"येऊ कशी तशी मी नांदायला" मधली नलू मावशी खऱ्या आयुष्यात आहे खूपच मॉडर्न, पहा तिचे सुंदर फोटो...

“येऊ कशी तशी मी नांदायला” मधली नलू मावशी खऱ्या आयुष्यात आहे खूपच मॉडर्न, पहा तिचे सुंदर फोटो…
ताज्या घडामोडी तुमच्या व्हाट्सअँप वर मिळवण्यासाठी आताच LikeUp जॉईन करा.
झी मराठी वरच्या मालिका बघता  एखादी अभिनेत्री खूप आवडते  एखादी अभिनेत्री खूप आवडते  पण तिच्या खऱ्या आयुष्यात काय चाललंय हे माहीत नाही  पण तिच्या खऱ्या आयुष्यात काय चाललंय हे माहीत नाही  एवढंच  अहो तर हा खालील लेख वाचा. नक्की. सध्या मराठी मालिका या आपल्या कथानकाच्या उत्तमतेमुळे फार चर्चेत आहेत. स्टार प्रवाह, झी मराठी यावर सध्या आघाडीवर असलेल्या मालिका चालू आहेत. झी मराठी वर एक कौटुंबिक पण उत्तम विषय हाताळलेली मालिका रसिकांना रोज भेटत असते.
त्यातली लोकप्रिय झालेली जोडी म्हणजे स्विटू आणि ओम. होय मालिकेचं नाव आहे येऊ कशी तशी मी नांदायला. ते त्यात या दोघा व्यतिरिक्त ही अनेक लोकप्रिय पात्र आहेत. त्यात नलू मावशी म्हणजेच स्विटू ची आई ही फार आपल्या इमोशनल निरागस अभिनय क्षमतेमुळे चर्चेत असते. पडद्यावर जरी आपल्याला नलू मावशी साधी घर सांभाळणारी वाटते; पण खऱ्या आयुष्यात खूप मॉडर्न आहेत. जे आपल्या फोटो आणि माहिती जाणून सविस्तर कळेलच.
See also "कोणत्याही अभिनेत्रीसोबत अजिबात डान्स करायचा नाही" अंशुमन विचारेला कुणी दिली बरं अशी कडक ताकीद
ज्या अभिनेत्री ने उत्तम अशी नलू मावशी साकारली आहे तिचं खरं नाव काय आहे हेही अनेकांना जाणून घ्यायचं असेल तर तिचं नाव आहे दीप्ती केतकर. अभिनेत्री दिप्ती केतकरने ( dipti ketkar ) साकारलेली नलिनी म्हणजेच नलूच्या मावशी रसिकांची लाडकी अभिनेत्री बनली आहे. आणि आज घराघरांत पोहचलेली आहे.
आज कुटुंबातील प्रत्येक बाईला स्वतःला स्क्रीन वर पाहते अस वाटणे म्हणजे किती महत्वपूर्ण काम करणे आहे. तर यासाठी खरं तर दीप्ती चं खूप कौतूक आणि अभिनंदन.
दीप्ती ही साडीवर, किंवा वेस्टर्न ड्रेस वर कश्या मध्येही इतकी सुंदर दिसते की आपण म्हणाल ही तीच नलू मावशी आहे का  हीच तर एका कलाकाराच्या कलेची गम्मत असते. जी आज नलुच्या रुपात आपल्याला पाहायला मिळत आहे.
See also रिंकू राजगुरूने 'सैराट' नंतर अनेक चित्रपटांना का दिला नकार अखेर तिने स्वतः केला खुलासा...
दीप्ती केतकर ने याआधी अनेक मालिकांमध्ये कामे केलेली आहेत. तिच्या त्या सर्व भूमिका या भूमिके इतक्याच गाजलेल्या आहेत. ती खर्च इज अभ्यासपूर्ण काम करणारी मराठी मधील आघाडीवर असलेली छोट्या पडद्यावरची ग्लॅमरस अभिनेत्री आहे.
ती सोशल मीडियावर सतत कार्यरत असते. रोज काही न काही नवनवीन फोटो स्वतःचे शेयर करत असते. कारण तिला स्क्रीन वर जरी एकच लुक असला तरी खऱ्या आयुष्यात वेगवेगळ्या लुक मध्ये राहायला आवडतं. तिचे सोशल मीडिया म्हणजेच इन्स्टाग्राम आणि फेसबुक वर लाखो चाहते आहेत. त्यांच्याशी ती सतत कनेक्ट राहते. तेही कॉमेंट करत असतात. फोटो व्हिडीओ व्हायरल करत असतात.
तर कसा वाटला हा नलू मावशी चा मॉडर्न अंदाज. सध्या दीप्ती काही इतर ही ठिकाणी काम करते आहे. लवकरच तेही कळेल. बाकी असेच उत्तमोत्तम काम करत राहो आणि यशाचं शिखर गाठण्यासाठी तिला स्टार मराठी कडून खूप खूप शुभेच्छा
See also "बिग बॉस मराठी" शो सोडण्यामागील महेश मांजरेकरांचं नेमकं कारण आले समोर, ऐकून तुम्ही देखील थक्क व्हाल
आपल्याला हा लेख कसा वाटला हे आम्हाला कमेंट द्यावारे नक्की कळवा, आम्ही असेच मंनोरंजनात्मक लेख घेऊन येत असतो. तुम्ही या पोस्ट ला Like आणि Share करायला विसरू नका आम्हाला यामुळे आणखी पोस्ट्स लिहायला प्रोत्साहन मिळते. तुमच्याकडे जर काही लेख असतील तर ते आमच्या ईमेल वर पाठवा आम्ही ते लेख तुमच्या नवसहित वेबसाइट वर पब्लिश करू.
‘या’ मराठमोळ्या अभिनेत्री स्वतःचे आडनाव मुळीच लावत नाही, कारण वाचून थक्क व्हाल
कोट्यवधी संपत्तीचे मालक असूनही अभिनेते नाना पाटेकर जगतात अत्यंत साधारण आयुष्य, दररोज करतात ते ही कामे…
ज्याला हिटमॅनने टीम इंडियाच्या लायक नाही समजले T20 वर्ल्ड कप मध्ये , त्याने 6,6,4,4,4,4 च्या मदतीने झंझावाती शतक ठोकले…
टीम इंडियाचे विश्वचषक २०२३ पर्यंतचे पूर्ण वेळापत्रक जाहीर, पहा भारतीय खेळाडू कोणत्या संघाविरुद्ध कधी मैदानात उतरतील..
MS धोनी IPL २०२३ नंतर निवृत्ती घेतल्यानंतर टीम इंडियात सामील होणार, BCCI लवकरच यावर निर्णय घेऊ शकते..
वाळवंटात जमिनीच्या आत सापडला १२०० वर्ष जुना महाल, त्यातील तलावाचे रहस्य जाणून थक्क व्हाल
एका शिक्षिकेने दिग्दर्शित केलेल्या ‘प्रीत अधुरी’ साठी दुसऱ्या शिक्षिकेने केली तिसऱ्या शिक्षिकेला आर्थिक मदत


मीन राशीचे राशीभविष्य आज, २७ ऑगस्ट २०२२

मीन राशीचे राशीभविष्य आज, २७ ऑगस्ट २०२२
मेहनत आणि झोकून देऊन पुढे जाल. आपण आपले स्थान टिकवून ठेवू शकाल.
समतोल राखून पुढे जा. शिस्तीचे पालन राखा. सेवा क्षेत्राशी संबंधित लोक अधिक चांगले काम करतील.
संयमाने अडथळे दूर कराल. व्यवहारात सावधानता बाळगा. गुंतवणुकीवर नियंत्रण ठेवा.
फसवल्याशिवाय राहणार नाही. क्षमाशील व्हा. आपल्या बजेटला चिकटून रहा. व्यावसायिक प्रयत्नांना यश मिळेल.
कर्तृत्व तसेच राहील. जबाबदारीने वागा. नियमांचे पालन करा. लोभामुळे मोह टळेल.
आर्थिक लाभ- यशाची टक्केवारी सामान्य राहील. कामात सातत्य राखा. मेहनत आणि चिकाटीच्या जोरावर स्वत:साठी स्थान निर्माण कराल.
लव्ह लाइफ- प्रियजनांबाबत सावध राहा. वैयक्तिक प्रयत्नांत अधिक चांगले राहाल. भावनिक संबंधांमध्ये संयम ठेवा. प्रत्येकाबद्दल आदर ठेवा.
हेल्थ- हेल्थ साइन्सकडे दुर्लक्ष करणं टाळा. संवेदनशील राहा. आपल्या ध्यान पद्धती वाढवा. जबाबदाऱ्यांवर भर द्या. आपला आत्मा जागृत ठेवा.
शुभ अंक : २,३,६, आणि ९
शुभ रंग: बेबी ब्लू


अटल बिहारी वाजपेयींच्या भूमिकेत पंकज त्रिपाठी, तर दिग्दर्शन करणार रवी जाधव Atal Bihari Vajpayee Biopic | Sakal

Atal Bihari Vajpayee Biopic:अटल बिहारी वाजपेयींच्या भूमिकेत पंकज त्रिपाठी, तर दिग्दर्शन करणार रवी जाधव
Atal Bihari Vajpayee Biopic: रवी जाधव अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या बायोपीकचं दिग्दर्शन करणार आहे. हा सिनेमा 'द अनटोल्ड वाजपेयी-पॉलिटिशियन अॅन्ड पॅराडॉक्स' या पुस्तकावर आधारित असणार आहे. भारताचे माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांच्यावरील बायोपीक संदर्भात पोस्ट करताना रवी जाधवनं 'मैं रहूं या ना रहूं, ये देश रहना चाहिए-अटल' हे कॅप्शन आपल्या पोस्टला दिलं आहे. आता हेच सिनेमाचं नावही असणार का अशी देखील चर्चा रंगली आहे. अटलजींची व्यक्तिरेखा साकारण्यासाठी अभिनेता देखील दमदार हवा होता.
पंकज त्रिपाठीचं नाव त्यासाठी जाहीर झाल्यानं आता लोकांमध्ये उत्साह पहायला मिळतोय. अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या बायोपीकची घोषणा खरंतर यावर्षी २३ जून रोजी करण्यात आली होती. पण नेमका कोणता अभिनेता ती भूमिका साकरणार याविषयी काहीच अंदाज लागत नव्हता.( Pankaj Tripathi to play former Prime Minister,Ravi Jadhav Direction)
सिनेमातील कलाकारांनी नावं समोर आल्यानंतर अभिनेता पंकज त्रिपाठी म्हणाला की, ''एवढ्या मोठ्या राजकीय नेत्याची भूमिका पडद्यावर साकारणं हा मी माझा सम्मान समजतो. एक राजकीय नेता असण्यासोबतच ते एक उत्तम लेखक आणि कवी होते. माझ्या सारख्या अभिनेत्याला त्यांची व्यक्तीरेखा साकारायला मिळणं हे माझं भाग्य आहे''.
हेही वाचा: का आहे जैन आणि हिंदु धर्मियांत साहचर्य
सिनेमाच्या मेकर्सनी याच्या रिलीजविषयी काहीच माहिती अद्याप दिलेली नाही. पण त्यांनी चाहत्यांना हे मात्र नक्कीच सांगितले की, पुढील वर्षी ख्रिसमसपर्यंत सिनेमा रिलीज केला जाऊ शकतो.
वेबसाईटवर ब्राउझिंगचा अनुभव सर्वोत्तम असावा, यासाठी आम्ही कुकीजचा वापर करतो. कुकीजमुळे तुम्हाला तुमच्या आवडत्या मजकुराची शिफारस करता येते. आमचे गोपनीयता आणि कुकीजसंदर्भातील धोरण तुम्हाला मान्य आहे.


दोन दिवसांच्या तेजीला ब्रेक | Sakal

दोन दिवसांच्या तेजीला ब्रेक
दोन दिवसांच्या तेजीला ब्रेक
मुंबई, ता. ९ ः भारत व अमेरिकेच्या चलनवाढीच्या तपशिलाकडे लक्ष लागलेल्या गुंतवणूकदारांनी आज (ता. ९) सावधगिरीची भूमिका घेतल्याने सेन्सेक्स व निफ्टीमधील दोन दिवसांच्या तेजीला खीळ बसली. सेन्सेक्स १५१.६० अंश; तर निफ्टी ४५.८० अंश म्हणजे सुमारे पाव टक्का घसरला.
आज व्यवहार सुरू होताना जागतिक शेअर बाजार संमिश्र कल दाखवत होते. तरीही सेन्सेक्स व निफ्टीने सुरुवात नफ्यात केली, पण नंतर युरोपीय व आशियाई शेअरबाजार तोटा दाखवू लागल्याने भारतातही गुंतवणूकदारांनी नफावसुली केली. तोट्यात गेलेले निर्देशांक दुपारनंतर सार्वजनिक क्षेत्रातल्या बँकांची खरेदी झाल्याने काहीसे सावरले. दिवसअखेर सेन्सेक्स ६१,०३३.५५ अंशांवर; तर निफ्टी १८,१५७ अंशांवर स्थिरावला.
अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांच्या निकालाकडेही गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे, पण भारतात बड्या कंपन्यांचे तिमाही निकाल चांगले आल्याने तसेच डॉलर इंडेक्स स्थिर राहणे व परदेशी गुंतवणूकदारांच्या खरेदीमुळे आज भारतीय निर्देशांकांनी फारसा तोटा दाखवला नाही. नायकाच्या आयपीओपूर्वी जास्त शेअर मिळालेले संस्थात्मक गुंतवणूकदार व बड्या गुंतवणूकदारांना गुरुवारपासून आपले शेअर विकण्याची परवानगी मिळणार असल्याने हा शेअरही सातत्याने घसरतो आहे; तर टाटा मोटरचा तोटा कमी झाल्याच्या वृत्ताचाही गुंतवणूकदारांना दिलासा मिळाला.
आज आयटीसी, डॉ. रेड्डीज लॅब, कोटक बँक, एचसीएल टेक, इंडसइंड बँक या शेअरचे भाव अर्धा ते दोन टक्का वाढले; तर टेक महिंद्र, सन फार्मा, बजाज फिनसर्व्ह, महिंद्र आणि महिंद्र, अल्ट्राटेक सिमेंट, टायटन, हिंदुस्थान युनिलीव्हर, नेस्ले, लार्सन ॲण्ड टुब्रो, मारुती या शेअरचे भाव पाऊण ते सव्वादोन टक्के घसरले.
वेबसाईटवर ब्राउझिंगचा अनुभव सर्वोत्तम असावा, यासाठी आम्ही कुकीजचा वापर करतो. कुकीजमुळे तुम्हाला तुमच्या आवडत्या मजकुराची शिफारस करता येते. आमचे गोपनीयता आणि कुकीजसंदर्भातील धोरण तुम्हाला मान्य आहे.


Diwali Festival 2022 : गोवत्सपूजनाने प्रकाशोत्सवाची हर्षोल्हासात सुरवात | Latest Marathi News | Sakal

Diwali Festival 2022 : गोवत्सपूजनाने प्रकाशोत्सवाची हर्षोल्हासात सुरवात
नाशिक : गोवत्सपूजनाने शुक्रवारी (ता. २१) हर्षोल्हासात प्रकाशोत्सवाला सुरवात झाली. वसुबारससाठी स्वच्छतेचा उपक्रम राबवत गोठे स्वच्छ करण्यात आले. लम्पीच्या पार्श्‍वभूमीवर दक्षता घेण्यात आली. गोठे स्वच्छतेचा उपक्रम जिल्हा यंत्रणेने हाती घेतला होता. जनावरांच्या आरोग्यासाठी गोठ्यातील डास, कीटक, गोमाशी, गोचीड नियंत्रणासाठी कृमी कीटकांच्या निर्मूलनाचे नियोजन करण्यात आले होते. जिल्ह्यात आठ लाख ४० हजार ३९३ जनावरांचे (९३ टक्के) लसीकरण झाले आहे. (Diwali Festival 2022 Prakashotsav begins with Cow Puja on Vasubaras Nashik Latest Marathi News)
जिल्ह्यातील पशूधनामध्ये गो-वर्गीय आठ लाख ९५ हजार ५०, म्हैस दोन लाख २१ हजार २३४, शेळ्या-मेंढ्या आठ लाख ७० हजार १७ यांचा समावेश आहे. गायींच्या प्रसूतीचा काळ साधारणपणे नारळीपौर्णिमा ते कोजागरी पौर्णिमेपर्यंत असतो. या काळात निसर्ग अनुकूल असतो. गावांच्या कुराणांमध्ये गवत वाढलेले आहे. शेतबांधावर मुबलक गवत आहे. नुकत्याच व्यालेल्या गायी सर्व प्रकारचे गवत खाऊन तृप्त होतात. अशा निसर्गदत्त हवामान आणि वातावरणात गायींची दूध उत्पादन क्षमता वाढलेली असते.
गायीचे आयुष्यमान साधारण २२ ते २५ वर्षांपर्यंत असते. या कालखंडात ती दहा ते बारा वेळा प्रसूत होते. शेतीसाठी बैल, दुधासाठी, वंशनिर्मितीसाठी कालवडी मिळतात. एका गायीपासून वर्षभरात कीटकनाशक फवारणीसाठी दोन हजार ८०० ते देन हजार ९०० लिटर गोमूत्र उपलब्ध होते. गोवंशाचे मूल्य, प्रतिवर्षातील शेणखताची किंमत या सगळ्यात कृषी संस्कृतीत गायीचे महत्त्व आहे. धन आणि देवांचा वास, अशा या भावनेने धनत्रयोदशीच्या आदल्या दिवशी गायींचे पूजन केले जाते.
हेही वाचा: Diwali Shopping : नवीन वाहने खरेदीसाठी वेटिंग; यंदा 25 ते 30 टक्के वाहन खरेदी वाढली
वसुबारसपासून दीपोत्सवाची सुरवात होत असल्याने आजच्या दिवसाला गो-वत्स द्वादशी असे म्हटले जाते. वसू म्हणजे द्रव्य-धन्य, त्यासाठी असलेली बारस म्हणजे द्वादशी. घरात लक्ष्मीच्या आगमनासाठी हा दिवस साजरा केला जातो. गायीसह वासरांचे पूजन झाले. गहू-मूग आहारात वापरले नाही. भगिनींनी उपवास करत, बाजरीची भाकरी-गवारीची भाजी खाऊन उपवास सोडला. आदिवासी भागामध्ये वाघबारस म्हणून साजरी झाली. शिवाय छोट्यांनी एकत्र जमून घरोघर जाऊन गोठ्यासमोर दिवा घेऊन गाणे म्हणण्याची परंपरा अजूनही ग्रामीण भागाने जोपासल्याचे चित्र पाहावयास मिळाले.
परंपरेतील लोकगीत असे :
दिन दिन दिवाळी, गायी-म्हशी ओवाळी,
गायीचे पाडे पितरपाडे, पितरामागे रावस घोडे,
रावसामागे धन्नापूर, धन्नापूरची गोगलगाय,
अर्धा डोंगर चरत जाय,
चरता चरता पापणी महादेवाची गोफणी,
मोरी गाय येली, गेनुबा मोरी गाय येली,
गायीला झाला गोऱ्हा, गेणुबा, गायीला झाला गोऱ्हा
गोऱ्ह्याच्या गळ्यात गेठा गेणुबा, गोऱ्हाच्या गळ्यात गेठा
हेही वाचा: Nashik : स्थानिक दुकानातून खरेदी करण्याची व्यावसायिकांची ग्राहकांना भावनिक साद
आनंद देणारी नंदिनी गोमाता
सर्व देव मये देवी सर्व देवैर अलंकृते
मातुरांमय आभिलाषीत सफलं कुरू नंदिनी
क्षिरो दार्णव संभुते सुरसूर नमस्कृते
सर्व देवमये मातृ गृहाण अर्ध्य नमोस्तुते
अर्थात, सर्वांना आनंद देणाऱ्या हे नंदिनी गोमाते, सर्व देव तुझ्यात निवास करतात म्हणून तू सर्व देवमयी आहेस. सर्व देवांनी तुझा गौरव केला आहे. तेव्हा हे आई तू आमच्या इच्छा पूर्ण कर. क्षीरसागरातून जन्म झालेल्या देव आणि राक्षसांनी प्रणाम केलेल्या देवस्वरूप अशा कामधेनूमाते मी देत असलेल्या (अर्घ्याचा) सत्काराचा तू स्वीकार कर. तुला आमचे अनंत अनंत प्रणाम. अर्थात गायी तुझ्यामुळे माझी मुले तुझ्या दुधावर उत्तम वाढलेली आहेत. त्याचे श्रेय तुलाच जाते. आज माझी शेती, घर-दार तुझ्यामुळे बहरले आहे. तरी यापुढेही माझ्या कुटुंबाचे व समाजाचे रक्षण कर, असे म्हणत घरातील कर्त्या पुरुष अन् गृहलक्ष्मीने पूजन केले. गो-वंशाप्रति कृतज्ञता व्यक्त केली.
"भारतीय शेतीला गतवैभव प्राप्त करण्यासाठी जगद्‌गुरू शंकराचार्यांसह काही मंडळीनी संपूर्ण देशभर गो-ग्राम यात्रा ही चळवळ उभारली होती. प्रत्येक शेतकऱ्याने गाय सांभाळली पाहिजे. हा विश्वमंगल गो-ग्राम चळवळीचा उद्देश होता. बैल आधारित शेतीची कामे वाढली पाहिजेत. गोमय आणि गोमुत्राचा अधिक वापर करून नापिक जमीन सुपीक केली पाहिजे. आजच्या काळात या उद्देशाचे महत्त्व कायम आहे. आदर्श देशी गोवंश वाढवला पाहिजे."
- रमेश मानकर, गोसेवक, नाशिक
हेही वाचा: Diwali Festival 2022 : दिवाळीला मोठ्या उत्‍साहात सुरवात
वेबसाईटवर ब्राउझिंगचा अनुभव सर्वोत्तम असावा, यासाठी आम्ही कुकीजचा वापर करतो. कुकीजमुळे तुम्हाला तुमच्या आवडत्या मजकुराची शिफारस करता येते. आमचे गोपनीयता आणि कुकीजसंदर्भातील धोरण तुम्हाला मान्य आहे.


movies and web series releasing on ott platforms this week | Loksatta

नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र
आवर्जून वाचा कोकणातील शिवसेनेच्या आमदारांभोवती कारवाईचा फास, ठाकरे गटाला शह देण्याकरिता शिंदे-भाजपची योजना
आवर्जून वाचा “शिल्लक सेनेतले सगळे मर्द संपले असतील, तर…”, मनसेचा खोचक टोला; संजय राऊतांचा केला उल्लेख
आवर्जून वाचा मुस्लीम पुरुषांच्या एकापेक्षा जास्त पत्नी असल्यास…; भाजपाच्या मुख्यमंत्र्यांचं मोठं विधान
Photos : येत्या आठवड्यात ओटीटीवर प्रदर्शित होणार ‘हे’ चित्रपट आणि वेब सीरिज
या वीकेंडला प्रेक्षकांना वेगवेगळ्या कलाकृतींची मेजवानी मिळणार आहे.
या आठवड्यामध्ये चित्रपटगृहांमध्ये दोन मोठे बिगबजेट चित्रपट प्रदर्शित होणार आहेत. या व्यतिरिक्त ओटीटी प्लॅटफॉर्मवरदेखील या वीकेण्डला चांगले चित्रपट आणि वेबसीरिज पाहायला मिळणार आहेत.
या निमित्ताने चित्रपटप्रेमींना मेजवानी मिळणार आहे.
कर्म युद्ध -३० सप्टेंबर – डिज्नी प्लस हॉटस्टार
प्लॅन ए प्लॅन बी – ३० सप्टेंबर – नेटफ्लिक्स
कॅप्टन – ३० सप्टेंबर – झी ५
फॉरेवर क्वीन्स – २ ऑक्टोबर – नेटफ्लिक्स
रंगा रंगा वैभवं – २ ऑक्टोबर – नेटफ्लिक्स
मणी रत्नम यांचा ‘पोन्नियिन सिल्वन’ हा ऐतिहासिक चित्रपट येत्या शुक्रवारी ३० सप्टेंबर रोजी प्रदर्शित होणार आहे.
याच दिवशी सैफ अली खान-हृतिक रोशन अभिनीत ‘विक्रम वेधा’ हा चित्रपट देखील प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार आहे.
मनसे नेते वसंत मोरे राष्ट्रवादीत जाणार अमित ठाकरे भेटीनंतर स्पष्ट केली भूमिका, म्हणाले “इतर पक्षात जर…”
“सैराटने मराठी चित्रटसृष्टी उद्ध्वस्त केली”; अनुराग कश्यपचं मोठं विधान, ‘कांतारा’च्या यशानंतर रिषभ शेट्टीला सल्ला देत म्हणाला…
अभिनेता राजपाल यादवने केले हेअर ट्रान्सप्लांट; सांगितले, “हेअर ट्रान्सप्लांट करण्यापूर्वी ‘या’ गोष्टी नक्की पाहा नाहीतर…”
“छत्रपती शिवाजी महाराजांचे नाव जरी घेतले तरी…”; शिवरायांबद्दल बोलताना अमोल कोल्हेंचा माईक बंद केल्याने NCP चा हल्लाबोल
“महाराष्ट्राला एक इंचही जागा देणार नाही”, बोम्मईंनी पुन्हा डिवचलं; फडणवीसांचा उल्लेख करताच संतापून म्हणाले, “अमित शाहांशी…”
Photos : गुजरातमध्ये ऐतिहासिक विजय, मग हिमाचल प्रदेशमध्ये का हरले
Photos: २०२३ मध्ये उघडू शकते ‘या’ राशींच्या नशिबाचे दार; मुख्य ग्रहांच्या संक्रमणामुळे आर्थिक लाभाची प्रबळ संधी
पालीला घरात थाराच देऊ नका, आजच करा ‘हे’ ७ सोपे उपाय
‘ती चिठ्ठी जर पोलिसांनी गंभीरपणे घेतली असती..’; राम कदमांचा मोठा आरोप
मनसे नेते वसंत मोरे अमित ठाकरे यांच्या भेटीला दाखल
आफताबच्या कुटुंबीयांचीही चौकशी करा – श्रद्धाच्या वडिलांची मागणी
‘मी स्वतःला राज्यपाल मानतचं नाही’; पाहा राज्यपालांची मिश्किल टिप्पणी
Surekha Punekar on Koshyari:’राज्यपालांना त्यांच्या राज्यात पाठवलं पाहिजे’; सुरेखा पुणेकरांची मागणी
देवेंद्र फडणवीस हेच महाराष्ट्राचे खरे मुख्यमंत्री – अमोल मिटकरी
नवरी न मिळे नवऱ्याला ‘तु काळा आहेस’ म्हणत लग्नाला काही तास उरले असताना तरुणीने नवऱ्याला केलं नापसंद
“स्मशानभूमीत येईन, पण शहर कार्यालयात येणार नाही”, मनसेच्या वसंत मोरे यांनी ठणकावलं; म्हणाले “जिथे फुलं वेचली…”
Video: विमानतळावर X-Ray मशिनमध्ये बॅगेत सापडला कुत्रा, नेमकं काय घडलं
पुणे: विद्यापीठाच्या भोजनगृहातील भोजनाची दरवाढ ;विद्यापीठाचा निर्णय, १ जानेवारीपासून अंमलबजावणी
विवाह समुपदेशन: अस्वस्थ करणारं नवऱ्याचं ‘क्रॉस ड्रेसिंग’
गुजरातमधील भाजपाच्या विजयानंतर उद्धव ठाकरेंकडून पंतप्रधान मोदींचं अभिनंदन; म्हणाले, “भाजपाने मिळवलेला विजय…”
Gujarat Election Results 2022 : जनतेच्या आशीर्वादामुळेच भाजपाचा विजय, पंतप्रधान मोदींनी मानले आभार
Himachal Pradesh Election Results 2022 : हिमाचल प्रदेशमध्ये काँग्रेसचा दणदणीत विजय, बहुमताचा आकडा केला पार, अखेरचे कल आले हाती
गुजरातच्या निकालावर शरद पवार यांची पहिली प्रतिक्रिया, म्हणाले “एका राज्याच्या सोईचे…”
Photos: अक्षय कुमारच्या आधी ‘हे’ दिग्गज अभिनेते दिसले महाराजांच्या भूमिकेत; यातील तुमचा आवडता कलाकार कोणता
विश्लेषण: हिमाचलमध्ये काँग्रेसला लाइफलाईन बलाढ्य भाजपला बंडखोरीचा फटका
Gujarat Election Results 2022 : जोरदार प्रचार, तगडी यंत्रणा अन् पुन्हा मोदी फॅक्टर; भाजपाच्या विक्रमी कामगिरीचे कारण काय
Nashik ST Accident: नाशिक-सिन्नर महामार्गावर बसने घेतला पेट दोन दुचाकीस्वारांचा मृत्यू, सर्व ४३ प्रवासी सुरक्षित
Himachal Pradesh Election: अंतिम निकाल लागण्याआधीच काँग्रेसला आमदार फुटण्याची भीती; सर्व विजयी उमेदवारांना…
Himachal Pradesh Election Results 2022 : हिमाचल प्रदेशमध्ये काँग्रेसचा दणदणीत विजय, बहुमताचा आकडा केला पार, अखेरचे कल आले हाती
नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र


Homeदेश-विदेश‘हे’ नियम सोडून ३१ मार्चपासून देशातील कोरोनाचे सर्वच निर्बंध हटणार; जाणून घ्या सविस्तर माहिती.
‘हे’ नियम सोडून ३१ मार्चपासून देशातील कोरोनाचे सर्वच निर्बंध हटणार; जाणून घ्या सविस्तर माहिती.
मागच्या काही दिवसांपासून कोरोनाची तिसरी लाट ओसरल्याने केंद्र सरकारने नियमांमध्ये बदल करण्याची घोषणा केली आहे. ३१ मार्चपासून कोरोनाचे सर्वच निर्बंध हटवण्याचे केंद्राकडून सांगण्यात आले. मास्क आणि सुरक्षित अंतर ठेवणे हे दोन नियम सोडले की सर्व नियम शिथील करण्याचे केंद्र सरकारकडून देण्यात आले आहेत.
२४ मार्च २०२० रोजी पहिल्यांदा, केंद्र सरकारने देशात कोरोना विषाणूचा संसर्ग पसरू नये म्हणून आपत्ती व्यवस्थापन कायदा २००५ अंतर्गत अनेक मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली. त्यानुसार वेळोवेळी बदलही केले होते.
केंद्रीय गृहसचिव अजय भल्ला यांनी सर्व राज्यांच्या मुख्य सचिवांना लिहिलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, गेल्या २४ महिन्यांत जागतिक महामारीच्या व्यवस्थापनानुसार रोगाचे निदान लावणे, उपचार करणे, लसीकरण करणे रुग्णालयांच्या पायाभूत सुविधांचा विकास करणे यावर भर देण्यात आला. याचबरोबर सामान्य जनता कोरोनाच्या विषाणूला रोखण्यासाठी सक्षम झाली आहे. ते पुढे म्हणाले की, मागील दोन महिन्यात नवीन कोरोना रुग्णांमध्ये कमालीची घट झाली आहे. याचबरोबर या महामारीचा देशातील राज्यांनी आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी आपली सर्व क्षमता पणाला लावत नागरिकांच्या आरोग्याची काळजी घेतली. त्याचबरोबर ज्या त्या परिस्थितीनुसार राज्यानी कोरोनाच्या नियमांत बदल केल्याचेही भल्ला यांनी सांगितले.
भल्ला यांनी पत्रात म्हटले आहे की, कोरोनाचा प्रार्दुभाव कमी झाला आहे यामुळे आपत्ती व्यवस्थापन कायदा २००५ नुसार कोरोनाच्या नियमांत बदल करण्याचा निर्णय घेण्यात येणार आहे. सध्या देशात लागू करण्यात आलेल्या नियमांची तारीख ३१ मार्च रोजी संपत आहे त्यानंतर गृह मंत्रालयाकडून या संदर्भात कोणताही आदेश जारी केला जाणार नाही.
आटपाडी : प्रा.सौ.राणी खराडे-देशमुख यांचे निधन
दिघंचीत विदेशी मद्याची बेकायदेशीर वाहतूक करणारे पोलिसांच्या ताब्यात I दोन लाख ६५ हजाराचा मुद्देमाल हस्तगत
दाक्षिणात्य अभिनेता धनुषने दिला पत्नीला घटस्फोट I म्हणाला, आम्ही एकमेकापासून वेगळे होण्याचा घेतला निर्णय
“......म्हणून सलमान खान चक्क बाॅलिवूड सोडून टॉलीवूड चित्रपटांमध्ये करणार काम
खरसुंडी सोसायटीच्या चेअरमन, व्हा.चेअरमन निवडी संपन्न
आटपाडी : प्रा.सौ.राणी खराडे-देशमुख यांचे निधन
दिघंचीत विदेशी मद्याची बेकायदेशीर वाहतूक करणारे पोलिसांच्या ताब्यात I दोन लाख ६५ हजाराचा मुद्देमाल हस्तगत
दाक्षिणात्य अभिनेता धनुषने दिला पत्नीला घटस्फोट I म्हणाला, आम्ही एकमेकापासून वेगळे होण्याचा घेतला निर्णय
“......म्हणून सलमान खान चक्क बाॅलिवूड सोडून टॉलीवूड चित्रपटांमध्ये करणार काम
माणदेश एक्सप्रेस हे दैनिक असून देश-विदेशांसह राज्यातील तसेच जिल्हयाच्या कानाकोपऱ्यात घडणाऱ्या महत्वाच्या घडामोडी आपल्या पर्यंत प्रथम पोहचविण्यासाठी कटिबद्ध आहे.


(पोकराअंतर्गत) विहीर पुनर्भरण योजना नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प
नमस्कार शेतकरी मित्रांनो, आज आपण नानाजी देशमुख कृषी संजिवनी प्रकल्प अंतर्गत विहीर पुनर्भरण योजनेची संपूर्ण माहिती पाहणार आहोत. मित्रांनो जर तुम्हला या योजनेचा लाभ घेयचा असेल,हा लेख तुमच्यासाठी महत्वपूर्ण असणार आहे. म्हणून संपूर्ण लेख नक्की वाचा. या लेखात आपण विहीर पुनर्भरण योजनेची उद्दिष्ट्य, अनुदान किती, अर्ज कुठे करायचा, आवश्यक कागदपत्रे कोणती, लाभार्थी निवडीचे निकष, अंमलबजावणी कार्यपद्धती, योजनेचा हेतू कोणता या सर्व प्रश्नांची उत्तरे पाहणार आहोत.
जमिनीवरील पाण्याचा साठा व भूजल साठा हे पाण्याचे दोन्ही साठी प्रामुख्याने पावसावरच अवलंबून आहेत पाऊसमान चांगले असल्यास जमिनीवरील पाणीसाठी जसे की धरणे, शेततळी, तलाव, इत्यादी तसेच पाणी शिरल्यामुळे भूजल साठ्यात वाढ होते. लोकसंख्या वाढ, शहरीकरण औद्योगीकरण, जमीन व पाण्याचे आरोग्य व्यवस्थापन, पाणी लागणाऱ्या पिकांखालील क्षेत्रात होत असलेली वाढ, भूजल पुनर्भरण यासाठीचे अपुरे प्रयत्न, नैसर्गिक रित्या ही भूजल पुनर्भरण कमी होणे, दुष्काळी परिस्थितीमुळे भूजलाची वाढलेली मागणी या व अशा अनेक कारणांमुळे भूजल पातळी खोल गेलेली आहे ज्या प्रमाणात भूजलाचा उपसा करण्यात येत आहे. त्याप्रमाणात भूजलाचे पुनर्भरण होत नाही. त्यामुळे भूजल पातळी दिवसेंदिवस खोल गेलेली आहे. भूजल पातळी वाढवण्यासाठी पावसाचे पाणी जिथे जिथे शक्य आहे, त्या ठिकाणी जिरवण्याचे प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. सोबतच उपलब्ध असलेल्या भूजलाचा काटकसरीने व शास्त्रीय पद्धतीने वापर करणे गरजेचे आहे.
सद्यस्थितीत राज्यातील टंचाईग्रस्त परिस्थिती पाहता व शेतकऱ्यांकडे पिकास संरक्षित सिंचन देण्याकरिता अस्तित्वातील विहिरीद्वारे पाण्याची उपलब्धता होण्याचे अनुषंगाने जागतिक बँक अर्थसहाय्यित नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पांतर्गत भूजल पुनर्भरण याकरिता विहीर पुनर्भरण हे वैयक्तिक लाभाचे घटक राबविण्यात येत आहे.
1 (पोकरांतर्गत) विहीर पुनर्भरण योजनेची उद्दिष्ट-
1.1 लाभार्थी निवडीचे निकष –
1.2 विहिर पुनर्भरण योजनेचा हेतू –
1.3 विहीर पुनर्भरण योजनेसाठी अनुदान किती
1.4 (पोकरांतर्गत) विहीर पुनर्भरण योजनेचा अर्ज कुठे करावा –
1.5 आवश्यक कागदपत्रे –
1.7 नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पअंतर्गत (पोखरा) विविध कृषी योजनांची माहिती खालील लिंकवर क्लिक करा.
1.7.1 (पोकराअंतर्गत) मधुमक्षिका पालन अनुदान योजना फॉर्म pdf महाराष्ट्र 2021
(पोकरांतर्गत) विहीर पुनर्भरण योजनेची उद्दिष्ट-
नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पामध्ये सामाविष्ट करण्यात आलेल्या गाव समूहातील अल्प व अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांना हवामान बदलामुळे उद्भवलेल्या परिस्थितीशी जुळवून घेण्यास सक्षम बनवणे हे या योजनेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
कृषी क्षेत्रात सिंचनासाठी अस्तित्वात असलेल्या विहिरीचे पुनर्भरण करून भूजलाच्या स्थितीत वाढ करणे.
दुष्काळग्रस्त भागांमध्ये जास्तीचा पाणी साठा जतन करणे व लोकांची सामाजिक व आर्थिक स्थिती सुधारणे.
लाभार्थी निवडीचे निकष –
प्रकल्पांतर्गत निवड केलेल्या गावासाठी च्या ग्राम कृषी संजीवनी समितीने मान्यता दिलेल्या अत्यल्प व अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना त्यामध्ये अनुसूचित जाती किंवा अनुसूचित जमाती, महिला, दिव्यांग व इतर शेतकरी यांना प्राधान्यक्रमाने निवड करून लाभ देण्यात येतो.
ज्या विहिरी बंद पडलेल्या आहेत. तसेच ज्यांची पाण्याची पातळी खोल गेलेली आहे. अशा शेतकऱ्यांना प्राधान्याने लाभ देण्यात येतो.
या घटकाचा इतर कोणत्याही योजनेतून पूर्वी लाभ घेतलेल्या शेतकऱ्यांना पुन्हा लाभ देण्यात येणार नाही, याची खरदारी घ्यावी.
विहिर पुनर्भरण योजनेचा हेतू –
विहीर पुनर्भरण योजनेसाठी अनुदान किती
नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प अंतर्गत राबविण्यात येणाऱ्या विहीर पुनर्भरण घटना साठी अनुदानाचा तपशील खालील प्रमाणे असणार आहे.
(पोकरांतर्गत) विहीर पुनर्भरण योजनेचा अर्ज कुठे करावा –
इच्छुक शेतकऱ्यांनी https//dbt.mahapocra.gov.in या संकेत स्थळावर ऑनलाईन नोंदणी व अर्ज करून आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावी.
इच्छुक शेतकऱ्यांनी नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाच्या संकेतस्थळावर नोंदणी करावी व आवश्यक कागदपत्रांसह ऑनलाईन अर्ज सादर करावा.
मार्गदर्शक सूचनांमध्ये दिलेल्या तांत्रिक निकषाप्रमाणे साहित्य खरेदी करणे बंधनकारक राहील.
आवश्यक यंत्रसामग्री उपलब्ध करून घेण्याची जबाबदारी लाभार्थ्याची राहील तसेच कामासाठी कोणतीही आगाऊ रक्कम मिळणार नाही.
निवडलेल्या लाभार्थींना त्यांच्या आवडीनुसार अनुभवी व्यक्ती किंवा संस्थेकडून सदरचे काम करण्याची मुभा असणार आहे.
काम पूर्ण झाल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रे व देयके स्वसाक्षांकित करून ऑनलाईन अनुदान मागणी करावी.
उपविभागीय कृषी अधिकारी यांना ऑनलाइन पूर्व संमती दिल्यानंतर घटकाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करावी.
नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पअंतर्गत (पोखरा) विविध कृषी योजनांची माहिती खालील लिंकवर क्लिक करा.
पोखरा अंतर्गत गोड्या पाण्यातील मत्स्य पालन योजना २०२१
पोकरा अंतर्गत सामुदायिक शेततळे १०० टक्के अनुदान योजना माहिती
पोकरा अंतर्गत शेडनेट हाऊस/ प्लास्टिक टनेल/ हरितगृह अनुदान माहिती
पोकरा अंतर्गत गांडूळ खत/नाडेप/सेन्द्रीय निविष्ठा उत्पादन यूनिट अनुदान योजना
नवीन विहीर योजना माहिती नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (पोकराअंतर्गत)
(पोकराअंतर्गत) विहीर पुनर्भरण योजना नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प
(पोखरा अंतर्गत) ठिबक सिंचन तुषार सिंचन योजना अर्ज २०२१
(पोकराअंतर्गत) मधुमक्षिका पालन अनुदान योजना फॉर्म pdf महाराष्ट्र 2021
बेटी बचाओ बेटी पढाओ योजना 2022 माहिती मराठी महाराष्ट्र Benefits Eligibility
द्राक्ष एप्रिल छाटणीनंतरच्या फवारणीचे वेळापत्रक
 नाबार्ड डेअरी लोन योजना मराठी
प्रधानमंत्री गती शक्ती योजना १०० लाख कोटींची योजना(PM Gati Shakti Yojana Mahiti)
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना GR
मातोश्री ग्रामसमृद्धी शेत पाणंद/रस्ते योजना मराठी माहिती महाराष्ट्र शासन निर्णय
उन्हाळी तीळ, मूग ,उडीद लागवड व्यवस्थापन
New Update महाडीबीटी पोस्ट मेट्रिक स्कॉलरशिप 2022 अर्ज सुरू पहा Last Date
प्रधानमंत्री मुद्रा लोन योजना मराठी माहिती Apply Online Mudra Bank Loan 2022
महाराष्ट्र सेंद्रिय शेती प्रमाणीकरण यंत्रणा स्थापन करणेबाबत निर्णय
महाडीबीटी फार्मर स्कीम 2022
समाज कल्याण योजना महाराष्ट्र
समाज कल्याण विभाग शासन निर्णय GR
सरकारी योजना महाराष्ट्र 2022


तूळ राशीभविष्य आज,सप्टेंबर 25, 2022

तूळ राशीभविष्य आज,सप्टेंबर 25, 2022
अंदाज : नोकरदार आणि सेवा क्षेत्राशी संबंधित लोक अधिक चांगली कामगिरी करतील.
कार्यक्षेत्रातील संबंध दृढ होतील. व्यवसायात गती मिळेल.
वैयक्तिक जीवनात यश मिळेल. दिनक्रम आणि सातत्य यावर भर द्या.
लेखनाच्या कामात अधिक दक्ष राहाल. ठगांपासून दूर राहा.
आर्थिक लाभ : करिअर आणि व्यवसाय यांना समजुतीने अपेक्षित यश मिळेल.
लव्ह लाईफ : प्रेम संबंधांमध्ये शुभता वाढेल. नातेसंबंध अधिक दृढ होतील.
आरोग्य : वैयक्तिक कामात रुची वाढेल. वैयक्तिक विषयांमध्ये रुची राहील.
शुभ रंग : मॅजेंटा


आइकमान, क्रिस्तीआन – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
आइकमान, क्रिस्तीआन : (११ ऑगस्ट १८५८—५ नोव्हेंबर १९३०). डच वैद्य, जंतुशास्त्रज्ञ व आरोग्यशास्त्रज्ञ. १९२९ च्या वैद्यकाच्या नोबेल पारितोषिकाचे सहविजेते. नेदर्लंड्समधील नायकेर्क येथे त्यांचा जन्म झाला. १८७५—८३ या काळात ॲम्‍स्टरडॅम विद्यापीठात वैद्यकाचा अभ्यास केल्यानंतर त्याच संस्थेच्या शरीरविज्ञान शाखेत त्यांनी मदतनीस म्हणून काम केले. १८८३ मध्ये ते सैन्यात शस्त्रवैद्य म्हणून शिरले व डच ईस्ट इंडीजला गेले. पण प्रकृतीच्या अस्वास्थ्यामुळे ते परत आले. काही काळ बर्लिन येथे त्यांनी रॉबर्ट कॉख याच्याजवळ सूक्ष्मजंतुशास्त्राचा अभ्यास केला. १८८६ मध्ये बेरीबेरी रोगाचा (ब१ या जीवनसत्वाच्या अभावामुळे होणाऱ्या एका रोगाचा) अभ्यास करण्यासाठी नेमलेल्या समितीबरोबर ते मलायात गेले. त्यांचे सहकारी परत आले, पण ते स्वत: जावातील बटेव्हिया येथील रोगविज्ञान संस्थेत बेरीबेरीच्या संशोधनासाठी राहिले. कोंबड्यांना जास्त सडलेले-कांडलेले तांदूळ खावयास घातले तर त्यांना जीवनाचे एक पोषक द्रव्य कमी पडते व त्यांना बहुतंत्रिकाशोथ (अनेक मज्जातंतूची दाहयुक्त सूज) हा रोग होतो असे त्यांना आढळून आले. तो मनुष्याला होणाऱ्या बेरीबेरीसारखाच आहे. त्यांचे हे संशोधन जीवनसत्त्वांच्या अभ्यासाला आधारभूत ठरले. हे जीवनसत्त्व ब१ शोधून काढल्याबद्दल त्यांना १९२९ मध्ये वैद्यकाचे नोबेल पारितोषिक फ्रेडरिक हॉफकिन्स यांच्याबरोबर विभागून मिळाले. ते नेदर्लंड्समधील उत्रेक्त येथे मृत्यू पावले.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी तितुका मेळवावा (विश्वसंमेलन)
वैश्विक स्तरावर मराठी भाषेचा प्रचार व प्रसार व्हावा तसेच संवाद व दैनंदिन वापरामध्ये मराठीचा अधिकाधिक वापर व्हावा ह्यासाठी “मराठी तितुका मेळावा” हे आंतरराष्ट्रीय स्नेहसंमेलन मुंबई येथे दिनांक ४ ते ६ जानेवारी २०२३ रोजी आयोजित केले आहे. अधिक माहितीसाठी इथे क्लिक करा.


(दक्षिणेकडची खव्वयेगिरी–२) अप्पम् व व्हेजिटेबल स्ट्यु – Aditya Kher

(दक्षिणेकडची खव्वयेगिरी–२) अप्पम् व व्हेजिटेबल स्ट्यु
केरळ ट्रीपवर गेलात तर सकाळी ६-७ च्या सुमारास केरळातल्या कुठल्यातरी स्टेशनात गाडी शिरते आणि प्लॅटफॉर्मवर “अप्पम-मुट्टै ऽऽ” अशा आरोळ्या ऐकू येतात. आपण धडपडून उठतो आणि खिडकीतून हात बाहेर काढून ते पुडकं हातात घेतो.
पुडक्यातले केळीच्या हिरव्यागार पानात गुंडाळलेले वाफाळते जाळीदार अप्पम आणि सोबत खमंग गरमा-गरम मुट्टै हा एक न्याहारीचा स्वर्गीय प्रकार आहे असं माझं स्पष्ट मत आहे. तसंही केरळला “गॉडस् ओन कंट्री” असंच म्हणतात म्हणा ( आता तिकडच्या लोकांना “डेव्हिलस् ओन पिपल” म्हणतात ते जाउद्या ). मल्याळी कट्टर ब्राम्हणी (नंबियार वगैरे) घरात मुट्टैला( म्हणजे अंडाकरी) स्ट्यु हा एक उत्तम पर्याय असतो.
असो. आठवणींत अधिक न रमता लुसलुशीत आणि नाजूक जाळीदार अप्पम् बनविणे किती सोपं आहे ते बघूया.
पाव वाटी शिजवलेला भात (पाण्यात भिजवून उबदार जागी ठेवावा)/ पोहे
१/२ वाटी खोवलेले खोबरे. चिमुटभर यीस्ट सिद्ध करून(मूळ पाकृ.त ताडी (हो, ताडीच
२ टे. स्पू. साखर.
तांदूळ प्रथम आठ-दहा तास पाण्यात भिजत घालावेत. नंतर ते तांदूळ, खोबरं, आणि भात किंवा पोहे असं सगळं अगदी गंध वाटून घ्यावेत. वाटताना पाणी अगदी कमी घालावे(वाटले जाईल इतपतच). नंतर यीस्ट आणि साखर वाटणात घालून नीट हलवून घ्यावे. उबदार जागी मोठ्या भांड्यात ८-१० तास झाकून ठेवावे (मिश्रण खूप फुगते त्यामुळे भांडे छोटे घेतले तर नक्की उतू जाईल).
अप्पम करायच्या आधी फुगलेल्या पीठात चवीनुसार मीठ आणि गरजे नुसार पाणी/दूध घालून ते पातळ करून, नीट हलवून घ्यावे. पीठ इडलीच्या पीठाएव्हढे घट्ट/पातळ असावे.
तेलाचा हात फिरवून अप्पम पॅन (मी लोखंडाची कढई वापरली) मधे पळीभर पीठ घालावे आणी चटकन कढईचे कान धरून ४५अंशाच्या कोनातून फिरवावे म्हणजे पीठ नीट पसरेल (पीठ पसरवायला पळी वापरू नये). आवडत असल्यास अप्पमच्या खळग्यात थोडे दूध घालावे. बशीच्या आकारातले अप्पम शिजल्यावर कडा सुटून यायला पाहिजेत. गरमा गरम अप्पम व्हेजिटेबल स्ट्यु सोबत वाढावे.
व्हेजिटेबल स्ट्यु साहित्य :
१ मोठा कांदा, पातळ चिरून
२-३ हिरव्या मिरच्या तुकडे करून
१/२ टेस्पू. आलं-लसूण पेस्ट
१ बटाटा चौकोनी तुकडे करून
१ गाजर तुकडे करून
नारळाचे घट्ट दूध – १/४ वाटी
नारळाचे पातळ दूध – १ वाटी
खडा मसाला – २ इंच दालचिनी, ५-६ लवंगा, ४-५ काळे मिरे , एखादं चक्री फूल, १-२ वेलदोडे
तेल गरम करून खडा मसाला थोडा परतून घ्यावा. नंतर कांदा, आलं लसूण पेस्ट, मिरची आणि कढीलिंब टाकून कांदा गुलाबी होईपर्यंत परतावा. त्यात भाज्या, असल्यास अननस घालून मिनिटभर परतून घ्याव्यात. नारळाचे पातळ दूध घालून भाज्या शिजू द्याव्यात (१०-१२ मि.)
शेवटी शिजताना नारळाचे घट्ट दूध धालून २-४ मिनीटे उकळी आणावी.. अप्पम बरोबर स्ट्यु तयार आहे.
[…] सारखीच(दक्षिणेकडची खव्वयेगिरी–१, दक्षिणेकडची खव्वयेगिरी–२), ही रेशिपी सुद्धा अगदी पारम्पारिक – […]
दक्षिणेकडचे खवय्येगिरी -3 चिकन चेट्टीनाड करी – kher.org — April 19, 2012 @ 7:57 pm
रविवारची मुखशुद्धी – पोच्ड पीचेस् » « (दक्षिणेकडची खव्वयेगिरी – १): कोडी पचडी – चिकनचे लोणचे


Gram Panchayat Ghogargaon - Ahmednagar Bharti 2022 | MAHA Jobs

🔎 जिल्हा नुसार जाहिराती
🖊 शैक्षणिक पात्रतेनुसार जाहिराती
📝 अधिक पात्रतेनुसार जाहिराती…….
♛ महाराष्ट्र शासन रोजगार [Govt.]
🏢 कॉलेज आणि युनिव्हर्सिटी भरती
तलाठी मेगा भरती २०२२
👨✈ पोलीस मेगा भरती २०२२
🚨 आरोग्य विभाग मेगा भरती २०२२
जिल्हा परिषद भरती २०२२
कृषी सेवक भरती – कृषी विभाग भरती २०२२
पशुसंवर्धन विभाग भारती २०२२
📝 महापरीक्षा सराव पेपर्स
📜 निकाल | उत्तरतालिका
🗣 सामान्य साक्षात्कार प्रश्न
📱 अधिकृत अँप डाउनलोड
📲 टेलिग्राम मध्ये सामील व्हा
[ December 8, 2022 ] नगर परिषद नंदुरबार मध्ये “शहर समन्वयक” भरती २०२२. Government Jobs
[ December 8, 2022 ] कर्ज वसुली न्यायाधिकरण नागपूर मध्ये “स्टेनो ग्रेड II” पदांचा भरती २०२२. Government Jobs
[ December 8, 2022 ] कला संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई भरती २०२२. Mumbai Vharti
HomeDistrictsAhmednagar Bhartiग्रामपंचायत घोगरगाव – अहमदनगर मध्ये “शिपाई” पदांचा भरती २०२२.
ग्रामपंचायत घोगरगाव – अहमदनगर मध्ये “शिपाई” पदांचा भरती २०२२.
ग्रामपंचायत घोगरगाव – अहमदनगर भरती २०२२.
⇒ पदाचे नाव: शिपाई.
⇒ वयाची अट: किमान १८+ वर्षे.
⇒ शैक्षणिक पात्रता: 10वी पास.
⇒ नोकरी ठिकाण: घोगरगाव, अहमदनगर.
⇒ आवेदन का तरीका: ऑफलाईन.
⇒ आवेदन का अंतिम तारीख: 0३ ऑक्टोबर २०२२.
⇒ आवेदन पाठवण्याचा पत्ता: ग्रामपंचायत घोगरगाव, श्रीगोंदा तालुका, अहमदनगर जिल्हा.
Age Limit (वय मर्यादा)
Last Date (अर्ज करण्याची शेवटची तारीख)
Selection Process (भर्ती प्रक्रिया)
♦ Important Links (महत्वाच्या लिंक्स) ♦
〉 सर्व परीक्षांच्या सराव प्रश्नपत्रिका (Question Papers).
〉 परीक्षेचे निकाल (Results).
〉 परीक्षा प्रवेशपत्र (Hall Tickets).
〉 रोजगार मेळावा (Jobs Fairs).
♦जिल्हा नुसार जाहिराती ♦
अहमदनगर अकोला अमरावती औरंगाबाद भंडारा बुलढाणा
चंद्रपुर धुले गढ़चिरौली गोंदिया हिंगोली जलगांव
जालना कोल्हापुर लातूर मुंबई नागपुर नांदेड़
नंदुरबार नाशिक उस्मानाबाद पालघर परभानी पुणे
रायगढ़ रत्नागिरि सांगली सातारा सिंधुदुर्ग सोलापुर
ठाणे वर्धा वाशिम यवतमाल बीड
७ वी (7th) दहावी (SSC) बारावी (HSC) डिप्लोमा आय.टी.आय पदवी
पदव्युत्तर शिक्षण बी.एड एम.एड एल.एल.बी / एल.एल.एम बीएससी एमबीए
बीसीए एमसीए बी.कॉम एम.कॉम GNM/ANM एमएससी
बी.फार्म एम.फार्म बी.ई एम.ई BAMS/BHMS एम.बी.बी.एस / एम.डी
इंडियन ऑयल कॉर्पोरेशन लिमिटेड मध्ये “अपरेंटिस” पदाच्या एकूण 1535 जागांसाठी भरती २०२२.
नगर परिषद नंदुरबार मध्ये “शहर समन्वयक” भरती २०२२.
कर्ज वसुली न्यायाधिकरण नागपूर मध्ये “स्टेनो ग्रेड II” पदांचा भरती २०२२.
झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण, पुणे मध्ये आरेखक / अनुरेखक पद कंत्राटी पद्धतीने नियुक्ती २०२२.
वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट पुणे मध्ये विविध रिक्त पदांची भरती २०२२.
महिला बाल विकास विभाग महाराष्ट्र मध्ये “लघुलेखक उच्चश्रेणी” पदांची भरती जाहीर २०२२.
▒ जिल्हा निहाय भरती
नगर परिषद नंदुरबार मध्ये “शहर समन्वयक” भरती २०२२. December 8, 2022
कर्ज वसुली न्यायाधिकरण नागपूर मध्ये “स्टेनो ग्रेड II” पदांचा भरती २०२२. December 8, 2022
कला संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई भरती २०२२. December 8, 2022
तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळ मर्यादित मध्ये नवीन 922 जागांसाठी भरती जाहीर २०२२ : ONGC Non Executive Result
केन्द्रीय विद्यालय संगठन मध्ये नवीन 13404 जागांसाठी मेगा भरती जाहीर २०२२.
त्वरित अर्ज करा: 10 वी पास उमेदवारांसाठी नोकरीची संधी – SSC GD कॉन्स्टेबल 45284 जागांसाठी भरती जाहीर २०२२.
महाराष्ट्र शिक्षक मेगा भरती २०२२: Maharashtra Shikshak Bharti 2022 – १५ अकृषी विद्यापीठांमधील ६५९ शिक्षक व शिक्षक समकक्ष पदे भरण्यास मान्यता
तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळ मर्यादित मध्ये नवीन 922 जागांसाठी भरती जाहीर २०२२ : ONGC Non Executive Result
केन्द्रीय विद्यालय संगठन मध्ये नवीन 13404 जागांसाठी मेगा भरती जाहीर २०२२.
त्वरित अर्ज करा: 10 वी पास उमेदवारांसाठी नोकरीची संधी – SSC GD कॉन्स्टेबल 45284 जागांसाठी भरती जाहीर २०२२.
महाराष्ट्र शिक्षक मेगा भरती २०२२: Maharashtra Shikshak Bharti 2022 – १५ अकृषी विद्यापीठांमधील ६५९ शिक्षक व शिक्षक समकक्ष पदे भरण्यास मान्यता
नगर परिषद नंदुरबार मध्ये “शहर समन्वयक” भरती २०२२.
कर्ज वसुली न्यायाधिकरण नागपूर मध्ये “स्टेनो ग्रेड II” पदांचा भरती २०२२.
झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण, पुणे मध्ये आरेखक / अनुरेखक पद कंत्राटी पद्धतीने नियुक्ती २०२२.
वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट पुणे मध्ये विविध रिक्त पदांची भरती २०२२.
महिला बाल विकास विभाग महाराष्ट्र मध्ये “लघुलेखक उच्चश्रेणी” पदांची भरती जाहीर २०२२.


वजाबाकी: बिनहातच्याची | इयत्ता 2 | गणित | खान अकॅडमी

तुम्ही जर वेब-फिल्टरच्या मागे असाल तर खात्री करा की डोमेन *.kastatic.org आणि *.kasandbox.org अनब्लॉक्ड आहे.
लॉग इन करण्यासाठी आणि खान अकॅडमीची सर्व वैशिष्ट्ये वापरण्यासाठी, कृपया तुमच्या ब्राउझरमध्ये जावास्क्रिप्ट कार्यान्वित करा.
अभ्यासक्रम,कौशल्य आणि व्हिडिओ शोधा
आख्यायिका (एक मॉडेल उघडते)
आख्यायिका (एक मॉडेल उघडते)
या धड्या संबंधी कोणताही व्हिडिओ किंवा लेख उपलब्ध नाहीत
वजाबाकी: २० च्या आतील संख्यांची पुढच्या टप्प्यावर जाण्यासाठी 7 पैकी 5 प्रश्न सोडवा
वजाबाकी: स्थानिक किमंतीचा उपयोग करून
या धड्या संबंधी कोणताही व्हिडिओ किंवा लेख उपलब्ध नाहीत
एकक किंवा दशक वजाबाकी करा पुढच्या टप्प्यावर जाण्यासाठी 7 पैकी 5 प्रश्न सोडवा
एकक किंवा दशक वजा करणे (गट न करता)पुढच्या टप्प्यावर जाण्यासाठी 7 पैकी 5 प्रश्न सोडवा
या युनिटमधील सर्व कौशल्यांची पातळी वाढवा आणि 300 च्या मास्टर पॉईंटस मिळवा
युनिट टेस्ट सुरु करा
आमचे ध्येय: कोणालाही, कोठेही विनामूल्य, जागतिक दर्जाचे शिक्षण देणे.
खान अकॅडमी ही 501(सी )(3) ना नफा या तत्वावर कार्य करणारी संस्था आहे. देणगी किंवा स्वयंसेवक आज
आपली कथा सामुदायिक करा
आमचे अ‍ॅप्स डाउनलोड करा
देश यू. एस . भारत मेक्सिको ब्राजील


गाझीपूरमधील शेतकऱ्यांसाठी शौरोत चुली पेटल्या
मुझफ्फनगरच्या शौरो गावातील रहिवाशी गाझीपूरमध्ये नव्या कृषी कायद्यांविरुद्ध आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांना अन्न पाठवण्यासाठी पैसे गोळा करतायत. कित्येक जण ऊसशेतीचं कर्ज असूनसुद्धा रेशन पुरवतायत
डिसेंबर २०२० मध्ये सुरेंद्र कुमार यांनी आठवड्यातला एक दिवस चार तास स्वयंपाकासाठी वेळ दिला होता. तोही उत्तर प्रदेश आणि दिल्लीच्या सीमेवर असलेल्या गाझीपूरमध्ये आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी. हळूहळू चाराचे आठ तास झाले, आणि आता तर सुरेंद्र आंदोलनकर्त्यांसाठी आठवड्यातून जवळपास १२ तास स्वयंपाकाचं काम करतायत.
"मला बहुतेक रोजच इतका वेळ स्वयंपाक करावा लागेल असं दिसतंय," ५८ वर्षीय सुरेंद्र म्हणतात. उत्तर प्रदेशच्या पश्चिमेकडच्या गाझीपूरच्या आंदोलनात सामील होणाऱ्या शेतकऱ्यांची वाढती संख्या बघता ते म्हणतात.
सुरेंद्र एक हलवाई असून उत्तर प्रदेशातील मुझफ्फरनगर जिल्ह्यातील शौरो (उर्फ सोरम) गावात त्यांचं एक दुकान आहे. "आम्ही इथे [गावात] अन्न शिजवतो आणि ट्रॅक्टर व कारमधून सीमेवर पाठवतो," ते म्हणतात. गावकरी आठवड्यातून एकदा गाझीपूरला अन्न पाठवतात.
"पहिल्यांदा तिकडे उत्तर प्रदेशच्या पश्चिमेकडचे फार शेतकरी नव्हते. म्हणून मी दुकान सांभाळून आठवड्यातून काही तास [स्वयंपाकासाठी] वेळ काढू शकत होतो. पण दिवसागणिक काम वाढत चाललंय," सुरेंद्र म्हणतात.
शौरोहून साधारण ९५ किमी दूर असलेलं गाझीपूर २६ नोव्हेंबर, २०२० पासून दिल्लीच्या सीमेवर नव्या कृषी कायद्यांविरुद्ध सुरू असलेल्या शेतकरी आंदोलनाच्या तीन मुख्य ठिकाणांपैकी एक आहे. जानेवारी अखेरीस भारतीय किसान युनियनचे (बीकेयू) नेते राकेश टिकैत यांच्या भावपूर्ण आवाहनाला प्रतिसाद देत पश्चिमी उत्तर प्रदेशातून मोठ्या प्रमाणात शेतकरी आंदोलन स्थळी येऊ लागले आहेत.
शौरोमध्ये शिजवलेलं अन्न आठवड्यातून एकदा गाझीपूरला पाठवण्यात येतं. सुरेंद्र कुमार (उजवीकडे) गावातील आपलं हलवायाचं दुकान सांभाळून आंदोलनकर्त्यांसाठी स्वयंपाक करतात
२८ जानेवारी रोजी राज्य शासनाने आंदोलनकर्त्यांना निघून जाण्यासाठी निर्वाणीचा इशारा दिल्यामुळे उत्तर प्रदेश पोलीस जागा मोकळी करण्यासाठी गाझीपूरला आले होते. पोलिसांकडून हिंसक कारवाई होण्याची लक्षणं दिसू लागली आणि भारतीय किसान युनियनच्या नेत्याला कॅमेऱ्यासमोर रडू कोसळलं. त्यांनी शेतकऱ्यांना गाझीपूरला येऊन आंदोलनाला पाठिंबा देण्याचं आवाहन केलं. २६ जानेवारी रोजी दिल्लीत शेतकऱ्यांच्या ट्रॅक्टर रॅलीदरम्यान झालेल्या हिंसक घटनेशी संबंधित प्रथम माहिती अहवालात (एफआयआर) नाव असलेल्या शेतकरी नेत्यांपैकी टिकैतही एक होते.
टिकैत यांच्या आवाहनाने आंदोलनाला नवसंजीवनी मिळाली आणि गाझीपूर सीमेवर अधिक शेतकरी गोळा झाले. त्यांचा प्रभाव असलेल्या पश्चिमी उत्तर प्रदेशातील बऱ्याच भागांमध्ये धरणे आंदोलन आयोजित करण्यात आलं.
शाहपूर तालुक्यातलं शौरो गाव बालियान खापचा भाग आहे. ८४ गावांचा समूह असलेल्या बलिया खापवर मध्ययुगात जाट समुदायाच्या कश्यप गोताचं नियंत्रण होतं. आजही उत्तर प्रदेश, हरियाणा आणि राजस्थानमध्ये पसरलेल्या या गावांवर राकेश टिकैत यांच्या कुटुंबाच्या नेतृत्वातील बालियान गोत्र पंचायतीचा पगडा आहे. शौरो हे आंदोलन चालू ठेवणाऱ्या बालियान खापमधील गावांपैकी एक आहे.
"आम्ही ७-८ जण आहोत, दर आठवड्याला १,००० लोकांचा स्वयंपाक करतो," सुरेंद्र म्हणतात. "हलवा, खीर, आलू-पुरी, खिचडी, पकोडा असं सगळं आम्ही तयार करतो. अन्नासोबतच आम्ही त्यांना [कोरडं] राशन आणि फळंसुद्धा पाठवतो." गावाच्या (२०११ जनगणनेनुसार) १५,७०० लोकसंख्येपैकी साधारण १५० जण सध्या गाझीपूरमध्ये असावे, असा अंदाज ते वर्तवतात.
शौरोमध्ये आंदोलनकर्त्यांसाठी जवळपास सगळा स्वयंपाक पुरुषच करतायत. त्यामागची तयारी समजावून सांगण्यासाठी ते उतावीळ असले तरी चंचल बलिया, ज्या पाच एकर उसाची लागवड करतात, यांना त्याचं फार नवल वाटत नाही. "आम्ही [महिला] तर नेहमीच स्वयंपाक करत असतो. त्यात काय एवढं" ४५ वर्षीय चंचल काहीशा गमतीने म्हणतात.
गावातील शेतकरी, जे मुख्यत्वे उसाची लागवड करतात, पैसे गोळा करतायत. "शेतकऱ्यांनी अन्नासाठी पैसे दिले आहेत. आम्हीपण आमच्या शेतातला गहू, डाळी व कडधान्य दिलंय," चंचल म्हणतात. "सीमेवर भलेही थोडेच शेतकरी आंदोलन करतायत. पण सगळं गाव त्यांच्या पाठीशी आहे. आम्ही सगळे एकमेकांच्या सोबत आहोत."
डावीकडे: विजय पाल (हुक्का ओढणारे) नियमित राशन पुरवत आहेत. उजवीकडे: ऊस शेतकरी राम सिंह यांना अजूनही मागच्या हंगामाचा पैसा मिळाला नाही
आपलं धान्य आणि पैसा दान करणारे बरेचसे शेतकरी स्वतः कर्जबाजारी आहेत किंवा साखर कारखान्यांकडून आपल्या उसाच्या पिकाचा पैसा मिळण्याची वाट पाहतायत. राम सिंह, ५७, यांची शौरोमध्ये दोन एकर शेती असून त्यांना अजूनही २०१९-२० च्या हंगामात विकलेल्या उसाचे रू. १८,००० मिळायचे आहे. "तरीही मी थोडं धान्य देतो," ते म्हणतात.
"मला माझ्या २०१९-२० हंगामातल्या उसाचे १ लाख रुपये अजून मिळाले नाहीत," विजय पाल म्हणतात. ८० वर्षीय पाल यांची चार एकर शेती असून ते नियमितपणे रेशन पुरवत आहेत. पाल यांना जवळपास तितकीच रक्कम किसान क्रेडिट कार्डवर उधार घ्यावी लागली. "काय करणार उपाशी पोटी मरणार तर नाही ना," ते म्हणतात.
फेब्रुवारीच्या दुसऱ्या आठवड्यात पाल यांनी गाझीपूरला अन्न नेलं होतं आणि काही दिवस ते आंदोलन स्थळी राहिले देखील होते. "माझ्या वयामुळे मला फार काळ राहता येत नाही," ते म्हणतात. कृषी कायद्यांना होणाऱ्या विरोधामुळे पश्चिमी उत्तर प्रदेशातील शेतकरी सरकारच्या धोरणांबद्दल सावध झाले आहेत, ते सांगतात.
शेतकऱ्यांचं उत्पन्न २०२२ पर्यंत दुप्पट करण्यासाठी फेब्रुवारी २०१६ मध्ये केंद्र शासनाने जाहीर केलेल्या योजनेबद्दल पाल म्हणतात, "फक्त एकच वर्ष उरलंय. त्या घोषणेचं काय झालं हे कायदे तर आमची अवस्था आणखीच वाईट करतील."
शेतकरी ज्या तीन कायद्यांचा विरोध करतायत ते पुढीलप्रमाणे आहेत: शेतकरी उत्पादने व्यापार व वाणिज्य (प्रोत्साहन व सुविधा) कायदा, २०२० ; शेतकरी (सशक्तीकरण आणि संरक्षण) किंमत आश्वासन आणि कृषी सेवा करार कायदा, २०२० ; आणि अत्यावश्यक वस्तू (दुरुस्ती) कायदा २०२० .
बड्या उद्योगांना शेती व शेतकऱ्यांविरुद्ध बलवत्तर होण्याची कक्षा रुंदावत असल्यामुळे शेतकऱ्यांना हे कायदे त्यांच्या उपजीविकेला हानिकारक वाटत आहेत. हे नवे कायदे बळीराजाला मिळणारे किमान हमीभाव (एमएसपी), कृषी उत्पन्न बाजार समिती (एपीएमसी), शासकीय खरेदी इत्यादी ठळक प्रकारचे आधारही कमकुवत करतात. भारतीय संविधानाच्या कलम ३२ ला डावलून सर्व नागरिकांच्या न्यायिक मदतीचा हक्क हिरावून घेत असल्यामुळे हे कायदे सर्वच भारतीयांना प्रभावित करत आहेत, म्हणूनही त्यांची टीका करण्यात येत आहे.
डावीकडून उजवीकडे: शौरोम ध्ये सुधीर चौधरी, अजिंदर बालियान आणि सयांद्री बालियान; त्यांना नवे कृषी कायदे रद्द करण्यात यावेत, असं वाटतं
२००६ मध्ये राज्य शासनाने कृषी उत्पन्न बाजार समित्या रद्द केल्यावर बिहारमधील शेतकऱ्यांना जो अनुभव आला , तो आगामी काळात सर्व शेतकऱ्यांच्या वाट्याला येईल, असं ३६ वर्षीय अजिंदर बलिया यांना वाटतं. "बिहारमध्ये सगळ्या शेतकऱ्यांचे तेव्हापासून हाल होत आहेत. इतर राज्यांमध्ये शेतकऱ्यांची हीच अवस्था होईल," ते म्हणतात. त्यांनी या आधी सत्ताधारी शासनाला पाठिंबा दिला याचा त्यांना पश्चात्ताप होतो. "वडीलधारे आम्हाला बजावत होते, पण आम्ही प्रचाराला बळी पडलो."
शौरो ते गाझीपूर दरम्यान अन्न पुरवठा सध्या शेतकऱ्यांच्या निर्धारामुळे टिकून आहे. पण तो आर्थिकदृष्ट्या परवडणारा नाही. "काहीच काम नाहीये. मुलांच्या शाळेची फी भरणं किंवा गाडी चालवणंही जड जातंय," शौरोचे माजी प्रधान (सरपंच) सुधीर चौधरी, ६०, म्हणतात. "शेतकऱ्यांना आंदोलन स्थळीच तळ ठोकून राहावं लागतंय हे दुर्दैवी आहे."
काही शेतकरी तगून राहण्यासाठी गाईगुरांचं दूध विकायला लागलेत, चौधरी सांगतात. "आम्ही आधी कधीच दूध विकलं नव्हतं. आता वरचा पैसा कमवायला [दुधाची] बादली घेऊन दारोदार फिरतो. तरी आम्ही लढतोय कारण हा लढा आमच्या उपजीविकेसाठी आहे."
६६ वर्षीय सयांद्री बालियान यांची शौरोमध्ये सहा एकर शेती आहे. अशा सगळ्या अडचणी असल्या तरी त्या म्हणतात की त्यांचा निर्धार अढळ आहे. शासनाने तीन कृषी कायदे रद्द करावे, यावर त्या ठाम आहेत. "तोवर आम्ही सीमेवर अन्न आणि राशन पाठवत राहू."
#नवीन-कृषी-कायदे #भारतीय-किसान-युनियन #बालियान-खाप #पश्चिमी-उत्तर-प्रदेश #स्वयंपाक #रेशन
जीवघेणा विषाणू - माणूसघाणा समाज
तुरीचं नशीब कधी निघावं
कोरोना वा कर्फ्यू, ऊसतोड सुरूच
‘त्या १९ मिनिटांत माझं ४० लाखांचं नुकसान झालं’


Income Expenditure Report Year 2019-20 – Vasai Virar City Municipal Corporation

स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१६-१७
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१७-१८
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१० – ११
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०११ – १२
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१२ – १३
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१३ – १४
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१४ – १५
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१५ – १६
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१६ – १७
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१७-१८
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०२०-२१
वसई विरार परिवहन सेवा
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१६-१७
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१७-१८
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१० – ११
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०११ – १२
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१२ – १३
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१३ – १४
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१४ – १५
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१५ – १६
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१६ – १७
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१७-१८
स्थायी सामिती अंदाज पत्रक २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०२०-२१
वसई विरार परिवहन सेवा
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१८-१९
वसई-विरार शहर महानगरपालिका > जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१८-१९
जमा खर्च अहवाल वर्ष २०१८-१९
आपला मालमत्ता कर भरा
आपला पाणीपट्टी कर भरा
दीनदयाळ अंत्योदय योजना राष्ट्रीय नागरी उपजीविका अभियान विभाग
वसई विरार शहर महानगरपालिका (व.वि.श.म मुख्यालय) विरार पोलिस स्टेशन समोर, बाजार वार्ड, विरार पूर्व, महाराष्ट्र ४०१३०५.
टोल फ्री क्रमांक : – १८००२३३४३५३
मुख्य कार्यालय संपर्क क्रमांक ( लँडलाइन):- ०२५०-२५२५१०५
कोरोन विषाणू नियंत्रण कक्ष संपर्क (लँडलाइन):-0250-2334546/0250-2334547
कोरोन विषाणू नियंत्रण कक्षाचे अतिरिक्त संपर्क:-७०५८९१११२५/७०५८९९१४३०


आकाशकंदिलाचा आकार कसा हवा ? - सनातन संस्था

सनातन संस्थेचे व्यापक कार्य
काही संज्ञांचे आध्यात्मिक अर्थ
हिंदुंचे सण आणि उत्सव
देवळात दर्शन घेण्याची योग्य पद्धत
वाढदिवस कसा साजरा कराल
भारताला महान बनवणार्‍या थोर विभूती
गैरसमज, टीका यांचे खंडण
भारतीय संस्कृतीच्या जागतिक पाउलखुणा
मराठी भाषा आणि तिची दुःस्थिती
आध्यात्मिक प्रवासाला आरंभ करा
अध्यात्माचे महत्त्व आणि लाभ
आध्यात्मिक त्रास का होतात
नैसर्गिक शेतीची कास धरा
प्राणशक्ती (चेतना) वहन उपायपद्धत
श्राव्य दालन (ऑडिओ गॅलरी)
दृकश्राव्य दालन (व्हिडिओ गॅलरी)
मी कसा सहभागी होऊ
सनातन संस्थेचे व्यापक कार्य
काही संज्ञांचे आध्यात्मिक अर्थ
हिंदुंचे सण आणि उत्सव
देवळात दर्शन घेण्याची योग्य पद्धत
वाढदिवस कसा साजरा कराल
भारताला महान बनवणार्‍या थोर विभूती
गैरसमज, टीका यांचे खंडण
भारतीय संस्कृतीच्या जागतिक पाउलखुणा
मराठी भाषा आणि तिची दुःस्थिती
आध्यात्मिक प्रवासाला आरंभ करा
अध्यात्माचे महत्त्व आणि लाभ
आध्यात्मिक त्रास का होतात
नैसर्गिक शेतीची कास धरा
प्राणशक्ती (चेतना) वहन उपायपद्धत
श्राव्य दालन (ऑडिओ गॅलरी)
दृकश्राव्य दालन (व्हिडिओ गॅलरी)
मी कसा सहभागी होऊ
Home > अध्यात्म कृतीत आणा  > सण, उत्सव आणि व्रते > सण > दिवाळी > आकाशकंदिलाचा आकार कसा हवा
आकाशकंदिलाचा आकार कसा हवा
१. चांदणीच्या आकाराचा कंदिल
या प्रकारच्या कंदिलातून चंचल स्वरूपाच्या लहरी प्रक्षेपित होतात. या प्रकारचा आकाशकंदिल बघणार्‍याच्या माध्यमातून लगेच मध्य भागातून, पाताळातून ऊर्ध्व दिशेस प्रक्षेपित होणारा तमोगुण खेचला जाऊन स्वतःच्या विशिष्ट आकाराच्या बलावर वातावरणात प्रक्षेपित होेतो.
२. चौकोनी आकाराचा कंदिल
या कंदिलातून सतत वलयांकित स्वरूपाच्या लहरी प्रक्षेपित होतात. या प्रकारच्या आकाशकंदिलातून तमोगुणी शक्ती तमोगुणाचे प्रक्षेपण चौकोनी स्वरूपाचे कोष्टक स्वरूपाचे यंत्र बसवतात आणि त्या माध्यमातून वास्तूच्या चारही बाजू दूषित करतात.
३. षटकोनी आकाराचा कंदिल
या कंदिलातून समप्रमाणात तीन या घटकाशी संबंधित लहरी प्रक्षेपित होतात. या प्रकारच्या आकाशकंदिलाच्या सर्व ६ निगडित घटकांच्या सर्व ठिकाणी, बाजूस सतत तमोगुणी शक्तीचे प्रक्षेपण करणार्‍या यंत्राद्वारे ऊर्ध्व दिशेतून अधर दिशेपर्यंत मोठ्या प्रमाणावर तमोगुणाचे प्रक्षेपण केले जाते.
– श्री. निषाद देशमुख (१५.१०.२००६)
४. लंबगोल आकाराचा कंदिल
४ अ. सात्त्विक आकाशकंदिलाचा आकार लंबगोल (शून्याप्रमाणे) का आहे
४ अ. १. निर्गुण तत्त्व आकृष्ट होणे
आकाशकंदिलाच्या शून्यात्मक आकारातून वातावरणात संचारणात्मक स्थितीस्वरूपात असलेले निर्गुण तत्त्व भोवर्‍याच्या स्वरूपात आकृष्ट होते.
४ अ २. शून्याशी निगडित लहरींना आकर्षित आणि प्रक्षेपित करणे
आकाशकंदिलाच्या विलक्षणात्मक आकारस्वरूपात शून्याशी निगडित लहरींना आकृष्ट करून त्यांना संचारणता प्रदान करून वातावरणात प्रक्षेपित करण्याची क्षमता असते.
४ अ ३. शून्यात्मक पोकळीची आणि त्यातून कार्यदर्शकतेची निर्मिती होणे
आकाशकंदिलाच्या आकारकक्षेत सूक्ष्म शून्यात्मक पोकळीची निर्मिती होते आणि ती पोकळी दृश्य बंधनातून साकार होऊन कार्यदर्शकतेच्या अवस्थेत संचारते आणि सर्व दिशांना चक्राकार लहरींचे प्रक्षेपण होते. त्यामुळे वातावरण चैतन्यमय होते आणि कुटुंबातील लोकांना त्याचा लाभ होतो.
४ अ ४. इच्छा, क्रिया आणि ज्ञान यांची सूक्ष्म-वलये निर्माण होणे
आकाशकंदिलाजवळ इच्छा, क्रिया आणि ज्ञान या ईश्वराच्या शक्तीस्वरूपाचे दर्शक असणारी सूक्ष्म वलये निर्माण होतात. ही वलये वातावरणावर आवश्यक असा परिणाम करणारी असतात. ती ईश्वराची दर्शक असल्यामुळे समष्टीला पोषक असतात.
४ अ ५. चैतन्याने भारीत समान वलयांचे प्रक्षेपण होणे
आकाशकंदिलाच्या दोन्ही सपाट भागांतून सम प्रमाणात वलयांकित होत जाणार्‍या चैतन्याने भारीत वलयांचे प्रक्षेपण होते. हे प्रक्षेपण म्हणजे सात्त्विकतेचा आविष्कार असतो. साधना परिणामकारकपणे व्हायला त्यांचा लाभ होतो.
४ आ. सात्त्विक आकाशकंदिलाची वैशिष्ट्ये
१. प्रत्येक जिवाच्या जीवनात स्थूलातून आणि सूक्ष्मातून येणारे अडथळे दूर करून त्याची उन्नती करून घेण्यासाठी ‘सात्त्विक आकाशकंदिल’ हे देवाने एक माध्यम म्हणून निर्माण केले आहे.
२. जिवातील रज-तम गुण नष्ट करून सत्त्वगुण वाढविणारे ईश्वरी कृपेचे स्थूल माध्यम म्हणजे ‘सात्त्विक आकाशकंदिल’ होय.
४ इ. सात्त्विक आकाशकंदिलामुळे होणारे लाभ
१. कनिष्ठ देवतांच्या लहरी आकर्षित झाल्यानेही घराची शुद्धी होणे
आकाशकंदिल घरी ठेवल्यावर घराची ०.२५ टक्के शुद्धी होते. आकाशकंदिल घरात ठेवल्यावर त्यात वायूमंडलात संचारत असलेल्या कनिष्ठ देवतांच्या लहरींचे आकर्षण होऊन वास्तूची काही प्रमाणात शुद्धी होते.
२. वातावरणातील ईश्वराच्या चक्राकार लहरी एकत्रित होऊन त्यांचे घरावर सूक्ष्म संरक्षककवच तयार होणे
आकाशकंदिल घराच्या बाहेरच्या बाजूस लावल्यास वातावरणात प्रक्षेपित होत असलेल्या ईश्वराच्या चक्राकार लहरींचे एकत्रिकरण होऊन त्यांचे घरावर कवचाच्या स्वरूपात प्रक्षेपण केले जाते. त्यामुळे घरावर सूक्ष्म स्वरूपात संरक्षककवच निर्माण होते.
३. दिवसा ईश्वरी चैतन्य ग्रहण करून रात्री त्याचे प्रक्षेपण करणे
दिवसा आकाशकंदिल ईश्वरी चैतन्य ग्रहण करून रात्री त्याचे प्रक्षेपण करतो. दिवसा केले जाणारे प्रक्षेपण हे ब्राह्मतेजाने भारीत असते, तर रात्री प्रक्षेपित करत असलेले तत्त्व हे क्षात्रतेजाने भारीत असते.
४. आकाशकंदिलातून सतत ब्राह्मतेज आणि क्षात्रतेज यांनी भारीत विचारांचे समाजात प्रक्षेपण होणे
आकाशकंदिलावर लिहिलेला मजकूर शब्दब्रह्मस्वरूपाचा असल्यामुळे ऊर्जेचे वलय निर्माण होऊन त्या माध्यमातून सतत ब्राह्मतेज आणि क्षात्रतेज यांनी भारीत विचारांचे समाजात प्रक्षेपण होत रहाते.
५. शेजारच्या घराचीही शुद्धी होणे
घरात आकाशकंदिल लावल्यावर वायुमंडलात संचारत असलेल्या कनिष्ठ देवतांच्या लहरी त्याकडे आकर्षित होऊन त्या लहरींचा मोठा साठा निर्माण होतो. त्यातून प्रक्षेपित होणार्‍या चैतन्यामुळे शेजारच्या घराचीही काही प्रमाणात शुद्धी होते.
६. आकाशकंदिलाच्या पोकळीतील ईश्वरी तत्त्वाचा बिंदू बनणे आणि त्यातून चैतन्याचे प्रक्षेपण होणे
आकाशकंदिलाच्या पोकळीतून ईश्वरी तत्त्व ग्रहण होऊन त्याचे बिंदू बनतात. त्यांतून चैतन्यमय लहरींचे प्रक्षेपण परत त्याच बिंदूंकडे होते आणि या माध्यमातून पूर्णत्व स्वरूपात चैतन्याचे प्रक्षेपण होते.
– एक ज्ञानी (श्री. निषाद देशमुख यांच्या माध्यमातून, १५.१०.२०० , सायं. ६.५९)
५. दिवाळीविषयीचे लघुपट पहा
कोरोना महामारीमुळे उद्भवलेल्या आपत्कालीन स्थितीत दिवाळी कशी साजरी करावी
देशविदेशांत निरनिराळ्या पद्धतीने साजरा होणारा हिंदूंचा सण दिवाळी
Categories Select Category अध्यात्म : एक परिपूर्ण शास्त्र (245) अध्यात्माचे महत्त्व आणि लाभ (34) अध्यात्मविषयी शंकानिरसन (14) अनुभूती (52) मृत्यू आणि मृत्यूनंतर (16) वास्तूशास्त्र (8) विविध साधनामार्ग (118) कर्मयोग (12) गुरुकृपायोग (96) अहं निर्मूलन (6) गुरुकृपायोगानुसार साधना केल्याने अनुभवलेला पालट (6) त्याग (4) नाम (17) प्रीती (1) भावजागृती (19) सत्संग (2) सत्सेवा (2) स्वभावदोष निर्मूलन (29) ज्ञानयोग (1) ध्यानयोग (1) भक्तीयोग (4) हठयोग (1) साधनेसंदर्भात मार्गदर्शन (12) अध्यात्म कृतीत आणा  (439) अंधानुकरण टाळा  (23) आचारधर्म (121) अलंकार (8) आहार (34) केशभूषा (17) दिनचर्या (35) निद्रा (4) वेशभूषा (19) धार्मिक कृती (52) आरती (3) ओटी (1) औक्षण (2) कुंकू कसे लावावे  (3) देवपूजा (10) पंचोपचार (1) षोडशोपचार (2) देवळात दर्शन (7) देवीची पूजा (2) नमस्कार (7) प्रार्थना (8) वाढदिवस (3) शांतीविधी (3) श्राद्ध (36) विविध प्रकार (4) श्राद्धसंबंधी शंकानिरसन (7) श्राद्धाचे महत्त्व (5) श्राद्धाच्या जेवणामागील अध्यात्मशास्त्र (2) श्राद्धात वापरण्यात येणार्‍या वस्तूंचे अध्यात्मशास्र (2) सण, उत्सव आणि व्रते (205) उत्सव (72) गुरुपौर्णिमा (13) संत संदेश (3) दत्त जयंती (1) रंगपंचमी (3) रामनवमी (3) श्री गणेश चतुर्थी (29) गणपति विसर्जन (5) विडंबन टाळा  (3) देवपूजा (10) पंचोपचार (1) षोडशोपचार (2) देवळात दर्शन (7) देवीची पूजा (2) नमस्कार (7) प्रार्थना (8) वाढदिवस (3) शांतीविधी (3) श्राद्ध (36) विविध प्रकार (4) श्राद्धसंबंधी शंकानिरसन (7) श्राद्धाचे महत्त्व (5) श्राद्धाच्या जेवणामागील अध्यात्मशास्त्र (2) श्राद्धात वापरण्यात येणार्‍या वस्तूंचे अध्यात्मशास्र (2) सण, उत्सव आणि व्रते (205) उत्सव (72) गुरुपौर्णिमा (13) संत संदेश (3) दत्त जयंती (1) रंगपंचमी (3) रामनवमी (3) श्री गणेश चतुर्थी (29) गणपति विसर्जन (5) विडंबन टाळा  (6) श्री गणेश पुजा विधी (2) सात्त्विक गणेशमूर्ती (5) श्रीकृष्ण जयंती (5) हनुमान जयंती (3) होळी (7) चातुर्मास (3) व्रते (48) ऋषीपंचमी (2) एकादशी (11) ज्येष्ठा गौरी (1) नवरात्र (15) महाशिवरात्र (2) वटपौर्णिमा (4) श्रावण सोमवार (2) हरितालिका (1) सण (71) गुढीपाडवा (18) दसरा (6) दिवाळी (22) दीप अमावास्या (3) नागपंचमी (7) मकरसंक्रांत (5) रक्षाबंधन (3) संतांचे स्मृतीदिन (2) सामाजिक कृती (5) उद्‍घाटन (1) दीपप्रज्ज्वलन (1) अपसमज आणि त्यांचे खंडण (80) अध्यात्मविषयक (7) देवताविषयक (5) धर्मग्रंथविषयक (3) धर्मविषयक (18) प्रथा-परंपराविषयक (11) सनातनवरील टीका (12) स्त्रीविषयक (5) आध्यात्मिक उपाय (74) आध्यात्मिक त्रास म्हणजे काय आणि ते का होतात  (6) श्री गणेश पुजा विधी (2) सात्त्विक गणेशमूर्ती (5) श्रीकृष्ण जयंती (5) हनुमान जयंती (3) होळी (7) चातुर्मास (3) व्रते (48) ऋषीपंचमी (2) एकादशी (11) ज्येष्ठा गौरी (1) नवरात्र (15) महाशिवरात्र (2) वटपौर्णिमा (4) श्रावण सोमवार (2) हरितालिका (1) सण (71) गुढीपाडवा (18) दसरा (6) दिवाळी (22) दीप अमावास्या (3) नागपंचमी (7) मकरसंक्रांत (5) रक्षाबंधन (3) संतांचे स्मृतीदिन (2) सामाजिक कृती (5) उद्‍घाटन (1) दीपप्रज्ज्वलन (1) अपसमज आणि त्यांचे खंडण (80) अध्यात्मविषयक (7) देवताविषयक (5) धर्मग्रंथविषयक (3) धर्मविषयक (18) प्रथा-परंपराविषयक (11) सनातनवरील टीका (12) स्त्रीविषयक (5) आध्यात्मिक उपाय (74) आध्यात्मिक त्रास म्हणजे काय आणि ते का होतात  (2) आध्यात्मिक त्रासांचे प्रकार (5) दृष्ट लागणे (1) पूर्वज (1) आध्यात्मिक त्रासांवर उपयुक्त सनातनची उत्पादने (2) उत्पादनांच्या वापराविषयी आलेल्या अनुभूती (2) आध्यात्मिक त्रासांवरील उपाय (52) उतारा (1) दृष्ट काढणे (9) देवतांचे नामजप (24) मंत्र (5) वास्तुशुध्दी आणि वाहनशुध्दी (2) आध्यात्मिक लाभ देणारी उत्पादने (22) उत्पादनांची आध्यात्मिक वैशिष्ट्ये (1) ग्रंथसंपदा (19) आपत्काळासाठी संजीवनी (338) आपत्काळाला तोंड देता येण्यासाठीची पूर्वसिद्धता (68) लागवड (52) लागवड विशेष (16) लागवडीसंदर्भातील अनुभव (1) आपत्काळासंदर्भातील भविष्यवाणी (29) उपचार पद्धती (200) अग्निहोत्र (9) अग्नीशमन प्रशिक्षण (1) आयुर्वेद (137) आयुर्वेदाचे महत्त्व (3) आयुर्वेदीय घरगुती उपचार (22) आरोग्यदूत (25) ऋतूनुसार दिनचर्या (10) तेल मालिश (2) नित्योपयोगी आयुर्वेदीय औषधे (25) निरोगी रहाण्यासाठी हे करा  (2) आध्यात्मिक त्रासांचे प्रकार (5) दृष्ट लागणे (1) पूर्वज (1) आध्यात्मिक त्रासांवर उपयुक्त सनातनची उत्पादने (2) उत्पादनांच्या वापराविषयी आलेल्या अनुभूती (2) आध्यात्मिक त्रासांवरील उपाय (52) उतारा (1) दृष्ट काढणे (9) देवतांचे नामजप (24) मंत्र (5) वास्तुशुध्दी आणि वाहनशुध्दी (2) आध्यात्मिक लाभ देणारी उत्पादने (22) उत्पादनांची आध्यात्मिक वैशिष्ट्ये (1) ग्रंथसंपदा (19) आपत्काळासाठी संजीवनी (338) आपत्काळाला तोंड देता येण्यासाठीची पूर्वसिद्धता (68) लागवड (52) लागवड विशेष (16) लागवडीसंदर्भातील अनुभव (1) आपत्काळासंदर्भातील भविष्यवाणी (29) उपचार पद्धती (200) अग्निहोत्र (9) अग्नीशमन प्रशिक्षण (1) आयुर्वेद (137) आयुर्वेदाचे महत्त्व (3) आयुर्वेदीय घरगुती उपचार (22) आरोग्यदूत (25) ऋतूनुसार दिनचर्या (10) तेल मालिश (2) नित्योपयोगी आयुर्वेदीय औषधे (25) निरोगी रहाण्यासाठी हे करा  (15) वनस्पति आणि पदार्थांचे औषधी उपयोग (22) सौंदर्य साधना (3) औषधी वनस्पती (16) पुष्पौषधी (1) प्रथमोपचार (5) प्राणशक्ती (चेतना) वहन उपायपद्धत (4) फिजिओथेरपी (5) बिंदूदाबन-उपचार (12) रिकाम्या खोक्यांचे उपाय (1) स्वरोदयशास्त्र (3) स्वसंमोहन (1) होमिओपॅथी (6) नैसर्गिक आपत्तींपासून रक्षण (23) आमच्याविषयी (370) अभिप्राय (365) आश्रमाविषयी (211) मान्यवरांचे अभिप्राय (157) संतांचे आशीर्वाद (49) प्रतिष्ठितांची मते (23) संतांचे आशीर्वाद (108) स्थापना आणि उद्दिष्टे (1) इतर (69) आध्यात्मिक संज्ञा (2) मराठी भाषा (16) संस्कृत भाषा (7) कार्य (473) अध्यात्मप्रसार (244) धर्मजागृती (79) राष्ट्ररक्षण (71) समाजसाहाय्य (88) रामायण (1) लवकरच प्रसिद्ध होत आहे  (15) वनस्पति आणि पदार्थांचे औषधी उपयोग (22) सौंदर्य साधना (3) औषधी वनस्पती (16) पुष्पौषधी (1) प्रथमोपचार (5) प्राणशक्ती (चेतना) वहन उपायपद्धत (4) फिजिओथेरपी (5) बिंदूदाबन-उपचार (12) रिकाम्या खोक्यांचे उपाय (1) स्वरोदयशास्त्र (3) स्वसंमोहन (1) होमिओपॅथी (6) नैसर्गिक आपत्तींपासून रक्षण (23) आमच्याविषयी (370) अभिप्राय (365) आश्रमाविषयी (211) मान्यवरांचे अभिप्राय (157) संतांचे आशीर्वाद (49) प्रतिष्ठितांची मते (23) संतांचे आशीर्वाद (108) स्थापना आणि उद्दिष्टे (1) इतर (69) आध्यात्मिक संज्ञा (2) मराठी भाषा (16) संस्कृत भाषा (7) कार्य (473) अध्यात्मप्रसार (244) धर्मजागृती (79) राष्ट्ररक्षण (71) समाजसाहाय्य (88) रामायण (1) लवकरच प्रसिद्ध होत आहे  (1) विश्वव्यापी सनातन (हिंदु ) धर्म (736) गोमाता (10) थोर विभूती (208) प्राचीन ऋषीमुनी (12) लोकोत्तर राजे (16) संत (136) अग्नीस्वरूप संत प.पू. रामभाऊस्वामी (1) योगतज्ञ दादाजी वैशंपायन (12) श्रीसमर्थ रामदासस्वामी (7) संत ज्ञानेश्‍वर (2) संत तुकाराम महाराज (5) संत परशराम पांडे महाराज (5) संत भक्तराज महाराज (10) स्वामी विवेकानंद (7) स्वातंत्र्यवीर सावरकर (12) धर्म (76) ज्योतिषशास्त्र (32) यज्ञ (7) धर्मग्रंथ (34) श्रीमद्भगवद्गीता (30) भारतीय संस्कृती (115) कुंभमेळा (21) आखाड्यांचा परिचय (5) गुरु आणि शिष्य (16) तीर्थयात्रेतील अनुभव (4) भारतीय संस्कृतीच्या जागतिक पाउलखुणा (45) इंडोनेशिया (12) कंबोडिया (14) थायलंड (1) बांगलादेश (1) मलेशिया (3) श्रीलंका (11) वैदिक गुरुकुल संस्कृती (8) सोळा संस्कार (21) नामकरण (2) विवाह संस्कार (7) आदर्श लग्नपत्रिका कशी असावी  (1) विश्वव्यापी सनातन (हिंदु ) धर्म (736) गोमाता (10) थोर विभूती (208) प्राचीन ऋषीमुनी (12) लोकोत्तर राजे (16) संत (136) अग्नीस्वरूप संत प.पू. रामभाऊस्वामी (1) योगतज्ञ दादाजी वैशंपायन (12) श्रीसमर्थ रामदासस्वामी (7) संत ज्ञानेश्‍वर (2) संत तुकाराम महाराज (5) संत परशराम पांडे महाराज (5) संत भक्तराज महाराज (10) स्वामी विवेकानंद (7) स्वातंत्र्यवीर सावरकर (12) धर्म (76) ज्योतिषशास्त्र (32) यज्ञ (7) धर्मग्रंथ (34) श्रीमद्भगवद्गीता (30) भारतीय संस्कृती (115) कुंभमेळा (21) आखाड्यांचा परिचय (5) गुरु आणि शिष्य (16) तीर्थयात्रेतील अनुभव (4) भारतीय संस्कृतीच्या जागतिक पाउलखुणा (45) इंडोनेशिया (12) कंबोडिया (14) थायलंड (1) बांगलादेश (1) मलेशिया (3) श्रीलंका (11) वैदिक गुरुकुल संस्कृती (8) सोळा संस्कार (21) नामकरण (2) विवाह संस्कार (7) आदर्श लग्नपत्रिका कशी असावी  (1) विवाहसोहळ्याद्वारे धर्मप्रसार कसा करावा  (1) विवाहसोहळ्याद्वारे धर्मप्रसार कसा करावा  (1) विवाहातील पावित्र्य कसे जपावे  (1) विवाहातील पावित्र्य कसे जपावे  (1) स्त्री (12) हिंदु देवता (122) अवतार (1) ईश्वर (1) देव (114) इतर देवता (8) दत्त (14) देवी (9) मारुति (11) शनि देव (3) शिव (23) श्री गणपति (20) श्री दुर्गादेवी (3) श्री विठ्ठल (3) श्रीकृष्ण (4) श्रीराम (9) श्रीविष्णु (3) परमेश्वर (2) हिंदु राष्ट्र (26) हिंदूंची श्रद्धास्थाने (130) देवी मंदीरे (36) प्रभू श्रीरामाची मंदीरे (12) भगवान शिवाची मंदीरे (20) श्री गणेश मंदीरे (21) श्री दत्त मंदीरे (9) हनुमान मंदीरे (1) श्राव्य दालन (ऑडियो गॅलरी) (63) आरती (11) गुरू (1) दत्त (1) मारुति (1) शिव (1) श्री गणपति (1) श्री दुर्गादेवी (1) श्रीकृष्ण (1) श्रीराम (1) दैवी नाद (1) नामजप (21) इतर देवता (7) दत्त (1) शिव (1) श्री गणपति (1) श्री दुर्गादेवी (1) श्रीकृष्ण (1) श्रीराम (1) हनुमान (1) पाळणा (2) स्तोत्र (17) इतर देवता (1) दत्त (2) श्री गणपति (4) श्री दुर्गादेवी (2) श्रीराम (1) हनुमान (2) सनातन वृत्तविशेष (975) आपत्काळ (102) कुंभमेळ्यातील सनातन कार्य (101) प्रसिध्दी पत्रक (16) सनातनला विरोध (2) साधकांना सूचना आणि वाचकांना विनंती  (1) स्त्री (12) हिंदु देवता (122) अवतार (1) ईश्वर (1) देव (114) इतर देवता (8) दत्त (14) देवी (9) मारुति (11) शनि देव (3) शिव (23) श्री गणपति (20) श्री दुर्गादेवी (3) श्री विठ्ठल (3) श्रीकृष्ण (4) श्रीराम (9) श्रीविष्णु (3) परमेश्वर (2) हिंदु राष्ट्र (26) हिंदूंची श्रद्धास्थाने (130) देवी मंदीरे (36) प्रभू श्रीरामाची मंदीरे (12) भगवान शिवाची मंदीरे (20) श्री गणेश मंदीरे (21) श्री दत्त मंदीरे (9) हनुमान मंदीरे (1) श्राव्य दालन (ऑडियो गॅलरी) (63) आरती (11) गुरू (1) दत्त (1) मारुति (1) शिव (1) श्री गणपति (1) श्री दुर्गादेवी (1) श्रीकृष्ण (1) श्रीराम (1) दैवी नाद (1) नामजप (21) इतर देवता (7) दत्त (1) शिव (1) श्री गणपति (1) श्री दुर्गादेवी (1) श्रीकृष्ण (1) श्रीराम (1) हनुमान (1) पाळणा (2) स्तोत्र (17) इतर देवता (1) दत्त (2) श्री गणपति (4) श्री दुर्गादेवी (2) श्रीराम (1) हनुमान (2) सनातन वृत्तविशेष (975) आपत्काळ (102) कुंभमेळ्यातील सनातन कार्य (101) प्रसिध्दी पत्रक (16) सनातनला विरोध (2) साधकांना सूचना आणि वाचकांना विनंती  (62) साहाय्य करा  (57) हिंदु अधिवेशन (45) सनातन सत्संग (24) सनातनचे अद्वितीयत्व (672) ‘ईश्वरप्राप्तीसाठी कला’ (60) आध्यात्मिक कोडी (प्रहेलिका) (7) गन्धयुक्ती (सुवासिक पदार्थ बनवणे) (4) चित्रकला (2) नृत्यकला (7) फुलांच्या वैविध्यपूर्ण रचना (1) मूर्ती कला (3) वाद्य (6) संगीत (18) सात्त्विक रांगोळी (9) सूक्ष्म चित्रकला (2) आध्यात्मिक संशोधन (145) अध्यात्मविषयक (21) श्री गणपति विषयी (13) श्री दत्तविषयी संशोधन (2) आचार पालनविषयी (7) धार्मिक कृतीविषयक (4) श्राद्धसंबंधी संशोधन (2) हिंदु संस्कृतीविषयक (2) परात्पर गुरु डॉ. जयंत आठवले (155) अमृत महोत्सव (12) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांचा संतांनी केलेला गौरव  (16) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची ओळख (43) आध्यात्मिकदृष्ट्या (36) वैद्यकीयदृष्ट्या (1) सामाजिकदृष्ट्या (1) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची वैशिष्ट्ये (25) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची शिकवण (12) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांचे व्यापक कार्य (42) हिंदुत्ववाद्यांची आध्यात्मिक प्रगति (16) संत घडवणारे उपक्रम (1) साधक-पुरोहित पाठशाळा (1) सनातनचे आश्रम (38) आश्रमांची वैशिष्ट्ये (25) ठिकाणे (1) सनातनचे गोकुळ (10) सनातनचे संत (207) संतांची वैशिष्ट्ये (6) सनातनचे बालक संत (5) साधकांची वैशिष्ट्ये (69) ६० टक्के पातळीचे साधक (7) दैवी गुणांनी संपन्न (2) उच्च स्वर्गलोक (1) महर्लोक (1) भावामुळे स्फुरणारी कला (38) चित्र (37) साधकांना मिळत असलेले अपूर्व ज्ञान  (16) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची ओळख (43) आध्यात्मिकदृष्ट्या (36) वैद्यकीयदृष्ट्या (1) सामाजिकदृष्ट्या (1) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची वैशिष्ट्ये (25) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची शिकवण (12) परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांचे व्यापक कार्य (42) हिंदुत्ववाद्यांची आध्यात्मिक प्रगति (16) संत घडवणारे उपक्रम (1) साधक-पुरोहित पाठशाळा (1) सनातनचे आश्रम (38) आश्रमांची वैशिष्ट्ये (25) ठिकाणे (1) सनातनचे गोकुळ (10) सनातनचे संत (207) संतांची वैशिष्ट्ये (6) सनातनचे बालक संत (5) साधकांची वैशिष्ट्ये (69) ६० टक्के पातळीचे साधक (7) दैवी गुणांनी संपन्न (2) उच्च स्वर्गलोक (1) महर्लोक (1) भावामुळे स्फुरणारी कला (38) चित्र (37) साधकांना मिळत असलेले अपूर्व ज्ञान  (10) सूक्ष्मातील प्रक्रिया जाणणे (9)
साधना संवाद : आनंदप्राप्तीसाठी ऑनलाईन सत्संग
सनातन संस्थेचे व्यापक कार्य
काही संज्ञांचे आध्यात्मिक अर्थ
हिंदुंचे सण आणि उत्सव
देवळात दर्शन घेण्याची योग्य पद्धत
वाढदिवस कसा साजरा कराल
भारताला महान बनवणार्‍या थोर विभूती
गैरसमज, टीका यांचे खंडण
भारतीय संस्कृतीच्या जागतिक पाउलखुणा
मराठी भाषा आणि तिची दुःस्थिती
आध्यात्मिक प्रवासाला आरंभ करा
अध्यात्माचे महत्त्व आणि लाभ
आध्यात्मिक त्रास का होतात
नैसर्गिक शेतीची कास धरा
प्राणशक्ती (चेतना) वहन उपायपद्धत
श्राव्य दालन (ऑडिओ गॅलरी)
दृकश्राव्य दालन (व्हिडिओ गॅलरी)
मी कसा सहभागी होऊ


एक क्रान्तीः दोन वाद (भाग २) - आजचा सुधारक

ताजा अंक – ऑक्टोबर २०२२
एक क्रान्तीः दोन वाद (भाग २)
[एक क्रान्तीः दोन वाद च्या पहिल्या भागात औद्योगिक क्रान्तीसोबत घडत गेलेल्या भांडवली उत्पादनव्यवस्थेच्या सुरुवातीच्या रूपाची ओळख आपण करून घेतली. अँडम स्मिथ, जेरेमी बेंथम, जॉन स्टुअर्ट मिल् यांच्या विचारांनुसार इंग्लंडात भांडवलवादी अर्थव्यवस्था कशी रुजली ते आपण पाहिले. आता त्यापुढे-]
औद्योगिक क्रांतीनंतरच्या बदलाचा मागोवा घेताना वेगवेगळ्या प्रक्रियांच्या विकासाचे टप्पे ठरवताना काही अडचणी येतात. प्रत्येक भाष्यकार सोईनुसार टप्पे पाडत आहे असे वाटते. एका बाबतीत मात्र ढोबळमानाने एकमत आहे. इस१७७६ ते इस १९१४, म्हणजे अमेरिका स्वतंत्र होण्यापासून पहिल्या महायुद्धाचा काळ, यात भांडवली व्यवस्थेचा बराचसा अनिर्बंध असा विकास झाला. या काळाला प्रदीर्घ एकोणिसावे शतक, द लाँग नाइन्टीन्थ सेंचरी, म्हटले गेले आहे. सुमारे इस १८२० पर्यंत युरोपातून इतर जगात जाणारी माणसे नगण्य होती. नंतरच्या काळात मात्र सुमारे चार कोटी माणसे युरोपाबाहेर गेली. यांपैकी सर्वांत जास्त प्रमाण इंग्लंडातून जाणाऱ्यांचे होते डू सुमारे पावणेदोन कोटी माणसे. स्कॅडिनेव्हियन देश, जर्मनी, फ्रान्स, इटली, बेल्जियम, या देशांमधून मिळून दोन-सव्वा दोन कोटी माणसे जगभरात गेली. रशियातूनही थोडीशी, सुमारे साडेपाच लाख माणसे रशियन साम्राज्याच्या पूर्व भागात जाऊन वसली.
सोबतच युरोपची जगभरातली गुंतवणूकही वाढत गेली. इस. १९१४ मध्ये युरोपची इतरत्र केलेली गुंतवणूक होती सुमारे चव्वेचाळीस अब्ज डॉलर्सइतकी. इथेही वीसेक अब्ज डॉलर्सइतकी गुंतवणूक एकट्या इंग्लंडची होती. या गुंतवणुकीचा सर्वाधिक भाग अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड, दक्षिण आफ्रिका, कॅनडा, अशा इंग्रजांच्या गौरवर्णी वंशज देशांमध्ये गेला. उरलेल्यातला बराच भाग कॅरिबियन बेटे, आर्जेंटिना, मेक्सिको, अशा युरोपीय गौरवर्णी वंशज देशांमध्ये गेला. तुलनेने नगण्य भाग भारत, चीन, जपान वगैरे गौरेतर देशांमध्ये गेला. इंग्लंड वगळता युरोपीय राष्ट्रांना स्वतःच्या वंशाची बहुसंख्या असलेल्या वसाहती फारशा उपलब्धच नव्हत्या. स्पेनची दक्षिण अमेरिकेतील गुंतवणूकच या प्रकारची होती. इतरत्र मात्र युरोपीय देशांची गुंतवणूक गौरेतर वसाहतींमध्ये गेली. यांपैकी फारच कमी गुंतवणूक वसाहतींमधल्या औद्योगिक उत्पादनासाठी होती. बहुतांश गुंतवणूक रेल्वे कंपन्या, खनिकर्म, कच्च्या मालाचा व्यापार, युरोपीय औद्योगिक उत्पादनांचा व्यापार यांत होती.
म्हणजे गोरी माणसे पाठवलेल्या जागी युरोपने औद्योगिकताही पाठवली, आणि गुंतवणूकही केली. गौरेतर वसाहतींमध्ये फक्त गुंतवणूकच केली, पण औद्योगिकतेची निर्यात मात्र केली नाही
कायदेः वैज्ञानिक आणि अवैज्ञानिक
इंग्लंडने सागरी वाहतुकीवर जबरदस्त पगडा बसवला, हे इतर युरोपीय राष्ट्रांना आवडणे शक्य नव्हते. सागरी वाहतुकीबद्दल तीव्र स्पर्धा सुरू झाली. सर्व जहाजे नको तितका माल लादू लागली, त्यामुळे वायवादळाने बुडणाऱ्या जहाजांचे प्रमाण वाढले. अखेर इंग्लंडमध्ये कायदा करून दर जहाजावर एक आडवी रेषा रंगवली जाऊ लागली. ह्या रेषेपर्यंत जहाज बुडेल इतकाच माल लादायची परवानगी देण्यात आली. आमच्या शाळकरी भौतिकीच्या पुस्तकांत ही प्लिमसॉल रेषा आर्किमिडीजच्या तत्त्वासोबत शिकवली जाई असाच वैज्ञानिक कायदा करून रेखांश मोजण्याचे मूळ स्थान इंग्लंडातील ग्रीनिच येथील वेधशाळेत स्थिरावले होतेच. इंग्लंडेतर युरोपीय राष्ट्रांनी इंग्लंडचा रेखांश कायदा, लॉजिट्यूड अॅक्ट व प्लिमसॉल कायदा यांना मान्यता दिली. इंग्लंडचा इस १८३३ चा फॅक्टरी कायदाही इतरांनी स्थानिक फेरफार करत स्वीकारला. स्वीकारले नाहीत ते इंग्लंडचे सागरी वाहतुकीच्या मक्तेदारीचे कायदे. इथे भांडवलवादाला आदर्श अर्थव्यवस्था मानणे, हे देश-राष्ट्र, नेशन-स्टेट या संकल्पनेला काट मारताना दिसते. भांडवलाच्या वापराने स्वस्तात स्वस्त पद्धतीने उत्पादने घडवणे व विकणे मान्य केले की देशांच्या, राष्ट्रांच्या सीमांना अर्थ उरत नाही. तत्त्वतः एका देशातून एक घटक, दुसरीकडून दुसरा, असे गोळा करून मग चौथ्या-पाचव्या देशांत वेगवेगळ्या प्रक्रिया करून घेणेच स्वस्तात स्वस्त ठरू शकते. अशा वेळी एखाद्या देशाने सीमाशुल्क, निर्यात-प्रोत्साहन वगैरेंसाठी केलेले कायदे, आपल्या प्रजेतील कामगार व कौशल्ये यांना रोजगार उपलब्ध होत राहावा यासाठीचे कायदे वगैरे करणे अर्थशास्त्रविरोधी ठरू लागले. देशांच्या सीमा मानणे, राष्ट्रांच्या सीमा मानणे अकार्यक्षम ठरू लागते. मुळात युरोपीय (विशेषतः पश्चिम युरोपीय) देशांची प्रजा बरीच सरमिसळ असलेली होती. अनेकानेक प्रांत कधी या देशाच्या तर कधी त्या देशाच्या सीमांमध्ये धरले जाण्याचा इतिहास होता. असे असूनही देशादेशांमध्ये तेढ वाढली ती भांडवलवादाने.
जरी स्मिथचा अदृश्य हात मान्य केला, की बाजारपेठा समाजाच्या घटकांमध्ये वस्तूंचे व उत्पन्नांचे न्याय्य वाटप करतात, तरी न्याय्य स्थितीला पोचताना तीव्र अन्यायही होतात. उदाहरण म्हणून इंग्लंडमधील लोकसंख्येचा विचार करू. इस १७७६ सुमारे नव्वद लाख असलेली इंग्लंडची लोकसंख्या इस १८५१ मध्ये दोनशे दहा लाख झालेली दिसते. आज ती सहा कोटींवर आहे. याच काळात शेतीवर जगणाऱ्यांचे प्रमाण सत्तर टक्क्यांवरून तीस टक्क्यांवर आले असे मानले तर खालील चित्र दिसते.
इ.स. १७७६ इ.स. १८७१
शेतीवर जगणारी माणसे ६३ लाख ६३ लाख
इतर माणसे २७ लाख १४७ लाख
हे आकडे परदेशगमने झाल्यानंतर शिल्लक राहिलेल्या प्रजेचे आहेत, हे ध्यानात घ्यावे. या काळात सर्व समाजघटकांमध्ये साधारण सारखीच लोकसंख्यावाढ झाली असे मानले तर शेतीवर जगणारे १४७ लाख झाले असते डू प्रत्यक्षात ते ६३ लाखच राहिले. म्हणजे ८४ लाख शेतकऱ्यांची मुले आईबापांच्या पद्धतीने न जगता वेगळ्या अशा औद्योगिक जीवनपद्धतीत लोटली गेली. या साऱ्यांना नवे रोजगार देणे भांडवली व्यवस्थेला अर्थातच जमले नाही. अनेक माणसे बेरोजगार झाली. दरिद्री लोकांना आश्रय देणाऱ्या वर्कहाऊस-पुअरहाऊस संस्थांची निकड वाढली. मुळात गैरसरकारी, चर्चने चालवलेल्या या संस्थांमध्ये सरकारलाही उतरावे लागले. एक वेगळा भागही होता ड्ड या सर्व काळात युरोपात सतत आणि तीव्र युद्धे झडत राहिली. तेव्हाही देशांतर्गत प्रश्नांकडून लक्ष दुसरीकडे वळवण्यासाठी युद्धे हा महत्त्वाचा पर्याय वापरला जात असे
आधी इंग्लंडमध्ये देशांतर्गत अस्वस्थता उपजली. लवकरच युरोपातील देशांमध्ये ती पसरली. मग युरोपातील देश एकमेकांशी लढू लागले. याच काळात युरोपीय देश गोऱ्यांच्या व गौरेतर वसाहतीही उभारत होते. एकच गोष्ट मात्र दिसत नव्हती- अदृश्य हात
यामुळे काही वेगळा विचारही होऊ लागला. एका अर्थी तो उपयोगितावादाचा व्यवहारी विस्तार होता. हा विचार असा ड्डड्ड भांडवली व्यवस्था विषमतेला जन्म देते, त्यामुळे ती मान्य करू नये. तिला पर्याय आहेत व ते घडवता येतात. स्पर्धा आणि स्वार्थ हे जसे मानवी गुण आहेत तसेच सहकार्य, सामूहिक वृत्ती, हेही माणसांना जमणारे, आवडणारे गुण आहेत. स्पर्धा स्वार्थ सामाजिक परिस्थितीमुळे अभिव्यक्त होतात; तर सहकार्य-सामूहिक कृतींना उत्तेजन देणाऱ्या सामाजिक व्यवस्थाही शक्य आहेत. आपण जाणीवपूर्वक सामाजिक कृतींमधून अशा समताधिष्ठित, सहकारी समाजव्यवस्था घडवू शकतो; ही सारी विचारप्रणाली समाजवाद, सोशलिझम, डेलळरश्रळी या नावाने ओळखली जाते.
या विचारप्रणालीत अनेक पंथभेद आहेत. प्रत्येक पंथ वेगवेगळ्या घटकांवर कमीजास्त भर देतो. यामुळे समाजवाद या संकल्पनेची एकच सर्वमान्य व्याख्या नाही. मागे एका ज्येष्ठ राजकारण्याने इंदिरा गांधींना समाजवाद म्हणजे काय असे विचारले असता त्यांनी ते “ते उघड आहे.’ असे उत्तर दिले. प्रश्नकर्त्याने हे नोंदतानाच त्याने हाच प्रश्न पंडित नेहरूंना विचारल्याची कहाणीही सांगितली. नेहरू म्हणाले होते, “मोठा विषय आहे डड्ड बसू कधीतरी चर्चेला.” आज समाजवादी असे बिरुद लावणाऱ्यांनी मोठी स्वप्ने व व्यावहारिकता, क्रांतीवर आग्रह व सुधारणावाद, केंद्रशासनाचा पुरस्कार व विकेंद्रिततेचा पुरस्कार, पक्षबांधणीवर आग्रह व पक्षनिरपेक्षता, राष्ट्रवाद व आंतरराष्ट्रीय वृत्ती, अशा अनेक परस्परविरोधी भूमिका घेतलेल्या दिसतात. रशियन, चिनी, उत्तर कोरियन, व्हिएतनामी, इस्रायली किबुत्झवादी, इराकी बाथिस्ट, इजिप्तमधील नासरवादी, घानातील लुमुंबावादी, क्यूबातील कास्त्रोवादी, अशा अनेक आवृत्यांमधून वेगवेगळ्या समूहांनी समाजवादाचा कमीजास्त पाठपुरावा केलेला दिसतो. स्त्रीवाद, पर्यावरणवाद, हेही समाजवादाच्या बऱ्याच धारणा स्वीकारून त्यांवर इतर कल्पनांची कलमे बांधताना दिसतात. हे सारे समजून घेण्याचा हा एक प्रयत्न आहे. सुरुवात करूया समाजवादाच्या इतिहासापासून.
अस्थितादर्शः आदिम समाजवादी विचार
समाजवादाची मुळे प्लेटोच्या विचारांत, रोमन बंडखोर गुलाम स्पार्ताकुसच्या विचारांत, वगैरे जागी शोधली गेली आहेत. आधुनिक समाजवाद मात्र औद्योगिक क्रांतीनंतर, भांडवलवादाच्या आरेखनानंतरच घडलेला आहे. १८२७ साली लंडन को-ऑपरेटिव्ह मॅगझीन मध्ये Socialist हा शब्द प्रथम वापरला गेला. या मासिकाच्या संस्थापकांपैकी एक होता रॉबर्ट ओवेन (१७७१-१७५८). ऐदीपणा, दारिद्र्य, गुन्हेगारी, हे दुर्गुण क्रमाक्रमाने हटवणारी समाजव्यवस्था असलेले नवसमाज घडवावे, अशी त्याची इच्छा होती. स्वार्थ व बेजबाबदारी टाळणारे पाचसहाशे माणसांचे हे नवसमाज घडवायचे प्रयत्नही इंग्लंड-अमेरिकेत झाले. पण ओवेनच्या भूमिकेत इतरांना घडवण्याचा भाव होता, जो सर्वांना मान्य होणे शक्य नव्हते. अशाच नवसमाजाची सूचना करताना आंरी सां-सिमाँ (Henri Saint-Simon, १७६०-१८२५) याने वर्ग, Class ही संकल्पना वापरली. उत्पादक वर्गांना प्रोत्साहन देणारा, खाजगी मालमत्ता काही अंशी मान्य करणारा, असा समाज सां-सिमाला अपेक्षित होता. सामंतशाही व धर्मसत्ता त्याला अमान्य होती, पण विवेकाधिष्ठित न्यूटनचा धर्म असा एक प्रकार त्याला हवा होता.
इंग्रज ओवेन व फ्रेंच सां-सिमाँ यांनी समाज कसा असावा याची काल्पनिक चित्रे रेखाटली. जबाबदार सामाजिकता, वर्गविचार, सामाजिक व कौटुंबिक मोकळीक, हे गुण त्यांनी या काल्पनिक चित्रांमधून ठसवले. आज अशा चित्रांना यूटोपियन, Utopian विचारांची चित्रे मानले जाते. णींळिर याचा शब्दशः अर्थ आहे अस्तित्वात नसलेली जागा. त्यासाठी मराठीत अस्थितादर्श हा शब्द सुचवला गेला आहे. काही यूटोपियन विचार आजच्या समाजवादात अनुस्यूत आहेत.
विकेंद्रित समाजरचनेवर आग्रह धरणारा, यूटोपियनांच्या पाच-सातशे माणसांच्या नवसमाजांचा विचार पुढे नेणारा आणिकही एक पंथ होता. त्याला सामाजिक अराजकवाद, सोशल अॅनार्किझम, Social Anarchism म्हणतात. पिएर-जोसेफ घूधाँ (P.-J. Proudhon, १८०९-१८८५) आणि मिखाईल बाकुनिन (M. Bakunin, १८१४-१८७६) हे या पंथातील दखलपात्र विचारवंत. दोघेही “जुनें जाउं द्या मरणालागुनि/जाळुनि किंवा पुरूनि टाका’ या वृत्तीचे होते. स्वतंत्र माणसांच्या संघटनातून समताधिष्ठित समाज घडवणे, हा एकुलता एक सच्चा, न्याय्य पर्याय आहे, असे प्रूधाँचे मत होते. “खाजगी मालमत्ता म्हणजे चोरी”, Property is Theft हे त्याचे वाक्य आजही उद्धृत केले जाते. केवळ स्वतःच्या, कुटुंबीयांच्या, निकटवर्तीयांच्या गरजांपुरतेच उत्पादन करावे. यानेच पिळवणूक टाळता येईल, हे पूधाँचे मत आजच्या उपजीविकेची शेती, Sustenance Agriculture या भारतीय धारणेत प्रतिबिंबित होते. श्रीपाद दाभोलकर, अशोक बंग इत्यादी कृषितज्ज्ञांनी अशा शेतीची कल्पना रुजवण्याचे प्रयत्न केलेले आहेत, व आजही करत आहेत.
बाकुनिनचा भर पक्ष न उभारता क्रांती करण्यावर होता. हिंसेला न घाबरणाऱ्या गुप्त संघटनांमधून क्रांती घडवावी, व क्रांतीनंतर सर्व समूहांना आपापल्या पद्धतींनी लहानलहान समाज घडवून जगू द्यावे, असे त्याचे मत होते. आजच्या भारतातील नक्षलवादाची नाळ काही अंशी बाकुनिनशी जुळलेली आहे. बाकुनिनचे अनुयायी मात्र फुटकळ हिंसाचारात अडकून बदनाम झाले. स्पॅनिश यादवी युद्धापर्यंत (इस १९३६) समाजवादी पक्षांमध्ये स्वतःला अराजकवादी म्हणवून घेणारे पक्ष भेटत. क्रांतीनंतरच्या समाजाचे अराजकवादी चित्र महात्मा गांधींच्या पंचायत राज्याच्या संकल्पनेजवळचे आहे. एकूण मात्र श्रेणीबद्ध पक्ष व राज्यसंघटनातले धोके दाखवून देणे, हे सामाजिक अराजकवाद्यांचे समाजवादी विचारांमधील मोठे योगदान उरले आहे.
१८४० साली प्रूधाँ व बाकुनिन हे कार्ल मार्क्स (१८१८-१८८३) या विचारवंताला भेटले. पक्षउभारणीच्या गरजेबाबत मार्क्स व बाकुनिन यांच्यात तीव्र वादही झडले. मार्क्स आणि त्याचा आजीवन सहकारी फ्रेडरिक एंगेल्स (१८२०-१८९५) यांच्यातील सहकार्य इतके होते की इथे आपण एंगेल्सचा उल्लेखही वेगळा करणार नाही. पण जेव्हाजेव्हा मार्क्सचा उल्लेख येईल तेव्हातेव्हा एंगेल्सही आठवावा या दोघांनी उभारलेली वैचारिक इमारत आणि तेव्हापासून आजवर त्यावर झालेली चर्चा, हा अतिप्रचंड विषय आहे. आपण इथे त्याचे एक अतिसंक्षिप्त, अतिसुलभीकृत, केवळ अर्थशास्त्रीय रूपच पाहणार आहोत. ते आवश्यक मात्र आहे, कारण समाजवादीच नव्हे तर इतरही विचारप्रणालींची आजची रूपे मार्क्सवादाने प्रभावित झालेली आहेत.
औद्योगिक क्रांतीच्या आधी वस्तूंचे उत्पादन मुख्यतः गरजा पूर्ण करण्याइतपतच असे. वस्तुविनिमय, barter हीच वितरणाची मुख्य पद्धत होती. औद्योगिक क्रांतीने भांडवली, कारखानी उत्पादन सुरू झाले. आता वस्तू मुख्यतः विक्रीसाठी घडवल्या जाऊ लागल्या. श्रमिकांचे श्रम हेही वस्तूंसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालासारखे झाले. श्रम विकता, विकत घेता, येऊ लागले. आता सर्व वस्तूंसाठी लागणारी संसाधने दोन प्रकारच्या मूल्यांमध्ये वाटता येऊ लागली. कारखाने, यंत्रे, यांच्यासाठीचे ते स्थिर मूल्य ; आणि श्रम हे बदलू शकणारे मूल्य. अशा पद्धतीने घडवलेल्या वस्तूंची किंमतही त्यांसाठी लागणाऱ्या श्रमांच्या मूल्यापेक्षा बरीच जास्त असे. या ज्यादा, अतिरिक्त मूल्यातून मालक यंत्रणांचे खर्च भागवत, व्यवस्थापनाचे खर्च भागवत, व शेवटी उरे तो नफा. म्हणजे मालकांचा नफा शेवटी श्रमिकांच्या शक्तीतून घडणाऱ्या अतिरिक्त मूल्याचाच भाग असतो. अशा अतिरिक्त मूल्याच्या प्रमाणाला मार्क्स दोहनाचे किंवा शोषणाचे प्रमाण मानतो. Rate of surplus value यासाठी तो Rate of exploitation अशी शब्दरचनाही वापरतो.
आता जर उत्पादनाचे अतिरिक्त मूल्य मुख्यतः श्रमशक्तीतून उभे राहते, तर मालक स्थिर मूल्ये वाढवून श्रमांचा भाग कमी करायला धडपडणारच. कारखाने, यंत्रेतंत्रे यांतील वाढीव गुंतवणूकही अखेर प्रमाणाने घटत जाणाऱ्या श्रमशक्तीतूनच होणार. बरे, अखेर उत्पादित वस्तूंचे गिहाईकही प्रामुख्याने श्रमिकांमध्येच असणार, आणि श्रमिकांच्या हातांतली क्रयशक्ती मात्र घटत जाणार. यामुळे सुधारित यंत्रातंत्राचे उत्पादन विकणे मात्र अवघड होणार, आणि धंद्यांना मंदी ग्रासणार. मंदीवर मात करण्यासाठी भांडवलदार कारखाने मोठे करणार, स्पर्धकांशी तडजोडी करून स्पर्धकांची संख्या कमी करणार. यानेही प्रश्न सुटणार नाहीत. श्रममूल्य कमी, बेरोजगारी जास्त, उत्पादन जास्त, याने मंदी अधिकच तीव्र होणार. कालांतराने मंदी कमी झाली तरी व्यवस्था तीच
राहिल्याने पुन्हापुन्हा, जास्तजास्त तीव्र रूपांत मंदी येतच राहणार. श्रमिकांची दुर्दशाही वाढत जाऊन अखेर सारी भांडवली व्यवस्थाच कोलमडणार व क्रांती होणार.
मार्क्सने भांडवली व्यवस्थेचे हे भीषण भविष्य वर्तवले खरे, पण आज काही अभ्यासक मार्क्सचा स्वतःचा या भविष्याच्या अटळ असण्यावर, अपरिहार्य असण्यावर कितपत विश्वास होता याबद्दल शंका व्यक्त करतात. ते सांगतात की श्रमिकांची वाढती दुर्दशा आटोक्यात ठेवण्याचे काम श्रमिकांच्या संघटनांमधून, ट्रेड युनियन्समधून होत राहील; हे मार्क्सला जाणवले होते. कायद्यांमधील सुधारणा स्पर्धकांच्या एकमेकांशी तडजोडी करण्यावर निर्बंध आणतील, श्रमिकांची वेतने व इतर हक्कांचे संरक्षण करतील; हेही त्याला जाणवले होते. अशा उपायांमधून तेजीमंदीच्या चक्रांचे झटके पचवून श्रमिकांना किमान जीवनमान राखता येईल, ही शक्यताही मार्क्सने नोंदलेली आहे. अशा साऱ्यांमुळे भांडवली व्यवस्था कोलमडणे खूप काळ पुढे ढकलता येईलही, पण शेवटी ती व्यवस्था जाणारच, असे त्याचे म्हणणे होते.
वरकरणी केवळ आर्थिक विचार वाटत असला, तरी मार्क्सला या प्रक्रियेतूनच इतर सारे समाजव्यवहार घडतात असे वाटत असे. यामुळे त्याचे भांडवली व्यवस्थेचे विश्लेषण हे एकूण सामाजिक प्रक्रियांच्या इतिहासाचेही विश्लेषण ठरते. उत्पादनव्यवस्था ही पायाभूत असते. आणि या पायावरच सामाजिक, राजकीय, सांस्कृतिक, आध्यात्मिकही व्यवस्थांचा डोलारा उभा असतो; हा मुद्दा मार्क्सच्या विचारांत कळीचा आहे. या साऱ्या डोलाऱ्याचे, superstructure चे उत्पादनव्यवस्थेशी संबंध कसे असत, असतात व असतील याचे तपशीलवार विवेचन मार्क्स करतो. उत्पादनव्यवस्था व सामाजिक-राजकीय व्यवस्था यांच्यात विसंवाद उत्पन्न झाला तर क्रांती घडते. अशी क्रांती घडून भांडवली व्यवस्थेची जागा समाजवादी व्यवस्था घेईल असा मार्क्सचा दृढविश्वास होता.
क्रांती कशी घडेल, कशी घडावी, याबद्दल मार्क्स आपल्या अपेक्षेतले चित्र नोंदतो. राज्यव्यवस्था, the State, ही मुळात श्रमविभाजनातून उद्भवते. ती नेहेमीच समाजातील प्रबळ वर्गाचे हितसंबंध जपते. “आधुनिक राष्ट्रांच्या कार्यकारिणी म्हणजे संपूर्ण बूझर्वा वर्गाच्या समान व्यवहारांचे व्यवस्थापन करणारी समिती असते.”, हे कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो तील वाक्य जरासेच अतिशयोक्त आहे.
क्रांतीत हिंसा असणे मार्क्सला अपेक्षित होते, ब्रिटन, अमेरिकन संघराज्य (USA), हॉलंड, अशा काही देशांत मात्र सुधारणांमधून, अहिंसक मार्गाने व्यवस्थाबदल होऊ शकेल, असेही त्याने नोंदले आहे. मार्क्सच्या निधनानंतर एंगेल्सने जर्मन सोशलडेमोक्रॅटिक पक्षाला, SPD ला, अशा सुधारणा करण्यात मदतही केलेली दिसते. पण श्रमिकांमध्ये वर्गजाणीव उत्पन्न होऊन त्यांनी पक्ष उभारणे, हे मार्क्स क्रांतिकारक बदल परिणामकारक होण्यासाठी आवश्यक मानत असे. आपले वर्गभान असलेले श्रमिक हे क्रांतीचे कारक, आणि त्यांचा पक्ष हे क्रांतीचे हत्यार. अशा क्रांतीतून घडणारा समाज कसा असेल व कसा असावा हेही मार्क्स सांगतो. एकाच टप्प्यात क्रांती यशस्वी होऊन समता प्रस्थापित होणे अवघड जाईल. सुरुवातीला तरी विषमता हटणार नाही, असे त्याचे सावध मत होते.
तत्त्वज्ञान, इतिहास, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, राज्यशास्त्र, अशा विविध विषयांची एकसंध मांडणी करणे; समाजविकासाचा एक घटना म्हणून, अचल व्यवस्था म्हणून विचार न करता गतिमान प्रक्रिया म्हणून विचार करणे; सामाजिक-आर्थिक-राज्यशास्त्रीय विचार नेहेमीच केवळ तथ्यांवर बेतला जात नसून मूल्यांवरही बेतलेला असतो हे ठसवणे ; अशी मार्क्सची अनेक योगदाने आहेत. माणसांच्या विचारांमध्ये तरी मार्क्सने क्रांतिकारक बदल घडवून आणले आहेत; भलेही त्याला अपेक्षित समाजवादी क्रांती त्याच्या आयुष्यात घडली नसो. औद्योगिक देशांमध्ये क्रांती घडणे ती कृषिप्रधान देशांमध्ये घडण्यापेक्षा मार्क्सला जास्त संभाव्य वाटत होते. प्रत्यक्षात मात्र पहिली समाजवादी क्रांती रशिया ह्या कृषिप्रधान देशात घडली, व तीही मार्क्सच्या अपेक्षेप्रमाणे नव्हे.
मार्क्सचे विचार जगापुढे यायला लागल्यानंतर अनेक युरोपीय देशांत समाजवादी पक्ष रुजू लागले. भांडवलवाद हा श्रमिकांचा समान शत्रू आहे, या भावनेतून हे पक्ष एका सैलशा आंतरराष्ट्रीय संघटनेत बांधले गेले. जर्मनीत तर चॅन्सेलर बिस्मार्क याने १८७८-१८९० अशा बारा वर्षांच्या काळात समाजवादी पक्ष डझऊ यावर बंदीही घातली. पण तरीही वृत्तीने मासिस्ट असा हा पक्ष सदस्यसंख्येने युरोपातला सर्वांत मोठा पक्ष बनला. इंग्लंडातील मजूर पक्ष कधीच स्पष्टपणे समाजवादी झाला नाही.
रशियात झारविरोधी अनेक पक्षांपैकी एक पक्ष समाजवादी होता. त्याचा नेता होता व्लादिमिर लेनिन (१८७०-१९२४). त्या पक्षाचे इतर कोणत्याही रशियन पक्षाशी पटत नसे. झारने अखेर त्याला रशियातून हद्दपार केले व तो जर्मनीत गेला. पहिले महायुद्ध (१९१४-१८) सुरू झाले. रशियात गोंधळाची परिस्थिती होती. काही जण जर्मनीशी लढू इच्छित होते, तर काहींना झारचे तख्त उलथवण्यात जास्त रस होता. अशातच जर्मनीने लेनिनला पुन्हा रशियात पाठवून दिले. लेनिनच्या पक्षाचे नाव जरी बोल्शेविक उर्फ बहुमतपक्ष असे होते, तरी १९१८ च्या जानेवारीत झालेल्या निवडणुकीत पक्षाला २१% जागाच मिळाल्या. पण अनेक डावपेचांमधून, गोंधळाचा लाभ घेत बोल्शेविकांनी झारनंतर सत्ता हस्तगत केली. हिंसक उठावही नाही, सुधारणाही नाहीत, अशा वेगळ्याच मार्गाने जगातील पहिले समाजवादी राष्ट्र उभे राहिले.
कृषिप्रधान रशियाने औद्योगिक पाश्चात्त्य युरोपीय समाजवादी पक्षांआधी राज्य कमावले. लवकरच जुने झारिस्ट गुप्तपोलिसांचे दलही नव्या राजवटीसाठी सक्रिय झाले. मुळात रशियात लोकशाहीची परंपरा नव्हती. रशियन साम्राज्याचेच समाजबादी राष्ट्र झाल्याने घटक देशांचेही प्रश्न होते. अशा अनेक बाबींवर मात करत होणाऱ्या रशियन बाटचालीमुळे रशियन पक्ष पश्चिम युरोपातील समाजवादी पक्षांपासून सुटा पडत गेला. लेनिन आणि पश्चिमी समाजवादी यांच्यातील मतभेदांत एक मुद्दा होता पक्षाच्या भूमिकेबद्दल. लेनिनच्या मते श्रमिकांना संघटनांची गरज आहे याचे भान लवकरच येते. क्रांतीच्या आवश्यकतेची मार्क्सवादी जाणीव मात्र पक्षाने पुरवावी लागते. वर्गसंघर्षात आघाडीवर राहणाऱ्या पक्षाच्या संघटनेतील बूझ्र्वा सदस्यांना वर्गयुद्धाचे भान श्रमिकांमधल्यापेक्षा जास्त असेल, हेही जास्त शक्य असते. या मांडणीत पाश्चात्त्य समाजवाद्यांना एक सुप्त अभिजनवाद दिसत होता. पक्षांतर्गत गुप्तता, पेशेवर क्रांतिकारकांचा वापर, आणि विशेष म्हणजे, पक्षात सत्ता केंद्रीभूत होणे, हे रशियन गुण पाश्चात्त्यांना आवडत नव्हते. रोझा लक्झेंबर्गने तर लेनिनचा पक्ष एकीकृत होण्याऐवजी विसंगत घटकांना जबरीने आवळून मोट बांधत आहे, अशीही टीका केली.
रशियाबाहेरचे, औद्योगिक युरोपातले समाजवादी पक्ष संवैधानिक मार्ग वापरत बऱ्याच सुधारणा घडवून आणत होते. ब्रिटिश मजूर पक्ष तर संवैधानिक वाटेनेच सत्ता मिळू शकते व तेच आपले उद्दिष्ट असल्याचे सांगत होता. समाजवादातला आंतरराष्ट्रीय भाव संपून आपापल्या देशांपुरते काम शिल्लक राहिले होते. रशियन समाजवाद्यांना हा समाजवादाशीच द्रोह वाटत होता. रशियन कम्युनिस्ट व पाश्चात्त्य युरोपीय लोकशाही समाजवादी यांच्यात समन्वय साधणारी भूमिका घडवण्याचेही अयशस्वी प्रयत्न केले गेले. अखेर सुमारे १९३० नंतर समाजवादाच्या या दोन प्रमुख आवृत्त्या वापरात उरल्या, त्यांच्यामधला संवाद संपला. व्यवस्थापित भांडवलवादः विचारधारा
औद्यगिक क्रांतीपासून इस १८३३ च्या फॅक्टरी अॅक्टपर्यंत भांडवलवादी अर्थव्यवस्थेवर कोणतेच नियंत्रण नव्हते. हे इंग्लंडबाबतही खरे होते, आणि युरोपातील इतर देशांबाबतही. काही अभ्यासक (जेम्स फुल्चर, अ व्हेरी शॉर्ट इंट्रोडक्शन टु कॅपिटॅलिझम, ऑक्सफर्ड, २००४) या काळाला अराजकी भांडवलवादाचा काळ मानतात. या काळात आणि पुढेही अर्थव्यवहाराच्या काही अंगांचे विनियंत्रण होतच राहिले, पण अर्थव्यवस्थेवर शासकीय नियंत्रण असावे असा विचारही व्यवहारात मान्य झाला. समाजवाद हा जसा उपयोगितावादातून जन्मला, तशीच भांडवली व्यवस्थेवर शासकीय नियंत्रणाची गरजही मुळात उपयोगितावादातूनच मान्य झाली. भांडवलवादाच्या या नियंत्रित विचारधारेला नव-उदारमतवाद, निओलिबरॅलिझम म्हणतात. नियंत्रणाचा एक भाग कामगारांच्या हितांचे रक्षण करण्याशी निगडित होता. कामाचे तास, हक्काच्या सुट्ट्या, कारखान्यांमधील आरोग्यासंबंधी वातावरण, अपघाताने इजा झाल्यास व अपंगत्व आल्यास नुकसानभरपाई, बोनसच्या रूपाने नफ्यातला वाटा, पेन्शन व भविष्यनिर्वाहाची सोय, अशा अनेक बाबी थेट नव-उदारमती भांडवलवादात आणल्या गेल्या. यामागे लोकशाही समाजवादाचा रेटा होता व आहे. शासनातर्फे, कायदे करून भांडवलवादावरही नियंत्रणे आणली गेली. यात भांडवलवादी पक्षांचे निवडणुकांचे राजकारणही असणारच. पण त्याने कामगारांना मुक्त भांडवली व्यवस्थेतही संरक्षणाची काही पातळी गाठता आली, हे खरे. बरेच कम्युनिस्ट व उजवे लोकशाही समाजवादाची टिंगल करताना त्यांच्या प्रयत्नांनी मिळालेली ही कमाई विसरतात, म्हणून ही नोंद. पण कामगारांना वेगवेगळ्या प्रकारचे आर्थिक-सामाजिक संरक्षण देणे म्हणजे समाजवादाला अपेक्षित समताधिष्ठित समाज नव्हे, हा मुद्दाही शिल्लक राहतोच.
नियंत्रणाचा दुसरा भाग भांडवलवादातील अपरिहार्य तेजीमंदीबाबतचा आहे. भांडवली व्यवस्थेत तेजीमंदी येणारच, आणि या आचक्यांची यंत्रणा कशी असेल, हे मार्क्सने दाखवून दिले होतेच. याचा अनुभवही येऊ लागला. इस १८७३ ते इस १८८९ हा काळ मंदीचा होता, असे तत्कालीन अर्थशास्त्र्यांचे मत होते व पण आज ते शंकास्पद मानले जाते  इस १८७० ते १८९० या काळात लोखंडाचे उत्पादन १.१ कोटी टनावरून २.३ कोटी टन झाले (हे आकडे पाच प्रमुख उत्पादक देशांच्या वार्षिक उत्पादनाचे आहेत). पोलादाचे उत्पादन तर ५ लाख टनांवरून १.१ कोटी टन झाले. ही वाढ बहुतांशी नव्याने औद्योगिक झालेल्या देशांमुळे होती. इंग्रजी उत्पादनाला स्पर्धा उत्पन्न होत होती. आपली बाजारपेठ इतरांनाही खुली होत आहे, यामुळे इंग्लंडात उत्पादनवाढीचे कौतुक नव्हते. होती ती नफ्यांच्या घसरणीची धास्ती. इस १८७१ ते इस १८९४ या काळात लोखंडाची किंमत अर्धी झाली होती. इस १८६७ मध्ये मार्क्सच्या भांडवल या ग्रंथाचा पहिला खंड प्रकाशित झाला. पुढचे तीन खंड त्याच्या मृत्यूनंतर प्रकाशित झाले. एकूण युरोपात, विशेषतः इंग्लंडात मंदी, नफ्यातली घसरण, पगारांमधील घसरण, असे वातावरण होते.
मार्क्सचे विश्लेषण बरोबर असेल, हे मान्य करण्याला मात्र इंग्लंडात तरी तीव्र विरोध होता. सरकारी हस्तक्षेपातून मंदी हटवायचे प्रयत्न होत होते, आणि भांडवलवादाची नेहेमीची तंत्रेही होती. जसे, घरेलू उत्पादकांना संरक्षण देणे हे सरकारने करावे असे भांडवलदारांचे मत होते. या एका बाबतीत त्यांना ना बाजारपेठेला मुक्ती देऊन हवी होती, ना अदृश्य हातावर श्रद्धा होती. कंपन्यांचे एकत्रीकरण, स्पर्धकांना विकत घेणे, हे भांडवलदारांना मान्य होते. यात सरकारी हस्तक्षेप मात्र नको होता. अमेरिकेने अँटि-ट्रस्ट कायदे केले, आजच्या भारतातील Monopolies and Restrictive Trade Practices अली सारखे. यश मात्र ना तेव्हा मिळाले, ना आज मिळते. अघोषित एकत्रीकरणे, किंमती संगनमताने ठरवणे, कामगारांची वेतने संगनमताने ठरवणे, हे उघड करायची आवश्यकता नसतेच. ते गुपचुप करता येते.
व्यवस्थापन जास्त वैज्ञानिक, शास्त्रोक्त करणे, हा पायंडा अमेरिकेने पाडला. इतर देशांनी तो लवकरच आत्मसात केला. याने मोठ्या भांडवलदारी संस्थांमध्ये आमूलाग्र बदल झाले. कॉर्पोरेट व्यवस्थापनाने बाजारपेठांचा अदृश्य हात दृश्य करवून घेतला. आता उद्योगांचे प्रत्यक्ष व्यवस्थापन ना मालकांच्या हातात होते, ना भागधारकांच्या. ते पेशेवर, पगारदार नोकरांच्या हातात होते, आणि त्यांना वेतनव्यवस्था बरीचशी न्याय्य ठेवणे आवश्यक झाले होते.
एका वेगळ्या प्रकाराने मंदीवर मात केली जाऊ लागली. सारा युरोप इतर जगात वसाहती उभारू लागला. कच्चा माल हव्या त्या किंमतींना विकत घेऊन, त्यावर प्रक्रिया करून, उत्पादने हव्या त्या किंमतींना विकायला सुरुवात झाली. बाजारपेठेची मुक्तता आता पूर्णपणे गतार्थ झाली.
मार्क्सने सुचवलेली तेजीमंदीची यंत्रणा चूक आहे असे दाखवणारे काही अर्थशास्त्रज्ञ होते. इस १८९० च्या सुमारास मंदी हटून पुन्हा तेजी आली. कोंद्रातिएव्ह (Kondratiev) या रशियन (रशियन राज्यक्रांतीच्या आधीच्या) अर्थशास्त्रज्ञाने तेजीमंदीची चक्रे किंवा लहरी येतजात असतातच, अशी मांडणी केली. जोसेफ शूपिटर (१८८३-१९५०) याने या चढउतारांचा संबंध तंत्रज्ञानातील नावीन्याशी जोडता येतो, असे दाखवायचा प्रयत्न केला. आज या लहरींबाबातचे कोणतेच स्पष्टीकरण सर्वमान्य किंवा बहुमान्यही नाही.
तेजीमंदी का येते याची चर्चा करण्याऐवजी त्यावर उपाय सुचवायचा प्रयत्न जॉन मेनार्ड केन्स (इस १८८३-१९४८) याने केला. मंदीच्या काळात सरकारांनी सार्वजनिक हिताची कामे काढून लोकांची क्रयशक्ती वाढवावी, हा केन्सीय धोरणांचा आधारस्तंभ. पहिल्या महायुद्धापासून सुमारे इस १९७० पर्यंत बहुतांश युरोपीय देश केन्सचा हा उपाय वापरत. अमेरिकेत फ्रँकलिन डिलानो रूजव्हेल्टने इस १९२९-१९३९ ची मंदी हटवायला केन्सीय उपाय वापरले. भारतातील पहिल्या दोनतीन पंचवार्षिक योजनांमागेही केन्सीय विचार होते. पण केन्स कोणत्याही अर्थाने समाजवादी नव्हता. तो नवउदारमताचा, भांडवलवादाला अपरिहार्य मानणाऱ्या विचारधारेचाच पुरस्कर्ता होता. आज मॅनेजमेंट गुरू म्हणून ख्यातनाम असलेले सी.के. प्रल्हादही केन्सीय विचारांचीच
एक आवृत्ती मांडतात. त्यांचे प्रसिद्ध पुस्तक, द फॉळून ॲट द बॉटम ऑफ द पिरॅमिड, (व्हार्टन स्कूल पब्लिशिंग, २००५) मोठ्या कॉर्पोरेट उद्योगगृहांनी गरिबांकडून कच्चा माल घेऊन त्यांची क्रयशक्ती सुधारावी, या संकल्पनेवर बेतलेले आहे. केन्सने सरकारांवर टाकलेली जबाबदारी इथे उद्योगांवर टाकली आहे, एवढाच काय तो फरक आहे.
व्यवस्थापित भांडवलवादः समाजवादी अंगे
औद्योगिक क्रांती युरोपभर पसरली. नवी जीवनशैली लोकांच्या सवयीची होऊ लागली. सोबतच नव्याने नागर झालेल्या कामगारवर्गाने शासनात सहभागाचाही हट्ट धरला. लोकांनी निवडून दिलेली संसद, ही व्यवस्था बहुतांश युरोपात मान्य झाली होतीच. आता कामगारवर्ग मतदानाचा हक्क मागू लागला. इस १८६७ आणि १८८३ मधील निवडणूक सुधार कायद्यांमुळे इंग्लंडातील वीस वर्षांवरील पुरुषांमधील मतदारांचे प्रमाण ८% वरून २९% झाले. इस १८९४ मध्ये बेल्जियममधील प्रौढ पुरुषांत मतदारांचे प्रमाण ४% वरून ३७% झाले. नॉर्वेत इस १८९८ मध्ये हे प्रमाण १७% वरून ३५% झाले. स्वीडनने १९०८ साली नॉर्वेचा कित्ता गिरवला. ऑस्ट्रिया (इस १९०७), इटली (इस १९१३) यांनी सर्व प्रौढ पुरुषांना मतदानाचा हक्क दिला. अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड, (इस १९१२ नंतर) आर्जेटिना येथे जवळपास सर्व प्रौढ पुरुषांना मते देता येऊ लागली.
स्त्रियांना मतदानाचा हक्क देण्याबाबत मात्र बरीच चालढकल होत होती. आपल्याकडे इस १९६०-९० या काळात जसे स्त्रीमुक्तीबाबत कुजकट विनोद केले जात (व आजही केले जातात), तसे विनोद स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार हवा असे मानणाऱ्या सफ्रेजेट्स , षिषीरसीींशी बद्दल युरोपात एकोणिसावे शतकभर केले जात. पण अमेरिकेचा वायोमिंग प्रांत (इस १८९०), फिनलंड व नॉर्वे (इस १९०५ व १९१३) यांनी स्त्रियांना तो अधिकार दिला.
मतदानाचा हक्क कोणत्या वयात द्यावा, शिक्षित-उच्चशिक्षितांना ज्यादा मत असावे का, मतदान गुप्त असावे की खुले, असे अनेक प्रश्न उपस्थित करून सार्वत्रिक प्रौढ मतदानाच्या कल्पनेचे खच्चीकरण करण्याचेही प्रयत्न झाले. मतदार याद्यांमध्ये गोंधळ, मतदारसंघांची सदोष आखणी, थेट बूथ कॅप्चरिंग, हे तर आपण आजही पाहतोच आहोत. त्याआधीचे कमीजास्त संवैधानिक अडथळे मात्र आपण भोगलेले नाहीत. पण मतदानाची व्याप्ती वाढवणे हे नवउदारमत-भांडवलवादावर समाजवादी संकल्पनांचे कलम होते व आहे, हे मात्र ध्यानात घ्यायलाच हवे.
मतदानाचा अधिकार विस्तृत करण्यानेच समाजवादी कायदेकानून घडत नाहीत. त्यासाठी कामगारवर्गाचे हित कशात आहे ते ओळखून त्याचे प्रतिबिंब पक्षीय राजकारणात पडावे लागते. एकोणिसावे शतकभर युरोपात कामगारवर्गी पक्ष घडत होते, व त्यांना भांडवलदार वर्गाकडून विरोध होत होता. स्वतःला समाजवादी म्हणवून घेणाऱ्या पक्षांची सदस्यसंख्या कधीच फार नसे, परंतु त्यांचा प्रभाव मात्र वाढत गेला.
तो सर्वांत स्पष्ट होता नागरी पातळीवरच्या निवडणुकांमध्ये. गॅस व पाणी, वाहतूक व्यवस्था, गृहनिर्माण, टेलेफोन सेवा, वीजपुरवठा, अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये नगरपालिकांची थेट मालकी तरी असे, किंवा किंमती व व्याप्ती नगरपालिका ठरवून तरी देत असत. हे जीवनशैलीचे खिळेमोळे, नट्स अँड बोल्ट्स होते. त्यांना तत्त्वचर्चेचे दृश्य वजन नसले तरी व्यवहाराचे मूर्त वजन होते. याला नागरी समाजवाद, municipal socialism ही म्हणतात.
यापाठोपाठ सार्वजनिक आरोग्य, सार्वजनिक शिक्षण, निवृत्तिवेतन, अपंगत्वभत्ते, बेकारभत्ते, गर्भारपणाच्या काळातील सवलती, सिक् लीव्ह व सिक पे, वगैरे बाबीही येत गेल्या. इस. १९२९-३९ च्या मंदीनंतर युरोप, अमेरिका, जपान वगैरे औद्योगिक जीवनशैलीने व्याप्त देशांत संपूर्ण रोजगाराची स्थिती आणणे ही सरकारची एक महत्त्वाची जबाबदारी मानली जाऊ लागली. हे साधण्याचे मार्ग केन्सवादी होते, पण परिणाम काहीसे समाजवादी होते. शासनांच्या जबाबदाऱ्यांमध्ये या सर्व बाबींचा समावेश झाला तो कोणाच्या दबावाने औद्योगिक जीवनशैली आत्मसात करणाऱ्या देशांमध्ये तरी तो समाजवादी संकल्पनांवर बेतलेल्या पक्षांच्या दबावातूनच घडला. ब्रिटिश लेबर पार्टी, अमेरिकन डेमोक्रेटिक पार्टी, युरोपभरातले सोशल डेमोक्रेटिक व ख्रिश्चन डेमोक्रॅटिक पक्ष, सारेच कमीजास्त प्रमाणात समाजवादी संकल्पना मान्य करत असत. हे इस १९७० नंतर बदलत गेले आहे.
पण व्यवस्थापित भांडवलवादाच्या काळात, इस १८३३ ते इस १९७० च्या काळात, काही देश जास्त थेटपणे समाजवादाकडे जात होते. त्यांनी भांडवलवादाला वळण लावण्यावर न थांबता प्रत्यक्ष समाजवादच रुजवायचे प्रयत्न केले. या प्रयत्नांच्या यशापयशाची चर्चा करता येते. तीवर वाद घालता येतात. पण या प्रयत्नांकडे दुर्लक्ष मात्र करता येत नाही. याची दोन उदाहरणे आपण जरा तपशिलात पाहू. देश लहानखुरे आहेत, पण आहेत मात्र वैशिष्ट्यपूर्ण.
तुमचा अभिप्राय नोंदवा Cancel reply
ताजा अंक – ऑक्टोबर २०२२
आपल्या काळाकरिता तत्त्वज्ञान – श्रीधर सुरोशे
तीन वैदर्भीय : सृजनशील ज्ञानानुबंध – डॉ. अजय देशपांडे
न्यायाची घंटा अस्तित्वात नसलेले शासन – स्वातिजा मनोरमा
न्यायव्यवस्था, नीती आणि मानसिकता – यशवंत मराठे
आपल्या देशाचे संविधान सेक्युलर आहे का
बदलते नीतिनियम – कॅप्टन सुनील सुळे
मला भेटलेले गांधीजी – डॉ. श्रीनिवास भोंग
नीतीचे मूळ – प्रमोद सहस्रबुद्धे
मनोगत – आपले नंदाकाका – संपादक-२०२२
नीतिविचार – हरिहर सारंग
नीतिशास्त्राची मुळे कोठे शोधावीत
न्याय, नीती आणि धार्मिक स्वातंत्र्य – शशिकांत पडळकर
न्यायाच्या दाराशी – डावकिनाचा रिच्या
मनुस्मृतीपासून ते भारतीय विवाह जुळविण्यापर्यंत, ठरवून केलेल्या विवाहाच्या मुळांचा शोध – अनुवादक: प्रा. राजक्रांती वलसे व प्रियदर्शन भवरे
न्यायासाठी संवाद आवश्यक – आशिष महाबळ
विवाहबाह्य संबंध – नंदिनी देशमुख
अज्ञानकोश – डॉ. शंतनू अभ्यंकर
परीसस्पर्श वाचनाचा – डॉ. सुषमा पौडवाल
इतिहासाचे मूलभूत प्रश्न – भाग २ – श्रीधर सुरोशे
दुर्बलांनी न्याय मागण्यासाठी कुठं जावं…
काश्मीरचे वर्तमान – भाग ४ – डॉ. सुरेश खैरनार
काश्मीरचे वर्तमान – भाग ३ – डॉ. सुरेश खैरनार
न्याय, अन्याय व नीतिविषयक अपसमज व तज्जनित खतरनाक व्हायरस – ‘इगो’चा… (एक संक्षिप्त आकलन) – ॲड.लखनसिंह कटरे
सार्वकालिकता – एक विचार – उमेश मुरलीधर सूर्यवंशी
ओॲसीस – हेमंत दिनकर सावळे
कलाकृतीमधील ‘ती’चं अस्तित्व – सीमा मराठे
मराठा वर्चस्वाचे बदलते आकृतिबंध आणि महाराष्ट्राचे सत्ताकारण : समाज आणि अभिजनांचे पेच – डॉ. श्रीनिवास भोंग
देख तेरे संसार की हालत… – अतुल मांगे
आजचा सुधारक © 2022


आयुक्त तुकाराम मुंढे अचानक सरकारी रुग्णालयात आले आणि पुढं हे सगळं घडलं... - India Darpan Live

आयुक्त तुकाराम मुंढे अचानक सरकारी रुग्णालयात आले आणि पुढं हे सगळं घडलं…
बीड (इंडिया दर्पण वृत्तसेवा) – शिस्तप्रिय अधिकारी तुकाराम मुंढे हे ऐन दिवाळी काळात मराठवाड्यातील परभणी, औरंगाबाद, बीड जालना, लातूर, हिंगोली, लातूर आणि उस्मानाबाद जिल्ह्यामध्ये भेटी देत असल्याने कामचुकार अधिकारी कर्मचारी यांच्या झोपा उडाल्या आहेत. ऐन सणासुदीच्या काळातच तुकाराम मुंढे मराठवाडा दौरा करत असल्याने आरोग्य अधिकारी, कर्मचारी यांची धास्ती वाढली आहे. आता तुकाराम मुंढे मराठवाडा दौऱ्या दरम्यान कामचुकार अधिकाऱ्यांवर कारवाई करत आहेत.
सनदी अधिकारी जनतेची कामे करत नाहीत, ते भ्रष्टाचारी असतात, असे म्हटले जाते. परंतु काही अधिकारी असे आहेत की, ते नेहमी जनतेच्या सोयी सुविधांसाठी विकास कामासाठी दक्ष असतात. त्यामध्ये तुकाराम मुंडे यांचा समावेश होतो, असे म्हटले जाते. परंतु ते नेहमीच वादग्रस्त ठरले आहेत. त्यांच्या अनेक वेळा अनेक ठिकाणी बदल्या झाल्या आहेत. सध्या तुकाराम मुंढे हे पुन्हा अॅक्शन मोडवर आलेले पाहायला मिळत आहेत. मुंढे यांनी आयुक्त आरोग्य सेवा तसेच संचालक राष्ट्रीय आरोग्य अभियान या पदाचा पदभार घेतल्यानंतर कारवाईला सुरुवात केल्यामुळे आरोग्य कर्मचाऱ्यांची चिंता वाढली आहे.
आता खासगी प्रॅक्टिस केली तर थेट निलंबित करणार, असा दम देत मुंढे यांनी आरोग्य विभागाच्या अधिकाऱ्यांना कडक शब्दात इशारा दिला आहे. तसेच याबाबत मुंढे यांनी दि. ३१ ऑक्टोबर पर्यंत तातडीने अहवाल पाठवण्याचे आदेश उपसंचालक लातूर यांना दिले आहेत. तसेच उपचारामध्ये हलगर्जीपणा आणि रुग्णांची हेळसांड सहन केली जाणार नाही, असा दमही मुंढे यांनी दिला आहे.
बीड जिल्हा रुग्णालयातील अति दक्षता विभाग, प्रसूती वार्ड आणि फिव्हर क्लिनिकला भेट दिली. यावेळी डॉक्टर उपलब्ध नव्हते तर खाजगी डायग्नोसिस सेंटर मधून रिपोर्ट त्यावर उपचार सुरू होते. या संदर्भात विचारणा केली तसेच नवोदित बाळाला पोलिओ डोस दिल्याचे, बेबी कार्ड तयार नव्हते, यावरून कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांना चांगलेच फैलावर घेतले. खरे म्हणजे रुग्णालयात मुंढे यांची अचानक भेट दिल्यामुळे रुग्णालय प्रशासनाची मात्र चांगलीच धावपळ उडाली होती. यावेळी अनेक डॉक्टरांना व्यवस्थित उत्तर देखील देता आली नाहीत, त्यामुळे देखील मुंडे चांगलेच संतापले होते. यावेळी त्यांनी कामात कुचराई करणाऱ्या आणि रेकॉर्ड व्यवस्थित न ठेवणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना त्यांनी कडक शब्दात सूचना दिल्या आहे. तसेच वेगवेगळ्या वॉर्डमध्ये जाऊन मुंडे यांनी रुग्णांची विचारपूसही केली.
महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विद्यापीठाच्या विविध अभ्यासक्रमाला या तारखेपासून प्रारंभ
प्रतिष्ठेच्या ‘नील’ समुद्रकिनारे’ यादीमध्ये या समुद्रकिनाऱ्यांना स्थान; पंतप्रधानांनी केले अभिनंदन
प्रतिष्ठेच्या 'नील' समुद्रकिनारे’ यादीमध्ये या समुद्रकिनाऱ्यांना स्थान; पंतप्रधानांनी केले अभिनंदन
या व्यक्तींनी आज आकस्मिक मोठा व्यवहार टाळावा; जाणून घ्या, शनिवार, १० डिसेंबर २०२२चे राशिभविष्य
आज आहे या मान्यवरांचा वाढदिवस – शनिवार – १० डिसेंबर २०२२
इंडिया दर्पण – हास्य षटकार – पप्पूला जेव्हा न्यायालयात आणतात
कोट्यवधींनी निधी खर्च होऊनही अशा पद्धतीने होतेय आदिवासींचे सामाजिक शोषण
नवी लेखमाला : नाशिकच्या महिलेने बुलेटवर केलेल्या देशभर प्रवासाची रोमहर्षक कहाणी ‘इंडिया दर्पण’मध्ये लवकरच
नाशिक-पुणे महामार्गावर आज पुन्हा भीषण अपघात; नाशिकच्या कॉलेजमधील ५ विद्यार्थी जागीच ठार


भारताला मोठा धक्का ! नीरज चोप्रा कॉमनवेल्थ स्पर्धेतून बाहेर - लोकशाही

 नीरज चोप्रा कॉमनवेल्थ स्पर्धेतून बाहेर
धक्कादायक; दिड वर्षांची चिमुकली खेळताना थेट चौथ्या मजल्यावरून पडली खाली…
श्री. गो.से. हायस्कुलमध्ये सायबर सेक्युरिटी कार्यशाळा संपन्न…
जिल्हा दूध संघ निवडणूक मतदारांचा भाव वधारला
हिमाचल प्रदेशात कॉंग्रेस ची सत्ता… मात्र मुख्यमंत्री कोण
सलग सातव्यांदा गुजरात मध्ये कमळची बाजी…
नवी दिल्ली, लोकशाही न्यूज नेटवर्क
भारताला मोठा धक्का देणारी माहिती समोर आलीय. बर्मिंगहॅम (Birmingham) येथे येत्या 28 जुलैपासून कॉमनवेल्थ स्पर्धेला (Commonwealth Games) सुरुवात होणार आहे. भारताचा स्टार भालाफेकपटू नीरज चोप्रा (Neeraj Chopra) दुखापतीमुळं बर्मिंगहॅम कॉमनवेल्थ स्पर्धेतून बाहेर झालाय. भारतीय ऑलिम्पिक असोसिएशनचे सरचिटणीस राजीव मेहता (Rajeev Mehta) यांनी याबाबत माहिती दिलीय.
भारताचं प्रतिनिधित्व करणारा भालेफेकपटून नीरज चोप्रा सातत्यानं चांगली कामगिरी करून दाखवत आहे. गेल्या महिन्यात 2022 चा हंगाम सुरू करणाऱ्या नीरजनं तीन स्पर्धांमध्ये दोनदा राष्ट्रीय विक्रम मोडलाय. त्यानं फिनलंडमधील पावो नुर्मी गेम्समध्ये रौप्य पदक जिंकून राष्ट्रीय विक्रम मोडून हंगामाची सुरुवात केली. त्यानंतर त्यानं क्युर्टेन गेम्समध्ये सुवर्णपदक जिंकलं.
तसेच स्टॉकहोम डायमंड लीगमध्ये 89.94 मीटर भाला फेकून दुसरा क्रमांक पटकावत पुन्हा राष्ट्रीय विक्रम मोडला. त्यानंतर नुकतीच पार पडलेली वर्ल्ड ऍथलेटिक्स चॅम्पियनशिप स्पर्धेत रौप्यपदक जिंकून 19 वर्षांची प्रतिक्षा संपवली. तसेच बर्मिंगहॅम कॉमनवेल्थ स्पर्धेत त्याच्याकडून भारताला मोठी अपेक्षा होती. परंतु, दुखापतीमुळं त्याला कॉमनवेल्थ स्पर्धेला मुकावं लागणार आहे.
काय ती नदी, काय ते धरण, काय ते नाले, सगळीकडे ठणठणाट..
नात्याला काळिमा; सख्ख्या भावानेच केले बहिणीचे लैंगिक शोषण…
Live : शिवसेनेचे 29 आमदार फुटले; सरकार कोसळणार
मोठी बातमी : राज्यात १५ मे पर्यंत लॉकडाऊन वाढवला ; काय आहेत नवे नियम, वाचा
हिमाचल प्रदेशात कॉंग्रेस ची सत्ता… मात्र मुख्यमंत्री कोण
सलग सातव्यांदा गुजरात मध्ये कमळची बाजी…
भीषण अपघातात पत्नीसह पोलीस अधिकारी जागीच ठार…(व्हिडीओ)
भाजप शहराध्यक्षांवर हल्ला; १३ आरोपींना अटक
 जाणून घ्या आजचे नवे दर
“मंत्रिपद गेलं खड्ड्यात..” गुलाबराव पाटलांचा संताप
राज्यस्तरीय हॉकी स्पर्धेसाठी जळगावचा संघ घोषित
राजस्थान रॉयल्सचं खातं उघडलं : बेंगळुरुचा पराभव