अंड्याचे फंडे | "म" मराठीचा !

अंड्याचे फंडे ८ – हरवलेले आवाज
बरेच दिवसांनी अंड्याचे कॉलेजला जाणे झाले जे तो कधीच मागे सोडून आला होता. होस्टेलला चक्कर मारली पण शुकशुकाट वाटला. बरेच वर्षांनी एखाद्या ओळखीच्या जागी जावे आणि तिथे कोणी आपल्या ओळखीचे दिसू नये की मग एकतर तेथील गजबजाट तरी अंगावर येतो किंवा शुकशुकाट तरी वैताग आणतो. तिथून बाहेर पडलो आणि कॉलेजच्या मुख्य इमारतीकडे वळलो. रात्रीचे साडेदहा वाजले होते. सिनेमा बघून परतत होतो. सोबतीला कॉलेजमधीलच मित्र होते. सारे एकाच कॉलेजचे माजी विद्यार्थी, म्हणून रात्री घरी परतण्याऐवजी कॉलेजलाच मुक्काम टाकून मैहफिल जमवायचा बेत आखला. कॉलेजच्या मुख्य इमारतीचा एक मजला रात्रभर जागत असतो हे सवयीने माहीत होते. दोन वर्षे अभ्यासाच्या नावावर तिथेच झोपण्यात गेली आमची.. अच्छा चला, पत्ते कुटण्यात गेली हे देखील कबूल करतो. तर ते बाकडे आजही ओळखीच वाटले. त्यावरच आडवेतिडवे पसरून गप्पा कुटायला सुरुवात केली. कारण यावेळी पत्ते बरोबर नव्हते, गरजही नव्हती म्हणा.
कॉलेजच्या आठवणी कॉलेजच्या मित्रांबरोबर कॉलेजमधील आपल्या नेहमीच्या अड्ड्यावर, ज्यांनी हा अनुभव घेतला तेच काय ते जाणोत की आमची रात्र कशी रंगली असावी. मध्येच एक सिक्युरीटी मामा डोकाऊन गेले. कोणी ओळखीचे भेटो न भेटो हे ओळखीचे असणे फार गरजेचे होते. शैलूने हात दाखवला आणि काम झाले. पहाटेपर्यंतची रात्र अशीच जागून काढायचा विचार होता. पण सर्वांच्याच डोळ्यांवर आलेल्या झापडीने अंदाज चुकवला. कॉलेजात असताना असे कधी व्हायचे नाही. कदाचित बदललेली जीवनशैली कारणीभूत असावी. सध्या सर्वांची लाईफ फुल्ल ऑफ वर्किंग स्ट्रेस झाल्याने सुट्टीचे दिवस म्हणजे झोपा काढायचे हे ठरलेलेच असते. चलता है, मला मात्र त्या लाकडी बाकड्यांवर कधीच झोप आली नव्हती म्हणून मी माझ्या फेव्हरेट व्हरांड्यात पसरलो. डोक्याखाली एखादे पुस्तक नाहीतर अंगातलेच काढून त्याची छानशी घडी करून बनवलेली उशी. म्हणजे उशीची उशी झाली अन अंगदेखील फुल्ल एअर कंडीशन. ते ही काय कमी म्हणून वर चमचमणारे तारे. सकाळी उठायचे म्हणून सवयीने अलार्म लावायला मोबाईल काढला अन स्वताशीच हसायला आले. त्याची तेव्हाही कधी गरज पडली नव्हती, तर आज उठायची अशी काय घाई होती. मुळात तेव्हा मोबाईल नावाचा प्रकारच बाळगायचो नाही. सकाळी त्या व्हरांड्यात जाग यायची ती पाखरांच्या मंजुळ किलबिलीनेच. वाटले आज इथून रेकॉर्डच करून जावे अन रोज अलार्म म्हणून मग तेच वापरावे. आईच्या लाडिक हाकेनंतर साखरझोपेतूनही प्रसन्नतेने डोळे उघडावेसे वाटावेत असा तो दुसरा आवाज.
पण का कोणास ठाऊक, नव्हता नशिबी तो आवाज यावेळी. सकाळी जाग आली ती अभ्यासाच्या निमित्ताने कॉलेजला लवकर येणार्‍या मुलांच्या गोंगाटानेच. घरी परतताना मित्रांमध्ये विषय निघाला आणि काय आश्चर्य, त्यांच्याही ते लक्षात आले होते. पक्ष्यांची किलबिल त्या दिवशी झालीच नाही म्हणे. किंबहुना हल्ली ती होतच नाही म्हणे. कॉलेजच्या परिसरातील झाडे किंचित कमी झाली होती हे खरे, मात्र हे कारण काही मनाला पटत नव्हते. कोण म्हणाले प्रदूषण वाढलेय, तर कोणी वाढत्या लोकसंख्येला आणि ट्राफिकला जबाबदार धरले. कोणी मोबाईल टॉवरमधून निघणार्‍या अदभुत लहरींवर खापर फोडले तर कोणी थेट ग्लोबल वार्मिंगलाच हात घातला. पाखरे हरवली होती एवढे मात्र नक्की, अन त्यांच्याबरोबर हरवला होता तो त्यांचा आवाज… बस इथेच अंड्याचे विचारचक्र सुरू झाले. आधुनिक राहणीमान, सतत बदलणारी जीवनशैलीमुळे आणि झपाट्याने प्रगत होणार्‍या तंत्रज्ञानामुळे आज कित्येक आवाज आपल्यातून हरवले आहेत, कित्येक दुरावले आहेत. अश्याच काही विसर पडलेल्या आवाजांचा अंड्याच्या मनाने सहज आढावा घेण्यास सुरुवात केली.
भायखळ्याला माझी मावशी राहायची. या अंड्यावर लहानपणापासूनच फार जीव तिचा. दिवाळी अन उन्हाळी सुट्ट्या पडल्या कि माझा मुक्काम तिथेच. आईशिवाय अंड्या राहू शकेल असे पृथ्वीतलावरील एकमेव घर. ‘माय मरो अन मावशी जगो’ अशी अचरट म्हण बनवणार्‍याच्या बोलण्यातही काही तथ्य होते हे तिथे जाणवायचे. मामे-मावस-आत्येभावांची टोळी जमली की रात्री लवकर झोपणे काही व्हायचे नाही. मग मध्यरात्रीच्या निरव शांततेत दोन हमखास ऐकू येणारे आवाज टिपायचा खेळ सुरू व्हायचा. त्यातील पहिला आवाज म्हणजे जवळच असलेल्या राणीबागेतील वाघ-सिंहाची डरकाळी. तो नक्की वाघ डरकाळायचा, सिंह गर्जना करायचा की अस्वलाची गुर्रगुर्र असायची हे तेव्हा समजायचे नाही. पण निदान कुत्रे भुंकल्यासारखा आवाज नसल्याने आणि आवाज राणीबागेतूनच येत असल्याने आम्ही त्या आवाजाचे बिल नेहमी वाघसिंहांवरच फाडायचो. दुसरा आवाज म्हणजे बाहेरगावी जाणार्‍या ट्रेनचा आवाज. हा आवाज भायखळा स्टेशनवरून न येता थेट मुंबई सेंट्रल स्थानकाहून येतो असे मावशी सांगायची. खरेही असेल, तेव्हा मोठे सांगतील तेच प्रमाण मानायचे वय. पण जसे वयात आलो तसे मावशीच घर सुटले अन ते आवाजही. मध्यंतरी कित्येक वर्षांनी मावशीकडे जाणे झाले होते तेव्हा ना सिंह गरजला ना ट्रेनने भोंगा दिला. कदाचित राणीबागेत आता दोनचार घुबडं अन माकडं सोडून फारसे वन्यजीव उरले नसावेत, आणि वाढत्या लोकसंख्येच्या बरोबरीने वाढत्या ट्राफिकच्या कर्णकर्कश्य हॉर्नमुळे लांबवरून येणारे ट्रेनच्या भोंग्यांचे आवाज दबले जात असावेत. त्या रात्री गप्पांमध्ये त्या दोन्ही आवाजांची आठवण मात्र काढली गेली ज्यांच्याशी आम्हा भावंडांच्या बालपणीच्या आठवणी देखील निगडीत होत्या.
त्या ट्रेनच्या भोंग्यासारखाच आठवणीतील एक आवाज गिरणीच्या भोंग्याचा. हा आवाज देखील फार जुना. सकाळी नऊ वाजता न चुकता कानावर पडणारा. आमचे घड्याळ किती पुढे आहे की मागे पडले आहे हे या भोंग्याच्या वाजण्यावरून ठरायचे. आईसाठी तर ती नऊची वेळ एक बेंचमार्क होती. तो भोंगा कानावर पडला की नऊ वाजले हे तिला समजायचे आणि तसे ती सकाळची तयारी शेड्युलनुसार चालू आहे की नाही हे ठरवायची. जर तयारी वेळेत नसेल तर, “अरे देवा नऊ वाजले. अजून कपडे धुवायचे बाकी आहेत. आज पाणी देखील मेले हळूहळू येतेय. ए चल आनंदा, तू चहा घे तोपर्यंत आपल्या हाताने, मला वेळ नाही आता…” हे तिचे ठरलेले पुटपुटने. तो भोंगा ही कुठे हवेत विरला देव जाणे. कोणत्या गिरणीचा वाजायचा ते ना आजवर मला कळले ना तेव्हा माझ्या आईला माहित होते. तरीही तो आमच्या दैनंदिनीचा एक भाग बनून होता.
असाच तेव्हा घराघरातून येणारा एक आवाज म्हणजे कूकरच्या शिट्ट्यांचा. सकाळची किंवा संध्याकाळची एक ठराविक वेळ झाली की थोड्याफार फरकाने वाडीतील प्रत्येक घरातून हा आवाज यायचा. सोबतीला असायचा तो एक मंदसा दरवळणारा वास. रविवारी हा वास तसा खासच असायचा आणि हे आवाजही त्या दिवशी आपली वेळ चुकवून किंचित उशीराच ऐकू यायचे. कपडे धुताना धोक्याने बडवताना होताना आवाजही याच कॅटेगरीतील, अन याच्या सोबतीलाही एक सुकत घातलेल्या कपड्यांचा वास असायचा. पण आज मात्र फ्लॅटच्या बंद दरवाजापाठी हे आवाज देखील अडकून राहिलेत.
हा संस्कृतीबदल केवळ चाळसंस्कृती अन फ्लॅटसंस्कृती पुरता मर्यादीत नसून सर्वच क्षेत्रात घुसला आहे. पैकी एक म्हणजे मंगलकार्ये. एकेकाळी लग्नसराईत हमखास ऐकू येणारा सनई चौघड्यांचा आवाजही लोप पावलाय. तेव्हा मात्र तेच तेच पॅंपॅपॅ काय सार्‍या लग्नात म्हणून अंड्या चिडायचाच, पण हल्ली काही लग्न समारंभ पाहता ते नुसते रिसेप्शन अन जेवणाच्या पार्टीपुरता असतात की काय असे वाटते तेव्हा त्या पारंपारीक सनई चौघड्याची कमतरता जाणवतेच.
या पिढीत हरवल्यासारखा वाटणारा अजून एक आवाज म्हणजे मुलांचा कल्ला. एक जमाना होता जेव्हा सुट्ट्या पडल्या की क्रिकेट फूटबॉल अन पतंगबाजी, खोखो कबड्डी अन भोवरापाणी, सकाळी उठल्यापासून दिवस मावळेपर्यंत या मैदानी खेळांच्या नावावर वाडीभर नुसता कल्ला कल्ला अन कल्ला कान किटवायचा. आज मात्र मोबाईल विडीओगेम अन ईंटरनेट यांचाच बोलबाला. मुलांचा आवाज चिडीचूप अन या उपकरणांतून बाहेर पडणारे चित्रविचित्र बींप बींप पीब पीब चे आवाज. या आवाजावरून आठवले हल्लीच्या सिनेमांनी ध्वनीमुद्रणात अशी मजल मारली आहे की जुन्या सिनेमातील हाणामारीच्या प्रसंगांमध्ये येणारा ढिशुम ढिशुमचा आवाज आणि ठो करून सुटणारा बंदूकीचा बार देखील इतिहासजमा झालाय. त्या आवाजाने आम्हा बच्चे कंपनीला हिंदी सिनेमाशी एवढे एकरूप करून ठेवले होते की मारामारी म्हटले की आम्ही ढिशुम ढिशूम असेच बोलायचो.
कुल्फीवाल्याचा आवाजही हल्ली मिस करतो हा अंड्या.. कुल्फिय्ये SSS…. करत त्याने दिलेली बांग.. अन मग उगाच आईच्या आसपास घुटमळणे जे तिने माझे मन ओळखून दोन रुपये काढून द्यावेत.. अगदी यासारखीच आणखी एक बांग.. भांडीय्ये SSS…. ही ऐकल्यावर मात्र आजीच्या पदरामागे लपणे.. कारण ही भांडीवाली मस्ती करणार्‍या लहान मुलांना उचलून नेते अशी घातलेली भिती.. कुठे गेले हे सारे आवाज म्हणून शोधायचे म्हटल्यास आधी ते परत हवे आहेत का हा प्रश्न अंड्याला स्वत:च्या मनाला विचारावा लागला. अन याचे उत्तर त्यावाचून काही अडले नाही असेच मिळाले. काही गोष्टी आठवणी सजवायलाच चांगल्या वाटतात. पण एक आवाज मात्र या अंड्याला परत आणायला आवडेल, अन तो म्हणजे त्याचा स्वत:चा आवाज. मोठा होता होता तो देखील कुठेतरी दबला आहे. समाजाने प्रौढांसाठी बनवलेले शिष्टाचार पाळायच्या नादात या अंड्याने शेवटची दिलखुलास आरोळी केव्हा ठोकली होती हे आता तोच विसरला आहे. भारतीय संघ क्रिकेटचा सामना हरताना बघून टीव्ही समोर उभे राहून आपल्याच खेळाडूंना हलक्याश्या आवाजात घातलेली एक कचकचीत शिवी, तोच सामना जिंकल्यावर फटाक्यांनाही लाजवेल असा केलेला जल्लोष, तसाच काहीसा किंवा त्यापेक्षाही भारी असा जल्लोष जो शेजारच्या वाडीतील पतंग गुल केल्यावर व्हायचा, त्याच पतंग उडवायच्या गच्चीतून खालच्या हॉटेलवाल्या सदूशेठला दोन कटींग वरती पाठवायचा दिलेला आवाज, सबंध वाडीतील बत्ती गुल झाल्यावर उत्स्फुर्तपणे होणारा मुलांचा एकच कल्ला ज्यात अंड्याचाही एकेकाळी सिंहगर्जनेचा वाटा होता. हे सारे आवाज एकदा गवसले की मग कानांवर पडणारे इतर नवेजुने आवाज पुन्हा तसेच उपभोगता येतील, अन त्यापैकी कुठलाही हरवलेला आवाज चुटपुट लाऊन जाणार नाही याची अंड्याला खात्री आहे. तुम्हीही बघा तुमच्या आयुष्यातून स्वत:चा असा एखादा आवाज हरवला आहे का, अन असल्यास त्याला परत आणने शक्य आहे का..
– आनंद उर्फ अंड्या
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे ७ – खादाडी
नाक्यावरच्या भटकंतीची ठरलेली वेळ, संध्याकाळच्याच आसपासची. तोच रस्ता, तीच दुकाने, आजूबाजुला भटकणारी तीच ती माणसं. पण आज संध्याकाळी मात्र एका मुलीला पाणीपुरी खाताना बघत होतो. तुम्ही तर रोजच बघत असाल नाही, पण राव ऐका तर पुढे. भैय्याने पाणीपुरी वाटपासाठी एक प्लेट तिच्या हातात धरताच तिने त्याच्याकडून एक चमचा मागून घेतला. आता त्या पाणीपुरीच्या गाडी कम स्टॉलवर “विठ्ठल शिंदे पाणीपुरीवाला, आमची कुठेही शाखा नाही” असे शुद्ध मराठीत लिहिले असले तरी विठठल भाऊंनी पाणीपुरीवाटप करायला हाताखाली एक भैय्याच ठेवला होता. कारण आपल्याकडे भैय्याचा हात लागल्याशिवाय पाणीपुरीतला खारटपणा जाणवत नाही ना.. तर हा भैय्या तिची फर्माईश ऐकून किंचित हडबडून गेला, मात्र ग्राहक हईच हमार भगवान बोलत जवळच पडलेल्या एका खरकट्या प्लेटमधील चमचा बादलीभर पाण्यात बुचकळून तत्परतेने तिच्या हातात ठेवला.
आता ही बया त्या चमच्याचा अगदी नजाकतदारपणे वापर करून एकेक करत ताटलीतील पाणीपुरी उचलून उचलून खाऊ लागली आणि इथेच अंड्या विचारात पडला…
काय राव, अशी चमच्याने पाणीपुरी खाण्यात कसली मजा आलीय, अंड्याला नाही झेपले हे काही. जोपर्यंत ती पाणीपुरी न फुटता, त्यातील पाणी न सांडवता, कसरत करत तोंडापर्यंत नेत नाही आणि नेमके तोंडाजवळ आल्यावर त्यातील पाणी गळायला सुरुवात होऊन ओठांच्या किनार्‍याने ओघळत हनुवटीवर येत नाही अन त्यापासून शरीराच्या इतर भागाला वाचवण्यासाठी आपण तोंड पुढे झुकवत नाही तोपर्यंत पाणीपुरी हा प्रकार खाल्यासारखा वाटूच शकत नाही.
म्हणजे बघा हा, उद्या कोणी तुम्हाला वडापाव काटाचमच्याने किंवा नूडल्स हाताने खायला लावले तर मजा येईल का वेज-पनीर-शेजवान रोल म्हणजे आजकाल फ्रॅंकी की काय बोलतात ते उलगडून चपातीभाजी सारखे खाऊ घातले तर….. तर कदाचित मूळ पदार्थाची चव तशीच राहील. मान्य. मात्र ते खाण्यातील लज्जत तशीच जाणवेल का वेज-पनीर-शेजवान रोल म्हणजे आजकाल फ्रॅंकी की काय बोलतात ते उलगडून चपातीभाजी सारखे खाऊ घातले तर….. तर कदाचित मूळ पदार्थाची चव तशीच राहील. मान्य. मात्र ते खाण्यातील लज्जत तशीच जाणवेल का पण असतात एकेकाच्या खाण्यापिण्याच्या विचित्र सवयी. हे असले प्रकार करताना एकेक नग आजूबाजुला बरेच दिसतील. अहो सॅंडवीचमधील एकेक काकडी टमाटर वेचून खाणारे लोक पाहिलेत या अंड्याने. जाब विचारला तर म्हणतात की आमच्या जबड्यात अख्खे सॅंडवीच नाही घुसत. वा रे वा. मग घेता कशाला तसे बनवून. बिचार्‍या त्या सॅंडवीचवाल्याची ही मेहनतही वाया घालवता. त्यापेक्षा हारवाल्याकडून जसे देवाच्या हाराबरोबर सुट्टी फुले मागून घेतात तसे चटणीपावाबरोबर सुट्टे कांदा टमाटर अन काकडीचे तुकडे शेपरेट घ्या की राव..
बाकी काही जणांचे कॉंबिनेशनही हटके असतात राव. त्यातले काही प्रकार अंड्याच्या आकलनापलीकडलेच. अश्यापैकीच एक म्हणजे कोलसवलेला भात अन चपातीचा घास…
 अंड्याच्या आवडीची भाजी नसली तर अंड्या एकवेळ लोणचे चपाती खाईल पण डाळभाताबरोबर चपातीचा घास घेणे म्हणजे. काय राव, काय चव लागत असेल याची कल्पनाही नाही करवत. एका अश्याच महाभागाला मी विचारले तर तो उलट मलाच म्हणाला, “शेवटी सगळे पोटातच जाणार ना…”
घ्या.. आता काय बोलणार.. राजा मग पाणी ही ओत की त्यात आणि सारेच एकत्र कोलसवून खा. ते तरी कशाला वेगळे पितोस..
आता आमच्या घरातही असे काही महाभाग भरले आहेत. माझा दूरचा भाऊ आहे एक, जो चहात फरसाण किंवा खारी कुस्करून टाकतो आणि हातात फावडे धरल्यासारखे चमचा घेऊन त्याचा फडशा पाडतो. एवढेच नव्हे तर केकसुद्धा बिस्किटसारखा चहात बुडवून खातो. नशीब यासाठी तो क्रीमचा नाही तर माव्याचा केक वापरतो. पण यासाठी त्याला अंड्याचा केकही चालतो. त्याचेच पाहून मी देखील एकदा ट्राय केले आणि………………………………… बॉक बॉक बॉक..
डॉक्टर म्हणाला, बे अंड्या, अंड्याचा केक चहात बुडवून खाल्लास त्यानेच मळमळले की.. बस्स तोच पहिला आणि शेवटला प्रयोग. अंड्याने त्या दिवशीच अंड्याशी कोणताही खेळ न करायचे ठरवले. अन या सार्‍यातून एकच चांगले झाले की माझे बघून आणि डॉक्टरचा सल्ला ऐकून त्या धास्तीने माझ्या भावानेही अंड्याचा केकच खाणे सोडले.
………….मात्र फरसाण तो अजूनही चहात टाकून खातोच. खास करून तिखट शेव. जाब विचारला तर कारण बघा अन काय देतो, “असे फरसाण चहात टाकून खायला भारी मजा येते ती येतेच, मात्र त्यातील मसाला चहात मिसळल्याने चहाचीही मस्त तिखट झणझणीत मसाला चाय बनते.”
…………अरे राजा, मसालादूध, मसाला चाय म्हणून वेगळा असा खास प्रकार मिळतो रे जगात, त्यासाठी असला काही प्रयोग करायची गरज नाही, हे त्याला आता कोण समजवणार. उद्या फिल्टर कॉफीला बरर्रफ मार के कोल्ड कॉफी बनवशील तर कसे चालेल.
चहा वरूनच आठवले, की एकवेळ हे परवडले पण काही जणांना ग्लुकोजच्या बिस्किटांचाही चहात लिबलिबित लगदा करून खायची सवय असते. आता दात नसलेल्या आजोबांचा नाईलाज असतो म्हणून त्यांनी शोधलेला हा खाद्यप्रकार. पण त्यांच्या दात आलेल्या नातवंडांना कसा गिळवतो हे एक अंड्याला न उलगडलेले कोडे.
पण काही जणांना असे वेगवेगळे प्रयोग करायची सवयही असते बरं का. फार लांब कशाला जा, आमच्या घरचे काकाच आहेत असे. पावामध्ये फरसाण घालून खातात आणि त्याला सुका मिसळपाव बोलतात. भातामध्ये तर काय काय घालतील याचा नेम नाही. फोडणीच्या भातात द्राक्षे अन डाळिंबाचे दाणे घालणे म्हणजे कहर बोलू शकतो. नशीब आता त्याला दाबेलीभात नाही बोलत.
कधी कधी अश्यांचे प्रयोग आवडून ही जातात हे ही खरेय. याच काकांमुळे मी पावभाजीची भाजी आणि पावाच्या जागी साधा डोसा हे हटके कॉम्बिनेशन खायला शिकलो. हॉटेलमधील वेटरही अश्यावेळी कौतुकाने बघतात हा माझा यावरचा अनुभव. मी तेवढ्यावरच थांबलो मात्र काकांचे आजही हक्का नूडल्स, वेज मंच्युरीअन, अमेरीकन चॉप्सी असे नाना प्रकार डोश्यामध्ये लपेटून खायचे प्रयोग चालूच आहेत. आनंदा, कधीतरी हे अमुकतमुक नक्की ट्राय करून बघ असे अधूनमधून सुचवतही असतात.
चायनीज फूडबद्दल तर बोलायलाच नको, मुळात तो आपला भारतीय खाद्यप्रकार नसल्याने प्रत्येक जण आपापल्या स्टाईलने खातो. लहान असताना चायनीजच्या गाड्या रस्तोरस्ती दिसायच्या, तेव्हा ते नवीनच फॅड होते. आमच्या पॉकेटमनीमध्ये तेव्हा फक्त सूपच परवडायचे म्हणून तेच खाल्ले जायचे. कधीतरी पार्टी असल्यास वाढीव बजेट नुसार फ्राइड राइस घेतला जायचा. तेव्हाही आमच्यात सूप हे राईसच्या आधी घ्यायचे की नंतर यावरून नेहमी वाद व्हायचा. अर्धे जण त्याला स्टार्टर मानून आधी प्यायचे तर अर्धे जण डेझर्ट मानून नंतर. मी मात्र नेहमी आधीच घ्यायचो आणि याचे कारण म्हणजे त्यातील अर्धे सूप पिऊन अर्धे मी फ्राइड राईसमध्ये टाकायचो अन्यथा तो सुकासुका तळलेला तेलकट भात माझ्या घशाखाली नाही उतरायचा. आता हे कधी कोणाला विचित्र वाटले नाही आणि वाटले असते तरी अंड्या काही सोडणार नव्हता, ना आजवर ही सवय सोडलीय.
काही प्रकार एखाद्या ठिकाणची खासियत असते, मात्र इतरांना नाही झेपत ते. अश्यापैकीच एक म्हणजे मिसळीच्या जोडीला स्लाईस पाव. मध्यंतरी बाहेरगावी एके ठिकाणी जाणे झाले होते तेव्हा या प्रकारच्या मिसळपावचा अनुभव आला. साधारण गोडूस चवीचे असणारे हे स्लाईस ब्रेड कसे लोक मिसळीबरोबर खाऊ शकतात देव जाणे. कदाचित जवळपास चांगले पाव मिळत नसतील किंवा चांगले बनवता येत नसतील, कदाचित मिसळच काही खास नसावी ज्याबरोबर मग पाव खा किंवा ब्रेड खा एकच, अथवा मुद्दाम वेगळेपणा दाखवायचा अट्टाहास असावा वा तेथील ग्राहकांचीच अशी आवड असावी, जे काही कारण असेल ते त्यांचे त्यांनाच ठाऊक. अंड्याला मात्र मिसळ किंवा पावभाजीसारखा तिखट झणझणीत प्रकार असो वा चिकन-मटण वा अंड्याची भुरजी, त्याबरोबर भट्टीचे पावच लागतात. शेवटी मॉरल ऑफ द स्टोरी काय तर हा चवीचा मामला आहे, आपल्या आपल्या चॉईसचा मामला आहे..
– आनंद उर्फ अंड्या
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे ६ – शॉपिंग मॉल
अंड्याने तिसर्‍यांदा पलटून पाहिले. अन खात्री केली की ती पुतळाबाईच आहे. फसलोच जरा, पण अंड्याची फसायची ही काही पहिलीच वेळ नव्हती. बरेचदा असे होते ना, मोठमोठ्या मॉलमध्ये फिरताना, कृत्रिम चेहर्‍यांच्या गर्दीमध्ये, एखादा टवटवीत चेहरा उठून दिसावा. आपला चेहरा हरखून यावा, पण निरखून पाहता तो कपड्यांचे प्रदर्शन मांडण्याकरता उभारलेला मानवी पुतळा निघावा. एखाद्या मेनकेचा असल्यास एवढा कमनीय बांधा निर्जीव असल्याची हळहळ वाटावी अन मदनाचा निघाल्यास पुतळादेखील आपल्यापेक्षा रुबाबदार दिसतो कसा याची जळजळ वाटावी.
थोड्यावेळासाठी का होईना त्या अत्याधुनिक अन फॅशनेबल वस्त्रांनी सजलेल्या मॉडर्न मेनकेला जिंवत कल्पले आणि तिथून निघणार इतक्यात दादाची हाक ऐकू आली. अरे हो, दादा इथे कसा काय हा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल नाही.. तर दादाच नाही वहिनी देखील सोबतीला होत्या. अंड्याच्या दादा वहिनींची दर दुसर्‍या महिन्याला ‘अन्न-वस्त्र-निवारा’ पैकी ‘वस्त्र’ या गरजेची पुर्तता करण्यासाठी जोडीने अश्या मॉल्सची भटकंती चालूच असते. हा अंड्या त्यांना, खरे तर दादालाच सोबत करायला म्हणून त्यांच्याबरोबर फिरतो, पण स्वतासाठी म्हणून काही घेत नाही. कारण अंड्याचा सरळ हिशोब आहे, कपडेखरेदी नेहमी फुरसतीने वेळ काढूनच करावी, घाईगडबडीचा हा खेळ नाही. जसे एखादी कार घेताना, घर घेताना आपण सावधगिरी बाळगतो तेवढाच चोखंदळपणा कपडे घेताना दाखवा. भले तुमच्याकडे कितीही पैसा उतू का जात असेना, वा पैश्याची तंगी का असेना, निव्वळ लज्जानिवारणाला काहीतरी घ्यायचेय म्हणून घेऊ नका राव. तुमचे कपडे हेच तुमच्या व्यक्तीमत्वाचे फर्स्ट इम्प्रेशन असते आणि या धावपळीच्या युगात जिथे पहिल्या नजरेतच लोकांना शॉर्टलिस्ट केले जाते तिथे समोरच्याने तुम्हाला दुसरा चान्स दिलाच नाही तर तेच लास्ट इंप्रेशन होऊ शकते.
…..तर दादाची हाक म्हणजे नक्कीच वहिनींचे काही सिलेक्टेड कपडे घेऊन ट्रायल रूमच्या दिशेने प्रस्थान झाले असणार. अन दादा आता सुटलो एकदाचे म्हणत मला बोलावत असणार. बिचारा तो तरी काय करणार, बायकोच्या बरोबरीने खरेदीला जावे तरी त्रास अन न जावे तर खिश्याला धोका. शेवटी आपण उच्च मध्यमवर्गीयांना आर्थिक फटका पडण्यापेक्षा दगदगीचा फेरफटका केव्हाही परवडला. वहिनी जेव्हा ट्रायल घेण्यासाठी म्हणून पाचपन्नास कपडे निवडतात, तेव्हा कुठे दादाची या वहिनी कपडेवाहिनी’च्या माध्यमातून सुटका होते. अर्थात, हे ही नसे थोडके, कारण अश्या बरेच जोड्या आजूबाजुला दिसतात ज्यात “ती” ट्रायल घ्यायला आत गेली असताना “त्या”ला बाहेर उभे राहावे लागते. मग ती एकेक कपडे बदलून बाहेर येत त्याला दाखवणार अन तिचा तो लांबूनच कसे दिसते हे सांगणार. वरवर पाहता हे सोपे वाटले तरी फार जोखमीचे काम असते राव. तिचे ते दहाबारा कपड्यांमध्ये दिसणारे वेगवेगळे रूपडे लक्षात ठेवून नंतर मग कश्यात ती छान दिसते अन कश्यात ध्यान दिसते हे त्याला सांगायचे असते. त्यातही त्याची आणि तिची मतं जुळली तर ठिक, अन्यथा परत वादाला आमंत्रण आहेच.
हे सारे पाहता, या लेडीज ट्रायलरूममध्ये आरसे नसतात का राव, असा प्रश्न अंड्याला नेहमीच पडतो. खरे तर कित्येकदा तिला समजलेच नसते की तिला आपल्या आवडीचे कपडे घ्यायचे आहेत का त्याच्या.. कि या आधी आपल्या आवडीचे कपडे घालणार्‍या तिला आता त्याला आवडतील असे कपडे घालायचे असतात, तिचे तीच जाणे..
मागे अंड्याने अशीच एक जोडी पाहिली होती, ज्यात तिचा तो चक्क दोन्ही हातांची बोटे वापरून प्रत्येक ड्रेसला दहापैकी गुण देत होता. कोणाचे काय तर कोणाचे काय, पण आमच्या दादाने यातून सुटका मिळवली ती अशी, की वहिनी ट्रायल रूमच्या बाहेर यायची पण या महाशयांचे ध्यान कुठेतरी भलतीकडेच. तिथे त्या सर्वांसमोर शुकशुक करण्याचीही सोय नसल्याने शेवटी वहिनीनेच त्याला आपल्याबरोबर ट्रायलरूमकडे न्यायचा नाद सोडला.
……बाकी कोणी काही म्हणा, मुलींची हि ट्रायल घ्यायची सवय केव्हाही चांगलीच, जी मुलांमध्ये तुलनेने कमीच आढळते. अंड्या मात्र कोणताही कपडा ट्राय केल्याशिवाय घेत नाही. भले एखादे शर्ट हॅंगरवर चांगले का दिसत असेना, ते घातल्यावर तुम्ही स्वत: हॅंगर दिसू शकता. पॅंट बाबत म्हणाल तर तिच्या लांबी रुंदी अन फिटींगला अनन्यसाधारण महत्व आहे. एखादे पादत्राण खरेदीच्या वेळी निव्वळ चालून बघणे पुरेसे असते पण पॅंट घेताना मात्र चालून बसून उठून, वेगवेगळ्या पोजिशन अन वेगवेगळ्या अ‍ॅंगलने न्याहाळल्याशिवाय ती कधीच घेऊ नये. अंड्या तर साधा रुमाल घेतानाही त्याच्या चार प्रकारे घड्या घालून बघतो आणि मगच काय ते ठरवतो.
आता विषय निघालाच आहे, तर खरेदीसाठी आणखी ही काही टिप्स देईन म्हणतो हा अंड्या तुम्हाला.
पहिली म्हणजे दादावहिनीच्याच अनुभवावरून, जेव्हा स्वत:साठी म्हणून कपडेखरेदी करायची असेल तेव्हा चुकूनही बायको, प्रेयसी किंवा खास मैत्रीण असे नाजूक नातेसंबंध राखून असणारी कोणतीही स्त्री बरोबर नेऊ नका. बहीण असल्यास हरकत नाही, कारण ती कधीही आपल्या वैयक्तिक आवडीत ढवळाढवळ न करता जमल्यास प्रामाणिक मतच देते.
दुसरे म्हणजे अमुक तमुक रंगाचाच कपडा घ्यायचा आहे असे कधीही ठरवून जाऊ नका, एकवेळ अमुकतमुक रंगाचा कपडा घ्यायचाच नाही असे ठरवून गेल्यास हरकत नाही.
एखाद्या दुकानात जाऊन तिथे टेबलवर ढिगारा करून बघण्यापेक्षा दूरवरून फिरता फिरता सहज शोकेस किंवा हॅंगरला लटकवलेल्या कपड्यांवर नजर टाका, जे त्या कपड्यांच्या भाऊगर्दीतही पटकन नजरेत भरेल तेच आपल्या आवडीचे.
दुकानदाराला त्याचे मत स्वत:हून कधीही विचारू नका. तो स्वताहून जी बडबड करतोय त्यावर तर कधीच डोळे झाकून विश्वास ठेऊ नका. बरेचदा त्यांना न खपणारा माल कोणाच्या तरी गळ्यात मारायचा असतो म्हणून ते चांगल्याला वाईट आणि वाईटाला चांगले बोलतात. बरेचदा असे दुकानदार आपला विश्वास जिंकण्यासाठी म्हणून मुद्दामहून स्वत:च आपल्याकडचे एखादे कापड खराब प्रतीचे आहे असे सांगतात. अश्यावेळी गहिवरून न जाता शांत डोक्याने त्यामागचा त्यांचा डाव लक्षात घ्या.
या दुकानदारांच्या बडबडीवरून आठवले, यांना टाळण्यासाठीच म्हणून हल्ली मॉलमध्ये शांतपणे कपडे न्याहाळत फिरणे बरे वाटते. खरे तर यातूनच विंडो शॉपिंगची कल्पना पुढे आली असावी. शिरलोयच दुकानात तर घेतलेच पाहिजे असे काही दडपण नसले की कसे जरा खुलून खरेदीचा आनंद लुटता येतो नाही. पण कधी कधी हे सुख हिराऊन घ्यायला ही कोणीतरी कडमडतोच. आजचेच घ्या ना. दादावहिनीला एकटे सोडून अंड्या स्वत:च्याच धुंदीत रॅकवर ठेवलेले कपडे वरखाली करत, पाश्चात्य संगीताच्या मंद तालावर सहज ठेका धरलेली आपली पावले नाचवत असताना अचानक पाठीमागून आवाज आला, “मे आय हेल्प यू सर”. वळून पाहिले तर टापटीप गणवेषातील एक सेल्समन हुकुम मेरे आकाच्या आविर्भावात उभा. पटकन काय बोलून त्याला कटवावे हे थोडावेळ न समजल्याने भांबवायलाच झाले. माझ्या याच अवस्थेचा फायदा घेऊन मग त्याने मोठमोठ्या ब्रॅंडची नावे घेत आणखी एक-दोन ईंग्लिश वाक्ये झाडली. उत्तरादाखल अंड्याने ईंग्लिशमध्ये एखादे वाक्य उच्चारले अन जे नेहमी होते तेच झाले. त्याने स्वत: मराठी सुरू केले. कोण म्हणते की मराठी मुलांना नोकर्‍या नाहीत, समोरची नोकरदार मुले मराठी आहेत हे आपल्यालाच ओळखता येत नाही एवढेच. बरे तो होताही इतका स्मार्ट की त्याच्यासमोर अंड्यालाच दबल्यासारखे वाटले. थोडावेळ मग आपण काय बघायला आलोय हेच न सुचल्यासारखे झाले. बरे आता त्याच्याच मॉलमध्ये येऊन त्यालाच “जा बाबा आता” कसे बोलायचे हे देखील अंड्याला समजत नव्हते. खरी पंचाईत अशी झाली होती की अंड्याला सवय आहे, प्रत्येक आवडलेल्या कपड्याची किंमत लागलीच चेक करायची, अन नेमके हेच त्याच्यासमोर करायला संकोच वाटत होता. या प्राईज टॅगवरून आठवले जेव्हा एखाद्या आवडलेल्या पण महागड्या वाटणार्‍या कपड्याच्या किंमतीचा लेबल पटकन सापडत नाही तेव्हा या अंड्याची जरा धांदलच उडते. मग जवळच्या एखाद्या तश्याच कपड्याची किंमत बघून अंदाज लावायचा प्रयत्न केला जातो पण जवळपास दिसणार्‍या एखाद्या फिरत्या विक्रेत्याला विचारायला किंचित संकोचच वाटतो. अश्यावेळी होते काय तर एखादी वस्तू आपल्याला आवडली आहे हे आपल्या चेहर्‍यावर स्पष्ट दिसत असते मात्र तोच चेहरा किंमत खिश्याला परवडत नसल्याचे आपल्याही नकळत कबूल करत असतो. चेहर्‍यावरचे हे भाव लपवणे देखील एक कलाच असते राव.
कलेवरून आठवले, शॉपिंग हे एक शास्त्र असेल तर बार्गेनिंग एक कलाच म्हणायला हवी, जी मला जराही अवगत नाही. त्यामुळेच मला मॉलमध्ये शंभरेक रुपये जादा खर्च करून का होईना, फिक्सड रेट मध्ये खरेदी करणेच परवडते. किमान फिक्सड लिमिटमध्येच फसवलो गेलोय याचे समाधान मिळते. अन्यथा पाचशे रुपयांचा पट्टा समोरच्याला चारशेला मागावा आणि त्याने काहीही घासाघीस न करता हसत हसत देऊन टाकावा, की मग आपल्याला नक्की किती रुपयांचा गंडा पडलाय याच हुरहुरीत रात्र निघावी अन प्रत्येकवेळी तो पट्टा घालताना, तू नक्की कितीचा आहेस रे हे त्यालाच विचारत राहावेसे वाटावे.
बाकी या फिक्सड रेटमध्येही मग कधीतरी सेल लागतो आणि एकावर एक किंवा दोनावर तीन फ्री देणे या लोकांना कसे परवडते हे अंड्याला आजवर न उलगडलेले कोडे.
खरे तर या कमीपणा वाटणे वगैरे भावना आपल्याच मनात निपजत असतात, पण या मोठमोठ्या शॉपिंग मॉल्समधील काही चाणाक्ष सेल्समन मात्र आपले गिर्‍हाईक अचूक ओळखण्यात तरबेज असतात. समोरचा माणूस फाटका असला तरी त्याला हे त्याची जाणीव करून देत नाहीत. महागड्यातील महागड्या वस्तू देखील असे काही बिनदिक्कतपणे दाखवतात की त्यांच्या या अश्या वागण्याने आपल्यालाच आतून कुठेतरी सुखावल्यासारखे होते, की राव याने आपल्याला एवढ्या महागड्या वस्तू वापरणारा हाय प्रोफाईल माणूस समजले. असेही काही लोक असतात ज्यांना कमीपणा वाटतो की महाग आहे वा परवडत नाही, असले कारण सांगून नकार देणे. तर असे मिशिला तूप लावत फिरणार्‍यांना देखील हे विक्रेते पटकन हेरतात. यांची काही ठरलेली शब्दफेक म्हणजे, ये कपडा पहनोगे ना साहब तो एकदम रिच (श्रीमंत) लगोगे, चार लोग पूछेंगे कहासे लिया.. हा बघा भाऊ एकदम ईंग्लिश कलर (हा नक्की कुठून आला देव जाणे), भले कापड देशी खादीचे का असेना, कलर ईंग्लिश आहे ना, तर मग झालं.. ईंग्लिश अन इंपोर्टेड म्हटलं की सारेच भारी.. ५० रुपयांची कॉफीही मग स्वस्तच वाटते.
तर कधी या उलट ही अनुभव येतात. मागे अश्याच एका कपड्यांच्या दुकानात हा अंड्या गेला होता. तिथे रॅकवरचे एक शर्ट आवडले. ते दाखवा म्हणून विनंती केली, तर ते महाग आहे, अमुक तमुक किंमतीचे आहे, थोडक्यात तुम्हाला परवडणारे नाहिये अशी थोबाडीत मारल्यासारखी समोरून प्रतिक्रिया आली. खरे तर त्याने जी किंमत सांगितले होती ती तशी थोडीफार माझ्या बजेटच्या वरच होती, नाही असे नाही. पण मी दुखावलोच जरा. बरोबरचा माझा मित्र तर हि गोष्ट दुकानमालकाच्या कानावर घालणार होता हे, पण मीच त्याला थांबवले. तरी पुर्ण विनम्रतेने त्या विक्रेत्याला सांगावेसे वाटले, की बाबा रे, तू आहे तिथेच राहणार, यापेक्षा जास्त प्रगती नाही करू शकणार.
असो, का कुणाचे वाईट चिंता. पण आता त्या पाठीमागे उभ्या असलेल्या सेल्समनला कटवण्यापेक्षा अंड्याने स्वताच तिथून काढता पाय घेणे उचित समजले. शर्ट-पॅंट पुन्हा कधी तरी बघू म्हणत टीशर्ट कुठे मिळतील हे त्यालाच विचारून तिथून निघालो. हो हो, हे त्यांनाच विचारणे गरजेचे असते हां. एखादा पत्ता शोधताना आपण रस्त्यावरच्या कोणालाही विचारतो तसे इथे चालत नाही. इथे मॉलमध्ये तुम्ही असे कोणालाही विचारल्यास त्या समोरच्या व्यक्तीला आपण सेल्समन आहोत की काय या विचाराने अपमानित झाल्यासारखे वाटते, कित्येक लोकं चिडतातही. भले मग एखाद्याची मिळकत त्या सेल्समनपेक्षा कमी का असेना, भले मग ते सेल्समन त्या लोकांपेक्षा कैकपटीने स्मार्ट का असेनात. कोणत्या कामाला छोटे समजू नका असे वरवर जरी आपण बोलत असलो तरी कोणी आपल्याला गैरसमजाने का होईना सेल्समन समजले तर कित्येकांना याचा रागच येतो. बाकी हॉटेलमध्ये एखाद्याला चुकून वेटर समजणे हा तर त्यापेक्षा डेंजर प्रकार राव. पण त्यावर पुन्हा कधीतरी..
तर, टी-शर्ट विभाग हा मॉलच्या दुसर्‍या मजल्यावर आहे असे समजताच जवळच पार्क केलेली कांदाबटाट्याच्या झोळीसारखी बास्केटबॅग उचलून अंड्याने त्या दिशेने कूच केली. अरे देवा, पण जसे त्या मजल्यावर प्रवेश केला तसे दोनचार सेंट विकणारे बाटल्या फुसफुसवतच अंगावर आले. त्यांना कसेबसे टाळले तसे घड्याळ, गॉगल विकणारे सामोरे आले. त्यांना पटकन टाळणे जमले नाही म्हणून किंमतींवर सहज नजर टाकली अन अंड्या चक्रावूनच गेला. वाटले त्या विक्रेत्याला हातातले घड्याळ दाखवावे आणि स्पष्टच सांगावे, बाबा हे बघ, मी या बजेटमध्ये घालतो. यातच असेल तर दाखव किंवा ते ही नको दाखवूस, अजून दोन वर्षे मी हेच चालवणार आहे. आमच्यात कपड्यांसारखे चार-चार घड्याळ बाळगायची पद्धत (खरे तर ऐपत) नाही आहे रे.
अर्थातच, त्यालाही पाठीमागे सोडून अंड्याने आता इथे तिथे लक्ष न देता जे घ्यायची शक्यता आहे अश्या टी-शर्टवरच लक्ष केंद्रीत केले. वर्तुळाकार स्टॅंडला लटकावलेल्या एकेका टी-शर्टला हातानेच स्पर्शून स्टॅंड बाय स्टॅंड पुढे जात असता मी कधी लेडीज सेक्शनमध्ये शिरलो हे माझे मलाच समजले नाही. तिथलेही टी-शर्ट की टॉप काय ते आम्हा मुलांच्या कपड्यांपेक्षा दिसायला फारसे वेगळे असे नसल्याने अंड्या ते चाळून बघत असतानाच तेथील एक सेल्सगर्ल पटकन पुढे येऊन म्हणाली, “सर, ये लेडीज के लिये है” … “ऑं” … “सर ये लेडीज सेक्शन है, जेन्टस के लिये उस तरफ….” अंड्याला एकदम खजील झाल्यासारखं वाटले. आजूबाजुला नजर भिरभिरवली तर खरंच की, इतर स्टॅंडसना मुलींचेच ड्रेसेस लटकवले होते. समोर अजूनही ती मुलगी माझ्याकडे बघत, स्मितहास्य करत उभी होती. जवळपासच्या चार प्रश्नार्थक नजराही, “कुठून कुठून येतात ही असली लोक” अश्या मुद्रेने माझ्याकडे लागल्या होत्या. प्रसंगावधान राखून मी उत्तरलो, “हो हो तर, पता है मुझे. मै अपने गर्लफ्रेंड के लिये ही देख रहा था…” बस्स एवढे बोलून अंड्या तिथून सटकला ते पुन्हा मागे वळून काही पाहिले नाही. कारण अंड्या कुठल्याही अ‍ॅंगलने गर्लफ्रेंडधारी वाटत नसल्याने थाप पचणे जरा अवघडच होते. तसेच तेथील टी-शर्ट अंगाला लाऊन समोरच्या आरश्यात न्याहाळताना देखील त्यांनी मला पाहिले असावे. परीणामी पाठून दोन चार फिदीफिदी हसल्याचे आवाज ऐकू येत होते, पण अंड्या मात्र त्याकडे लक्ष न देता फिरत्या जिन्यावरून पटपट पाऊले टाकत उतरत होता…
– अंड्या उर्फ आनंद
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे ५ – शर्यत
मुंबई लोकल ट्रेनने रोज प्रवास करणार्‍यांचा कधी कधी अंड्याला फार हेवा वाटतो तो याच करता की कान डोळे उघडे ठेवल्यास दुनियाभरचे अनुभव याच प्रवासात मिळतात. केवळ याच कारणा करीता अंड्या देखील बसचा प्रवास टाळून आधी ट्रेनला प्राधान्य देतो. कामानिमित्त वाशीला जाणे झाले होते. एकंदरीत ते शहर अंड्यासाठी नवीनच. तरीही अज्ञात प्रदेशात आल्यासारखे वाटावे असे काही नव्हते. वाशीहून सुटणारी ट्रेन पकडून कुर्ल्यापर्यंत यायचे अन तिथून ट्रेन बदलून दादरला, एवढे माहीत असणे पुरेसे असते मुंबईकरांना. बाकी सगळीकडे तीच तीच ट्रेन अन तेच तेच प्लॅटफॉर्म. अश्याच एका प्लॅटफॉर्मवर अंड्या पोहोचला तेव्हा ट्रेन नुकतीच लागत होती. संध्याकाळी साडेपाच सहाची वेळ. उतरणार्‍यांना घरी जायची जेवढी घाई होती त्यापेक्षा जास्त चढणार्‍यांना जागा पटकवायची. त्यामुळे ज्या बाजूचा लोंढा जास्त त्यांची सरशी असा हा खेळ. समोरच्या गर्दीला हरवण्याच्या नादात प्रत्येक जण स्वत:च त्या गर्दीत हरवत होता. भारताने कधीकाळी ऑलिंपिकमध्ये रग्बी खेळात संघ उतरवला तर त्यात आठ-दहा जे काही खेळाडू असतात त्यापैकी निम्मे लढवय्ये तर याच लोकल ट्रेनच्या गर्दीतून मिळावेत.
अंड्या मात्र निवांत होता. आजच्या दिवसाचे काम उरकले होते. आता घरी पाचदहा मिनिटे लवकर पोहोचून काही विशेष घडणार नव्हते. आजूबाजूचे सारे मात्र उगाच इथे तिथे पळत असल्यासारखे वाटत होते. जे एकाच दिशेने पळत होते त्यांना बरोबरीचे सारेच पळत असल्याने आपल्या पळण्याचा वेग जाणवत नव्हता. अन जे विरुद्ध दिशेने पळताना दिसत होते त्यांचा वेग दुप्पट भासत असल्याने नकळत स्वताच:च वेग वाढवत होते. जणू एक शर्यतच लागली होती. स्वत:शी, इतरांशी की घड्याळ्याच्या काट्यांशी हे कोडे मात्र अंड्याला उलगडत नव्हते. सकाळी ऑफिसला वेळेत पोहोचायची घाई समजू शकते, मात्र कामावरून घरी परतायची घाई कसली याचा विचार करत अंड्या त्या गर्दीला वाट करून देत एका बाजूला उभा राहिला.
जवळपास तरुणाई टोळक्याटोळक्यांनी उभी होती. सारेच ग्रूप खांद्याला बॅग लटकवलेले अन आधुनिक वेषभुशेतील असले तरी त्यात कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांचा ग्रूप कोणता आणि ऑफिसहून परतणारे कोण हे त्यांच्या देहबोलीवरून लक्षात येत होते. दिवसभर दंगा करूनही तोच उत्साह महाविद्यालयीन युवकांमध्ये सायंकाळीही झळकत होता तर दिवसभर ड्यूटी करून थकलेल्या चाकरमान्यांना मात्र घराची ओढ लागली होती.
भेsssल करत, भेळवाल्याचा आवाज कानावर पडला अन अंड्याला भूक लागल्याचे जाणवले. आवाजाचा कानोसा घेईपर्यंत तो देखील पळणार्‍या माणसांमागे दूर पळताना दिसला. ‘फास्ट’ फूड यालाच म्हणत असावे. अंड्या मात्र निवांत असल्याने या फास्ट फूड जनरेशनचे निरीक्षण करत तिथेच उभा राहिला. थोड्यावेळाने फलाटाच्या त्या टोकाला पोहोचून तोच भेळवाला परतून आला. शेवटचे हात मी कधी धुतले होते आणि त्यानंतर ते कुठे कसे वापरले होते याचे भान न राखता सवयीनेच त्याच्या टोपलीत हात घालून कुरमुर्‍यांचा कुरकुरीतपणा चेक केला. पिचकलेच दोन बोटांच्या चिमटीत पण दुसरा पर्याय नसल्याने वेळेला केळं म्हणत एका भेळेची ऑर्डर दिली.
भेळ हातात घेऊनच ट्रेनमध्ये चढलो. नवीनच दिसत होती राव. सेकंडक्लासचाच डब्बा, पण आधीच्या लाकडी बाकड्यांच्या जागी सोफा सीट बसवल्या होत्या. अगदी फर्स्टक्लास इतक्या मऊशार नव्हत्या पण सरकारला गरीबांचीही काळजी आहे हे दर्शवण्यास पुरेश्या होत्या. माझ्या पाठोपाठ चढलेले आणखी दोघेजण फर्स्टक्लास समजूनच गंडले. त्यांना मुळात फर्स्टक्लासमध्येच चढायचे होते. पण जेव्हा त्यांना समजले की हा सेकंडक्लास आहे आणि इथेही फर्स्टक्लाससारख्या सोफा सीट लागल्या आहेत तेव्हा बडबडतच उतरले. कसलासा असंतुष्टपणा त्यांच्या चेहर्‍यावर स्पष्ट दिसत होता. सेकंडक्लासलाही सवलती दिल्या तर त्यांच्यात आणि आपल्यात फरक तो काय उरला अशी त्यामागे भावना असावी. अंड्याला मात्र याच्याशी काही घेणेदेणे नव्हते. तो आपला भेळेचा आस्वाद घेत बसला होता. हो, बसलोच होतो कारण ट्रेन इथूनच सुटणार असल्याने बर्‍यापैकी रिकामी होती. पण अजूनही काही जणांची चूळबूळ चालूच होती. काही जण जाळीच्या खिडकीला डोके लाऊन दूरवर काही दिसते का बघत होते, तर काही सीटवर बॅग ठेऊन पुन्हा पुन्हा दारात जाऊन परतत होते. अधूनमधून सर्वांचीच एक नजर प्लॅटफॉर्मवरच्या ईंडिकेटर वर तर एक नजर घड्याळावर. थोड्यावेळाने अंड्याची ट्यूब पेटली. आमची ट्रेन सुटायला उशीर होत होता म्हणून समोरच्या ट्रॅकवर मागाहून पनवेलवरून सुटणारी ट्रेन येतेय का यावर लोकांचे लक्ष लागले होते. अखेर त्यांचा अंदाज खरा ठरला. समोरच्या प्लॅटफॉर्मवर ट्रेन येऊन लागली. केवळ दहा सेकंदातच ती सुटणार असल्याने सारे जण तिथे पळत सुटले. पुरुष तर पुरुष, महिलाही पळत सुटल्या. सार्‍या आधुनिक हिरकण्याच जणू. अंड्याने पाहिले तर त्या ट्रेनला हिच्या तुलनेत बर्‍यापैकी गर्दी होती. तरी देखील सर्वांना त्या ट्रेनचेच वेध लागले होते कारण काय तर ती पाचेक मिनिटे त्यांना लवकर घरी पोहोचवणार होती. अंड्या मात्र अगदी निवांत आणि फिकिर नॉट कॅटेगरीतला मुलगा. बसूनच राहिलो आपल्या सीटवर. इकडचे तिकडे गेल्याने आणखी ऐसपैस जागा तयार झाली होती. त्याबद्दल त्यांचे आभार मानून अंड्या त्यांना अलविदा करणार इतक्यात अचानक काहीतरी सुरस अन चमत्कारीक घडावे तसे आमचीच ट्रेन हलली. इतका वेळ आमची ट्रेन सुटत नव्हती पण आता तिचा ड्रायव्हर थोडा उशीरा का होईना आपल्या ड्यूटीवर आला होता आणि वेळापत्रकनुसार त्या ट्रेनला लाल सिग्नल दाखवून आमची ट्रेन आधी काढली होती. पुन्हा एकदा तिकडचे काही जण इथे उलट पावली धावत आले. पण यावेळी जरा जास्तच जीव तोडून कारण आमची ट्रेन हळूहळू वेग पकडत होती. या वेगाशी शर्यत जे जिंकले ते चढले.. अन हरले ते राहिले..
बसायला अमाप जागा होती, पण आता बसावेसे वाटत नव्हते म्हणून मी दारात येऊन उभा राहिलो. वाशी खाडीवरच्या पूलावरून ट्रेन जाऊ लागली अन माझा दारावर उभे राहायचा निर्णय सार्थ ठरला असे वाटू लागले. दोन्ही बाजूला पसरलेला निश्चल समुद्र आणि थैमान वारा. आपल्या घरी परतायची जराही घाई नसलेला, हळूहळू पाण्यात विरघळणारा तांबडा सूर्य. कविता अंड्याला जमत नाही पण एखादे गाणेच गुणगुणावेसे वाटले. थोड्या वेळासाठी ट्रेनला सिग्नल लागून ती तिथेच पूलावर काही काळ थांबावी अशी इच्छा मनात उत्पन्न झाली खरी, मात्र सहप्रवाश्यांना ते परवडण्यासारखे नव्हते म्हणून कोण्या देवाने तथास्तु म्हणायच्या आतच अंड्याने ती इच्छा माघारी घेतली.
समुद्रौल्लंघन करून ट्रेन मानखुर्द स्टेशनला पोहोचली. इथे मात्र उतरणार्‍यांपेक्षा चढणार्‍यांची संख्या जास्त असल्याने एकतर्फीच सामना होता. हे जाणून असलेल्या आणि उतरायची इच्छा बाळगून असलेल्या शिलेदारांनी धावत्या ट्रेनमधूनच फलाटावर उड्या फेकल्या. चढणारे धाडधाड करत आत चढले अन ट्रेन जराही वेळ न दवडता पुन्हा सुटली. फलाटावरील प्रवाशी, बाकडे, खाद्यपदार्थांचे स्टॉल एकेक करून मागे पडत होते आणि इतक्यात अचानक समोरच्या खांबामागून एक कुत्रा उठला आणि आमच्या ट्रेनच्या पाठी पळत सुटला. ट्रेनला अगदी लागूनच समांतर धावत होता जिथे त्याच्या मार्गात येणारेही कोणी नव्हते. ट्रेनच्या वाढत्या वेगाबरोबर त्याचाही वेग वाढत होता, मात्र त्याचे हरणे निश्चित होते. कुठल्याही क्षणी तो ट्रेनमध्ये झेप घेईल या आवेशात त्याने धाव घेतली होती खरे पण शेवटपर्यंत हा मुर्खपणा काही त्याने केला नाही. फलाटाचे टोक संपेपर्यंत त्याने ट्रेनचा पाठलाग की ट्रेनला सोबत केली पण त्यानंतर पुढे काय झाले हे समजायला मात्र वाव नव्हता. ट्रेनने वळण घेतले आणि तो नजरेआड झाला. पण अंड्याच्या विचारातून तो गेला नाही. तो कुत्रा नक्की कोणाशी शर्यत करत होता, कोणाच्या मागे लागला होता, जर त्याला ट्रेन पकडायचीच नव्हती तर का उगाच तो आपली शक्ती आणि वेळ वाया घालवत होता. हा त्याचा खेळ होता की निव्वळ मुर्खपणा. तो प्रत्येक ट्रेनच्या मागे असाच पळत असावा की आमच्याच ट्रेनमध्ये त्याला काही विशेष दिसले. आता तो थकून बसला असेल की या खेळात त्याचा कोणी जोडीदारही असेल. एक ना दोन, अनेक प्रश्न अंड्याच्या डोक्यात आले ज्याचा छडा लावायला मी पुढच्या स्टेशनवर उतरून पुन्हा मागे जायचे ठरवले. आता तुम्ही म्हणाल की एवढ्यासाठी पुन्हा मागे. त्याचे काय आहे, झाडावरून पडलेले सफरचंद सारेच खातात, पण त्यातून गुरुत्वाकर्षणाचा शोध लावणारा एखादा न्यूटनच असतो. अंड्याचेही काहीसे असेच आहे.
पुढच्या स्टेशनला उतरून अंडया परत फिरला आणि स्वत:शीच स्वत:चा एक किस्सा आठवू लागला. कॉलेजचा काळ, परीक्षेचे दिवस, दुसर्‍या दिवशी कठीण समजला जाणारा असा एक विषय. वर्षभर फारसा काही अभ्यास न करता परीक्षेच्या आदल्या काही दिवसांमध्ये करूया असा हिशोब. पण काही कारणांमुळे त्या आणीबाणीच्या दिवसांतही पुरेसा अभ्यास झाला नव्हता. जवळपास निम्मा अभ्यासक्रम ऑप्शनला टाकावा लागतो की काय अशी परिस्थिती उदभवली होती. तरी रात्रभर जागून जेवढे जमेल तितके पठण चालू होते. पण कितीही हातपाय झाडले तरी अभ्यास काही संपत नाही हे समजून चुकल्याने त्या टेंशनमुळे आणखीनच काही सुचत नव्हते. दुसर्‍या दिवशी तसेच जागरण करून ओडसलेले डोळे, प्रश्नपत्रिका हातात पडताच खाडकन उघडले. अधाश्यासारखी चाळली तर बरेचसे प्रश्न ओळखीचे. उत्साहाने लिहायला सुरुवात केली. माझ्याप्रमाणे सारेच त्या प्रश्नपत्रिकेवर तुटून पडले होते. वर्षभर तुम्ही काय अभ्यास केला, तुम्हाला किती येते आणि तुमच्यात किती अक्कलहुशारी आहे हे येत्या तीन तासांत दाखवायचे होते. अंड्याची लेखणी देखील झरझर चालू लागली. सारे काही येत असूनही केवळ संथ लिखाणामुळे स्पर्धेत मागे पडून चालणार नव्हते. पहिले पाच प्रश्न, प्रश्नातील उपप्रश्नांसह लिहून झाले. वेळ संपत आली तरीही अजून बरीच प्रश्नपत्रिका शिल्लक कशी म्हणून सुरुवातीच्या सूचना पुन्हा सावचितपणे वाचल्या आणि हातातले पेनच गळून पडावे असा धक्का बसला. पहिल्या पाच प्रश्नांपैकी कोणतेही दोन प्रश्न सोडवायचे होते. याचा अर्थ मी आतापर्यंत सोडवलेल्या पाच प्रश्नांपैकी केवळ दोनच प्रश्न ग्राह्य धरले जाणार होते. वेळ संपल्यातच जमा होती आणि आता माझे नापास होणे निश्चित होते. शेवटची दहा-पंधरा मिनिटे, हाताला कितीही ताण दिला तरी ओरबाडून ओरबाडून आणखी किती गुण मिळवणार होतो. ताण हातापेक्षा भणभणून उठलेल्या डोक्यावर येत होता. जेव्हा तो असह्य झाला तेव्हा खाडकन डोळे उघडले आणि अंड्या झोपेतून जागा झाला. कॉलेज संपून आज पाच-सहा वर्षे उलटली आहेत हे स्वत:ला पटवायला किंचित वेळच गेला, मात्र असे स्वप्न पडायची ही काही पहिलीच वेळ नव्हती. अजूनही त्या स्पर्धापरीक्षांचा घेतलेला धसका कधीकधी असा स्वप्नांच्या रुपात बाहेर पडतो आणि जाग आल्यावर त्यांना मी आता फार मागे सोडून आलो आहे ही जाणीव सुखावते. माझ्या आसपास दिसणार्‍या या लोकांनाही अशीच ट्रेन सुटत असल्याची स्वप्ने पडत असावीत का..
याच विचारात अंड्या पुन्हा आधीच्या स्टेशनला परतला. पण तो कुत्रा कुठे दिसत नव्हता. कदाचित त्याच्या खेळाची वेळ संपली असावी अन अभ्यासाला गेला असावा, की हाच त्याचा अभ्यास होता. इतक्यात मागाहून अजून एक ट्रेन आली. नेहमी सारखी स्वयंचलित सामानाची चढउतार झाली आणि पुन्हा सुटली. त्याच ट्रेनमध्ये अंड्याही चढला. आता तरी कुठूनसा तो येईल म्हणून फलाटावर नजर फिरवली तर स्टेशनच्या प्रवेशद्वारातून दोन माणसे जीव तोडून आमच्या ट्रेनमागे धावत येताना दिसले. यांना मात्र ही ट्रेन पकडायचीच होती. नाहीतर पुन्हा पाच मिनिटे मागच्या ट्रेनची वाट बघत थांबा. ट्रेनच्या वाढत्या वेगाबरोबर शर्यत जिंकण्यात जो एक जण यशस्वी ठरला त्याने ती ट्रेन पकडली, तर दुसरा ज्याचा वेग मंदावला तो खालीच राहिला. दोघेही धापा टाकत होते. फरक इतकाच एक जण फलाटावर धापा टाकत होता तर एक इथे ट्रेनमध्ये. एकाच्या चेहर्‍यावर ओशाळलेले पराभूत भाव तर एकाच्या चेहर्‍यावर विजयश्री झळकत होती. अंड्याला मात्र मगासच्या त्या कुत्र्यापेक्षा आताची हि माणसेच जास्त केविलवाणी वाटत होती.
– अंड्या उर्फ आनंद
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे ४ – फेक आनंद
जेवणखान आटोपून अंड्या दुकानात परतला अन पाहतो तर आपला गण्या लॅपटॉप उघडून त्यावर लागला होता. फेसबूकच दिसेल या अपेक्षेने नजर टाकली तर त्याचे “मीच तुझी रे चारोळी” नावाची मराठी वेबसाइट उघडून त्यातील कवितांचे रसग्रहण चालू होते. “तुला रं गण्या कधीपासून हा छंद” या प्रश्नावर माझ्याकडे न पाहताच मंद स्मित देऊन तो आपल्याच कामात व्यस्त. दहा पंधरा मिनिटांनी त्यानेच मला आवाज दिला, “अंड्या, ही कशी वाटते बघ.. ऐक हं..
ऐन दुपारी.. नदी किनारी..
तुझ्याच आठवणीत.. माझ्याच मनाने..
घेतली भरारी.. वगैरे वगैरे.. वगैरे वगैरे..
“चांगली भरारी आहे राव, भिडली अगदी मनाला. पण यमकात जरा गंडलीय असे नाही का वाटत” खरे तर नदीकिनारी फेसाळलेल्या लाटा कश्या आल्या हा प्रश्न दुसर्‍याच ओळीला माझ्या मनात आलेला, पण त्यावर गण्याचे स्पष्टीकरण ऐकायची ताकद माझ्यात नसल्याने मी हे विचारले.
“आजकाल असंच चालतं.. तू राहू दे रे अंड्या, हिशोबाचं बघ आपलं..” म्हणत गण्याने माझ्यावर ‘अरसिक’ अन त्यापेक्षाही जीवघेणा ‘आऊटडेटेड’ असा शिक्का मारून मला बाजूला सारले.
“चल आता चारोळीला शेर करतो” इति गण्या.
 म्हणजे आता तिचे हिंदीत भाषांतर करणार का राव तू … ऐन दुपार को, नदी के नार को…”
त्याला ती फेसबूकवर शेअर करतो असे म्हणायचे होते हे समजले असूनही मी असेच गंमतीने म्हणालो.
तर गेल्या पंधरा मिनिटांत गण्याने पाचपन्नास कविता वाचून एक तोडकीमोडकी चारोळी फेसबूकवर शेअर करायला शोधली होती. आपल्या मित्रांना ती आवडणार याची खात्री आणि तीस-चाळीस लाईक तरी कुठे गेले नाहीत याचा आनंद त्याच्या चेहर्‍यावर स्पष्ट दिसत होता. या आधी मी कधी गण्याला कविता वाचनात आनंद घेताना पाहिले नव्हते. हा आनंद नक्कीच आपण काहीतरी लोकांसाठी शेअर करतोय याचा होता. शेवटी आनंद हा आनंदच असतो, आणि स्वतापेक्षा दुसर्‍याला आनंददायक असे आपण काही करत असू तर त्यातून मिळणार्‍या आनंदाला कशाचीच सर नाही. पण जे तीस-चाळीस जण त्याची नेटवरून शोधलेली कविता लाईक करणार होते त्यांना तरी खरेच ती कविता आनंद देणार होती का त्यांनाही खरेच कवितेची आवड असणार होती का त्यांनाही खरेच कवितेची आवड असणार होती का का ते देखील केवळ गण्याला आनंद मिळावा म्हणून त्याने शेअर केलेली कविता लाईक करणार होते. अन इथेच अंड्याचे विचारचक्र सुरू झाले.
दुकानाचा माल आणण्यासाठी बरेचदा अंड्याचे दादरला जाणे होते. परवा देखील गेलो होतो. दादर स्टेशनजवळ काही मुलींचा ग्रूप दिसला. कुठल्यातरी सांस्कृतिक दिवसाच्या निमित्ताने हिरव्या रंगाच्या साड्यांमध्ये नटलेला, अन हिरवळ हिरवळ म्हणतात ती हिच हे अप्रत्यक्षपणे सांगून जाणारा. जवळपासच्याच एखाद्या कॉलेजच्या मुली असाव्यात. शाळेची मुले असली की कसे चटकन गणवेषावरून ओळखता येतात. नाहीच तर ‘कोणत्या शाळेचे रे तुम्ही’ करत पटकन विचारता तरी येते. या बहुधा ईंजीनीअरींग कॉलेजच्या मुली असाव्यात. काही जणींकडे असलेल्या आयुधांवरून असा अंदाज बांधता येत होता. फोटोसेशन चालू होते. अर्थात, नटलेल्या अवस्थेत आजकाल हेच जास्त चालते. संध्याकाळी हेच फोटो ऑर्कुट-फेसबूक अश्या सोशल साईट्स वर अपलोड करून इतरांची वाहवा जी मिळवायची असते. वरवर पाहता धमाल चालू आहे असे वाटत असले तरीही प्रत्येकीचे लक्ष मौजमजा करण्यापेक्षा फोटो कसा चांगला येईल याकडे लागले होते आणि या नादात उगाचच त्या फोटो फ्रेममधील कृत्रिमता वाढल्यासारखी वाटत होती. चलता है, मुली म्हटल्या की नटण्याची आवड, नटूनथटून झाल्यावर हौसेने आरश्यात स्वताला न्याहाळणे आणि जमलंय असे वाटले की एखादी छानशी पोज देऊन छायाचित्र काढून घेणे हे आलेच.
पण मागे देखील एकदा रंगपंचमीच्या आदल्या दिवशी मला असेच दृश्य पाहायला मिळाले होते. यावेळी काही युवकांचा ग्रूप कॉलेज सुटल्यावर रंगपंचमी साजरी करत होता. आता हे साजरी करणे म्हणजे काय तर एकमेकांना रंग लावायच्या पोजमध्ये फोटो काढणे चालू होते. रंग लावायचा, लाऊन घ्यायचा आनंद लुटण्यापेक्षा त्यांना आपण एंजॉय किती आणि कसे करतोय हे फोटो पाहणार्‍याला दिसले पाहिजे याचीच काळजी जास्त होती. जेणेकरून जेव्हा ते फोटो त्यांचे इतर मित्र बघतील तेव्हा बोलतील, “वाह यार, क्या मजा किया तुम लोगोंने….”
आजकाल कुठे पिकनिकला गेलो तरी हेच होते. निसर्गाला डोळ्यात नाही तर कॅमेर्‍यात कैद केले जाते. निसर्गसौंदर्याला स्वत:च्या फोटोंच्या बॅकग्राऊंडवर सजवून आपण त्या ठिकाणी जाऊन आलो हेच लोकांना दाखवायचे कौतुक भारी. काही जण तर त्या बॅकग्राऊंडचे देखील भान ठेवत नाहीत. आमच्या मॅडीचेच घ्या ना. गड्याला फिरायची भारी आवड. दर दुसर्‍या महिन्याला त्याच्या फेसबूक प्रोफाईलवर एका नवीन स्थळाचा फोटो अल्बम अपलोड झालेला दिसतो. मात्र प्रत्येक फोटोत तो एखाद्या कड्याच्या काठावर बसलेला, नाहीतर एखाद्या झाडाला लटकलेला. एखादा किल्लाच असेल तर त्याच्या दगडी प्रवेशद्वारापुढे भालदार चोपदारागत गडी छाती पुढे काढून उभा राहिलेला. पण प्रत्येक फोटोच्या केंद्रस्थानी तो स्वता आणि आजूबाजुचे सारे आऊट ऑफ फोकस. एक नाही, दोन नाही, तर ढिगाने फोटो तेच तेच आणि तसेच तेच. डिजिटल कॅमेराच्या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे आणि अमर्यादीत मेमरीच्या स्वस्ताईमुळे हजारो फोटो काढले जातात आणि त्यातील निवडक() शेकडोंचे प्रदर्शन मांडले जाते. पण एवढे फोटो बघूनही शेवटी त्याला विचारावे लागतेच, की नक्की कुठे गेला होतास रे मॅड्या..
बाकी किल्ल्यांवरून आठवले, आजकाल तिथे असणारे मार्गदर्शक गाईड देखील चांगले की वाईट हे किल्ल्याची माहिती किती योग्य देतात यावर नाही तर फोटोसाठी चांगले स्पॉट सुचवतो की नाही यावर ठरवले जातात असे ऐकलंय.
या फोटो पुराणावरून आठवले, विवाहाचे फोटो तर असावेतच. शेवटी आयुष्यभराची आठवण आहे ती, एखाद्या अल्बममध्ये तिची साठवण करण्यात काही वावगं नाही. परवडत असेल तर विडीओ शूटही असावा. पण फोटो काय, कसे, अन किती काढायचे, तसेच नेमके काय टिपायचे हे फोटोग्राफरवरच सोडून देणे उत्तम ना. जर नवरा नवरी फेरे घेताना, हार घालताना, पाया पडताना, जेवताखाता फोटोसाठी पोज द्यायला लागले किंवा फोटो व्यवस्थित अँगलने खेचला जातोय की नाही याकडेच लक्ष द्यायला लागले तर आयुष्यातील सर्वोत्तम दिवस किती ठोकळेबाज पद्धतीने साजरा होईल ना त्यांचा…
आता इथे लग्न हा आयुष्यातील सर्वोत्तम दिवस या उल्लेखावर काही भुवया उंचावल्या असतील तर काही नजरा तिरप्या झाल्या असतील पण त्यावर पुढच्या एखाद्या लेखात..
अरे हो, लग्नावरून आठवले. आमच्या दादाचे लग्न घराजवळच्याच हॉलमध्ये होते. चालत निघालो तर जेमतेम दहा मिनिटांचे अंतर. नवरदेवाला घोड्यावर वा फुलाफुलांच्या गाडीत न बसवता एखाद्या टॅक्सीत कोंबले तरी मीटर पडायच्या आत दारात हजर व्हावे. पण अंड्याने मात्र वरातीसाठी हट्ट धरला. अंगात नृत्यकला असो वा नसो, त्याची तमा न बाळगता पुर्ण जोमात नाचायचे क्षण आपल्या आयुष्यात तुरळकच येतात. लग्नप्रसंगी तरी ही संधी सोडू नये या मताचा अंड्या. त्या दिवशी अंड्याच्या अंगात काय संचारले होते देव जाणे, मात्र आजही त्या नृत्यविष्काराची छायाचित्रे एखाद्याला दाखवली तर मी मद्यप्राशन करत नाही हे पटवणे अवघड होऊन जावे अश्या एकेक डान्सिंग पोज त्यात उमटल्या आहेत. असो, तर सांगायचा मुद्दा हा की, त्याच हॉलमधून निघालेल्या कित्येक वराती आमच्या वाडीच्या प्रवेशद्वारावरून जातात. दुकानातून डोके बाहेर काढले की नाका सहज नजरेस पडतो. त्या दिवशी देखील तेच चित्र. घोड्यावर बसून नवरदेव निघालेत. तरुणवर्ग आजूबाजुने चकाट्या पिटत चाललाय. त्यांनाच लाजवायला म्हणून खास काही काकूंनी फेर धरलाय. दोनचार पोरंटोरं (कदाचित त्यांचीच असावीत) सभोवताली लुडबुडताहेत. नाक्यावरून वळण घ्यायच्या आधी फोटोग्राफरने चौकातल्या उंचवट्यावरची जागा पकडून नेहमीप्रमाणे आवाज दिला आणि दुसर्‍याच क्षणाला इथून तिथून दहाबारा टाळकी हात उंचावत आणि गोंगाट करत त्याच्यासमोर जमली. नाचाच्या हावभावात किंचाळत असलेल्या त्या मुलांवर क्लिकक्लिकाट झाला आणि पुढच्याच वळणाला पुन्हा पांगापांग झाली. फोटोमध्ये आवाज रेकॉर्ड होत नसल्याने खरे तर त्यांना किंचाळायची गरज नव्हती, पण ते तसे का किंचाळावे लागते किंवा का सहजपणे किंचाळले जाते याचा विचार केल्यास बरीच उत्तरे सापडतील असे अंड्याला वाटले.
चलता है, बाकी जे या छायाचित्रणाचे झालेय तेच इतर आवडींचेही. गाणी ऐकण्याची आवड घ्या. कधीतरी शांत मूडमध्ये निवांत पडून गाण्यांचा लुत्फ घेण्यापेक्षा ट्रेन-बसच्या खडखडाटात शोऑफ म्हणून महागातले आयपॉड आणि हेडफोन लाऊन गाणी ऐकली जातात, सोबतीला गप्पा चालू असतात, तेरे पास कौनसा गाणा है याचे डिस्कशन. तर कधी गृहपाठाचा अभ्यास लिहिता लिहिता कानावर ती गाणी आदळत असतात. अंड्यानेही एक दोनदा अश्या प्रकारे गाणी ऐकण्याचा प्रयत्न केला. ट्रेनच्या आवाजाशी स्पर्धा करत आयपॉडचा वोल्युम वाढवला खरे, पण अचानक एका सिग्नलला ट्रेन थांबली आणि कानात जोरदार घुमणारा संगीताचा आवाज, आपण नकळत कानांवर किती अत्याचार करत आहोत याची जाण करून गेला. खट करून ऑफ’चे बटण दाबले आणि त्या क्षणी निर्माण झालेली शांतता मनाला एक आगळाच आनंद देऊन गेली.
मोबाईलगेम सारखा कृत्रिम आनंद जगात दुसरा नसावा. त्यावर अंड्याने न बोललेलेच बरे. फार तर फार चार बाय सहा ईंचाच्या स्क्रीनवर बसल्याबसल्या डोळे फाडत स्वत:चेच रेकॉर्ड मोडत बसायचे. हल्ली तर ग्राफिक्स तंत्रज्ञानाने एवढी सुधारणा केली आहे की रेसिंग आणि फायटींगचे गेम मैदानी खेळांचा आनंद देऊन जातात म्हणे.
चलता है, या आणि अश्या बर्‍याच गोष्टी आहेत, जी आसपास दिसणारी मुले आजकाल सर्रास करताना दिसतात. करताना त्यांच्या चेहर्‍यावर एक आनंद दिसतो, नक्कीच दिसतो. पण का माहीत नाही या अंड्याला तो कृत्रिम भासतो. याला खरेच निर्मळ आनंद म्हणावे का, की फेक आनंद म्हणावे, की जमाना बदल गया है माँ जी बोलून चालवून घ्यावे.
– अंड्या उर्फ आनंद
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे ३ – छंद
“क्या दगडूशेट, सुबह सुबह लॉलीपॉप..”
ह्यॅं ह्यॅं ह्यॅं अंड्या, तू नाही सुधारणार बघ बोलत दगडूने शेवटचा झुरका मारत दातात खोचलेल्या बिडीचे थोटूक रस्त्याकडेच्या गटारात फेकले आणि अण्णाला कटींगचा आवाज देतच आमच्या दुकानात एंट्री मारली.
डोळ्य़ांच्या खाचा अन पोटाचे खळगे, आयुष्यातील खाचखळग्यांचे चेहर्‍यावर उमटलेले प्रतिबिंब, खुरटलेली दाढी अन डोक्यावरची उरलीसुरली चांदी, हसले की गंजलेल्या करवतीसारखी दिसणारी दंतपंक्ती, असा आमचा टिपिकल लोअर मिडलक्लास म्हातारा दगडूशेट. पण जसे गांधीजींचे स्केच काढताना ते चष्म्याशिवाय पुर्ण होऊ शकत नाही किंवा ते कमीतकमी ओळींमध्ये रेखाटताना गोल चेहर्‍यावर एक चष्मा दाखवणे पुरेसे ठरते तसेच आमच्या दगडूरावांचेही व्यंगचित्र (कोण कशाला रेखाटतेय ती पुढची गोष्ट, पण…) रेखाटलेच तर तोंडातली बिडी आणि ती दातात पकडायची स्टाईल मस्ट’च. त्याशिवाय कोणी दगडूचा खरा फोटोही ओळखू नये. सकाळी सकाळी उठून गाड्या धुण्याची ताकद वयोमानानुसार संपली तसे रात्री पावभाजीच्या गाडीवर प्लेटा धुवायचे अन दिवसभर पडेल ते काम. थोडक्यात पोट हातावर पण तरीही उपाशी झोपेन पण चार बिड्या नक्की चोपेन हे त्याने आजवर पाळलेले तत्व. सतत दात काढायच्या सवयीने या दातांनी आजवर काय काय भोगलेय आणि दगडूने काय काय उपभोगलेय हे त्याच्याकडे पाहता प्रथमदर्शनीच लक्षात यायचे.
दगडूकडून कोणतेही काम करवून घ्यायचे असेल तर त्याला एखादे बिडीचे पुडके दिले की बस. तसा म्हातारा वरवर गावंढळ वाटत असला तरी बरेच काम की चीज आहे. म्हणाल तर ‘अक्कल नाही काडीची पण खबर अख्ख्या वाडीची’ यातला प्रकार. बस तुम्ही फक्त सोय करा बिडीची. दगडूसाठी बिडी हे व्यसन नक्कीच नाहिये. त्याची ती सवय झाली असावी, किंवा छंद.. हो, कदाचित छंदच हा समर्पक शब्द ठरावा अश्या आवडीने तो बिड्या फुंकत असतो. लहान मुले जमवलेले रंगीत दगडगोटे अन शंखशिंपल्या जसे आवडीने परत परत बघतात आणि मोजतात तसे याचे अधूनमधून खिशातल्या बिड्यांची मोजदाद चालू असते. एखाद्याने याला वीस रुपये देऊ केले आणि दुसर्‍याने पाच रुपयांचे बिडीचे पुडके, तर बिडी देणार्‍याचे काम हा पहिला करेल. पैश्यांच्या हिशोबाच्या पलीकडे जपला जाणारा हा छंद नाही तर आणखी काय.
जसा अंड्याला एक छंद लागलाय हल्ली, लिखाणाचा. ज्याची सारे मिळून खिल्ली उडवतात तरीही त्याचे मात्र आपले चालूच असते. आताही दगडूने आल्या आल्या माझ्या टेबलावर पडलेल्या वहीकडे एक नजर टाकत विचारले, “काय अंड्याशेट आज शुदलेखन नाही का” लागलीच दुकानातले मामा आणि गण्या दात काढून हसायला लागले.
“अंड्या तू पुस्तक कधी छापतोयस रे” गण्याने उगा उचकवायला खडा टाकला.
“येईल येईल, म्हातारा होईस्तोवर येईल एखादे”, पुढे मामांनी जोडले.
“बस काय मामा एखादे पुस्तक, तेव्हा तर आपला अंड्या मोठा लेखक वगैरे झाला असेल. बालभारतीच्या पुस्तकात त्याच्यावरच एक धडा असेल.” इति गण्या.
“एक सांग अंड्याशेट, हे असे लिहूनशान किती कमाई होती रे” दगडूने मात्र थेट मुद्द्यालाच हात घातला.
“दिवसाला खाऊनपिऊन चार बिड्याची पाकिटे सुटतात” त्याला समजेल असाच हिशोब मी दिला.
बरं बरं करत तो तर कटला, मात्र अंड्या विचार करू लागला. एखादा छंद ज्याचा व्यवसाय देखील होऊ शकतो तर त्याला नेहमी पैश्यातच का मोजले जावे. एखाद्या प्रथितयश लेखकाला त्याच्या लिखाणाची किंमत पैश्यांमध्ये भरमसाठ मिळत ही असेल. मात्र एखाद्या नवोदित किंवा हौशी लेखकासाठी लिखाणातून मिळणारा आनंद त्यापेक्षा जास्त मोलाचा असू शकत नाही का. एखाद्याला विडिओगेम खेळायचा छंद असतो त्याला आपण कधी विचारतो का की अमुक तमुक हायेस्ट स्कोअर करून तुला कुठले मोठे इनाम मिळणार आहे. उलट तो खेळण्यासाठी तू आपलाच वेळ आणि पैसा खर्ची घालत आहेस. हे देखील तसेच नाही का. लिखाण हे छंद म्हणून घेतले तर त्यातून मिळणार्‍या निर्मळ आनंदाला इतर कशाचे मोल आहे का..
सध्या माझ्या या छंदामागे घरचे हात धुवून लागले आहेत याचे मुख्य कारण म्हणजे अंड्या वयात आला आहे आणि त्याच्यासाठी स्थळे यायला सुरुवात झाली आहे. मुलींच्याकडून पहिला प्रश्न हाच विचारला जातो की मुलगा करतो काय यात तो छंद जोपासण्यासाठी म्हणून नाही तर पोटापाण्यासाठी करतो काय हे विचारले जाते. अर्थात यात काही वावगे नाही, लोकांनी ‘आधी पोटोबा मग विठोबा’ बोलत देवाच्या भक्तीलाही दुय्यम स्थान दिले आहे तिथे छंदाचे काय घेऊन बसलात. पण अंड्या मात्र समोरच्या पार्टीचे छंद काय आहेत हे आवर्जून बघणार, नव्हे बघतोच.
पण हे छंद देखील फार फसवे असतात राव. नुकतेच माझ्या चुलत भावासाठी एक स्थळ आले होते. मुलगी होती भली कम्पुटर ईंजीनीअर पण बायोडाटा मध्ये छंद म्हणून चक्क स्वयंपाक टाकले होते. त्याला म्हणालो लागलीच नकार कळव रे बाबा नाहीतर फोटो बघून भुलशील उगाच. स्वयंपाक ही एक कला असते, अगदीच कलागुण अंगात नसले तरी सवयीने जमण्यासारखा असावा. छंद म्हणून कोण जोपासणारी असेल तर वेगवेगळे फसलेले प्रयोग आले. आतड्याचे वेटोळे आणि पोटाचे वाटोळे कोण करून घेणार. पण आजकालच्या मुलींना खरेच हा छंद वाटतो. मला माझ्या भावाचे भवितव्य साफ दिसायला लागले. साधी डाळभात, भाजी, चपाती बनवायचे त्या मुलीचे वांधे असणार म्हणून घरच्या घरी जेवणाच्या जागी पिझ्झा, पराठा अन पाणीपुरीचे बेत आखले जाणार. ते खाऊन आमचे बंधुराज कंटाळले की मग हॉटेलिंग सुरू. ती स्वत: कमावती असल्याने जास्तीच्या खर्चाबद्दल हा काही चकार शब्द काढू शकणार नाही. वरचेवर बाहेर खाणे स्वास्थ्यासाठी चांगले नाही बोलत आरोग्याचा मुद्दा उचलल्यास जेवणात कच्च्या भाज्यांच्या सलाडची काय ती भर पडणार. सरतेशेवटी हार मानत त्याला हवे ते पचवायची मनाची तयारी करावी लागणार किंवा स्त्री-पुरुष समानतेची कास धरत स्वत:ला स्वयंपाकघरात उतरावे लागणार, नाहीतर आयुष्यभर मोलकरणीच्या लाटलेल्या पोळ्या चापाव्या लागणार.
पण आजघडीला लग्नाच्या बाजारातील सर्वात घातक असा छंद कुठला म्हणून विचाराल तर डेली सोप सिरीअल बघणार्‍या मुली. पण या ओळखू येणे कठीण असते राव. मोठमोठ्या ऑफिसात मॉडर्न बनून फिरणार्‍या मुली घरी टी.व्ही.समोर चिकटल्या की कधी त्यांच्या काकूबाया होतात त्यांचे त्यांनाही समजत नाही. पुरेशी काळजी घेतली नाही तर काहीजणींना हा छंदरोग लग्नानंतर ही लागण्याची शक्यता असते. बरं, बदलत्या जमान्याला अनुसरून या मालिकांचा ढाचाही बदलला आहे. आजकालच्या मालिकेत बहुराणी झालेल्या हिरोईनी सासूशी प्रेमाने वागतात मात्र नवर्‍यावर संशय घेतात. त्यामुळे पुरुषांच्या डोक्याचा ताप आणखीनच वाढलाय. एकदा सहज फेसबूकवर मी टाकले, “सिरीअल न बघणारी बायको हवी.” समोरून एका मुलीचे उत्तर आले, “क्रिकेट न बघणारा नवरा हवा.” घ्या राव, आता क्रिकेट म्हणजे आमचे पॅशन की काय बोलतात ते आणिक यांना छंद वाटून राहिला.
फेसबूक वरून आठवले. आजकाल लग्नासाठी स्थळ आले की त्याचे छंदप्रताप बघायला आधी फेसबूक अकाऊंट चेक केले जाते. एखाद्याचे बॅंक अकाऊंट चेक करण्यापेक्षाही जास्त फायदेशीर असते असे म्हणतात. एखाद्याचे कॅरेक्टर तर समजतेच पण त्याच्या आवडीनिवडींचा देखील अंदाज बांधता येतो. एखादा फ्लर्टींग किंवा चमकोगिरीचा छंद बाळगून असणारा त्यात अस्सा पकडला जातो. फ्रेंडलिस्टमध्ये ५०० च्या वर मित्र दिसले की अश्यांना पहिले ब्लॅक लिस्टमध्ये टाकायचे. त्यातही मुले किती आणि मुली किती याचे प्रमाण देखील काही जण लगे हाथ मोजून घेतात. अश्यातच मग एखादा ‘आज का अर्जुन’ निघतो ज्याला पोपट किंवा पोपटाचा डोळा न दिसता केवळ मैनेवरच त्याचा डोळा असतो. जरी निव्वळ आणि शुद्ध मैत्री असली तरी मित्र जमवण्याचा छंद देखील सुखी संसारासाठी वाईटच. प्रेमात कोणी भागीदार बनो ना बनो आपल्याला दिल्या जाणार्‍या वेळेत तरी नक्कीच बनतो.
याच फेसबूकवर स्वताचे वाजवीपेक्षा जास्त फोटो अपलोड करण्याचा छंद असणारे देखील घातकच. नाहीतर लग्नानंतर कुठे फिरायला जा आणि त्या प्रेक्षणीय स्थळाचे सौंदर्य नजरेत साठवण्याऐवजी आपल्या गळ्यात जे स्थळ पडलेय त्याचेच सौंदर्य कॅमेर्‍यात कैद करत राहा. फेसबूक अपडेट्समध्ये चारोळ्या अन कविता जिलेबी सारखे सोडणारे तर या पेक्षाही घातक. त्या तेव्हाच चांगल्या वाटतात, पण एकदा का प्रेयसीची बायको झाली की मग एखाद्या पक्वानातील नेमके मीठ काढून घेतल्यावर जे होईल तश्या त्या चारोळ्या अळणी वाटू लागतात. उगाच नाही आमचे मामा बोलत, “ती लिहिते छान हे मला तिची प्रेमपत्रे वाचून माहीत होतेच पण ती गातेही छान हे लग्नानंतर समजले….. हल्ली मी तिचीच रडगाणी ऐकत असतो.”
गाण्यावरून आठवले, हा गाण्याचा छंद असलेल्या जोडीदाराबद्दल न बोललेलेच बरे. ज्याला झेलता येते त्यानेच या फंदात पडावे. कारण इथे हातावर आठाणे टेकवून पुढे जा बोलायचीही सोय नसते. तसे पाहता आपल्या सर्वांनाच थोडाफार गाण्याचा किंबहुना गुणगुनण्याचा छंद असतो. पण आमच्या वाडीतील सावंत वहिनींना जरा जास्तच होता. सावतांनी पण बघून बघून एक क्लृप्ती योजली. जेव्हा केव्हा वहिनी गुणगुणायला सुरुवात करायच्या हे सहज ऐकले न ऐकल्यासारखे करून त्यांना विचारायचे, ह्म्म काय बोलतेयस.. बस्स.. आपण काहीतरी बोलत नसून तालासुरात गुणगुणत होतो हे आता स्वत:च्या तोंडाने कोण कसे सांगणार. चारपाच वेळा असे घडल्यावर हल्ली म्हणे सावंतवहिनी फारश्या बोलायच्या देखील बंद झाल्यात. हे म्हणजे असे झाले, डास मारायच्या औषधाने झुरळांचाही नायनाट..
चला खूप झाले हे छंदाछंदाचे फंडे.. सहज आठवले म्हणून एक परवाचीच घटना सांगतो..
दादा वहिनीबरोबर शॉपिंग साठी म्हणून अंधेरीला जात होतो. शॉपिंग त्यांचीच, मी सामान उचलायला तेवढा. ट्रेनमध्ये आपसात त्या नवराबायकोंचे बोलणे चालू होते. विषय देखील त्यांचा खाजगीच, म्हणजे वहिनींच्या माहेरचा. तर मी कशाला उगाच मध्ये लुडबुड करा म्हणून थोडासा सरकून आजूबाजूच्या लोकांकडे निरीक्षण करत बसलो होतो. समोरच्याच सीटवर एक प्रेमी युगुल बसले होते. मुलगी कसलेतरी पुस्तक वाचण्यात मग्न होती. कदाचित वाचनाचा छंद असावा. या छंदाबद्दल मात्र अंड्याची काही तक्रार नाही. लोक वाचणारच नाहीत राव तर आपण लिहिणार कोणासाठी. मुलाला मात्र कोणताही छंद दिसत नव्हता. किंचित आश्चर्यच वाटले. किमान चाळा म्हणून हातात मोबाईल तरी अपेक्षित होता. थोडा वेळ तसाच गेला. मध्येच त्याने एक नजर उजवीकडे फिरवली, एक डावीकडे फिरवली. पुन्हा एक नजर उजवीकडे फिरवली. नाही नाही, ट्रेनमध्ये रस्ता क्रॉस करत नव्हता तो. पुढे तर ऐका. तर मग त्याने दोन्ही हातांचे तळवे समोर धरून अलगद बोटे दुमडली आणि कसलेसे निरीक्षण करू लागला. जणू काही एखादी मुलगी नेल पॉलिश चेक करतेय असे वाटले. एक एक बोट निरखून पाहता अचानक एका बोटावर नजर पडून त्याचा चेहरा किंचित उजळल्यासारखा वाटला. तिथेच मला त्याचा डाव कळला. त्या बोटाचे वाढलेले नख खायला म्हणून त्याने ते तोंडाजवळ नेले आणि इतक्यातच…….
फाssट्ट करून एक फटका त्या हातावर पडला. ओशाळल्यागत झाला बिचारा. हात पुन्हा खाली गेला. शेजारून जिथून फटका आला ती त्याच्या बरोबरची मुलगी पुन्हा पुस्तकात आपले डोके खुपसून बसली. मुलाची मात्र चुळबुळ चालूच होती. थोड्यावेळाने त्या मुलाने खिशातला फोन काढून कानाला लावला आणि त्या मुलीला आलोच पाच मिनिटांत बोलून उठला. त्या मुलीला आता तो दिसत नव्हता मात्र माझी नजर त्याच्या मागावरच होती. दारावर थंडगार वारा खात तो उभा होता, कानाला लावलेला फोन केव्हाच परत खिशात गेला होता आणि खिशात घातलेला हात मात्र तोंडात आला होता. एका हाताने ट्रेनचा दांडा पकडून दुसर्‍या हाताची नखं खायची इच्छा तो पुर्ण करत होता. ही सवय नव्हती, हे व्यसन नव्हते, आवडीच्या ही पलीकडे असलेला, हा खरा छंद होता.
– आनंद उर्फ अंड्या
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे २ – फर्स्ट क्लास
आपली मुंबई लोकल आणि भरगर्दीची वेळ. अंड्याने स्कूलबसच्या पलीकडे कधी लांबचा लोकल प्रवास केला नसल्याने अश्या गर्दीला नेहमी प्लॅटफॉर्मवरूनच रामराम करतो. तीन-चार ट्रेना सोडूनही लटकलेली माणसे दिसायची बंद काही होईनात हे पाहून सरळ उजव्या खिशातले तिकिट बाहेर काढून, चुरगाळून, डाव्या खिशात टाकले आणि फर्स्टक्लासचे तिकिट काढायला गेलो. पण बसायला इथेही मिळाले नाही राव. त्यातल्या त्यात कोणाशीही शारीरीक लगट प्रस्थापित न करता उभा होतो यातच काय ते समाधान. पुढचे चार-पाच स्टेशन तसेच डोक्यावरचे हलेडुले हॅंडल पकडून, ते पकडायचे सुख किती रुपयांना पडले याचाच हिशोब करत होतो. सवयीने आजूबाजूला निरीक्षण चालूच होते. एका वयात मुलींचे निरीक्षण करण्यात धन्यता मानायचा हा अंड्या, पण हल्ली मात्र एखाद्या नवीन जागी नेहमीपेक्षा काहीतरी वेगळे बघायला मिळेल आणि त्यावर आपल्यातर्फे थोडीशी शेव भुरभुरून एखादा हटके लेख पाडता येईल हेच विचार डोक्यात जास्त चालू असतात. म्हणून पलीकडच्या कंपार्टमेंट मध्ये दिसून राहिलेल्यां “त्या” त्यांना तिथेच राहू दिले आणि सभोवताली एक नजर फिरवली.
‘वड्डे लोक वड्डी वड्डी बाते’ या उक्तीला अनुसरून एक जण दारापाशी उभा राहून फोनवर स्टायलिश ईंग्लिश झाडत होता. तर त्याच्या जवळच आणखी दोघे आपसात त्याच टोन आणि त्याच भाषेत बोलत होते. एक नजर बसलेल्यांवर टाकली. एक महाविद्यालयीन युवकांचा ग्रूप ईंग्रजी भाषेतच हसत खिदळत होता तर इतर सहप्रवाश्यांपैकी बर्‍याच जणांचे निवांत वृत्तपत्र वाचन चालू होते. इथेही, झाडून सारेच न्यूज पेपर आंग्ल भाषेतील. काही जण ईंग्रजी शब्दकोड्यांमधील गुंतागुंत सोडवत होते तर काही ‘ईकॉनॉमिक टाईम्स’ हे एखादे कॉमिक वाचल्यासारखे एंजॉय करत पैश्यांची गुंतवणूक उलगडवत होते. काही रंगीले पेज थ्री मधील फोटो झरझर चाळत होते. पण अधूनमधून एखादी बातमी मन:पूर्वक वाचत आणि बरोबरच्याला ती दाखवत आपण निव्वळ फोटो बघत नसून आपल्याला ही ईंग्रजी वाचता येते हे सिद्ध करत होते. एकंदरीत वातावरणावरून अंड्याने अनुमान काढले की फर्स्टक्लासची ऑफिशिअल लॅंगवेज ही ईंग्लिशच असावी. हे पाहून एक बाजू पकडून काही न बोलता मुकाट उभा राहिलो. उगाच काही मराठीत बोलायचो आणि सारे जण कुठे हा सेकंडक्लासचे तिकिट काढून फर्स्टक्लासमध्ये तर नाही ना चढला अश्या नजरेने आपल्याकडे बघायचे. त्यापेक्षा नकोच ते. आधीच अंड्याचे ईंग्रजी दिव्य. “व्हॉट इज युअर बोली” तर, “मायबोली इज मराठी..” – एवढेच काय ते जेमतेम. म्हणून एका बाजूला आणखी थोडे सरकून आपले निरीक्षणकाम चालू ठेवले.
काही जण त्या जेमतेम जागेतही मांडीवर छोटामोठासा लॅपटॉप उघडून बसले होते. त्यातील काही निव्वळ फेसबूकगिरी करत होते तर काही ऑफिसचे उरलेले() कामकाज आटोपत होते. दिवसभर कॉप्म्युटरच्या स्क्रीनवर डोळे खपवूनही काही लोकांची कामाची हौस कशी फिटत नाही हा खरा अंड्याला पडलेला प्रश्न. ज्यांना बसायला जागा मिळाली नव्हती ते उभ्या उभ्याच सहा ईंची स्क्रीनच्या मोबाईल मध्ये लागले होते. प्रत्येक जण आपापल्या स्क्रीनवर टिचक्या मारण्यात मग्न होता. जवळच्याच एका स्क्रीनवर मी डोकावलो तर काहीसा विडिओगेम चालू होता. स्क्रीनवर टिचक्या मारत मारतच एका राजकुमाराला पळवले जात होते. ना घोडा ना गाडी, राजकुमार जीव तोडून धावत सुटलाय. जणू काही पाठीमागे वाघ लागलाय की काय असा विचार मी करतच होतो इतक्यात खरेच एक भलामोठा गोरील्ला त्या राजकुमाराच्या मागे लागलेला दिसला. दोघांच्या आकारात इतका फरक की त्याचा एक पाय पडताच राजकुमाराचा चेंदामेंदा निश्चित होता. कधी एखाद्या अडथळ्यावरून उडी मारत, तर कधी एखाद्या पुलाच्या खालून सरपटत, राजकुमार त्याला चकमा देत पळत होता. प्रत्येक वेळी तो गोरील्ला जवळ येतोय हे बघितले की माझ्या हृदयाची धडधड वाढायची. मात्र आता खेळ खल्लास असे वाटू लागताच ऐनवेळी राजकुमार निसटण्यात यशस्वी व्हायचा. पण असे किती वेळ चालणार होते. तो गेम आहे हे विसरून मला खरोखरच त्या राजकुमाराची चिंता वाटू लागली. एका क्षणाला, नाही, आता तर नाहीच वाचत, असे वाटले आणि दुसर्‍याच क्षणी समोरच्या कड्यावरून राजकुमाराने झेप घेतली ती थेट खोल दरीत. “गेम ओवर” ची पाटी स्क्रीनवर झळकायच्या आधीच त्या मुलाने ईंग्रजी आद्याक्षर “एफ” वरून आपली निराशा व्यक्त केली. हा राग स्वतावर होता की त्या गोरील्लावर हे समजले नाही, पण मी मात्र जे एवढा वेळ ‘ना घेणे न देणे’ त्या गेममध्ये गुंतलो होतो त्यातून बाहेर आलो.
एव्हाना अंधेरी आली होती. माझ्या डोळ्यासमोर नाही तर अंधेरी स्टेशन आले होते. गर्दी बर्‍यापैकी ओसरली. पुढे त्याने आणखी एक गेम खेळावा असे राहून राहून वाटत होते, पण तो माझ्या विचारांना धुडकाऊन लावत म्युजिक प्लेअर उघडून गाणी धुंडाळायला लागला. आता तो कानात स्पीकर लाऊन कोणते गाणे ऐकतोय हे ना मला समजत होते ना जाणून घेण्यात रस होता. संगीताच्या तालावर हलणार्‍या त्याच्या टाळक्याला टाटा बाय बाय करत मी रिकाम्या झालेल्या एका सीटवर स्थानापन्न झालो.
माझ्या भोवताली कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांचा एक ग्रूप बसला होता. एके काळी मी असे मुलामुलींचे एकत्र टोळके दिसले की निरीक्षणाने त्यांच्यातील जोड्या ओळखायचा प्रयत्न करायचो. या मागे एक सुप्त हेतू देखील असा असायचा, तो म्हणजे जी मुलगी सिंगल दिसेल तिच्यावर जास्त लक्ष केंद्रीत करा. पण हल्ली मुलामुलींचे आपसातील वागणे बोलणे एवढे खुले झाले आहे की काही अंदाजच येत नाही. मग कधीकधी उगाचच आपण सात-आठ वर्षे लवकर जन्म घेतल्याचे वाईट तेवढे वाटते.
त्या तिथे पुरुषांच्या डब्यात त्यांच्यासमोर हा अंड्याच संकोचून बसला होता. नजर लाजून इथे तिथे भिरभिरत, पण कान मात्र त्यांच्या गप्पांकडे टवकारलेले. प्रथम भाषा अर्थातच ईंग्रजी, पण तिच्या अधेमधे हिंदी शब्दप्रयोग चपलखपणे पेरले जात होते. फर्स्टक्लासची सेकंड लॅंगवेज हिंदी असते हा निष्कर्ष देखील मी लागलीच काढून टाकला. बोलण्याच्या विषयांवरून ईंजिनीअरींग कॉलजची मुले वाटत होती. आतल्या शाखा अंड्याला काही समजत नाहीत. पण जीआरई, कॅट अश्या परीक्षांची नावे घेत उच्च शिक्षणासाठी परदेशी शिकायला जायचा बेत आखला जात होता. माझ्या मावशीचा मुलगाही अशीच एखादी परीक्षा देऊन जर्मनीला गेला होता म्हणून मला ही नावे ऐकून माहीत. मात्र त्याच्यावेळी कुठले शिक्षण घ्यायला कुठल्या युनिवर्सिटीत जात आहे यापेक्षा कुठल्या देशात जात आहे आणि खर्च किती येणार याचीच चर्चा जोरदार व्हायची. या माझ्या समोर बसलेल्या मुलांना मात्र परदेशाचे तितकेसे अप्रूप वाटत नव्हते. जवळपास सार्‍यांचेच उड्डाण निश्चित झाले असावे. शहरातील लोकसंख्या वाढली तरी फर्स्टक्लासमधील गर्दी का वाढत नाही याचा उलगडा मला तेव्हा झाला.
थोड्यावेळाने त्यांचे खाण्याचे डब्बे उघडले गेले. ब्रेडबटर, पोटॅटो चिप्स अन फ्रूट सलाड असले हलकेफुलके आहार बाहेर निघाले. त्यातील दोन मुलींनी आज आमचा फास्ट आहे असे कारण देत आम्ही फक्त सफरचंदाचे दोनचार तुकडे खाणार असे घोषित केले. “जर तुमचा फास्ट आहे तर तुम्ही स्लो ट्रेनमध्ये काय करत आहात” असा एक छानसा पीजे अंड्याच्या मनात आला. पण श्या, बरोबरचे ओळखीचे नसल्याने तो मारता आला नाही याचेच किंचित वैषम्य वाटले. बाकी उपवास नसताना ही यापेक्षा फारसे काही त्या खात असाव्यात असे त्यांच्या शरीरयष्टीकडे पाहून वाटत नव्हते. खाण्याआधी त्यांनी कसलेसे हॅंड सॅनिटायजर काढून हाताला चोळले. याने हाताला लागलेले विषाणू मरतात म्हणे. पण त्यांची डेडबॉडी हातावरच राहते त्याचे काय. उपवासाच्या दिवशी हा असा मांसाहार नको म्हणून हा अंड्या त्यांना अडवणार इतक्यात त्यांनी सपासप दोन फोडी तोंडात टाकून, डबा बंद होउन, पुन्हा बॅगेतही गेला होता.
पुढच्या दोनतीन स्टेशनांवर एकेक करत बरेच जण उतरले. आता त्या ग्रूपमध्ये फक्त दोघेच उरले होते. मुली निघून गेल्याने माझाही आता त्या दोघांच्या गप्पा ऐकण्यातील रस निघून गेला होता. पण काय आश्चर्य, त्यांनी तोंड उघडले आणि चमत्कारच झाला. दोघे ही अस्खलित मराठीत बोलत होते. थोड्यावेळापूर्वी हेच दोघे फुल्ल ऑफ अ‍ॅक्सेंट ईंग्लिश झाडत होते यावर विश्वास बसणे कठीण व्हावे इतके शुद्ध मराठी. अंड्याला एकदम त्यांच्या मराठी असण्याचा अभिमान वाटू लागला. त्यांच्याकडे मी अंमळ कौतुकानेच बघू लागलो. त्यांनाही हे समजले असावे. थोडेसे हसले ते माझ्याकडे बघून. तसेही मागे कोणी तरी मला म्हणाले होतेच, ‘अंड्या तू तर चेहर्‍यावरूनच मराठी वाटतोस बे..’ याची सहज आठवण झाली.
दोघांतच काय गप्पा मारणार असा विचार करत त्यांनी आपापली हत्यारे, म्हणजेच आपापले स्मार्टफोन बाहेर काढले. एक मुलगा माझ्या बाजूला बसला होता तर एक समोर. समोरच्याच्या चष्म्यामध्ये मला त्याच्या मोबाईलची भलीमोठी स्क्रीन दिसत होती. काही ओळखीचे रंग चकाकले म्हणून पाहतो तर मगासचाच राजकुमार आणि गोरील्या माकडाचा जीवघेणा खेळ. आता परत नको त्यात गुंतायला म्हणून शेजारच्या मुलाच्या फोनवर नजर टाकली तर अरे देवा, तिथेही तेच सुरू. फरक इतकाच की इथे गोरील्याच्या जागी काही मोठाले कावळे त्या राजकुमाराच्या पाठी लागले होते. पुन्हा तो राजकुमार तसाच जीव तोडून धावत होता. नदीनाले, डोंगरदर्‍या पार करत त्या राक्षसी कावळ्यांपासून आपला जीव वाचवत. पण पुन्हा एकदा त्याच मनहूस कड्याच्या टोकावर येऊन घाईघाईत पलीकडे झेप घेणे न जमल्याने राजकुमार पुन्हा एकदा गतप्राण, पुन्हा एकदा गेम ओवर. पण या मुलाने मात्र कोणताही अपशब्द न वापरता पुन्हा नवीन गेम सुरु केला. मराठी संस्कार. मन पुन्हा भरून आले. पुन्हा अंमळ कौतुक वाटले.
पुढचे तीन चार डाव फिरून फिरून तेच होत होते. त्या कड्याच्या कडेला येईपर्यंत कावळे अगदी जवळ आल्याने घाईघाईत मारलेली उडी फसणे आणि राजकुमाराचा गेम ओवर. मला आता त्या पुढे काय गेम आहे, कसा रस्ता आहे, काय घडत असेल याची फार उत्सुकता लागून राहिली होती. समोरच्या मुलाने हार मानून गेमच बदलला होता. मात्र त्याच्या राजकुमाराच्या मागे निदान गोरील्ला तरी लागला होता, पण माझ्या शेजारच्याचा राजकुमार कावळ्यांना कशाला घाबरत आहे हे काही अंड्याला समजत नव्हते.
पाचव्यांदा जेव्हा तो त्या कड्यापाशी येऊन पुन्हा तसाच खाली दरीत कोसळला तेव्हा मी न राहवून त्याला म्हणालो,
“अरे मार ना त्यांना मागे पलटून…”
समोरचा मुलगा देखील माझ्याकडे आश्चर्याने बघायला लागला.
बाजूचा गोंधळून जाऊन म्हणाला,
“ऐसे नही मार सकते यार..”
त्या क्षणाला आम्हा दोघांच्या नजरेत एकच भाव होते. तो माझी कीव करत होता आणि मी त्याची…
– अंड्या उर्फ आनंद
यावर आपले मत नोंदवा
अंड्याचे फंडे १ – रायटर अंड्या
रविवारची रटरटीत दुपार. कोण निघणार बाहेर त्या उन्हात. एकीकडे सारी दुनिया मस्त आरामात. आमचेच दुकान तेवढे खुले. म्हणून हा अंड्या तेवढा व्यस्त आपल्या कामात. अर्थात, दुकानात दुपारच्या वेळेला फारसे कोणी येण्याची शक्यता नसल्याने आराम हेच एक काम. पण भिंतीला तुंबड्या लाऊन बसेल तर तो अंड्या कसला. हल्ली फावल्या वेळेत माझे काही ना काही खरडवणे चालूच असते. दुकानाच्या दारात काऊंटरवर बसल्या बसल्या कधी मी आकाशातल्या पाखरांकडे बघून एखादी चारोळी रचतो, तर कधी समोरच्या चाळीतले एखादे पाखरू नजरेस पडल्यास त्याच कागदावर शेरोशायरी उतरते. पान भरभरून निबंध मी कधी शाळेतही लिहिला नव्हता. किमान १५० शब्दांची डिमांड असल्यास फार फार तर १५२ शब्दांचा सप्लाय करायचो. दोन जास्तीच्या मार्कांसाठी म्हणून चार अतिरीक्त ओळी खरडणे कधीही अंड्याच्या तत्वात बसले नव्हते. पण आजकाल आंतरजालावर लिहायची सवय लागल्यापासून अंड्याचे लिखाण फुल्ल फॉर्मात आले आहे. कारण कितीही फुटकळ लिखाण का असेना स्वताहूनच प्रकाशित करायची सोय असल्याने आणि काहीही खरडले तरी पाचपन्नास वाचक आणि दोनचार प्रतिक्रिया कुठे जात नसल्याने दिसला कागद-पेन कि बोटे नुसती शिवशिवायला लागतात.
तर सांगायचा मुद्दा हा की आजही असाच हा अंड्या दुरेघी ओळींच्या वहीत डोक्यात आलेला नवीन विषय शब्दांकित करत होता. आता हा नवीन विषय काय ते एवढ्यात विचारू नका, ते समजेलच पुढच्या लेखात, आणि दुरेघी बिरेघी वही नि काय असा प्रश्न मनात आला असेल तर तो देखील विचारायच्या आधीच सांगतो की त्याने अक्षर सुधारते असे म्हणतात. पण अक्षर सुधारणे म्हणजे कॉम्प्युटरची एक कळ दाबून फॉंट चेंज करण्याएवढे साधेसोपे नसल्याने ते गेले पंधरावीस वर्षे सुधारतेयच.
तर सांगायचा मुद्दा हा की हा अंड्या कानामात्रा एक करून पुर्ण एकाग्रतेने आपले लिखाण करत असताना तिथे एक गिर्हाईक आले. म्हटलं तर गिर्हाईक अन म्हटले तर वाडीतलेच काका जे बघावे तेव्हा या अंड्यालाच गिर्हाईक करत असतात. अमावस पुनवेसारखे महिन्याला दोनदा काय ते भेटतात पण बघावे तेव्हा एकच प्रश्न – काय अंडेराव, काय चालू आहे मग सध्या
याच्या आधी माझे शिक्षण सोडून चार वर्षे झाली हे त्यांना चाळीस वेळा सांगून झाले तरी लहान मुलांना विचारल्यासारखे “कितवीला आहेस” हा त्यांचा प्रश्न माझा पिच्छा काही सोडत नव्हता. पण सध्या माझ्या वाढत्या अंगाकडे पाहता अन हल्ली मी वाडीत फुल्लपॅंट घालून फिरायला लागल्यापासून त्यांनी प्रश्न तेवढा बदलला आहे, मात्र तो विचारायची तर्‍हा नाही.
“कसले काय, तुम्हीच बघा त्या वहीत मारलेल्या रेघोट्या”, दुकानातले मामा माझ्या डोक्यात टपली मारून अन काकांना चावी देऊन जेवायला बाहेर पडले. इथे चावी म्हणजे दुकानाची चावी नाही तर अंड्याच्या डोक्याची भुरजी करायला काकांना एक मुद्दा देऊन गेले.
“कसले रे हे अक्षर आनंदा, कोंबडीचे पाय जणू”,
अंड्याने देखील आजवर कधी दावा केला नव्हता की त्याचे अक्षर म्हणजे मोतियांचे फुललेले ताटवे आहेत, पण कोंबडीचे पाय हि उपमा म्हणजे कायच्या काय राव. एखाद्या चिकन तंदूरी खाणार्‍यालाच ठाऊक कोंबडीच्या पायांतील सौंदर्य म्हणजे काय ते.
चालायचंच, तर सांगायचा मुद्दा हा की आता त्यांची गाडी माझ्या अक्षरावर घसरण्याआधी मीच स्वताहून माझी बाजू मांडत विषय रुळावर आणने गरजेचे होते आणि स्वताची इज्जत राखणेही. कम्पुटर जवळ असता तर सरळ एखादे मराठी संकेतस्थळ उघडून तिथे माझ्या नावासकट छापलेला लेखच दाखवला असता. सोबतीला ‘वाह बे अंड्या, छानच लिव्हलेस की’ छाप प्रतिसाद देखील न चुकता त्यांच्या डोळ्याखालून जातील याची काळजी घेतली असती. पण ते या घडीला शक्य नाही तर आता तोंडी परीक्षाच देउया म्हणून म्हणालो, “लिहितो आजकाल मी काका” (हा डायलॉग मारताना उगाचच शत्रुघ्न सिन्हासारखे उजव्या हाताने डाव्या छातीला बाम चोळल्यासारखे केले.)
“हो का.. दिसतेयच ते.. पण वाचता स्वत:ला तरी येतेय का” काकांची नजर अजूनही माझ्या कोंबडीच्या पायांवरच अडकली होती तर..
आईशप्पथ या काकांच्या (हे मनातल्या मनात) आणि पुढे शत्रूच्या स्टाईलमध्येच खामोश बोलावे असे ही क्षणभर वाटून गेले,
“अहो काका, मी कॉम्प्युटरवर ईंटरनेट वापरून “मायमराठीबोलीभाषाडॉटकॉम” नावाच्या एका मराठी संकेतस्थळावर लिहितो.”
“काय आहे हे ‘मामबोभा’ अन किती जण तिथे वाचतात
हायला हे सहिये राव, काकांना लगेच शॉर्टफॉर्म देखील जमला, असे मनातल्या मनात मी आश्चर्य व्यक्त केले आणि चेहर्‍यावर मोठेपणाचा आव आणत उत्तरलो, “तरी लाखभर वाचक वाचतात.”
“हॅ हॅ हॅ…” इति काका.
नक्की ‘ह’ च्या बाराखडीतले कोणते मूळाक्षर मांडावे याबाबत अंड्या किंचित द्विधा मनस्थितीत पण ते असेच काहीसे नाटकीय हसले.
मनातल्या मनात “ओ काका, कशाला उगाच चावतायत” अन प्रत्यक्षात “अहो काका, खरेच एवढे जण वाचतात” इति अंड्या.
“छ्या, काहीही बोलू नका अंड्याशेठ. भारताची लोकसंख्या काय, त्यात मराठी माणसाचा टक्का तो केवढा, त्यातही वाचनाची आवड हल्ली कोणाला, वेळात वेळ काढून ती जपणारे कितीसे, वृत्तपत्र वगळता इतर सटरफटर कथा कादंबर्‍या वाचणारे किती, अन भेटलेही असे काही तरी त्यापैकी कॉम्प्युटर आणि ईंटरनेट किती जणांकडे असेल नसेल, जे काही असेल त्यांची संख्या हजारात तरी जाईल का अन गेली तरी त्यांना जगातले सारे विषय वाचायचे संपले म्हणून ते तू लिहिलेले वाचायला येतील का अन गेली तरी त्यांना जगातले सारे विषय वाचायचे संपले म्हणून ते तू लिहिलेले वाचायला येतील का म्हणे लाखभर वाचक….. हॅ हॅ हॅ…”
“अहो काका… ओ काका… ओ ऐका ना.. अहो जगभरातून, ईंग्लंड अमेरिका चीन जपान अन कुठून कुठून मराठी लोक वाचायला जमतात. एकदा तुम्हीही या, वाचून तर बघा.. ओ काका…” माझ्या लिखाणाच्या उत्साहावर चूळ मारून जाणार्‍या काकांच्या पाठमोर्‍या मुर्तीला मी काकुळतीला येऊन हाका मारत होतो.. पण ऐकतील ते काका कसले. “काका मला वाचवा” बोलणार्‍याचे ऐकले नाही तर “काका माझे वाचा” बोलणार्‍याला ते दाद देणार आहेत होय. अजून दोनचारदा “काका काका” अश्या हाका मारल्या तर “काक: काक:” असे ऐकून उगाच कावळे जमा व्हायचे या भितीने मग मीच आवरते घेतले.
काका गेले आणि पाठोपाठ माझ्या लिखाणाचा या भूतलावरील पहिला अन आतापर्यंत तरी एकलाच असलेला पंखा दिगंबर धायगुडे दुकानात आला. याच्या ओल्ड फॅशन नावावर जाऊ नका. ते याला आजोबांकडून वारसा हक्काने मिळाले आहे. पोरगा मात्र अगदी फिल्मी किडा. सिनेमाची याला इतकी आवड इतकी आवड म्हणू सांगू की हिमेश मियांची सारी गाणी तोंडपाठ याची यावरूनच काय तो अंदाज बांधा. स्वतादेखील अभिनय, गाणी, संवादबाजी, नृत्य अश्या नाना आवडी पदरी बाळगून आणि म्हणूनच, एक कलाकारच एका कलाकाराला ओळखू शकतो या उक्तीला अनूसरून आम्ही दोघे एकमेकांचे चाहते.
दुकानात त्याची एंट्री नेहमीसारखी डायलॉग मारतच झाली,
जो आगे देख के चलता है,
लोग उसे पीछे से मारते है..
(त्यानंतर एक भला मोठा पॉज, समोरच्याला पहिल्या दोन ओळींचा अर्थ समजण्यासाठी दिलेला हा वेळ, आणि पुन्हा एकदा त्याच ओळी)
जो आगे देख के चलता है,
लोग उसे पीछे से मारते है..
जैसेही वो उन्हे जवाब देने पीछे पलट जाता है,
वही लोग उसके आगे निकल जाते है…
(अन लगोलग टाळी द्यायला वर केलेला हात)
“काय खरं नाही दिग्याशेट, आज सकाळी सकाळीच इम्रान हाशमी”, मी त्याच्या टाळीसाठी वर केलेल्या हाताखाली माझा हात अलगद आणत म्हणालो.
“सकाळी नाही रे काल रातच्याला, डर्टी पिच्चर तिसर्‍याला, पण हा भाई आपला वर्जिनल डायलॉग बरं का..
तुला म्हणून सांगतो बे अंड्या, पिच्चर फक्त तीन गोष्टींमुळे चालतंया बघ – कथा, पटकथा आणि च्यामारी संवाद. याच्यातच जर लोच्या असेल तर हिंदीतली ‘विद्या मालन’ असो वा आपली “ताई सामानकर”.. कोणी वाचवू शकत नाही. पिच्चर कितीभी डर्टी असला तरी तो चारच दिवसांत धुतला जातो बघ..”
इथून सुरु झालेल्या दिग्याने मला पुढच्या अर्ध्या तासात तीन तासांचा हिट सिनेमा सुपरहिट कसा बनवायचा याचे असे काही धडे दिले की आमचे फुल्ल अ‍ॅंड फायनल ठरलेच. हिरो आमचा “कुमार, कपूर नाहीतर खख.. खख.. खान” असणार. हिरोईनच्या जागी “कतरीना किंवा करीना” ला उचलणार. दिग्दर्शक म्हणून जोहरांच्या “करण” ला चान्स देणार. तर सांगायचा मुद्दा हा की प्रमुख कलाकारांच्या “क” च्या बाराखडीला कुठेही तडा जाऊ न देता कथा-पटकथा-संवाद अशी तिहेरी भुमिका निभावत लवकरच हा “अंड्या कपूर” मोठ्या पडद्याच्या मागे पदार्पण करणार आहे.
तळटीप – गीतकार म्हणून आपला अंड्या का नाही असा प्रश्न ज्या माझ्या होणार्‍या चाहत्यांना पडला असेल त्यांना एवढेच सांगू इच्छितो की खुद्द अंड्यानेच फुल्ल विनम्रतेने यांस नकार दिला, कारण आजकालच्या गाण्यांमध्ये असते काय तर, ढिंकचिका ढिंकचिका, चित्ता ता चिता चिता, चित्ता ता, ता रे….
– आनंद उर्फ अंड्या
ती आणि मी – सुख म्हणजे आणखी काय असते (8)


Please enable javascript.

Virendra Sehwag Trolls Pakistani Commentator Zaid Hamid | पाकिस्तानने अक्कलेचे तारे तोडले, सेहवागच्या उत्तराने झाली बोलती बंद
हॅलो, तुम्ही मटा IE11 व्हर्जनमध्ये पाहत असल्याचं दिसतं. मटा ही वेबसाइट ऑप्टिमाईज करण्यात आली असून एज आणि क्रोम ब्राऊजरमध्ये सर्वोत्तम चालते. कृपया तुमचं ब्राऊजर अपडेट करा.
मटा ऑनलाइनची २५ वर्षे
पाकिस्तानने अक्कलेचे तारे तोडले, सेहवागच्या उत्तराने झाली बोलती बंद
Virendra Sehwag Tweet: भारतीय दिग्गज ओपनर वीरेंद्र सेहवाग ने पाकिस्तानी टीव्ही होस्टला ट्रोल केले. आपल्या ट्विटमध्ये, होस्टने आशिष नेहराचे भालाफेक करणारा म्हणून वर्णन केले होते आणि अर्शद नदीमकडून हरल्याचा दावा केला होता.
मुंबई-सुल्तान का मुलतान म्हणून ओळखला जाणारा भारतीय माजी सलामीवीर विरेंद्र सेहवाग (Virendra Sehwag) त्याच्या ट्विटमुळे, सोशल मीडियावरील विविध पोस्टमुळे अनेकदा चर्चेत येतो. त्याचा खोडकरपणा, त्याची बोलण्याची शैली, रोखठोक मत, एखाद्याची खिल्ली उडवणे यामुळे विरू नेहमीच सर्वांच्या चर्चेचा भाग बनतो. यावेळेस ही विरुचं असचं एक ट्विट व्हायरल झाले आहे.
पाकिस्तानातील एका उत्साही समालोचकाने भारताचा माजी वेगवान गोलंदाज आशिष नेहराला भालाफेक करणारा संबोधले. एवढेच नाही तर पाकिस्तानी भालाफेकपटू अर्शद नदीमने आशिष नेहराला हरवून बदला घेतल्याचेही त्याने आपल्या ट्विटमध्ये सांगितले. यानंतर वीरेंद्र सेहवागने त्याला जबरदस्त ट्रोल केले आहे.
इतका मोठा धोका तोही थेट पाकिस्तानविरुद्ध; भारतीय संघाने आशिया कपसाठी पाहा काय केले
पाकिस्तानी समलोचाक झैद हमीदच्या ट्विटचा स्क्रीनशॉट शेअर करत भारताचा माजी सलामीवीर वीरेंद्र सेहवागने लिहिले –"चिचा, आशिष नेहरा सध्या ब्रिटनमध्ये पंतप्रधान निवडणुकीची तयारी करत आहे. सो चिल" विरूच्या या ट्विटवर अनेक प्रतिक्रिया येत आहेत. मोठ्या प्रमाणावर ट्रोल झाल्यानंतर झैद हमीदचे ट्विटर अकाउंट भारतात काढून टाकण्यात आले आहे.
वास्तविक, झैद हमीद नावाच्या समालोचकाने पाकिस्तानी भालाफेकपटू अर्शद नदीमचे (Arshad Nadeem) कौतुक करणारे ट्विट केले होते. त्यात त्याने आशिष नेहराला हरवून अर्शदने बदला घेतल्याचे सांगितले. त्याने लिहिले - "आणि, हा विजय आणखी नेत्रदीपक बनला आहे तो म्हणजे पाकिस्तानी खेळाडूने भारतीय भालाफेकपटू आशिष नेहराला वाईटरित्या हरवले. गेल्या सामन्यात आशिषने अर्शद नदीमचा पराभव केला होता. काय अप्रतिम बदला घेतला आहे."
तेंडुलकर घराण्यात वाजले सनई चौघडे, सचिनचा फेटा तर साराची मेहंदी चर्चेत
कदाचित अर्शदने नीरज चोप्राचा (Neeraj Chopra) पराभव करून सुवर्णपदक मिळवले, असे तो इथे सांगू पाहत असावा. अर्शदने ९० मीटरपेक्षा जास्त फेक करून राष्ट्रकुल स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले होते. मात्र, नीरच चोप्रा दुखापतीमुळे या स्पर्धेत भाग घेऊ शकला नाही. दुसरीकडे नीरज चोप्राने पाकिस्तानी अर्शदला मागे टाकत जागतिक स्पर्धेत रौप्यपदक जिंकले, तर टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये चॅम्पियन ठरला.
महत्वाचे लेखAsia Cup 2022: भारतीय संघात निवड झाली नाही; ईशान किशन सोशल मीडियावर स्पष्टच बोलला, म्हणाला...
Marathi News App: तुम्हालाही तुमच्या अवतीभवती होत असलेल्या बदलांमध्ये सहभागी व्हायचं आहे सिटिझन रिपोर्टर अॅप डाउनलोड करा आणि रिपोर्ट्स पाठवा.
ताज्या बातम्यांसह अपडेट राहण्यासाठी लाइक करा Maharashtra Times फेसबुकपेज
नाशिक माझा मित्र गेलाय, आज कोणताही आनंदोत्सव नाही; सत्यजीत तांबे मानसच्या एक्झिटने व्यथित
ADV- मोबाइल फोनवर दिवसाचे ट्रेंडिंग डील- सर्वात कमी किमतीत परवडणारे 4G फोन मिळवा
क्रिकेट न्यूज हात फ्रॅक्चर झाला तरीही बॅटींगला उतरला, एका हाताने तीन चौकार मारले अन्...
रत्नागिरी भरधाव एसटी आली आणि घात झाला.. तिचा तो प्रवास अखेरचा ठरला, गुहागर सुन्न
बुलढाणा बुलडाण्यात बनावट नोटांचं मोठं रॅकेट उघड, १ कोटी १४ लाखांच्या नकली नोटा अन् बनावट सोनंही जप्त...
मुंबई आदित्य ठाकरेंची शिवाजी पार्कातील आर्ट फेस्टिवलला भेट, ऐतिहासिक तलवार घेतली हाती
देश प्रेम, ब्रेकअप अन् बदला.. तरुणीला रस्त्यात गाठलं, कारमधून रॉड काढला, अंगाचा थरकाप उडवणारी घटना
नाशिक मानस पगारचं निधन दुर्दैवी, सहकाऱ्याचा आठवणीत सत्यजीत तांबे भावुक
मुंबई कॉलेजच्या बाहेरच दोघांनी विद्यार्थ्याला गाठलं, चाकू काढला अन्... चेंबूर हादरलं...
सौंदर्य Highlighter For Hair :केसांना डॅमेज न करता मिळवा ट्रेंडी लुक्स, अनेक रंगांच्या शेडमध्ये उपलब्ध
फॅशन Fish cut Petticoat: स्लिम आणि परफेक्ट लूकसाठी ट्राय करा हा पेटीकोट; साडीसोबत सुद्धा ट्राय करून पहा
हेल्थ मुळव्याध,पोट साफ न होणं, मधुमेह शरीर आतून पोखरणारे 20 रोग मुळापासून उपटतात या 6 गोष्टी
टीव्हीचा मामला VIDEO:मला पैसे नको...पठ्ठ्याची डील ऐकून सगळे शार्क चक्रावले, शार्क टँक इंडियामध्ये नेमकं घडलं तरी काय
टीव्हीचा मामला तो खास क्षण आलाच अभिनेत्री वनिता खरात अडकली विवाहबंधनात, चाहत्यांकडून शुभेच्छांचा वर्षाव
नियमित महत्त्वाच्या बातम्या हव्या आहेत..
एक नजर बातम्यांवर : महाराष्ट्रग्लोबल महाराष्ट्रसंपादकीयलाइफस्टाइलहसा लेकोदेशअर्थसिनेमॅजिकइन्फोटेकफोटोगॅलरीविदेशक्रीडाप्रगती फास्टभविष्यव्हिडिओ
ओह... तुम्ही ऑफलाइन आहात


साने गुरुजींचे 30+प्रसिद्ध अनमोल विचार | Sane Guruji Suvichar In Marathi - Marathi Varsa

साने गुरुजींचे 30+प्रसिद्ध अनमोल विचार | Sane Guruji Suvichar In Marathi
आईचे प्रेम जिथे असेल ती झोपडी राज राजेश्वरीच्या ऐश्वर्या लाही लाजवील, हे प्रेम जिथे नाही ते महाल व दिवाणखाने म्हणजे स्मशानेच होत.
आजकाल जगात भलत्याच गोष्टींना महत्त्व आले आहेत, वास्तविक ज्या गोष्टींना महत्त्व दिले पाहिजे त्यांना कोणीच देत नाही, मुख्य महत्त्व माणुसकीला आहे.
आपले मन म्हणजे एक महान जादुगार व चित्रकार आहे, मन म्हणजे ब्रह्म सृष्टीचे तत्त्व आहे.
एका ध्येयाने बांधलेले कोठेही गेले तरी ते जवळच असतात.
करी मनोरंजन जो मुलांचे, जडेल नाते प्रभूशी तयाचे.
कला म्हणजे परमोच्च ऐक्य.
कला म्हणजे सत्य, शिव आणि सौंदर्य यांचे संमेलन.
कीर्ती हे उद्याचे सुंदर स्वप्न आहे, पण पैसा हि आजची भाकर आहे.
जगात कोणीही संपूर्ण स्वतंत्रपणे सर्व ज्ञान शोधून काढले आहे असे नाही.
जिकडून जे घेता येईल, ज्यांच्यापासून जे शिकाता येईल ते आदराने घ्या.
जुन्या जीर्ण शीर्ण रूढी आज कशा चालतील लहानपणीचा अंगरखा मोठेपणी मुलाला कसा होईल
जे सत्य असते ते काळाच्या ओघात टिकते, असत्य असते ते अदृश्य होते.
ज्ञान म्हणजे ध्येयासाठी शून्य होणे, ज्ञान म्हणजे चर्चा नव्हे, वादही नव्हे आणि देह कुरवाळणे म्हणजे ज्ञानही नव्हे, ध्येयासाठी देह हसून फेकणे म्हणजे ज्ञान.
ज्यांच्या भावना कशानेही हेलावत नाहीत, ती काय माणसे म्हणायची.
दुसऱ्याला हसणे फार सोपे असते पण दुसऱ्या करिता रडणे फार कठीण असते, त्याला अंत:करण असावे लागते.
ध्येय जितके महान तेवढा त्याचा मार्गही लांब व खडतर असतो.
ध्येय सदैव वाढतच असते.
निर्बालांना रक्षण देणे हीच बाळाची खरी सफलता होय.
निसर्गावर प्रेम करा, निसर्ग आपली माता आहे.
प्रत्येक व्यक्तीच्या जीवनात दु:ख असते दु:ख गिळून आनंदी राहणे हीच खरी माणुसकी.
प्रेमाचे नाते सर्वात थोर आहे.
भूतकाळातील काही गोष्टी आता चुकीच्या वाटल्या तर त्या दूर न करणे म्हणजे भूतकाळाचा अपमान आहे. भूतकाळातील भ्रामक गोष्टी जर तशाच पुढे चालवू तर ते उचित नाही. तो भूतकाळाचा गौरव नाही. तो पूर्वजांचा गौरव नाही. उलट त्या थोर पूर्वजांचा अपमान करण्यासारखे आहे.
भेदावर अभेद हेच औषध आहे.
मेघ सारे पाणी देवून टाकतात, झाडे फळे देवून टाकतात, फुले सुगंध देवून टाकतात, नद्या ओलावा देवून टाकतात, सुर्य चंद्र प्रकाश देतात जे जे आहे ते ते सर्वांनी मिळून उपभोग घेऊ.
मोतांच्या हारापेक्षा घामाच्या धरांनीच मनुष्य शोभतो.
सदाचार हा मनुष्याचा खरा अलंकार आहे.
सुधारणा करण्याचे अनेक मार्ग असतात.
सूर्याच्या किरणांनी ज्याप्रमाणे बर्फाच्या राशी वितळतात, त्याप्रमाणे अहंकाराच्या राशी प्रेमाच्या ओलाव्याने वितळतात.
स्वातंत्र्य म्हणजे स्वैराचार नव्हे, स्वातंत्र्य म्हणजे जबाबदारी.
हृदयात अपार सेवा भरली कि सर्व मित्रच दिसतात.
मित्रोंना तुम्हाला हा मराठी वारसा चा लेख जर आवडला असेल तर आम्हाला Facebook वर Like आणि share नक्की करा. या वरील लेखात जर तुम्हाला काही चुकीचे वाटत असेल तर कमेंट बॉक्स मध्ये आम्हाला त्याची माहिती द्या आम्ही हा लेख अपडेट करत राहू.
Sant Gadge Baba Suvichar in Marathi | संत गाडगे महाराजांचे सर्वश्रेष्ठ विचार
Lokmanya Tilak Quotes in Marathi | लोकमान्य टिळक यांचे प्रेरणादायी सुविचार
इंस्टाग्राम रील्स मधून पैसे कसे कमवायचे
Affiliate Marketing मधून पैसे कसे कमवतात
फेसबुक वरून पैसे कसे कमवता येतात
कार मधून पैसे कसे कमवतात
ब्लॉग कमी कालावधीत लोकप्रिय कसा बनवतात | How to Start a Blog in Marathi
Students घर बसल्या पैसे कसे कमवू शकतात


साचा:रेमा नोंदी - विकिपीडिया

प्रवेश करा(लॉग इन करा)
(साचा:Railway line legend या पानावरून पुनर्निर्देशित)
वापरातील मार्ग वापरात नसलेला मार्ग बोगदा वापरातील वापरात नसलेला बोगदा
अपंगांसाठी सोय असलेले स्थानक
बंद असलेले किंवा अजून न सुरू झालेले स्थानक
फलाट बदलून दुसरा मार्ग धरण्याचे जंक्शन
बंद असलेला किंवा सुरू न झालेला मालधक्का
बंद असलेल्या मार्गाशी जंक्शन
दुसऱ्या रेल्वे मार्गावरून पूल
त्रिकोणी मार्ग असलेले जंक्शन
द्रुतगती मार्ग (ब्रिटिश चिन्ह)
शेवटचा बदल ५ डिसेंबर २०२२ तारखेला २०:३२ वाजता झाला
या पानातील शेवटचा बदल ५ डिसेंबर २०२२ रोजी २०:३२ वाजता केला गेला.
इतर काही नोंद केली नसल्यास,येथील मजकूर CC BY-SA 3.0च्या अंतर्गत उपलब्ध आहे.


व्हेप ज्यूस बॉटल भरणे कॅपिंग मशीन - व्हायलिक्विडफिलिंगमॅचिन डॉट कॉम

स्वयंचलित लिक्विड फिलिंग उपकरणे
ड्रॉपर बाटली भरणे मशीन
तेल आवश्यक तेल भरणे
आय ड्रॉप फिलिंग मशीन
नेल पॉलिश फिलिंग मशीन
फार्मा लिक्विड फिलिंग मशीन
सॉस पेस्ट फिलिंग मशीन
व्हेप ज्यूसची बाटली भरणे कॅपिंग मशीन
व्हेप ज्यूसची बाटली भरणे कॅपिंग मशीन
हे मशीन प्रामुख्याने ई-लिक्विड भरण्यासाठी विविध गोल आणि सपाट काचेच्या आणि प्लास्टिकच्या बाटल्यांमध्ये भरण्यासाठी 5--30० मिलीलीटरपर्यंत उपलब्ध आहे. उच्च सुस्पष्टता कॅम स्थितीत, कॉर्क आणि कॅपसाठी नियमित प्लेट प्रदान करते; प्रवेगक कॅम कॅपिंग हेड्स वर आणि खाली जात आहे; सतत टर्मिंग आर्म स्क्रू सामने; परिमाणवाचक पंप उपाय भरून खंड; आणि टच स्क्रीन सर्व क्रिया नियंत्रित करते. बाटली नाही भरणे आणि कॅपिंग नाही. बाटलीमध्ये प्लग नसल्यास बाटलीमध्ये प्लग सापडल्याशिवाय तो टॅप करु नये. उच्च स्थानाचा फायदा घेणारी मशीन.
1) रेखीय प्रकारात सोपी रचना, स्थापना आणि देखभाल सुलभ.
2) वायवीय भाग, इलेक्ट्रिक भाग आणि ऑपरेशन भागांमध्ये प्रगत जगातील प्रसिद्ध ब्रँड घटकांचा अवलंब करणे.
)) मल्टी-फेल्युअर प्रॉम्प्ट फंक्शन (जसे की डिप्रेशन, फिलिंग नाही आणि इन्सर्टिंग प्लग इ.).
)) उच्च स्वयंचलितकरण आणि बौद्धिकीकरण चालू आहे, कोणतेही प्रदूषण नाही
)) एअर कन्व्हेयरशी जोडण्यासाठी लिंकर लावा, जो कॅपिंग मशीनद्वारे थेट इनलाइन होऊ शकेल
ग्राहकांच्या बाटलीच्या आकारानुसार सानुकूल बनविला. बाटली गोल बाटली, चौरस बाटली असू शकते
तयार करण्यासाठी सामग्री व्हिस्कोसिटीनुसार सिस्टम भरणे .हे पिस्टन कठोरपणे भरता येते, हॉपर आणि पेरिस्टालिटिक पंप फिलिंगसह पिस्टन असू शकते. हे द्रव, पेस्ट आणि मलई योग्य आहे.
प्लास्टिक बाटलीसाठी अंतर्गत स्टेशन आणि काचेच्या बाटली ड्रॉपरसाठी तीन स्टेशन. वेगवेगळ्या प्रकारच्या बाटलीसाठी सुलभ ऑपरेट करा.
प्लास्टिकच्या बाटलीनुसार आतील टोपी आणि बाह्य कॅप किंवा काचेच्या बाटली ड्रॉपर आकारात सानुकूल. गाईडवेमध्ये कॅप कंपन आणि बाटलीच्या तोंडात स्वयंचलित लोडर.
कॅप आकारानुसार सानुकूल केलेल्या, कॅपिंग फोर्स आणि उंची समायोजित करण्यायोग्य आहे.
पेरिस्टालिटिक पंप अत्यावश्यक तेल ड्रॉप बाटली भरणे प्लगिंग कॅपिंग मशीन हे मशीन प्रामुख्याने 20-100 मि.लि. पासून भरण्याच्या श्रेणीसह विविध गोल आणि सपाट काचेच्या आणि प्लास्टिकच्या बाटल्यांमध्ये ई-द्रव भरण्यासाठी उपलब्ध आहे. उच्च अचूकता कॅम स्थितीत, कॉर्क आणि कॅपसाठी नियमित प्लेट उपलब्ध करते; प्रवेगक कॅम कॅपिंग हेड्स वर आणि खाली जात आहे सतत वळण […]
व्हेप जूस ई-सिगारेट भरणे स्टॉपिंग कॅपिंग मशीन हे मशीन प्लास्टिक किंवा काचेच्या बाटल्यांवर काम करू शकते ज्या वेगवेगळ्या सामग्रीपासून बनविल्या जातात, ज्या गोल किंवा ऑलिव्हच्या आकारासह असतात, जसे की, आयड्रॉप बाटल्या, तोंडी द्रव बाटल्या, नेल आर्ट पेंटच्या बाटल्या, डोळ्याच्या सावलीच्या द्रव बाटल्या, फार्म एम्पोल बाटल्या, परफ्यूमच्या बाटल्या, वनस्पती सार बाटल्या, इलेक्ट्रॉनिक […]
ग्लास ड्रॉपर 5 एमएल 10 एमएल 15 एमएल बाटल्यांसाठी पीएलसी कंट्रोल इलेक्ट्रॉनिक लिक्विड फिलिंग मशीन उत्पादनाचे नाव: व्हेपर ज्यूस फिलिंग मशीन उत्पादन क्षमता: 5-35 बाटल्या/मिनिट कंट्रोलर: पीएलसी कंट्रोल ऑपरेशन: टच स्क्रीन भाषा: इंग्रजी चायनीज वॉरंटी: 1 वर्ष फिलिंग व्हॉल्यूम: 10-60 मिली कॅपिंग नोजल: 1 हाय लाइट: वायल लिक्विड फिलिंग [... ]
500 किलो स्वयंचलित सॉस फिलिंग मशीन, वायवीय चालित इलेक्ट्रिक फिलिंग मशीन तपशीलवार उत्पादन वर्णन उत्पादनाचे नाव: बाटली टोमॅटो केचप फिलिंग मशीन चालित प्रकार: वायवीय शक्ती: 1.6kw आकारमान(L*W*H): 2000*1100*1650mm वजन: 500kg गती: 10-35 बाटल्या/मिनिट: Filling Nozzle Volume4 : 50-1000ml वॉरंटी: 1 […]
5-30 मिलीलीटर स्वयंचलित ग्लास ड्रॉपर ई लिक्विड फिलिंग मशीन अर्ज: ई-लिक्विड, आय ड्रॉप, नेल पॉलिश इत्यादी द्रव उत्पादनांसाठी ते योग्य आहे. अन्न, सौंदर्य प्रसाधने, औषध, ग्रीस, दैनंदिन रासायनिक उद्योग, डिटर्जंट, कीटकनाशके आणि अशा उद्योगांमध्ये उत्पादने भरण्यासाठी ते मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. रासायनिक उद्योग […]
10 मिली / 30 मिली ग्लास बाटली ड्रॉपरसाठी 5-35 बाटल्या / मिनिट स्वयंचलित लिक्विड फिलिंग मशीन तपशीलवार उत्पादन वर्णन नाव: ऑटोमॅटिक लिक्विड फिलिंग मशीन ऍप्लिकेशन: पेय, केमिकल, कमोडिटी, मेडिकल, ई लिक्विड फिलिंग आणि कॅपिंग मशीन चालित प्रकार: इलेक्ट्रिक वजन: 850kg विक्रीनंतरची सेवा प्रदान: सेवा यंत्रासाठी उपलब्ध अभियंते […]
स्वयंचलित एअर फ्रेशिंग परफ्यूम फिलिंग मशीन 20 मिली - 200 मिली फिलिंग व्हॉल्यूम तपशीलवार उत्पादन वर्णन उत्पादनाचे नाव: परफ्यूम स्प्रे फिलिंग मशीन फिलिंग स्पीड: 10-35 बाटल्या/मिनिट फिलिंग व्हॉल्यूम: 20-200ml कंट्रोल सिस्टम: PLC वॉरंटी: 1 वर्ष फिलिंग नोजल: 2 बिझनेस मॉडेल: फॅक्टरी प्रोडक्शन ऑपरेट पॅनेल: कलर टच […]
हाय स्पीड कॅपिंग मशीन, 220 व्ही 1.6 केडब्ल्यू लिक्विड फिलिंग कॅपिंग मशीन तपशीलवार उत्पादन वर्णन प्रकार: कॅपिंग मशीन ऍप्लिकेशन: पेय, अन्न, वैद्यकीय व्होल्टेज: 220V पॉवर: 1.6 KW फाइलिंग नोजल: 4 फिलिंग स्पीड: 10-35 बाटल्या/मिनिट हाय लाइट: बाटल्यांसाठी कॅपिंग मशीन, बॉटलिंग कॅपिंग मशीन उच्च दर्जाचे […]
गोंद बाटली स्वयंचलित फिलिंग मशीन, 10-35 बाटल्या / मिनिट वॉटर बॉटल भरणे मशीन तपशीलवार उत्पादन वर्णन उत्पादनाचे नाव: ग्लू बॉटल फिलिंग मशीन ऑटोमॅटिक ग्रेड: ऑटोमॅटिक फिलिंग व्हॉल्यूम: 50-1000ml फिलिंग स्पीड: 10-35 बाटल्या/मिनिट फिलिंग अचूकता: ≤ ±1% कॅपिंग रेट: >= 98% हाय लाइट: ऑटोमॅटिक फिलिंग मशीन, स्वयंचलित […]
पेरिस्टालिटिक पंप फिलिंग कॅपिंग लेबलिंग मशीन्स 60 एमएल युनिकॉर्न बाटल्यांसाठी वापरली जातात तपशीलवार उत्पादन वर्णन उत्पादनाचे नाव: ऑटोमॅटिक ई-लिक्विड फिलिंग मशीन उत्पादन क्षमता: 5-35 बाटल्या/मिनिट कंट्रोलर: पीएलसी कंट्रोल ऑपरेशन: टच स्क्रीन भाषा: इंग्रजी चायनीज वॉरंटी: 12 महिने फिलिंग व्हॉल्यूम: 10-60ml पास दर: ≥ […]
स्वयंचलित लिक्विड फिलिंग उपकरणे
ड्रॉपर बाटली भरणे मशीन
तेल आवश्यक तेल भरणे
आय ड्रॉप फिलिंग मशीन
नेल पॉलिश फिलिंग मशीन
फार्मा लिक्विड फिलिंग मशीन
सॉस पेस्ट फिलिंग मशीन
कॉपीराइट © शांघाय एनपॅक मशीनरी कं. सर्व हक्क राखीव.
शोरूम | एक्सएमएल साइटमॅप


Dream 11 म्हणजे काय? What is dream 11 and how to earn money from Dream11 app ? - Marathi Lovers मराठी गाणी मराठी उखाणे मराठी कविता मराठी सुविचार मराठी गोष्टी

Dream 11 म्हणजे काय
DREAM 11 मध्ये स्वतःची टीम बनवून घरी बसून लाखो रुपये कसे कमवायचे How to earn money from home या विषयी माहिती या लेखात दिली आहे.तर शेवटपर्यंत हा लेख वाचा आणी करोडपती बना.
Dream 11 म्हणजे काय
मित्रांनो,तुम्हाला माहितच आहे की आपल्या भारत देशातील बहुतेक लोक क्रिकेटप्रेमी आहेत,जे क्रिकेट पाहतात आणि खेळतात.जर तुम्ही आयपीएल क्रिकेट IPL CRICKET सामने पाहिले तर तुम्हाला महेंद्रसिंग धोनीची जाहिरात दिसली असेलच.त्या जाहिरातीमध्ये आपल्याला सांगितले जाते की "तुम्हालाही महेंद्रसिंग धोनी व्हायचे असेल तर तुमची ड्रीम 11 टीम बनवा."
आता प्रश्न आहे की हे Dream11 काय आहे
मित्रांनो Dream 11 हा एक Android Application आहे जो भारतात विविध प्रकारच्या online games खेळण्यासाठी एक व्यासपीठ प्रदान करतो.त्यात आपण क्रिकेट, हॉकी, फुटबॉल, कबड्डी अशा खेळांचा आनंद घेऊ शकता.
Dream 11 एक online sports application आहे.ज्यात आपण आपले cricket ज्ञान वापरुन एक संघ तयार करतो. यामध्ये आपल्याला सामन्यात सर्वोत्कृष्ट कामगिरी करण्यासाठी दोन्ही संघातील सर्वोत्कृष्ट खेळाडूंची निवड करावी लागेल. आपण निवडलेला खेळाडू उत्कृष्ट कामगिरी करत असल्यास आपण ती स्पर्धा जिंकतो आणि आपल्याला प्रथम पुरस्कार रक्कम मिळते.
आता आम्ही आपल्याला Dream 11 ची संपूर्ण माहिती देतो आणि आपल्याला सांगतो की Dream 11 application कोणत्या देशाचा आहे आणि Dream 11 चे मालक कोण आहे
आपल्या माहितीसाठी सांगतो की Dream 11 ही एक भारतीय कंपनी आहे.Dream11 ची स्थापना वर्ष 2008 मध्ये हर्ष जैन आणि भवितशेठ यांनी केली होती.
DREAM 11 ने 2018 मध्ये ICC च्या कल्पनारम्य लीगसह भागीदारी केली तसेच प्रो कबड्डी लीग आणि आंतरराष्ट्रीय हॉकी महासंघासह भागीदारी देखील केली.
2018 मध्येच DREAM 11 ने महेंद्रसिंग धोनीला त्याचा ब्रँड अ‍ॅम्बेसेडर म्हणून निवडले. आपल्याला हे जाणून घेण्यास आनंद होईल की एप्रिल 2019 पासून ड्रीम 11 युनिकॉर्न क्लबमध्ये सहभागी होणारी भारतातील पहिली gaming company बनली आहे.
जर आपणास क्रिकेट सामने पाहणे आणि खेळणे आवडते आणि त्याच वेळी आपण नेहमीच क्रिकेट जगासह अद्ययावत असाल तर आपण आपला DREAM 11 टीम तयार करुन लाखो रुपये कमवू शकता EARN MONEY FROM DREAM 11.
पण अगोदरच सावध रहा, Dream 11 game हा एक जुगार आहे जेथे काहीही घडू शकते म्हणून शक्य तितक्या गोष्टी टाळा. मित्रांनो,आम्ही तुम्हाला हे सांगत नाही की Dream11 वर क्रिकेट खेळणे ही एक वाईट गोष्ट आहे परंतु आम्ही तुम्हाला ते जुगारसारखे खेळू नका असे सांगत आहे.
Dream11 kay aahe हे पोस्ट वाचून आपणास हे समजले असेलच.जर आपल्याला आमचा लेख What is Dream 11  How to earn money by playing games आवडला असेल तर आपल्या मित्रांसह शेअर करा आणि आपल्याकडे काही प्रश्न असल्यास आम्हाला कमेंट्स मध्ये नक्की कळवा.
Unknown ९ डिसेंबर, २०२१ रोजी ९:३१ PM
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यत्व घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
 या ब्लाग मध्ये आपल्याला मराठी उखाणे,मराठी गाणी Lyrics,मराठी कविता,मराठी सुविचार,मराठी गोष्टी अश्याच विविध महत्त्वपुर्ण घडामोडी वाचायला भेटतात.
Dream 11 म्हणजे काय
DREAM 11 मध्ये स्वतःची टीम बनवून घरी बसून लाखो रुपये कसे कमवायचे How to earn money from home या विषयी माहिती या लेखात दिली आहे.तर शेवटपर...
आई तुझा मूर्ति वाणी या जगात मूर्ती नाही aai tujhya murti vani marathi song lyrics Aai tujhya murti vani नमस्कार माझ्या प्रिय मिञ...


थरार... रात्रीची वेळ, किर्र अंधार... अन् पोलिसांसमोर उभा ठाकला वाघ...|jitendra tijare and prithviraj rathore along with their staff on a night patroling suddenly a tiger came front of them in bhandara | Loksatta

नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र
थरार… रात्रीची वेळ, किर्र अंधार… अन् पोलिसांसमोर उभा ठाकला वाघ…
जंगलव्याप्त परिसरात असलेल्या शेतांमध्ये सध्या धान कापणी व बांधणीचा हंगाम सुरू आहे. अशा परिस्थितीत वाघ दिसत असल्याने शेतकरी व मजुरांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.
Written by लोकसत्ता टीम
संग्रहित छायाचित्र / लोकसत्ता
भंडारा : रात्रीची वेळ, किर्र अंधार. पोलीस उपनिरीक्षक जितेंद्र तिजारे व पृथ्वीराज राठोड कर्मचाऱ्यांसह रात्रगस्तीवर. अचानक वाघोबा समोर आले अन्…पवनी तालुक्यातील कन्हाळगाव, सावरला परिसरात वाघाचा मुक्तसंचार असल्याची भीती परिसरातील नागरिकांकडून सातत्याने व्यक्त करण्यात येत होती. सावरला परिसर घनदाट जंगलाने वेढलेला असून उमरेड-करांडला अभयारण्यालगत आहे. सावरलासह भोजापूर, खातखेडा, गुडेगाव, ढोराप, शेळी, शिंदी, कन्हाळगाव, शिरसाळा, चन्नेवाढा आदी गाव घनदाट जंगलव्याप्त असल्याने ते ताडोबा प्रकल्पाला जोडणाऱ्या कॅरिडोरचे काम करते. त्यामुळे येथील जंगलात नेहमीच हिंस्त्र प्राण्यांचा वावर असतो. गेल्या काही दिवसांपासून येथे वाघांचा मुक्तसंचार वाढला आहे.
जंगलव्याप्त परिसरात असलेल्या शेतांमध्ये सध्या धान कापणी व बांधणीचा हंगाम सुरू आहे. अशा परिस्थितीत वाघ दिसत असल्याने शेतकरी व मजुरांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. मात्र, उदरनिर्वाहाकरिता शेतावर जाणेही गरजेचे आहे. येथे वाघ फिरत असल्याने शेतकऱ्यांच्या जीवाला धोका निर्माण झाला आहे. वनविभागाला याविषयी अनेकदा सूचना देऊनही त्यांच्याकडून फारसे गांभीर्याने घेतले जात नव्हते. काही दिवसांपूर्वीच ब्रह्मपुरी येथून पवनीकडे येत असताना सावरला गावाबाहेर भूमी अभिलेख विभागाच्या कर्मचाऱ्यांच्या वाहनासमोर वाघ आला होता.
Maharashtra MLC Election Results Live: सत्यजित तांबेंची निर्णायक आघाडी; औपचारिक घोषणे अगोदरच कार्यकर्त्यांचा जल्लोष
आदिल खानचं दुसऱ्या मुलीबरोबर अफेअर; राखी सावंतचे पतीवर गंभीर आरोप, म्हणाली “त्याने कुराणवर हात ठेवून…”
काँग्रेस, राष्ट्रवादीने प्रचार न केल्याचा आरोप, मविआ उमेदवार शुभांगी पाटील स्पष्टच म्हणाल्या, “बलाढ्य शक्तींनी…”
IND vs NZ 3rd T20I: गोलंदाज तोच, झेल घेणाराही तोच, फक्त फलंदाज बदलला ‘द-स्काय’ सूर्याचा अ‍ॅक्शन रिप्ले; न्यूझीलंडचा सुपडासाफ
हेही वाचा: ‘लिस्ट लागणार आहे, जो पैसे देईल त्याचे नाव लिहा, न देणाऱ्यांचे…’, व्हिडीओ व्हायरल झाल्यामुळे खळबळ
कन्हाळगाव ते सावरला मार्गावर पोलीस उपनिरीक्षक जितेंद्र तिजारे व पृथ्वीराज राठोड कर्मचाऱ्यांसह रात्रगस्तीवर असताना त्यांनाही वाघ दिसून आला. ताडोबा, अंधेरी व्याघ्रप्रकल्पाच्या सीमा भागातून हा वाघ उमरेड-कऱ्हांडला अभयारण्यामध्ये आला असावा. मात्र, स्थानिक वाघांमुळे तो नवीन परिसराच्या शोधात फिरत असावा, असे सांगितले जात आहे. वन विभागाने यावर लक्ष ठेऊन सुरक्षात्मक उपाययोजना करण्याची मागणी स्थानिक नागरिकांकडून होत आहे.
मराठीतील सर्व नागपूर / विदर्भ ( Nagpur ) बातम्या वाचा. मराठी ताज्या बातम्या (Latest Marathi News) वाचण्यासाठी डाउनलोड करा लोकसत्ताचं Marathi News App.
 ‘त्या’ बेपत्ता चिमुकलीचा मृतदेहच आढळला
Union Budget 2023 Updates: “निवडणुका आल्या म्हणून अर्थसंकल्प सादर करायचा नाही का” मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदेंचा विरोधकांना टोला
Budget 2023: “..याचा विचार करायला सरकारकडे वेळ कुठे आहे” ठाकरे गटाचा खरमरीत सवाल” ठाकरे गटाचा खरमरीत सवाल नीरव मोदी-माल्ल्याचा केला उल्लेख
‘आदर्श अर्थसंकल्प’ काय असतो ChatGPT ने दिलेलं ‘हे’ उत्तर वाचून युजर्स म्हणाले, “आता अर्थमंत्र्यांची काय गरज ChatGPT ने दिलेलं ‘हे’ उत्तर वाचून युजर्स म्हणाले, “आता अर्थमंत्र्यांची काय गरज
अर्थसंकल्प १ फेब्रुवारी, सकाळी ११ वाजताच का सादर होतो ब्रिटिश पद्धत स्वतंत्र भारतात पहिल्यांदा कुणी मोडली
Budget 2023: १२ विमानतळांचे खासगीकरण करण्याचा केंद्र सरकारचा विचार; याआधी ७ विमानतळांचा ताबा अदाणी समूहाकडे
Gold-Silver Price on 1 February 2023: सोने खरेदीची सुवर्णसंधी, बजेट पूर्वी सोने-चांदीच्या दरात घसरण, पाहा तुमच्या शहरातील आजचे दर
PM Modi Astrology : देशात येणारी मंदी मोदींच्या अडचणी वाढवणार काय सांगते मोदींची कुंडली
रस्त्यावरील प्रत्येक अपघातास सरकारला जबाबदार धरणे अयोग्य – उच्च न्यायालय
नागपूर : पोटच्या मुलीवर सतत तीन वर्षे अत्याचार, नराधम पित्याला पंधरा वर्षे कारावास
More From नागपूर / विदर्भ
आकाशात रंगीबेरंगी प्रकाशरांग; अकोला, चंद्रपूरसह राज्यातील अनेक जिल्ह्यात दिसला अनोखा नजारा
अमरावती : समाज माध्‍यमांवर चर्चा ठसकेबाज वऱ्हाडी जोडप्‍याची लग्‍नगाठ
Nagpur MLC Election 2023 : “नागपूरमध्ये भाजपाचा उमदेवार असता तर आम्ही जिंकलो असतो” चंद्रशेखर बावनकुळेंचं मोठं विधान
चंद्रपूर : फुटबॉल खेळाडूंसाठी मोठी संधी, जर्मनीत मिळणार प्रशिक्षण
MLC Election Result : गाणार यांच्या पराभवानंतर प्रतिक्रिया देताना बावनकुळेंचे धक्कादायक विधान म्हणाले, “गाणार हे भाजपचे…”
चंद्रपूर बाजार समितीच्या सचिवावर विनयभंगाचा गुन्हा
MLC Election : नागपूरमधील भाजपाच्या पराभवानंतर ठाकरे गटाची पहिली प्रतिक्रिया; म्हणाले, “हा पराभव…”
MLC Election Result 2023 : RSS च्या बालेकिल्ल्यात भाजपाचा दारूण पराभव, काँग्रेसच्या अडबालेंचा विजय; पहिली प्रतिक्रिया देत म्हणाले…
चंद्रपूर : तारांचे फास लावून चितळाची शिकार
चंद्रपूर : दहाव्या वर्गातील निशिता जाणार अमेरिकेच्या ‘नासा’मध्ये, ‘लिफोलॉजी’चा ‘डायमंड एस.’ पुरस्कार जिंकला
नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र


आप युवा आघाडीने मांडल्या पत्रकारांच्या समस्या मुख्यमंत्री दरबारी ; पत्रकारांना टोल माफीची मागणी -

आप युवा आघाडीने मांडल्या पत्रकारांच्या समस्या मुख्यमंत्री दरबारी ; पत्रकारांना टोल माफीची मागणी
नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र>
आप युवा आघाडीने मांडल्या पत्रकारांच्या समस्या मुख्यमंत्री दरबारी ; पत्रकारांना टोल माफीची मागणी
आप युवा आघाडीने मांडल्या पत्रकारांच्या समस्या मुख्यमंत्री दरबारी ; पत्रकारांना टोल माफीची मागणी
Post category:आप युवा आघाडी / नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र / पत्रकार दिन / पत्रकारांच्या समस्या
नाशिक : पुढारी ऑनलाइन
‘मराठी पत्रकार’ दिनानिमित्ताने आम आदमी पार्टी युवा आघाडीच्या वतीने पत्रकारांचे प्रश्न सरकार दरबारी मांडण्यात आले. 10 प्रमुख मागण्यांचेनिवेदन नाशिक जिल्हाधिकारी कार्यालयामार्फत मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांना देण्यात आले. विशेषतः पत्रकारांच्या टोल माफीवर सरकारने लवकरात लवकर निर्णय घ्यावा, असे जिल्हाधिकारी कार्यालयामार्फत सांगण्यात आले.
पत्रकार हा लोकशाहीचा स्तंभ मानला जातो. स्वातंत्र्यपूर्व आणि स्वातंत्र्योत्तर काळात जनतेची भूमिका मांडण्यात पत्रकारांची भूमिका महत्वपूर्ण राहिलेली आहे. प्रत्येक राजकीय पक्ष, शेतकरी, कामगार, विद्यार्थी, महिला, आदी आपापले प्रश्न पत्रकारांच्या माध्यमातून सरकारकडे मांडते. नव्हे तर पत्रकारांनी आमच्या ह्या-ह्या मुद्याला अधिक प्रसिद्धी द्यावी, अशी अपेक्षा आमच्यासहित इतर राजकीय पक्ष, सरकारमध्ये बसलेली लोकं, संघटना, दबाव गट पत्रकारांकडून ठेवतात. ही अतिरेकी अपेक्षा आहे, असे आमचे आजिबात म्हणणे नाही. मात्र ‘पत्रकार’ हा सुद्धा तुमच्या आमच्या सारखा एक समाजातील महत्वाचा घटक आहे. अंतिमतः ‘पत्रकार’ हा देखील एक माणूस आहे आणि त्याच्या देखील काही अडीअडचणी आहे. हे आपण प्रांजळपणे मान्य केले पाहिजे. मुख्यत्वे जो सर्वांचे प्रश्न मांडतो त्याचे प्रश्न कोणीतरी मांडले पाहिजे. शिवाय सदर मागण्या या केंद्र व राज्य सरकार यांच्या दोघांच्या अखत्यारीत आहे. शिवाय आता दोन्हीकडे युतीचे सरकार आहे. तेव्हा या मागण्या मान्य होतील. असे आप युवा आघाडीच्या वतीने देण्यात आलेल्या निवेदनात म्हटले आहे.
औरंगाबाद : ‘दै. पुढारी’च्या मराठवाडा आवृत्तीचा सहावा वर्धापनदिन उत्साहात
“अलीकडच्या काळात पत्रकारिता करताना पत्रकार बांधवांना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. अशातच जो ‘पत्रकार’ सर्वांची बाजू मांडतो त्याची बाजू मांडण्यासाठी आप युवा आघाडी पुढाकार घेत आहे. आप युवा आघाडी पत्रकार बांधवांच्या हक्कांसाठी सदर मागण्या सरकारकडे मांडत आहे. केंद्रात व राज्यात डबल इंजिनचे युतीचे सरकार आहे. त्यामुळे राज्य सरकारच्या वतीने केंद्र सरकारशी योग्य समन्वय साधून मागण्यांचा सकारात्मक विचार करून अंमलबजावणी करावी. विशेषतः पत्रकारांसाठी टोल माफी यावर सरकारने लवकरात लवकर निर्णय घ्यावा “
अध्यक्ष, आप युवा आघाडी उत्तर महाराष्ट्र
आप युवा आघाडीच्या वतीने केलेल्या मागण्या
1) सर्वोच्च न्यायालयाने मान्यता दिलेल्या मजेठिया आयोगाच्या शिफारशींची कडक अंमलबजावणी करण्यात यावी.
2) पत्रकार हल्ला विरोधी कायद्याची राज्यात कठोर अंमलबजावणी करण्यायासाठी ज्येष्ठ पत्रकारांची समिती गठीत करण्यात यावी आणि त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली कायद्यात सुधारणा करण्यात यावी.
3) प्रत्येक वृत्तपत्राला अथवा मीडिया समूहाला एक ठराविक कोटा ठरवून संपादकाने दिलेल्या पत्रकारांच्या यादीतील पत्रकारांना टोल पूर्णतः माफ करण्यात यावा.
4) वृत्तपत्र छपाई कागदावरील बंद केलेली सबसिडी पुन्हा एकदा सुरू करण्यात यावी.
5) विशेषतः ग्रामीण भागातील पत्रकारांना शासकीय विश्राम गृहामध्ये आराम करण्यासाठी अथवा निवासासाठी मोफत सुविधा करण्यात यावी.
6) पत्रकारांना गृह कर्ज मिळवताना अनेक अडचणी येतात. त्यासाठी शासनाने पत्रकारांना गृहकर्ज मिळवून देण्यासाठी बँकांशी समन्वय साधावा.
7) प्रशिक्षणार्थी पत्रकारांना सुरुवातीला किमान 12 हजार रुपये मानधन द्यावे.
8) ग्रामीण पत्रकाराला थेट मानधन मिळवून द्यावे.
9) पत्रकारांना कामाच्या ताण-तणावातून मुक्त करण्यासाठी शासनाच्या वतीने समुपदेशन कार्यक्रम घेण्यात यावे.
10) डिजिटल पत्रकारितेतील पत्रकारांना योग्य ती मान्यता देऊन त्यांच्या ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मवर सरकारी जाहिराती देण्यात याव्यात.
सध्या पत्रकारिता ही एका स्थित्यंतरातून जात आहे. त्यामुळे पत्रकार टिकला तरच लोकशाही टिकेल. आणि म्हणून आपण आमच्या मागण्यांचा प्रामुख्याने सकारात्मक विचार करावा. अशी चर्चा आप युवा आघाडीच्या वतीने निवासी जिल्हाधिकारी यांना निवेदन देतेवेळी पदाधिकाऱ्यांनी केली. यावेळी गिरीश उगले पाटील, योगेश कापसे, उत्तर महाराष्ट्र युवाध्यक्ष ॲड. अभिजीत गोसावी, संपर्कप्रमुख महेंद्र मगर, शहर संघटक ॲड. संदीप गोडसे, सचिव प्रसाद घोटेकर, श्वेतांबरी आहेर, प्रदीप लोखंडे, मेघराज भोसले, शुभम पडवळ, सादिक अत्तार, चेतन आहेर, संकेत शिसोदे आदी उपस्थित होते.
Nashik : देवळा जाणीव पतसंस्थेच्या चेअरमनपदी भाऊसाहेब पगार, व्हा. चेअरमनपदी आहेर
Electricity Bill | वीजग्राहकांना लवकरच दरवाढीचा ‘शॉक’ प्रति युनिट १.३५ रुपये दरवाढीचा प्रस्ताव
रायगड : कशेडी घाटात रुग्णवाहिका पलटी; वॉर्डबॉय जखमी
The post आप युवा आघाडीने मांडल्या पत्रकारांच्या समस्या मुख्यमंत्री दरबारी ; पत्रकारांना टोल माफीची मागणी appeared first on पुढारी.
Previous Postनाशिक : शिवसेना ठाकरे गट अन् वंचित आघाडीच्या नेत्यांची “चाय पे चर्चा’
Next Postत्र्यंबकेश्वराला वज्रलेप, जाणून घ्या कशी असते प्रक्रिया…
नाशिक : आत्महत्या करू की, जमीन विकून पैसे भरू
Dhule : पिंपळनेर वासियांच्या ऐतिहासिक रास्तारोको’ला अखेर यश
धुळे : कार्तिकी यात्रोत्सवात कन्हय्यालाल महाराजांच्या दर्शनासाठी मंदिर २४ तास खुले