महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीचा निकाल Live | Webdunia Marathi

मंगळवार, 24 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीचा निकाल Live
राष्ट्रवादीचा भाजपाला बाहेरून पाठिंबाचा प्रस्ताव, महाराष्ट्रात सरकार स्थापन करण्याचा निर्णय आज संध्याकाळपर्यंत - अमित शाह
राष्ट्रवादी काँग्रेस भाजपला बाहेरुन पाठिंबा देणार- पक्षाचे नेते प्रफुल्ल पटेल पत्रकार परिषदेत घोषणा
मीरा-भाईंदरमधून भाजपचे नरेंद्र मेहता 30 हजार मतांनी विजयी, राष्ट्रवादीच्या गिल्बर्ट मेंडोसा यांचा केला पराभव
पलुस-कडेगाव मतदारसंघात पंतगराव कदम विजयी झाले
परळी विधानसभेत विजयी झाल्यानंतर पंकजा पालवे यांना वडीलांच्या आठवणी दाटून आल्या.
धक्कादायक निकाल, राणे, जैन, नांदगावकर पराभूत
पंढरपूरमधून काँग्रेसचे भारत भालके विजयी, स्वाभिमानीच्या प्रशांत परिचारक यांचा पराभव
मलकापूरमधून भाजपचे चैनसुख संचेती विजयी
इगतपुरीमधून कॉंग्रेसचे निर्मला गावीत विजयी
मुक्ताईनगरमधून भाजपचे नेते एकनाथ खडसे यांचा 8953 मतांची विजय
अमरावतीमधून रावसाहेब शेखावत यांचा पराभव
लातुर शहरातून कॉंग्रेसचे नेते आणि माजी केंद्रीयमंत्री विलासराव देशमुख यांचे चिरंजिव अमित देशमुख विजयी
सांगोळ्यातील शेकापचे गणपतराव देशमुखांचा सलग 12 वा विजय गिनिज बुकात नोंद
बीड लोकसभा मतदार सरकांघातून भाजपचे दिवंगत लोकनेते गोपीनाथ मुंडे यांच्या कन्या प्रीतम मुंडे विजयी
तिवसामधून कॉंग्रेसच्या यशोमती ठाकूर विजयी
महाराष्ट्राचा अंतिम निकाल पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
अहेरीत भाजपचे अमरिश आत्राम विजयी
उमरखेडेचे भाजपचे राजेंद्र नजरधणे विजयी
परांडामधून कॉंग्रेसचे राहुल मोटे विजयी
राजापूरमधून शिवसेनेचे राजन साळवी विजयी
मेहकरमधून शिवसेनेचे संजय रायमुलकर विजयी
ठाणे शहरातून भाजपाच्या संजय केळकर यांचा विजय, शिवसेनेच्या रविंद्र फाटकांचा पराभव
शिवडीत बाळा नांदगावकरांना पराभवाचा धक्का, शिवसेनेचे अजय चौधरी. तर नाशिकमध्य येथे भाजपाच्या देवयानी फरांदे विजयी, मनसेच्या वसंत गीतेंचा केला पराभव
अक्कलकुवा येथे काँग्रेसचे के.सी. पाडवी, भोकरमध्ये अमिता चव्हाण आणि इगतपुरीमध्ये काँग्रेसच्या निर्मला गावित विजयी.
नागपूर दक्षिण पश्चिममधील भाजपचे देवेंद्र फडणवीस, बोरिवलीतून भाजपचे विनोद तावडे, मेहकरमध्ये शिवसेनेचे संजय रायमुलकर विजयी.
दुपारी निकाल आल्यानंतर पक्षाची राज्य व केंद्रीय समिती पुढील निर्णय घेईल - किरीट सोमेय्या, भाजप खासदार
दिग्रसमध्ये शिवसेनेचे संजय राठोड विजयी, बाळापूरमध्ये भाबमसं बळीराम शिरस्कर विजयी
आम्ही पराभव स्वीकारतो, आता पुन्हा नव्याने सुरुवात करु - संजय निरुपम, काँग्रेस
काँग्रेसला हादरा, कुडाळमध्ये काँग्रेस नेते नारायण राणे यांचा पराभव, शिवसेनेचे वैभव नाईक विजयी.
कल्याण ग्रामीणमध्ये शिवसेनेचे सुभाष भोईर विजयी, मालेगावमध्ये काँग्रेसचे आसीफ शेख, देवळालीतून शिवसेनेचे योगेश घोलप विजयी, मागाठणेमध्ये शिवसेनेचे प्रकाश सुर्वे विजयी.
नंदूरबारमध्ये राष्ट्रवादीतून भाजपामध्ये आलेले विजयकुमार गावित विजयी, पुसदमध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मनोहर नाईक विजयी.
इस्लामपूरमध्ये जयंत पाटील विजयी, सिन्नरमध्ये राजाभाऊ वाझे, येवलामध्ये छगन भुजबळ आणि मुलुंडमध्ये भाजपचे सरदार तारासिंग विजयी.
अकोला पूर्वमधून भाबमसंचे हरिदास भदे आघाडीवर, अकोटमध्ये भाजपचे प्रकाश भारसाकळे, अकोला पश्चिममध्ये भाजपचे गोवर्धन शर्मा आघाडीवर.
जुन्नरमध्ये मनसेचे शरद सोनावणे विजयी.
कोकणमध्ये गुहागरमधून भास्कर जाधव, राजापूरमधून राजन साळवी, रत्नागिरीमधून उदय सामंत, दापोलीमधून सुर्यकांत दळवी, चिपळुणमधून शेखर निकम आघाडीवर.
माहीममध्ये मनसेचे नितीन सरदेसाई व शिवसेनेचे सदा सरवणकर यांच्यात अटीतटीची लढत सुरू आहे. एका राऊंडमध्ये सरदेसाई तर दुस-या राऊंडमध्ये सरवणकर आघाडी घेत आहेत. वांद्रे पश्चिम येथून भाजपाचे आशिष शेलार आघाडीवर.
शिवसेनेचा भगवा फडकला, निफाडमध्ये शिवसेनेचे अनिल कदम विजयी. तर कोथरूडमध्ये भाजपाच्या मेधा कुलकर्णीही विजयी.
पुण्यातील पर्वती मतदारसंघातील भाजपाच्या उमेदवार माधुरी मिसाळ विजयी. ठाण्यातील ओवळा माजीवाडा येथून शिवसेनेचे प्रताप सरनाईक पिछाडीवर तर भाजपाचे संजय पांडे आघाडीवर
क-हाड दक्षिणमध्ये पृथ्वीराज चव्हाण अवघ्या ९२ मतांनी पिछाडीवर, राष्ट्रवादीतून भाजपात उडी मारलेले बबनराव पाचपुते श्रीगोंदा येथून पिछाडीवर. जितेंद्र आव्हाड आघाडीवर. महापालिकेत सत्ता असलेल्या नाशिकमध्ये मनसेचे चारही उमेदवार पिछाडीवर.
भाजपला पाठिंबा देण्याचा प्रश्नच नाही, सत्तेसाठी तडजोड करणार नाही - नवाब मलिक, राष्ट्रवादी काँग्रेस. भाजपच्या पूनम महाजन यांनीही राष्ट्रवादीसोबत सत्ता स्थापन करण्याचा प्रश्नच नसल्याचे सांगितले.
शिवसेना आमचा राजकीय विरोधक नाही, अद्याप शिवसेनेसोबत चर्चा झालेली नाही - देवेंद्र फडणवी, भाजप प्रदेशाध्यक्ष
राष्ट्रवादी काँग्रेस भारतीय जनता पक्षाला सत्तास्थापनेसाठी पाठिंबा देण्याची शक्यता असल्याची माहिती एका वृत्तवाहिनीने दिली आहे. नितिन गडकरी यांच्या माध्यमातून असे प्रयत्न सुरू असल्याचे सांगण्यात येत आहे. तसे झाले तर गडकरी हे मुख्यमंत्री होऊ शकतात.
पंधरा वर्ष आम्ही सत्तेत होतो, लोकांच्या अपेक्षा वाढल्या होत्या, काँग्रेसच्या सद्यस्थितीसाठी कोणीही जबाबदार नसून एकमेकांवर आरोप करणे योग्य नाही - माणिकराव ठाकरे, काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष
पुण्यातील आठ तर नागपूरमधील सहा जागांवर भाजप आघाडीवर.
भाजपसोबत अद्याप कोणतीही चर्चा नाही, शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरेच अंतिम निर्णय घेतील - संजय राऊत, शिवसेना प्रवक्ते
घनगाव-सावंगीतून राजेश टोपे आघाडीवर.
मानखुर्दमधून अबू आझमी, विक्रोळीत मनसेचे मंगेश सांगळे आणि शिवडीतून बाळा नांदगावकर, वरळीतून सचिन अहिर पिछाडीवर. भोकरमध्ये अशोक चव्हाणांच्या पत्नी अमिता चव्हाण आघाडीवर.
ठाणे शहरात भाजपा उमेदवार संजय केळकर, कोपरी पाचपाखाडी येथून एकनाथ शिंदे आघाडीवर. तसेच कल्याण ग्रामीण येथून शिवसेनेचे सुभाष भोईर आघाडीवर.
ठाणे शहरात भाजपा उमेदवार संजय केळकर, कोपरी पाचपाखाडी येथून एकनाथ शिंदे आघाडीवर. तसेच कल्याण ग्रामीण येथून शिवसेनेचे सुभाष भोईर आघाडीवर.
संगमनेरमध्ये बाळासाहेब थोरात तर ऐरोलीत विजय चौघुले आघाडीवर.
धारावीतून शिवसेनेचे बाबूराव माने आघाडीवर...
लोकसभेत जी मोदी लाट महाराष्ट्रात दिसून आली होती, ती विधानसभेतही कायम आहे हे यावरुन सिद्ध होत आहे, प्रकाश बाळ जोशी, राजकीय विश्लेषक
इंदापूरमधून काँग्रेसचे हर्षवर्धन पाटील पिछाडीवर
इस्लामपूरमधून राष्ट्रवादीचे जयंत पाटील आघाडीवर
सद्यस्थिती कायम राहिली तर महाराष्ट्रात भाजपला स्पष्ट बहुमत मिळेल, असे म्हणता येऊ शकते, राजकीय विश्लेषक प्रकाश बाळ जोशी
कुडाळमधून कॉंग्रेसचे नेते नारायण राणे तिसर्‍या फेरीत आघाडी वर
अमरावतीत भाजपचे डॉ.सुनील देशमुख आघाडीवर...
नंदुरबारमधून भाजपचे विजयकुमार गावीत आघाडीवर
मतमोजणी सुरू... दिग्गजांची प्रतिष्ठा पणाला
सध्या हाती आलेल्या निकालांवरुन विधानसभेचे पारडे भाजपच्या बाजूने झुकलेले दिसून येत आहेत.
जळगाव शहरातून शिवसेनेचे सुरेश जैन आघाडीवर...
जुन्नरमधून मनसेचे शरद सोनवणे आघाडीवर...
कराड (दक्षिण)मधून पृथ्वीराज चव्हाण यांची पिछाडी तर विकासकाका उंडाळकरांचे आघाडीवर...
मुक्ताईनगरमधून भाजपचे नेते एकनाथ खडसे आघाडीवर....
सोलापूर(मध्य)मधून प्रणिती शिंदे आघाडीवर
बीड लोकसभा पोटनिवडणूक- भाजपच्या प्रीतम मुंडे-खाडे आघाडीवर...
औरंगाबादमधून एमआएमचे इम्तीहाज जलील आघाडीवर...
पुण्यात भाजपचे गिरीश बापट आघाडीवर
शिर्डी मतदारसंघात राधाकृष्ण विखे पाटील पहिल्या फेरीत आघाडीवर
येवल्यात छगन भुजबळ आघाडीवर
बारामती मतदारसंघात अजित पवार आघाडीवर
मुंबईत बहुतांश मतदारसंघात शिवसेना आघाडीवर
तासगावमधून आरआर पाटील पिछाडीवर
महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री कराड दक्षिण मतदारसंघातून आघाडीवर
नाशिक पूर्व मधून शिवसेनेचे चंद्रकांत पांडुरंग लावटे आघाडीवर...
घाटकोपर मतदारसंघातून भाजपचे राम कदम आघाडीवर
पुणे कॅन्टोमेन्टमधून रमेश बागवे पिछाडीवर
परळीतून भाजपच्या पंकजा मुंडे आघाडीवर
माणिकराव ठाकरे यांचे सुपुत्र राहुल ठाकरे यवतमाळमध्ये पिछाडीवर
राष्ट्रवादीचे प्रवक्ता नवाब मलिक म्हणाले, पृथ्वीराज चव्हाण यांच्यामुळेच कॉंग्रेसला मोठा फटका बसण्याची शक्यता
बीडमधून विनायक मेटेंची आघाडी..
कोल्हापूर दक्षिण मतदारसंघातून माजी गृहराज्यमंत्री सतेज पाटील पिछाडीवर
कॉंग्रेसचे नेते नारायण राणे यांच्या मतदारसंघात शिवसेनेची आघाडी...
देवेंद्र फडणवीस नागपूर पश्चिममधून आघाडीवर
ओकोला पश्चिममधून कॉंग्रेसचे गोवर्धन शर्मा आघाडीवर
अमरावतीत रावसाहेब शेखावत पिछाडीवर...
कुडाळमधून शिवसेनेचे वैभव नाईक आघाडीवर, नारायण राणे पिछाडीवर
शिवसेना 4 , कॉंग्रेस 1, आणि राष्ट्रवादी 1 जागेवर पुढे
नांदगावमधून राष्ट्रवादीचे नेते छगन भुजबळ यांचे चिरंजीव पंकज भुजबळ आघाडीवर
उत्तर महाराष्ट्रात दोन जागांवर भाजप आघाडीवर
विदर्भात सहा जागांवर भाजप आघाडीवर
महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीला राज्यभरात सुरूवात
महाराष्ट्राचा अंतिम निकाल पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा
मतदान झाले, आता निकालाकडे सगळ्यांचे लक्ष
Exit Poll: भाजप ठरेल मोठा पक्ष परंतु स्पष्‍ट बहुमत नसेल
दुपारी तीन वाजेपर्यंत झालेले मतदानाची आकडेवारी
दुपारी एक वाजेपर्यंत झालेले मतदानाची आकडेवारी
महाराष्ट्र व हरियाणात पंचरंगी लढती मुळे रंगत
यावर अधिक वाचा :
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


राष्ट्रीय बियाणे महामंडळ यांच्या आस्थापनेवर विविध पदांच्या एकूण २५८ जागा - NMK

राष्ट्रीय बियाणे महामंडळ यांच्या आस्थापनेवर विविध पदांच्या एकूण २५८ जागा
राष्ट्रीय बियाणे महामंडळ यांच्या आस्थापनेवर विविध पदांच्या एकूण २५८ जागा
राष्ट्रीय बियाणे महामंडळ यांच्या आस्थापनेवरील विविध पदांच्या जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्रताधारक उमेदवारांकडून ऑनलाईन अर्ज मागविण्यात येत आहेत.
व्यवस्थापन प्रशिक्षणार्थी पदाच्या एकूण ५८ जागा
वयोमर्यादा – जास्तीत जास्त २५ वर्ष
शैक्षणिक पात्रता – ६० % गुणांसह बीएस्सी. (कृषी), एमबीए/ एमएससी / बी.ई./ बी.टेक, इंजिनियरिंग. (कृषि/ सिव्हिल/ सीए / सीएस)
वरिष्ठ प्रशिक्षणार्थी पदाच्या एकूण ७८ जागा
वयोमर्यादा – जास्तीत जास्त २३ वर्ष
शैक्षणिक पात्रता – ५५ गुणांसह एमबीए (व्यवसाय व्यवस्थापन) / बीएससी (शेती). किंवा डिप्लोमा (सिव्हिल/ कृषी/ इलेक्ट्रिकल)
वरिष्ठ प्रशिक्षणार्थी (डिप्लोमा) पदाच्या १२ जागा
वयोमर्यादा – जास्तीत जास्त २३ वर्ष
शैक्षणिक पात्रता – ५५% गुणांसह पदविका (कृषि/ यांत्रिक/ सिव्हिल)
प्रशिक्षणार्थी पदाच्या एकूण ८९ जागा
वयोमर्यादा – जास्तीत जास्त २३ वर्ष
शैक्षणिक पात्रता – ६०% गुणांसह बीएससी (कृषी), बी.कॉम/ बी.एस.सी. (कृषी)/ रसायनशास्त्र/ वनस्पतिशास्त्र/ आयटीआय/ बीसीए/ बीएस्सी. (संगणक विज्ञान/ आयटी)
प्रशिक्षणार्थीचे मित्र पदाच्या एकूण २१ जागा
वयोमर्यादा – जास्तीत जास्त २० वर्ष
शैक्षणिक पात्रता – बारावी उत्तीर्ण किंवा समतुल्य
सवलत – अनुसूचित जाती/ अनुसूचित जमाती ५ वर्ष अमी इतर मागासवर्गीयांसाठी ३ वर्ष सवलत.
परीक्षा फीस – खुल्या आणि इतर मागासवर्गीय उमेदवारांसाठी ५२५/- तर अनुसूचित जाती/ जमाती उमेदवारांना फीस नाही.
परीक्षा तारीख – २७ मे २०१८
अर्ज करण्याची शेवटची तारीख – ५ मे २०१८ (सायंकाळी ५:०० वाजेपर्यंत)
अधिक माहितीसाठी मूळ जाहिरात पहावी.
सौजन्य: श्री ऑनलाईन सर्व्हिसेस, तालखेड (फाटा)
नांदेड व लातुर येथे द युनिक अकॅडमीच्या नवीन शाखा लवकरच सुरु होत आहेत
पुणे येथे ४५०० रुपये प्रति महिना दरात सेल्फस्टडीच्या सर्व निवासी सुविधा उपलब्ध
स्टेट बँक ऑफ इंडिया यांच्या आस्थापनेवर ‘प्रोबेशनरी ऑफिसर’ पदांच्या २०००…
बँक ऑफ बडोदा यांच्या आस्थापनेवर विविध कंत्राटी पदांच्या एकूण ४२४ जागा
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या आस्थापनेवर विविध पदांच्या एकूण १७१ जागा
नगर रचना आणि मूल्यनिर्धारण विभागात ‘रचना सहय्यक’ पदांच्या ३९३ जागा
नवीन जाहिराती / घोषणा . . .
स्टेट बँक ऑफ इंडिया यांच्या आस्थापनेवर ‘प्रोबेशनरी ऑफिसर’ पदांच्या २००० जागा
कर सहाय्यक/ लिपिक-टंकलेखक/ जि.प.सरळसेवा/ तलाठी स्पेशल बॅच उपलब्ध
लक्ष्यवेध . . .
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या २०१८ मधील स्पर्धा परीक्षांचे वेळापत्रक उपलब्ध
परिस्थितीमुळे वॉचमनची नोकरी केलेला ‘मंजूर दार’ यंदाच्या IPL स्पर्धेत खेळणार
प्रवेशपत्र . . .
वैद्यकीय शिक्षण व संशोधन अधिपरिचारिका (नर्स) परीक्षा प्रवेशपत्र उपलब्ध
संयुक्त प्रवेश (मुख्य) परीक्षा ‘JEE-Main-2018’ प्रवेशपत्र
निकाल . . .
पोलीस भरती-२०१८ मैदानी चाचणी/ लेखी परीक्षा निकाल
शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी (सीईटी) परीक्षा-२०१७ निकाल
मागोवा . . .
मुंबई उच्च न्यायालयाच्या औरंगाबाद खंडपीठात ‘शिपाई’ पदांच्या एकूण १३६ जागा
केंद्रीय विद्यालय संघटन यांच्या आस्थापनेवर ‘शिक्षक’ पदांच्या एकूण ५१९३ जागा


attempt to distract attention from debt waiver कर्जमाफीवरून लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न - विखे | eSakal

कर्जमाफीवरून लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न - विखे
रविवार, 30 एप्रिल 2017
शिर्डी - 'शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीसाठी विरोधी पक्षांनी काढलेल्या संघर्ष यात्रेमुळे राज्य सरकारची अब्रू चव्हाट्यावर आली. आता मुख्यमंत्री संवाद यात्रा काढून कर्जमाफीवरून लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न करत आहेत; मात्र त्यांना शेतकऱ्यांच्या रोषाला सामोरे जावे लागेल,'' असा इशारा विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी आज दिला.
शिर्डी - 'शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीसाठी विरोधी पक्षांनी काढलेल्या संघर्ष यात्रेमुळे राज्य सरकारची अब्रू चव्हाट्यावर आली. आता मुख्यमंत्री संवाद यात्रा काढून कर्जमाफीवरून लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न करत आहेत; मात्र त्यांना शेतकऱ्यांच्या रोषाला सामोरे जावे लागेल,'' असा इशारा विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी आज दिला.
पत्रकारांशी बोलताना विखे म्हणाले, 'सरकारमध्ये सहभागी असलेल्या पक्षांमध्येच संवाद नाही. ते जनतेत जाऊन कोणता संवाद साधणार कर्जमाफीच्या प्रश्‍नावरून लक्ष विचलित करण्याचा हा प्रयत्न आहे. तीन वर्षांपासून दुष्काळाच्या झळा सोसणाऱ्या शेतकऱ्याला सरकारने काहीच दिलासा दिलेला नाही. निवडणुकीतील आश्‍वासने खोटी ठरली. सातबारा उतारा कोरा करू म्हणणाऱ्या सरकारची अब्रू चव्हाट्यावर आली आहे. त्याला मुलामा देण्याचा प्रयत्न म्हणून संवाद यात्रा काढली जात आहे.''
ते पुढे म्हणाले, 'तूरखरेदीतील गोंधळातूनच सरकारचे अपयश दिसले. कृषी-पणन विभागांमध्ये समन्वय नसल्याने शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले. चुकीची, दिशाभूल करणारी माहिती देणाऱ्या मंत्र्यांची हकालपट्टी करावी. तुरीला जाहीर केलेला भाव आणि शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष मिळणाऱ्या पैशात तफावत आहे. तफावतीची रक्कम सरकारने शेतकऱ्यांना बोनस म्हणून द्यावी.''
लग्नासाठी रुपयाचाही खर्च नाही
पुणे - लग्नसोहळा म्हटलं की हजारो-लाखो रुपयांचा खर्च... मुलीचं लग्न त्यातही अधिक खर्चिक... लग्नासाठी घेतलेलं कर्ज फेडताना आई-वडिलांचे होणारे हाल......
जालना जिल्ह्यात शेतकरी आत्महत्या
राजूर - खामखेडा (ता. भोकरदन) येथील शेतकरी काकासाहेब सुखदेव नागवे (वय 38) यांनी सोमवारी (ता.23) सकाळी आठच्या...
बस स्थानकातील मार्ग बदलले
सातारा - पोवई नाका येथे ग्रेड सेपरेटरचे काम सुरू असल्याने शहरातील वाहतूक पर्यायी रस्त्यांवरून वळविण्यात आली आहे. त्यामुळे बस स्थानकात ये- जा करणाऱ्या...
'गरज पडली तर राजकीय पक्ष काढू' - रघुनाथदादा पाटील
लातूर - 'मलाही राजकीयदृष्ट्या सेटल व्हायचे आहे. ताकाला जाऊन मोरवं आम्ही लपवीत नाही. आमची उमेदवारी...
सागरी किनारा संरक्षण प्रकल्प सुरू करण्यास मान्यता
मुंबई - शाश्वत सागर किनारा संरक्षण प्रकल्पांतर्गत माहीम, मरिन ड्राइव्ह, गणपतीपुळे आदी ठिकाणच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


नागपुरातील गुरूवारची प्रचार मोहिम | Webdunia Marathi

मंगळवार, 24 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
नागपुरातील गुरूवारची प्रचार मोहिम
वेबदुनियातर्फे नागपूरमध्ये गुरूवारी (ता. १७) दुपारी 1 वाजे दरम्यान राष्ट्रीय विद्यालय, जनरल आवारे स्मृती विद्यालय, जवाहर गुरुलाल शाळा, भगवती विद्यालय आणि शहरातील अजनी चौक, देव नगर भागात प्रचार मोहीम राबवली जाणार आहे.
यावर अधिक वाचा :
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


Handicapped workers in Hotels | आम्ही स्वावलंबी | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
रेस्टॉरंट, हॉटेल्स आणि तेथे जाणे आता तसे नवे राहिलेले नाहीये.
यश चॅरिटेबल ट्रस्टच्या ‘अर्पण टिफीन सव्‍र्हिस’ची ही टीम
रेस्टॉरंट, हॉटेल्स आणि तेथे जाणे आता तसे नवे राहिलेले नाहीये. दररोज कुठले ना कुठले नवे ठिकाण प्रसिद्धीस येत राहते. आपले वेगळेपण सांगते, लोकप्रिय होते. गर्दी वाढते.. चर्चा होते.. सोशल मीडियावर भरभरून प्रतिसाद मिळतो, सगळे सवयीचे झाले आहे. म्हणजे रेस्टॉरंटमध्ये जाऊन ऑर्डर देणे फार काही वेगळे वाटत नाही. मग ते कोपऱ्यावरचे उडपी असो, जेथे एका श्वासात इडली, वडा, सांबार, डोसा, उपमा यांची यादी सांगितली जाते अथवा भरभक्कम मेन्यू असलेले अति उच्चभ्रू ठिकाण असो. दोन्ही ठिकाणी आपण ऐकतो, विचारतो म्हणजे संवाद साधतो. पण कल्पना करा, एखाद्या ठिकाणी कोणाशीही न बोलता, आपल्याला हव्या असलेल्या पदार्थाची व्यवस्थित ऑर्डर घेतली गेलेली आहे आणि उत्कृष्ट सव्‍र्हिस मिळालेली आहे. ‘ए सुनो वो शेजवान चिकन जरा पतला करना और जादा तिखा’ किंवा ‘आय वूड लाइक विदाऊट मशरुम प्लीज’ या सूचनांची गरजही पडलेली नाही.
येस.., पवईमधील ‘मिर्ची अ‍ॅण्ड माईम रेस्टॉरंट’ मध्ये संवाद न साधता ग्राहकाची ऑर्डर व्यवस्थित घेऊन ती पार पाडली जाते. येथील कर्मचारी श्रवण आणि वाचा या दोन्हीही बाबतीत दिव्यांग आहेत. प्रशांत इसार यांच्या कल्पनेतून हे रेस्टॉरंट उदयाला आले. टोरांटोमधील एका जागेवरून त्यांना ही स्फूर्ती मिळाली. अर्थात नुसते मनात येणे आणि अशी कल्पना प्रत्यक्षात उतरवणे सोपे नव्हते. एक तर हॉटेल व्यवसाय.. जेथे रोज शेकडो ग्राहक येणार. मेन्यू जरी असला तरी त्यात काहीतरी बदल सुचवणार.. क्वचित पदार्थ त्यांच्या अपेक्षेला उतरला नाही तर वाद होणार. हॉटेलच्या व्यवसायात हे रोजचेच असते. तरीही प्रशांत इसारने ही जोखीम पत्करून फक्त दिव्यांगांनाच कामावर रुजू करून घेतले.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
या कर्मचाऱ्यांना डॉक्टर रेड्डी यांच्या संस्थेतर्फे प्रशिक्षण दिले गेले आणि ‘मिर्ची अ‍ॅण्ड माईम’ सुरू झाले. आणि बघता बघता इतके लोकप्रिय झाले की आज तेथे आगाऊ नोंदणी केल्याशिवाय जाता येत नाही. मग नक्की याचे काम चालते कसे अनेकदा एखाद्या हॉटेलमध्ये गेल्यावर ‘हमको चाय मे चीनी नको’ हे ठणाणा करून सांगितले तरीही साखरेचा चहा आदळला जातो. मात्र इथे कुठलाही गोंधळ, वाद न होता व्यवस्थित ऑर्डर घेतली जाते आणि आणली जाते. यात ‘मिर्ची अ‍ॅण्ड माईम’च्या मेन्यू कार्डने फार मोठी भूमिका बजावलेली आहे. मेन्यू कार्ड अत्यंत व्यवस्थित आखलं गेल आहे. प्रत्येक डिश/ पदार्थ हात आणि बोटांनी (खुणांनी) कसा ऑर्डर करावा हे तपशिलवार दिले आहे.. म्हणजे कोणताही ग्राहक आपल्याला पनीर तंदूर हवे की तवा फ्राय हे पटकन सांगू शकतो.. कोणताही गोंधळ न होता. ‘मदिरा आणि माईम’ येथे कॉकटेल्स, मॉकटेल्स आणि अल्कोहोलिक पेयं दिली जातात. येथेही मेन्यू अत्यंत चोख आहे आणि कर्मचारी कुशल. व्हिस्कीत सोडा हवा की बर्फ, वोडकामध्ये लिम्का हवा की लिंबू हे सुद्धा सांगता येते. इथली व्यवस्था पाहिली की, आपण गरज नसताना किती बडबड करतो याची जाणीव प्रकर्षांने होते हे मात्र सत्य
‘मिर्ची अ‍ॅण्ड माईम’ तसे मोठे रेस्टॉरंट, पण त्याच्या तुलनेने छोटेसे कँटीन चालवणारी आदिती वर्मासुद्धा तोडीस तोड आहे. ‘डाऊन स्रिडोम’ असलेल्या आदितीला स्वयंपूर्ण करण्याच्या ध्यासातून तिच्या पालकांनी ‘आदिती कॅफे’ हा उद्योग काढून दिला आणि आज आदिती तो अत्यंत यशस्वी तऱ्हेने सांभाळतेय. फोनवरून ऑर्डर घेणे, ती पूर्ण करणे, स्वयंपाकघरात चोख नजर ठेवणे, स्टॉक चेक करणे, हिशोब ठेवणे, ग्राहकांच्या प्रश्नांना उत्तरे देणे, दुसऱ्या दिवशीची तयारी करणे, सगळे काम आदिती व्यवस्थित करते. भूमी मॉल, बेलापूर येथील आदितीचा हा छोटेखानी कॅफे आजूबाजूच्या परिसरात आणि ऑफिसात भरपूर लोकप्रिय झालेला आहे. सुरुवातीला लोक साशंक होते की ऑर्डर व्यवस्थित घेतली जाईल की नाही. हिशेब मिळेल का पण आदितीने सर्व कसोटय़ा पार केल्या. तिची आई रिना वर्मा म्हणाल्या की, ‘‘आधी हिशेब ठेवायला, देखरेख करायला आम्ही यायचो. पण आदितीने हळूहळू सगळे आत्मसात केले आणि आता ती एकटी हा व्यवसाय सांभाळतेय. स्वयंपाकघरात दोन मदतनीस आहेत. पण व्यवस्थापन पूर्णपणे आदितीचे. तिच्याशी बोलताना एक यशस्वी उद्योजिका पूर्णपणे जाणवत होती.
असाच आत्मविश्वास यश चॅरिटेबल ट्रस्टच्या ‘अर्पण टिफीन सव्‍र्हिस’च्या दिव्यांग कर्मचाऱ्यांमध्ये जाणवला. डॉ. सुषमा नगरकर अमेरिकेमधून आपल्या लेकीसोबत भारतात परत आल्या त्याच दिव्यांगाच्या क्षेत्रात काही काम करावे या ऊर्जेने. दिव्यांग आरतीची पालक म्हणून त्यांना तिला एक सर्वसामान्य आयुष्य द्यायचे होते. कोणाचीही दया अथवा सहानुभूती न घेता. त्या दृष्टीने विचार करता करता, टिफीन देण्याची कल्पना सुचली आणि त्यातून ‘अर्पण डबा सेवा’ वा टिफीन सव्‍र्हिस सुरू झाली. अशहिता महाजन या ‘यश ट्रस्ट ’आणि ‘अर्पण’सोबत सुरुवातीपासून जोडल्या गेलेल्या आहेत. त्या म्हणाल्या, ‘‘सुषमा नगरकर यांनी या टिफीन सव्‍र्हिसबद्दल फक्त वॉटस्अ‍ॅपवर मॅसेज पाठवला आणि बघता बघता भरभरून प्रतिसाद मिळाला.
जवळपास १० दिव्यांग कर्मचारी येथे आहेत. साधारण नऊ-साडेनऊला त्यांचा दिवस सुरू होतो. भाज्या धुणे, चिरणे, मसाले काढून ठेवणे, तयारी करणे आणि शेवटी डबे व्यवस्थित भरणे ही कामे ते करतात. शाकाहारी आणि मांसाहारी असे स्वतंत्र डबे जवळपास ५० लोकांना रोज पुरवले जातात.
दिव्यांगांना योग्य प्रशिक्षण दिले गेले आणि ही मुले आता सर्व व्यवसाय व्यवस्थित सांभाळत आहेत. जुहू आणि आसपासच्या परिसरात ‘अर्पण टिफीन सव्‍र्हिस’ लोकप्रिय झालेली आहे. आणि पुढे वाढवण्याचाही विचार आहे,’’ असे अशहिताने आवर्जून नमूद केले. सध्या ‘यश ट्रस्ट’ मोठय़ा जागेच्या शोधात आहे आणि ती मिळाली की हेल्थ फूड, ज्यूस, स्मूदी, फास्ट फूड सेंटर सुरू करण्याचा त्यांचा मानस आहे. सध्याची छोटी जागा असल्यामुळे मागणी असूनही व्यवसाय वाढवता येत नाही.
चर्नी रोड येथील गजबजलेल्या परिसरात असणाऱ्या ‘बॉम्बे हवेली’च्या मर्झी पारेख यांच्या मते दिव्यांग कर्मचारी हे कुठल्याही बाबतीत कमी नसतात. मर्झी पारेख, पार्थ दलाल आणि सार्थक ओझा या तिघांच्या कल्पनेतून साकारलेले हे रेस्टॉरंट खवय्यांना संतुष्ट करतानाच दिव्यांगांना स्वाभिमानाने जगण्याची संधी देत आहे.
मर्झी पारेखना दिव्यांगाच्या क्षेत्रात काम करण्याचा अनुभव होता त्यामुळे यात उडी घेतली गेली. त्यांच्या मते योग्य व्यावसायिक प्रशिक्षण अत्यंत महत्त्वाचे असते. आज ‘बॉम्बे हवेली’त जवळपास पूर्ण कार्यभार मूकबधिर आणि अपंग असणारे दिव्यांग कर्मचारी सांभाळत आहेत आणि कोठेही कसलाही गोंधळ होत नाही. किंबहुना मर्झीच्या मते दिव्यांगांना प्रशिक्षण देणे अधिक सोपे असते आणि त्यांची काम करण्याची ऊर्जा तेवढीच प्रबळ. ‘बॉम्बे हवेली’त फक्त फोनवरून बुकिंग घेण्यासाठी असलेला कर्मचारी वगळता स्वंयपाकघरातील सर्व जबाबदारी, ऑर्डर घेणे, ती पूर्ण करणे आणि बाकीची जी कामे पडतील ती दिव्यांग कर्मचारी अत्यंत कार्यक्षम पद्धतीने सांभाळताना आढळतील. ‘बॉम्बे हवेली’त पारशी आणि गुजराती प्रकारचे जेवण दिले जाते. खरं सांगायचे तर सुरुवातीला काही सेकंद अवघडलेला ग्राहक कायमचा इथला ग्राहक होतो. हे मर्झीचे निरीक्षण आहे.
दिल्ली, मुंबई, चंदिगड, चेन्नई अशा ठिकाणी अनेक रेस्टॉरंट, फास्ट फूड सेंटर अनेक दिव्यांग कर्मचारी समर्थपणे सांभाळताना आढळतील. मग ती पास्त्याची ऑर्डर असो वा कॅफे लॅटेची.. भाजी-चपातीचा डबा असो अथवा व्हिस्की सोअरची फर्माईश.. ही ठिकाणे चवदार खाणे-पिणे पुरवतातच पण त्याहून अधिक म्हणजे समाजामधील एका घटकाला आर्थिकदृष्टय़ा स्वावलंबी करतात. अरेरे, बिचारे अशा नजरेने बघितले जाणारे दिव्यांग ऑर्डर घेणे, डबे भरणे, हिशोब ठेवणे यांसारखी कामे सहजपणे आणि चोख पार पाडतात. अन्य रेस्टॉरंट इतकीच किंबहुना अधिक गर्दी अशा ठिकाणी असते. ‘मिर्ची आणि माईम’मध्ये तर वेटिंग लिस्ट असते. गंमत म्हणजे येणाऱ्या ग्राहकांचे फेव्हरेट कर्मचारीसुद्धा आहेत. ज्यांना ग्राहकाला काय हवे हे पूर्ण माहीत असते. मस्त जेवल्यानंतर भरघोस टिपसुद्धा दिली जाते. जी अत्यंत प्रामाणिकपणे सर्वाच्यात समान विभागली जाते. ‘आदिती कॅफे’मध्ये ठरावीक डबे असतातच पण माऊथ पब्लिसिटीमुळे ग्राहक वाढतात. आदितीला हळूहळू छोटय़ा पाटर्य़ा, घरगुती समारंभ अशा तऱ्हेने व्यवसायाचा विस्तार करायचा आहे आणि तिला दिव्यांगांनाच या व्यवसायात सामावून घ्यायचे आहे.
अर्थात क्वचित काही विचित्र ग्राहक येतात, पण त्यांना कशा तऱ्हेने हाताळायचे हे मर्झीला आणि प्रशांतला पूर्ण माहिती झालेले आहे. असे अपवाद वगळता आतापर्यंत ग्राहकांचे उत्तम पाठबळ मिळालेले आहे हे त्यांच्या बोलण्यातून जाणवत होते. महत्त्वाचे हे होते की दिव्यांग कर्मचाऱ्यांबद्दल त्यांना असलेला विश्वास. ‘अर्पण टिफीन सव्‍र्हिस’मध्ये या मुलांना एक दोनदा डबे कसे भरायचे हे दाखवले गेल्यावर त्यांच्याकडून चुका अपवादानेच झाल्या. टिफिन सव्‍र्हिसमध्ये महत्त्वाचे असते ते वेळेचे गणित. डिलिव्हरी देणारा माणूस यायच्या आत डबे व्यवस्थित भरून तयार ठेवणे हे इथे बिनबोभाट पार पाडले जाते. कुठलाही आरडाओरडा नाही, चिडचिड नाही, सर्व काम अत्यंत शांतपणे एका लयीत चाललेले आढळेल. ‘बॉम्बे हवेली’चं स्वंयपाकघर असो अथवा ‘मिर्ची आणि माईम’चा गजबजलेला हॉल, ‘अर्पण टिफीन सेवा’ असो किंवा आदितीचा कॅफे. ठरवूनही शोधले तरी काहीही चूक आढळत नाही.
दिव्यांग कर्मचाऱ्यांना अशा प्रकारच्या व्यवसायात सामावून घेण्याची कल्पना ही जगभरात अनेक ठिकाणी रुजली आहे. दिल्ली, चंदिगड, हैदराबाद, चेन्नई येथे अनेक कॅफे यशस्वी झालेले आहेत. दिव्यांग कर्मचारी हा फक्त हॉटेलला लोकप्रिय करण्याची क्लृप्ती नसून दिव्यांगांवर दाखविल्या गेलेल्या विश्वासाचे एक गमक आहे. हळूहळू ही संकल्पना भारतभर रुजत आहे. अशा ठिकाणी गेल्यावर खाण्यापिण्यासोबत एक वेगळे समाधान ग्राहकाला नक्की मिळते हे सत्य
– शुभा प्रभू साटम
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


Burning air | पेटणारी हवा म्हणजे काय? | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पेटणारी हवा म्हणजे काय
पेटणारी हवा म्हणजे काय
ही पेटणारी हवा म्हणजेच आपलं फ्लॉजिस्टॉन तर नव्हे ना, असं समजून कॅव्हेंडिशनं प्रयोग सुरू केले.
सुमारे एक दशलक्ष वर्षांपूर्वी अग्नीचा शोध आदिमानवाने लावल्याच्या खुणा सापडल्या असल्या तरीही अठराव्या शतकापर्यंत मानवाला ‘आग म्हणजे काय’ याविषयी प्रचंड कुतूहल वाटे आणि म्हणून त्यावेळी बरेच तर्कही प्रचलित होते. ‘प्रत्येक वस्तूमध्ये फ्लॉजिस्टॉन आणि राख असे दोन्ही पदार्थ असतात आणि जेव्हा एखादा पदार्थ जळतो, तेव्हा त्यातला फ्लॉजिस्टॉन उडून जातो आणि फक्त राख उरते’, असा हा ज्वलनाविषयी फ्लॉजिस्टॉनचा सिद्धान्त सर्वमान्य होता. लोकांनी राख बघितली होती, पण फ्लॉजिस्टॉन मात्र कुणीच बघितला नव्हता. हेन्री कॅव्हेंडिशनं तो शोधण्याचं ठरवलं. वाचनालयात बरीच पुस्तकं चाळल्यावर, लोखंड सल्फ्युरिक आम्लामध्ये बुडवल्यावर जे बुडबुडे येतात ते साठवून आग लावल्यावर पेटतात, म्हणजेच ‘पेटणारी हवा’ अशी माहिती त्याच्या वाचनात आली.
ही पेटणारी हवा म्हणजेच आपलं फ्लॉजिस्टॉन तर नव्हे ना, असं समजून कॅव्हेंडिशनं प्रयोग सुरू केले. त्याने लोखंड, जस्त आणि कथील असे तीन धातू घेतले; सल्फ्युरिक आम्ल आणि हायड्रोक्लोरिक आम्लही घेतलं. यामुळे धातू+ आम्ल अशा वेगवेगळ्या सहा जोडय़ा तयार झाल्या. लोखंड + सल्फ्युरिक आम्ल, लोखंड + हायड्रोक्लोरिक आम्ल इ. या सहा जोडय़ा करून त्यांच्या रासायनिक प्रक्रियेतून बाहेर निघणारे सहा वायू त्याने सहा पिशव्यांत भरले. या पिशव्या पेटवून बघितल्या, त्यांची वजनं केली. आणि ही सगळी त्याला सारखीच आढळली. जितका धातू तो या रासायनिक प्रक्रियेत जास्त घ्यायचा, तितकाच त्यातून वायूही अधिक बाहेर पडे. यावरूनच हा वायू त्या धातूतूनच निघतो, असं त्यांना वाटलं. कॅव्हेंडिश यांना वाटलं की आपण फ्लॉजिस्टॉन शोधलं. याचबरोबर कॅव्हेंडिशनं फ्लॉजिस्टॉन (हायड्रोजन) आणि डिफ्लॉजिस्टिकेटेड (ऑक्सिजन) यांच्या मिश्रणातून पाणी तयार होतं, हे दाखवून दिलं. पण तो वायू फ्लॉजिस्टॉन नसून खरं तर हायड्रोजन वायू होता. हायड्रोजन हे नाव त्या वायूला पुढे लेव्हायजेनं दिलं. हायड्रोजन या शब्दाचा ग्रीकमध्ये पाणी तयार करणारा असा अर्थ होतो (हैड्रो-पाणी आणि जेन-तयार करणारा). अशा प्रकारे पेटणारी हवा म्हणजे काय आहे हे शोधता-शोधता कव्हेंडिशने १७६६ मध्ये अतिशय ज्वालाग्राही असणाऱ्या हायड्रोजनचा शोध लावला.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
मराठी विज्ञान परिषद, वि. ना. पुरव मार्ग, चुनाभट्टी, मुंबई २२
मिलिंद ऊर्फ मिनँडर या मूळच्या ग्रीक राजाने भारतीय प्रदेशावर राज्य कमावल्यावर बौद्ध धर्म स्वीकारून बुद्धाच्या तत्त्वज्ञानाचा पुरस्कार केला. त्याच्यावर बौद्ध तत्त्वज्ञानाचा प्रभाव कसा पडला त्याबाबत एक आख्यायिका सांगितली जाते.
मिलिंद त्याच्या राजकीय कारकीर्दीच्या सुरुवातीला बौद्ध संन्यासी, विचारवंत नागसेन यांच्या विद्वत्तेबद्दल बरेच काही ऐकून होता. मिलिंदने उत्सुकतेपोटी आपला दूत नागसेनांकडे पाठवून त्यांना दरबारात बोलावणे पाठविले. राजाच्या दरबारात येण्यास नागसेनांनी नकार दिला. नकार देताना दूतास सांगितले की, तुझ्या राजास सांग, की इथे कुणी नागसेन नावाचा माणूस राहात नाही राजा मिलिंदने मग आपले सैनिक पाठवून सक्तीने नागसेनांना आपल्या दरबारात आणविले. मििलदने त्यांना विचारले की, या नगरात नागसेन या नावाचा कोणी राहात नाही तर तुम्ही कोण
नागसेनांनी राजाला काही उत्तर न देता मिलिंदला प्रथम त्याच्या रथाची चाके काढायला लावली. आता चाकांशिवाय या रथाचा उपयोग काय, असे मिलिंदला विचारले. त्याचे उत्तर आले की, याचा उपयोग काहीच नाही. त्यानंतर रथाचे घोडेही सोडवून, चाके आणि घोडय़ांशिवाय जे उरले ते काय आहे, असा प्रश्न केला. मिलिंदचे उत्तर आले की, काहीच नाही असेच रथाचे इतर सर्व भाग बाजूला काढल्यावर उरलेले जे काय आहे त्याला काय म्हणायचे, असा नागसेनांचा शेवटचा प्रश्न होता. मिलिंदचे उत्तर आले की, हे शून्य उरले
नागसेनांचे हे प्रश्न ऐकून मिलिंद थक्क झाला. त्या प्रश्नांमागचा ‘मी कोणीच नाही’ हे सांगण्याचा नागसेनांचा हेतू कळल्यावर त्यांची माफी मागून मिलिंदने त्यांचा आदरसत्कार केला. त्याने आपल्या दुसऱ्या रथातून नागसेनांना त्यांच्या बौद्ध विहारात स्वत: पोहोचवले. रथ महत्त्वाचा असला तरी त्याचे भाग सुटे केल्यावर रथाचे स्वतंत्र अस्तित्व राहिले नाही. त्याचप्रमाणे राजाचे महत्त्व त्याची प्रजा आणि सेवक यांच्याशिवाय शून्यवत आहे हा नागसेनांच्या प्रश्नांचा मथितार्थ होता हेही मिलिंदच्या लक्षात आले. नागसेनांची महती पटल्यावर त्यांना गुरुस्थानी मानून मिलिंदने त्यांच्याकडून बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली. ‘मिलिंद-प्रश्न’ हा नागसेन आणि मिनँडर यांच्यातील संवाद आहे. ‘तुम्ही कोण आहात’ या प्रश्नापासून तो सुरू होतो. त्यामागील कथा मात्र विविध पद्धतींनी सांगितली जाते. काही कथारूपांत, मिलिंदच नागसेनांना भेटायला जातो.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


Aad, Sahyadri,Shivaji,Trekking,Marathi,Maharastra

मुळाक्षरानुसार डोंगररांगेनुसार जिल्ह्यानुसार प्रकारानुसार श्रेणीनुसार
आड (Aad) किल्ल्याची ऊंची : 4050
किल्ल्याचा प्रकार : गिरीदुर्ग डोंगररांग: डोंगररांग नाही
जिल्हा : नाशिक श्रेणी : मध्यम
नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर ही यादवांची पहिली राजधानी होती. त्यामुळे सिन्नर जवळ आड, डुबेरगड या किल्ल्यांची निर्मिती झाली असावी. सिन्नर या एकेकाळच्या राजधानीकडे येणार्‍या मार्गावर लक्ष ठेवण्यासाठी या किल्ल्यांचा उपयोग होत असावा. आड किल्ल्यावरुन एका बाजूला डुबेरगड, सिन्नर व दुसर्‍या बाजूला आड, पट्टा आणि औंधा (अवंधा) पर्यंतचा प्रदेश दिसतो.
खाजगी वहानाने डुबेरगड, आड, पट्टा, अवंधा आणि बितनगड हे चार किल्ले दोन दिवसात व्यवस्थित पाहाता येतात.
आड किल्ला दक्षिणोत्तर पसरलेला आहे. दक्षिण बाजूला किल्ल्याच्या डोंगराजवळ एक छोटा डोंगर आहे. आडवाडीतून आड किल्ल्याकडे जाणार्‍या वाटेवर मातीचे धरण आहे. या धरणाच्या बाजूने शेतातून वाट किल्ल्याच्या पायथ्याच्या हनुमान मंदिरा पर्यंत जाते. या कौलारु हनुमान मंदिरात हनुमानाची मुर्ती, पिंड आणि २ वीरगळी आहेत. हनुमान मंदिर किल्ल्याच्या उत्तर टोकाच्या पायथ्याशी आहे. हनुमान मंदिरापासून एक पायवाट किल्ल्याच्या डोंगराच्या मध्य भागातून डोंगराच्या पाऊण उंचीवर असलेल्या कातळातील गुहेपाशी जाते. हनुमान मंदिरापासून गुहे पर्यंत पोहोचण्यास १० मिनिटे लागतात. या ठिकाणी नैसर्गिक गुहा आहे. गुहेत एक बाक आणि गुहेच्या बाहेर पाण्याचे टाक कोरलेले आहे. ते टाक सध्या कोरडेच आहे. गुहेत आडूबाईचे ठाण आहे. येथे काही नव्या जुन्या मुर्ती आहेत.
गुहेत थोडावेळ आराम करुन किल्ल्याच्या उत्तरेकडील डोंगरधारेकडे चालायला सुरुवात करावी. ५ मिनिटात आपण डोंगर धारेवर पोहोचतो. याठीकाणी कातळात कोरलेल्या १० पायर्‍या आहेत. या पायर्‍यांवरुन जपून चढावे लागते. पायर्‍या चढून गेल्यावर आपण गड माथ्यावर पोहोचतो. गडमाथ्यावर समोरच एक बुजलेले पाण्याचे टाक आहे. त्याच्या थोडे पुढे एकमेकांना काटकोनात असलेली दोन पाण्याची मोठी टाकी आहेत. या टाक्यांच्या डाव्या बाजूला ५ टाक्यांचा समुह आहे. या सर्व टाक्यातील पाणी पिण्यायोग्य नाही. या टाक्यांच्या पुढे गडावरील उंचवटा आहे. पण त्या उंचवट्याकडे न जाता डाव्या बाजूने किल्ल्याच्या कडेकडेने प्रदक्षिणा चालू करावी.
गड प्रदक्षिणेत प्रथम एक कोरडा तलाव दिसतो. पुढे कड्यावर वास्तूचे अवशेष दिसतात. त्यापुढे एक कोरडे पाण्याचे टाके आहे. पुढे १५ मिनिटे चालत जाऊन वळसा मारल्यावर आपण किल्ल्याच्या मागिल बाजूस येतो. याठिकाणी एक पडकी वास्तू आहे. तिच्या भिंती कशाबशा तग धरुन उभ्या आहेत. या वास्तूच्या पुढे पाच टाक्यांचा एक समुह आहे. यातील पाणी पिण्यायोग्य नाही. टाकी पाहून झाल्यावर मध्यभागी असलेल्या उंचवट्यावर चढून जावे. याठिकाणी २ वीरगळी आहेत. माथ्यावर वास्तूंचे चौथरे आहेत. ते सर्व पाहून परत टाक्यांपाशी उतरावे आणि पुढे चालायला सुरुवात करावी. मधल्या टेकाडाला वळसा घातल्यावर कड्या जवळ असणार्‍या एका खाचेत किल्ल्याचा उध्वस्त प्रवेशव्दार आहे. प्रवेशव्दार वरुन चटकन नजरेस पडत नाही त्यासाठी थोडे खाली उतरुन जावे लागते. प्रवेशव्दाराच्या दरवाजीची कमान तुटलेली आहे. बाजूचे बुरुज ढासळलेले आहेत. दरवाजातून खाली उतरणारी वाट मोडलेली आहे. त्यामुळे या वाटेने खाली उतरता येत नाही.
किल्ल्याचे प्रवेशव्दार पाहून पुन्हा वर येऊन गड प्रदक्षिणा चालू करावी. ५ मिनिटात आपण एका कोरड्या टाक्यापाशी पोहोचतो. हे टाक पाहून पुढे गेल्यावर आपण काटकोनात असलेल्या दोन टक्यांपाशी पोहोचतो. येथे आपली गड प्रदक्षिणा पूर्ण होते. गडफ़ेरी पूर्ण करण्यास एक तास लागतो.
आड किल्ल्यावरुन पश्चिमेला अवंधा (औंधा), पट्टा, बितनगड आणि त्यामागे कलसूबाईचे शिखर दिसते. तर ईशान्येला डुबेरगड (डुबेरा) दिसतो.
सिन्नर हे आड किल्ल्या जवळचे मोठे शहर आहे. सिन्नरहून आडवाडी गावात जाण्यासाठी दिवसातून ५ एसटी बसेसची सोय आहे. याशिवाय खाजगी जीप (वडाप) सिन्नर ते ठाणगाव अशा धावतात. ठाणगावहून जीपने आडवाडी गाठता येते.
मुंबई नाशिक महामार्गाने घोटी पर्यंत येऊन पुढे घोटी सिन्नर रस्त्याने हरसुल गावापर्यंत यावे. हरसूल गावातून ठाणगावला गावाला जाणारा रस्ता आहे. ठाणगाव ते आडवाडी अंतर ७ किलोमीटर आहे. आडवाडीतून धरणा जवळून कच्चा रस्ता किल्ल्याच्या पायथ्याच्या हनुमान मंदिरापर्यंत जातो. या रस्त्याने आडवाडीतून किल्ल्याच्या पायथ्याला पोहोचण्यासाठी २० मिनिटे लागतात. किल्ल्याचा पायथा ते गडमाथा जाण्यासाठी ३० मिनिटे लागतात. मुंबई ते आडवाडी अंतर २०० किमी आहे.
किल्ल्यावरील गुहेत २० जणांची राहाण्याची सोय आहे.
जेवणाची सोय ठाणगाव / सिन्नरला आहे.
किल्ल्यावर पिण्याचे पाणी नाही.
जाण्यासाठी लागणारा वेळ :
पायथ्यापासून ३० मिनिटे, आडवाडी गावातून किल्ल्यावर जाण्यास १ तास लागतो.
जाण्यासाठी उत्तम कालावधी :
मुळाक्षरानुसार इतर किल्ले: A
अजमेरा (Ajmera) आजोबागड (Ajoba) अकलूजचा किल्ला (Akluj Fort) अलंग (Alang)
अंमळनेर (Amalner) आंबोळगड (Ambolgad) अंजनेरी (Anjaneri) अंकाई(अणकाई) (Ankai)


CALL: 0240-2320444

मानव विकास मिशन हलविण्याचा घाट तरी घोषणांचा थाट
२००६ ला सुरू झालेले मानव विकास मिशनचे राज्यस्तरावरील औरंगाबादेतील कार्यालय गुंडाळून मंत्रालयातील एखाद्या कोप-यात हलविण्याचा घाट सचिव पातळीवरून घालण्यात येत आहे. केवळ जीडीपी वाढवून चालणार नाही तर मानवी निर्देशांकही झळाळला पाहिजे. गोरगरीबांची कणव असेल तरच मानव निर्देशांक कमी झाल्याची भीषणता कळू शकते. मंत्रालयात बसून हे काम होणार नाही. प्रत्येक जिल्हाधिका-यांना मानव विकासाचा प्राधान्यक्रम प्रत्यक्ष समजावून दिला म्हणूनच २००० कोटी रुपयांचे काम घडू शकले.
मराठवाडा, विदर्भ आणि खानदेशातील १२५ तालुक्यांमध्ये मानव विकास निर्देशांक सातत्याने घसरत होता. त्यामुळे तत्कालीन मुख्यमंत्री विलासराव देशमुख यांनी मिशनची स्थापना केली. मागास भागांकडे विशेष लक्ष देता यावे हा या मागचा उद्देश होता. गेल्या १२ वर्षांत आरोग्य, शिक्षण, शेती आणि रोजगारासाठी तब्बल २००० कोटी मिशनकडून खर्च करण्यात आले. फडणवीस सरकारने मात्र तोंडदेखलेपणा केला. तर उच्चस्तरीय प्रशासनाने मिशनकडे ढुंकूनही पाहिले नाही. डोळेझाकच केली असे म्हणाना गेल्या दोन वर्षांत मिशनच्या कामकाजाचा साधा आढावाही घेतला नाही. आता तर ‘मिशन इलेक्शन’ असल्यामुळे बोलण्याची सोयच नाही. अर्थात कोणाच्या मूकसंमतीने या सगळ्या हालचाली सुरू आहेत; हे मात्र गुलदस्त्यात आहे.
मराठवाड्यातील औरंगाबाद वगळता सर्वच जिल्हे मानव विकास निर्देशांक कमी असल्यामुळे या मिशनमध्ये घेण्यात आले आहेत. गेल्या काही वर्षांपासून कार्यक्षेत्रातील प्रत्येक तालुक्याला दोन कोटी याप्रमाणे निधी दिला जातो. फडणवीस सरकारने संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमाअंतर्गत (युएनडीपी) निकषाप्रमाणे शंभर तालुक्यांची निवड झाली होती. पण या निकषांचा मुलाहिजा न ठेवता या सरकारने आणखीन पंचवीस तालुक्यांची भर घातली. अर्थातच, त्यामध्ये विदर्भाला झुकते माप देऊन तेरा तालुक्यांचा समावेश करण्यात आला. मराठवाड्यातील केवळ चार तालुक्यांचा यात समावेश करण्यात आला. या घडीला विदर्भातील ६० तालुक्यांमध्ये आणि मराठवाड्यातील ३० तालुके समाविष्ट आहेत.
२०१२ च्या आकडेवारीनुसार मराठवाड्यातील गरीबीचे प्रमाण २२ टक्के आहे. तर कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रात ते केवळ ९ टक्के आहे. गरीबीचे प्रमाण कमी करण्यामध्ये पश्चिम महाराष्ट्राने यश मिळविले. एका बाजूला शेतीची उत्पादकता आणि रोजगार वाढविण्यात आला. मागास भागाला न्याय देण्यासाठी प्रत्येक उपक्रमाची सुरुवात मराठवाड्यापासून झाली. थोर स्वातंत्र्यसेनानी गोविंदभाई श्रॉफ यांच्या आग्रहातून वैधानिक विकास मंडळ सुरू झाले. पण इतर प्रदेशांबरोबर उर्वरित महाराष्ट्रासाठी विकास मंडळ स्थापन झाली. या भागातील पैसा मार्च अखेरपर्यंत खर्च होत नाही म्हणून अगोदरच सोय करून अशी ठेवायची आणि मार्चमध्ये तो इतरत्र वळवायचा असा सगळा प्रकार आहे. गोदावरी खोरे विकास महामंडळापासून राज्यामध्ये सिंचनासाठी खोरेनिहाय महामंडळांची सुरुवात झाली. हे तुटीचे खोरे असूनही त्यात गुंतवणूक झाली नाही आणि सरकारनेही गेल्या तीन वर्षांपासून दमडीही दिली नाही. मात्र १९९५ मध्ये मराठवाड्याच्या बळावर राज्यात भाजप-शिवसेना युतीचे सरकार आले. पण त्यांनी कृष्णा खो-याचे काम जोमाने हाती घेतले. तरीही कृष्णा खोNयाचे हक्काचे २४ टिएमसी पाणी उस्मानाबाद आणि लातूर जिल्ह्यांना दिले गेले नाही. नीती आयोगाने अगदी अलीकडे जाहीर केलेल्या मागास जिल्ह्यांमध्ये उस्मानाबादचा समावेश असून त्यासाठी केंद्र सरकारने ३६ कोटी रुपये दिले आहेत.
जिल्हाधिकारी आणि नियोजन विभागाच्या मदतीने मिशनने विविध कामे करून घेतली. शाळेतील विद्याथ्र्यांची गळती कमी करण्यासाठी बसगाड्या, मुलींसाठी सायकली, बालभवन केंद्रे, कस्तुरबा गांधी शाळा असे कितीतरी चांगले प्रयोग झाले पण त्याचे कोणी कौतुक केले नाही. कौशल्यविकास दरडोई उत्पन्न वाढ, शाळांची शिकवणी वर्ग आणि प्रयोगशाळा पैशाअभावी बंद पडल्या पण साधी विचारणाही कोणी केली नाही. आमच्या या उदासिनतेमुळेच शिक्षणाचा दर्जा खालावला, शेतीला जोड उद्योग राहिला नाही, सुतगिरण्या बंद पडल्या, साखर कारखान्यांना घरघर लागली, सहकारी बँका दिवाळखोरीत गेल्या. मागासलेपण अधिक गडद झाले पण मराठवाड्यातला माणूस जागा झाला नाही. नवीन २५ तालुक्यांसाठी शंभर कोटींची घोषणा झाली. पण प्रत्यक्षात खडकूही मिळाला नाही. गोरगरीबांना बळ देणा-या या मिशनला अधिक मदत करण्याऐवजी तो हलविण्याचा घाट केवळ अशोभनीय आहे.


"संसारी लोणचे" | Webdunia Marathi

मंगळवार, 24 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
संसारी लोणच्याच्या फोडी आधी करकरीत असतात
नंतर कुरकुरत का होईना हळूहळू मुरतात.
हे लोणचं बाजारात मिळत नाही
कुटुंबानं मिळून ते घाला़यचं असतं
त्याशिवाय जगण्याला चव येत नाही...
कडवट शब्दांची मेथी जरा जपूनच वापरावी
स्वत:च्या हातांनी कशाला लोणच्याची चव घालवावी
जीभेने तिखटपणा आवरला तर बराच फायदा होतो
लोणच्याचा झणझणीतपणा त्यांन जरा कमी होतो.
"मी" पणाची मोहरी जास्त झाली तर खार कोरडा होतो
इतरांच्या आपुलकीचा रस त्यात उगाच शोषला जातो.
रागाचा उग्र हिंग तसा तितकासा बाधत नाही
लवकर शांत झाला तर लोणच्याची चव बिघडत नाही.
प्रेमाची हळद लोणच्याला खरा रंग आणते
विकारांच्या बुरशीपासुन संरक्षण ही करते.
समृध्दीचं तेल असलं की काळजीचं कारण नसतं
त्या थराखाली लोणचं बरचसं सुरक्षित असतं...
लोणचं न मुरताच नासावं तसं काही संसारांच होतं
सहनशक्तीच्या मिठाचं प्रमाण बहुदा कमी पडलेलं असतं.... वेबदुनिया मराठी मोबाइल ऐप आता
iTunes वर देखील, डाउनलोड करण्यासाठी
एंड्रॉयड मोबाइल ऐप डाउनलोड करण्यासाठी
येथेक्लिक करा. संपूर्ण साहित्य वाचण्यासाठी व तुमच्या सल्लासाठी आमच्या
सुप्रभात बोलायला सुंदर सकाळ उगवली
गर्लफ्रेंडची जागा भरणे आहे
जीवनात प्रेमाचं वादळ येत असतं....
मराठी हास्यकट्टा : तुझा कुत्रा चावतो का
यावर अधिक वाचा :
तर ही आहे मलाइकाची आवडती बेड पोझिशन
बॉलीवूडची यम्मी मॉम मलाइका अरोराची हॉटनेस तिच्या वयासोबत वाढत आहे. ती सोशल मीडियावर ही ...
आंबा हंगामामुळे नवीन मराठी म्हणी
आंबा खावासा वाटल्यावर झाड लावणे. ( तहान लागल्यावर विहीर खोदणे )
श्रीकृष्णाच्या भूमिकेविषयी आमिर द्धिधा मनस्थितीत
परफेक्शनिस्ट आमिर खान महाभारतावर बनत असलेल्या एका वेब सीरिजमध्ये श्रीकृष्णाची भूमिका ...
"केशवा जर ‘मृत्यू‘ सगळ्यांना येणार असेल तर हे भजन-कीर्तन, पुजा-अर्चा, हा सत्संग ...
मिलिंद सोमण आणि अंकिता विवाहबद्ध
गेल्या काही दिवसांपासून मिलिंद सोमण आणि त्याची गर्लफ्रेंड अंकिताच्या ब्रेकअपच्या चर्चांना ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


तुंग

पवन मावळात वसलेला हा किल्ला आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण अशा उत्तुंग सुळ्क्यामुळे लक्षवेधी झालेला आहे. लोणावळ्याच्या दक्षिणेला मुळशी - भांबुडर्य़ापर्यंत एक वाट गेली आहे, जिच्यावर विसावली आहेत तुंग, कोरीगड, धनगडसारखी अपरिचित अन् अनगड दुर्गशिल्पे तुंग हा ३००० फूट उंचीचा गिरीदुर्ग पुण्यापासून साधारण ६० किमीवर तर मुंबईपासून १३० कि.मी.वर वसलेला आहे. तुंग म्हणजे उत्तुंग उंच  तुंग हा ३००० फूट उंचीचा गिरीदुर्ग पुण्यापासून साधारण ६० किमीवर तर मुंबईपासून १३० कि.मी.वर वसलेला आहे. तुंग म्हणजे उत्तुंग उंच  त्याच्या याच नैसर्गिक आकार उंचीमुळे गडाला चोहोबाजूंनी तटबंदीची गरज पडली नाही. यामुळे पश्चिमेस खाली उतरलेल्या गडाच्या अंगासच तट-बुरुज घालून हा भाग संरक्षित केला आहे. गडाचे हे उत्तुंग, कठीणपण लक्षात घेऊनच शिवाजी महाराजांनी गडाचे ‘कठीणगड’ असे नामकरण केले. किल्ल्याची नावावरून आपल्या सर्वांना असेच वाटेल की, किल्ला चढायला खरोखरच कठीण आहे मात्र किल्ला चढण्यास फारच सोपा आहे. पवन मावळ प्रांतातीळ तुंग किला हा एक घाटरक्षक दुर्ग म्हणून ओळखला जातो. पूर्वी बोरघाटामार्गे चालणाऱ्या वाहतुकीवर नजर ठेवण्यासाठी या किल्ल्याचा उपयोग होत असे. या किल्ल्यावरून लोहगड, विसापूर, पवन मावळ हा सर्व परिसर नजरेत येतो. कामशेतहुन एस.टी. महामंडाळाची कामशेत-मोरवे गाडी पकडून मोरवे गावाच्या अलीकडच्या चावसर गावात तुंगवाडी फाट्यावर उतरावे. येथून पाऊण तासांची पायपीट केल्यावर आपण तुंगवाडीत पोहचतो. किंवा लोणावळा येथून भांबूर्डे अथवा आंबवणेकडे जाणारी एस.टी पकडून २६ कि.मी. अंतरावरील घुसळलखांब फाट्यापाशी उतरावे. या फाट्यापासून दीड तासांची पायपीट केल्यावर आपण ८ कि.मी. अंतरवरील तुंगवाडीत पोहोचतो. तुंगी किंवा तुंगवाडी हे तुंग किल्ल्याच्या पायथ्याचे गाव त्याच्या याच नैसर्गिक आकार उंचीमुळे गडाला चोहोबाजूंनी तटबंदीची गरज पडली नाही. यामुळे पश्चिमेस खाली उतरलेल्या गडाच्या अंगासच तट-बुरुज घालून हा भाग संरक्षित केला आहे. गडाचे हे उत्तुंग, कठीणपण लक्षात घेऊनच शिवाजी महाराजांनी गडाचे ‘कठीणगड’ असे नामकरण केले. किल्ल्याची नावावरून आपल्या सर्वांना असेच वाटेल की, किल्ला चढायला खरोखरच कठीण आहे मात्र किल्ला चढण्यास फारच सोपा आहे. पवन मावळ प्रांतातीळ तुंग किला हा एक घाटरक्षक दुर्ग म्हणून ओळखला जातो. पूर्वी बोरघाटामार्गे चालणाऱ्या वाहतुकीवर नजर ठेवण्यासाठी या किल्ल्याचा उपयोग होत असे. या किल्ल्यावरून लोहगड, विसापूर, पवन मावळ हा सर्व परिसर नजरेत येतो. कामशेतहुन एस.टी. महामंडाळाची कामशेत-मोरवे गाडी पकडून मोरवे गावाच्या अलीकडच्या चावसर गावात तुंगवाडी फाट्यावर उतरावे. येथून पाऊण तासांची पायपीट केल्यावर आपण तुंगवाडीत पोहचतो. किंवा लोणावळा येथून भांबूर्डे अथवा आंबवणेकडे जाणारी एस.टी पकडून २६ कि.मी. अंतरावरील घुसळलखांब फाट्यापाशी उतरावे. या फाट्यापासून दीड तासांची पायपीट केल्यावर आपण ८ कि.मी. अंतरवरील तुंगवाडीत पोहोचतो. तुंगी किंवा तुंगवाडी हे तुंग किल्ल्याच्या पायथ्याचे गाव शंभर एक उंबऱ्याचे हे गाव शंभर एक उंबऱ्याचे हे गाव गडाची एकेकाळची बाजारपेठ असल्याने गावात आजही प्राचीन मंदिरे, जोती नजरेस पडतात. इथल्याच शिवारात ज्येष्ठ साहित्यिक गो. नी. दांडेकर यांची ती ‘पवनाकाठचा धोंडी’ आकारास आली. तुंग गडाच्या हवालदाराचीच ही संघर्षकथा गडाची एकेकाळची बाजारपेठ असल्याने गावात आजही प्राचीन मंदिरे, जोती नजरेस पडतात. इथल्याच शिवारात ज्येष्ठ साहित्यिक गो. नी. दांडेकर यांची ती ‘पवनाकाठचा धोंडी’ आकारास आली. तुंग गडाच्या हवालदाराचीच ही संघर्षकथा तुंगला येणापूर्वी एकदा ती वाचली तर सारा पवन मावळ ओळखीचा होऊन जातो. या गावातच गडाला खेटून भैरवनाथाचे मंदिर तुंगला येणापूर्वी एकदा ती वाचली तर सारा पवन मावळ ओळखीचा होऊन जातो. या गावातच गडाला खेटून भैरवनाथाचे मंदिर तुंगवारीच्या मुक्कामासाठी सोयीचे कौलारू छताच्या या मंदिराला मोठा सभामंडप. अंगणात ओळीने कुणा अज्ञात वीरांच्या स्मरणार्थ तयार केलेले वीरगळ गावच्या रक्षणासाठी वा अन्य लढाईत कोणी मरण पावल्यास त्याच्या स्मरणार्थ अखंड दगडात चबुतरे (स्मारक) तयार करण्याची आपल्याकडे जुनी परंपरा आहे. याला ‘वीरगळ’ असे म्हणतात. इथे भैरवनाथाच्या मंदिरासमोर असे दहा-बारा वीरगळ आहेत. यातील एकाला स्थानिक लोक ‘तुळाजीराव’ असेही म्हणतात. या वीरगळांसोबत काही सतीचे हात असलेल्या शिळाही आहेत. वीर पुरुषाच्या मागे त्याची पत्नी सती गेल्यास तिच्या स्मरणार्थ ही सतीशिळा गावच्या रक्षणासाठी वा अन्य लढाईत कोणी मरण पावल्यास त्याच्या स्मरणार्थ अखंड दगडात चबुतरे (स्मारक) तयार करण्याची आपल्याकडे जुनी परंपरा आहे. याला ‘वीरगळ’ असे म्हणतात. इथे भैरवनाथाच्या मंदिरासमोर असे दहा-बारा वीरगळ आहेत. यातील एकाला स्थानिक लोक ‘तुळाजीराव’ असेही म्हणतात. या वीरगळांसोबत काही सतीचे हात असलेल्या शिळाही आहेत. वीर पुरुषाच्या मागे त्याची पत्नी सती गेल्यास तिच्या स्मरणार्थ ही सतीशिळा असेच काही वीरगळ या भैरवनाथ मंदिराच्या मागे एका जुन्या वृक्षाच्या पायथ्याशीही आहेत. तुंगी गाव आणि हे मंदिर पाहात आपली मुक्कामाची पथारी लावायची आणि गडाकडे निघायचे. वाटेत काही वस्तीवजा घरे लागतात. त्यातील शेवटच्या वस्तीनंतर मारुतीचे मंदिर आहे. तिथून आपली वाट माथ्यावर दिसणाऱ्या सरळ कातळकड्याकडे जाते.येथुन गडावर जाण्यासाठी ४५ मिनिटे लागतात. तुंगच्या तीनही बाजूंनी पवनेचा वेढा, तर दक्षिणेला ताशीव उभा कडा आहे. या उभ्या कडय़ातूनच या कठीणगडाची कठीण चढाई सुरू होते. गावातीलच हनुमान मंदिरापासून ही वाट निघते. या मंदिरासमोर मातीने बुजलेले एक पुरातन पाण्याचे टाके आहे. या शिवाय मंदिरा पाठीमागील झुडुपात काही अवशेष असुन त्यात अस्पष्ट झालेला एक पर्शिअन शिलालेख आहे. गडाकडे जाणारी ही वाट कडय़ामध्ये खोबण्या, पायऱ्या खोदत तयार केलेली आहे. या वाटेवर एक-दोन ठिकाणी पाण्याच्या खोदलेल्या टाक्या व दगडातच कोरलेली एक पहारेकऱ्याची खोली दिसून येते. या दरम्यान लागणारी मारुती व गणपतीची छोटी घुमटी आपल्याला दिशा दाखवत सोबत करते. शेवटी कडय़ातली ही वाट संपवत आपण गडाच्या दरवाजात पोहोचतो. प्रवेशदारासमोरच काही दगडी पायऱ्या असुन प्रवेशदाराची कमान फार वाईच अवस्थेत आहे. कडय़ाला समांतर अशा एकापाठोपाठ दोन दरवाजे अशी रचना केल्याने हे दरवाजे इथे पोहोचेपर्यंत कळत नाहीत. दरवाजाची ही रचना शिवकालीन गोमुखी पद्धतीची वाटते. या दोनही दरवाजावर कोणतेही द्वारशिल्प नसुन दाराच्या आतील बाजुस पहारेकऱ्याच्या देवड्या आहेत. या दरवाजांच्या कमानी अद्याप शाबूत असुन वेळेत संवर्धन न केल्यास इतर गडांच्या दरवाजाप्रमाणे त्या देखील कोसळतील. गडाची रचना निसर्गतः चार टप्प्यात झालेली असुन पहिला टप्पा हा दरवाजाच्या खालील अंगास तर उरलेले तीन टप्पे दरवाजाच्या वरील अंगास आहेत. गडाच्या या खालच्या टप्प्याच्या शेवटी एक भला मोठा बुरुज तटबंदीत बांधलेला आहे. किल्ल्याच्या इतर भागातही अजून चार बुरुज दिसून येतात. शिखरवजा या गडाचा घेर मुळातच कमी. पूर्व-पश्चिम माची आणि त्याच्या पूर्व टोकावर शिवलिंगातील शाळुंकेप्रमाणे उंचावलेला बालेकिल्ला. यात सदर, किल्लेदाराचा वाडा, गणेश मंदिर, त्याच्या शेजारचे बांधीव तळे, खोदीव टाक्या असे एकेक अवशेष शोधावे लागतात. दरवाजातून आत आल्यावर समोरच पत्र्याचे छप्पर असणारे गणपतीचे छोटेसे मंदीर आहे. या मंदिराच्या मागील बाजुस कातळात खोदलेले एक मोठे टाके असुन त्यात उतरण्यासाठी दगडी पायऱ्या बांधल्या आहेत.मंदिराच्या समोर एक मोठा दगडी चौथरा व काही दगडी अवशेष दिसून येतात. येथे बहुधा गडाची सदर असावी. माचीतले हे सारे अवशेष पाहून झाल्यावर गडाच्या बालेकिल्ल्यावर निघावे. येथुन वर जाताना गडाच्या उजव्या अंगास दगडात कोरलेले एक २० X ३० आकाराचे एक मोठे खांबटाके आहे पण ते पुर्णपणे गाळ आणि पालापाचोळा याने भरलेले आहे. तळातून तुंग किल्ल्याचे हे टोक अगदी तासून टोकदार केल्याचे भासते. प्रत्यक्षात वर पोहोचल्यावर तर बालेकिल्ल्याची ही जागा खुपच लहान वाटते. त्यामध्येच गडदेवता तुंगाईचे मंदिर असेच काही वीरगळ या भैरवनाथ मंदिराच्या मागे एका जुन्या वृक्षाच्या पायथ्याशीही आहेत. तुंगी गाव आणि हे मंदिर पाहात आपली मुक्कामाची पथारी लावायची आणि गडाकडे निघायचे. वाटेत काही वस्तीवजा घरे लागतात. त्यातील शेवटच्या वस्तीनंतर मारुतीचे मंदिर आहे. तिथून आपली वाट माथ्यावर दिसणाऱ्या सरळ कातळकड्याकडे जाते.येथुन गडावर जाण्यासाठी ४५ मिनिटे लागतात. तुंगच्या तीनही बाजूंनी पवनेचा वेढा, तर दक्षिणेला ताशीव उभा कडा आहे. या उभ्या कडय़ातूनच या कठीणगडाची कठीण चढाई सुरू होते. गावातीलच हनुमान मंदिरापासून ही वाट निघते. या मंदिरासमोर मातीने बुजलेले एक पुरातन पाण्याचे टाके आहे. या शिवाय मंदिरा पाठीमागील झुडुपात काही अवशेष असुन त्यात अस्पष्ट झालेला एक पर्शिअन शिलालेख आहे. गडाकडे जाणारी ही वाट कडय़ामध्ये खोबण्या, पायऱ्या खोदत तयार केलेली आहे. या वाटेवर एक-दोन ठिकाणी पाण्याच्या खोदलेल्या टाक्या व दगडातच कोरलेली एक पहारेकऱ्याची खोली दिसून येते. या दरम्यान लागणारी मारुती व गणपतीची छोटी घुमटी आपल्याला दिशा दाखवत सोबत करते. शेवटी कडय़ातली ही वाट संपवत आपण गडाच्या दरवाजात पोहोचतो. प्रवेशदारासमोरच काही दगडी पायऱ्या असुन प्रवेशदाराची कमान फार वाईच अवस्थेत आहे. कडय़ाला समांतर अशा एकापाठोपाठ दोन दरवाजे अशी रचना केल्याने हे दरवाजे इथे पोहोचेपर्यंत कळत नाहीत. दरवाजाची ही रचना शिवकालीन गोमुखी पद्धतीची वाटते. या दोनही दरवाजावर कोणतेही द्वारशिल्प नसुन दाराच्या आतील बाजुस पहारेकऱ्याच्या देवड्या आहेत. या दरवाजांच्या कमानी अद्याप शाबूत असुन वेळेत संवर्धन न केल्यास इतर गडांच्या दरवाजाप्रमाणे त्या देखील कोसळतील. गडाची रचना निसर्गतः चार टप्प्यात झालेली असुन पहिला टप्पा हा दरवाजाच्या खालील अंगास तर उरलेले तीन टप्पे दरवाजाच्या वरील अंगास आहेत. गडाच्या या खालच्या टप्प्याच्या शेवटी एक भला मोठा बुरुज तटबंदीत बांधलेला आहे. किल्ल्याच्या इतर भागातही अजून चार बुरुज दिसून येतात. शिखरवजा या गडाचा घेर मुळातच कमी. पूर्व-पश्चिम माची आणि त्याच्या पूर्व टोकावर शिवलिंगातील शाळुंकेप्रमाणे उंचावलेला बालेकिल्ला. यात सदर, किल्लेदाराचा वाडा, गणेश मंदिर, त्याच्या शेजारचे बांधीव तळे, खोदीव टाक्या असे एकेक अवशेष शोधावे लागतात. दरवाजातून आत आल्यावर समोरच पत्र्याचे छप्पर असणारे गणपतीचे छोटेसे मंदीर आहे. या मंदिराच्या मागील बाजुस कातळात खोदलेले एक मोठे टाके असुन त्यात उतरण्यासाठी दगडी पायऱ्या बांधल्या आहेत.मंदिराच्या समोर एक मोठा दगडी चौथरा व काही दगडी अवशेष दिसून येतात. येथे बहुधा गडाची सदर असावी. माचीतले हे सारे अवशेष पाहून झाल्यावर गडाच्या बालेकिल्ल्यावर निघावे. येथुन वर जाताना गडाच्या उजव्या अंगास दगडात कोरलेले एक २० X ३० आकाराचे एक मोठे खांबटाके आहे पण ते पुर्णपणे गाळ आणि पालापाचोळा याने भरलेले आहे. तळातून तुंग किल्ल्याचे हे टोक अगदी तासून टोकदार केल्याचे भासते. प्रत्यक्षात वर पोहोचल्यावर तर बालेकिल्ल्याची ही जागा खुपच लहान वाटते. त्यामध्येच गडदेवता तुंगाईचे मंदिर यामुळे मंदिराभोवती जेमतेम प्रदक्षिणा घालण्याएवढीच जागा आहे. थोडे इकडे-तिकडे झाले की कडेलोट. मंदिरासमोर या उभ्या कडय़ातच बारा फूट लांब आणि सात-आठ फूट रुंदीची एक भुयारवजा खोली खोदली आहे. काहींच्या मते हे पाण्याचे टाके आहे. या खोलीच्या तळाशी हवा व प्रकाशासाठी एक छिद्रही दिसते यामुळे बहुधा ही धान्य-साहित्य साठविणे, टेहळणी किंवा संरक्षणासाठी ऐन कडय़ात खोदलेली खोली असणार यामुळे मंदिराभोवती जेमतेम प्रदक्षिणा घालण्याएवढीच जागा आहे. थोडे इकडे-तिकडे झाले की कडेलोट. मंदिरासमोर या उभ्या कडय़ातच बारा फूट लांब आणि सात-आठ फूट रुंदीची एक भुयारवजा खोली खोदली आहे. काहींच्या मते हे पाण्याचे टाके आहे. या खोलीच्या तळाशी हवा व प्रकाशासाठी एक छिद्रही दिसते यामुळे बहुधा ही धान्य-साहित्य साठविणे, टेहळणी किंवा संरक्षणासाठी ऐन कडय़ात खोदलेली खोली असणार पावसाळा सोडल्यास गडावर राहण्यासाठी ही एक चांगली जागा आहे. गडाच्या सर्वोच्च माथ्यावरून पवना धरणाचा विस्तीर्ण जलाशय्, लोहगड-विसापूर ही दुर्गजोडी, तिकोना किल्ला हा सारा परिसर अतिशय सुरेख दिसतो. या किल्ल्याला तशी वैभवशाली इतिहासाची परंपरा लाभलेली नाही. ह्या किल्ल्यावर काही महत्वाची किंवा मोठी घटना घडल्याचा उल्लेख येत नाही. किल्ल्यावरही शिबंदीला फारशी जागा नाही. त्यामुळे ह्या किल्ल्याचा वापर चौकीची जागा असा होत असावा. हा गड कधी अस्तित्वात आला याचा नेमका पुरावा मिळत नाही. पण गडाच्या पोटातील खोदकामे पाहता तो नि:संशय प्राचीन असावा. तुंगचा पहिला उल्लेख निजामशाहीत मिळतो. छत्रपती शिवरायांच्या स्वराज्याच्या घोडदौडीतही तो लवकरच सहभागी झाला. इ.स. १६५७ मध्ये शिवाजी महाराजांनी लोहगड,विसापूर, सोनगड, तळा,माहुली व कर्नाळा या किल्ल्यांबरोबरच हा किल्ला देखील स्वराज्यात सामील करून घेतला. या किल्ल्याचा उपयोग पवनमावळावर देख्ररेख ठेवण्यासाठी होत असे. इ.स.१६६० मध्ये या भागाच्या सुरक्षिततेसाठी नेताजी पालकर यांची नियुक्ती झाली. जयसिंगाने आणि दिलेरखानाने आपल्या स्वारीच्या वेळी ६ मे १६६५ रोजी तुंग आणि तिकोना या भागातील अनेक गावे जाळली. पण हे किल्ले मात्र ते जिंकू शकले नाही. ११ जून १६६५ रोजी झालेल्या पुरंदरच्या तहात शिवाजी महाराजांनी जयसिंगाला दिलेल्या २३ किल्ल्यांपैकी तुंग हा एक किल्ला होता. पुरंदर तहानुसार १८ जूनला कुबादखानाने हलालखान व इतर सरदारांसोबत ह्या परिसराचा ताबा घेतला पण हा गड पुन्हा मराठ्यांनी जिंकून घेतला. औरंगजेबाच्या दक्षिण स्वारीत अन्य गडांबरोबर तुंगही मुघलांच्या कब्जात गेला. या वेळी औरंगजेबाने याचे नाव ठेवले - बंकीगड पावसाळा सोडल्यास गडावर राहण्यासाठी ही एक चांगली जागा आहे. गडाच्या सर्वोच्च माथ्यावरून पवना धरणाचा विस्तीर्ण जलाशय्, लोहगड-विसापूर ही दुर्गजोडी, तिकोना किल्ला हा सारा परिसर अतिशय सुरेख दिसतो. या किल्ल्याला तशी वैभवशाली इतिहासाची परंपरा लाभलेली नाही. ह्या किल्ल्यावर काही महत्वाची किंवा मोठी घटना घडल्याचा उल्लेख येत नाही. किल्ल्यावरही शिबंदीला फारशी जागा नाही. त्यामुळे ह्या किल्ल्याचा वापर चौकीची जागा असा होत असावा. हा गड कधी अस्तित्वात आला याचा नेमका पुरावा मिळत नाही. पण गडाच्या पोटातील खोदकामे पाहता तो नि:संशय प्राचीन असावा. तुंगचा पहिला उल्लेख निजामशाहीत मिळतो. छत्रपती शिवरायांच्या स्वराज्याच्या घोडदौडीतही तो लवकरच सहभागी झाला. इ.स. १६५७ मध्ये शिवाजी महाराजांनी लोहगड,विसापूर, सोनगड, तळा,माहुली व कर्नाळा या किल्ल्यांबरोबरच हा किल्ला देखील स्वराज्यात सामील करून घेतला. या किल्ल्याचा उपयोग पवनमावळावर देख्ररेख ठेवण्यासाठी होत असे. इ.स.१६६० मध्ये या भागाच्या सुरक्षिततेसाठी नेताजी पालकर यांची नियुक्ती झाली. जयसिंगाने आणि दिलेरखानाने आपल्या स्वारीच्या वेळी ६ मे १६६५ रोजी तुंग आणि तिकोना या भागातील अनेक गावे जाळली. पण हे किल्ले मात्र ते जिंकू शकले नाही. ११ जून १६६५ रोजी झालेल्या पुरंदरच्या तहात शिवाजी महाराजांनी जयसिंगाला दिलेल्या २३ किल्ल्यांपैकी तुंग हा एक किल्ला होता. पुरंदर तहानुसार १८ जूनला कुबादखानाने हलालखान व इतर सरदारांसोबत ह्या परिसराचा ताबा घेतला पण हा गड पुन्हा मराठ्यांनी जिंकून घेतला. औरंगजेबाच्या दक्षिण स्वारीत अन्य गडांबरोबर तुंगही मुघलांच्या कब्जात गेला. या वेळी औरंगजेबाने याचे नाव ठेवले - बंकीगड पण बंकीगड नाव क्षणभंगुर ठरले. औरंगजेबाची पाठ फिरताच मराठय़ांनी पुन्हा तुंगवर भगवा फडकवला आणि पुढे तो ब्रिटिशांच्या सत्तेनंतरही भोर संस्थानच्या रूपाने अखेपर्यंत फडकत राहिला. या साऱ्या राजवटींची पायधूळ या गडाने आपल्या माथी लावली. नावातच उत्तुंग असलेल्या या गडाचे बारसे शिवरायांनी कठीणगड केले ते किती सार्थ आहे, ते पाहण्यासाठी एकदा तरी या गडावर जायलाच हवे. संपूर्ण गड फिरण्यास दीड ते दोन तास पुरतात.


Science and technology development in China | एकविसावे शतक कुणाचे? | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
२०वे शतक हे सोव्हिएत संघ व अमेरिकेच्या वर्चस्वाचे होते
ज्याप्रमाणे १९वे शतक हे युरोपच्या आणि २०वे शतक हे सोव्हिएत संघ व अमेरिकेच्या वर्चस्वाचे होते, तसे २१वे शतक चीनच्या वर्चस्वाचे असेल असे एक गृहीतक आहे. मात्र यासाठी चीनला विज्ञान व तंत्रज्ञान, उद्योग, लष्करी सुसज्जता यांच्याकडे लक्ष देतानाच विकासाचे नवे मॉडेल उभे करावे लागेल..
या वर्षभरात ‘चीन-चिंतन’ या सदरात आपण चीनच्या बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वाचा आढावा घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. या कालावधीत चीनसंबंधी चिंतनाचे दोन प्रमुख मुद्दे पुढे आले आहेत. एक, चीनची एकपक्षीय राजकीय व्यवस्था तग धरेल का आणि दोन, चीनच्या वाढत्या प्रभावामुळे जागतिक राजकारणातील संघर्षांत वाढ होईल का या दोन्ही मुद्दय़ांच्या अनुषंगाने भारतापुढे चीनने नेमकी काय आव्हाने उभी केली आहेत याचा परामर्शसुद्धा आपण थोडक्यात घेतला आहे. चीनबाबत जागतिक स्तरावर जे चिंतन घडते आहे त्यात मोठे विरोधाभास आहेत. एकीकडे, चीनच्या वाढत्या प्रभावाला वर्चस्ववादाचे लेबल चिकटवण्यात आले आहे. प्रत्यक्षात मागील ३५ वर्षांमध्ये चीनने एकसुद्धा लढाई लढलेली नाही किंवा परकीय भूमीवर सन्य तळ स्थापन केलेला नाही किंवा इतर देशांतील सरकारे उलथवण्याचे यशस्वी/अयशस्वी प्रयत्न केलेले नाहीत. या कालावधीत तत्कालीन सोव्हिएत संघ आणि आताच्या रशियाने किमान चार वेळा मोठय़ा प्रमाणात इतर देशांमध्ये लष्करी हस्तक्षेप केला आहे. यापकी तीन वेळा सोव्हिएत संघ/ रशियाने संयुक्त राष्ट्राची परवानगी वगरे घेण्याची प्रथासुद्धा पाळलेली नाही. या काळात फ्रान्ससारख्या देशाने किमान दोन वेळा स्वतंत्रपणे आणि किमान एकदा नाटोअंतर्गत पुढाकार घेत परकीय भूमीमध्ये सशस्त्र हस्तक्षेप केला आहे. ग्रेट ब्रिटनच्या तत्कालीन पंतप्रधानांनी अमेरिकेच्या खांद्याला खांदा लावून इराकविरुद्ध युद्ध पुकारण्यासाठी उभा केलेला बनाव आणि खोटारडेपणा सर्वश्रुत आहे. या पाश्र्वभूमीवर अमेरिकेबद्दल उदाहरणासहित बोलण्याची गरजसुद्धा नाही. एकीकडे, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेतील या चार देशांची वागणूक आणि दुसरीकडे, चीन या पाचव्या सदस्य देशाचे वर्तन यामधला फरक स्पष्ट दिसत असला तरी तो मान्य करायची कुणाचीही तयारी नाही या दोन्ही मुद्दय़ांच्या अनुषंगाने भारतापुढे चीनने नेमकी काय आव्हाने उभी केली आहेत याचा परामर्शसुद्धा आपण थोडक्यात घेतला आहे. चीनबाबत जागतिक स्तरावर जे चिंतन घडते आहे त्यात मोठे विरोधाभास आहेत. एकीकडे, चीनच्या वाढत्या प्रभावाला वर्चस्ववादाचे लेबल चिकटवण्यात आले आहे. प्रत्यक्षात मागील ३५ वर्षांमध्ये चीनने एकसुद्धा लढाई लढलेली नाही किंवा परकीय भूमीवर सन्य तळ स्थापन केलेला नाही किंवा इतर देशांतील सरकारे उलथवण्याचे यशस्वी/अयशस्वी प्रयत्न केलेले नाहीत. या कालावधीत तत्कालीन सोव्हिएत संघ आणि आताच्या रशियाने किमान चार वेळा मोठय़ा प्रमाणात इतर देशांमध्ये लष्करी हस्तक्षेप केला आहे. यापकी तीन वेळा सोव्हिएत संघ/ रशियाने संयुक्त राष्ट्राची परवानगी वगरे घेण्याची प्रथासुद्धा पाळलेली नाही. या काळात फ्रान्ससारख्या देशाने किमान दोन वेळा स्वतंत्रपणे आणि किमान एकदा नाटोअंतर्गत पुढाकार घेत परकीय भूमीमध्ये सशस्त्र हस्तक्षेप केला आहे. ग्रेट ब्रिटनच्या तत्कालीन पंतप्रधानांनी अमेरिकेच्या खांद्याला खांदा लावून इराकविरुद्ध युद्ध पुकारण्यासाठी उभा केलेला बनाव आणि खोटारडेपणा सर्वश्रुत आहे. या पाश्र्वभूमीवर अमेरिकेबद्दल उदाहरणासहित बोलण्याची गरजसुद्धा नाही. एकीकडे, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेतील या चार देशांची वागणूक आणि दुसरीकडे, चीन या पाचव्या सदस्य देशाचे वर्तन यामधला फरक स्पष्ट दिसत असला तरी तो मान्य करायची कुणाचीही तयारी नाही इतिहासात थोडे अधिक डोकावले तर असे लक्षात येईल की पहिल्या आणि दुसऱ्या महायुद्धामध्ये वर उल्लेखिलेल्या चार देशांशिवाय जर्मनी, इटली व जपान या देशांची भूमिका निर्णायक होती, तर चीनचा वाटा नगण्य होता. शिवाय, १८व्या आणि १९व्या शतकात फोफावलेल्या वसाहतवादी प्रणालीचा, ज्याचे अनुकरण करण्याचा प्रयत्न जपानने २०व्या शतकात केला, चीन भागीदार नव्हता. उलट, चीन हा भारताप्रमाणे वसाहतवादी व्यवस्थेचा शिकार होता. म्हणजेच युरोपमध्ये राष्ट्र-राज्यांचा उदय होऊन आंतरराष्ट्रीय राजकारणाच्या जागतिकीकरणाची प्रक्रिया सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत चीनने जागतिक स्तरावर अस्थिरता माजवलेली नाही किंवा दंडशाहीचा उपयोग करत जागतिक प्रक्रियांचे नियम बदललेले नाहीत. ज्या देशांनी हे केले किंवा करण्याचा प्रयत्न केला त्यांची इतिहासात वर्चस्ववादी देश म्हणून नोंद झाली आहे.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
मागील दोन शतकांमध्ये पाश्चिमात्य देशांचे वर्चस्ववादी असणे हे त्या देशांमधील अंतर्गत घडामोडींचा बाह्य़ परिपाक होता. २१व्या शतकातील जागतिक राजकारणातील चीनची भूमिका समजून घेण्यासाठी याचा ऊहापोह करणे आवश्यक आहे. ज्याप्रमाणे १९वे शतक हे युरोपच्या आणि २०वे शतक हे सोव्हिएत संघ व अमेरिकेच्या वर्चस्वाचे होते, तसे २१वे शतक चीनच्या वर्चस्वाचे असेल असे एक गृहीतक आहे. ज्या घटकांमुळे युरोप, सोव्हिएत संघ आणि अमेरिकेने जागतिक वर्चस्व प्रस्थापित केले होते/आहे त्या घटकांच्या कसोटीवर चीनबाबतचे गृहीतक तपासावे लागेल. आर्थिक व राजकीय व्यवस्थेला प्राप्त झालेली वैचारिक झळाळी, विज्ञान व तंत्रज्ञानातील मूलभूत संशोधन आणि लष्करी सुसज्जतेतील नावीन्यता यांनी यापूर्वीच्या महासत्तांचा पाया रचला होता. औद्योगिक क्रांतीने युरोपमध्ये अवतरलेली भांडवलशाही आणि लोकशाही संपूर्ण जगासाठी मार्गदर्शक ठरली. या काळात युरोपमध्ये दळणवळण व दूरसंचार क्षेत्रात लागलेले शोध क्रांतिकारक होते, ज्यांचा दूरगामी परिणाम संपूर्ण जगावर झाला.
युरोपीय देशांच्या सन्यात नेपोलियनच्या काळापासून व्यवस्थापकीय कला विकसित झाली, ज्याला नव्या तंत्रज्ञानाची जोड लाभली. तेव्हापासून आजवर युद्धात वापरण्यात येणारे रणगाडे, पाणबुडय़ा, स्वयंचलित बंदुका, युद्ध नौका इत्यादींबाबत मूलभूत संशोधन युरोपीय देशांमध्ये झाले. साहजिकच, १९व्या शतकात सर्वत्र युरोपचे वर्चस्व निर्माण झाले. भारत व चीनसह बहुतांश देशातील अभिजनांना युरोपची भुरळ पडली.
२०व्या शतकात युरोपीय वर्चस्वाला पहिला धक्का बसला तो सोव्हिएत क्रांतीने सोव्हिएत संघाच्या आर्थिक व राजकीय व्यवस्थेने आणि नवा समाज घडवण्याच्या अकल्पित जिद्दीने अध्र्या जगाला प्रभावित केले. सोव्हिएत संघाने तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात घेतलेली नेत्रदीपक भरारी संपूर्ण तिसऱ्या जगासाठी प्रेरणादायी होती. युरोपीय वैचारिक वर्चस्वाला दुसरा मोठा धक्का बसला तो नाझीवाद व फासिस्टवादाच्या विचारधारेने सोव्हिएत संघाच्या आर्थिक व राजकीय व्यवस्थेने आणि नवा समाज घडवण्याच्या अकल्पित जिद्दीने अध्र्या जगाला प्रभावित केले. सोव्हिएत संघाने तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात घेतलेली नेत्रदीपक भरारी संपूर्ण तिसऱ्या जगासाठी प्रेरणादायी होती. युरोपीय वैचारिक वर्चस्वाला दुसरा मोठा धक्का बसला तो नाझीवाद व फासिस्टवादाच्या विचारधारेने उदारमतवादी लोकशाहीचे रूपांतर वंशवादी हुकूमशाहीत होण्याची प्रक्रिया धक्कादायक होती. नाझीवाद व फासिस्टवादाला वैचारिक व लष्करीदृष्टय़ा प्रत्युत्तर देण्यात युरोपीय लोकशाही देशांना आलेल्या अपयशातून अमेरिकेचा जागतिक उदय झाला. अमेरिकेने देशांतर्गत व जागतिक मंदीवर मात करण्यात मिळवलेल्या यशाने आणि या प्रक्रियेत सातत्याने लोकशाहीचा पुरस्कार केल्याने जगभरातील अनेक विचारवंत भारावले होते. या काळात अमेरिकेने प्रगत लढाऊ विमाने आणि अणुबॉम्ब बनवण्यात यश प्राप्त करत स्वत:चे निर्विवाद लष्करी वर्चस्व प्रस्थापित केले. याच्या जोडीला मुक्त उद्योजकता आणि ग्राहककेंद्रित चंगळवादाने ‘अमेरिकेन ड्रीम’चा भव्य दिव्य डोलारा उभा केला.
२१व्या शतकावर जर चीनला अमीट छाप सोडायची असेल तर त्याला सोव्हिएतप्रणीत योजनाबद्ध अर्थव्यवस्था, नेहरूंची मिश्र अर्थव्यवस्था, युरोपीय देशातील कल्याणकारी भांडवलशाही आणि अमेरिकापुरस्कृत मुक्त अर्थव्यवस्था या सगळ्यांपेक्षा वेगळे व अमलात येऊ शकेल असे विकासाचे मॉडेल उभे करावे लागेल. राजकीयदृष्टय़ा चीनला स्थिरता, भ्रष्टाचारमुक्त, सामाजिक व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचा समन्वय साधणारी आणि सर्वसमावेशक अशी प्रणाली विकसित करावी लागेल. विज्ञानात अंतरिक्षांपलीकडे झेपावणारे तंत्रज्ञान आणि बुलेट ट्रेन व जेट विमानांच्या वेगाला इतिहासजमा करणारे संशोधन चीनला विकसित करावे लागेल.
लष्करी सुसज्जतेत अणुबॉम्ब व आंतरखंडीय क्षेपणास्त्रांना फुटकळ ठरवणारी शस्त्रास्त्रे चीनला तयार करावी लागतील. ज्या वेळी चीन हे सर्व पल्ले गाठण्यात यशस्वी होईल, त्या वेळी ते जगातील सर्वात प्रभावशाली राष्ट्र ठरेल. तोवर २१वे शतक वर्चस्वाच्या स्पध्रेसाठी खुले आहे.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: बीफ बिर्यानी:- आईना रेस्टॉरेंट, नानापेठ, पुणे.

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
मंगळवार, २५ जून, २०१३
बीफ बिर्यानी:- आईना रेस्टॉरेंट, नानापेठ, पुणे.
मला बडेकी बिर्यानी प्रचंड आवडते हे तर मागे मी लिहलेच होते. त्यावर काही लोकानी प्रचंड ओरडा करणा-या प्रतिक्रीया दिल्या, ज्या मी उडवून टाकल्या. काहिनी फोन करुन "हे एका बौद्धाला शोभते का" वगैरे विचारले. त्यावर मी उत्तरलो "तुम्ही जाऊन आधी बुद्धिजम वाचून या" गेले ते गेलेच. आजून परत आलेच नाही. अन काहिनी मात्र फोन करुन पुण्यात कुठे कुठे चांगली बडेकी बिर्यानी मिळते याची चौकशी केली. मी सुखावलो. काही मित्रानी सांगितले की बडेकी बिर्यानी खातो ही गोष्ट ती लोकं बाहेर सांगत नाहीत. कारण गायीचं मटन खातो हे सांगितल्यास लोकं त्यांच्याकडे तुच्छतेने बघतात म्हणे. खुद्द आंबेडकरवादी सुद्धा गायीचे मटन खाणे वर्ज्य मानतात म्हणे. हे वर्ज्यचं कारण पानाती पाता वेरमणी... असेल तर ठीक आहे. पण मग तसं असेल तर हे पानाती पाता... फक्त गायीसाठीच का" वगैरे विचारले. त्यावर मी उत्तरलो "तुम्ही जाऊन आधी बुद्धिजम वाचून या" गेले ते गेलेच. आजून परत आलेच नाही. अन काहिनी मात्र फोन करुन पुण्यात कुठे कुठे चांगली बडेकी बिर्यानी मिळते याची चौकशी केली. मी सुखावलो. काही मित्रानी सांगितले की बडेकी बिर्यानी खातो ही गोष्ट ती लोकं बाहेर सांगत नाहीत. कारण गायीचं मटन खातो हे सांगितल्यास लोकं त्यांच्याकडे तुच्छतेने बघतात म्हणे. खुद्द आंबेडकरवादी सुद्धा गायीचे मटन खाणे वर्ज्य मानतात म्हणे. हे वर्ज्यचं कारण पानाती पाता वेरमणी... असेल तर ठीक आहे. पण मग तसं असेल तर हे पानाती पाता... फक्त गायीसाठीच का सगळ्याच प्राणिमात्रासाठी हवं. जावई आला की कापतात कोंबळी. रविवार आला की आणतात मटन. कोकणात गेले की हाणतात मासे. मग तेंव्हा कुठे जाते पानाती पाता... सगळ्याच प्राणिमात्रासाठी हवं. जावई आला की कापतात कोंबळी. रविवार आला की आणतात मटन. कोकणात गेले की हाणतात मासे. मग तेंव्हा कुठे जाते पानाती पाता... मी त्या मित्राना समजावून सांगितलं की गायीचे मटन काय नी बोकडाचे काय. आपल्यासाठी मटन हे मटन आहे. मॅटर संपलं. पण कुणी गाय पवित्र आहे वगैरेचे कारण सांगत असतील तर त्यांच्यासाठी माझं ठेवणीतलं उत्तर देण्याचा सल्ला दिला. ते उत्तर म्हणजे.
“गाय ही हिंदूसाठी पवित्र आहे म्हणूनच मी खातो. बौद्ध धम्मात मासं/मटन वर्ज्य नाही. खुद्द भगवान बुद्ध मटन खात असत. किंबहूना निर्वाणाच्या दिवशी ते डुक्कराची मटन खाऊन निर्वाणास गेले” हा युक्तिवाद करावा. खाण्यापिण्यावरुन माणसाचं स्टेटस हिंदू धर्मात ठरत आपल्यात नाही. जे आवडत ते ते खावं. अगदी चीन मध्ये गेलात तर कुत्रं व सापही खातात हे तुमच्या लक्षात येईल. मग काय चीनी माणूस तुच्छा आहे का अजिबात नाही. म्हणजेच खाण्यावरुन माणसाचं स्टेटसं ठरत नाही. त्याच्या वर्तनावरुन ठरतं. अन खाद्यपदार्थ कुठले खावे हा ज्याच्या त्याचा वयक्तीक विषय आहे. वयक्तीक गोष्टीत ढवळाढवळ करण्याची ही खोड हिंदूची आहे. त्याची लागण काही बौद्धानाही झालेली दिसते. अशा बौद्धांवर ’ते आजून हिंदू असल्याची’ शंका येते. कोणी काय खावं नि काय नाही खावं हे ज्याचं त्यानी ठरवावं. या देशातील संविधान व कायदा जर मोडत नसेल तर ते सगळ खाण्याचा तुम्हाला अधिकार आहे.
तसं गायीचे मटन खाणे ही बौद्ध असण्याची/बनण्याची अट मुळीच नाही. पण गाय पवित्र आहे म्हणून न खाणे म्हणजे आजूनही हिंदूच असल्याचा पुरावा मात्र नक्कीच ठरतो. असो.
माझ्या पुरता बोलायचं म्हटल्यास मला गायीचं मटन प्रचंड आवडतं. पुण्यातील काही खास होटेलं आहेत जिथे बीफ(गाय) बिर्याणी अत्यंत चवदार मिळते. त्यातलं पहिलं नाव म्हणजे आईना रेस्टॉरेंट.
हा आईना रेस्टॉरेंट नानापेठेत येतो. पुणे स्टॆशन ते स्वारगेटच्या रस्त्यावर स्टेशनकडून स्वारगेटला जाताना उजव्या हातावर पडतो. स्टॆशन सोडलात की स्वारगेटच्या दिशेनी जाताना मासेवाली कोळीनचा पुतळा येईस्तोवर बिनधास्त जा. पण एकदा हा कोळीनबाईचा पुतळा पार केलात की मग अर्धा किमीच्या आतच उजव्या हातावर हा आईना रेस्टॉरंट लागतो. नुसतं बिर्याणीच नाही तर बीफ अफगाणी, बीफ कबाब असे एकसे एक अफलातून डीशेस मिळतात.
आईना म्हणजे माझी आवडीची जागा.
अन हो... एक महत्वाचं. ईथे गायीचं मटन खाणारे ५०% ग्राहक हिंदुच दिसतील तेंव्हा अवाक होऊ नका.
आपला वार ठरला आहे... शुक्करवार
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
Prajakt Karanjkar १२ डिसेंबर, २०१३ रोजी ११:२१ म.उ.
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
आर.एस.एस. ला विरोध का
आर. एस. एस. देते १०५ % मदत.
वोह ईक भोलिसी लडकी है... -जानी बाबू
जिंदगी की रांहो मे - जाफर अली खान
बीफ बिर्यानी:- आईना रेस्टॉरेंट, नानापेठ, पुणे.
आय हेट गांधी, तरी सुद्धा...तो ग्रेटच
उत्तराखंडच्या मृत्यूतांडवातूनतरी हिंदू धडा घेतील क...
राष्ट्रमाता जिजाऊस विनम्र अभिवादन
राज्यभिषेकदिनी आला मराठा आरक्षणाचा हुंकार
कम्युनिजम एक अभिशाप: भाग-६ (आक्टोबर क्रांती)
कम्युनिजम एक अभिशाप: भाग-५ (लेनीन-II)
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.


Darshan दर्शन! (ढिंग टांग) | eSakal

सोमवार, 5 सप्टेंबर 2016
तसा मी पाणीदार श्रद्धाळू नाही,
आणि आगीनबाज अंधश्रद्धही नाही
हे गणित कसे जुळावे
माझ्या (ही) सुशिक्षित मध्यमवर्गीय मनाला
दिसणारे देवस्थानांचे बेहिसाब खजिने
आणि तितकेच सलत राहाते
विवेकाचे फलक नाचवणारे अंधश्रद्धेचे निर्मूलनही...
हे गणित कसे जुळावे
तसा मी पाणीदार श्रद्धाळू नाही,
आणि आगीनबाज अंधश्रद्धही नाही
हे गणित कसे जुळावे
माझ्या (ही) सुशिक्षित मध्यमवर्गीय मनाला
दिसणारे देवस्थानांचे बेहिसाब खजिने
आणि तितकेच सलत राहाते
विवेकाचे फलक नाचवणारे अंधश्रद्धेचे निर्मूलनही...
हे गणित कसे जुळावे
फुलांची परडी नि हार घेऊन
नेहमी मी हसून सांगतो की,
""तुझे होऊ दे सावकाश...इथले
न्याहाळताना माझा वेळ जाईल मजेत
बांबू किंवा धातूजन्य दांड्यांच्यामधून
भाविकांची अटळ रांग बघून
द्रवते माझे शास्त्रकाट्यावर धडधडणारे
वेडावलेल्या वेगाने धुसमळत निघालेले
हे गणित कसे जुळावे
पायात हळूचकन चपला सर्कवून
मावे आणायला निघावे, तर
वृद्ध अजीजीने आई म्हणते की,
"येताना फुलपुडी आण रे... काल त्या
मेल्यानं सगळ्या तुळशीच घातल्यान...‘‘
तेव्हा गल्बलते माझ्या व्यसनी हृदयात,
आणि माझ्या तर्ककर्कश जिभेचा
प्रतिपाळ करणाऱ्या (मावायुक्‍त) मुखाला
हे गणित कसे जुळावे
लागलीच करतो दोन तुकडे
"त्यांचे‘ आणि "आपले‘ वगैरे.
घासून पाहतो तर्काच्या फत्तरावर
नेमेचि येणारी ती "श्रीं‘ची मूर्त
ममतेने माझ्याकडे पाहाते, तेव्हा
नकळत जोडले जातात छातीशी
हे गणित कसे जुळावे
नेते ‘ए.सी.’मध्ये, कार्यकर्ते जेलमध्ये
कोल्हापूर - पाचगावच्या राजकीय वर्चस्वातून २०१३ मध्ये झालेल्या दोन्ही खुनांचा निकाल जाहीर झाला. अशोक पाटील आणि धनाजी गाडगीळ यांच्या खुनातील अकरा...
आमीर खान म्हणाला 'आया मैं खंडाळा...'
अकोला - पाणी फाउंडेशनच्या माध्यमातून करण्यात आलेल्या जलसंधारणाच्या कामाची पाहणी करण्यासाठी सोमवार...
ऊस बिलातून पाणीउपसा कराची वसुली
कऱ्हाड - साखरेचे दर गडगडल्याने साखर कारखान्यांना एफआरपीची रक्कमही देणे मुश्‍कील बनले आहे. अनेक कारखान्यांनी पहिला हप्ताही दिलेला नाही. त्यामुळे...
"पाणी घेता का पाणी...'
औरंगाबाद - नागरी क्षेत्रातून निघणाऱ्या सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून ते उद्योगांना देण्याचे धोरण...
टंचाईग्रस्तांच्या संख्येत 59 गावांची भर
76 ने वाढली टॅंकरची संख्या; 142 ने वाढले विहिरींचे अधिग्रहण औरंगाबाद - मागील आठवड्याच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


team anna - Latest News on team anna | Read Breaking News on Zee News Marathi

अण्णा हजारे यांची नवी टीम
ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते अण्णा हजारे यांनी शनिवारी त्यांची नवी टीम जाहीर केली. अरविंद केजरीवाल यांना रामराम केल्यानंतर दोन महिन्यांनी अण्णांनी नवी टीम जाहीर केली.
मी टीम अण्णा फोडली नाही- बाबा रामदेव
टीम अण्णा दुभंगल्यानंतर, आपण टीम अण्णा फोडली नाही, असा खुलासा बाबा रामदेव यांनी केलाय. अण्णा हजारे यांनी स्वत:च हा निर्णय घेतल्याचं त्यांनी म्हटलंय. अण्णा आणि केजरीवाल यांच्यात फाटाफूट झाल्याचं सध्या दिसतंय.
`आमचे मार्ग वेगळे, ध्येय एकच`
माजी टीम अण्णांमध्ये आता दुफळी निर्माण झाल्याचं स्पष्ट झालंय. खुद्द अण्णा हजारेंनीच तशी कबुली दिलीय.
केजरीवाल यांच्यावर गुन्हा दाखल
टीम अण्णांच्या काही सदस्यांनी दिल्लीमध्ये केलेल्या आंदोलनाबद्दल दिल्ली पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे. अरविंद केजरीवाल, मनिष सिसोदिया, प्रशांत भूषण, नीरज कुमार आणि गोपाळ राय या टीम अण्णामधील सदस्यांवर दंगल भडकवण्याचा गुन्हा नोंदवला गेला आहे.
बाबा रामदेवांची पुन्हा ‘रामलीला’
टीम अण्णांनंतर आता बाबा रामदेवांनीही सरकारविरोधात एल्गार पुकारलाय. आजपासून रामलीलावर बाबा रामदेवांच्या आंदोलनाला सुरुवात होतेय.
टीम अण्णाचं 'भूत उतरलं'- बाळासाहेब
आजच्या ‘सामना’मधून बाळासाहेबांनी टीम अण्णांचे चांगलेच वाभाडे काढले आहेत. ‘भूत उतरले’ अशा नावाचाच अग्रलेख लिहून त्यात टीम अण्णांची बरखास्ती म्हणजे जनतेच्या मानगुटीवर बसलेलं भूतच उतरलं असल्याची भावना सामनामध्ये व्यक्त केली आहे.
अण्णा 'टीम अण्णा'वर नाराज
टीम अण्णा बरखास्त करण्यात आलीय. अण्णांनी ब्लॉगवर याची घोषणाही केली. त्यानंतर अनेक प्रश्न उपस्थित झालेत. सर्वात मोठा प्रश्न आहे, की अण्णा टीमवर नाराज आहेत का
अण्णा म्हणाले, 'टीम अण्णा संपली'
टीम अण्णांची कोअर कमिटी बरखास्त करण्यात आली आहे. कोअर कमिटीचा कार्यकाळ संपल्याची घोषणा अण्णांनी आपल्या ब्लॉगवर केली आहे. आपण राजकीय पक्षाची स्थापना करणार नसल्याचंही अण्णांनी आपल्या ब्लॉगवर स्पष्ट केलं आहे.
'टीम अण्णांचा निर्णय घाईघाईत' - मेधा पाटकर
नर्मदा बचाव आंदोलनाच्या नेत्या आणि सामाजिक कार्यकर्त्या मेधा पाटकर यांनी टीम अण्णांचा निर्णय म्हणजे ‘घाईघाईत घेतलेला निर्णय’ असल्याचं म्हटलंय.
अण्णा समर्थकांनीच जाळला अण्णांचा पुतळा
जंतर मंतरवरचं उपोषण थांबवून आता टीम अण्णांनी राजकारणात येण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाला देशभरातील सामान्य नागरिकांचा जरी पाठिंबा असला, तरी त्यांच्यावर टीकाही तेवढीच होत आहे.
अण्णांच्या निर्णयाचे स्वागत, विरोध आणि ऑफर
सरकारने जनतेचा आवाज ऐकण्यास नकार दिल्यामुळंच उपोषण सोडण्याचा निर्णय घेऊन राजकीय पर्याय निर्माण करण्याची घोषणा केल्याचं स्पष्टीकरण टीम अण्णाचे सदस्य मनीष सिसोदिया यांनी दिलंय.
 सशक्त राजकीय पर्याय द्या'
टीम अण्णानं उपोषण मागं घ्यावं अशी मागणी आता होऊ लागलीये. अण्णांनी आंदोलन मागं घ्यावं असं आवाहन देशातल्या प्रतिष्ठीत व्यक्तींनी केली आहे. अण्णांना लिहलेल्या पत्रांमध्ये या सन्माननीय व्यक्तींनी अण्णांना आवाहन केलं आहे.
टीम अण्णांना दिल्ली पोलिसांची तंबी
जनलोकपाल बिल मंजूर करावे, या मागणीसाठी आंदोलन करणाऱ्या टीम अण्णांना पोलिसांनी दमबाजी करण्यास सुरूवात केली आहे. तु्म्ही भाषण करताना वातावरण बिघडवू नका, असे सांगत तंबीची भाषा केली आहे.
आत्महत्या नाही तर बलिदान - केजरीवाल
गेल्या आठवड्यापासून म्हणजेच 26 जुलैपासून टीम अण्णा सदस्य उपोषणाला बसले आहेत. अण्णा हजारे हजारे या उपोषणात पाचव्या दिवसापासून सहभागी झाले असले तरी टीम अण्णा सदस्यांच्या उपोषणाचा आजचा सातवा दिवस आहे. या आंदोलनाची धुरा सांभाळणाऱ्या अरविंद केजरीवाल यांना अशक्तपणा जाणवू लागलाय.
...म्हणून ५२ वर्षाच्या मिलिंद सोमणवर मुली होतात फिदा..हे आहे कारण
आता या भारतीय अरबपतीने सोडला देश, कारण ऐकून बसेल धक्का
नियमित फक्त '5' मिनिटांंच्या या उपायाने कमी होईल केसगळतीची समस्या
नवऱ्याच्या वागणूकीवर चिडली दिव्यांका, बेडरूममध्ये शिकवला धडा
एली अवरामशी हार्दिक पांड्याचा ब्रेकअप या अॅक्ट्रेसला करतोय करतोय डेट
धक्कादायक : मृत्यूच्या 5 तासांंनंतर जिवंत झाली व्यक्ती
आयपीएल जिंकलात तर... प्रिती झिंटाची पंजाबच्या खेळाडूंना स्पेशल ऑफर
शूजमधून येणारी दुर्गंधी टाळण्यासाठी '5' घरगुती उपाय
नाणार जमिनी अधिग्रहणाची अधिसूचना रद्द, सुभाष देसाईंची घोषणा
सोनम कपूर आणि जया बच्चनने रिसेप्शनमध्ये केला जबरदस्त डान्स...पाहा व्हिडीओ


Articles in Marathi on Folk Art Scholor Dr Tulsi Behere | लोकरंगी नाटय़कर्मी | Loksatta

पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
घाऊक बाजारात दर घसरूनही साखर महागच
पृथ्वीच्या तापमानात २०१० पासून सातत्याने वाढ
ब्रसेल्स गोळीबारातील आरोपी अब्देसलामला २० वर्षे तुरुंगवास
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
लहानपणी कोकणात त्यांनी दशावतारी ‘खेळ’ पाहिले होतेच
दक्षिण कोकणातील ‘दशावतार’ या लोकनाटय़ाचे अभ्यासक व संशोधक डॉ. तुलसी बेहेरे यांनी अलीकडेच आयुष्याच्या रंगभूमीवरून अकल्पितपणे ‘एक्झिट’ घेतली. ज्या वयात व्यासंगी संशोधकाने अधिकारवाणीने आपले विचार मांडायचे असतात अशा वयात त्यांची झालेली ही ‘एक्झिट’ मनाला तीव्र वेदना देणारी आहे.
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यतील सावंतवाडीजवळच्या जैतीर यात्रेसाठी प्रसिद्ध असलेल्या तुळस या गावी तुलसी बेहेरे यांचा जन्म झाला. पुढे मुंबईत आल्यावर मुंबई पोर्ट ट्रस्टमध्ये ते नोकरीला लागले. मात्र, मूळचा नाटय़कलेचा उमाळा त्यांना स्वस्थ बसू देईना. अनेक हौशी नाटय़संस्थांना ते मार्गदर्शन आणि दिग्दर्शनाच्या कामी साहाय्य करू लागले. राज्य नाटय़स्पर्धाचे परीक्षक म्हणूनही ते काम करू लागले. दरम्यान, ज्येष्ठ नाटय़-दिग्दर्शिका विजया मेहता यांच्या ‘हयवदन’ या नाटकात तुलसी बेहेरे यांनी त्यांना साहाय्य केले. लोकरंगभूमीची रंगतत्त्वे उपयोजून सादर झालेले हे नाटक यशस्वी झाल्याने बेहेरे यांचा आत्मविश्वास दुणावला. परंतु पुढे ते लोककलेच्या अभ्यासाकडे वळले. त्यातही ‘दशावतार’ हा लोककलाप्रकार त्यांनी आपल्या संशोधनासाठी निवडला. प्रा. रमेश कुबल यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी ‘कोकणच्या दशावतारी नाटकांची संहिता व प्रयोग आणि कर्नाटकातील यक्षगान यांचा तुलनात्मक अभ्यास’ या विषयावर परिश्रमपूर्वक संशोधन करून २००५ साली मुंबई विद्यापीठाची पीएच.डी. पदवी प्राप्त केली.
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
लहानपणी कोकणात त्यांनी दशावतारी ‘खेळ’ पाहिले होतेच; पण मुंबईत येणाऱ्या दशावतार मंडळींची ‘आख्याने’ही ते आवर्जून बघत. आय. एन. टी. या संस्थेत अशोकजी परांजपे यांच्या सहवासात आल्यावर त्यांनी ‘दशवातारी राजा’ हे प्रायोगिक नाटक लिहिले. आणि स्वत:च ते दिग्दर्शित करून सादरही केले. अनेक दशावतारी कलावंत आणि दशावतारी नाटय़मंडळे यांना ते हरतऱ्हेची मदत करत. स्वत:च्या ओळखीवर त्यांना ‘प्रयोग’ ठरवून देत आणि स्वत:ही त्यांच्यासोबत जात. नोकरी सांभाळत लोकनाटय़कर्मी बनलेला हा तरुण एकेकाळी कविताही करीत असे. त्यातून त्यांचा ‘झेलम’ हा काव्यसंग्रहही प्रकाशित झालेला आहे. पुढे ते वृत्तपत्रीय लेखन आणि मुंबई आकाशवाणीसाठी मुलाखती घेऊ लागले. मालवणी भूमी आणि मालवणी माणूस यांच्यावर नितांत प्रेम करणारा हा कलासक्त माणूस मनात आले की एस. टी. पकडायचा नि थेट तुळस (आपले गाव) गाठायचा. लोककलेच्या सादरीकरणात परंपरा जोपासत असताना ते ‘प्रायोगिकता’ही जपत. शिरुरला आमच्या चां. ता. बोरा महाविद्यालयात झालेल्या ‘लोककला दशावतार’ या विषयावरील चर्चासत्रात अभ्यासपूर्ण बीजभाषण दिल्यावर लगेचच ते त्यावरील सादरीकरणात हास्याची कारंजी फोडत गूढ बोलणारे ‘संकासुर’ झाले नि विद्यार्थी प्रेक्षकांत ‘काळे कपडे’ घालून मुलामुलींची चक्क मालवणीत फिरकी घेऊन आले. नाटकातील नटाने प्रेक्षकांशी कशी जवळीक साधावी याचे जणू त्यांनी प्रात्यक्षिकच करून दाखविले नि क्षणात विद्यार्थी नाटय़प्रयोगाशी समरस झाले.
मुंबई विद्यापीठाच्या लोककला अकादमीत ते मानद प्राध्यापक म्हणून शिकवीत असत. कोकणात विद्यार्थ्यांच्या सहली आयोजित करून त्यांना ते तिथल्या लोककलांचे दर्शन घडवीत. लोककलांवर तासन् तास बोलणारे डॉ. बेहेरे सातत्याने या विषयावर लेखन करत असत. ‘दशावतार’ या लोककलाप्रकारास त्यांनी नागर प्रेक्षकांमध्ये आदराचे स्थान मिळवून दिले. लोककलेच्या क्षेत्रात संशोधन करणाऱ्या तरुण अभ्यासकांची ते कदर करीत. त्यांचा उचित गौरव करीत. माझ्या ‘सोंग’, ‘लळित’, ‘दशावतार’ या ग्रंथांचा ते अनेकदा प्रसंगपरत्वे नामोल्लेख करीत. यक्षगान आणि दशावतार यांच्या अनुबंधावर आमचे मतभेद होते. पण त्यातील सांस्कृतिक आणि व्यावहारिक बाजू पटल्यावर मात्र त्यांनी ‘दशावतारी लोककलेला आंतरराज्यीय व आंतरराष्ट्रीय स्थान मिळवून देण्यासाठी तुमचा विचार मान्य करायला हवा’ अशी सहमती त्यांनी व्यक्त केली होती. मूलगामी संशोधनपर प्रबंध लिहूनही ते स्वत:ला अभ्यासक म्हणवत, यातच त्यांचे मोठेपण दिसून येते.
‘दशावतारी राजा’ या आगळ्या प्रायोगिक नाटकाचे लेखन-दिग्दर्शन त्यांनी केले. मालवणी मुलखातील संपूर्ण गावच या विधिनाटय़ात भाग घेते असे त्यांनी त्यात दाखवले आहे. गावातील जत्रेत (दहीकाल्यात) दशावतार नाटक आणि दशावतारी मंडळींना सन्मानाची वागणूक असते. एका गावात जत्रेच्या ठिकाणी ‘दशावतार’ प्रयोग होणार असतो. पूर्वरंगात ‘भक्ती’ डोळ्यासमोर ठेवून विविध धार्मिक विधी, नृत्य, पदे, संवाद यांनी पारंपरिक ‘आख्यान’ सुरू होते. त्यात एकादशी माहात्म्याचे तुलसी आख्यान सादर करताना दशावतारी कलावंतांचे प्रत्यक्ष जीवन आणि नाटकातील आख्यान समांतर ठेवून त्यांनी एक वेगळाच परिणाम साध्य केला होता. ‘दशावतारा’तला राजा हा प्रत्यक्ष वास्तवात काय काय भोगत असतो याचे दर्शन त्यांनी त्यात घडवले होते. यातील मालवणी संवाद आणि शिव्या हा तिथल्या लोकजीवनाचा अविभाज्य भाग असल्याने ते तसेच ठेवले होते. हा सामुदायिक नाटय़विधी असल्याने त्याचे रंगमंचावरील दर्शन हे नाटय़संहितेपुरते मर्यादित न ठेवता सकाळी देवळासमोर ढोल वाजवण्यापासून ते दहीहंडी फोडून दशावतार आख्यान संपेपर्यंत जे जे विधी होतात ते दाखवत त्यांनी हे कथानक फुलवत नेले होते. या नाटकात लोककलाकाराचे वास्तवदर्शी आयुष्य सादर करून त्यांनी प्रेक्षकांना अंतर्मुख व्हायला भाग पाडले होते. ‘‘दशावतारी राजा’मुळे शहरी प्रेक्षकांनाही ग्रामीण भागातील वातावरण आणि लोकजीवन परके न वाटता आपले वाटू लागले आणि खऱ्या अर्थाने तो प्रेक्षक नाटकाच्या जवळ गेला,’ अशी प्रतिक्रिया देऊन डॉ. अशोकजी परांजपे यांनी तुलसी बेहेरेंना शाबासकी दिली.
‘दशावतारी राजा’च्या यशानंतर ते मराठी रंगभूमीवर लेखक-दिग्दर्शक म्हणून पुढे येतील असे वाटत असताना ते मात्र लोककलांच्या अभ्यासाचा गांभीर्याने विचार करीत होते. नोकरी सांभाळत, लोकनाटय़कर्मीपण जोपासत ते चक्क विद्यापीठीय संशोधनाकडे वळले आणि ‘दशावतार लोककला आणि कर्नाटकातील यक्षगान’ यांचा तुलनात्मक अभ्यास करू लागले.
या प्रबंधाची एकूण अकरा प्रकरणे असून त्यात दोन्ही लोककलांच्या संहिता, कलावंतांच्या मुलाखती, दोन्ही प्रांतांतील जीवनरहाटी, विधीनाटक लिहिताना कोकणातील ‘बारापाच देवस्की आणि त्यातील दशावतार’ लोककलेचे स्थान आणि कर्नाटकातील ‘देवता’ या प्रकारावर त्यांनी लिहिले. ‘दशावतार’ हा यक्षगान परंपरेतून उगम पावलेला आहे, असे काही अभ्यासक मानतात. या मतात काही तथ्य आहे का, हे शोधून काढण्याच्या ऊर्मीतून त्यांनी या कलांच्या मौखिक संहिता ‘लिखित’ केल्या. त्यासाठी अनेक वेळा त्यांनी कर्नाटकातील उडुपी आणि दक्षिण कोकणात संशोधनासाठी दौरे केले. ही दोन्ही विधीनाटय़े असली तरी त्यांना स्वत:ची अशी ‘स्वतंत्र’ परंपरा आहे, तसेच त्या- त्या जीवनसंस्कृतीत जन्मलेले, घडलेले, वाढलेले आणि संस्कारित झालेले हे नाटय़प्रकार आहेत, हे त्यांनी संशोधनाअंती सिद्ध केले.
‘दशावतार’ आणि ‘यक्षगान’ वादनपद्धती पूर्णत: भिन्न आहेत. रंगभूषा आणि वेशभूषा दोन्हीही ठिकाणी भरजरी असली तरी त्यांत शिरस्त्राणे, अंगरखे, पितांबर परिधान करण्याची पद्धत वेगवेगळी आहे. दशावतार प्रयोग ‘मौखिक’ पद्धतीचा, तर यक्षगानात ‘संहिता’ असते, हे डॉ. बेहेरे यांनी दाखवून दिले. हा अभ्यास करताना ही विधीनाटय़े जेथे सादर होतात तेथील लोक एक धर्माचार म्हणूनच लोकाविष्कार स्वरूपातील या नाटकांचे जागरण करत असतात. आणि एक सांस्कृतिक बाब म्हणूनही ही कला ते सादर करतात. दोन्ही नाटय़प्रकारांतील पात्रे ही समोरच्या जनसमुदायास सत्शीलतेचे आणि सद्वर्तनाचे धडे देतात. आपापसातील कलहभावना (सध्या तर ती खूपच वाढते आहे.) नष्ट करण्याचा संदेश देतात. प्रेमभाव वाढविण्याचा गुरुमंत्र देतात. त्यामुळे माणसाचे जीवन सुखी व समाधानी बनवण्याचे सामर्थ्य या दोन्ही कलााविष्कारांत आहे. हे नाटय़प्रकार तेथील जीवनसंस्कृतीशी एकरूप झालेले, तिथल्या लोकांना संस्कारित करणारे आणि कलाविष्काराचे विशिष्ट रूप स्पष्ट करणारे असल्याने ते आजही टिकून आहेत आणि पुढेही ते टिकतील. याचे कारण त्या- त्या प्रदेशातील लोक या नाटकांकडे ‘धर्मनाटय़’ म्हणून पाहतात.. अशी सरळ, साधी, पण अर्थगर्भ मांडणी डॉ. तुलसी बेहेरे यांनी या संशोधनात केली आहे.
डॉ. तुलसी बेहेरे, मी आणि सतीश लळित यांनी उडुपीच्या धर्तीवर दक्षिण कोकणात दशावतारी अ‍ॅकेडमी स्थापन करून स्थानिक हौशी तरुणांना दशावताराचे धडे देण्याचा संकल्प सोडला होता. स्थानिक दशावतरी नाटय़मंडळे आणि पर्यायाने लोककलाकार आर्थिकदृष्टय़ा अधिक सक्षम कसे होतील याविषयी त्यात मार्गदर्शन करणार होतो. या प्रकल्पाची सुरुवातही झाली होती.. आणि अचानक तुलसी बेहेरे हा ‘दशावतारी राजा’ संकासुरासारखा लोकरंगात मिसळून गेला. दक्षिण कोकणातील, तसेच मुंबई आणि महाराष्ट्रातील दशावतारप्रेमी रसिक तुलसी बेहेरे यांची सदैव आठवण काढतील यात शंकाच नाही.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
आजचे राशीभविष्य, मंगळवार, २४ एप्रिल २०१८
रघुराम राजन बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होणार
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
RTI द्वारे विचारलं, १५ लाख रुपये केव्हा मिळणार
पाक खेळाडूची विनंती : 'खेळताना अनेकदा भारताकडून विजय हिसकावला, पण आज मदतीची गरज'
मुलीच्या बॉयफ्रेंडला पत्र पाठवून बराक ओबामांनी मागितली माफी
विक्रमी शतकांचा आनंद विराटसोबत शॅम्पेन पिऊन साजरा करणार - सचिन
मुंबईत ५८ वर्षांची 'आया' अटकेत, शाळेत चिमुकलीवर करत होती लैंगिक अत्याचार
मी शाहरुखचा 'स्वदेस' पाहिलाच नाही- आमिर खान
शाहरुखने माझं आयुष्य उध्वस्त केलं, त्या तरुणीचा आरोप
सुनील ग्रोवरला जॅकपॉट; सलमानसोबत चित्रपटात करणार काम
'केसरी'च्या शूटिंगदरम्यान अक्षयला दुखापत, उपचारासाठी मुंबईला परतण्यास दिला नकार
अभिनेता अली जफरवर पाकिस्तानी गायिकेकडून लैंगिक अत्याचाराचा आरोप
मुन्ना यादवला सर्वोच्च न्यायालयातून तात्पुरता जामीन
अनैतिक संबंधातून तरुणाचा खून
पासपोर्ट घोटाळ्यातील आरोपीला दिल्ली विमानतळावर अटक
महापालिकेच्या ३४ मराठी शाळा बंद
जिल्ह्य़ात ६८ अपघात स्थळे
कर्नाक पूल पाडण्यास उच्च न्यायालयाचा हिरवा कंदील
नेहरू विज्ञान केंद्रातील ‘दि एनर्जी बॉल’ नव्या ढंगात
‘फटका चोरां’ची दहशत कायम
वाढलेल्या तापमानात विजेविना घामाघूम


सुरु होणार धोनीच्या यंगिस्तानची खरी टेस्ट! | 24taas.com

सुरु होणार धोनीच्या यंगिस्तानची खरी टेस्ट
महेंद्रसिंग धोनीच्या यंगिस्तानची खरी टेस्ट सुरु होईल ती दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या वन-डे सीरिजमध्ये. जोहान्सबर्गमध्ये भारत आणि आफ्रिका यांच्यातील पहिली वन-डे रंगणार आहे. होम अॅडव्हानटेज डिव्हिलियर्सच्या टीमला असणार आहे. त्यामुळं धोनी अँड कंपनी आपल्या पहिल्याच पेपरमध्ये पास होते का ते पाहणं महत्वाचं ठरणार आहे.
www.24taas.com, झी मीडिया, मुंबई
महेंद्रसिंग धोनीच्या यंगिस्तानची खरी टेस्ट सुरु होईल ती दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या वन-डे सीरिजमध्ये. जोहान्सबर्गमध्ये भारत आणि आफ्रिका यांच्यातील पहिली वन-डे रंगणार आहे. होम अॅडव्हानटेज डिव्हिलियर्सच्या टीमला असणार आहे. त्यामुळं धोनी अँड कंपनी आपल्या पहिल्याच पेपरमध्ये पास होते का ते पाहणं महत्वाचं ठरणार आहे.
टीम इंडियानं २०१३च्या वन-डे सीझनमध्ये आतापर्यंत असामान्य कामगिरी केली. आता सीझनमध्ये ६ सीरिज जिंकून आत्मविश्वास वाढलेली धोनीची टीम आफ्रिकन सफारीसाठी सज्ज झाली आहे. वेगवान खेळपट्ट्यांवर धोनीच्या यंगिस्तानची वनडेत टेस्ट लागणार आहे. विराट कोहली, रोहित शर्मा आणि शिखर धवननं खोऱ्यानं रन्स केले आहेत. त्यामुळंच या तिघांवर पुन्हा एकदा भारताच्या बॅटिंगची भिस्त असेल. मात्र, आफ्रिकेच्या विकेटवर त्यांच्यासमोर चमकदार कामगिरीचं आव्हान असणार आहे.
रोहित शर्मा आणि शिखर धवनवर आपल्या टीमला दमदार ओपनिंग करून देण्याची जबाबदारी असेल. मायदेशात या दोघांची ओपनिंग जोडी चांगलीच चालली. त्यामुळं या मॅचमध्येही त्यांच्याकडून मोठ्या अपेक्षा असतील. मिडल ऑर्डरमध्ये विराट कोहली, महेंद्रसिंग धोनी आणि युवराज सिंग या तिघांवर आफ्रिकन बॉलर्सचं आव्हान परतवून लावावं लागणार आहे.
आर. अश्विन आणि रवींद्र जाडेजा आफ्रिकन खेळपट्ट्यांवर आपल्या स्पिनची जादू कितपत दाखवतात ते पाहणं महत्त्वाचं ठरणार आहे. भुवनेश्वर कुमार आणि शमी अहमदबरोबर तिसरा फास्ट बॉलर कोण असा यक्ष प्रश्न धोनीसमोर असणार आहे.
एबी डिविलियर्सची टीम घरच्या मैदानावर खेळत असल्यानं अॅडव्हानटेज आफ्रिकन टीमलाच असणार आहे. त्यांची टीम अतिशय समतोल वाटतेय. ग्रॅमी स्मिथ, हाशिम आमला आणि जॅक कॅलिस ही त्रिमूर्ती भारतीय टीमसाठी धोकादायक ठरणार आहे. कॅप्टन एबी डिव्हिलियर्स, जेपी डुमिनी यांच्याकडूनही भारताला सावध रहाव लागणार आहे. डेल स्टेन, वेरनॉन फिलँडर आणि मॉर्ने मॉर्केल या वेगवान मा-याचा सामना भारतीय बॅट्समनना करावा लागणार आहे. इम्रान ताहीर हा एकमेव स्पिनर त्यांच्या टीममध्ये आहे.
पाकिस्ताननं दक्षिण आफ्रिकेत आफ्रिकेला पराभूत करण्याची किमया साधली आहे. त्यामुळं भारतीय टीमचा फॉर्म पाहता धोनीब्रिगेडला डिव्हिलियर्सच्या टीमला पराभूत करण्याची नामी संधी आहे.
• इतर ताज्या बातम्या सदैव पाहण्यासाठी झी २४ तासला फेसबुकवर जॉइंन करा.
• झी २४ तासला ट्विटरवर फोलो करा.
वेळापत्रकभारतदक्षिण आफ्रिकामहेंद्र सिंग धोनीक्रिकेट
विनोद कांबळीला `लिलावती`तून डिस्चार्ज
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
पेट्रोलने गाठला 55 महिन्यांचा उच्चांक, डिझेलच्या ही दरात मो...
बर्थ डे स्पेशल : कोचच्या 'या' वाक्यामुळे सचिन तें...
सामूहिक विवाह सोहळ्यात या आमदाराच्या मुलीचा 'शाही...
मंगळवारपासून मुंब्रा बायपास दोन महिन्यांसाठी बंद
ब्रेक अप झाल्यावर लोकांमध्ये होतो हा वर्तनबदल
महाराष्ट्रातही उन्नावची पुनरावृत्ती, अत्याचारानंतर अल्पवयीन...
VIDEO : आपल्या घरात येणाऱ्या भाज्यांचे हे धक्कादायक वास्तव
राजस्थानला सनसनाटी विजय मिळवून देणारा गौतम, लिलावात मिळालेल...
सेक्स ट्रिप्स पडल्या महागात, झाली ३३० वर्षांची सजा


अलीकडील बदल - Wikiquote

येथे जा:	सुचालन, शोध
या विकिवर झालेल्या सर्वात अलीकडील बदलांचा या पानावर मागोवा घ्या.
मराठी 'विकिक्वोटमधील अलीकडील बदल या पानावर दिसतात. इतर प्रकल्पांतील बदल येथे पहा -- (विक्शनरीतील;विकिपीडियातील;विकिबुक्समधील;)
अलीकडील बदलाऐवजी पर्याय मागील १ | ३ | ७ | १४ | ३० दिवसांतील ५० | १०० | २५० | ५०० बदल दाखवा
नोंदणीकृत सदस्य लपवा | अनामिक सदस्य लपवा | माझे बदल लपवा | सांगकामे(बॉट्स) दाखवा | छोटे बदल लपवा | दाखवा पान वर्गीकरण | दाखवा विकिडाटा
०३:३४,२४ एप्रिल २०१८ पासून सुरुवात करुन, नविन केल्या गेलेले बदल दाखवा.
नामविश्व: सर्व (मुख्य) चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा Wikiquote Wikiquote चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा विभाग विभाग चर्चा Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk निवडीचा क्रम उलटा करा सहभागी नामविश्वे
या संपादनाने नवीन पान तयार झाले (नविन पानांची यादी हेही पाहा)
हे एक किरकोळ संपादन आहे
हे संपादन एका सांगकाम्याकडून केले गेले आहे
या पानाचा आकार इतक्या बाइटस् ने बदलला


'तुमचं-आमचं सेम नसतं...' | 24taas.com

नेहमी गरमागरम वातावरण असलेली दिल्लीही यंदाच्या थंडीत चांगलीच गारठलीय.
श्रीनगरचं थिजलेलं दाल लेक... अनेक जण या थंडीची मजा लुटण्यासाठी उत्तर भारताकडे प्रयाण करत आहेत.
एक छोटुकलं... प्रवास करताना... स्टेशनवर गाडीची वाट पाहताना
अशा कु़डकुडत्या थंडीत वाफाळलेला चहा किंवा दूध मिळालं तर... मज्जाच नाही का
उत्तर भारतात अनेक ठिकाणी पसरलीय बर्फाची चादर...
उत्तर भारतात अनेक ठिकाणी पसरलीय बर्फाची चादर...
रात्रीच्या कुडकुडत्या थंडीपासून वाचण्यासाठी ठिकठिकाणी शेकोट्या पेटताना दिसत आहेत.
रात्रीच्या कुडकुडत्या थंडीपासून वाचण्यासाठी ठिकठिकाणी शेकोट्या पेटताना दिसत आहेत.
एक बाप... भल्या पहाटेतील कुडकुडत्या थंडीत आपल्या लहानग्यांना शाळेत सोडायला जाताना...
ओळखू येत नसेल... पण एक आई स्वत:ला आणि स्वत:च्या बछड्याला थंडीपासून वाचवण्याचा प्रयत्न करताना...
एक आई आपली आणि आपल्या चिमुकल्याचा थंडीपासून बचाव करण्याचा प्रयत्न करताना...
थंडीपासून बचावासाठी कपड्यांत गुंडाळलेल्या या चिमुकल्याची हुडहुडी थांबेल...
आपल्यालाही जेवण मिळेल, या आशेनं टेबलाखाली बसलेला हा मुलगा...
नवी दिल्लीमध्ये काही बेघर लहानगी अन्नासाठी फिरताना...
तनिष्कासोबतच्या नात्याबद्दल पहिल्यांदाच बोलला युझवेंद्र चहल
गर्लफ्रेंडसोबत लंच डेटवर गेलेल्या अरबाजसोबत मलायकाची फॅमेली...
रोमँटिक एबी डिविलियर्सने ताजमहलसमोर केलं गर्लफ्रेंडला प्रपोज
रणबीर दीपिकाशिवाय मिजवाच्या रेड कारपेटवर या सेलिब्रेटींचाही जलवा...