जीवविज्ञान, सागरी – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
जीवविज्ञान, सागरी : सतत सागरामध्ये आपले जीवन व्यतित करणाऱ्या जीवांचा संपूर्ण अभ्यास जीवविज्ञानाच्या ह्या शाखेत अंतर्भूत केला गेलेला आहे. अन्न व जीवनातील इतर गरजा यांसाठी सागरावर प्रत्यक्ष अवलंबून असणाऱ्या, पण हवेत व जमिनीवर राहणाऱ्या विशिष्ट जीवांच्या अभ्यासाचाही त्यामध्ये समावेश करतात. या शाखेत जगातील विशाल महासागरांतील सहस्रावधी जीवांसंबंधीच्या सर्व आवश्यक घटनांची माहिती स्थूलमानाने दिली जाते. तिच्या काही शाखांमध्ये निसर्गेतिहास, वर्गीकरणविज्ञान, गर्भविज्ञान, आकारविज्ञान, शरीरक्रियाविज्ञान, परिस्थितिविज्ञान व भौगोलिक वितरण (प्रसार) इत्यादींचा संबंध येतो. त्याचप्रमाणे ⇨ महासागरविज्ञानाचाही येथे जवळचा संबंध येतो, कारण सागराची भौतिक लक्षणे व सागरातील जीव यांचे परस्परसंबंध निकट असतात. काही जीवांचे कंकाल (सांगाडे) समुद्रतळावर मोठ्या प्रमाणावर साचून राहतात व काही जीव उष्ण कटिबंधीय समुद्रात प्रचंड प्रवाल-भित्ती निर्माण करतात. यांच्या अभ्यासाने सागरी जीवविज्ञानाची मदत सागरी भूविज्ञानाचे आकलन होण्यास होते. सागरी जीवविज्ञानाचा उपयोग मानवी कल्याण साधण्याच्या दृष्टीनेही बराच झाला आहे. विशेषतः व्यापारी प्रमाणावर चालणाऱ्या सागरी मासेमारीचे योग्य नियमन करण्यास सागरी माशांची संपूर्ण जीववैज्ञानिक माहिती उपयुक्त ठरते असा अनुभव आहे. जहाजांची खराबी करणाऱ्या जीवांच्या प्रक्रियांना अडथळा करून ती खराबी टाळण्यासाठी त्या जीवांच्या प्रक्रियांच्या माहितीची आवश्यकता असते. समुद्रात जीवरक्षक नौका व तराफे यांच्या साहाय्याने जीव बचावून जगण्याचा प्रसंग ओढवल्यास विविध सागरी जीवांचा अन्न आणि पाणी यांकरिता उपयोग करून घेण्यास त्यांच्याबद्दलची माहिती उपयुक्त ठरते. वाढत्या लोकसंख्येला अन्नपुरवठा करण्याची समस्या अंशतः तरी दूर करण्यास सागरी उत्पादांचा मोठ्या प्रमाणावर उपयोग होण्याकरिता सागरी जीवविज्ञान उपयुक्त ठरत आहे इतकेच नव्हे, तर ते उत्पाद अधिक सुलभ रीत्या मिळविण्यासही त्याचे साहाय्य होत आहे असे आढळते.
सागरी पर्यावरण : महासागर आणि त्यालगतच्या समुद्रांनी पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा सु. सत्तर टक्के भाग व्यापलेला असून त्याचे घनफळ एक अब्ज घन किलोमीटरांपेक्षाही अधिक आहे व याचा बराच मोठा भाग असंख्य संबंधित जीवांना सुयोग्य आढळला आहे. त्यांपैकी कोणताही भाग पूर्णतः जीवरहित नाही मग तो अत्यंत थंड असो किंवा फार खोल आणि अंधारी असो. महासागराच्या वरच्या थरात म्हणजे सु. २०० मी. खोलीपर्यंत रंगयुक्त वनस्पती आढळतात कारण तेथपर्यंत सूर्यप्रकाश परिणामकारकपणे जाऊ शकतो व त्याचा उपयोग त्या वनस्पतींना प्राथमिक अन्ननिर्मितीकरिता होतो. जीवांची वाढ होत असताना त्यांना लागणारी खनिज लवणे सागरात उपलब्ध असून त्यांची सापेक्ष संहती (एकक घनफळातील प्रमाण) बहुसंख्य सागरी जीवांच्या देहद्रवाच्या (शरीरातील द्रवाच्या) संहतीइतकीच असते. काही थोड्या विभागांव्यतिरिक्त महासागरांच्या सर्व भागांत श्वसनास भरपूर अशी ऑक्सिजनाची संहती असून ती जेथे कमी पडेल तेथे अननिल (ऑक्सिजन न घेता) श्वसन करणारे जीव असतात. सागरात सर्वसाधारणपणे २० से. ते ३००से. या पल्ल्यातील तापमान आढळते व ते सजीवांना इष्ट त्या मर्यादेतच असते. घनता व श्यानता (दाटपणा) या दृष्टीने सागरातील पाणी त्यातील सर्व प्रकारच्या जीवांना तरंगण्यास फार सोईचे माध्यम असते.
जीवांची विविधता : समुद्रात प्रचंड व भिन्नतापूर्ण असा जीवसंग्रह असून त्यात सर्वांत लहान आणि सर्वांत मोठ्या जीवांचा समावेश आहे. किनाऱ्याजवळच्या पाण्यातील, सूक्ष्मदर्शकातूनही न दिसणारे पण विलग केलेले सूक्ष्मजंतुभक्षक (सूक्ष्मजंतूंवर उपजीविका करणारे अतिसूक्ष्म कारक) सोडले, तर सूक्ष्मजंतू हेच सर्वांत लहान जीव होत. आकारमानात त्याच्या अगदी विरुद्ध टोकास असलेल्या (सर्व प्राण्यांत) अजस्र निळा देवमासा सु. ३४ मी. लांब असतो आणि त्याचे वजन सु. १,३२,००० किग्रॅ.पर्यंत असू शकते. अतिसूक्ष्म आदिजीवांपासून (प्रारंभिक, सूक्ष्म व एका पेशीच्या बनलेल्या जीवापासून) ते खोल समुद्रातील सु. ११ मी. लांबीच्या स्क्विड (आर्किट्युथिस ) सारखे अपृष्ठवंशी (पाठीचा कणा नसलेले) प्राणी सागरात सापडतात, तर लहानात लहान मासा (पृष्ठवंशी) शिंड्लेरिया द. पॅसिफिक महासागरात आढळत असून याची लांबी प्रौढावस्थेत १५ मिमी. व वजन ५ मिग्रॅ. पेक्षा कमी असते. सागरी वनस्पती, सागरी प्राणी आणि सागरातील सूक्ष्मजंतू असे या जीवांचे वर्गीकरण येथे उपयुक्त ठरलेले असल्यामुळे त्यांसंबंधी काही तपशील खाली दिला आहे.
सागरी वनस्पती : यांमध्ये ⇨कायक वनस्पतींपैकी ⇨शैवलांचा मुख्य भरणा असून फारच थोड्या बीजी वनस्पती आढळतात. शैवलांचे प्रजोत्पादन फुले व बीजे यांऐवजी बीजुकासारख्या (प्रजोत्पादक सूक्ष्म पेशीसारख्या) अन्य साधनाने होते. या गटात भिन्न प्रकारच्या, एककोशिक (एकाच पेशीचे शरीर असलेल्या) आणि सूक्ष्म (आकारमान १ ते २,००० मायक्रॉन मायक्रॉन = १०-३ मिमी.) वनस्पतींची संख्या मोठी आहे काही थोड्या अनेककोशिक आणि सापेक्षतः मोठ्या असतात. सूक्ष्म वनस्पती महासागरातील वरच्या प्रकाशित पाण्याच्या थरात सर्वत्र विपुल असून सागरी जीवनास आवश्यक अशा प्राथमिक अन्नाचे प्रचंड संश्लेषण (घटक द्रव्यांपासून पदार्थ तयार करण्याची क्रिया) करतात. त्यांचे प्रजोत्पादन समविभाजनाने [दोन पूर्णपणे सारखे भाग होण्याने → कोशिका] घडून येते प्रसुप्त बीजुकाद्वारे प्रतिकूल परिस्थितीशी जमवून घेऊन अनुकूल परिस्थिती येताच ती बीजुके रुजतात प्रजोत्पादनाचा वेग बऱ्याच अंशी उपलब्ध होणाऱ्या नायट्रोजन व फॉस्फरस यांच्या पोषक लवणांच्या प्रमाणांवर अवलंबून असतो. ही लवणे खोल पाण्यात भरपूर असतात कारण तेथे त्यांचा वापर होत नाही. ज्या ठिकाणी खोलवरचे पोषकद्रव्ययुक्त पाणी वर येण्याची प्रक्रिया चालू असते तेथे सूक्ष्म वनस्पतींची उत्पत्ती खूप होते आणि प्राथमिक अन्नोत्पादनही भरपूर होते यामुळेच व्यापारी मासेमारीही भरभराटीस येते. स्थूल सागरी शैवलांपैकी काही लाल, हिरवी आणि तपकिरी रंगांची असून सामान्यपणे समुद्राच्या तळाशी किंवा एखाद्या घनरूप पृष्ठभागाला मुळासारख्या अवयवांनी (दृढ थरांनी) चिकटलेली असतात त्यांचा अनेक वेळा उथळ पाण्यात दाट संचय आढळतो. परंतु ५० मी. किंवा त्यापेक्षा कमी खोल पाणी असलेल्या समुद्राच्या सीमेजवळच्या त्यांच्या मर्यादित क्षेत्रामुळे अन्नोत्पादक म्हणून त्यांना कमी महत्त्व आहे. कोरॅलिनेसी या लाल शैवल कुलापासून प्रवाल-भित्ती निर्माण होते. ह्या वनस्पती प्रवाळांच्या समुद्रासमोरील पृष्ठभागावर प्रतिरोधक लेप तयार करतात व कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम कार्बोनेटांचे कंकाल असलेल्या प्रवाळांना दृढता आणतात त्यामुळे त्यांची झीज थांबते. हॅलिमेडा हे हिरवे शैवल आपल्या सपाट चकतीसारख्या कॅल्शियमयुक्त कंकालांचे खाजणाच्या तळावर निक्षेपण करून (थर घालून ) प्रवाळद्वीप वलये बनविण्यास मदत करते. ईलग्रास [→ सवाला] व खाऱ्या दलदलीतील गवते (उदा., स्पार्टिनाच्या काही जाती) यांसारख्या सागरी वनस्पतींना मुळे असतात व ती त्यांच्या तळाशी असलेल्या वाळूतून वा चिखलातून पोषकद्रव्याचे शोषण करतात. यांचे बीजोत्पादन सामान्य फुलझाडांप्रमाणे होते. उपसागर व नदीमुख यांतील भूवैज्ञानिक संरचनांच्या निर्मितीवर यांचा महत्त्वाचा परिणाम होतो. तेथे ही गवते गाळ एकत्र धरून चिखलाची मैदाने, वाळूचे तट व दलदली किनारे निर्माण करतात. समुद्रकिनाऱ्यावर भरतीच्या उंच पातळीत किंवा जवळपास जेथे पाण्याची पातळी सारखी वाढत असते अशा ठिकाणी दलदली गवते वाढतात आणि तेथे पिटाचे [→ पीट] थर साचतात काही थरांची जाडी कित्येक मीटर असते.
फार थोडे प्राणी प्रत्यक्ष मोठ्या सागरी वनस्पती खातात. सागरी ससा (टेथीस ) व काही इतर शंखधारी प्राणी (गॅस्ट्रोपॉड) आणि काही मासे स्थूल शैवले खातात सागरी गाई [→ मॅनॅटी] इतर मोठ्या वनस्पती खातात तसेच या मोठ्या वनस्पती स्थानबद्ध जीवांना चिकटून राहण्यास व इतर काहींना लपून राहण्यास उपयोगी पडतात.
सागरी प्राणी : स्वरूप व आकारमान यांचा विचार केल्यास सागरात प्राण्यांची एक प्रेक्षणीय मालाच असून तीत सर्व प्रमुख संघ गोवलेले असतात. टिनोफोरा (कोंब जेलीज), एकायनोडर्माटा (तारामीन, सागरी काकडी व शल्यकंदुक), कीटोग्नॅथा (ॲरो वर्म्‌स) ब्रॅकिओपोडा (लॅम्प वर्म्‌स) व फोरोनिडा (टफ्डेड ट्यूब वर्म्‌स) हे पाच संघ सागरी आहेत. एकूण प्राण्यांच्या वर्गांपैकी ४४ टक्के वर्ग सागरी असून त्यांचे ९४ टक्के प्रतिनिधी सागरात कोठेतरी आढळतात. उभयचर (पाण्यात आणि जमिनीवर राहणाऱ्या प्राण्यांच्या) वर्गातील प्राण्यांव्यतिरिक्त इतर सर्व पृष्ठवंशी वर्गांतील काही प्राणी सागरी समुदायात समाविष्ट आहेत. नानाविध मासे, कासवे व काही साप सागरात आढळतात. पेंग्विनासारखे पक्षी उडता येत नसल्याने बराच काळ सागरात पोहतात ॲल्बॅट्रॉसासारखे इतर पक्षी दीर्घकाल महासागरावर भराऱ्या मारतात व घरट्यासाठी जमिनीवर उतरतात. करढोक (कॉर्मोरंट) पक्षी पाण्याखाली चांगले पोहतात व बरेच खोलपर्यंत जाऊन येतात. देवमासे, डॉल्फीन व सागरी गाई या स्तनी प्राण्यांचे जलजीवनाकरिता जे विशिष्टीकरण झालेले असते त्यामुळे ते सागर सोडून जाऊच शकत नाहीत, परंतु सील (जलव्याघ्र), सागरसिंह, सागरउद्र (सी ऑटर) हे व इतर काही स्तनी प्राणी फक्त प्रजोत्पादनार्थ जमिनीवर येतात. सागरी अपृष्ठवंशी प्राण्यांचे नानाविध प्रकार असून त्यांमध्ये बिळे पाडणारे कृमी, मृदुकाय (मॉलस्क) व कवचधारी (क्रस्टेशिया) प्राणी भरपूर असतात. अनुकूल परिस्थितीत वाळूच्या पृष्ठभागावर तारामीन, शल्यकंदुक (सी अर्चिन), भंगुरतारा (ब्रिटल स्टार) व सँड डॉलर इ. वावरत असतात. आंतरगुही (शरीरात पचन- देहगुहा असलेल्या) व ब्रायोझोआ यांपैकी काही प्राण्यांचे निवह (वसाहती) घन पदार्थास चिकटून असतात किंवा स्वैरपणे तरंगतात. सायफोनोफोरातील निवह प्राण्यांत पोहणे, तरंगणे, अन्न पकडणे, अन्नाचे अंतर्ग्रहण, प्रजोत्पादन यांसारख्या विभिन्न कार्यांसाठी विशेषीकरण झालेले आढळते. उष्ण कटिबंधीय सागरातील मोठमोठ्या प्रवाल-भित्ती बऱ्याच अंशी निवह- प्रवालांच्या कंकाली स्रावणापासून व आंतरगुही प्राण्यांपासून बनलेल्या असतात. सागरी प्राण्यांत सर्वांत संख्येने अधिक व विभिन्न असे कवचधारी प्राणी असून ते मोठ्या संख्येने वरच्या पातळीत पोहतात व वनस्पतीप्लवक (पाण्यावर तरंगणाऱ्या वनस्पती) आणि तरंगणारे कुजके कार्बनी (सेंद्रिय) पदार्थ (अपरद) यांवर ते निर्वाह करतात. ते स्वतः नंतर हेरिंग, मॅकेरेल यांसारख्या वेलापवर्ती (पृष्ठभाग व तळ यांमधील भागात राहणाऱ्या) माशांचे आद्यान्न बनतात. खेकडे, शेवंडे व क्रेफिश यांचा एक मृतजीवोपजीवी (मृत जीवांवर उपजीविका करणारा) गट तळाशी अपमार्जक (घाण पदार्थ नष्ट करणारा) म्हणून राहतो. प्रौढावस्थेत स्थानबद्ध अवस्थेत अन्य घन वस्तूवर घट्ट चिकटून बसणाऱ्या बार्नेकलांचा दुसरा गट आहे, त्यांच्या रूपांतरित पायांनी ते कार्बनी अपरद व लहान जीव पकडण्यासाठी परिसरातील पाणी लोटून देतात.
सागरी सूक्ष्मजंतू : समुद्रातील असंख्य सूक्ष्मजंतू मृत शरीरांचे अपघटन करून (मोठ्या रेणूंचे तुकडे करून) त्यांतील मौलिक पदार्थ वनस्पतींच्या वाढीसाठी उपयुक्त ठरणारी आद्य पोषकद्रव्ये म्हणून मुक्त करतात. ते किनाऱ्यालगत कार्बनी पदार्थांच्या वैपुल्यामुळे व समुद्रतळाशी भरपूर असतात, परंतु किनाऱ्यापासून दूरवरच्या सागरी प्रदेशात ते कमी असतात. जमिनीवरील सूक्ष्मजंतू, विशेषतः मानवी वस्तीतून आलेले, अनेकदा उपसागरात व नदीमुखात विपुल असतात ते खऱ्या अर्थाने सागरी नव्हेत. कारण सागरी पर्यावरणात (परिस्थितीत) त्यांची वाढ व प्रजोत्पादन होत नाही, परंतु ते समुद्रात बराच वेळ जगू शकतात व त्यांची मोठी भर जमिनीकडून सागरात होत असते. ते धोकादायक प्रदूषक (दूषित करणारे) असणे शक्य आहे म्हणून त्यांना सागरी जीवसमुदायात महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
सागरी जीवनाचे अनुक्षेत्र वर्गीकरण : सागरी पर्यावरणाचे सोयीस्कर असे स्वेच्छ (कोणत्याही नियमाने न बांधलेले) विभाग करून त्यांतील जीवांच्या राहणीवरून व चलनरीतीवरून त्यांचे काही संवर्ग (गट) केले आहेत. सागराच्या वेलापवर्ती भागात तळावरील सर्व पाण्याचा समावेश होतो, तर सागराच्या संपूर्ण तळाचा समावेश नितलस्थ भागात होतो. पहिल्यातील जीवांपैकी सशक्त व चांगले पोहणारे ते तरणक आणि न पोहणारे व प्रवाहाबरोबर वाहत जाणारे ते प्लवक करंडक वनस्पती [→ डायाटम], प्रकाशसंश्लेषी (सूर्यप्रकाशात हरितद्रव्याच्या मदतीने कार्बन डाय-ऑक्साइडापासून अन्ननिर्मिती करणारे) डायानोफ्लॅजेलेटा आणि तरंगणारी इतर शैवले यांसारख्या वनस्पतींचा अंतर्भाव वनस्पतीप्लवकात करतात. प्लवकी प्राण्यांत प्रवाहाबरोबर वाहत जाणाऱ्या जीवांच्या झुंडींचा अंतर्भाव होत असून त्यांचेच प्राणिप्लवक बनते [→ प्लवक ]. चिखलात बिळे करणाऱ्या, घन पदार्थाच्या पृष्ठभागांना चिकटून राहणाऱ्या, किंवा तळावर वावरणाऱ्या अशा सर्व जीवांचा नितलवासींत अंतर्भाव होतो. नितलस्थ विभागात दोन तंत्रे मानली आहेत : (१) वेलांचली किंवा भरती-ओहोटीच्या टप्प्याचे तंत्र आणि (२) खोल सागरी तंत्र. पहिल्या तंत्रात समुद्रसपाटीपासून पाण्याच्या २०० मी. खोलीपर्यंतचा व दुसऱ्यात सागराच्या सर्वांत जास्त खोलीपर्यंतचा असे भाग येतात. (इ) वेलांचली तंत्रात (अ) सत्यवेलांचली व (आ) उपवेलांचली असे पुन्हा विभाग असून उपवेलांचली विभाग सागराच्या दिशेकडे तर सत्यवेलांचली भरतीच्या सर्वांत वरच्या खुणेपासून ५० मी. खोलीपर्यंत असतो, कारण स्थानबद्ध वनस्पतींची वाढ होऊ देणारी ती सर्वांत जास्त खोली असते. वेलांचली तंत्रातील जीवांचे प्रकार बव्हंशी तळाचा
प्रकार व लाटांच्या क्रियेचा त्यांच्यावर कसा व किती परिणाम होतो यांवर अवलंबून असतात. उघड्या रेताड समुद्रकिनाऱ्यावर, विशेषतः भरती- ओहोटीच्या पट्ट्यात, जीवसंख्या सामान्यपणे फारच कमी असते मात्र लाटांचे तडाखे घेणाऱ्या खडकाळ किनाऱ्यावरचे काही जीव बहुधा आधाराला चिकटून राहिलेले असतात. याउलट संरक्षित उपसागर व प्रवेशद्वारे यांमध्ये शैवले व बार्नेकल, शिंपले इ. प्राण्यांचे आच्छादन असून त्यांमधून विविध खेकडे व कृमी वावरत असतात. भूशिरे व बहिर्वेशने (प्रक्षेप पुढे आलेले भूभाग) यांनी जबर लाटांच्या माऱ्यापासून संरक्षित ठेवलेल्या भागात रेताड व चिखलयुक्त तळातील बिळात वावरणारे मृदुकाय व एकायनोडर्म प्राणी यांची गर्दी असते. किनारा व वरील पाणी यांतून उपवेलांचलीत पुष्कळ कार्बनी द्रव्य जमते म्हणून तेथे प्राणिसंख्या भरपूर असते अशा ठिकाणी महत्त्वाची तलस्थ मासेमारी केंद्रे स्थापन झाली आहेत.
दुसऱ्या म्हणजे खोल सागरी (ई) तंत्रात महासागराच्या तळाचा नव्वद टक्के भाग येतो त्यापैकी आदिनितलस्थ विभागात फारच थोडा प्रकाश असल्याने तेथे वनस्पतींची वाढ होत नाही. एक हजार मी. समोच्चरेषेच्या खाली (सम पातळीच्या रेषेखाली) वितलीय विभागात कायम अंधार असतो. संपूर्ण खोल सागरी तंत्रातील जीव वरच्या प्रकाशयुक्त विभागात बनलेल्या अन्नावर अवलंबून असतात त्यातील मर्यादित अन्नांश तळाकडे येतो आणि त्यावर मर्यादित जीवसंख्या व जीवप्रकार जगतात. परिणामतः खोल सागरातील बहुतेक सर्व प्राणी डोळ्यात न भरणारे असतात तथापि १,८०० मी. खोलीवरच्या सागरी कोळ्याचे (पिक्नोगोनिडा) छायाचित्र घेण्यात आले.
वेलापवर्ती (भरती-ओहोटीच्या) भागाचे तटीय व महासागरी असे दोन प्रांत असून तटीय प्रांत वेलांचली क्षेत्रावर आणि महासागरी प्रांत खोल सागरी तंत्रावर पसरलेला असतो. संपूर्ण तटीय प्रांताला सूर्यप्रकाश आणि जवळच्या जमिनीतून व खालील उथळ भागातून पोषक लवणे उपलब्ध असल्याने वनस्पतिप्लवक बहरते त्यावर जगणारे प्राणिप्लवक त्यातील तात्पुरत्या जीवांमुळे व नितलस्थ प्राण्यांच्या डिंभकावस्थेतील (अळीसारख्या अवस्थेतील) जीवांमुळे वैशिष्ट्यपूर्ण बनते. महासागरी प्रांतात हे दुर्मिळ असतात. महासागरी प्रांतावरील प्रकाशित भाग म्हणजे वरचा (उच्च) वेलापवर्ती भाग होय. येथे ज्या ठिकाणी खोल भागातून पोषक लवणे वर येतात तेथे वनस्पतिप्लवक विपुल वाढते प्राणिसंख्याही इतकी वाढते की, महत्त्वाच्या मोठ्या माशांची व इतर वेलापवर्ती मासेमारी किफायतशीर होते याउलट अप्रकाशित वितलीय वेलापवर्ती क्षेत्रात प्राणिसंख्या तुरळक असून सामान्यतः मासे लहान, गर्द रंगाचे आणि संदीप्तिशील असतात [→ जीवदीप्ति ].
सागरी जीवांची जीवनवृत्ते : सागरी सूक्ष्मजंतू व सूक्ष्म शैवले यांचे प्रजोत्पादन साध्या समविभाजनाने होते. अनुकूल परिस्थितीत त्याच्या वाढलेल्या वेगामुळे दाट स्थानिक संच बनतात व त्याला बहर म्हणतात. उष्ण सागरात काही विषारी शैवलांना (डायानोफ्लॅजेलेटा) असामान्य लाल बहर येतो व त्यामुळे पाणी लाल दिसते व त्या शैवलांच्या विषारी स्रावाने खूप मासे मरतात तसेच हे विषारी पदार्थ किनाऱ्यावर आपटून फुटणाऱ्या लाटांबरोबर येऊन हवेत पसरतात, जवळच्या मानवासारख्या इतर प्राण्यांच्या श्वसन तंत्रात प्रकोप होतो व किनाऱ्यावरील आश्रयस्थानांतील रहिवाशांना ती सोडावी लागतात. स्थूल शैवलांचे प्रजोत्पादन लैंगिक व अलैंगिक प्रकारे होते [→ शैवले ] कित्येकांत जीवनचक्रामध्ये बीजुके धारण करणारी व गंतुके बनविणारी अशा दोन पिढ्या एकाआड एक होतात [→ एकांतरण, पिढ्यांचे ].
सागरी प्राणी : यांच्या जीवनवृत्तात उल्लेखनीय विविधता आढळते. बहुतेक सर्व स्थानबद्ध जीवांचे लैंगिक प्रजोत्पादन होते. पाण्यात अंडी व शुक्राणू (पुं-प्रजोत्पादक पेशी ) सोडल्यावर तेथेच निषेचन (फलन) होते यानंतर डिंभकावस्था येते. डिंभ पोहणारा व प्रौढापेक्षा भिन्न असून काही दिवस किंवा आठवडे तो स्वैरपणे पोहतो आणि त्याचे कायांतरण (रूपांतरण) होते यानंतर तो प्रौढ होतो. बहुसंख्य कवचधारी प्राण्यांत आंतरिक (शरीरात घडून येणारे) निषेचन होते. निर्मोचनानंतर (कात टाकल्यानंतर) पिलांची वाढ होते व अनेक डिंभकावस्थांनंतर प्रौढावस्था येते.
बहुतेक सागरी प्राण्यांच्या प्रजोत्पादनाचा व विकासाचा साचा पुढील तिन्हींपैकी एका प्रकारात येतो : (१) निषेचन आंतरिक व विकासाच्या सुरुवातीच्या अवस्थांत पितरांकडून संरक्षण अपत्यसंख्या शेकड्यांनी होते उदा., उदरपाद प्राणी (गॅस्ट्रोपोडा) (२) निषेचन आंतरिक किंवा बाह्य (शरीराबाहेर) आणि सुरुवातीच्या असाहाय्य अवस्थांपुरती तरतूद संतती हजारांवर उदा., काही तलवासी कवचधारी प्राणी (३) निषेचन बाह्य व सुरुवातीच्या अवस्थांची काही तरतूद नसते अपत्यसंख्या लाखांवर उदा., बहुतेक मृदुकाय, एकायनोडर्म प्राणी व कित्येक मासे. विशिष्ट गोगलगाई आपली थोडी अंडी प्रतिकारक्षम वेष्टनात घालतात, त्यामुळे पर्यावरणाशी जमवून घेण्याइतपत चांगला विकास होईपर्यंत गर्भसंरक्षण होते यांची संख्या सापेक्षतः कायम राहते, परंतु दीर्घकालात ती काहीशी कमीजास्त होते. कोणत्या प्राण्यांची संख्या वेळोवेळी कोणत्या पद्धतीने बदलली जाते हे त्या प्राण्यांच्या संवर्गावरूनच ठरते.
सागरी जीवांचे क्रियाविज्ञान : सागरी पाण्यातील व गोड्या पाण्यातील आणि स्थलवासी जीवांचे क्रियाविज्ञान यांत तत्वतः फरक नसतो. जीवन व्यापार (प्रक्रिया) चालू ठेवण्यास लागणारी ऊर्जा व वाढीला आवश्यक ती द्रव्ये सर्व सजीव आपल्या परिसरातून मिळवितात. बहुसंख्य जीवांच्या अन्नात कार्बन संयुगे असतात त्यांच्या ऑक्सिडीकरणाने [→ ऑक्सिडीभवन] ऊर्जा मिळते, शिवाय विविध खनिज लवणांची संहती व जलांश यांबरोबर जीवद्रव्याचे (कोशिकांतील म्हणजे पेशींतील जिवंत द्रव्याचे) संघटन कायम राखावे लागते. सागरी जीवांत असे संघटन राखण्याचे अनेक मार्ग आहेत. पातळ आवरण असलेल्या किंवा ते पूर्ण नसलेल्या सागरी प्राण्यांना पर्यावरणाशी जमवून घेणे सोपे जाते, कारण बहुतेकांच्या रक्ताचे संघटन सागरी पाण्याप्रमाणेच असते. पाणी व खनिजे यांची संहती राखण्याकरिता त्यांचे शोषण किंवा उत्सर्जन करणे यात फारशी ऊर्जा खर्च होत नाही. पुष्कळ माशांचे रक्त सागरी पाण्यापेक्षा कमी संहत असते व तर्षणाने (विरघळविणाऱ्या पदार्थाच्या म्हणजे विद्रावकाच्या अर्धपार्य पटलातून जास्त संहतीच्या विद्रावात जाण्याने) देहकलेतून (शरीरावरील पातळ आवरणातून) पाणी बाहेर जाण्यास प्रतिबंध करणे भाग पडते. बहुतेक माशांमध्ये पचनमार्गाच्या भित्ती खनिज लवणांच्या विद्रावांना पार्य (आरपार जाऊ देणाऱ्या) असल्याने या माशांनी अंतर्ग्रहण केलेले लवणयुक्त पाणी रक्तप्रवाहात मिसळते. क्लोमांवरील (कल्ल्यांवरील) खास अवयव रक्तातील जादा खनिज लवणे शरीराबाहेर टाकण्यास मदत करतात. उपास्थिमिनांपैकी (ज्यांचा सांगाडा कूर्चेचा बनलेला असतो अशा माशांपैकी) काहींचे लवणनियमन वेगळे असते. अनेक कवचधारी प्राणी नदीमुखातील बदलत्या असंहत पाण्यात येतात तेव्हा आपल्या रक्तापेक्षा कमी संहतीच्या माध्यमात जगण्याकरिता विशेष अनुयोजना (व्यवस्था) दर्शवितात त्यांचे सामान्यतः बहुतेक सर्वांगाचे रक्षण अपार्य कवचाने केलेले असते उरलेल्या पार्य भागांतून प्रवेश करणाऱ्या अधिकतर पाण्याचा निचरा मूत्रपिंडासारख्या अवयवातून होतो त्या वेळी बरीच ऊर्जा खर्च होते.
पुष्कळ सागरी वनस्पतींतील कोशिकारसात सोडियम व पोटॅशियम यांच्या सापेक्ष संहतींच्या बाबतीत सागराच्या पाण्यापेक्षा बराच फरक आढळतो वनस्पतीत त्यामुळे पोटॅशियमाची संहती वाढते ती बाहेरील पाण्याच्या समपातळीत राखण्यास सोडियम काढून टाकावा लागतो. हे काम पंपासारखा एक अवयव (सोडियम पंप) करतो. जे पदार्थ ऊर्जेचा पुरवठा करणाऱ्या पदार्थांच्या वापरास प्रतिबंध करतात अशांना या पंपावर नियंत्रण घालता येते. कालवे व क्लॅम्स (पुटक) यांसारखे प्राणी भरती-ओहोटीच्या पट्ट्यात राहतात प्रत्येक ओहोटीच्या वेळी त्यांना ऑक्सिजनयुक्त पाण्यावाचून जगावे लागते. या वेळी (अननिल जीवनकालात) तयार झालेले चयापचयाचे (शरीरात सतत होणाऱ्या भौतिक आणि रासायनिक घडामोडींचे) अंतिम उत्पाद अम्लीय असतात. कवचाच्या कॅल्शियम कार्बोनेटामुळे त्यांचे उदासिनीकरण होऊन (अम्लता नाहीशी होऊन) प्राण्यांना त्यापासून काही इजा होण्यास तात्पुरता आळा घातला जातो. पुढे भरतीच्या वेळी भरपूर ऑक्सिजनयुक्त पाणी मिळते त्या वेळी त्याचा अधिक उपयोग करून चयापचयात तयार होऊन साचलेले पदार्थ ऑक्सिडीकरणाने बाहेर जातात.
सागरी जीवांचा भौगोलिक प्रसार : महासागर आणि त्याजवळच्या समुद्रातील पादपजात (वनस्पतींच्या जाती) व प्राणिजात यांमध्ये जागोजागी फरक पडतो, याचे कारण फारच थोडे जीव सागरातील बदलत्या भौतिक लक्षणांतील फरक सहन करू शकतात. तापमानाचाही प्रसारावर परिणाम होतो. सागरी अधिवासाचे (जीवांना राहण्यास लागणाऱ्या सामान्य स्थितीचे) अनेक प्रांत केलेले असून त्या प्रत्येकाची लाक्षणिक पादपजात व प्राणिजात असते. उत्तर ध्रुवीय, उत्तर समशीतोष्ण, उष्ण कटिबंधीय, दक्षिण ध्रुवीय व दक्षिण समशीतोष्ण हे प्रमुख प्रांत असून प्रत्येकात अनेक उपप्रांत आणि त्याबरोबरच त्या प्रत्येकाची विशिष्ट पादपजात व प्राणिजात असते [→ वनस्पतिभूगोल प्राणिभूगोल]. उथळ पाण्यातील स्थानबद्ध जीवांच्या वितरणाचा बराच अभ्यास झाला आहे. जहाजांची खराबी होणे, गोद्यांचे बांधकाम, नौकापर्यटनाला साहाय्य इ. संबंधात त्याचे महत्त्व आढळले आहे. खाद्य शिंपले, बार्नेकलांच्या विविध जाती व इतर त्रासदायक आणि खराबी करणारे जीव अटलांटीक महासागराच्या दोन्ही किनाऱ्यांवर आढळतात. तापमानातील ऋतुमानसापेक्ष कमाल व किमान मर्यादांच्या एकत्रीकरणाने यांपैकी प्रत्येक जातीचा दक्षिणोत्तर वितरणीय प्रकार निश्चित होतो. हे जीव टिकून राहणे किंवा त्यांची प्रजोत्पादनक्षमता यावर तापमानाचा अनिष्ट परिणाम होतो.
सागरी अन्नचक्र : सागरी पर्यावरण हे एक बंदिस्त तंत्र असून त्यामध्ये विविध जीवांच्या पोषणाच्या संदर्भात निश्चित झालेल्या चक्रामध्ये जीवन चालू असते. सागरात तयार होणाऱ्या वनस्पतिद्रव्याचा बहुतांश वनस्पतिप्लवकात अंतर्भूत होत असल्याने बहुतेक शाकाहारी प्राणी त्याचा वापर गाळणीसारख्या संरचनेच्या साहाय्याने करतात. फार बारीक वनस्पती गाळून घेण्याकरिता विशेष संरचना असतात. प्लवकातील कवचधारी प्राण्यांच्या तोंडाजवळच्या उपांगांवर ताठ केसांच्या गाळणीचे दाट जाळे असते. क्लॅम, कालवे व शिंपले क्लोमांनी आपले अन्न गाळून घेतात. हे प्राणी त्या अन्नापासून प्राणिज पदार्थ बनवितात आणि ते स्वतः प्राथमिक मांसाहारी प्राण्यांचे भक्ष्य बनतात. या गटात आपल्या जबरदस्त जबड्यांनी इतर जीवांवर हल्ला करणाऱ्या अतिशय लहान शरकृमीसारख्या (बाणाप्रमाणे स्वरूप असलेले पर असणाऱ्या कृमीसारख्या) प्राण्यांपासून ते तिमि-शृंगास्थी (टाळ्याच्या बुळबुळीत आवरणापासून निघणाऱ्या शिंगासारख्या पदार्थांचे पट्ट असणाऱ्या) देवमाशापर्यंतचे अजस्त्र प्राणी समाविष्ट होतात. ह्यांशिवाय इतर मांसाहारी जीव अनुक्रमाने वरच्या पातळीत जात असून शेवटी सर्वांत श्रेष्ठ परभक्षकांचे (दुसऱ्यास खाणाऱ्यांचे) स्थान असते. त्यांच्या मृत्यूनंतर सूक्ष्मजंतूंमुळे त्यांचे अपघटन होते आणि त्यातून मुक्त झालेल्या द्रव्यांचा प्रकाशसंश्लेषी वनस्पती उपयोग करतात. या सामान्य जीवचक्रामध्ये अनेक घटनांमुळे एकूण तंत्र जटिल होते या चक्राच्या प्रत्येक अवस्थेत मृत्यू व अपघटने होत असतात.
मानव व सागरी अन्न : फार प्राचीन काळापासून आपल्या अन्नासाठी माणूस काही अंशी सागरावर अवलंबून आहे. जुनी वा सुधारलेली आधुनिक हत्यारे उपयोगात आणून मोठे मासे पकडणे सोपे असल्याचे आढळल्याने, त्यांचाच पाठपुरावा तो करतो. तथापि मोठ्या माशांच्या उत्पत्तीचा वेग मंद असतो. मानवी लोकसंख्या दिवसेंदिवस वाढत चालल्याने अन्नपुरवठ्याची समस्या गंभीर होत चालली आहे. या संदर्भात सागरी उत्पादन वाढविणे व त्या उत्पादांचा जास्तीत जास्त परिणामकारक वापर करणे इकडे लक्ष देण्याची मोठी गरज भासत आहे आणि त्या दिशेने प्रयत्नही चालू आहेत. सुक्या प्लवकाच्या वजनावरून प्राथमिक अन्नद्रव्याचा अंदाज केल्यास ते वर्षाला दर हेक्टरी सु. ७·५ टन मिळते असे आढळले आहे, परंतु याचा उपयोग करण्यात दोन मुख्य अडचणी येतात. बहुसंख्य संबंधित वनस्पती व त्यांवर निर्वाह करणारे प्राणिप्लवक अत्यंत सूक्ष्म असतात त्यांना वेगळे करण्याचे काम सार्डिन किंवा अँकोव्ह यांसारखे लहान मासे पकडण्यापेक्षा अत्यंत जिकिरीचे व कष्टाचे असते शिवाय ज्या शीघ्रगतीने वनस्पतिप्लवक वाढते त्याच गतीने प्राणिप्लवक त्याचा वापर करते. मोठ्या जीवांच्या अखंड परभक्षणाने शाकाहारी प्राणिप्लवकावर मर्यादा पडते. परिणामतः कमाल वेगाने वाढणाऱ्या जीवांचे गट कमी असतात. यावरून असे दिसते की, समुद्रात निर्माण झालेल्या एकूण अन्नाचा अल्पांश असलेल्या मोठ्या मांसभक्षक माशांवरच मानवाने अवलंबून राहणे प्राप्त आहे. काही आणीबाणीच्या प्रसंगी प्राणिप्लंवकांचा अन्न म्हणून उपयोग केला गेला, त्यावरून असे आढळते की, मानवाला जगण्यासाठी काही काळ प्राणिप्लवकातील सर्वसाधारण जीवांची मदत होणे शक्य आहे, इतकेच नव्हे, तर त्यांची रुची व सांद्रता सामान्यतः ग्राह्य असते. स्थानिक परिस्थितीत काही बदल करून शिंपले, कालवे व क्लॅम यांसारख्या मृदुकायांचे उत्पादन वाढविण्याच्या शक्यतेकडेही बरेच लक्ष दिले जात आहे. शतकानुशतके कालवे व शिंपले यांचे संवर्धन (वाढ) कृत्रिम आधार देऊन आणि परभक्षक व स्पर्धक यांना टाळून केले जात आहे. काही प्रमाणात सागरी जीवविज्ञानाच्या माहितीचा उपयोग खोल सागरी मासेमारीमध्ये करून माशांच्या पुरवठ्याच्या नवीन जागा ठरवणे व इष्टतम अन्नाचे उत्पादन कायमपणे चालू ठेवणे यांकरिता केला गेला आहे. पॅसिफिक महासागरातील विषुववृत्तीय प्रवाहाच्या माहितीमुळे उत्पादनक्षम ट्युना माशांची संख्या समजून घेणे शक्य झाले आहे. पॅसिफिकमधील हॅलिबट माशांच्या संख्येतील बदल लक्षात घेऊन एकूण मासेमारीचे नियमन करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय करार करण्यात आले आहेत त्यामुळे या माशांच्या उपलब्धतेवर इष्ट परिणाम झाले आहेत. वायव्य अटलांटिक प्रदेशातील हॅडॉक माशांच्या बाबतीत, बाजारात येणाऱ्या माशांचे योग्य आकारमान नियंत्रित करण्यासाठी, मासे पकडण्याकरिता वापरण्यात येणाऱ्या जाळ्यांतील छिद्रांच्या आकारमानावर नियंत्रण घातले गेले आहे. यामुळे लहान मासे जाळ्यात न अडकता निसटून जाऊ लागले व त्यामुळे योग्य त्या आकारमानाच्या माशांची संख्या वाढू लागली.
सागरी जीवविज्ञानातील संशोधनाचे तंत्र : सागरी जीवांचे संकलन व याद्या तयार करणे यांवर एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात भर दिला जात होता, त्या वेळी सागरी जीवविज्ञानात अभ्यासाकरिता नमुने गोळा करणे आणि त्यांचे परिरक्षण करणे (बिघडू न देता साठवून ठेवणे ) यांवर विशेष लक्ष दिले जाई. यांमध्ये तळातील प्राणी पकडण्याकरिता तळावरील गाळ काढणारी विविध प्रकारची यंत्रे व जाळी वापरीत आणि वेलापवर्ती नमुने मिळविण्यास भिन्न आकारमानांची वर्तुळाकार जाळी वापरीत. विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धापासून मात्र त्याकरिता सुधारित तंत्रे व अधिक कार्यक्षम यंत्रणा यांचा वापर आवश्यक ठरला, कारण सागरी जीवांची संख्या प्रचंड असून सागरी जीवविज्ञानाच्या परिमाणात्मक व गतिक बाजूलाही अधिक महत्त्व देण्याची आवश्यकता निर्माण झाली. सागरी पर्यावरणाच्या अभ्यासाकरिता आवश्यक त्या उपकरणांत अचूकपणा आणला गेला. कोणत्याही खोल भागाचे तापमान मोजण्यास उत्क्रमण तापमापक (ज्या विशिष्ट ठिकाणचे तापमान मोजावयाचे आहे तेथे तापमापक उलटा होऊन पाऱ्याचा स्तंभ तुटला जाऊन तापमान नोदले जाते असा तापमापक) तयार केला गेला असून विश्लेषणाकरिता पाण्याचे नमुने पृष्ठभागावर आणण्यास सोयीचे असे आपोआप बंद होणारे पात्रही बनविले गेले. क्षारता (अल्कलिनिटी), ऑक्सिजन, पोषक लवणे, वनस्पतींतील रंग (पिंजके) इत्यादींचे विश्लेषण जहाजावर लागलीच करणे शक्य होऊ लागले, कारण याकरिता नवीन आयतनी (घनफळात्मक) व वर्णमापी [→ वर्ण व वर्णमापन] तंत्रांचा वापर सुरू झाला. तसेच प्रकाशविद्युत् (प्रकाशाच्या क्रियेमुळे विद्युत् स्थितीत बदल होणारी) साधने पाण्यात सोडून प्रकाशाचा शिरकाव मोजणे व विविध प्रकारच्या उपकरणांनी बऱ्याच खोलीवरच्या तळावरील थराचे दंडगोलाकार नमुने गोळा करणे याही बाबतीत यश आले आहे. नमुने गोळा करण्यास हल्ली वापरात आणलेली सुधारित यंत्रणाही अशीच अचूक, सुलभ व कार्यक्षम बनावटीची तयार करण्यात आली आहे. सागरी जीवांच्या नैसर्गिक अधिवासात प्रत्यक्ष निरीक्षण करणे हे पाण्याखालील कॅमेरे, दूरचित्रवाणी व पाणबुड्यांची सुधारित साधने यांमुळे शक्य झाले आहे. विशिष्ट कॅमेरे, विजेचे दिवे वा झेनॉन वायूच्या विसर्जन नलिका इ. आधुनिक साधनांचा उपयोग खूप खोलीवर छायाचित्रण करण्यासाठी होतो, तसेच दूरचित्रवाणीमुळे निरीक्षकाला पाण्यातील कॅमेऱ्याच्या कक्षेतील (पल्ल्यातील) घटनांचे अखंड निरीक्षण करता येते. जल-फुप्फुसाच्या (दाबाखालील हवेचा नियंत्रित पुरवठा करून पाण्याखाली श्वासोच्छ्‌वास करण्यास मदत करणाऱ्या साधनाच्या) साहाय्याने ७० मी. खोलीवरच्या सागरी जीवांची जवळून पाहणी करता येऊ लागली आहे. काळ्या आणि फिक्या रंगाच्या बाटल्यांचा व विविध मूलद्रव्यांच्या किरणोत्सर्गी समस्थानिकांचा (अणुक्रमांक तोच पण अणुभार भिन्न असलेल्या व भेदक कण वा किरण बाहेर टाकणाऱ्या त्याच मूलद्रव्याच्या प्रकारांचा) वापर करून हिरव्या वनस्पतींनी तयार केलेल्या प्राथमिक अन्नाच्या निर्मितीचा वेग ठरविता येऊ लागला आहे. तसेच समस्थानिकांच्या गुणधर्माचा उपयोग करून फार प्राचीन काळातील परिस्थितीसंबंधी (जलवायुमानासंबंधी) माहिती मिळवणे शक्य झाले आहे. सागरी जीवांच्या आकारवैज्ञानिक व वर्गीकरणवैज्ञानिक अभ्यासांकरिता बहुधा परिरक्षित नमुने वापरतात आणि त्यासाठी संग्रहालये व विद्यापीठे यांचे साहाय्य घेतात. तसेच क्रियावैज्ञानिक व गर्भवैज्ञानिक अभ्यासांकरिता जिवंत नमुन्यांची जरूरी असते, म्हणून जीववैज्ञानिक स्थानकांमध्ये (केंद्रांमध्ये ) हे काम करावे लागते. ही स्थानके समुद्रकिनाऱ्यावर असल्यास तेथे पकडलेले नमुने प्रयोगशाळेत सत्वर नेणे सोयीचे होते आणि तेथे खास अभिसरणाची व्यवस्था असलेल्या समुद्राच्या पाण्यात त्यांना ठेवता येते म्हणून अशी व्यवस्था आता अनेक देशांत केलेली आढळते.
अमेरिकेतील फ्लॉरिडा ते मेन या प्रदेशातील खाऱ्या दलदलींचा तपशीलवार अभ्यास केला गेला असून त्यांतील सर्व प्रकारच्या वनस्पती व प्राणी यांच्या नैसर्गिक परस्परसंबंधाची माहिती संकलित केली गेली आहे. त्यावरून जवळच्या मनुष्यसमाजाला या दलदली फार उपयुक्त असल्याने त्यांचे संरक्षण करण्याचे शास्त्रज्ञांनी आवाहन केले आहे. अलीकडे अशा ठिकाणी इतका केरकचरा टाकला जातो की, त्यामुळे त्या दलदलीचे स्वरूप लवकरच पालटून त्याचे नैसर्गिक व्यावहारिक महत्त्व कमी होत जाऊन शेवटी अन्नोत्पादनात बरीच घट येईल अशी भीती व्यक्त केली गेली आहे. व्यापारी मासेमारीवर झालेला त्याचा अनिष्ट परिणाम अनुभवास येत आहे.
भारत सरकारने महाराष्ट्रातील मासेमारी खात्यातर्फे दोन सागरी जीववैज्ञानिक संशोधन स्थानके स्थापलेली असून त्यांपैकी एक मुंबईत व दुसरे रत्नागिरीत आहे. यामध्ये गोड्या व खाऱ्या पाण्यातील मासेमारीसंबंधी संशोधन चालू आहे. पदव्युत्तर संशोधनाकरिता येथे काही विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देऊन शिक्षणाची सोय केली जाते. सध्या या दोन्ही स्थानकांतील कार्यवाही कोकण कृषि विद्यापीठातर्फे केली जाते.
पहा : मत्सोद्योग शैवले.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी ही प्राचीन भाषा असून ती राजभाषा, ज्ञानभाषा आणि लोकभाषा म्हणून जागतिक भाषांमधली अग्रणी भाषा आहे. अभिजात भाषेच्या सर्व निकषांवर पात्र ठरत असतानाही मराठी भाषा ह्या बहुमानापासून वंचित आहे. अभिजात मराठी जनअभियानाद्वारे आपण केंद्र सरकारला मराठी भाषेस ‘अभिजात’ भाषेचा दर्जा बहाल करण्याचे आवाहन करीत आहोत. २७ फेब्रुवारी रोजी मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त हा बहुमान मराठी भाषेस मिळावा ह्यासाठी आपण ही याचिका भरावी अशी आपल्याला नम्र विनंती आहे. कृपया वरील बॅनरवर क्लिक करून सदर जनअभियानात सहभागी व्हा.


न-कर्त्याचा नव्हे, कर्त्याचा वार शनिवार! - साप्ताहिक कोकण मीडिया

न-कर्त्याचा नव्हे, कर्त्याचा वार शनिवार
मराठीत अनेक म्हणी आणि वाक्प्रचार आहेत. त्यापैकी न कर्त्याचा वार शनिवार हा एक आहे. कोणत्याही कार्याची सुरुवात शनिवारी करू नये. त्यादिवशी सुरू केलेली कामे वेळेवर पूर्ण होत नाहीत, कार्याला गती प्राप्त होत नाही. कधी कधी तर कामे एवढी रखडतात की ती अर्ध्यातून सोडून द्यावी लागण्याची परिस्थिती ओढवते, असा समज आहे. याला समाजाला संपूर्ण छेद देत नकर्त्याचा नव्हे, तर कर्त्याचा वार शनिवार असा नवा वाक्प्रचार अस्तित्वात आला आहे. सॅटर्डे क्लब ग्लोबल ट्रस्ट या नावाने माधवराव भिडे या द्रष्ट्या मराठी उद्योजकाने ही संस्था स्थापन केली. तिला मुद्दामहून शनिवारचे नाव देण्यात आले. मराठी उद्योजकांनी एकत्र यावे, त्यांचे एक व्यासपीठ असावे, वैचारिक आणि आर्थिक देवाणघेवाण व्हावी, आर्थिक उलाढालीबरोबरच एक उद्योजकीय कुटुंब निर्माण व्हावे आणि एकमेकांना मदत करून सर्वांनीच श्रीमंत व्हावे, अशी सॅटर्डे क्लबची संकल्पना आहे.
उद्योग करणे हे मराठी माणसाचे काम नाही. ते गुजराती किंवा इतर परप्रांतीयांनीच करावे, असाही एक दृढ समज असतो. पण उद्योग आणि व्यापार क्षेत्राकडे डोळसपणाने पाहिले, तर मराठी माणसाचीसुद्धा उद्योगाच्या बाबतीत कशी आणि किती प्रगती होऊ शकते, याचे उदाहरण म्हणून सॅटर्डे क्लबशी जोडल्या गेलेल्या उद्योजकांकडे पाहता येईल. सेवानिवृत्त होईपर्यंत रेल्वेत नोकरी करणारे माधवराव भिडे यांनी वयाच्या सत्तराव्या वर्षी स्वतःचा उद्योग सुरू केला आणि त्यातूनच सॅटर्डे क्लबची कल्पना त्यांना सुचली. बावीस वर्षांपूर्वी रुजलेले हे बीज आता महाराष्ट्रव्यापी झाले आहे. छोट्या छोट्या उद्योगापासून कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल असणारे उद्योजक या क्लबशी जोडले गेले आहेत आणि एकमेकांना मदत करत आपला उत्कर्ष साधत आहेत. नोकरी करणारे नव्हे तर नोकरी देणारे व्हा, असा संदेश या क्लबच्या माध्यमातून मिळतो. सहकाराची कास धरली तर कितीतरी प्रगती साधता येते. वैयक्तिक प्रगतीबरोबरच कौटुंबिक आणि सामाजिक प्रगतीही साधली जाऊ शकते, हेच सॅटर्डे क्लबने सिद्ध केले आहे. म्हणूनच शनिवारच्या नावाने सुरू झालेला झालेली ही औद्योगिक चळवळ मुंबई-पुण्यासारख्या मोठ्या शहरांमध्ये नव्हे तर छोट्या छोट्या शहरांपर्यंतही पोहोचली आहे.
रत्नागिरीतही चार वर्षांपूर्वी सॅटर्डे क्लबच्या शाखेची स्थापना झाली. त्यातून अनेक छोटे-मोठे उद्योजक जोडले. एकमेकांशी जोडले जातानाच स्वतःची सामाजिक पतही ते उंचावत आहेत. कोकणात अनेक उद्योजक आहेत. ते स्वतःपुरताच विचार करत असतात, पण सहकाराच्या माध्यमातून, सहकार्याच्या भावनेतून ते इतर उद्योजकांशी जोडले गेले, तर एकत्रितरीत्या कितीतरी प्रगती साधली जाऊ शकेल. अनेक कारणांनी कोकणातील अनेक उद्योग आजारी पडले आहेत. कित्येक उद्योग बंद पडले आहेत. काही स्थलांतरित झाले आहेत. राजकीय व्यासपीठांवर या उद्योगांसाठी कितीतरी घोषणा होतात. प्रत्यक्षात कोणतीच ठोस पावले उचलली जात नाहीत. त्यामुळे आजाराच्या गर्तेतून पुन्हा उभे राहिलेले उद्योग क्वचितच पाहायला मिळतील. एक प्रकारचा संकुचितपणा कोकणवासीयांमध्ये असतो, तोही त्याला कारणीभूत असतो. उद्योग सॅटर्डे क्लबशी जोडले गेले, तर तो संकुचितपणा दूर व्हायला मदत होईल. व्यक्तिमत्त्व विकासाकरिता उपयुक्त असलेले प्रशिक्षणही या क्लबमध्ये मिळत असल्याने त्याचासुद्धा कितीतरी मोठा लाभ होऊ शकेल. अडचणीत असलेले उद्योग पुनरुज्जीवित होतील आणि पुन्हा चांगली उभारी घेऊ शकतील. चांगले चाललेले उद्योग प्रगतीची नवी उंची गाठू शकतील. हे करत असतानाच अनेक बेरोजगारांना रोजगारही मिळू शकेल. उद्योजकांच्या या चळवळीत कोकणवासीयांनीही मोठ्या संख्येने सहभागी व्हायला हवे.
(संपादकीय, साप्ताहिक कोकण मीडिया, ८ जुलै २०२२)
(साप्ताहिक कोकण मीडियाचे अंक डाउनलोड करण्यासाठी, तसेच मागील संग्राह्य अंक वाचण्यासाठी ई-मॅगझिन विभागाला भेट द्या. त्यासाठी येथे क्लिक करा.)
साप्ताहिक कोकण मीडिया – ८ जुलै २०२२
हा अंक सॅटर्डे क्लब-रत्नागिरी चॅप्टरच्या वर्धापनदिनानिमित्त विशेषांक आहे.
या अंकात काय वाचाल
अग्रलेख : न-कर्त्याचा नव्हे, कर्त्याचा वार शनिवार https://kokanmedia.in/2022/07/08/skmeditorial8july
मुखपृष्ठकथा : सॅटर्डे क्लब – मराठी उद्योजकांची आश्वासक चळवळ : सॅटर्डे क्लब ग्लोबल ट्रस्टची स्थापना २००० साली माधवराव भिडे यांनी केली. आता ती मराठी उद्योजकांची आश्वासक चळवळ बनली आहे. सॅटर्डे क्लबच्या रत्नागिरी चॅप्टरचा वर्धापनदिन ८ जुलै रोजी आहे. त्या निमित्ताने, या चळवळीविषयी माहिती देणारा लेख…
प्रवास सॅटर्डे क्लबच्या रत्नागिरी चॅप्टरचा… -: रत्नागिरी चॅप्टरच्या वाटचालीविषयीचा लेख…
रत्नागिरी जिल्ह्यातील विविध प्रकारच्या छोट्या-मोठ्या उद्योजकांची आणि त्यांच्या उद्योगांची ओळख करून देणारे लेख या अंकात आहेत. हापूस कॅनिंगपासून फूड फार्मपर्यंत, रोपवाटिकेपासून टायर उद्योगापर्यंत, वेलनेस-फिटनेसपासून हॉटेलपर्यंत, इलेक्ट्रिकल-मेकॅनिकल उद्योगापासून नारळ उद्योगापर्यंत, मसाले उद्योगापासून व्यवसाय सल्लागारापर्यंत अशा वेगवेगळ्या उद्योगांत कार्यरत असलेल्या उद्योजकांची ओळख यातून होईल.
कोकण मीडियाला विविध सोशल मीडियावर फॉलो करण्यासाठी खाली दिलेल्या पर्यायांवर क्लिक करा.
टेलिग्राम, व्हॉट्सअॅप, यू-ट्यूब, ट्विटर, फेसबुक, इन्स्टाग्राम, इन्स्टामोजो, गुगल प्ले बुक्स, गुगल न्यूज, बुकगंगा, साउंडक्लाउड
मामलेदार केशव जोशींच्या देशप्रेमामुळेच वाचले चिरनेरचे सत्याग्रही
राजू भाटलेकर यांना पर्यटन मित्र पुरस्कार प्रदान
महाराष्ट्र राज्य निवड फिडे मानांकन बुद्धिबळ स्पर्धेचे डेरवण येथे आयोजन
इन्फिगो देणार सहजतेने गणित शिकण्याची दृष्टी
माणगावचे यक्षिणी मंदिर आणि कोकणातील अन्य मंदिरांमधील काष्ठशिल्पांचा समृद्ध वारसा
देवरूख महाविद्यालयाला फाइन आर्ट कलाप्रकारात सहा पारितोषिके
करकरे सरांच्या तासानंतर गणित वाटले अगदी सोप्पे
सवाल नको, कृतियुक्त जबाबही हवा
Previous Post: पाणीपातळी, वाहतुकीपासून इमर्जन्सी नंबर्सपर्यंत… सारी माहिती व्हॉट्सअ‍ॅपवर; राज्यात सर्वप्रथम रत्नागिरीत उपक्रम सुरू
Next Post: ‘आर्थिक चुका होऊ न देणे ही आमची जबाबदारी’
शारदीय नवरात्र - दिवस नववा
शारदीय नवरात्र - दिवस आठवा
शारदीय नवरात्र - दिवस सातवा
शारदीय नवरात्र - दिवस सहावा
शारदीय नवरात्र - दिवस पाचवा
नवरात्रानिमित्त एसटीच्या लांजा आगारातर्फे १ ऑक्टोबर ते ४ ऑक्टोबर २०२२ या कालावधीत नवदुर्गा दर्शन बससेवा उपलब्ध करण्यात आली आहे. अधिक माहिती सोबतच्या इमेजमध्ये...
श्री रामनाथ हॉस्पिटल – कोकण हृदयालय
विषय Select Category अंबरनाथ (1) अग्रलेख (20) अग्रलेख. (1) अध्यात्म (270) झोंपाळ्यावरची गीता (139) अर्थसंकल्प (3) आयुर्वेद (1) आरोग्य (73) इतिहास (28) उत्सव (2) उद्योग (16) उद्योजक (12) कणकवली (5) करोना संचारबंदी (7) कला (9) कल्याण (4) कुटुंब (2) कुडाळ (6) कोकण कृषी विद्यापीठ (3) कोकणची खाद्ययात्रा (1) कोकणातील गणेशोत्सव (9) कोमसाप (10) क्रीडा (16) खाद्ययात्रा (1) खेड (9) गायक (1) ग्रंथ विक्री (1) ग्रामपंचायत (3) चक्रीवादळ (1) चिपळूण (57) छायाचित्रे (2) जैवविविधता (2) ठाणे (6) डोंबिवली (2) तर काय कराल (1) दापोली (38) देवगड (1) देवरूख (19) दोडामार्ग (1) नवी दिल्ली (6) नवी मुंबई (5) नवी वाट (1) नागपूर (8) नाटक (7) पनवेल (22) परंपरा (7) परीक्षा (7) पर्यटन (13) पर्यावरण (14) पाककृती (1) पालघर (2) पुणे (22) बातम्या (2,082) बालरंगभूमी (1) बोलीभाषा (5) भाजप (1) मंडणगड (7) मत्स्यव्यवसाय (1) मनोरंजन (1) महावितरण (4) महिला (5) माझी शाळा – माझे शिक्षक (24) मालवण (2) मुंबई (28) मुख्यमंत्री (21) योग शिबिर (2) रत्नागिरी (1,591) रत्नागिरीतील गायक (3) राजापूर (37) रायगड (12) लांजा (23) लेख (279) वाचक विचार (2) वाचनालय (8) विद्यार्थी (9) वेंगुर्ले (1) वैद्यकीय शिबिर (1) व्यक्ती (80) व्यवसाय (26) व्यवसाय प्रशिक्षण (3) शिक्षण (2) शिशुशिक्षण (3) शेती (12) श्रद्धांजली (3) संगीत नाटक (1) संशोधन (5) संस्कृती (304) सफाळे (1) सांस्कृतिक (30) साखरपा (4) साप्ताहिक कोकण मीडिया (41) सामाजिक उपक्रम (19) सावंतवाडी (17) साहित्य (235) सिंधुदुर्ग (870) सिंधुसाहित्यसरिता (41) स्पर्धापरीक्षा (6) स्वच्छता (2) हापूस विक्री (1) Palghar (1) Photographs (5) Thane (6) Uncategorized (349)
साप्ताहिक कोकण मीडियाची वार्षिक वर्गणी येथे भरता येईल. वर्गणी भरल्यानंतर कृपया kokanmedia@kokanmedia.in या ई-मेल आयडीवर किंवा 9422382621 या व्हॉट्सअॅप क्रमांकावर आपले नाव, पत्ता आणि पैसे भरल्याची पावती पाठवावी, ही विनंती. त्यानंतर दर आठवड्याला अंक घरपोच पाठवला जाईल.
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे रत्नागिरी वास्तव्यातील कार्य - भाग ४
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे रत्नागिरी वास्तव्यातील कार्य आणि विचार - भाग ३
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे रत्नागिरी वास्तव्यातील कार्य - भाग २ - आर्थिक
सर्वसमावेशक इम्युनिटीसाठी सावरकर विचार : भाग १ – सामाजिक
साहित्य संमेलनाध्यक्ष डॉ. जयंत नारळीकर यांचे भाषण
मर्चंट नेव्ही अधिकाऱ्याने केली ७० करोनाबाधितांची शुश्रूषा
१८५७च्या स्वातंत्र्यसंग्रामाची शौर्यकथा... - क्रांतिपंचक - भाग २
वीर मंगल पांडे यांची कथा - क्रांतिपंचक - भाग १
ऐका वैज्ञानिकांच्या कथा - जोहान्स गटेनबर्ग
ऐका वैज्ञानिकांच्या कथा - सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या


Please enable javascript.

हॅलो, तुम्ही मटा IE11 व्हर्जनमध्ये पाहत असल्याचं दिसतं. मटा ही वेबसाइट ऑप्टिमाईज करण्यात आली असून एज आणि क्रोम ब्राऊजरमध्ये सर्वोत्तम चालते. कृपया तुमचं ब्राऊजर अपडेट करा.
मटा ऑनलाइनची २५ वर्षे
 या दिवशी भारतात येणार OnePlus चा प्रीमियम स्मार्टफोन, मिळतील हे जबरदस्त फीचर्स
OnePlus च्या चाहत्यांसाठी एक आनंदाची बातमी आहे. कंपनीचा प्रीमियम फोन OnePlus 10 Pro लवकरच भारतात लाँच केला जाऊ शकतो. जाणून घ्या OnePlus 10 Pro च्या लाँचबद्दल सविस्तर.
OnePlus 10 Pro चीनमध्ये लाँच
कंपनीचा आतापर्यंतचा सर्वात प्रीमियम स्मार्टफोन
भारतात लवकरच करू शकतो एन्ट्री
नवी दिल्ली: OnePlus च्या ज्या प्रीमियम फोनची Smartphone Users आतुरतेने वाट पाहत आहे. तो, OnePlus 10 Pro लवकरच भारतात लाँच करण्यात येणार आहे. आता कंपनीने त्याचा लाँच टीझर रिलीज केला असून कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवर OnePlus 10 Pro स्प्रिंग लाँच कन्फर्म झाले आहे. नवीन टीझरमध्ये लाँच तारखेबद्दल माहिती देण्यात नसली तरी युजर्सना नवीन अपडेट्ससाठी तयार राहण्यास सांगण्यात आले आहे. यापूर्वी, टिपस्टरने OnePlus 10 Pro च्या संभाव्य लाँच तारखेबद्दल माहिती शेअर केली होती. Tipster नुसार, OnePlus 10 Pro भारतात २२ किंवा २४ मार्च रोजी लाँच केला जाऊ शकतो. ही तारीख स्प्रिंग लाँच मध्ये येते. OnePlus 10 Pro मध्ये Qualcomm Snapdragon 8 Gen 1 चिपसेट देण्यात आला आहे. OnePlus चे नवीन डिवाइस OnePlus 9RT नंतर भारतातील कंपनीचे नवीन डिवाइस असेल. कंपनीने मागील वर्षी स्नॅपड्रॅगन 888 चिपसेटसह OnePlus 9RT ला लाँच केले होते.
वाचा: आवाजाने कंट्रोल होणारा 'हा' AC वाचवितो बिलाचे पैसे, खरेदीवर मिळतोय ५० टक्के डिस्काउंट, पाहा डिटेल्स
नवीन OnePlus 10 Pro च्या मागील बाजूस ट्रिपल कॅमेरा सेटअप देण्यात आला आहे. हे हॅसलब्लाड कंपनीने सह-विकसित केले आहे. सध्या कंपनीने या फोनच्या दोन रंगांबद्दल सांगितले आहे. हे व्होल्कॅनिक ब्लॅक आणि एमराल्ड फॉरेस्ट कलर पर्यायांमध्ये सादर केले जाईल.नवीन OnePlus 10 Pro मध्ये 2K रिझोल्यूशनसह ६.७ इंचाची LTPO2 स्क्रीन आहे. त्याचा डिस्प्ले रिफ्रेश रेट १२०Hz आहे. यात HDR 10+ आणि १३०० nits पर्यंत कमाल ब्राइटनेस आहे. कंपनी याला OxygenOS आधारित Android 12 सह सादर करू शकते. यामध्ये ५००० mAh बॅटरी दिली जाऊ शकते.
OnePlus 9RT फोन ट्रिपल रियर कॅमेरा सेटअप सह येतो. फोनचा मुख्य कॅमेरा ५० MP चा असेल. फोनच्या मागील कॅमेरा सेटअपमध्ये ४ K व्हिडिओ रेकॉर्डिंग सपोर्ट देण्यात आला आहे. सेल्फीसाठी, OnePlus 9RT स्मार्टफोनमध्ये १६ MP Sony IMX471 सेल्फी कॅमेरा देण्यात आला आहे. OnePlus 9RT स्मार्टफोन ऑक्टा-कोर क्वालकॉम स्नॅपड्रॅगन 888 SoC चिपसेट सपोर्टसह येईल. फोन ड्युअल-सिम (नॅनो) सपोर्टसह Android 11 आधारित Oppo च्या ColorOS ऑपरेटिंग सिस्टमवर काम करतो.
 'या' दिवशी एन्ट्री करणार Redmi चा नवीन बजेट स्मार्टफोन, पाहा काय असेल यात खास
वाचा: Inbase ची Urban Lyf M स्मार्टवॉच भारतात लाँच, वॉचमध्ये पर्सनल ट्रेनर सारखे अनेक हेल्थ फीचर्स, पाहा किंमत
वाचा: फोनच्या डिस्प्लेवर नेटवर्क सिम्बॉल 'मिसिंग' असेल तर, 'असे' करा मिनिटांत फिक्स, पाहा टिप्स
महत्वाचे लेखSamsung च्या ‘या’ स्मार्टफोनने भारतीयांना लावले वेड, तब्बल १५०० कोटींच्या हँडसेट्सची विक्री; मोडले सर्व रेकॉर्ड
Marathi News App: तुम्हालाही तुमच्या अवतीभवती होत असलेल्या बदलांमध्ये सहभागी व्हायचं आहे सिटिझन रिपोर्टर अॅप डाउनलोड करा आणि रिपोर्ट्स पाठवा.
ताज्या बातम्यांसह अपडेट राहण्यासाठी लाइक करा Maharashtra Times फेसबुकपेज
मोबाइल ३०० रुपयांपेक्षा कमीमध्ये जबरदस्त बेनेफिट्स देणारे प्लान्स, Airtel-Jio-Vi युजर्स पाहा लिस्ट
ADV- दसरा डिलाईट - स्मार्ट फोन आणि टीव्हीवर मनाला आनंद देणार्‍या ऑफर
विज्ञान-तंत्रज्ञान 'जोकर' नंतर आता 'गर्लफ्रेंड' धोकादायक, एका झटक्यात बँक अकाउंट होईल रिकामे
इलेक्ट्रॉनिक्स दीर्घकाळ आपल्या फेवरेट मुव्हीज पाहण्यासाठी आणि म्युजिक एन्जॉय करण्यासाठी वापरून बघा हे बेस्ट Long Battery Smartphone, कमी बजेटमध्ये मिळवा जबरदस्त फिचर्स
सिनेन्यूज श्रीदेवी यांनी 'इंग्लिश विंग्लिश'मध्ये नेसलेल्या साड्या खरेदी करायच्यात
सौंदर्य त्वचेच्या अ‍ॅलर्जीवर हे घरगुती उपाय करा
ब्युटी चेहऱ्यावर झटपट चमक आणण्यासाठी बाब रामदेवांनी सांगितलेले हे उपाय नक्की करा, एका महिन्यात फरक जाणवेल
सिनेन्यूज सैफने केली तीच चूक; 'तान्हाजी'नंतर 'आदिपुरुष'मध्येही ठरला अपयशी
हेल्थ हृदयातील पंपिंग वाढवण्याचे 5 साधेसोपे उपाय, रक्ताच्या नसा उघडून 100 च्या स्पीडने धावेल रक्त
देश Video: केसीआर मोठा निर्णय घेण्यापूर्वीच टीआरएस नेत्याचा प्रताप समोर, दारुसह कोंबडी वाटप सुरु
मटा ओरिजनल लटकेंच्या पत्नी विरोधात उमेदवार देऊन शिंदे ठाकरेंची अडचण करणार
जळगाव विजेच्या खांब्यावर चढला, शॉक लागल्याने खाली कोसळला; उपचारादरम्यान अनर्थ घडला...
मुंबई अवधूत गुप्तेही शिंदे गटात ठाकरेंचं 'शिवसेना गीत' रचणाऱ्या संगीतकाराचं आता शिंदेंसाठी गाणं
मुंबई 'शिवसैनिक होऊन दाखवा', शिंदे गटावर करारा आसूड, आनंद शिंदे यांचं खणखणीत गाणं
नियमित महत्त्वाच्या बातम्या हव्या आहेत..


Please enable javascript.

SonyLIV, अवघ्या ८२ रुपयांच्या प्लानमध्ये मिळेल SonyLIV चे सबस्क्रिप्शन, क्रिकेट-चित्रपटांचा घेता येईल आनंद - vodafone idea 82 rs prepaid plan with sonyliv subscription - Maharashtra Times
हॅलो, तुम्ही मटा IE11 व्हर्जनमध्ये पाहत असल्याचं दिसतं. मटा ही वेबसाइट ऑप्टिमाईज करण्यात आली असून एज आणि क्रोम ब्राऊजरमध्ये सर्वोत्तम चालते. कृपया तुमचं ब्राऊजर अपडेट करा.
मटा ऑनलाइनची २५ वर्षे
अवघ्या ८२ रुपयांच्या प्लानमध्ये मिळेल SonyLIV चे सबस्क्रिप्शन, क्रिकेट-चित्रपटांचा घेता येईल आनंद
Vodafone Idea Prepaid Plan: Vodafone Idea (VI) कडे ८२ रुपयांचा शानदार रिचार्ज प्लान उपलब्ध आहे. या प्लानमध्ये तुम्हाला २८ दिवसांसाठी SonyLIV चे सबस्क्रिप्शन मिळेल.
वीआयकडे आहे शानदार प्रीपेड प्लान.
वीआयच्या या प्लानमध्ये मिळेल SonyLIV चे सबस्क्रिप्शन.
चित्रपट-सीरिज पाहण्यासाठी उपयोगी येईल हा प्लान.
नवी दिल्ली: खासगी टेलिकॉम कंपनी Vodafone Idea (VI) ने आपल्या ग्राहकांसाठी एक स्वस्त प्लान्स आणला आहे. तुम्हाला जर KBC 2022 सारख्या कार्यक्रमाचा मोबाइलवर आनंद घ्यायचा असल्यास वीआयचा हा प्लान खूपच फायद्याचा ठरेल. या प्लानची किंमत फक्त ८२ रुपये आहे. म्हणजेच, अवघ्या ८२ रुपयांच्या प्रीपेड रिचार्जमध्ये तुम्ही थेट स्मार्टफोनवर क्रिकेट, चित्रपट, सीरिजचा आनंद घेऊ शकता. वोडाफोन आयडियाच्या ग्राहकांना ८२ रुपयांच्या रिचार्जमध्ये २८ दिवसांसाठी SonyLIV चे मोफत सबस्क्रिप्शन दिले जात आहे. वीआयच्या ८२ रुपयांच्या या प्लानविषयी सविस्तर जाणून घेऊया.
वाचा: Samsung चा फोन खरेदी करायचाय कंपनीने ‘या’ ६ बेस्टसेलर स्मार्टफोन्सच्या किंमतीत केली मोठी कपात
तुम्हाला जर केबीसी सारखे कार्यक्रम, या व्यतिरिक्त क्रिकेट, लोकप्रिय चित्रपट-सीरिज पाहायला आवडत असल्यास तुम्ही ८२ रुपयांचा प्रीपेड प्लान खरेदी करू शकता. हा एक डेटा वाउचर आहे. म्हणजेच, ८२ रुपयांच्या प्लानसोबतच तुमच्याकडे दुसरा अॅक्टिव्ह प्रीपेड प्लान असणे गरजेचे आहे. ८२ रुपयांच्या प्लानमध्ये तुम्हाला १४ दिवसांसाठी ४ जीबी डेटा दिला जातो. परंतु, SonyLIV चे सबस्क्रिप्शन २८ दिवसांसाठी आहे. तुम्ही SonyLIV अॅपचा वापर केवळ फोन करू शकता. तुम्हालाला टीव्हीवर पाहता येणार नाही. एकदा प्लान घेतल्यानंतर तुम्हाला पुन्हा डिअॅक्टिव्हेट करता येणार नाही. रिचार्जनंतर २८ दिवसांसाठी हा प्लान अॅक्टिव्हेट होईल. या प्लॅटफॉर्मवर वेगवेगळ्या भाषेतील अनेक चित्रपट, सीरिज, SonyLIV ओरिजनल्स देखील आहेत.
वाचा - Samsung ने लाँच केले हटके डिझाइनसह येणारे दोन फोल्डेबल स्मार्टफोन्स, जाणून घ्या किंमत-फीचर्स
तुम्ही वीआयच्या रिचार्ज व्यतिरिक्त देखील थेट SonyLIV चे सबस्क्रिब्शन घेऊ शकता. १ वर्षासाठीच्या सोनीलिव्ह प्रीमियम सबस्क्रिप्शनसाठी तुम्हाला ९९९ रुपये खर्च करावे लागतील. तर मोबाइल ओनली प्लानची वर्षाची किंमत ५९९ रुपये आहे. परंतु, तुम्हाला केवळ केबीसीचा हा सीझन पाहायचा असेल, अथवा एखादी लोकप्रिय सीरिज पाहायची असल्यास वोडाफोन आयडियाचा हा वाउचर एक चांगला पर्याय आहे.
वाचा: आता एका क्लिकवर पाहता येईल ट्रेनचे लाइव्ह स्टेट्स आणि प्लॅटफॉर्म नंबर, Paytm ने सुरू केली नवीन सेवा
महत्वाचे लेखData Plans: १०९५ GB पर्यंत डेटा, अनलिमिटेड कॉलिंगसह भन्नाट बेनिफिट्स देणारे Jio चे 'हे' प्लान्स आहेत लय भारी
Marathi News App: तुम्हालाही तुमच्या अवतीभवती होत असलेल्या बदलांमध्ये सहभागी व्हायचं आहे सिटिझन रिपोर्टर अॅप डाउनलोड करा आणि रिपोर्ट्स पाठवा.
ताज्या बातम्यांसह अपडेट राहण्यासाठी लाइक करा Maharashtra Times फेसबुकपेज
मोबाइल ३०० रुपयांपेक्षा कमीमध्ये जबरदस्त बेनेफिट्स देणारे प्लान्स, Airtel-Jio-Vi युजर्स पाहा लिस्ट
ADV- दसरा डिलाईट - स्मार्ट फोन आणि टीव्हीवर मनाला आनंद देणार्‍या ऑफर
विज्ञान-तंत्रज्ञान 'जोकर' नंतर आता 'गर्लफ्रेंड' धोकादायक, एका झटक्यात बँक अकाउंट होईल रिकामे
इलेक्ट्रॉनिक्स दीर्घकाळ आपल्या फेवरेट मुव्हीज पाहण्यासाठी आणि म्युजिक एन्जॉय करण्यासाठी वापरून बघा हे बेस्ट Long Battery Smartphone, कमी बजेटमध्ये मिळवा जबरदस्त फिचर्स
सौंदर्य त्वचेच्या अ‍ॅलर्जीवर हे घरगुती उपाय करा
ब्युटी चेहऱ्यावर झटपट चमक आणण्यासाठी बाब रामदेवांनी सांगितलेले हे उपाय नक्की करा, एका महिन्यात फरक जाणवेल
हेल्थ पुरूषांनाही होतो एंड्रोपॉज, ज्यामुळे लैंगिक आयुष्य येतं धोक्यात, 13 लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका
सिनेन्यूज सैफने केली तीच चूक; 'तान्हाजी'नंतर 'आदिपुरुष'मध्येही ठरला अपयशी
आर्थिक राशीभविष्य आर्थिक भविष्य ५ ऑक्टोबर २०२२ : दसऱ्याच्या दिवशी 'या' राशींना होईल ग्रहयोगांचा फायदा
मुंबई Tik-Tok स्टार लेडी कंडक्टरवर एसटी महामंडळाची कारवाई, रोहित पवार म्हणाले, हेच खरे हिरो
मुंबई एसटीतील चालक आणि वाहक पदाच्या भरतीतील उमेदवारांना मोठा दिलासा; मुख्यमंत्र्यांचे हस्ते नियुक्तीचे पत्र
जळगाव विजेच्या खांब्यावर चढला, शॉक लागल्याने खाली कोसळला; उपचारादरम्यान अनर्थ घडला...
नियमित महत्त्वाच्या बातम्या हव्या आहेत..


महाराष्ट्रातील नं. 1 स्पर्धा परीक्षेसाठी ऑनलाईन कोर्स व सराव प्रश्नसंच | My Career

महाराष्ट्रातील नं 1 स्पर्धा परीक्षेसाठी ऑनलाईन कोर्स व सराव प्रश्नसंच
अंकगणित – वर्ग वर्गमूळ व घन घनमूळ
मित्रांनो, सराव प्रश्न सोडविल्यानंतर ‘Finish Quiz’ बटणवर क्लिक करावे.
एकूण प्रश्न – 25 , एकूण गुण – 25, वेळ – 25 मिनिटे
तुमची बरोबर असलेली उत्तरे - 0 , एकूण प्रश्न होते - 25
तुम्हाला मिळालेले गुण - 0 ; एकूण गुण - 0, (0)
विद्यार्थ्यांनी मेरिट लिस्ट Leaderboardवर पाहावी
आपले मार्क्स ‘Leaderboard’ वर दाखविण्यासाठी ‘Send’ बटणवर क्लिक करावे.
१) अनुनासिके मुख्यतः कशाच्या साहाय्याने उच्चारली जातात
२) पुढीलपैकी अल्पप्राण व्यंजन कोणते ते निवडा.
३) पुढीलपैकी कोणता वर्ण महाप्राण आहे
४) खालीलपैकी कोणता वर्ण अर्धस्वर नाही
५) पुढीलपैकी स्पर्श व्यंजने कोणती आहेत
६) खालीलपैकी मृदू व्यंजन कोणते
७) ‘मुळाक्षरे’ यासाठी खालीलपैकी पर्यायी शब्द कोणता आहे
८) खालीलपैकी कोणत्या अक्षराला स्वतंत्र उभा दंड आहे
९) खालीलपैकी घर्षक व्यंजन कोणते
१०) पुढीलपैकी ‘वर्त्स्य ध्वनी’ कोणाला म्हणतात
११) दिलेल्या पर्यायांतून स्पर्श व्यंजन ओळखा.
१२) मराठी वर्णमालेत किती अर्धस्वर आहेत
१३) ‘म’ हे व्यंजन खालीलपैकी कोणत्या प्रकारात येते
१४) क्, च्, त्, ट्, प् – या गटातील व्यंजनांना काय म्हणतात
१५) ‘ए’ – हा स्वर कोणत्या प्रकारचा आहे
१६) दोन विजातीय स्वर एकत्र येऊन एक……. निर्माण होतो.
१७) मराठीची पारंपरिक वर्णमाला एकूण…….. वर्णांची आहे.
१८) एकच व्यंजन दोन वेळा जोडले की, त्या संयुक्त व्यंजनाला …… म्हणतात.
१९) ‘क्ष’ व ‘ज्ञ’ या वर्णांना वर्णमालेत कोणी स्थान दिले
२०) मराठी वर्णमालेत एकूण किती वर्ण महाप्राण म्हणून मानले जातात
२१) ‘जन’ – या शब्दातील ‘ज’ हा वर्ण कोणत्या प्रकारचा आहे
२२) ‘फ’ हे कोणत्या प्रकारचे व्यंजन आहे
२३) ‘व’ या वर्णाचा उच्चार…. होतो.
२४) एखाद्या अक्षराचा उच्चार करण्यास जो कालावधी लागतो, त्यास काय म्हणतात
२५) श्, ष्, स् – या वर्णांना….. म्हणतात.
सामान्य ज्ञान – विज्ञान व तंत्रज्ञान
इंग्रजी व्याकरण – Articles


इटियाडोह धरण - विकिपीडिया

गाव: गोठणगाव, तालुका: अर्जुनी, जिल्हा: गोंदिया
इटियाडोह धरण हे महाराष्ट्रातील गोंदिया जिल्ह्यातील एक मोठे धरण आहे.हे धरण गाढवी नदीवर बांधण्यात आलेले आहे.ते अर्जुनी या गावाजवळ आहे.यातील पाण्याचा वापर सिंचनासाठी होतो. या धरणातील पाण्याचा लाभ मुख्यत्वेकरून गोंदिया व गडचिरोली जिल्ह्यांना होतो. हा गोदावरी नदिच्या खोऱ्यात बांधण्यात आलेला प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाचे काम सन १९६५ मध्ये सुरू करण्यात आले. या धरणासाठी मंजूर निधी ७.३४ करोड इतका होता. परंतु याचे काम पूर्ण करण्यास रु. ९.१८ करोड इतका निधी लागला.याची सिंचनक्षमता ४००८० हेक्टर इतकी आहे.
बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव व दगडी बांधकाम
उंची : २९.८५ मी (सर्वोच्च)
लांबी : ४२०.६१ मी
लांबी : ८५.३४४ मी.
सर्वोच्च विसर्ग : ३२२० घनमीटर / सेकंद
संख्या व आकार : ०
क्षेत्रफळ : ४६.९१ वर्ग कि.मी.
क्षमता : २८८.८३ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता : २२५.१२ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र : ७८०१.९३ हेक्टर
ओलिताखालील गावे : १७
लांबी : ७७.२५ कि.मी.
क्षमता : ३९.६२ घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र : ६०७५० हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन : ३९५१६ हेक्टर
जलप्रपाताची उंची : २० मी.
सर्वोच्च विसर्ग : ६ क्यूमेक्स / संयंत्र
क्षमता : १६० मेगा वॅट
जनित्र : २ X ८० मेगा वॅट
गुगलवरची चित्रे (इंग्रजी मजकूर)
पर्यटन दुवा (इंग्रजी मजकूर)
भारतातील जलस्त्रोतांबद्दलची माहिती प्रणाली (इंग्रजी मजकूर)
इटियाडोह धरण • उजनी धरण • उरमोडी धरण • ओझरखेड धरण • कण्हेर धरण • कालिसरार धरण • कोयना धरण • खडकवासला धरण • चासकमान धरण • जायकवाडी धरण• डिंभे धरण • दूधगंगा धरण • नीरा देवघर धरण • पवना धरण • पानशेत धरण • बलकवडी धरण • भंडारदरा धरण • भाटघर धरण • माजलगाव धरण • मुळशी धरण • मुळा धरण • राधानगरी धरण • लॉईड्‌स डॅम • वर्धा धरण • वारणा धरण • वीर धरण • सिद्धेश्वर धरण • सूर्या धरण
अंजानसारा धरण • अस्खेडा धरण • काटेपूर्णा धरण • खडकपूर्णा धरण • गंगापूर धरण• जयगांव धरण • जामदा धरण • टेमघर धरण • दुधना धरण • देवगड धरण • धोम धरण • नलगंगा धरण • पुजारीटोळा धरण • पूस धरण • पेच धरण • पैनगंगा धरण • बोरी धरण • भातसा धरण • भाम धरण • भीमकुंड धरण • मांजरा धरण • माणिकडोह धरण • सती धरण • सापली धरण • हातपूर धरण • हूमण धरण
कठाणी धरण • कडवा धरण • करंजवन धरण • गिरणा धरण • गोसीखुर्द धरण • घोड धरण • चणकापूर धरण • चांदोली धरण • तानसा धरण • तारळी धरण• तिल्लारी धरण •तुलतूल धरण • तेरणा धरण• दरणा धरण • दहीगाव धरण • नाथसंग्रह धरण • निळवंडे धरण • पिंजल धरण • पुनंद धरण • बाभळी, बंधारा • बारवी धरण • बेंबला धरण • मांडओहळ धरण • येडगांव धरण • येलदरी धरण • वाघड धरण • वाघूर धरण • वाण धरण • वैतरणा धरण • आढळा प्रकल्प
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १६ एप्रिल २०२२ रोजी २२:१२ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


राष्ट्रीय महामार्ग २२८ (जुने क्रमांकन) - विकिपीडिया

राष्ट्रीय महामार्ग २२८ (जुने क्रमांकन)
(राष्ट्रीय महामार्ग २२८ या पानावरून पुनर्निर्देशित)
रा.म. – यादी – भाराराप्रा – एन.एच.डी.पी.
राष्ट्रीय महामार्ग २२८ हा भारतातील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे. ३७४ किमी लांबीचा हा रस्ता अहमदाबाद जवळील साबरमती आश्रमला दांडीशी जोडतो.[१]
२ राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
३ हे सुद्धा पहा
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना[संपादन]
भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (क्रमांकानुसार)
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (राज्यानुसार)
भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरणचे अधिकृत संकेतस्थळ
भारत सरकार रस्ते आणि महामार्ग परिवहन मंत्रालयचे अधिकृत संकेतस्थळ
राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग १ • राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग २
दिल्ली–गुरगांव • मुंबई–पुणे • बंगळूर–म्हैसुर
राष्ट्रीय महामार्ग (नवीन क्रमांक)
१ • १-ए • १-बी • १-सी • १-डी • २ • २-ए • ३ • ४ • ४-ए • ४-बी • ५ • ५-ए • ६ • ७ • ७-ए • ८ • ८-ए • ८-बी • ८-सी • ८-डी • ८-ई • ९ • १० • ११ • ११-ए • ११-बी • १२ • १२-ए • १३ • १४ • १५ • १६ • १७ • १७-ए • १७-बी • १८ • १९ • २० • २१ • २१-ए • २२ • २३ • २४ • २४-ए • २५ • २५-ए • २६ • २७ • २८ • २८-ए • २८-बी • २९ • ३० • ३०-ए • ३१ • ३१-ए • ३१-बी • ३१-सी • ३२ • ३३ • ३४ • ३५ • ३६ • ३७ • ३७-ए • ३८ • ३९ • ४० • ४१ • ४२ • ४३ • ४४ • ४४-ए • ४५ • ४५-ए • ४५-बी • ४५-सी • ४६ • ४७ • ४७-ए • ४८ • ४९ • ५० • ५१ • ५२ • ५२-ए • ५२-बी • ५३ • ५४ • ५४-ए • ५४-बी • ५५ • ५६ • ५६-ए • ५६-बी • ५७ • ५७-ए • ५८ • ५९ • ५९-ए • ६० • ६१ • ६२ • ६३ • ६४ • ६५ • ६६ • ६७ • ६८ • ६९ • ७० • ७१ • ७१-ए • ७२ • ७२-ए • ७३ • ७४ • ७५ • ७६ • ७७ • ७८ • ७९ • ७९-ए • ८० • ८१ • ८२ • ८३ • ८४ • ८५ • ८६ • ८७ • ८८ • ९० • ९१ • ९२ • ९३ • ९४ • ९५ • ९६ • ९७ • ९८ • ९९ • १०० • १०१ • १०२ • १०३ • १०४ • १०५ • १०६ • १०७ • १०८ • १०९ • ११० • ११९ • १५० • १५१ • १५२ • १५३ • १५४ • २०० • २०१ • २०२ • २०३ • २०४ • २०५ • २०६ • २०७ • २०८ • २०९ • २१० • २११ • २१२ • २१३ • २१४ • २१५ • २१६ • २१७ • २१८ • २१९ • २२० • २२१ • २२२ • २२३ • २२४ • २२६ • २२७ • २२८
कर्नाटक • केरळ • बिहार • गुजरात • मध्य प्रदेश • राजस्थान • तामीळनाडू • उत्तर प्रदेश • महाराष्ट्र
राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना • सुवर्ण चतुष्कोण • पूर्व-पश्चिम व उत्तर-दक्षिण कॉरिडॉर
भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग (जुने क्रमांकन)
मृत बाह्य दुवे असणारे सर्व लेख
मृत बाह्य दुवे असणारे लेख
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २६ मे २०२२ रोजी १७:४९ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


सोशल कट्टा - महाराष्ट्र दिनमान

जुनी चाळ संस्कृती व डालडाचे डबे
पूर्वींच्या विशेषतः मुंबईतील चाळींमधील संस्कृती म्हणजे एक विलक्षण नमुना होता  माणसांनी आणि सामानानी खच्चून भरलेल्या अमुक बाय तमुकच्या एक किंवा दोन खोल्या. प्रत्येक खोलीच्या बाहेर सार्वजनिक गॅलरी..प्रत्येक घराच्या भिंतीसह, भौगोलिक सीमा स्पष्ट करणारा गॅलरीला लावलेला वेगवेगळा रंग  माणसांनी आणि सामानानी खच्चून भरलेल्या अमुक बाय तमुकच्या एक किंवा दोन खोल्या. प्रत्येक खोलीच्या बाहेर सार्वजनिक गॅलरी..प्रत्येक घराच्या भिंतीसह, भौगोलिक सीमा स्पष्ट करणारा गॅलरीला लावलेला वेगवेगळा रंग  प्रत्येकाच्या गॅलरीत एक पाण्याचे व आवश्यकतेनुसार कोळशांचे पिंप.. दिवसा चाळीतील सर्व घडणार्‍या व घडू शकणार्‍या घटनांची नोंद ठेवणार्‍या ज्येष्ठ नागरिकांचे लाईव्ह उउढत दिवसभर कार्यरत असायचे. तरीही 3 नंबरमधल्या माधवचे, 8 नंबरमधल्या यमुशी जुळलेले कनेक्शन गुप्त राहत असे, हा मोठाच इंटेलिजन्स फेल्युअर असायचा. त्याच गॅलरीत रात्री पथारी पसरून झोपणारे अनेकजण असत  प्रत्येकाच्या गॅलरीत एक पाण्याचे व आवश्यकतेनुसार कोळशांचे पिंप.. दिवसा चाळीतील सर्व घडणार्‍या व घडू शकणार्‍या घटनांची नोंद ठेवणार्‍या ज्येष्ठ नागरिकांचे लाईव्ह उउढत दिवसभर कार्यरत असायचे. तरीही 3 नंबरमधल्या माधवचे, 8 नंबरमधल्या यमुशी जुळलेले कनेक्शन गुप्त राहत असे, हा मोठाच इंटेलिजन्स फेल्युअर असायचा. त्याच गॅलरीत रात्री पथारी पसरून झोपणारे अनेकजण असत  त्यात कांही सरप्लस परमनंट पाहुणे असायचे. तर रात्री इराणी हॉटेलमध्ये बसून सिगारेट ओढणारे, वारंवार प्रेमभंग होणारे, दिलीपकुमारला किंवा तलत मेहमूदला कुणीतरी मित्राने घातलेल्या शिव्या सहन न झालेले, ना.सी. फडके किंवा बाबुराव अर्नाळकर यांच्या कादंबरीवर चिंतन करणारे बरेच तरुण हे रात्री उशिरा येऊन गुपचूप झोपता यावे म्हणून गॅलरीला कायमची बेडरूम मानत असत.
ही गॅलरी म्हणजे या चाळ संस्कृतीचे एक ’ प्रेक्षणीय दालन ’ होते. घरात कपडे ठेवायला जागा कमी असल्याने वाळलेले आणि वाळवायचे असंख्य कपडे हे गॅलरीत दोरीवर किंवा दांड्यावरच असत.तेव्हा कपड्यांना इस्त्री म्हणजे कपड्याची घडी घालून ती पलंगावरील गादीखाली ठेऊन देणे. बाहेर काढलेल्या चपलांच्या जोडांवरून घरात किती माणसे आहेत, कुणी पाहुणी आली आहेत का यांचा अंदाज बांधता येई. प्रत्येक घरापुढे जुनी खुर्ची, छत्री, काठी, कोळशाची शेगडी, नारळाच्या शेंड्या, सुंभाच्या दोर्‍या अशा अनेक अजब वस्तू पडलेल्या असत.
सर्वात महत्वाची वस्तू म्हणजे, तारेची कडी लावलेले, डालडा वनस्पती तुपाचे किमान 2 डबे, प्रत्येकाच्या गॅलरीत आढळत असत. यातील एका डब्यात तुळशीचे रोपटे आणि दुसरा टमरेल म्हणून वापरले जात असे. आता हे डबे केवळ दुर्मिळच नव्हेत तर चक्क पुराणवस्तुमध्ये गेले आहेत. परवा एका अँटिक विक्रेत्या साईटवर डालडाचे 3 जुने डबे, ऑनलाईन चक्क 2000 रुपयांना विकायला आले असून, “ त्वरा करा ” अशी सूचनाही आहे.
आर्थिक परिस्थिती थोडीशी बरी असलेल्या लोकांकडे भांडी घासण्यासाठी रामा नावाचा एक गडी असायचा. रामा म्हणजे अत्यंत कष्टाळू, इमानदार आणि खूप गंमतीदार व्यक्तिमत्व  कुठल्यातरी मिलमध्ये किंवा कंपनीत कष्टाची कामे करून, भागत नाही म्हणून तो 10 घरांची भांडी घासण्याचे कष्ट उपसत असे. चाळीत पाण्याचे कायमच दुर्भिक्ष असे. प्रत्येकाच्या घरात पाण्याचा जमेल तसा साठा केलेला असे. घरातील घासायच्या सर्व भांड्यांचा द्रोणागिरी सारखा पर्वत एका हातात आणि पाण्याची जड बालदी दुसर्‍या हातात घेऊन हा रामा, मजल्यावरच्या सामायिक मोरीत वेगाने जा – ये करायचा. तिथे अन्य घरांमधून याच कर्मकांडासाठी आलेले त्याचे भाईबंद एकत्रितपणे हा ’ बासना घासना ’चा विधी करीत असत. भांड्यांचा होणारा आवाज, पाण्याचा आवाज आणि त्यांचे कोकणातील विशिष्ट लेहेजातील संवाद हे फक्त जाणकारांनाच कळत असत.
रोजच्या गरजा पूर्ण भागविण्याइतका पर कॅपिटा इन्कम कुणाचाच नसायचा. महत्वाचे सण जर महिना अखेरीस येत असतील तर सगळ्यांची एक तणावपूर्ण डिझास्टर मॅनेजमेंट सुरू असे. तरीही भाजीवाल्या, मासळीवाल्या, बोहारणी, डोक्यावर पत्र्याच्या बॅगा घेऊन बिस्किटे विकणारे, बालदीला तळ लावून देणारे, कल्हईवाले इत्यादी उद्योपतींसाठी अशी ही चाळ म्हणजे मोठी बाजारपेठ असे. एकमेकांकडून आणून का होईना पण वृत्तपत्रे वाचली जात असत. क्वचित एखाद्याकडे रेडिओ असे. मोठ्या मंडळींनी कधीतरी एखादा सिनेमा किंवा नाटक व तरुण मंडळींनी कांहीतरी जुळवाजुळव करून गुपचूप पाहिलेला एखादा हिंदी सिनेमा म्हणजे मोठीच सांस्कृतिक झेप असे. मे महिन्यात अनेक जण आणि एरवी रेल्वेत नोकरी असलेली मंडळी प्रवासाला निघायची. पत्र्याची ट्रंक, घोंगडी किंवा सतरंजीत करकचून सामान भरलेली वळकटी, पाण्याचा फिरकीचा पितळी तांब्या आणि अनेक कळकट मळकट पिशव्या असे सामान घेऊन मंडळी बाहेर पडत असत. परत येताना मात्र ट्रिपचा खर्च निघेल आणि पुढील कांही दिवस बरे जातील इतक्या गोष्टी वाढलेल्या असायच्या.
हळदीकुंकू, सत्यनारायणाची पूजा, मंगळागौर असे सण कुठल्या ना कुठल्या तरी घरी सुरु असल्याचे. अनेक घरात गणपती आणला जात असे. दिवाळी म्हणजे मोठाच सण. दिवाळीत आकाश कंदील बनविणे, फराळाचे पदार्थ बनविणे, रांगोळ्या काढणे, किल्ले बनविणे असे विविध ’ प्रोजेक्टस ’, वर्क शॉप्स ’ प्रत्येक घरात सुरु होत असत. तेव्हा आकाश कंदील विकत मिळत नसत. चाळीतील प्रत्येक घरासमोर स्वतः केलेला आकाश कंदील लागत असे. ज्या घरासमोर आकाश कंदील लागला नाही त्या घरातील, त्यावर्षी कुणीतरी निवर्तलेले असे. अशा घरासाठी बहुतेक सर्व अन्य घरांमधून फराळाचे पदार्थ पाठविले जात असत.
वरकरणी गरीब वाटणारी पण नाती, भावनिक ओलावा, संस्कृती जपणारी एक संपन्न संस्कृती आता वेगाने लयाला जात आहे.
विविध अडचणींमध्ये, तुटपुंज्या पैशात, कमी जागेत, अनेक कटकटींमध्ये सुद्धा अत्यंत आनंदाने राहतो आहे असे जर तुम्ही कुणाला पाहिलेत तर नक्की समजा की त्याचे बालपण कुठल्यातरी चाळीत गेलेले आहे.
शहरातील झाडांवर भरेना कावळ्यांची शाळा
सांडपाणी आणि पाणी वितरणासाठी 1 हजार कोटी
सांडपाणी आणि पाणी वितरणासाठी 1 हजार कोटी
चांगल्या नफ्यासाठी गुळात भेसळ
इयान वादळाने अमेरिकेचे मोठे नुकसान
पाकच्या ट्विटर अकाउंटला भारतात स्थगिती
जीएसटी संकलन 1.47 लाख कोटींवर
Ganesh Manohar Kulkarni on शांताबाई शेळकेंचे मांजर-पुराण
सागर भंडारे on टिकेकरांच्या ‘सारांश’ला वीस वर्षं झाली आजही ते एक सर्वोत्तम वैचारिक पुस्तक आहे
पंकज भांबुरकर on तेंडुलकरांची ‘कोवळी उन्हे’ पन्नास वर्षांची झाली
चंद्रकांत भोंजळ on मृत्युलेखांचा र्‍हास होण्यामागची एक कारण परंपरा
वामन ऐनापुरे. on गो. पु. देशपांडे ‘आयडियॉलॉजी’ची नाटके लिहिणारा नाटककार


बॉलिवूड Archives - महाराष्ट्र दिनमान

बॉयकॉट द # बॉयकॉट
विनोद दिनकर तिडके | ‘बॉयकॉट बॉलिवूड’ हा गेल्या दोन वर्षांत सोशल मीडियावर सर्वात जास्त व्हायरल होणारा हॅशटॅग आहे. ज्या बॉलिवूड ...
‘फरमानी’ हमे तुम पर ‘नाज’ है
टीम बाइमाणुस कलाकाराला कोणतीही जात, धर्म नसतो तो फक्त कलेचा उपासक असतो आणि तिचं सादरीकरण हेच त्यांचं कर्तव्य आपल्या देशात ...
प्रख्यात गायक व गझलकार भूपिंदर सिंह यांचे निधन
 बॉलिवूडमधील प्रख्यात गायक व गझलकार भूपिंदर सिंह यांचे सोमवारी निधन झाले. पत्नी मिताली सिंह यांनी त्यांच्या निधनाची ...
यहाँ सिर्फ शरीर बिकता हैं
राजश्री शिलारे | आपण स्त्रियांना सुंदरतेच्या बेड्यांमध्ये कैद केले आहे. मग ती स्त्री एखादी सामान्य महिला असो वा अभिनेत्री. स्त्री ...
‘भूलभुलैया-2’चा ट्रेलर प्रदर्शित बॉलिवूड अभिनेता कार्तिक आर्यन मागच्या बर्‍याच काळापासून कोणत्याही चित्रपटात दिसलेला नाही. आगामी काळात त्याच्याकडे काही चित्रपट आहेत. ...
महाराष्ट्राची लाडकी सूनबाई म्हणून जिनिलिया देशमुखला ओळखले जाते. जिनिलियाने तिच्या सिनेसृष्टीच्या कारकिर्दीत अनेक चित्रपटांत काम केले आहे. मात्र लग्नानंतर तिने ...
जयंत पाटील आणि ’अशी ही बनवाबनवी’
 मराठी चित्रपटसृष्टीतील काही चित्रपट हे आजही मराठी प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य करतात. मराठीतील कल्ट सिनेमा म्हणून ओळखला जाणारा असाच ...
भारत गणेशपुरे यांची अमिताभवरील पोस्ट चर्चेत नागराज मंजुळे दिग्दर्शित ‘झुंड’ हा बहुचर्चित आणि बहुप्रतीक्षित चित्रपटाला सोशल मीडियावर चांगला प्रतिसाद मिळत ...
एकेकाळी देशातील लाखो तरुणींच्या दिलाची धडकन होता तो. जितेंद्र यांच्या सुपरहिट यशामध्ये काही प्रमाणात वाटा होता तो त्यांच्यातील चाळकरी संस्कारांचा. ...
‘झुंड’च्या ट्रेलरला तुफानी प्रतिसाद बॉलिवूडचे दिग्गज अभिनेते अमिताभ बच्चन यांची प्रमुख भूमिका असलेला झुंड हा चित्रपट लवकरच प्रेक्षकांच्या भेटीला येणार ...
चांगल्या नफ्यासाठी गुळात भेसळ
इयान वादळाने अमेरिकेचे मोठे नुकसान
पाकच्या ट्विटर अकाउंटला भारतात स्थगिती
Ganesh Manohar Kulkarni on शांताबाई शेळकेंचे मांजर-पुराण
सागर भंडारे on टिकेकरांच्या ‘सारांश’ला वीस वर्षं झाली आजही ते एक सर्वोत्तम वैचारिक पुस्तक आहे
पंकज भांबुरकर on तेंडुलकरांची ‘कोवळी उन्हे’ पन्नास वर्षांची झाली
चंद्रकांत भोंजळ on मृत्युलेखांचा र्‍हास होण्यामागची एक कारण परंपरा
वामन ऐनापुरे. on गो. पु. देशपांडे ‘आयडियॉलॉजी’ची नाटके लिहिणारा नाटककार


संपले रडायचे दिवस..उद्याचा शनिवार या राशींसाठी घेऊन येणार सुवर्ण संधी. - Desi Marathi

Desi Marathi आपल्या मराठी भाषेत. सर्व माहिती
Home / राशी / संपले रडायचे दिवस..उद्याचा शनिवार या राशींसाठी घेऊन येणार सुवर्ण संधी.
संपले रडायचे दिवस..उद्याचा शनिवार या राशींसाठी घेऊन येणार सुवर्ण संधी.
आज अशा राशि बद्दल सांगणार आहोत ज्यांच्यासाठी उद्याचा शनिवार खूपच फायदा घेऊन येणार आहे. माणसाच्या आयुष्यातील परिस्थिती काळानुसार बदलत असते. ज्योतिषानुसार दररोज ग्रह नक्षत्रात बरेच बदल होत असतात ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला त्याच्या आयुष्यात सुख आणि दुखाचा सामना करावा लागतो.
मेष रास दिवसाची सुरुवात आनंदित होईल. मित्राच्या भेटीचे योग आहेत. नवीन ओळखी होऊ शकतात, छोटेखानी समारंभ आयोजित केला जाऊ शकतो, उत्तरार्धात आचार विचार आणि प्रकृतीची काळजी घेण्याचा सल्ला ग्रह देतात वाणी आणि नियंत्रित ठेवून वाद टाळू शकता. शत्रुंपासून सावध राहा अध्यात्माकडे ओड करा
मिथुन राशि दिवस तुमचा मनोरंजन करण्याचा आणि आनंद घेण्याचा दिवस आहे असे ग्रह म्हणतात. शारीरिक व मानसिक आरोग्य चांगले राहील. कार्यालय सहकार्याचे वातावरण राहील, मित्रासह पर्यटनस्थळांना भेटी चे आयोजन केले जाईल, सुरुची जेवण येण्याची संधी.
कर्क रास प्रतिकूल परिस्थितीत तुम्ही परिश्रमपूर्वक काम केले तर पुढे जाण्याची संधी आहे. पोटाचे आरोग्य जपा विद्यार्थ्यांना अभ्यासात यश मिळेल दुपारनंतर परिस्थिती अधिक अनुकूल राहील तब्येत सुधारून तुम्ही मानसिकदृष्ट्या निरोगी व्हाल. कार्यालयात सहकार्याचे वातावरण राहिले अपूर्ण कामे पूर्ण होतील. स्पर्धकांवर विजय मिळवला आहे.
कुंभ रास दिवस हा शुभ राहील. व्यवसाय क्षेत्रात तुम्हाला मानसन्मान मिळेल. नोकरी किंवा व्यवसायत यश मिळेल. अधिकारी आणि वरिष्ठ तुमच्यावर प्रसन्न राहतील आरोग्यही चांगले राहील विविध मार्गाने उत्पन्न वाढेल. मित्रांना भेटाल मुलांच्या समाधानकारक प्रगती मुळे आपले हृदय आणि मन आनंदित होईल सांसारिक जीवनात आनंद राहील.
मीन रास आपण भौतिक लेखन कार्यात सक्रिय नवीन कार्य सुरू करण्यास दिवस शुभ असेल. छोटा प्रवास धार्मिक स्थळी भेट देण्याची शक्यता आहे. परदेशात असलेला मित्र आणि प्रयोजनाची संपर्क होऊ शकेल शरीराला आनंद आणि थकवा दोन्हीचा अनुभव येईल आपले काम निर्विघ्न पार पडेल धनलाभ होईल मित्रांपासून फायदा मिळण्याचे योग आहेत.
Previous श्री स्वामी समर्थ महाराज खूपच खुश आहेत या 5 राशींवर, स्वर्गाचा अनुभव पृथ्वीवर देणार या राशींना.
Next वजन कमी करण्याचा गावठी उपाय  व्यायाम न करता वजन कमी करा, ऑक्सिजन लेव्हल वाढेल,मांड्या,पोट चरबी ज,ळेल
काळे ओठ 4 दिवसात नैसर्गिकरित्या गुलाबी या घरगुती उपायाने तुमचे ओठ पुन्हा गुलाबाच्या पाकळ्यांसारखे दिसतील
शेतात फे’कून दिलेल्या या मु’लीला एका जो’डप्याने सांभाळले पण मुलगी मो’ठी झाल्यावर असे होते की..
करोडो रुपयांचे कर्ज सुद्धा होऊन जाईल रिकामे फक्त कोणत्याही दिवशी हनुमान मंदिरामध्ये चढवा ही एक वस्तू..
“कोणत्याही प्रकारचे पित्त पाच मिनिटात आराम घरगुती रामबाण उपाय
“रक्तातील प्लेटलेट्स भयंकर वेगाने वाढतील ; हा फक्त एवढा तुकडा पुरेसा आहे रक्त वाढवण्यासाठी हे खा
हा उपाय करा आणि पायांच्या तळव्यांना पडलेल्या भेगापासून लवकरच सुटका मिळवा….
दा’रूचे व्य’सन फक्त 21 दिवसात सोडवा कितीही जुनाट दा’रू पिणारा या उपायाने दारू सोडून देतो.
“फक्त या पानाचा या पद्धतीने वापरा आयुष्यात बीपी व पित्ताची गोळी घ्यावी लागणार नाही,उष्णता, अपचन


The Goan EveryDay: इस्पितळांतील मृतांची अंत्यसंस्काराची परवड

Home >> गोवा >> इस्पितळांतील मृतांची अंत्यसंस्काराची परवड
इस्पितळांतील मृतांची अंत्यसंस्काराची परवड
चाचणी अहवालाच्या विलंबामुळे कुटुंबीयांचे हाल
पणजी : राज्यातील विविध इस्पितळांत निधन पावलेल्या मृतदेहांची सक्तीने कोविड-१९ चाचणी केली जाते. या चाचणींचे अहवाल मिळण्यात बराच अवधी लागत असल्याने मृतांच्या कुटुंबीयांची बरीच परवड होत असल्याच्या तक्रारी वाढत आहेत. केवळ कोविड चाचणी अहवालासाठी दोन ते तीन दिवस मृतदेह इस्पितळांच्या शवागारात ठेवावे लागत आहेत.
राज्यात इस्पितळांसाठी सरकारने मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. कोणत्याही इस्पितळात आपत्कालीन विभागात रुग्ण दाखल झाल्यानंतर त्याची कोविड-१९ चाचणी करणे अनिवार्य आहे. या चाचणीअंती संबंधित रुग्णांवर उपचार केले जातात. रुग्ण करोनाग्रस्त असल्याचे आढळून आल्यास त्यांना थेट ‘कोविड-१९’ इस्पितळात पाठवले जाते तर करोना चाचणीमध्ये संसर्ग आढळल्यास संबंधित विभागात उपचारासाठी पाठवले जातात. उपचारावेळी संबंधित रुग्ण दगावल्यास त्यांची नव्याने चाचणी केली जाते आणि या चाचणी अहवालानुसार पुढील प्रक्रिया होते.
- इस्पितळात रुग्णांचे निधन झाल्यानंतर कोविड-१९ चाचणीच्या निमित्ताने दोन ते तीन दिवस मृतदेह ताब्यात मिळत नसल्याच्या तक्रारी आहेत. यामुळे अशा कुटुंबीयांची बरीच परवड होत आहे.
- करोनामुळे अंतिमसंस्कार करण्याचे जबर आव्हान निर्माण झाले आहे. एखादी व्यक्ती निधन पावल्यास त्यांचे अंतिमसंस्कार लवकरात लवकर पार पाडण्याकडे लोकांचा कल आहे.
- मृतदेह ताब्यात मिळण्यात अडचणी निर्माण होत असल्यामुळे पुढील प्रक्रियेसाठी मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याचा लोकांचा अनुभव आहे.
- मृतदेहांच्या चाचण्या प्राधान्यक्रमाने हाती घेऊन लवकरात लवकर त्याचे अहवाल देण्यात यावेत, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.
म्हापसा पालिका कर्मचाऱ्यांची मूक निदर्शने
जिल्हा पंचायत पोटनिवडणुकीसाठी आरजी पक्षाकडून उमेदवार जाहीर
आरजी, काँग्रेसचे उमेदवार जाहीर
शांतीनगर-वास्को येथून गांजासह एकाला अटक
मृत्यूपत्र करा आणि निर्धास्त व्हा
म्हापसा मार्केटमधून गुटखा जप्त
मुख्यमंत्र्यांचा भाऊ असल्याचे भासवून क्लबमध्ये शिरण्याचा प्रयत्न
सुरीहल्ला प्रकरणात आणखी पाच जणांना अटक
घर फोडून बाहेर येताच अट्टल चोरट्यांच्या हातात बेड्या
वृद्धाश्रमातील खून प्रकरणातून पुराव्याअभावी सिक्वेरा निर्दोष
राज्यातील ६३ हजार सरकारी कर्मचाऱ्यांमध्ये तब्बल ९,७३६ जोडपी
घोटाळ्याच्या आरोपाबाबत विजयना पाठवणार नोटीस
माजी मंत्री पांडुरंग राऊत यांचे निधन
स्वांते पाबो यांना वैद्यकीय क्षेत्रातील नोबेल
गोव्यातून महाराष्ट्रात मद्य नेणाऱ्यांवर यापुढे ‘मोक्का’
कंत्राटी कर्मचाऱ्यांना एका वर्षाची मुदतवाढ


अल्वरला जोडलेली पाने - विकिपीडिया

येथे काय जोडले आहे
सर्व(मुख्य)चर्चासदस्यसदस्य चर्चाविकिपीडियाविकिपीडिया चर्चाचित्रचित्र चर्चामिडियाविकीमिडियाविकी चर्चासाचासाचा चर्चासहाय्यसहाय्य चर्चावर्गवर्ग चर्चादालनदालन चर्चाTimedTextTimedText talkविभागविभाग चर्चाGadgetGadget talkGadget definitionGadget definition talk
निवडीचा क्रम उलटा करा
खालील लेख अल्वर या निर्देशित पानाशी जोडले आहेत.
पाहा (पूर्वीचे ५०) (पुढील ५०) (२० | ५० | १०० | २५० | ५००).
हंपी  (← दुवे | संपादन)
साक्षी तंवर  (← दुवे | संपादन)
अलवार (पुनर्निर्देशित पान)  (← दुवे | संपादन)
हिंदुस्थानातील संस्थानांची यादी  (← दुवे | संपादन)
राजस्थानमधील जिल्हे  (← दुवे | संपादन)
अलवार जिल्हा  (← दुवे | संपादन)
अलवार लोकसभा मतदारसंघ  (← दुवे | संपादन)
हेमचंद्र विक्रमादित्य  (← दुवे | संपादन)
भारतातील जिल्ह्यांची यादी  (← दुवे | संपादन)
विकिपीडिया:सद्य घटना/मे २००८  (← दुवे | संपादन)
भारतामधील शहरांची यादी  (← दुवे | संपादन)
अलवर (पुनर्निर्देशित पान)  (← दुवे | संपादन)
राजा तोडरमल  (← दुवे | संपादन)
रेल्वे इंजिन  (← दुवे | संपादन)
मेवाड  (← दुवे | संपादन)
भारतातील किल्ल्यांची यादी  (← दुवे | संपादन)
अल्वार (पुनर्निर्देशित पान)  (← दुवे | संपादन)
राजस्थान  (← दुवे | संपादन)
राजस्थान संपर्क क्रांती एक्सप्रेस  (← दुवे | संपादन)
अर्जुन मत्रेजा  (← दुवे | संपादन)
भारतातील किल्ल्यांची यादी  (← दुवे | संपादन)
जितेंद्र कुमार  (← दुवे | संपादन)
आर.डी. शर्मा  (← दुवे | संपादन)
पाहा (पूर्वीचे ५०) (पुढील ५०) (२० | ५० | १०० | २५० | ५००).
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)


संतोष दहिवळ: फुलपाखरू

फुलपाखरू हा आकर्षक रंगांचे पंख असलेला एक कीटक आहे. त्याच्या वाढीच्या अंडी, अळी, कोश व कीटक या अवस्था असतात. मोनार्क जातीची फुलपाखरे लांब प्रवासासाठी प्रसिद्ध आहेत. फुलपाखरांच्या रंगीत व मनोहर पंखांमुळे हे कीटक उडताना लक्ष सहजतेने आकर्षून घेतात. हे कीटक लेपिडॉप्टेरा गणातील आहेत. ‘लेपिडॉप्टेरा’ या शब्दाचा अर्थ ‘ज्याच्या पंखावर विपुल खवले आहेत असा प्राणी’ असा आहे. या कीटकांना पातळ पंखांच्या दोन जोड्या असतात. शरीर, पंख व पाय यांवर असंख्य खवले असतात. या कीटकांना जबडे अजिबात नसतात.
फुलपाखरांचे अन्न फुलांतील मध हे होय. त्यांच्या तोंडात एक सोंडेसारखी लांब नळी असते तिला शुंड म्हणतात. फुलांवर बसल्यावर गुंडाळलेली शुंड सरळ करून फुलामध्ये शिरते व तिच्या साहाय्याने मध चोषून घेतला जातो. फुलपाखरांचे शरीर हलके आणि पंख मजबूत व मोठे असल्याने बराच वेळपर्यंत ती हवेत सारखी उडत राहतात. इकडून तिकडे उडत जाताना फुलपाखरू सरळ रेषेत कधीही जात नाही. एकदा वर, तर एकदा खाली ह्याप्रमाणे नेहमी नागमोडी मार्गाने ते उडत जाते.
बिबळ्या कडवा या जातीच्या फुलपाखपाची मादी रुईच्या पानांवर अंडी घालते. अंड्यामधून सहा ते आठ दिवसांनी अळी बाहेर पडते. या अळीलाच सुरवंट म्हणतात. या फुलपाखराचा सुरवंट अंड्यातून बाहेर पडतेवेळी भुकेने वखवखलेला असतो. मादी तिच्या आयुष्यात १०० ते ५०० पर्यंत अंडी घालते. अंड्यांचा रंग पांढरा, पिवळट अगर विटकरी असतो. त्यांचा आकार गोल, चपटा अगर अर्धवर्तुळाकार असतो.
संपर्क क्रमांक : ९८२२०१२४३५
मागील सर्व प्रश्नसंच सोडवण्यासाठी येथे क्लिक करा.
स्पष्टीकरणासह सोडवलेले प्रश्न पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा.
येथील ऑनलाईन सराव प्रश्नसंचांची 'सकाळ' वर्तमानपत्राने 'अशा शाळा असे शिक्षक' या सदरात घेतलेली दखल
सर्व जिल्ह्यांचे तालुकावार नकाशे
© या संकेतस्थळाचे सर्व हक्क संतोष दहिवळ यांच्याकडे राखीव आहेत. ९८२२०१२४३५


The Goan EveryDay: झुआरीनगरमधील प्रतिबंधित क्षेत्र कायम

Home >> गोवा >> झुआरीनगरमधील प्रतिबंधित क्षेत्र कायम
झुआरीनगरमधील प्रतिबंधित क्षेत्र कायम
आढावा बैठकीनंतर मुख्यमंत्र्यांचा निर्णय; जीवनावश्यक वस्तू सुरळीत पुरवण्याची सूचना
आढावा बैठकीत उपस्थित मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत, आमदार एलिना साल्ढाणा व प्रशासकीय अधिकारी. (अक्षंदा राणे)
वास्को : झुआरीनगरमधील रहिवाशांनी तेथील सरकारी प्राथमिक शाळेत उघडण्यात आलेल्या कोविड केंद्रात जाऊन स्वत:ची चाचणी करून घ्यावी. जर सर्व रहिवाशांच्या अहवालातून करोना संसर्ग नसल्याचे स्पष्ट झाल्यास चौदा दिवसांनंतर हा परिसर प्रतिबंधित क्षेत्रातून मुक्त केला जाईल. तूर्त येथील प्रतिबंध हटवता येणार नाही, असे मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत यांनी शुक्रवारी स्पष्ट केले.
झुआरीनगर परिसर गेल्या एक महिन्यापासून प्रतिबंधित क्षेत्रात आहे. हे प्रतिबंध हटवावे, यासाठी येथील रहिवासी सलग दोन दिवस रस्त्यावर उतरले होते. या पार्श्वभूमीवर आढावा घेण्यासाठी मुख्यमंत्री डॉ. सावंत यांनी शुक्रवारी संबंधित लोकप्रतिनिधी व प्रशासकीय अधिकारी यांची संयुक्त बैठक घेतली. यामध्ये वरील निर्णय घेण्यात आला.
या बैठकीत राज्याचे मुख्य सचिव परिमल राय, आरोग्य सचिव नीला मोहनन, दक्षिण गोव्याचे जिल्हाधिकारी अजित रॉय, मुरगावाचे उपजिल्हाधिकारी सचिन देसाई, पोलिस महासंचालक मुकेशकुमार मीना, दक्षिण गोव्याचे पोलिस अधीक्षक पंकज कुमार सिंग, वास्कोचे उपविभागीय पोलिस अधिकारी राजू राऊत देसाई, वेर्णा पोलिस स्थानकाचे निरीक्षक मोहन गावडे, आरोग्य खात्याचे संचालक डॉ. जुझे डिसा, कुठ्ठाळी आरोग्य केंद्राचे डॉ. सुकूर क्वाद्रोज उपस्थित होते.
आमदार एलिना यांनी मांडल्या समस्या
झुआरीनगरच्या रहिवाशांनी त्यांना कामावर जाता येत नसल्याचे तसेेच, जीवनावश्यक वस्तूंचा पुरवठाही सुरळीत होत नसल्याचे म्हटले होते. याशिवाय वैद्यकीय चाचणीही केली जात नसल्याची टीका केली होती. याच विषयावरून रस्त्यावर उतरून त्यांनी आमदार एलिना साल्ढाणा यांना लक्ष्य केले होते. त्यामुळे आमदार एलिना यांनी मुख्यमंत्र्यांना विनंती करून बैठक घेण्याची मागणी केली होती. त्यानुसार शुक्रवारी झालेल्या बैठकीत एलिना यांनी झुआरीनगरमधील रहिवाशांच्या समस्या मुख्यमंत्र्यांसमोर मांडल्या. नंतर मुख्यमंत्र्यांनी प्रशासकीय अधिकाऱ्यांकडून आढावा घेतला. आढावा घेतल्यानंतर मुख्यमंत्री डॉ. सावंत यांनी प्रतिबंध कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला. त्याचबरोबर रहिवाशांना कोणतीही अडचण भासणार नाही, याची योग्य व्यवस्था करण्याची सूचना अधिकाऱ्यांना केली.
आमदार एलिना साल्ढाणा यांनी प्रतिबंधित क्षेत्र हटवण्याविषयी विचारणा केली असता प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी त्यावर खुलासा केला. नव्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार या क्षेत्रातील प्रतिबंध हटवता येणार नाहीत, असे जिल्हाधिकारी रॉय व आरोग्य सचिव मोहनन यांनी स्पष्ट केले. येथील रहिवाशांनी प्रथम करोना चाचणी करून घ्यावी. चाचणीत सर्वजण निरोगी असल्याचे स्पष्ट झाल्यास चौदा दिवसांनी प्रतिबंध हटवता येतील, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
- प्रतिबंधित क्षेत्रातील रहिवाशांना जीवनावश्यक वस्तूंचा सुरळीत पुरवठा करावा.
- रेशन कार्डधारकांना रेशन कार्डवरून किराणा माल उपलब्ध करून द्यावा.
- प्रतिबंधित क्षेत्रात कोणीही प्रवेश करू नये, तसेच येथून कोणीही बाहेर जाऊ नये.
- कायदा सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी पोलिसांनी सतर्क रहावे.
म्हापसा पालिका कर्मचाऱ्यांची मूक निदर्शने
जिल्हा पंचायत पोटनिवडणुकीसाठी आरजी पक्षाकडून उमेदवार जाहीर
आरजी, काँग्रेसचे उमेदवार जाहीर
शांतीनगर-वास्को येथून गांजासह एकाला अटक
मृत्यूपत्र करा आणि निर्धास्त व्हा
म्हापसा मार्केटमधून गुटखा जप्त
मुख्यमंत्र्यांचा भाऊ असल्याचे भासवून क्लबमध्ये शिरण्याचा प्रयत्न
सुरीहल्ला प्रकरणात आणखी पाच जणांना अटक
घर फोडून बाहेर येताच अट्टल चोरट्यांच्या हातात बेड्या
वृद्धाश्रमातील खून प्रकरणातून पुराव्याअभावी सिक्वेरा निर्दोष
राज्यातील ६३ हजार सरकारी कर्मचाऱ्यांमध्ये तब्बल ९,७३६ जोडपी
घोटाळ्याच्या आरोपाबाबत विजयना पाठवणार नोटीस
माजी मंत्री पांडुरंग राऊत यांचे निधन
स्वांते पाबो यांना वैद्यकीय क्षेत्रातील नोबेल
गोव्यातून महाराष्ट्रात मद्य नेणाऱ्यांवर यापुढे ‘मोक्का’
कंत्राटी कर्मचाऱ्यांना एका वर्षाची मुदतवाढ


चौथाई व सरदेशमुखी - विकिपीडिया

(चौथाई या पानावरून पुनर्निर्देशित)
चौथाई व सरदेशमुखी या एखाद्या साम्राज्याच्या उत्पन्नांच्या बाबींपैकी दोन महत्त्वाच्या बाबी होत्या. चौथाई एकंदर एकचतुर्थांश व सरदेशमुखी ही पूर्ण उत्पन्नाच्या एकदशांश भाग एवढी असे.[१] मराठा साम्राज्यात या दोन्ही वसूल्या मराठी राज्याबाहेर पण राज्याच्या छायेखाली असलेल्या प्रदेशांतून वसूल केल्या जात. चौथाई दौलतीकडे म्हणजे राज्याच्या खजिन्यात जमा होत असे तर सरदेशमुखीचा वसूल छत्रपतींच्या खाजगी उत्पन्नात जात असे.
चौथाईची सुरुवात शिवाजी महाराजांपूर्वी अनेक वर्षे सुरू झाली होती. धरमपूरच्या राजवंशातील एक राजपूत सत्ताधीश दमण येथील पोर्तुगीजांकडून चौथाई वसूल करीत असे. पुढे इ.स. १५७९ ते इ.स. १७१६च्या दरम्यान दमणचे लोक रामनगरच्या राजाला चौथाई देत. याबद्दल राजा गुरांचे व प्रजेचे चोरांपासून संरक्षण करण्याची जबाबदारी घेत असे. औरंगजेबाच्या दक्षिण भारतातील स्वारीत कैदी केल्यानंतर शाहूला अहमदनगर प्रदेशातून चौथाई मिळे. इ.स. १७१९ मध्ये दिल्लीच्या बादशाहने आपल्या दक्षिणेतील सहा सुभ्यांवरील चौथाई व सरदेशमुखीच्या वसुलीचे अधिकार छत्रपती शाहूस दिले होते. इंग्रजांच्या आगमनानंतर व मराठा साम्राज्याच्या शेवटच्या काळात इंग्रजांनी दुसऱ्या बाजीरावकडून चौथाई व सरदेशमुखीचे सर्व हक्क इ.स. १८०२ साली काढून घेतले.
^ कमल गोखले. चौथाई - सरदेशमुखी. मराठी विश्वकोश. २४ ऑक्टोबर २०१३ रोजी पाहिले.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १६ एप्रिल २०२२ रोजी २२:४२ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


कशी रुजणार गोव्यात चित्रपट संस्कृती? | Navprabha

Home अंगण कशी रुजणार गोव्यात चित्रपट संस्कृती
कशी रुजणार गोव्यात चित्रपट संस्कृती
– विष्णू सुर्या वाघ
अखेर परवा रविवारी ‘इफ्फी’चे सूप वाजले. १० दिवसांचा गोंधळ महागोंधळात संपला. मिरवणार्‍यांनी मिरवून घेतले. राबणारे राबले. बाहेरगावचे बरेच पाहुणे चित्रपटांची तिकिटे मिळत नसल्याचे सांगत वेळेआधीच पळाले. आता सध्या इफ्फीचे पोस्टमार्टम ‘ऑनलाईन’ चालू आहे. यंदाचा इफ्फी ‘स्वस्त आणि मस्त’ झाल्याचे इएसजीचे चेअरमन (की व्हाईस चेअरमन) सांगत आहेत. दरवर्षी होणार्‍या खर्चात किमान ५० टक्के बचत केल्याचा दावा उपाध्यक्षांकडून केला जात आहे. ‘इफ्फी’च्या एकूण सजावटीचे कंत्राट कितीला दिले ते अद्याप अधिकृतपणे सांगितले गेलेले नाही. अर्थात सजावट करवून घेताना आयत्या वेळी काही गोष्टींचा अंतर्भाव केला असेल तर त्याबद्दलचा हिशेब आताच मिळणार नाही.चित्रपट महोत्सवाच्या काळात जी माहिती पुस्तिका इएसजीतर्फे प्रसारित करण्यात आली त्यात इएसजीचे अध्यक्ष म्हणून मुख्यमंत्री प्रा. लक्ष्मीकांत पार्सेकर यांचे नाव होते. उपाध्यक्ष म्हणून दामू नाईक यांचे नाव टाकले आहे. यावरून स्पष्ट झाले की दामू नाईक यांना अध्यक्ष बनविण्याची जी घोषणा माजी मुख्यमंत्र्यांनी केली होती ती घोषणाच राहिली.
गेल्या वर्षी इफ्फी उद्घाटनाच्या दिवशी मला अध्यक्ष केल्याची बातमी माहिती खात्यामार्फत ‘पेरण्यात’ आली. मी चौकशी केली तेव्हा कळले की, अशा प्रकारचा कोणताही सोपस्कार फाईलवर कागदोपत्री झालेला नाही. इएसजीच्या गव्हर्निंग काऊन्सिलचे अध्यक्षपद हा केवळ एक तांत्रिक उपचार आहे. माजी मुख्यमंत्री शब्दांचे खेळ करण्यात पटाईत होेते, त्यामुळे त्यांनी काहीही सांगितले तरी लोकांना पटायचे. सुदैवाने मला या डावातली चलाखी कळली व मी उद्घाटन समारंभापासून दूर राहिलो. पुढे भाषा माध्यम प्रश्‍नावरून माझे मतभेद झाले तेव्हा मला इएसजीच्या ‘उपाध्यक्ष’ पदावरून काढण्यात आले. याचा अर्थ स्पष्ट होता- मला कधी अध्यक्ष बनवण्यात आलेच नव्हते. तीच गोष्ट दामू नाईक यांच्याबाबतीत घडली आहे. ते प्रत्यक्षात इएसजीचे उपाध्यक्ष आहेत आणि उपाध्यक्षाला कोणतेच अधिकार घटनेने बहाल केले नाहीत. आज ना उद्या दामू नाईक यांना कळेल, ही माझी अपेक्षा आहे.
हा लेख लिहायला बसलो त्याच्या काही तास आधी दामू नाईक यांची एका इंग्रजी साप्ताहिकातली मुलाखत वाचायला मिळाली. गोव्यात झालेले आजवरचे चित्रपट महोत्सव फारसे यशस्वी झाले नाहीत याचे खापर त्यांनी केंद्रात राज्य करणार्‍या कॉंग्रेसप्रणित आघाडी सरकारवर फोडले. भाजपाचे सरकार यंदाच सत्तेवर आले आहे, आता या पुढचे इफ्फी कसे होतात ते बघा असा त्यांच्या म्हणण्याचा रोख आहे. दामूबाबना कळायला हवे की इफ्फीचे आयोजन भारतीय जनता पक्ष करत नाही, ते आयोजन माहिती व प्रसारण खाते करते.
या खात्याचे सचिव विमल जुल्का यांना अनेक वर्षांचा ‘इफ्फी’चा अनुभव आहे. फिल्मफेस्टिव्हल डायरेक्टर शंकर मोहन हे तर इफ्फीच्या लोणच्यात पुरते मुरून गेले आहेत. ‘इफ्फी’चा संपूर्ण ढाचा बदलायचा असेल तर ते एकटे केंद्रीय माहिती प्रसारणमंत्रीच करू शकतात. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मंत्रिमंडळाच्या पहिल्या शपथविधीत हे खाते प्रकाश जावडेकर यांना बहाल केले तेव्हा अपेक्षा बर्‍याच वाढल्या होत्या. पण इफ्फीच्या उद्घाटनाला अवघा आठवडा उरलेला असताना जावडेकरांच्या हाती नारळ देण्यात आला व अरुण जेटली नि राजवर्धन राठोड जोडगोळीला या खात्याची मंत्रिपदे मिळाली. केंद्र सरकार ‘इफ्फी’कडे किती गांभीर्याने पाहते याचा हा पुरावा आता तर असे ऐकिवात आहे की, लोकसभा अधिवेशनानंतर जेटलींच्याही हातून माहिती व प्रसारण काढले जाणार आहे. मंत्रालयच हेलकावे खायला लागल्यावर ‘एफ्फी’ची काय कथा
पुढच्या वर्षापासून ‘इफ्फी’चे संपूर्ण आयोजन ‘इएसजी’ आपल्या हातात घेईल असे एक वक्तव्य दामूबाबनी या मुलाखतीत केले आहे. त्यांनी हे जरूर करून दाखवावे. माझे त्यांना पूर्ण सहकार्य राहील. मात्र हे आव्हान स्वीकारताना ते व्यवहार्य आहे की नाही याचा विचार करावा. मुळात ‘इफ्फी’ हे इएसजीचे अपत्य नाही. उलट ‘इएसजी’ हे ‘इफ्फी’चे बाळ आहे. ‘इफ्फी’चा प्रारंभ माहिती व नभोवाणी खात्याने केला, त्यासाठी चित्रपट संचालनालय बनवले. खास महोत्सव सचिवालय निर्माण केले हा इतिहास दामूंना अर्थातच माहीत असणार. ‘इफ्फी’ची सारीच सूत्रे इएसजीकडे सोपवली तर डीएफएफवाल्यांना काय काम राहील ‘इफ्फी’ हा ब्रँड त्यांचा आहे. त्यामुळे तो इएसजीला ‘लॉक-स्टॉक-व-बॅरल’ पद्धतीने कधीच मिळणार नाही. मात्र दिल्लीवाल्या बाबूंची खाबूगिरी व दादागिरी कमी करण्याचे काम इएसजीने करायलाच हवे. गोवा मनोरंजन संस्था ही निव्वळ आयोजक संस्था न राहता सहआयोजक म्हणून ठळकपणे पुढे यायला हवी. यासाठी इफ्फीतील जबाबदार्‍यांची वाटणी ५०-५० पद्धतीने करता येईल. आंतरराष्ट्रीय सिनेमा विभाग आणि इंडियन पॅनोरमा विभाग या स्पर्धात्मक विभागांचे संपूर्ण आयोजन चित्रपट संचालनालयाने करावे. या विभागासाठी येणार्‍या चित्रपटांचे मानधन, ज्युरीची निवड व त्यांचा खर्च, बक्षिसांची रक्कम, पारितोषिके या सर्वांचा खर्चही संचालनालयाने करावा. याव्यतिरिक्त असणारे इतर सर्व विभाग इएसजीकडे सोपवावे. आंतरराष्ट्रीय चित्रपट दिग्दर्शकाचा रिट्रोस्पेक्टिव्ह, भारतीय सिनेकर्मीचा रिट्रोस्पेक्टिव्ह, फेस्टिव्हल कॅलिडिओस्कोप, कंट्री फोकस, प्रादेशिक सिनेमा, थीम सिनेमा, नॉन फिचर चित्रपट, डॉक्युमेंट्रीज, बायोपिक, जुने चित्रपट यांचे आयोजन इएसजीने करावे व संपूर्ण गोव्यातून उपलब्ध असलेल्या चित्रपटगृहांतून आणि जिथे थिएटर नाही तिथे तात्पुरती थिएटर्स मांडून या चित्रपटांचे प्रदर्शन करावे. कला अकादमी व आयनॉक्स या थिएटर्समध्ये फक्त वर्ल्ड सिनेमा आणि इंडियन पॅनोरमा विभागातील चित्रपट दाखवावे. उर्वरित विभाग मॅकेनिज पॅलेस, ब्लॅक बॉक्स, सम्राट, अशोक, नॅशनल, पर्वरीचे येऊ घातलेले मल्टीप्लेक्स, मडगावचे ओशियाना व रवींद्र मंदिर, वास्कोचे शिवम् व रवींद्र मंदिर, फोंड्याचे म्हालसा व कला मंदिर अशा गोवाभर पसरलेल्या सिनेमाघरांमधून दाखवावेत. मात्र याची संपूर्ण आखणी ऑगस्टअखेरपर्यंत करणे आवश्यक आहे.
इफ्फी आयोजनावर इएसजीकडून होणारा अवाढव्य खर्च लक्षात घेतला तर वर दिलेला प्रस्ताव अयोग्य किंवा एकांगी आहे असे कुणीच म्हणणार नाही. उलट इएसजीलाही चित्रपटाशी संबंधित काही गोष्टी हळूहळू शिकता येतील. सध्या मनोरंजन संस्था ही केवळ ‘इफ्फी’ची बिले फेडणारी कंपनी बनून राहिली आहे. डीएफएफकडून काही अधिकार मागून घ्या असा कंठशोष मी गेली पाच वर्षे करीत होतो, पण एकाही मुख्यमंत्र्याला केंद्रीय मंत्रालयाशी पंगा घेण्याचे धाडस झाले नाही. पर्रीकर अडीच वर्षांपूर्वी मुख्यमंत्री बनले तेव्हा ‘केंद्राची मनमानी खूप झाली, ‘इफ्फी’ गोव्यातून घेऊन जाताहेत तर जाऊ द्या- आम्ही ‘गोवा इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल’ करायला समर्थ आहोत,’ असे मी त्यांना स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते, पण त्यांनीही कानाडोळा केला.
गेल्या दहा वर्षांत ‘इफ्फी’ जसाच्या तस्सा राहिला त्याचे एकमेव कारण म्हणजे या काळात इएसजीही तशीच्या तशीच राहिली ती एक इंचभरही पुढे सरकली नाही. उलट पैशांच्या अभावी इएसजीचे नियमित कार्यक्रमही हळूहळू बंद झाले. दहा वर्षांच्या काळात इएसजीचा व्याप किती वाढायला हवा होता ती एक इंचभरही पुढे सरकली नाही. उलट पैशांच्या अभावी इएसजीचे नियमित कार्यक्रमही हळूहळू बंद झाले. दहा वर्षांच्या काळात इएसजीचा व्याप किती वाढायला हवा होता पण पुढे जाण्याऐवजी इएसजी मागे मागे जात राहिली. ज्यांनी इएसजीला जन्माला घातले त्यांनीच तिला निधीविना उपाशी मारले. ‘इएसजी’ हे ‘मनोहारी’ बाळ आहे तरी ते कुपोषित आहे. पायाभूत विकास महामंडळासारखा खुराक इएसजीला कधीच मिळाला नाही, अन्यथा आज गोवा मनोरंजन संस्थाही सरकारी तिजोरीत वर्षाकाठी किमान ३०० कोटी रुपयांची भर टाकताना दिसली असती.
आता दामूबाबनी मनावर घेतलेच आहे तर मी त्यांना काही विधायक सूचना करू इच्छितो. त्यांच्या कारकिर्दीत इएसजीचे भले व्हावे हीच माझी इच्छा आहे. सर्वप्रथम त्यांनी ‘उपाध्यक्ष’ या नात्याने आपले आर्थिक अधिकार किती व कोणते आहेत याची माहिती करून घ्यावी. इएसजीचा विस्तार करण्याच्या दृष्टीने एकूण पाच विभागांत इएसजीची विभागणी करावी. हे पाच विभाग पुढीलप्रमाणे-
१) प्रशासकीय, २) तांत्रिक, ३) महोत्सव, ४) शैक्षणिक व ५) सांस्कृतिक.
इएसजीच्या प्रशासनात सुधारणा घडवणे, आर्थिकदृष्ट्या संस्थेला बळकटी देणे, दैनंदिन कामकाज चालवणे, अर्थपुरवठा करणे, धोरणात्मक निर्णय घेणे इत्यादी प्रमुख जबाबदार्‍या प्रशासकीय विभागाकडे राहतील. तांत्रिक विभागाचे उद्दिष्ट असेल गोव्यात परिपूर्ण फिल्मसिटी उभारणे, कॅमेरा-लाईट्‌स इत्यादी तांत्रिक उपकरणे आणणे व ती व्यावसायिकांना पुरवणे, डबिंग युनिट, एडिटिंग युनिट, प्रोसेसिंग युनिट बसवणे, चित्रपटाशी संबंधित सहउद्योगांना चालना देणे. महोत्सव विभाग हा संपूर्णपणे इफ्फी व तत्सम अन्य महोत्सवांना समर्पित केलेला विभाग असेल. यांचे काम वर्षभर चालूच असेल. चित्रपटसंस्कृती वाढवण्यासाठी काय काय करता येईल त्याची आखणी या विभागातर्फे करण्यात येईल.
चित्रपट संस्कृती बळकट करण्याच्या उद्दिष्टप्राप्तीसाठी सर्वाधिक महत्त्वाचा ठरू शकणारा विभाग म्हणजे शैक्षणिक विभाग. दिग्दर्शन, अभिनय, संगीत, तंत्र यांची सर्वांगीण माहिती देणारी प्रशाला स्थापन करून हजारो विद्यार्थ्यांना त्याचा लाभ मिळवून देता येईल.
चित्रपट ही एक संकीर्ण कला आहे. तो अनेक कलांचा संगम आहे. नाट्य, संगीत, नृत्य, नाद, लय अशा अनेकविध रंगांनी ही कला बहरत जाते. कोणत्याही चित्रपट कथेत कथानकापेक्षा महत्त्वाचा असतो तो पडद्यावर उमटणारा सांस्कृतिक अभिलेख. त्यामुळे इएसजीने सांस्कृतिक कार्यक्रमांशी, विशेषतः लोकसांस्कृतिक कार्यक्रमांशी जवळीक राखली पाहिजे.
इएसजीचा प्रवाह संकुचित न ठेवता वाहता ठेवला तरच तो विस्तारत जाईल. विशेष म्हणजे त्यासाठी राज्याच्या वार्षिक बजेटमध्ये खास तरतूद करण्याची गरज आहे. गेली काही वर्षे गंगाजळी रिकामी झाल्यामुळे इएसजीला कलाकार व कंत्राटदारांची बिलेही फेडणे दुरापास्त झाले होते. ती पाळी भविष्यात येऊ नये हीच प्रार्थना
वार्षिक प्रतिनिधींकडून आलेल्या ‘इफ्फी’बाबतच्या सूचना
सर्वांना तापदायक ठरलेली तिकेटिंग पद्धत पुढील वर्षापासून बंद करा.
ओपनिंग/क्लोजिंग चित्रपटाचे किमान ३ वाढीव शो आयोजित करा.
उद्घाटन व समारोप समारंभात पक्षकार्यकर्त्यांची तसेच खुशमस्कर्‍यांची खोगीरभरती बंद करा.
सलग पाच वर्षे ‘इफ्फी’निमित्त दूरगावाहून येणार्‍या प्रतिनिधींच्या निवास व भोजनाची तयारी.
राज्यभरातील चित्रपटगृहांत ‘इफ्फी’चे सिनेमे. गोवाभर माहोल
इएसजींकडे अर्ध्या-अधिक विभागांचा ताबा.
गोमंतकीयांचे व गोमंतकीयांशी संबंधित चित्रपट दाखवण्यासाठी विशेष सिनेमागृह.
संपूर्ण महोत्सवाचे शेड्युलिंग तथा वेळापत्रक दहा दिवस आधी जाहीर व्हावे.
ग्रामीण कलाकार व लोकसंस्कृतीला इफ्फीत हवे मानाचे दान.
पुन्हा सुरू करा निर्मिती सहाय्य योजना
दिगंबर कामत यांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या कालखंडात चित्रपट निर्मिती सहाय्य योजना मोठ्या गाजावाजात चालू करण्यात आली. ही योजना गेली पाच वर्षे बंदच आहे. कारण काय तर इएसजीकडे पैसा नाही. गेल्या दोन वर्षांत या योजनेला सुधारित स्वरूप देण्याचा प्रयत्न केला. इएसजीचे बजेट बनवताना फिल्म निर्मिती योजनेची तरतूद केली. यातील सहा कोटी रुपये फीचर फिल्मसाठी तर चार कोटी रुपये शॉर्ट फिल्मसाठी राखीव ठेवण्यात आले होते. पण इएसजीच्या पदरात भोपळा सोडाच पण आवळाही पडला नाही. आता तरी सरकारने निधीचे दान योग्य वेळी इएसजीच्या पदरात घालावे. दामू नाईकनी त्यासाठी जबाबदारी स्वीकारावी.
Next articleगोव्यातील लष्कराचे पर्रीकरांना कोडे
माजी मंत्री पांडुरंग राऊत यांचे निधन
मोफत पाणी योजना सुरूच ः काब्राल
विजय सरदेसाई यांना कायदेशीर नोटीस पाठवणार : मुख्यमंत्री
गोव्यातून महाराष्ट्रात बेकायदा मद्य नेल्यास कडक कारवाई


कोल्हापूर : जुनी देवल क्लबची इमारत उतरवली | पुढारी

नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र
होम/महाराष्ट्र/कोल्हापूर/कोल्हापूर : जुनी देवल क्लबची इमारत उतरवली
कोल्हापूर : जुनी देवल क्लबची इमारत उतरवली
कोल्हापूर : पुढारी वृत्तसेवा
भारतातील पहिला संगीत क्लब म्हणून ख्याती असलेल्या व अनेक दिग्गज गायकांच्या संगीत मैफलींचा साक्षीदार असणार्‍या जुन्या देवल क्लबची इमारत उतरवण्यात आली. ही जागा नव्याने विकसित करण्यात येणार असल्याचे देवल क्लबचे अध्यक्ष व्ही. बी. पाटील यांनी सांगितले.
CM Uddhav Thackeray : उद्धव ठाकरे पुन्हा लोकप्रिय मुख्यमंत्री, योगींचे नाव यादीच्या बाहेर
भालजी पेंढारकर, गुंडोपंत वालावलकर, बाबा आळतेकर, किशाबापू पेटकर, जयंतराव देशपांडे, बापूसाहेब तोफखाने आदींनी कोल्हापूरच्या गायन क्षेत्रात योगदान दिले. या इमारतीसाठीची जागा शाहू महाराजांनी देणगी म्हणून दिली होती. 1996 साली या इमारतीच्या बांधकामाला सुरुवात होऊन 1919 मध्ये इमारत पूर्ण झाली. त्या काळात गायन तसेच नाटकांच्या अनेक तालमी या देवल क्लबमध्ये होत. अनेक संगीत मैफलींची साक्षीदार ही इमारत आहे.
श्री क्षेत्र नृसिंहवाडी येथे उद्या कृष्णा पंचगंगा संगमावर पालखीची मिरवणूक
कोल्हापूर : पंचगंगा कामगारांचा दसरा गोड : फरकाची रक्कम खात्यावर जमा
‘कोल्हापूर जिल्ह्यातील औद्योगिक वसाहतींच्या समस्या मार्गी लावू’
गेल्या दहा वर्षांपासूनही इमारत धोकादायक झाली होती. ही इमारत पाडून या जागेवर नवीन तीन मजली इमारत उभारण्याचा निर्णय घेतला आहे. तीन मजल्याच्या या इमारतीत वरच्या मजल्यावर गायनातील दिग्गजांच्या नावे गुरुकुल शिक्षण विभाग सुरू करणार असल्याचे पाटील यांनी सांगितले.
‘बॉस माझी लाडाची’मधून भाग्यश्री लिमये हिचं पुनरागमन
केवळ लग्न झाले म्हणून महिलेचे मूळ निवासस्थान बदलले जाऊ शकत नाही; हायकोर्टाने दिला मोठा निर्णय
डोळ्यांकडे पाहून मृत्यूची भविष्यवाणी करता येणार, संशोधकांचा दावा, ब्रिटिश जर्नलमध्ये माहिती प्रसिद्ध
Sushant Singh Rajput Birth Anniversary : १२ बायोपिक, ३०० कोटींची कंपनी, चंद्रावर जमीन सोडून गेलेला अभिनेता
ICC T20 World Cup 2022 : टी20 वर्ल्ड कपचे वेळापत्रक जाहीर; जाणून घ्या कधी आहे भारत विरुध्द पाकिस्तान सामना
औरंगाबाद : 58 वर्षीय महिलेवर बलात्कार; अत्याचार करून दागिने घेऊन आरोपी पसार
पुणे: सरदार पटेल रुग्णालयाचे दसर्‍याच्या पूर्वसंध्येला ’सीमोल्लंघन’, दोन वर्षानंतर केली मोठी पहिली शस्त्रक्रिया
श्री क्षेत्र नृसिंहवाडी येथे उद्या कृष्णा पंचगंगा संगमावर पालखीची मिरवणूक
व्हॉटस्अपचे सुरक्षेविषयी नवे फिचर; View Once मध्ये स्क्रिनशॉट होणार ब्लॉक
हिंगोली : 30 हजारांची लाच घेताना सरपंच अडकला जाळ्यात
नाशिक / उत्तर महाराष्ट्र


बुद्ध पौर्णिमा शुभेच्छा मराठी | Buddha purnima wishes marathi | buddha jayanti status marathi. - All in Marathi

बुद्ध पौर्णिमा शुभेच्छा मराठी २०२१ / Buddha purnima wishes marathi.
बुद्ध पौर्णिमा शुभेच्छा मराठी २०२१ / Buddha purnima wishes marathi.
भगवान गौतम बुद्ध जयंती शुभेच्छा मराठी / Buddha jayanti wishes marathi.
बुद्ध पौर्णिमा बॅनर मराठी २०२१ / Buddha purnima banner marathi.
बुद्ध पौर्णिमा स्टेटस मराठी २०२१ / Buddha purnima status marathi.
बुद्ध पौर्णिमा मेसेजेस मराठी २०२१ / Buddha purnima messages marathi.
बुद्ध पौर्णिमा संदेश मराठी २०२१ / Buddha purnima sms marathi.
बुद्ध पौर्णिमा फोटो मराठी २०२१ / Buddha purnima images marathi.
नमस्कार मित्रांनो आजच्या आपल्या बुद्ध पौर्णिमा- बुद्ध जयंती शुभेच्छा मराठी या पोस्टमध्ये तुमचे स्वागत आहे .
भगवान बुद्धांचा जन्म पौर्णिमेच्या दिवशी झाल्यामुळेे भगवान गौतम बुद्धांचा जन्मदिवस बुद्ध पौर्णिमा ( बुद्ध जयंती ) म्हणून साजरा करतात.
भगवान बुद्धांचा जन्म वैशाख महिन्याच्या पौर्णिमेला झाला होता. आणि संपूर्ण भारतभरातील बौद्ध अनुयायी हिंदू समाजात मोठ्या उत्साहात साजरे करतात.
जंगलात भटकल्यानंतर आणि कठोर तपश्चर्ये केल्यावर, बोधगया येथे बोधीच्या झाडाच्या खाली आजच्या दिवशी भगवान गौतम बुद्धांना सत्याचे ज्ञान प्राप्त झाले. आणि यानंतर बुद्धांनी ज्ञानाचा प्रकाश जगभर पसरविला.हिंदू धर्मात गौतम बुद्ध यांना भगवान श्री विष्णूचा नववा अवतार मानले जाते.
आजच्या आपल्या बुद्ध पौर्णिमा- बुद्ध जयंती शुभेच्छा मराठी या पोस्टमध्य आम्ही Buddha purnima wishes marathi ,Buddha jayanti wishes marathi,Buddha purnima status marathi,Buddha purnima messages marathi, Buddha purnima in marathi ,Buddha purnima images marathi ,Buddha purnima sms marathi ,Buddha jayanti messages marathi इत्यादी घेऊन आलो आहोत.आम्हाला आशा आहे की, बुद्ध पौर्णिमा संदेश मराठीचा संग्रह आवडला असेल तर तुम्ही तुमच्या व्हाट्सअप्प, फेसबुक, शेरचॅट, इंस्टाग्राम इत्यादि वर share करायला विसरू नका.
भगवान गौतम बुद्ध जयंती शुभेच्छा मराठी / Buddha jayanti wishes marathi.
अवघ्या जगाला शांततेचा संदेश देणारे
दया, क्षमा, शांतीची शिकवण देणारे
विश्व वंदनीय गौतम बुद्ध यांच्या जयंती
बुद्ध पौर्णिमेच्या हार्दिक शुभेच्छा
बुद्ध पौर्णिमा बॅनर मराठी २०२१ / Buddha purnima banner marathi.
बुद्ध विचार आहे, दुराचार नाही
बुद्ध शांती आहे, हिंसा नाही
बुद्ध प्रबुद्ध आहे, युद्ध नाही
बुद्ध शुद्ध आहे, थोतांड नाही
 बुद्ध पौर्णिमेच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा
दुसऱ्यावर अवलंबून राहू नका.
बुद्ध पौर्णिमेच्या हार्दिक शुभेच्छा
बुद्ध पौर्णिमा स्टेटस मराठी २०२१ / Buddha purnima status marathi.
आपल्या अस्तित्वाचे रहस्य म्हणजे
कोणाचीही भीती न बाळगणे.
कधीही कोणाचीही भीती बाळगून राहू नका.
कोणावरही अवलंबून राहू नका.
बुद्ध पौर्णिमेच्या हार्दिक शुभेच्छा
बुद्ध पौर्णिमा मेसेजेस मराठी २०२१ / Buddha purnima messages marathi.
भगवान गौतम बुद्ध यांच्या
बुद्ध पौर्णिमेचा सण आहे
आनंद आणि साधनेने भरलेले घर असो
जो पण येईल तुमच्या मनाजवळ
तो नेहमी आनंदाने भरलेला असो
बुद्ध पौर्णिमा संदेश मराठी २०२१ / Buddha purnima sms marathi.
बुद्ध पौर्णिमेचा हा पूर्ण चंद्र तुमच्या
आयुष्यातले दुःख नाहीसे करून
सुख शांती आणि समाधान
घेऊन येवो हीच आमची प्रार्थना.
मनुष्यच निर्भय पणाने राहू शकतो.
बुद्ध पौर्णिमा फोटो मराठी २०२१ / Buddha purnima images marathi.
बुद्ध पौर्णिमेच्या पवित्र दिवशी
आपणास मन शांती लाभो
प्रेम आणि श्रद्धेचे फुले
तुमच्या मनात नेहमी वाढो..
प्रेम स्वभाव आणि शांती हीच आहे
आजच्या या शुभ दिवशी आम्ही करतो
तुमच्या खुशाली ची आशा…
बुद्ध पौर्णिमेच्या खूप खूप शुभेच्छा.
तुमचा शत्रु जितकी इजा पोहोचवीत नाही
तितकी नकारात्मक विचार देतात.
म्हणून नेहमी सकारात्मक रहा.
बुद्ध पूर्णिमा च्या हार्दिक शुभेच्छा नमो बुद्धाय.
तुम्ही तीच गोष्ट गमावता
ज्या गोष्टीला तुम्ही अधिक
बिलगता अथवा चिकटून राहता.
प्रत्येक गोष्टीचा जसा आरंभ असतो
त्याचप्रमाणे त्याचा शेवटही असतो.
ही गोष्ट तुम्ही नेहमी मनात ठेवली की
तुमच्या मनाला नक्कीच शांतता मिळेल.
आपलं आयुष्य हे दुसऱ्यांच्या आयुष्याशी
तुलना करत राहिल्यास तुम्हाला
कधीच मनःशांती मिळणार नाही.
आपल्याकडे जे आहे त्यामध्ये आनंदी राहा.
एक हजार पोकळ शब्दांपेक्षा एका
चांगल्या शब्दाने मनाला शांंतता मिळते.
त्यामुळे नेहमी चांगलेच बोला.
वाह्यात बोलून शब्द संपदा खर्च करू नका.
एक हजार लढाई जिंकण्यापेक्षा
स्वतःवर विजय मिळवणे हे अधिक
चांगले आहे. कारण स्वतःवर विजय
मिळवला तर सर्व काही जिंकता येते,
कोणीच हिरावून घेऊ शकत नाही.
कोणते काम करून झाले आहे हे
मी कधीच पाहात नाही.
कोणते काम करायचे शिल्लक
आहे याकडेच माझे लक्ष असते.
दुःखाचे मूळ कारण हे आसक्ती आहे.
तुम्ही कोणाशी तरी खूपच जोडले गेले
असता त्यामुळे तुम्हाला दुःख अधिक होते.
पृथ्वी वरील घनदाट वृक्षांच्या
छायेपेक्षा विवेक रुपी वृक्षांची
छाया अधिक शीतल असते.
जे संतापजनक विचारांपासून नेहमी दूर
राहतात त्यांना नेहमीच मानसिक शांती मिळते.
कारण त्यांचे मन शांत असते
विचारांचे काहूर माजलेले नसते.
तुमच्याकडे वेळ आहे असा जेव्हा तुम्ही
विचार करता तीच तुमच्यासाठी सर्वात मोठी
अडचण आहे. कारण वेळ कधी कोणावर
कशी येईल हे कधीच सांगता येत नाही.
त्यामुळे जी वेळ आहे त्याचा
व्यवस्थित उपयोग करून घ्या.
सत्यवाणीच सनातन धर्म आहे
सत्य, सदर्थ आणि सधर्मावर
संत सदैव दृढ असतात.
मी काय केले कधीच
मी काय करू शकतो.
काय सामर्थ्य आहे हे तुम्हाला जर
कळत असेल तर तुम्ही कोणत्याही
दिवशीचे जेवण हे एखाद्याबरोबर
वाटून घेतल्याशिवाय राहू शकत नाही.
एका मेणबत्तीने तुम्ही हजारो मेणबत्ती
उजळू शकता. आनंदाचेही तसेच आहे.
तुम्ही जितका आनंद वाटणार तितका तो
वाढणार. आनंद हा वाटल्याने
कधीच कमी होत नसतो.
भूतकाळ आधीच निघून गेला आहे
तुम्हाला जगण्यासाठी एकच गोष्ट
आहे आणि ती म्हणजे वर्तमानकाळ
नेहमी चांगल्या गोष्टी करण्याचा प्रयत्न करा.
हा प्रयत्न तुम्ही पुन्हा पुन्हा करत राहा,
म्हणजे तुमच्या मनाला शांती
आणि आनंद दोन्ही गोष्टी मिळतील.
ज्याला हेतुपुरस्सर खोटं बोलण्यात
ती व्यक्ती कुठलाही पाप करू शकते.
म्हणून हृद्यात ठरवून घ्यावे की
मी विनोद करतानादेखील असत्य बोलणार नाही.
जीभ ही एखाद्या धारदार सुरीप्रमाणे असते.
पण त्यातून आलेले शब्द हे
घायाळ करतात, रक्ताचा सडा
घालत नाहीत इतकाच फरक आहे.
…………… असेल तर कमेन्ट मधे जरुर टाका आवडल्यास आम्ही जरुर ते या लेखात Update करू…  धन्यवाद
तुम्हाला आवडले असेलच…. जर खरच आवडले असतील तर मग आपल्या मित्र -मैत्रिणी- फॅमिली बरोबर share करायला विसरु नका…….