं एक पोतं...एका छोटया पत्र्याच्या डब्यात बारक्या चूका...प्लास्टिकच्या फ़ुटक्या भांडयात पाणी...कुठे चामडयाचे २-४ तुकडे आणि चप्पल ठेवायचा तो चिरपरिचित लोखंडी फणा.
आणि एकदम लक्षात आलं की एवढयात आपण चांभार या व्यक्तीकडे गेलोच नाही.
किती महिने...वर्षं झाली काय माहीत
पण चांभार या माणसाशी जसा संबंधंच उरलेला नाही.
परत त्या पोत्यावरच्या पसाऱ्याकडे आणि चप्पल तुटलेल्या गिऱ्हाइकांची वाट पाहणाऱ्या त्या चांभाराकडे पाहून कससंच वाटलं.
शेवटचं मी चांभाराकडे कधी बरं गेले होते... काही नीट आठवत नाही.
आमच्या कॉलेजच्या रस्त्यावर एक म्हातारे चांभार आजोबा बसायचे. तेव्हा त्यांच्याकडे कधी-मधी मी जायची.
कुठे अंगठा तुटला...शिवण निघाली...१-२ रुपयात काम व्हायचं.
मला आठवतं..ते आजोबा अगदी मान-पाठ एक करून टाका घालायचे.
जाड काचेचा, धुळवटलेला..खिळखिळा झालेला त्यांचा तो चष्मा सारखा नाकावरून खाली घसरायचा..
आजोबा काहीसं पुटपुटत तो वर घ्यायचे...आणि मग थोडं जास्तच वाकायचे.
त्यांच्यामागच्या दोरीवर दोन-चार चपलांचे जोड टांगलेले असायचे.
कोणी कधी त्या चपला विकत तरी घेतल्या का कोण जाणे...
काम असू..नसू..त्यांची नजर आपली सतत खाली..लोकांच्या पायांकडं आणि चपलांकडं.
बरंच पुढं कधीतरी ते दिसेनासे झाले. ते ज्या भिंतीशी बसायचे त्या बँकेत मग मी विचारलं.
ते एक म्हातारे आजोबा..चांभार..इथे बसायचे..कुठे हो गेले
तिथला शिपाई म्हणाला..ते म्हातारं होय
बँकेची दुरुस्ती झाली..फ़ुडं थोडं वाढवलं..कुंड्या..नवा रंग अन काय काय.
मग त्यात घालवलं त्याला.
मला चांभार आजोबांच्या पागोट्याचा मळलेला, कधीतरी भडक गुलाबी असलेला रंग आत्ताही डोळ्यापुढे आला.
आता चप्पल तुटली की लगेच नवी घ्यायची. नाही...असे कितीतरी जोड..चपला..बूट..फ़्लोटर्स..कपाटात पडलेले असतात.
मग आधीची तुटलेली चप्पल दुरुस्त करायचा प्रश्नच येत नाही.
ती अडगळीत आणि मग पुढे कधीतरी भंगारातही जाते.
घरातले मागच्या पिढीतले मग म्हणतात...
तुम्हाला ना पैशाची किंमत नाही..काय बंदच तर तुटलाय ना.
कोपऱ्यावरून लावून आण..२-३ रुपयात काम होईल.
- सोनाली सुहास बेंद्रे
परत लिहायचं म्हणून... अशी वर्षे सरून गेली...
कागद पडले पिवळे...अन् लेखणी सुकून गेली...
आता लिहायचंच म्हणून किती संकल्पही केले
पण वेळ तरी कुठे असतो म्हणत सोडूनही दिले
आता लिहायचं म्हणलं तर हे जमवायलाच हवं..
म्हणता म्हणता..करता करता..कुणीसं सुचवलं..
आणि "लिहायचं म्हणून..." ब्लॊग उघडून एकदाचं जमवलं...
- सोनाली सुहास बेंद्रे
रविवार ... मी .. आणि .. माझी लेक


आदिवासी क्रांतीकारक बिरसा मूंडा | Birsa Munda History In Marathi
बेसन शेव बनवायची विधी | Besan Sev Recipe
बराक ओबामांचे नोबेल पुरस्कार स्विकारतांनाचे भाषण | Barack Obama Speech
बदामचे गुणकारी फायदे | Benefits of Almonds
स्वयंपाकासाठी काही खास टिप्स | Kitchen tips in Marathi
पी.व्ही सिन्धू बॅडमिंटन खेळाडू | Badminton Player PV Sindhu
साक्षी मलिक एक फ्रीस्टाईल कुस्तीपटू | Wrestler Sakshi Malik Biography
पिझ्झा बनविण्याची रेसेपी | Pizza Recipe In Marathi
दिव्यांचा सण दिवाळी बद्दल माहिती | Diwali Information In Marathi
मित्रहो, दिवाळी – Diwali या सणाबद्दल सर्वांनाच माहिती आहे दिवाळीबद्दल काही महत्वाची माहिती आम्ही आणली आहे.
दिव्यांचा सण दिवाळी बद्दल माहिती – Diwali Information In Marathi
भारतात साजरया केल्या जाणाऱ्या सणांमध्ये सर्वात प्रसिद्ध आणि महत्वाचा उत्सव म्हणजे दिवाळी भारतात सर्व धर्मीय लोक यास मोठ्या आनंदात साजरा करतात. असे म्हटले जाते कि “दिवाळी” रोषणाई, उल्हास, उत्सवाचा, प्रेमानी भरलेला, मैत्रीचा आणि मानवतेने भरलेला उत्सव आहे.
आपल्या देशात दिवाळी हिंदू महिना आश्विन च्या शेवटी म्हणजे ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबर मध्ये मोठ्या उल्हासात साजरा करतो. आजकाल दिवाळी मोठ्या रंगीत माध्यमांनी साजरी होते. परंतु दिवाळीचे ऐतिहासिक महत्वास लोक आजही जाणतात.
दरवर्षी दिवाळी अंधारया रात्रीत जगमगत्या दिव्यांनी व आकाश कंदील आणि फटाक्यांच्या रोषनाई नी याच्या दिव्यतेचा अंदाज येतो. दिवाळीत संपूर्ण घराला सजवले जाते. घरी बनविलेल्या मिठायांचे आदान प्रदान केले जाते. भारतात सर्व लोक घराला उजेडाने भरून टाकतात.
दिवाळीचा दिवस हा तोच दिवस मानला जातो ज्या दिवशी भगवान श्रीराम हे रावणाचा वध करून माता सीता सह अयोद्धया परतले होते. त्यांच्या स्वागतासाठी अयोद्धयावासियांनी रोषणाई व दीपक लावून मोठ्या आनंदात तो दिवस साजरा केला होता.
असे म्हटले जाते कि शाही आदेशानुसारच श्रीराम व माता सीता यांचे अयोद्धया पासून ते मिथीला पर्यंत संपूर्ण प्रदेश दिव्यांच्या रोषनाई ने जगमगुण गेला होता. अशा प्रकारे त्या अंधाऱ्या रात्रीला दिव्यांच्या प्रकाशाने उजाळून टाकले होते.
श्रीरामांचे स्वागत यासाठीही अधिक महत्वाचे होते कारण श्रीराम १४ वर्षाचा वनवास भोगून आपल्या स्वराज्यात वापस आले होते, त्यावेळी त्यांनी महामायावी दानव रावण याचा वधहि केला यामुळे हे स्वागत फार उत्साहाचे होते.
दिवाळीला आम्रपर्नाचे तोरण व झेंडूच्या फुलांचे तोरण मुख्यप्रवेश द्वारावर लावले जाते. अंगणात मुख्य प्रवेश द्वारा समोर वेगवेळ्या रंगांच्या रांगोळ्या काढल्या जातात अशाप्रकारे येणाऱ्या पाहुण्यांचे स्वागत करतात. असे म्हटले जाते कि रांगोळीला हिंदू धर्मात शुभकारक मानले जाते.
त्याबरोबर घरात चारही बाजूंना तेलाचे दिपक एका रांगेत ठेवून घर सजवले जाते. त्यामुळे दिवाळी “दिपोत्सव” म्हणून ओळखली जाते.या दिवसासाठी बरेच लोक काही नवीन वस्तू खरेदी करतात. मुख्यतः महिला ह्या सोन्याच्या दागिन्यांची खरेदी करतात.
पारंपारिक रिती पद्धतीने आणि तज्ञांच्या मते या मुहूर्तावर नवीन वस्तू व सोने खरेदी करणे अत्यंत शुभ मानल्या जाते. त्यामुळे लोक सोने चांदी खरेदी करतात.
दिवाळी साजरी करण्यामागे जरी कोणतेही कारण असो बाजारात या सणा दरम्यान फारच उत्साहाचे वातावरण असते. दर वर्षी लोक मिठाiई, कपडे आणि जरुरी वस्तू तसेच आभूषनाच्या दुकानावर मोठी गर्दी करतात. सामान्य मानुसही यावेळी मनमोकळेपणे खरेदी करतो.
दिवाळी भारतातील प्राचीन आणि सर्वात प्रसिद्ध सणांमधील एक आहे. हिंदू धर्मात दिवाळीला विशेष महत्व दिले आहे. दिवाळी या शब्दाचा अर्थ “रोशनाईचा सन’ किंवा “दिपोत्सव” असा आहे. संस्क्रूत् मध्ये दिवाळी शब्दास “दिपावली” असा अर्थ मानला जातो. याचा अर्थ “दिव्यांची रांग” असा केला जातो.
भारतात वेगवेगळ्या धर्माचे लोक आपल्या चालीरीती प्रमाणे यास साजरा करतात त्यामुळे या सणाला प्रत्येकाच्या घरी आनंद आणि उत्साहाचे वातावरण असते.
पाच दिवस चालनारा हा उत्सव फारच मनोरंजक असतो. लोक एक दोन आठवड्या आधीच दिवाळीची तयार सुरु करून देतात त्यामध्ये त्यामध्ये घराची साफसफाई आणि रंगरंगोटी चा समावेश होतो. कपडे आणि जरुरी वस्तू एक-दोन आठवड्या पूर्वीच खरेदी केले जातात.
घरात आणि दुकानात फुलांनी आणि आंब्याच्या पानांच्या तोरणांनी सजवले जाते. आकाश कंदील घरासमोर लावल्या जातो. सुंदर रांगोळी काढल्या जाते. विविध रंगांनी ती सजवली जाते.
दिवाळीच्या पाच दिवसांचे वर्णन
दिवाळीच्या पाच दिवसांनी सरुवात हि धनत्रयोदशी ने होते या दिवशी लोक नवीन वस्तू आणि सोने चांदी खरेदी करणे शुभ मानतात. घर दिव्यांनी सजवतात. धनाची देवी धन्वंतरी ची पूजा करून अभिषेक केला जातो. असे म्हटले जाते कि यादिवशी देवी धन्वंतरी चा जन्म दिवस पण असतो.
देवीची उपासना करून आपल्या परिवाराच्या स्वास्थ आणि समृद्धीची कामना केली जाते. बरेचस्या लोकांचे मानणे आहे कि याच दिवशी देवी लक्ष्मी गृहप्रवेश करतात त्यामुळे दारिद्र्याचे पतन होते. सकारात्मक उर्जा घरात पसरली जाते.
हा दिवस छोटी दिवाळी म्हणून जाणला जातो. हा दिवाळीचा दुसरा दिवस असतो. या दिवशी लोक घर रंगांनी सजवतात महिला हातांवर मेहंदी काढतात. दिवाळीची संपूर्ण तयारीचा आढावा घेतला जातो. लहान मुलांना उपहार दिले जातात.
पाच दिवसांच्या दिवाळीतील सर्वात महत्वाचा दिवस ज्याला आपण दिवाळी असे हि म्हणतो. या दिवशी मोठ्या थाटामाटात आणि योग्य चालीरीती रिवाजात माता लक्ष्मी श्री गणेश भगवान आणि माता सरस्वती यांची पूजा केली जाते.
या देविदेवताना आमंत्रित केले जाते. घरात नेहमीसाठी वास करण्याचे आवाहन केले जाते. त्यासाठी दरवाजे खिडक्या आणि बाल्कन्या खुले ठेवले जातात.तेथे सुंदर दिव्यांची सजावट व रांगोळी काढली जाते.
पूजा रीतिरिवाजाने पूर्ण झाल्यावर देवतांच्या आगमनांच्या जल्लोषाला फटाके फोडून द्विगुणीत केले जाते. गोड पदार्थ खावू घातले जातात. एकमेकांना दिवाळीच्या मंगलमय शुभकामना दिल्या जातात या दिवशी व्यापारी व व्यावसायिक आपल्या दुकांनांमध्ये भगवान कुबेर आणि माता लक्ष्मीची पूजा करतात.
दिवाळीचा चौथा दिवस हा पाडव्याचा असतो या दिवशी विवाहित दाम्पत्ती एकमेकांना छानसे उपहार देवून खुश करण्याचा प्रयत्न करतात. आजही बरेच लोक भगवान श्रीकृष्णांची गोवर्धन पूजा करतात.
ग्रामीण भागात घरातील पशूंना विशेषतः गाई बैल आणि म्हशी व बकरयाणा सजवून त्यांना दिवाळीचे मिष्ठान्न खायला देतात.
दिवाळीचा पाचवा दिवस हा भाऊ-बहिणीच्या अतूट आणि असीम प्रेमाच्या नात्याला जोपासण्याचा असतो. ह्या दिवशी बहिणी आपल्या भावाला दिव्यांच्या आरास आणि मोठ्या आत्मीयतेने ओवाळून त्यांच्या समृद्धी व भरभराटीची शुभकामना करतात.
भाऊ बहिणीला छानसे उपहार देवून खुश करतात. व आपल्या नात्याला अधिक मधुर बनवण्याचा प्रयत्न करतात. हा दिवस रक्षाबंधनाइतकाच पवित्र मानला जातो.
हा दिवस भाऊ बहिण सोबत राहून साजरा करतात विवाहित बहिणी माहेरी येतात. भारतात हा दिवस काही राज्यांमध्ये “टीका” या नावाने ओळखला जातो.
भारत हा असा देश आहे कि, जेथे विविध जातीधर्माचे समुदाय एकसाथ एका बंधनात राहतात आणि एकमेकाचे सन मोठ्या आनंदात साजरे करतात. आजच्या धकाधकीच्या जीवनात लोक एकमेकांना कमी भेटतात त्यावेळी दिवाळीचा सण आपल्या प्रिय व्यक्तींना भेटण्याच्या आनंदमयी संधी घेवून येते.
लोक एकमेकांना शुभकामना देवून आणि उपहार व दिवाळीचे मिष्ठान्न देवून आपले नाते अधिक बळकट बनवतात.
आजच्या काळात सर्व देशवासी पर्यावरणाला होत असलेल्या नुकसानाबाबत जागृत आहेत त्यामुळे बरेच परिवार प्रदूषण रहित दिवाळी साजरी करतात. दिवाळीत हानिकारक फटके फोडले जात नाहीत शाळा आणि इतर संस्थांमध्ये तसेच भारत सरकारही नागरिकांना प्रदूषणमुक्त दिवाळी साजरी करण्याची विनंती करतात.
चला तर मग आपण हि येणारी दिवाळी प्रदूषणमुक्त साजरी करण्याचा संकल्प करूया आणि देशांच्या हितामध्ये आपलेपण योगदान देवूया. हा आपला देश आहे, यास स्वच्छं व सुंदर ठेवणे आपण सर्वाचीच जबाबदारी आहे. देशाला फक्त राष्ट्र न समजता आपले घर समजून त्यास स्वच्छं व सुंदर ठेवले पाहिजे.
लक्ष्य दया :- तुमच्या जवळ आणखी दिवाळीबद्द्ल माहिती असेल तर कमेन्ट मधे जरुर टाका आवडल्यास आम्ही जरुर ते या लेखात Update करू… धन्यवाद्
Please :- आम्हाला आशा आहे की हा दिवाळी / Diwali Information In Marathi तुम्हाला आवडला असेलच…. जर खरच आवडले असतील तर मग facebook वर तुमच्या मित्र – मैत्रिणीला share करायला विसरु नका… आणि majhimarati.com चे facebook page लाइक करायला सुधा
Next कुरकुरीत दही कबाब बनवण्याची विधी | Dahi Kabab Recipe
नारळाचे तेलाला / Coconut Oil खूप लाभदायक मानल्या जात आहे. नारळाच्या तेलामध्ये चर्बीदार असिडचे चांगल्याप्रकारे मिश्रण …
खूपच बढिया मला खूप आवडला. धनयवाद
मला खुप आवडली माहीती
हिंदी चित्रपट सृष्टितील प्रसिद्ध अभिनेता अजय देवगण | Ajay Devgan Biography
राष्ट्रकवी रामधारीसिंह दिनकर यांचे जीवनचरित्र | Ramdhari Singh Dinkar Biography in Marathi
दिव्यांचा सण दिवाळी बद्दल माहिती | Diwali Information In Marathi


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: जयभीम कॉम्रेड

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
सोमवार, १३ मे, २०१३
आनंद पटवर्धन निर्मीत या माहितीपटाला देश-विदेशातले अनेक पुरस्कार मिळाले असून भारत सरकारचाही पुरस्कार मिळाला आहे. याचा एकंदरीत प्ररिणाम असा होत आहे की आंबेडकरी समाजाला हा माहितीपट आपला वाटत असून आनंद पटवर्धनानी आंबेडकरी समाजासाठी एक भरीव कार्य केल्याचा सर्वत्र प्रचार केला जात आहे. या प्रचारातील एक भाग म्हणजे अनेक ठिकाणी आंबेडकरी संघटना या माहितीपटाचे जाहीर खेळ दाखवत असून हा माहितीपट जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहचविण्याची जणू चळवळच उभी केली जात आहे. परवा पटवर्धन साहेबांशी चॅट करताना या चित्रपटा बद्दल मी आपली नाराजी व्यक्त केल्यावर पटवर्धन साहेब मला म्हणाले “आधी तुम्ही हा माहितीपट बघा... नंतर आपण बोलूया” अन लगेच दुस-या दिवशी त्यानी “जयभीम कॉम्रेडची” DVD माझ्या पत्यावर पाठवून दिली. ते पाहिल्यावर आता हे परिक्षण...
या माहितीपटाचे नाव आहे जयभीम कॉम्रेड. माझा पहिला आक्षेप या नावालाच आहे. कारण जयभीम आणि कॉम्रेड या दोन गोष्टी परस्पर विरोधी गोष्टी आहेत. जयभीम हा आंबेडकरवाद्यांचा शूभघोष आहे तर कॉम्रेड ही कम्युनिस्टांची उपाधी आहे. तर काय झालं पण हे सगळं एवढं सोपं नाहीये. आंबेडकरवादी हा संविधान प्रिय समाज असून तो सत्याग्रहाच्या मार्गानी जाणारा एक सत्याग्रही समाज आहे. अगदी याच्या उलट कम्युनिस्टाना संविधान मान्य नसून ते रक्तरंजीत क्रांतीवर विश्वास ठेवणारे अन रक्ताची होळी खेळणारे क्रांतीकारी आहेत. म्हणून आंबेडकरवादी हा कॉम्रेड असूच शकत नाही. अन त्याच प्रमाणे कुठलाही कॉम्रेड हा आंबेडकरवादी असूच शकत नाही.
आंबेड्करवादी म्हणजे काय, त्याची व्याख्या काय
बुद्धाचा धम्म, संविधानाचा अवलंब. न्यायपालिकेवर विश्वास अन सत्याग्रहाची कास. हे ज्याला मान्य तो आंबेडकरवादी. आंबेडकरवादाची एवढी सरळ व सोपी वाख्या आहे अन ही माझी स्वत:ची व्याख्या आहे. या व्याखेची व्यापकता प्रचंड मोठी आहे. पहिली अट काय तर बुद्धाचा धम्म मान्य असावा. कारण धम्म स्वातंत्र्य, समता व बंधूता शिकवतो. दुसरी अट काय तर प्रत्येक कृती ही संविधानिक मार्गानेच व्हावी. तिसरी अट म्हणजे न्यायपालिकेवर विश्वास ठेवलाच पाहिजे. अन चौथी अट म्हणजे एखादी गोष्ट अमान्य असल्यास व त्याचा विरोध करायचा असल्यास सत्याग्रहाच्या मार्गानी करावा. तोच एकमेव अधिकृत मार्ग आहे. अशी आहे आंबेडकरवादाची व्याख्या.
 अन कॉम्रेड म्हणजे कोण
कम्युनिस्ट म्हणजे तो, जो कार्ल मार्क्सच्या सिध्दांवर विश्वास ठेवतो. म्हणजेच “The Communist Manifesto” यावर ज्यांचा विश्वास आहे. हा मेनिफेस्टॊ म्हणजे मार्क्सवाद्यांचा स्वत:चा स्वतंत्र संविधानच आहे. काय म्हणतो हा संविधान संपत्तीचे समान वाटप, धर्माचे निर्मूलन, मजूरवर्गाची हुकूमशाही अन त्यासाठी रक्तरंजी क्रांती. हे ज्याला मान्य आहे तो कम्युनिस्ट. अन या कम्युनिस्ट संघटनेचा सैनिक (कार्यकर्ता नाही बरं का) म्हणजे कॉम्रेड. कॉम्रेडचा अर्थच आहे सह-सैनिक. मग सैनिक म्हटल्यावर सांगायची गरजच उरत नाही की त्याचे काम काय असते ते. बंदूक आलीच, उठाव आलाचा, रक्तपात आलाच. आंबेडकरी मात्र सैनिक नसतात. ते एकतर कार्यकर्ते असतात वा सत्याग्रही असतात. हा एवढामोठा बेसीक फरक आहे.
“बुद्ध की कार्ल मार्क्स” या पुस्तकात बाबासाहेब लिहतात “कम्युनिस्टना समता हवी आहे पण त्याना स्वातंत्र्य व बंधूत्व मान्य नाही” हे सांगताना बाबासाहेब पुढे म्हणतात “मजूरांचे राज्य असले तरी विरोध करण्याचं स्वांतंत्र्य कमुनिस्टाना मान्य नाही. समता असली तरी त्यात बंधूभावाचा अभाव आहे” म्हणजे तुम्ही विरोध केला तर निर्दयपणे तुमचं शिरकान करण्याची निती कमुनिस्टांची आहे. त्यामुळे कम्युनिस्टांची समता काही कामाची नाही. हे बाबासाहेब सांगून गेलेत.
...तर हा आहे मुलभूत फरक आंबेडकरवाद आणि कम्युनिस्ट यातला. म्हणून या माहितीपटाचं नावच चुकलं. एकतर ते कॉम्रेड असावं किंवा जयभीम असावं. दोन्ही संकल्पना परस्पर विरोधी असल्यामुळे जयभीम कॉम्रेड हे नावच चुकीच असून ती निर्मात्यानी आंबेडकरी समाजाशी केलेली लबाडी आहे. जयभीमवाल्याना सैनिक बनवून कापाकापीच्या संस्कृतीत रोवण्याचं हे काम पटवर्धनानी केलं. त्यानी ते नावं बदलावं. कारण आंबेडकरी हा कॉम्रेड असूच शकत नाही.
... माहितीपटाची सुरुवात होते ते शाहीर विलास घोगरे यांच्या तंबोरा वदनाच्य विद्रोही गाण्यानी व रस्त्यावर उतरलेल्या रंजल्या गांजल्यांच्या निदर्शनानी. खाली सबटायटल्स सरकत असतात. अगदी १ मिनिट ०५ सेकंदावर एक सबटायटल येते “झूठे संसद को तोडो...” अन मी हादरुनच गेलो. हा मप (माहितीपट) कोणाचा आहे व पुढे काय असेल याचा अंदाज येथेच येतो. जयभीमवाले कुठलाही प्रश्न संसदीय मार्गाने सोडवत असतात. पण हा मप चक्क म्हणतो “झुठे संसद को तोडॊ" मुळात आमची संसद झूठी आहे का आम्हा सर्वांची श्रद्धा जिथे आहे व या लोकशाहीचा जो मानबिंदू आहे त्या संसदेला झूठी म्हणतात त्याचा काही पुरावा दिला आहे का आम्हा सर्वांची श्रद्धा जिथे आहे व या लोकशाहीचा जो मानबिंदू आहे त्या संसदेला झूठी म्हणतात त्याचा काही पुरावा दिला आहे का अजिबात नाही. नुसतं झूठी संसद म्हणत आमच्या संसदेचा अपमान करण्याचे काम पटवर्धनानी केले. अन माथी मारले कुणाच्या तर आंबेडकरी समाजाच्या. आंबेडकरी समाज तर संसदेवर प्रगाढ श्रद्धा ठेवून लढा उभारणारा एक संविधानप्रिय समाज आहे. मग हा समाज संसेदेला झूठी संसद म्हणणार का अजिबात नाही. नुसतं झूठी संसद म्हणत आमच्या संसदेचा अपमान करण्याचे काम पटवर्धनानी केले. अन माथी मारले कुणाच्या तर आंबेडकरी समाजाच्या. आंबेडकरी समाज तर संसदेवर प्रगाढ श्रद्धा ठेवून लढा उभारणारा एक संविधानप्रिय समाज आहे. मग हा समाज संसेदेला झूठी संसद म्हणणार का अजिबात नाही. त्याही पुढे जाऊन संसदको तोडो असं म्हणणार का अजिबात नाही. त्याही पुढे जाऊन संसदको तोडो असं म्हणणार का शक्यच नाही. मग आंबेडकरी समाजाच्या तोंडून संसदेला तोडण्याची भाषा कोण बोलतोय शक्यच नाही. मग आंबेडकरी समाजाच्या तोंडून संसदेला तोडण्याची भाषा कोण बोलतोय तर ही भाषा बोलतोय कॉम्रेड... म्हणजेच कम्युनिस्ट... म्हणजे संसदेवर ज्याचा विश्वास नाही, लोकशाहीवर ज्याच विश्वास नाही अन त्याच बरोबर सत्याग्रहाचा मार्ग ज्याना मान्य नाही अन रक्ताची होळी खेळण्याची ज्यांची प्रथा आहे ते कम्युनिस्ट बोलतात या गाण्यातून...
माप पुढे सरकतो अन १ मिनिट ११ सेकंदावर आजून एक सबटायटल येते “नारा लगओ इंकलाब का” आमच्या बापदादानी शंभर वर्षापासून अनेक चळवळी केल्या. लाठ्याकाठ्या खाल्या. वेळप्रसंगी स्वत:चं रक्त सांडलं, जेलात गेले. तरी आम्ही कधी कोणावर हात उगारला नाही. ती माची प्रथाच नाही. एवढं झालं तरी आंबेडकरवादी कधीच इंकलाब म्हणाले नव्हते अन म्हणणारही नाही. जगातीळ सर्वात मोठी क्रांती बाबासाहेबानी घडवून आणली. पण रक्ताचं एक थेंब सांडलं नाही. पण ईथे चक्क निळीपट्टीवाले इंकलाब म्हणत आहेत. आता मात्र खबरदार होण्याची वेळ आली. कारण हा मप काहीतरी भलताच आहे हे माझ्या लक्षात आले. हा आंबेडकरी नावाखाली तयार केलेला कम्युनिस्टांचा प्रचारपट आहे.
१५ जुलै १९९७ रोजी दलित शाहीर विलास घोगरे यानी आत्महत्या केली. ११ जुलै १९९७ रोजी घाटकोपर येथील दलित हत्याकांडाचा निषेध म्हणून विलास घोगरे यानी आत्महत्या केली होती. हा विलास घोगरे जरी दलित समाजातला होता तरी तो आंबेडकरवादी नसून तो कम्युनिस्ट होता हे ध्यानात घेणे महत्वाचे आहे. त्याची आत्महत्या म्हणजे आंबेडकरवादाचा अभाव नि कम्युनिजमचा प्रभाव याची परिणीती होती. आज पर्यंतची आंबेड्करी चळवळ पाहिली तर घाटकोपर हत्याकांडा सारखे अनेक कांड आमच्यासोबत नेहमीच घडत असतात. पण आंबेडकरी समाज त्यावर उपाय म्हणून आत्महत्या करत नाही, तर मोठया धैर्याने उभा राहतो अन संविधानीक मार्गाने सत्याग्रह करतो. आज पर्यंत आंबेडकरी समाज फक्त अन फक्त सत्याग्रहाच्याच मार्गाने लढत आला आहे. आमच्या बापानी... बाबासाहेबानी आम्हाला तोच मार्ग शिकवला आहे.
विलास घोगरे मात्र चक्क आत्महत्या करतो, का कारण कम्यूनिस्ट लोकानी त्याची दिशाभूल केली. याच माहितीपटात आजुन एक सबटायटल येते.... “१९८० च्या दशकात तो कम्युनिस्टांकडे वळला” यातच सगळं आलं. विलास घोगरेनी आंबेडकरवाद सोडला अन कम्यूनिस्ट बनला हे वरील वाक्य अधोरेखीत करतं. थोडक्यात संयत, धीरगंभीर नि सत्याग्रहाच्या मार्गाचा त्याग करुन तो असंविधानिक, क्रांतिकारी नि रक्तरंजीत मार्गावर जाऊन ठेपला. अन त्यातून केली आत्महत्या. दोषी कोण, सरकार का कारण कम्यूनिस्ट लोकानी त्याची दिशाभूल केली. याच माहितीपटात आजुन एक सबटायटल येते.... “१९८० च्या दशकात तो कम्युनिस्टांकडे वळला” यातच सगळं आलं. विलास घोगरेनी आंबेडकरवाद सोडला अन कम्यूनिस्ट बनला हे वरील वाक्य अधोरेखीत करतं. थोडक्यात संयत, धीरगंभीर नि सत्याग्रहाच्या मार्गाचा त्याग करुन तो असंविधानिक, क्रांतिकारी नि रक्तरंजीत मार्गावर जाऊन ठेपला. अन त्यातून केली आत्महत्या. दोषी कोण, सरकार का नाही. विलास घोगरेच्या आत्महत्तेचे खरे दोषी आहेत कम्युनिस्ट. हाच विलास घोगरे जर आंबेडकरवादी असता तर त्यानी आत्महत्या केलीच नसती. त्यानी संयम दाखवत नि संविधानीक मार्गाचा अवलंब करत सत्याग्रह केला असता. थोडक्यात ही आत्महत्या म्हणजे कम्युनिस्टांचे पापक आहे. संविधानिक मार्गाने लढणा-या आंबेडकरी समाजाला रक्तरंजीत मार्गावर नेऊन उभा करणारा कम्युनिस्ट यानी विलास घोगरेंची हत्याच केली म्हणावी लागेल.
... अशा प्रकारे विलास घोगरे पासून सुरु होणारा हा माप जसजसा पुढे सरकतो तसतसा एक एक दलित मुद्दे पुढे करतो. १८ व्या मिनटात येतं कचरा गाड्यावर काम करणा-या दलितांचं चित्रण. अत्यंत हृदय द्राव चित्र पाहून मन हेलावून जातं खरं. त्या नंतर रमाबाई नगर मधील हत्याकांडापासून तर भाई सांगारेची भाषण असा होत दुस-या भागात येऊन ठेपतो ते कबीर कला मंचच्या कार्यक्रमा पर्यंत. हा सगळा माप पुढे सरकत असताना ड्फचा ताल मात्र सतत वाजत असतो. तो ठेका सुरुवातीपासून तर शेवट पर्यंत अशा काही रितीन एडीटींग करुन बसवला की त्याला तोड नाही. त्यासाठी मात्र मी पटवर्शनांचं कौतूकच करेन. त्यानी दिलेली एकंदरीत माहीती नि १४ वर्षातील शुटींगचं सातत्य या सा-या गोष्टी या मापटील जमेच्या बाजू तर आहेतच पण ज्या चिकाटीने पटवर्धनानी ते केलं त्याला तोड नाही. फक्त विरोध कुठे आहे तर या सगळ्या घटनांचा वापर कम्युनिस्टांच्या प्रचारासाठी करताना केलेली ती मांडणी व आंबेडकरवाद्यांचा कॉम्रेड म्हणून केलेलं बारसं... हे अमान्य आहे. याचा विरोध झाला पाहिजे.
भारतातील आंबेडकरी चळवळीचा इतिहास पाहिल्यास तुमच्या लक्षात येईल की ही चळवळ व्याख्यानं, शिबीरं नि सत्याग्रह अशा वाटचालीचा वारसा बाळगते. बाबासाहेब म्हणायचे माझी दहा भाषणं एकीकडे अन तुमचा एक जलसा एकीकडे. यावरुन लोकं म्हणतील जलसा केवढं महत्वाचं. पण यातलं सत्य हे की लवकरच आंबेडकरी चळवळीने जलश्यांचे रुपांतर शिबीरात करुन टाकले. कॅडर कॅंम्प प्रकार सुरु झाला. अन त्यातून निर्माण झालेला आंबेडकरी संविधानिक मार्गाने लढताना सत्याग्रही बनत गेला. जलसे उरले केवळ नावा पुरतीच.
पण याऊलट कम्युनिस्टांची चळवळ ही डफ घेऊन क्रांती गीते गाण्यावर भर देऊ लागली. लाल सलाम ठोकत रक्तरंजीत लढा उभारण्यावर कम्युनिस्टानी भर दिला. म्हणजे कम्युनिस्ट्नी व आंबेडकरवाद्यानी अगदी बाबासाहेबांच्या काळापासूनच परस्पर विरोधी दिशेने प्रवास सुरु केला. या मापत आंबेडकरवाद्यांची ही तेजस्वी प्रथा अजिबात दाखविण्यात आली नाही. आंबेडकरी समाज हा शिबीरातून, कॅडर कॅम्पातून वा साहित्यातून घ्डात गेला याचं कुठेच चित्रण नाही. आंबेड्करी माणूस एक संयत चळवळ उभारत गेला याचा अजिबात आढावा नाही. आमच्या चळवळीच्या सर्व बाजू झाकण्यात आल्या नि कम्युनिष्टांच्या बाजू आमच्या म्हणून दाखविण्यात आल्या. जे जे दाखवले ते सगळं गाण्यातून व डफच्या तालातून दाखविण्यात आले. फरक एवढाच की या डफच्या तालावर गाणारे व वाजविणारे निळ्या पट्ट्या बांधलेले आहेत. म्हणजेच आंबेडकरी चळवळीच्या नावाखाली कम्यूनिजमचा प्रचार करण्याची लबाडी आनंद पटवर्धन करतात. खरंतर त्यानी उघड उघड सांगायला हवं होतं की हा माप म्हणजे भारतीय कम्युनिजमचा प्रवास सांगणारा अधिकृत दस्तावेज आहे.
साहित्यिक व लेखकांचा एकही संदर्भ घेतला नाही.
जयभीम कॉम्रेड हा माहितीपट पाहताना अत्यंत खटकणारी गोष्ट म्हणजे आंबेडकरी चळवळीच्या नावाखाली बनलेल्या या प्रोडक्टमध्ये आमचा साहित्यिक वारसा अजिबात दाखविला नाही. याचे कारण काय असावे. त्याच्या दोन शक्यता आहेत. एक तर आमचा साहित्यिक प्रवास पटवर्धनाना अमान्य असावा. किंवा हा माहितीपट आंबेडकरवाद्यांचा नसून तो कम्युनिस्टांचा आहे हे आडमार्गानी पण ठणकावून सांगायचं होतं. मागच्या दोन हजार वर्षात जेवढी साहित्य निर्मीती झाली नाही तेवढी आम्ही लोकानी मागच्या ६० वर्षात केली. आंबेडकरी समाज अत्यंत वेगाने प्रगती करण्याचे कारण म्हणजे वाचनातून आलेली सजगता. आमच्या या सजगतेवर या चित्रपटात ब्र शब्द नाही. का ते पटवर्धनच जाणे. कम्युनिस्टांच्या परंपरेत लेखनीला महत्व नसून तलवारीची व बंदूकीची परंपरा आहे. आंबेडकरी समाजाची साहित्यक चळवळ त्यामुळेच या माहितीपटात वर्ज्य ठरली असावी. तात्पर्य हा माप आंबेडकरी समाजावर आधारीत नसून तो कम्युनिजमचं कथन करणारा माप आहे. पण हा कम्युनिस्ट प्रोडक्ट आहे म्हटल्यास लोकं याला फाट्यावर मारतील म्हणून कॉम्रेडच्या आधी जयभीम लावण्याची शक्कल आनंद पटवर्शनाने लढविली आहे.
या मापतील दुस-या भागातील शेवटचा अर्धा तास किंवा त्यापेक्षाही जास्त वेळ देण्यात आला ते कबीर कला मंचचा प्रचार करण्यासाठी. कबीर कलामंचचे कलाकारही आंबेडकरी वारसा सांगत नाहीत वा त्यांच्या गाण्यातून आंबेडकरी गीत येत नाहीत. त्यांची गीतं नीट लक्ष देऊन ऐकल्यास हे लक्षात येईल की कबीर कलामंचाचे कलाकार हे कम्यूनिस्टांची गाणी गात आहेत. अधे मधे बाबासाहेबांचं नाव जरूर घेतात पण ती गीते संविधान विरोधी, न्यायपालिका नाकारणारी नि सत्याग्रपासून दूर जाणारी आहेत. त्याच बरोबर ईथे राजकीय कायापालट असायला हवा म्हणताना क्रांती घडविण्याचा आशय असणारी ती सर्व गाणी कम्युनिस्टांचा अजेंडा राबविणारी आहेत. अगदी या उलट आंबेडकरी गीत हे संविधानाचे गुणागाण गाणारी, न्यायपालिकेचा सन्मान करणारी नि वेळच आली तर सत्याग्रहाच्या मार्गाने प्रश्न निकाली लावणारी असतात. मुलभूत फरक आहे तो विचारसरणीचाच. थोडक्यात कबीर कला मंच ही संघट्ना आंबेडकरवाद्यांची नसून कम्युनिस्टांची आहे. अन कम्युनिस्टांचा जगभराचा इतिहास पाहता त्याना रक्तरंजीत क्रांतीचा वारसा लाभला आहे. कम्युनिस्ट हे नेहमीच संविधान विरोधी कार्यक्रम राबवित असून रक्तरंजीत क्रांतीचे आग्रही असतात. कबीर कला मंचाच्या विस्तारातून उद्या रक्तरंजीत क्रांतीवर विश्वास ठेवणारा समाज उभा होईल हे निर्विवाद सत्य आहे. महाराष्ट्र सरकारनी कबीर कला मंचाला वेसन घालण्याचे काम केले ते एका अर्थाने बरेच झाले.
जयभीम कॉम्रेड हा माहितीपट आंबेडकरी समाजाचा वा त्यांच्या कार्याचा नि वाटचालीचा आढावा घेणारा माहितीपट नसून आंबेडकर चळवळीतील काही घट्नांचा केवळ आधार घेण्यात आला आहे. या माहितीपटातून कम्युनिजमची पायाभरणी करण्याचा प्रयत्न करताना आंबेड्करी समाजाला त्याचा भाग म्हणून दाखविण्याची मल्लीनाथी करण्यात आली आहे. भाषणं, शिबीरं आणि पुस्तकं यातून प्रचार व प्रसार करण्याचा वारसा जपणा-या आंबेडकरी चळवळीच्या तेजस्वी परंपरेचा स्पर्शही या माहितीपटाला नसून कम्युनिस्ट धाटणींची गाणी, डफ नि क्रांतीकारी चळवळीचा भरणा यात आहे. या माहितीपटात सर्वत्र कॉम्रेडांचा(संविधान झुगारणा-यांचा) भरणा असून ते कॉम्रेड वाट भटकलेले महार होते. अशा वाट भटकलेल्या महारांचा फायदा उचलत डोक्यावर निळीपट्टी व तोंडात कम्युनिस्टांचे क्रांतीगीत असा तर्कविसंगत प्रकार या माहितीपटातून मांडण्यात आला आहे. आमच्या साहित्यिक क्रांतीला व सत्याग्रहाच्या मार्गाला फाट्यावर मारत ड्फ वाजविणे व क्रांतीगित गाणे एवढेच काय ते दाखविण्यात आले नि ते आमच्या नावावर दाखविण्यात आले हे दुर्दैव. जी लोकं या माहितीपटाला आंबेडकरवादी व दलितांचा माहितीपट म्हणून पाहायला जातील त्यांचा प्रचंड गोंधळ उडणार. पण जे लोकं हा कम्युनिस्टांचा माहितीपट असून त्यात अधेमधे आंबेडकरी समाजाच्या व्यथाही जोडल्या आहेत याची जाण ठेवून पाहितील त्याना एक गोष्ट लक्षात येईल की... हा सिनेमा म्हणजे जयभीम कॉम्रेड नसून तो फक्त कॉम्रेड आहे. अन सगळ्यात महत्वाचं म्हणजे कॉम्रेड हा संविधान विरोध असतो तर जयभीमवाला हा संविधानप्रिय असतो.
पटवर्धन साहेबानी अत्यंत कष्ट घेऊन सतत १४ वर्षे राबून हा माहितीपट काढला त्यासाठी त्यांचे कौतूकच पण तो कारण नसताना आंबेडकरी समाजाशी जोडण्याचा प्रयत्न केल्यामुळे त्यांचा निषेधही करतो. या माहितीपटातून आंबेडकरी चळवळीचा फायदा तर होणार नाहीच पण आमची एक नवीन ओळख होण्याची शकत्या आहे. आजवर आम्हाला लोकं वैचारीक चळवळीचा समाज म्हणून ओळखत... मात्र आता ड्फ वाजविणार म्हणून ओळखू लागतील. ज्याना विश्वास बसत नाही त्यानी नक्की बघावं नि खात्री करुन घ्यावी.
माहितीपटाचा उद्देश:- या माहितीपटाचा उद्देश काय तर आंबेडकरवादी बांधवाना सशस्त्र क्रांतीकडे वळविणे. आजवर ईथे हाच एक समाज असा आहे तो ईतरांच्या तुलनेत जास्त एकवटलेला तर आहेच पण लढाऊही आहे. फक्त फरक एवढाच आहे की तो आजवर सत्याग्रहाच्या मार्गाने लढतो आहे. त्याला तिथून खेचून रक्तपाताच्या मार्गावर नेऊन ठेवण्याचा हा कम्युनिस्टांचा डाव आहे. तो आपण वेळीच ओळखावा नि कम्युनिस्टांपासून दूर व्हावे. त्याच बरोबर कबीर कला मंचापासूनही आपण दूर राहावे.
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
Labels: कबीर कला मंच, कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम, चित्रपट
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
कम्युनिजम एक अभिशाप: भाग-४ (लेनीन-I)
कम्युनिजम एक अभिशाप: भाग-३ (कम्युनिस्ट जाहिरनामा)
कम्युनिजम एक अभिशाप: भाग-२ (कार्ल मार्क्स)
कार्ल मार्क्स हा बुद्धाचा लहान भाऊ
गंदे मातरम... गंदे मातरम...
कबीर कला मंच : (कम्युनिस्ट कला मंच)
कम्यूनिजम एक अभिशाप: भाग-१ (साम्यवादाची सुरुवात )...
एका आंबेडकराचा प्रवास कम्युनिज्मकडे
बीफ बिर्यानी (गायीच्या मटनाची बिर्यानी)
प्रकाश आंबेडकर : वाढ दिवसाच्या शुभेच्छा
कबीर कला मंच आणि आंबेडकरवाद...
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: भाजपनी स्वत:चा अंत सुरु केलाय, तो होण्याची वाट बघा.

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
बुधवार, १३ सप्टेंबर, २०१७
भाजपनी स्वत:चा अंत सुरु केलाय, तो होण्याची वाट बघा.
मध्यप्रदेशात आता ’येससर/येस मॅडम’ ऐवजी हजेरी देताना ’जय हिंद’ म्हणण्याचा फतवा काढण्याता आला म्हणे. एवढच नाही तर शालेय स्तरावर शिक्षकांनी १ आक्टोबर पासून याची अमलबजावणी करण्याची रंगीत तालिमही सुरु केल्याच्या बातम्या येऊन धडकत आहेत. सत्ता हाती आल्यावर माणसे कशी मस्तवाल आणि आंधळी होतात हे नुसते वाचले होते, पण भाजपच्या रुपात मला त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता येत आहे. मला आधी उगीच वाटायचं की भाजपं हा हिंदुत्ववादी पक्ष आहे. हिंदुत्ववादी म्हणजे हिंदू धर्माला माननारा, अंधश्रद्धाना कवटाळून बसणारा, माणसापेक्षा देवा-दगडाना पुजणारा, जगातील तमाम औषधीपेक्षा गोमुत्र हे सर्वात जालिम औषध असून ते कोणत्याही आजारावर रामबाण म्हणून काम करतं यावर प्रगाढ श्रद्धा असलेला. आजही पृथ्वी ही भुजंग नागाच्या खांद्यावर असून होणारे भुकंप हे भुकंप नाहीतच तर नाग जेंव्हा केंव्हा खांदे पालटतो तेंव्हा पृथ्वीला कंप येतात असे समजणारा. अशा एकसे बढकर एक विनोद जपणारा व हे विनोद इतरानी विनोदी वृत्तीने घेऊ नये यासाठी प्राण पणाला लावून झगडणारा म्हणजे हिंदू. तर माझी जी काही हिंदू बद्दलची आजवरची समजूत होती ती अशी, अन भाजप या पक्षातले कार्यकर्ते ते नेते वरील परिभाषेत फिट्ट बसणारे असा समज होता. पण आता मात्र तो समज अगदीच छोटूसा ठरावा असे एकसे बढकर एक कारनामे भाजपाई लोकं करत आहेत. त्यामुळे आता मला भाजपायी लोकं हे भुतलावरील सर्वात मोठे माठ असल्याची प्रचिती येत आहे. म्हणजे राजकारणी कसे असु नये हे जर कोणाला सांगायचं असेल तर कोणत्याही भाजपवाल्याला धरा अन हे बघा असं असू नये म्हणून सांगा, एवढी किर्ती भाजपवाल्यानी मागली तीन वर्षात कमावली आहे.
खरंतर भाजपचा एकुण करंटेपणा आधिपासूनच माहित होता, पण मोदीच्या रुपात भाजप जी काही कात टाकताना दिसली ते पाहून आता भाजपची पुढची पिढी मागास हिंदूच्या एकूण साच्यातून बाहेर पडत नव्या विचाराचा गाडा हाकणार असे वाटून गेले होते. हे मलाच नाही तर तमाम भारतीयांना व तरुणाना वाटले. त्याचा पक्का पुरावा म्हणजे २०१४ पासून भारतात भाजपाला मतदानातून मिळणारं यश हे होय. ६५-७० वर्षाच्या सत्तेत कॉंग्रेसच्या एकूण कार्यशैली व उदासीन वृत्तीला कंटाळलेल्या तरुणानी मोदी-शहाच्या जोडीने उभी केलेली नवी टीम भाजप आपल्या देशाचं काहितरी भलं करेल अशी आशा लावून बसली. नुसती बसली नाही तर मतदानातून भाजपाच्या पाठीशी आपला भक्कम पाठिंबा उभा केला.
भाजप मात्र लोकांच्या भावनांचा वेध घेण्यात नेमकी चुकत गेली. प्रत्येक विजयागणिक भाजपनी हिंदुत्वाला शरण जाताना तमाम नव्या परिवर्तनवादी मतदात्यांच्या थोबाडीत मारत गेली. आपल्या विजयाचे शिल्पकार केवळ हिंदू असल्याचा गैरसमज अधिकाधिक घट्ट होत गेला नि भाजपला विजयामागील नेमकं तर्कशास्त्र समजावून घेण्याची व त्यावर चिंतन मनन करुन त्यानुरुप पुढील वाटचालिची आखणी करण्याची गरजच वाटली नाही. उलट आपण हिंदूत्वाच्या मुद्द्यामुळे सत्तेची पायरी चढल्याचा काही हिंदुत्वावादी संघटनानी घंटानाद चालु ठेवला व भाजपला तेच खरे वाटू लागले. यातून तत्पुरते नुकसान त्या बदल घडवू पाहणा-या मतदारांचे झाले, पण भाजप नावाच्या पक्षाचे मात्र कायमचे नि दीर्घकालीन नुकसान होत आहे. पण होणारा नुकसान किती प्रमाणात आहे याचं नेमकं मोजमाप या टप्प्यावर करता येत नसल्यामुळे भाजपं अधिक गाफील होत असून त्यातून चुकांवर चुका घडत आहेत. जेंव्हा या चुकांची शिक्षा फर्मावली जाईल तेंव्हा भाजपच्या हातात डॅमेज कंट्रोलसाठी कोणतेच पर्यार उरलेले नसणार, वेळ पूर्णपण निसटून गेलेली असेल.
भाजपं सत्तेत आल्यावर स्वत:च्याच पायावर धोंडे मारुन घेणारे अनेक निर्णय घेत स्वत:चे भविष्य पोखरुन टाकण्याचा धडाकाच लावला. त्यात गोमासबंदी, लोकप्रतिनिधीवर टिका केल्यास देशद्रोहाचा गुन्हा, वंदे मातरम, काश्मिर प्रकरण असे एकसे बढकर एक धोंडे शोधून शोधून स्वत:च्या पायावर आपटणे सुरु ठेवले. यातून दुखावला गेलेला मतदार हा प्रचंड संयमी व योग्य वेळेवर घाव घालणारा असतो. तो येणा-या निवडणूकांमधुन काय सांगायचे ते सांगेलच पण आता मात्र गपगुमान राहण्यापलिकडे त्याच्याजवळ पर्याय नाही. हा पर्याय नसणे म्हणजे भाजपनी स्वत:चं अवलोकन न करता मोकाट वागावं असं अजिबात होत नाही, पण दुर्दैवाने आज तेच होत आहे.
भाजपनी सध्या जो काही शाळेच्या पातळीवर भगविकरणाचा प्रकार चालविला व लहनग्या पोरांना ’जय हिंद’ म्हणायला भाग पडत आहे ही प्रचंड संताप आणणारी गोष्ट आहे. आज ना उद्या याचा हिशेब मतपेटीतुन होईलच. पण तो करण्याआधी भाजपनी शेखचिल्लीपणा टाकून देत भानावर यावे. राजकीय पक्षांनी असे जातीयपणे वागणे राजकारणाच्या नितिमुल्यांना धरुन नाही. तुम्हाला व्यक्तिगत पातळीवर कोणतिही मुल्य जपता येतात, पण एकदा सत्तेत बसलात की समावेश होऊन सत्ता हाकायची असते हे अगदी राजकारणातलं बेसीक प्रिन्सीपल आहे. भाजपं मात्र सत्तेच्या मस्तीत इतका मस्तवाल झालाय की तो बेबंध होऊन वागताना दिसत आहे. यातून एवढच म्हणता येईल... भाजपनी स्वत:चा अंत सुरु केलाय, तो होण्याची वाट बघा.
Posted by एम. डी. रामटेके at ५:५४ म.उ.
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
Labels: चालू घडामोडी, भाजप
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
फडणवीसांना उसंत द्या, भाजपच त्यांचा पराजय करेल.
भारतात मुस्लीम असुरक्षीत, म्हणून रोहिंग्याना राहू ...
खोलेंची स्वयंपाकीन, मराठा कावा
भाजपनी स्वत:चा अंत सुरु केलाय, तो होण्याची वाट बघा...
"बंधू आणि भगिनिनो"च्या पलिकडेही काही आहे का
गौरी लंकेशची हत्या, पत्रकाराची हत्या नव्हेच
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.


प्राजु: जाग नावाला तुझ्या निर्धार कर बरसायचा

माझ्या गीतांची ध्वनि-मुद्रीका ...
'साम' टी. व्ही. साठी झालेली माझी मुलाखत
नभ कसं दूर दूर... बेला शेंडे आणि प्राजक्ता पटवर्धन
'फुलांची आर्जवे' : मुख़पृष्ठ
आय ऍम अ कॉम्प्लॅन बॉय
मराठी टंकलेखकाचा वापर करा.
शुक्रवार, २६ एप्रिल, २०१३
जाग नावाला तुझ्या निर्धार कर बरसायचा
जाग नावाला तुझ्या निर्धार कर बरसायचा
सोड मेघा छंद मातीला असा झुलवायचा
चेहरा सांगे तुझा सारी खुशाली पण तरी
काय डोळे यत्न करती वेगळे सांगायचा
तूच चोथ्याला जगाच्या टाळले कंटाळुनी
सांगना 'काळा' तुझा घाणा कुणी फ़िरवायचा
राग लटका का तुला कळलाच ना माझा कधी
यत्न सुद्धा ना कधी केलास तू मनवायचा
तू नको वाईट वाटूनी असा घेऊ मना
घे जरा अनुभव तुही काहीतरी गमवायचा
प्राक्तना रुसशील माझ्यावर किती तूही असा
घेतला आहे वसा मीही तुला हसवायचा
जीवनाच्या याच पाटीवर नव्याने चल मना
संयमाचाही धडा आहे अता गिरवायचा..
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
माझ्या ब्लॉगला भेट दिल्याबद्दल धन्यवाद
माझ्या ब्लॉगला भेट देण्याकरिता यापुढे तुम्हाला http://praaju.blogspot.com/ असा लांबलचक पत्ता (URL) लिहायची गरज नाही. आता तुम्ही http://www.praaju.net/ किंवा praaju.net असे लिहून माझ्या ब्लॉगपर्यंत पोहोचू शकाल.
माझ्या ब्लॉगबद्दल तुमच्या सुचनांचे स्वागत आहे.
ई प्रसारण (इंटरनेट रेडीओ)
आजवर इतक्या वाचकांनी संस्थळाला भेट दिली


Mohan Bhagwat president for hindu rashtra says Sanjay Raut हिंदू राष्ट्रासाठी भागवतांना राष्ट्रपती करायला हवे - राऊत | eSakal

हिंदू राष्ट्रासाठी भागवतांना राष्ट्रपती करायला हवे - राऊत
मंगळवार, 28 मार्च 2017
एनडीएच्या स्नेहभोजनाची चर्चा फक्त प्रसिद्धिमाध्यमांमध्ये सुरू आहे. स्नेहभोजनाचे निमंत्रण शिवसेनेच्या पक्षप्रमुखांना मिळालेले नाही. राष्ट्रपती निवडणुकीत शिवसेनेचा पाठिंबा मागण्यासाठी हे स्नेहभोजन असेल, तर ती चर्चा आणि स्नेहभोजन "मातोश्री'वरच होईल, अशी परखड भूमिका संजय राऊत यांनी मांडली.
मुंबई - सरसंघचालक मोहन भागवत यांना राष्ट्रपतिपदाच्या निवडणुकीत पाठिंबा देण्याचे संकेत शिवसेनेकडून मिळत आहेत. त्यामुळे भाजपचे ज्येष्ठ नेते लालकृष्ण अडवानी यांचे नाव या स्पर्धेतून मागे पडण्याची शक्‍यता आहे. "हिंदू राष्ट्रासाठी भागवत यांना राष्ट्रपती करायला हवे,' अशी भूमिका शिवसेनेचे नेते संजय राऊत यांनी मांडली आहे.
या पदासाठी अडवानी यांच्या नावाची चर्चा होती. आता सरसंघचालक मोहन भागवत यांचेही नाव पुढे आले आहे. भागवत यांच्या नावाला शिवसेनेचीही पसंती असल्याचे संकेत मिळत आहेत. देशात हिंदुत्ववादी नरेंद्र मोदी पंतप्रधान आहेत. उत्तर प्रदेशसारख्या मोठ्या राज्यात योगी आदित्यनाथ मुख्यमंत्री आहेत. हिंदुत्ववादी राष्ट्राच्या उभारणीसाठी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीने, प्रामुख्याने भाजपने सरसंघचालक मोहन भागवत यांना राष्ट्रपतिपदाचे उमेदवार म्हणून जाहीर केले पाहिजे, असे मत राऊत यांनी मांडले आहे. याबाबत अंतिम निर्णय पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरेच घेतील, असेही त्यांनी सांगितले. अडवानी आणि ठाकरे कुटुंबाचे अत्यंत जवळचे संबंध आहेत; पण शिवसेनेतून भागवत यांना पसंती मिळत असल्याने आश्‍चर्य व्यक्त होत आहे.
एनडीएच्या स्नेहभोजनाची चर्चा फक्त प्रसिद्धिमाध्यमांमध्ये सुरू आहे. स्नेहभोजनाचे निमंत्रण शिवसेनेच्या पक्षप्रमुखांना मिळालेले नाही. राष्ट्रपती निवडणुकीत शिवसेनेचा पाठिंबा मागण्यासाठी हे स्नेहभोजन असेल, तर ती चर्चा आणि स्नेहभोजन "मातोश्री'वरच होईल, अशी परखड भूमिका संजय राऊत यांनी मांडली.
साखर सात रुपयांनी स्वस्त
मुंबई - किरकोळ बाजारात साखर सात रुपयांनी स्वस्त झाली आहे. वर्षभर 40 ते 42 रुपये किलोवर असणाऱ्या...
दोनशे चालक ठेवतात दररोज जीपीएस बंद
पुणे - पीएमपीच्या शहर आणि पिंपरी-चिंचवडमधील विविध मार्गांवर दररोज सुमारे २०० चालक जीपीएस यंत्रणा बंद ठेवत असल्याचे प्रशासनाच्या निदर्शनास आले आहे....
मिरज-सोलापूर रेल्वेच्या वेळापत्रकात बदल
सोलापूर - सोलापूर-मिरज रेल्वेच्या वेळापत्रकात बदल करण्याचा प्रस्ताव सोलापूर विभागाला पाठविण्यात आला...
राज्यात सुलभ वाहतुकीसाठी इंटलिजन्स ट्रॅफिक मॅनेजमेंट
मुंबई - सुलभ वाहतुकीकरिता वाहतूक नियोजनाला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देण्यासाठी इंटलिजन्स ट्रॅफिक...
जालन्यात पकडले नऊ सट्टेबाज
जालना - 'आयपीएल" स्पर्धेतील सामन्यावर सट्टा लावणाऱ्या चार संशयितांना पोलिसांनी रविवारी (ता. 22)...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Problems arise from political leaders say Vishwanath Sharma | | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
समस्या राजकीय पुढाऱ्यांमुळे उद्भवतात
समस्या राजकीय पुढाऱ्यांमुळे उद्भवतात
देशसेवा हे जीवनाचे उद्दीष्ट असायला हवे, हा विचार वडिलांनी माझ्या मनावर बिंबवला.
षण्मुखानंद सभागृहात ‘एसआयईएस, चंद्रशेखरेंद्र सरस्वती राष्ट्रीय प्रतिभावंत पुरस्कार’प्राप्त मान्यवर.
माजी लष्करप्रमुख जनरल विश्वनाथ शर्मा यांचे प्रतिपादन
लष्करामुळे कधीच समस्या उद्भवत नाहीत. समस्या राजकीय पुढारी निर्माण करतात. लष्कर राजकीय पुढाऱ्यांचे मिंधे नाही. लष्कर भारतीय संविधानाच्या रक्षणार्थ सतत लढत असते, अशा भावना माजी लष्करप्रमुख जनरल (निवृत्त) विश्वनाथ शर्मा यांनी शनिवारी षण्मुखानंद सभागृहात ‘एसआयईएस, चंद्रशेखरेंद्र सरस्वती राष्ट्रीय प्रतिभावंत पुरस्कार’ स्वीकारताना व्यक्त केल्या.
साऊथ इंडियन एज्युकेशन संस्थेतर्फे कांची येथील चंद्रशेखर सरस्वती यांच्या स्मरणार्थ विविध क्षेत्रातील प्रतिभावंतांना या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात येते. यंदा निवृत्त जनरल शर्मा यांच्यासह माजी राष्ट्रपती प्रणब मखर्जी, नॅशनल इस्टिटय़ूट ऑफ अ‍ॅडव्हान्स स्टडिजचे संचालक डॉ. बलदेव राज, स्वामी ओंकारानंद आणि भारतीय भाषाविद डॉ. डेव्हीड डीन शुलमन यांना या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. या सोहळ्याला उपस्थित न राहिलेल्या मुखर्जी यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून पुरस्कार स्वीकारला आणि उपस्थितांना शुभेच्छा दिल्या.
लष्करात भेदभाव नसतो. कारण प्रत्येक जवान देशाच्या प्रत्येक जातीधर्मातून संविधानाच्या, देशाच्या संरक्षणाचे ध्येय बाळगून लष्करात दाखल होतो. आम्ही सर्व सण-उत्सव एकत्र येऊन साजरे करतो. विजय दिनी हा पुरस्कार स्वीकारणे तमाम लष्करी जवानांचा सन्मान आहे, असे निवृत्त जनरल शर्मा यांनी सांगितले.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
देशसेवा हे जीवनाचे उद्दीष्ट असायला हवे, हा विचार वडिलांनी माझ्या मनावर बिंबवला. पुढील शिक्षण घेण्यासाठी परदेशात जाण्याची काहीही आवश्यकता नाही. इथेच शिक्षण घे आणि देशाची सेवा कर, असे ते नेहमी सांगत. हा पुरस्कार स्वीकारताना त्यांचे शब्द आठवत आहेत, अशी भावना डॉ. बलदेव यांनी व्यक्त केली.
मी आयुष्यात कोणतेही पुरस्कार स्वीकारलेले नाहीत. पण हा पुरस्कार कांचीच्या शंकराचार्याच्या स्मरणार्थ असल्याने मी त्याचा स्वीकार करतो, असे सांगत स्वामी ओंकारानंद यांनी पुरस्काराचे दोन लाख रुपये संस्थेला परत केले आणि चांगल्या कार्यात वापरण्याची विनंती केली.
मूळचे इस्त्रायलचे पण तामिळ, संस्कृत आणि हिंदी यांसह जगभरातल्या विविध भाषांवर प्रभुत्व असलेल्या डॉ. शुलमन यांनीही यावेळी आपले मनोगत व्यक्त केले. जेरुसलेमच्या हिब्रु विद्यापीठात ते भारतीय भाषा शिकवतात. विद्यापीठात भारतीय भाषांची गोडी असलेले अनेक विद्यार्थी असल्याचे त्यांनी सांगितले. सध्या ते पंढरपूर येथील विठ्ठल मंदिरावर अभ्यास करत आहेत.
एसआयईएसने १९९८ पासून या पुरस्काराला सुरूवात केली. याआधी डॉ. शंकर दयाळ शर्मा, डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम, डॉ. आर. चिदंबरम, डॉ. जयंत नारळीकर, डॉ. एस. एस. सुब्बलक्ष्मी, लता मंगेशंकर, डॉ. वर्गीस कुरियन, सुनिल दत्त, अमिताभ बच्चन आणि दिलीप कुमार आदी मान्यवरांना गौरवल्याचे संस्थेचे अध्यक्ष व्ही. शंकर यांनी यावेळी सांगितले.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम