श्री. विं.चं 'यक्षघर' - श्री. उमेश विनायक कुलकर्णी | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /रंगीबेरंगी /चिनूक्स यांचे रंगीबेरंगी पान /श्री. विं.चं 'यक्षघर' - श्री. उमेश विनायक कुलकर्णी
श्री. विं.चं 'यक्षघर' - श्री. उमेश विनायक कुलकर्णी
कर्‍हाडला सकाळी श्रीनिवास विनायक कुलकर्ण्यांकडे पोहोचलो तेव्हा दहा वाजून गेले होते. ब्रेकफास्टसाठी मंडळी आमच्यासाठी थांबली होती. स्वागत अत्यंत साध्या पद्धतीनं, पण खूप मनापासून केलेलं. ब्रेकफास्टला त्यांच्या पत्नीनं, ललिताकाकूंनी केलेला कणसाचा उपमा खूपच चवदार होता. त्या पाककृतीला त्यांनी एक आत्मीयतेचं बोट लावलं होतं, ज्यामुळे तो अजूनच आत कुठेतरी सुख निर्माण करत होता. आमचं छान जमणार आहे, याची खूण मला ब्रेकफास्टच्या टेबलावरच पटली. मला चटण्या-लोणच्यांमध्ये खूप रस आहे कळल्यावर श्री. विं.चा उत्साह वाढला आणि त्यांनी त्यांच्याकडच्या अगदी ठेवणीतल्या लोणच्यांचे दोन-तीन प्रकार फडताळातून काढून माझ्यासमोर ठेवले. जेवताना एखादी हिरवीगार मिरची किंवा तत्सम झणझणीत काहीतरी खाताना त्यांना माझ्याइतकीच मजा येते, हे कळल्यावर एकाच गावची दोन माणसं भेटल्यावर होतं, तसं काहीसं झालं. जर दोन माणसांच्या खाण्यापिण्याच्या आवडी नेमक्या जुळत असतील, तर त्याचं छान जमतं, असं 'कुणीसं' म्हटलंय. ती थिअरी आमच्या बाबतीत आपसूक खरी ठरली. गेली पाच-सात वर्षं त्यांना निवांत भेटण्याचा मी अधूनमधून प्रयत्न करत होतो, तो योग यावेळीच येणार होता.
अत्यंत साधं घर. बाहेर झाडं, खूप छाटलेली नाहीत. त्यांना वाढू दिलेलं होतं थोडं मोकळेपणानं. त्यांची आई म्हणायची की, जी झाडं आपली आपण आवारात येतात, त्यांना वाढू द्यावं, त्यांची इच्छा आहे आपल्याकडे वाढायची त्यांत दोन पांढरी आणि एक गुलाबी अशी तीन पेरवांची आपोआप आलेली झाडं होती. त्यांच्या मूळगावी, औंदुबरला, त्यांच्या शेतात याच क्रमानं पूर्व - पश्‍चिम ही तीन पेरवांची झाडं होती. ती त्यांच्या वाटेकर्‍यानं तोडून टाकली होती. तुम्ही त्यांच्यावर प्रेम करता म्हणून त्यांनीच पुनर्जन्म घेतला आहे इथे, अशी त्यांच्या आईची धारणा होती. त्या पेरूशेजारीच चिक्कूचं झाड होतं. लिंबाचं होतं. कढीलिंबाची अनेक रोपं होती आणि दारासमोर एका डाळिंबाच्या झाडाला काही छोटी डाळिंबं लटकली होती. त्यांवर पावसाळी ऊन पडलं होतं. डाळिंबी रंग म्हणजे काय, हे शिकवणारा त्यांचा रंग होता. तो रंग पाहून वाटलं की, असे सगळे रंग कळायला हवेत. रंग हा एक अनुभव असतो, तो घ्यायला शिकलं पाहिजे. प्रत्येक रंगाचं स्वतःचं असं जे गुपित आहे, ते आपल्याला कळलं पाहिजे, तरच आपण त्या रंगाच्या जवळ जाऊ शकू. प्रत्येक वेळी, प्रत्येक कोनातून पाहिलं की तो रंग वेगळा भासतो. प्रकाशामुळे रंगाला अस्तित्व मिळतं आणि अंधारामुळे रंगभेद नाहीसे होतात.
मग गप्पा मारायला सुरुवात झाली. खाण्याकडून साहित्याकडे...मग शब्दांच्या नजाकतीकडे...निसर्गाकडे...तऱ्हतऱ्हेच्या रंगीबेरंगी माणसांच्या आठवणींकडे...त्यांच्या श्रद्धांकडे...हातचं काहीही राखून न ठेवता, गोलाकार वळणं घेत आमच्या गप्पांचा देशस्थी फड रंगला. एखाद्या रंगलेल्या गप्पांच्या बैठकीमध्ये एका विषयाकडून दुसऱ्या...तिसऱ्या असं करत जाणाऱ्या विषयांच्या प्रवासाचं चित्र काढायचं झालं तर ते कसं असेल त्याला आकार असेल आज किरमिजी गप्पा झाल्या, असं म्हणता येईल तासन्‌तास चाललेल्या आमच्या गप्पांना समांतर माझ्या मनात अनेक कल्पनांच्या भिंगऱ्या उडत होत्या.
त्यांचं हस्ताक्षर फार सुंदर आहे. बोरूचं वळण त्यांच्या वडिलांनी त्यांना शिकवलं. वरवर पाहिलं तर, त्यांच्या अक्षरातली नजाकत लक्षात येत नाही, पण थोडं लक्षपूर्वक पाहिलं की त्यातली गंमत कळते. चांगलं लिहिता येणं आणि अक्षर सुंदर असणं या दोन भिन्न गोष्टी आहेत. अक्षर सुंदर असणं ही एक गुणकारी, मन शुद्ध करण्याच्या प्रवासातली पायरी आहे. अक्षरावरून माणसाच्या मनामध्ये काय चाललंय हे कळतं, असं म्हणतात. त्या माणसाचा स्वभाव, त्या माणसाची एकाग्रतेची क्षमता अशा गोष्टी अक्षरामधून कळण्याचं कारण काय असावं
श्री. विं.चा प्रवास अतिशय साधा, सरळ वाटणारा, परंतु त्यात अनेक चढउताराचे क्षण. वडील उत्कृष्ट चित्रकार. या सगळ्या सांगली, कर्‍हाड, कोल्हापूर भागात चित्रकलेचं एक अदृष्य वातावरण आहे. इथल्या वांग्यांना जशी एक विशिष्ट चव आहे, तसं या मातीतून, इथल्या पाण्यातून चित्रकलेचे संस्कारही नकळतपणे होत आहेत. याचं दर्शन खूप सुखावह आणि हुरहूर लावणारं आहे. काय नक्की कारण आहे यामागे कुठून हे पाणी जिरतंय कुठून हे पाणी जिरतंय कुठून हातांना वळण लागतंय कुठून हातांना वळण लागतंय डोळ्यांना दिसणार्‍या सामान्य गोष्टी श्री. वि. ज्या नजरेनं, ज्या दृष्टीनं पाहत आहेत, ती कुठून आली आहे डोळ्यांना दिसणार्‍या सामान्य गोष्टी श्री. वि. ज्या नजरेनं, ज्या दृष्टीनं पाहत आहेत, ती कुठून आली आहे त्यांच्या असण्यातून सतत जो मायाळू, सहज, सुंदर अनुभव येतो, तो नक्की कुठे जन्म घेतो, याचा शोध घ्यायला हवा आहे.
त्यांच्या बाबांना खूप वाचायचा, शास्त्रीय संगीताचा, अनेक चांगल्या गोष्टींचा नाद होता. त्यांची रेषा ही कसदार होती. पण संधी असूनही त्यांनी चित्रकार म्हणून कारकीर्द करण्याचा विचार केला नाही. ते म्हणायचे, ’देवानं एक गोष्ट आपल्याला वैशिष्ट्यपूर्ण दिली आहे, तिचा एवढा बाऊ करण्याची गरज नाही, झाडांना कळ्या येतात, त्यांची सुंदर फुलं उमलतात आणि ती कोमेजतात, एखादी गोष्ट आपल्याला थोडी जास्त चांगली जमतीये म्हणून फुशारून जायला पाहिजे, असं नाही, आणि मग त्याच्या मागे लागून, शिकूनबिकून त्याचा व्यवसाय करायला पाहिजे, असंही नाही’. यामध्ये आयुष्य जास्त सहजपणानं घेणं आहे, तो सहजपणा आपल्यामध्ये यायला पाहिजे, असं श्री. विं.ना भेटल्यावर नेहमी वाटत राहिलं आहे. तो सहजपणा प्रत्येकामध्ये असतोच, पण त्यावर एक आवरण आहे कुठलंतरी, ते बाजूला सारून पाहायला हवं की, आतलं आपलं स्वतःचं मूळ रूप काय आहे
लेखकांच्या घरी जाण्याचा मला फारसा अनुभव नाही. पण अनेक कलाकारांच्या घरांमध्ये एक मोठी शोकेस असते आणि तीमध्ये आत, बाहेर, भिंतींवर जागा मिळेल तिथे, प्लॅस्टिकची, काचांची स्मृतिचिन्हं, बक्षिसं, सर्टिफिकिटं, बक्षिसं घेतानाचे फोटो असतात. एकदंर खोलीत त्यांचं स्थान इतकं ठाशीव आणि चेंगरुन टाकणारं असतं की, ती बक्षिसं त्या कलाकारांपर्यंत आपल्याला पोहोचूच देत नाहीत. श्री. विं.चं घर याला अर्थातच अपवाद होतं. घरामध्ये पुस्तकांच्या अनेक थप्प्या होत्या. काचेच्या कपाटांच्या आत जितकी पुस्तकं होती तितकीच किंवा त्याहून जास्त बाहेर होती. ती सगळी पुस्तकं हा त्या खोलीचाच एक भाग होऊन गेली होती. म्हणजे जर ती पुस्तकं तिथे नसती, तर त्या खोलीचं व्यक्तिमत्त्व हरवल्यासारखं झालं असतं. इतक्या पुस्तकांमधल्या एखाद्या पुस्तकाबद्दल बोलणं झालं, तर श्री. विं.ना ते पुस्तक त्या असंख्य पुस्तकांच्या गठ्ठयांमध्ये नेमकं कुठे आहे, हे अचूक ठाऊक होतं. पुस्तकांवर प्रेम असणं, शब्दांविषयी माया असणं या गोष्टी काही बळजबरीनं स्वतःवर लादता येत नाहीत. त्या उपजतच असाव्या लागतात. त्यांच्या घरामध्ये त्या अतिशय स्वाभाविकपणे समोर येत होत्या. त्यात क्लिनिकल व्यवस्थितपणा नव्हता किंवा आपण पुस्तकं कशी व्यवस्थित ठेवतो आणि आपल्याला सगळं कसं जिथल्या तिथं लागतं, याचा मुद्दाम स्वतःला बजावणारा दरारा नव्हता. त्यामुळे फिकट पिवळ्या रंगाच्या त्या खोलीमध्ये एक मोकळेपणा जाणवत होता.
एखादी कथा पहिल्यांदा कधी प्रकाशित झाली, ती कुठे प्रकाशित झाली, त्या लेखकाच्या आधीच्या - नंतरच्या लिखाणाचा प्रवास कसा होता, या आणि अशा अनेक गोष्टींचा कोष श्री. विं.च्या मनामध्ये गूगल क्लिकपेक्षाही वेगानं तयार होता. एखाद्या घटनेच्या किंवा प्रकाशनाच्या सालाविषयी जर कधी बोलताबोलता त्यांच्या मनात संदेह तयार झाला, म्हणजे एखादी कथा १९५० साली प्रकाशित झाली की १९५१ साली, तर ते दुसर्‍या क्षणाला त्या पोतडीतून नेमकं पुस्तक काढत आणि मग ती कथा १९५०मध्येच, म्हणजे त्यांना जे वाटत होतं, त्याच वर्षात प्रकाशित झाली ना, अशी स्वतःसाठी खात्री करून घेत. माझ्यासारख्या अव्यवस्थित माणसाला असं वाटू शकेल की, १९५० साली काय किंवा ५१ साली प्रकाशित झाली काय, त्यानं काय फरक पडतो पण कुठल्याही पद्धतीनं एखादा संदर्भ आपल्या बोलण्यातून अनवधानानंसुद्धा चुकीचा सांगितला जाऊ नये, याकडे त्यांचा नेहमीच कटाक्ष होता .
इतक्या ताकदीच्या लेखकाशी बोलण्याचा मला सराव नसल्यानं मी नेहमीसारखं त्यांना ’व्हेग’ प्रश्‍न विचारत होतो, आणि त्यांनी उत्तर दिल्यानंतर मला जाणवत होतं की, मी मला जे विचारायचं आहे ते नेमकेपणानं विचारत नाहीये. त्यामुळे नकळतपणे मी योग्य शब्द शोधण्याचा प्रयत्न करू लागलो. प्रत्येकाच्या भाषेच्या वापराची एक गंमत असते. प्रत्येकाला आपली स्वतःची भाषा चांगल्या पद्धतीनं वापरण्यासाठी जशी शब्दसंग्रहाची गरज असते, तशीच त्या भाषेची लय सापडण्याचीही गरज असते. ज्यांना ही लय सापडते त्यांचं बोलणं हा एक सांगीतिक अनुभव होऊन जातो. श्री. विं.शी तासन्‌तास गप्पा मारल्यावरही कान दुखायला लागत नाहीत. एक गंभीर राग सोपा हो‍त, शांतपणानं, मिष्किल वळणं घेत, मनमोकळं हसत कानातून आपल्या आत हळूहळू पसरत आहे, असं वाटायला लागतं. त्यामध्ये कुठलीही घाईगडबड नसते. कुठे पोहोचण्याची ईर्षा नसते. थांबल्याचा सल नसतो. पावसाचं पाणी जितक्या सहजपणानं वाट काढत जातं, तसा त्यांच्या शब्दांचा प्रवास कुठेही पाल्हाळिक न होता, निवांत सुखी वळणं घेत खेळकर, गंभीर, मऊ, लयदार होत जातो.
मी त्यांना विचारलं की, तुमच्या मनात एखाद्या लेखाचा आराखडा नेमका कसा तयार होतो आणि तुमच्या लेखामध्ये आढळणारे तुमच्या लहानपणीचे इतके सूक्ष्म बारकावे त्या सगळ्या वातावरणासकट तुम्हांला आठवतात कसे ते म्हणाले की, एखादी गोष्ट पाहिली किंवा जाणवली तर त्या संदर्भातल्या अनेक गोष्टी, घटक एखाद्या पुंजासारखे येऊन त्या गोष्टीला मिळतात. हे कसं होतं, लहानपणाचे प्रसंग, जागा कशा आठवतात, ते सांगता येणार नाही. आठवतं इतकंच. इंदिराबाई संतांनी याचं उत्तर त्यांच्या कवितेतून दिलं आहे - ’आले मी कुठून कशी... आले मी हेच फक्त’.
श्री. विंच्या घराच्या वरच्या मजल्यावर जाण्यासाठी एक छान जिना आहे. जिन्याशेजारी इंदिराबाईंचा एक मोठा, सुरेख फोटो आहे. त्या फोटोसमोर उभं राहिलं की, या घराच्या अवकाशात त्यांच्या कवितेतलं अवकाश विरघळलं असल्याचा भास होतो. अर्ध्या जिन्यापाशी एक खिडकी आहे. विशिष्ट वेळी त्या खिडकीतून एक प्रकाश येतो आणि तो पायर्‍यांवर पसरतो. त्या दिवशी तो प्रकाश आणि त्या पायऱ्या यांमधे काहीतरी जादुई असल्याचं वाटत होत. त्या प्रकाशात खिडकीशी टांगलेलं एक सुगरणीचं घरटं होत. त्यांनी सांगितलं की, असं सुगरणीचं घरटं घरात बाधलं तर सापविंचू घरात येत नाहीत, असा एक संकेत आहे. मला अनेक वर्षं या अशा संकेतांबद्दल एक विशेष कुतूहल आहे. म्हणजे लहानपणी आजी किर्तनाला गेली आणि तिला उशीर व्हायला लागला, तर आई फुलपात्र उंबर्‍यात पालथं घालत असे. म्हणजे तसं केल्यानं आपलं माणूस लवकर घरी परत येतं, असा आमच्याकडे एक संकेत होता. त्याच्या खरेखोटेपणापेक्षा या संकेतांच्या निमित्तानं माणसाच्या मनानं किती विविधरंगी विभ्रम स्वतःच्या करमणुकीसाठी तयार केले आहेत, याचं मला आश्‍चर्य वाटत आलं आहे. त्यांनी सांगितलेला अजून एक संकेत. त्यांची आई म्हणत असे की, निजलेल्या माणसाला, विशेषतः स्त्रीला, ओलांडून गेलं, तर जी व्यक्ती ओलांडून गेली आहे, तिच्यासारखं अपत्य त्या स्त्रीला होतं किंवा एखाद्या स्त्रीनं जर पोलकं उलट बाजू वर करून घातलं, तर तिचा पती बाहेरगावी गेला आहे, असा एक संकेत.
श्री. विं.शी गप्पा मारताना आपण काळाच्या एका मोठ्ठ्या झोपाळ्यावर बसून झोके घेत असल्याचं जाणवत होतं. आपल्या आजूबाजूच्या कितीतरी गोष्टी सतत बदलत राहतात. वाडे पडून इमारती उभ्या राहतात. नात्यांचे पोत बदलतात. कुठेतरी आयटी पार्क उभा राहतो. त्याचवेळी कुंभमेळा सुरू असतो, खाप पंचायत भरलेली असते. बोरू आणि उत्तम हस्ताक्षर थोड्याच वर्षांत पुराणकालीन वाटू लागतील, अशी लहान मुलांच्या हातातले वाढते मोबाईल पाहून खात्री पटते. पुस्तकाची पानं आता आम्ही आमच्या आयपॅडवर सटाकसटाक करत उलटवू शकतो. एकाच वेळी अनेक काळांत राहत असल्याचा अनुभव घ्यायला पुण्यापासून दूर जावं लागत नाही. घरामध्येच सकाळी वेगळा काळ आणि रात्री वेगळा काळ असा पडताळा सर्रास येतो. मग या सगळ्या उलथापालथीमध्येही मला ’तळ्याकाठी संध्याकाळी' वाचताना किंवा ’सुसरींचे दिवस’ वाचताना नक्की काय मिळत असतं आपण जगत असतो एका काळात, पण तो काळही अनेक काळांचा मिळून एकत्रितपणे बनलेला असतो. आपल्या मनातही अनेक काळ एकाच वेळी चालू असतात. मग या इथे असणं, या भवतालाशी याक्षणी एकरूप होणं, म्हणजे काय, याचा अदमास ’डोहापलीकडे’सारखा लेख वाचताना मला लागत असतो का
आपल्या नकळत आपण काही कलाकृतींकडे ओढले जात असतो. आपल्याला जगताना ज्या जाणिवा होतात, त्या अनेकदा स्पष्टपणे आपल्यासमोर येत नाहीत. त्यांचे पॅटर्न अंधूक स्वप्नांसारखे आपल्या मनाभोवती तरळत असतात. त्यांना ठोस रूप दिलं, त्यांविषयी सांगायला गेलं की, ते विरून जातात. मग या कलाकृती जेव्हा आपल्या आयुष्यात येतात, तेव्हा अचानक असा साक्षात्कार होतो की, आपल्या जाणिवांचं रूप हे कुणालातरी सापडलं आहे आणि त्यांनी ते लीलया मूर्त केलं आहे. इतकंच नव्हे, तर आपल्याला जाणवलेल्या अनुभवाच्या खोल गाभ्यापासून आपल्याला न जाणवलेले, त्याच्या आजूबाजूला असलेले अनेक अवकाश या कलाकृतीनं दृष्यमान केले आहेत. श्री. विं.च्या लेखांनी अशा अनेक खोल जाणिवांना आकार दिला आहे. अगदी रोजच्या जगण्यातल्या गोष्टींकडे इतक्या ताजेपणानं आणि गंभीर खेळकरपणानं पाहतापाहता, त्यांच्या अंतरंगातील आध्यात्मिक गुढतेचा कॅनव्हास हळूहळू दिसू लागतो आणि एक हुरहूर लावणारा अस्वस्थ ओला शांतपणा मनामध्ये झिरपू लागतो.
आपण श्री. विं.ना भेटायला त्यांच्या घरी जातो आणि मग गप्पा मारायला लागलो की, ते आपल्याला त्यांच्या एका रंगीत माजघरात घेऊन जातात. त्यात त्यांच्याबरोबर इंदिराबाई, श्री. पु. बसलेले असतात. दुर्गाबाई, शांताबाई असतात. विंदा, तेंडुलकर, आरती प्रभू, जी.ए. असतात. आपला ज्यांच्याज्यांच्याशी संवाद व्हावा, अशी आपली इच्छा असते, ती सगळी मांदीयाळी त्यांच्या या रंगीत माजघरात नेहमी गप्पागोष्टींमध्ये मग्न असते. मग ते आपली त्यांच्याशी प्रेमानं ओळख करुन देतात. कधीकधी ही ओळख करून देताना त्यांच्या ओठांवर एक निष्कपट, मिश्किल हसू उमटतं, पण त्यामध्ये कधीही कणभरही विष नसतं. ते आपली ओळख नुकत्याच चोच उघडलेल्या नातवांसारखी करून देत नाहीत, तर ते त्यांच्या नातवंडांची ओळखही आपण आपल्या मित्राची ओळख करून द्यावी, तशी देतात. वयानं अथवा मानानं छोट्या किंवा मोठ्या अशा प्रत्येक माणसाची ते एक स्वतंत्र व्यक्ती म्हणून ओळख करून देतात. तो एक निव्वळ उपचार नसतो कारण प्रत्येकाच्या असण्यातलं काहीतरी ’युनिकपण’ त्यांनी टिपलेलं असतं. यांतली अनेक लेखक - कवीमंडळी त्यांच्याकडे एकदोन नव्हे, तर आठआठ, दहादहा दिवस अनेकदा येऊन राहिली आहेत. या सगळ्या मंडळींविषयी, त्यांच्या साहित्याविषयी बोलताना श्री. वि., त्यांच्या मनामध्ये जे आपुलकीचे धागे आहेत, त्यांच्या उभ्याआडव्या टाक्यांनी विणलेल्या या काळाच्या पोताचं वस्त्र आपल्यावर एखाद्या शालीसारखं पांघरत असतात. त्याची ऊब त्यांच्याबरोबर असताना आणि नसतानाही आपल्याला जाणवत राहते.
वाङ्मयक्षेत्रातील कवीमंडळींशी त्यांचा विशेष स्नेह होता. शांताबाई, बोरकर, पाडगावकर यांचा अनेकदा श्री. विं.कडे मुक्काम असे. अशा एखाद्या मुक्कामाची एखादी ध्वनिचित्रफीत कुणी केली असती आणि ती आपल्याला पाहायला मिळाली असती तर किती मजा आली असती पण कदाचित बरंच झालं, अशा ध्वनिचित्रफितींमध्ये ते क्षण बंदिस्त झाले नाहीत ते. ते अनेक क्षण श्री. विं.च्या मनामध्ये तितकेच ताजे आहेत आणि त्यांनी ज्यांनाज्यांना ते सांगितले असतील, त्यांच्या मनाच्या कोपर्‍यात ते नक्की रुजले असतील. असं होत होत ते काळाच्या कुठल्यातरी कलेक्टिव्ह सबकॉन्शसचा भाग होतील आणि मग विरून जातील. नंतर त्यांचे तपशील गळून पडतील आणि फक्त संवेदनांचे पोत जिवंत राहतील.
’शब्दांवर जीव लावणारा माणूस’ असं म्हटलं तर आपल्यासमोर कोणती व्यक्ती येते कवितांवर प्रेम असणं वेगळं आणि आपणच एक कविता होणं वेगळं. सुनीताबाईंनी त्यांचं एक पुस्तक कवितांना अर्पण केलं आहे. त्यांना ‘तुम्ही हे पुस्तक कवितांना अर्पण केलंत, पण त्या कवितांपर्यंत ते पोहोचणार कसं कवितांवर प्रेम असणं वेगळं आणि आपणच एक कविता होणं वेगळं. सुनीताबाईंनी त्यांचं एक पुस्तक कवितांना अर्पण केलं आहे. त्यांना ‘तुम्ही हे पुस्तक कवितांना अर्पण केलंत, पण त्या कवितांपर्यंत ते पोहोचणार कसं’, असं खट्याळपणे विचारणार्‍या श्री. विं.च्या आत शेकडो कविता फुलपाखरांसारख्या बागडत असतात. यावेळी प्रवासात इतक्या कवींच्या इतक्या वेगवेगळ्या बाजाच्या कविता त्यांनी ऐकवल्या की मी थक्क होऊन गेलो. इतक्या कविता मुखोद्गत असणार्‍या पहिल्याच माणसाला मी भेटलो होतो. एखाद्या कवीचं नाव बोलण्यात निघालं की, सहजपणानं त्या कवीची त्यांची आवडती कविता ते म्हणू लागत. एक झाली की दुसरी, मग तिसरी...आपल्या स्वतःच्या कविता पाठ म्हणणारे खूप असतात, पण इतर अनेक कवींच्या कविता इतक्या प्रेमानं, इतक्या उत्स्फूर्त सहजपणे म्हणणार्‍या श्री. विं.च्या मनाच्या दर्शनानं मला भूल पडल्यासारखं झालं.
तशी श्री. विं.च्या लिखाणाची सुरुवात कवितेतूनच झाली. त्यांनी जवळजवळ दोनशेच्या आसपास कविता केल्या आहेत.
'किती हरवल्या जिवलग गोष्टी
मृगजळातल्या यक्षघराला होती इथुनिच वाट' यासारखी भारावून टाकणारी कविता त्यांचे मित्र शांताराम रामचंद्र शिंदे यांनी वाचली. ते श्री. विं.ना म्हणाले की, या कवितेत तुम्हांला जो अर्थ अभिप्रेत आहे, तो तुम्ही गद्यात लिहून काढा, ’किती हरवल्या जिवलग गोष्टी’ या कोणत्या गोष्टी आहेत, हे कवितेतून कळत नाही, तुम्ही तुमचं व्यक्त होण्याचं माध्यम बदला, तुम्ही ललित लिहा. श्री. विं.ना जाणवलं की, त्यांचा अनुभव कवितेतून पूर्णांशानं पोहोचत नाहीये आणि मग त्यांनी ललितस्वरूपात लिखाण करायला सुरुवात केली. ही गोष्ट त्यांच्याकडून ऐकल्यावर मला थोडंसं भंजाळल्यासारखं झालं. मला उद्या कुणी कितीही मोठ्या माणसानं असं सांगितलं असतं की, तुझ्या प्रकटनाचं माध्यम बदल, तर मी ते किती सकारात्मक पद्धतीनं घेऊ शकलो असतो या प्रकारचा विश्‍वास टाकण्याची क्षमता माझ्यामधून कधी नाहीशी झाली या प्रकारचा विश्‍वास टाकण्याची क्षमता माझ्यामधून कधी नाहीशी झाली
सोपं असलं की सोपं होता येतं. असण्यात सहजता, हलकेपणा असला तरच इतकं सहजस्वाभाविक लिहिता येतं. अवकाश मोकळं असलं तरच त्यात काही भरता येतं, हे कळतं पण वळत नाही. आपल्या कलाकृतीबद्दल आपुलकी असणं ही स्वाभाविक गोष्ट आहे, पण तिच्याकडे एका पर्स्पेक्टिव्हनं पाहता येणं ही अत्ंयत महत्त्वाची आणि आवश्यक गोष्ट आहे, याची जाणीव मला झाली. तशीच गोष्ट कर्‍हाडमध्ये राहण्याबद्दलची. नोकरीच्या निमित्तानं कर्‍हाड सोडून जावं लागत असताना यशवंतराव चव्हाणांनी त्यांना सांगितलं की, तुम्ही कर्‍हाड सोडून कुठेही जायचं नाही. श्री. विं.नी त्यांच्या सूचनेचा मान राखला आणि कर्‍हाड सोडून ते गेले नाहीत. माझ्या पिढीच्या माणसाला या गोष्टीचं काय करायचं, तिला कसं समजून घ्यायचं, हेच कदाचित कळणार नाही. माणसांवर, दगडधोंड्यांवर, झाडांवर, पक्ष्यांवर असा विश्‍वास ठेवण्याची, त्यांना सहजपणानं आपल्यात सामावून घेण्याची ही जादू मला जमली तर काय मज्जा येईल.
प्रत्येकच काळात सर्व प्रकारचे कलाकार असतात. आपण कुठल्या प्रकारचे आहोत, याची स्वतःशी खरी ओळख पटण्यासाठी बराच काळ जावा लागतो. आपल्या क्षमता पडताळून पाहण्यासाठी वेळ आणि संधी उपलब्ध व्हाव्या लागतात. त्यासाठी बरंच पाणी भरावं लागतं, आणि एवढं करूनही आजच्या काळात ते कळतंच असं नाही. अनेक कलाबाह्य पॅरामीटर्स आपल्या निर्मितिऊर्जेवर नियत्रंण आणण्याचा प्रयत्न करत असतात. पण या सगळ्या गोंधळातून ही ओळख पटली की, मग उगीच निरर्थक झगडा उरत नाही. वेगळ्या भलत्याच अपेक्षांनी आपण स्वतःवर वजन ठेवत नाही, आणि आपल्याला मिळालेल्या एका तेजस्वी टॉर्चनं आपल्या गुहेतल्या अंधारातल्या सूक्ष्म जागा आपण संयमानं पाहायला लागतो.
‘डोह’ या श्री. विं.च्या पहिल्या पुस्तकाच्या प्रकाशनाला पुढच्या वर्षी पन्नास वर्ष पूर्ण होणार आहेत आणि पुढच्या वर्षीच त्यांच्या लेखाचं नवं पुस्तक निघणार आहे. हा त्यांचा पाचवा लेखसंग्रह आहे. ते म्हणाले की, साधारण दहा वर्षांत त्यांचं एक पुस्तक निघतं. हा त्यांच्या कलाप्रवृत्तीला मानवणारा, त्यांनी स्वीकारलेला किंवा ठरवलेला वेग आहे. आपण स्वतः ठरवलेल्या निकषांवर आपली कलावस्तू जोखून पाहिल्यानंतरच ती खुली करण्याचा निर्णय आणि स्वातंत्र्य त्यांनी त्यांच्याकडे राखून ठेवलं आहे. ही जशी एका काळाची व्हॅल्यू आहे, तशीच ती एका विशिष्ट दृष्टीच्या एका विशिष्ट कार्यपद्धतीची व्हॅल्यू आहे. ती पाहताना मला स्तिमित व्हायला होतं. आज मी ज्या क्षेत्रात काम करतो, त्या क्षेत्रात ही व्हॅल्यू कुठल्यातरी परग्रहावरची वाटावी इतकी दुर्मिळ आहे.
हे सगळं माझ्यापर्यंत पोहोचत होतं याचं कारण त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात एक सौम्य ’मॅटर ऑफ फॅक्टनेस’ आहे. त्यात जुन्या सुवर्णकाळाचे भावूक उमाळे नाहीत, आणि त्याचवेळी सैनिकी रोखठोकपणाही नाही. त्यावेळी किती चांगलं होतं आणि आता किती वाईट आहे, असं सिनिकल सरधोपट जजमेंट नाही. ‘अमूक एक गोष्ट व्हायला पाहिजे होती, ती झाली नाही, असं म्हणण्याला काही अर्थ नाही’, हे निश्‍चितपणानं, विनातक्रार, कुठलीही कटुता न बाळगता आज ते म्हणू शकतात. त्यांच्याकडे पाहताना, त्यांच्याशी बोलताना, घोमळ्यात राहूनही बाहेरून तो पाहता येण्याचं हे इंगित त्यांना सापडलंय, असं वाटत राहतं. अनेकदा कलाकार आणि कलाकृती यांचा मेळ बसत नाही. तो बसवण्याच्या फंदातही शहाण्या माणसानं पडू नये, असं म्हटलं जातं. कुठलीही कलाकृती ही अर्थातच त्या कलाकाराच्या त्या वेळच्या जगण्याच्या भानातून तयार झालेल्या अनेक गोष्टींमधली एक गोष्ट असते. त्यामुळे त्याचं ’हा सूर्य आणि हा जयद्रथ’ असं नातं पडताळून पाहण्याचा प्रयत्न बहुतेक वेळा व्यर्थ असतो. पण तरीही श्री.विं.ना भेटल्यावर त्यांच्या लेखांचं आणि त्यांच्या असण्याचं अद्वैत अतिशय नेमकेपणानं प्रकट झालं, आणि त्यामुळे एकप्रकारचं आश्वासक सुख वाटत राहिलं.
त्यांच्याबरोबर त्यांच्या गावाला, औदुंबरला गेलो, आणि त्याचं प्रत्येक घराशी असलेलं नातं पाहून मी थक्क झालो. प्रत्येक घरामध्ये किती माणसं आहेत, त्यांच्या आयुष्यामध्ये काय घडलं, काय अडचणी होत्या, इथपासून त्यांची मुलं आता काय करतात या सगळ्यांची एक साखळी त्यांच्या मनामध्ये सतत चालू असते. अशा पद्धतीनं माणसांशी, भवतालाशी, घराच्या भिंतींशी, खिडकीबाहेरच्या झाडाशी, स्वयंपाकघरातल्या खाण्याच्या पदार्थांशी, कपाटातल्या आरशाशी नातं जोडण्याची जादू त्यांना आणि त्यांच्या शब्दांना साधली आहे.
आता जी माणसं ऐंशी वर्षांच्या आसपास आहेत, त्यांच्यातल्या ऊर्जास्रोताचं रहस्य मला अजूनतरी उलगडलेलं नाही. त्यांच्या लहानपणी भारतात वेगळं पाणी पीत असले पाहिजेत, असं मला नेहमी वाटत आलं आहे. श्री. वि.ही त्याला अपवाद नव्हतेच. आम्ही अथक बोलत होतो. म्हणजे मी प्रश्‍न विचारत होतो आणि ते वेगळीवेगळी रंगीत खेळणी आम्हांला खेळायला देत होते आणि खेळण्यांची किल्ली नक्की कुठे आहे हेही सांगत होते. ते आमच्याबरोबर डोहापलीकडे होडीतून आले. नंतर चालत आम्ही पलीकडे देवळापर्यंत गेलो, मग तिथल्या त्यांच्या आप्तांना भेटलो. दिवसभर हे इकडून तिकडे जाणं चालूच होतं. तरी आम्ही जेव्हा आम्हांलाच मधली सुट्टी हवी असायची, तेव्हा त्यांना विचारायचो की, तुम्हांला विश्रांती घ्यायची असेल, तर आपण थोडा विराम घेऊ. तर ते तत्परतेनं म्हणायचे की, मी तयार आहे, तुम्हांलाच विश्रांती घ्यायची असेल तर जरूर घ्या. या त्यांच्या उत्साहानं आम्हांला पुरतं लाजवलं, पण त्याचबरोबर एक नवं चैतन्यही दिलं.
सकाळी डोहापलीकडे जाताना होडीच्या टोकाशी पांढरा लाकडी घोडा होता आणि त्या घोड्याच्या कानांना पकडून एक छोटा चिमुरडा वारा खात उभा होता. श्री. वि. होडीच्या दुसर्‍या बाजूला बसले होते आणि त्या मुलाकडे पाहत होते. मी एकाच वेळी त्यांच्या लेखाचा भाग होतो आणि त्याचा प्रेक्षकही होतो. सिनेमा पाहतापाहता आपणच त्या सिनेमात एक पात्र म्हणून प्रवेश केल्यासारखं मला वाटत होतं. आमच्या औंदुबरच्या निवासात तिथे आता नसलेल्या पाचशे वर्षं जुन्या वडाच्या झाडाच्या पानांच न ऐकू येणारं पार्श्‍वसंगीत होतं. काहीच वर्षांपूर्वी हा पाचशे वर्ष जुना वृक्ष कोसळला. पण श्री. विं.च्या कर्‍हाडमधल्या घरामध्ये अजूनही त्याचा नाद त्यांनाच नाही, तर त्यांच्यामार्फत आम्हांलाही ऐकू येत होता. एखाद्या झाडाचं आपल्या आयुष्यात इतकं महत्त्व असू शकतं, याची जाणीव मला होत होती. त्यांच्या लेखांमध्ये तर या वृक्षाचे उल्लेख आहेतच, पण त्याहीपेक्षा गहिरं त्यांचं आणि औदुंबर या गावाचं या वृक्षाशी नातं होतं. याच वृक्षाखाली तिथली अनेक साहित्य समेलनं भरली. या वृक्षाच्या दर्शनानं गावाचा प्रत्येक दिवस सुरू झाला आणि संपला. तो वृक्ष त्या गावातला कॉन्स्ट्न्ट होता. आपल्या जगण्यामध्ये असा कुठला कॉन्स्ट्न्ट आहे, हा एक नवाच अस्वस्थ प्रश्‍न यामुळे मनात आला, पण ते अलाहिदा. तो वृक्ष कोसळण्याआधी काही दिवस विशिष्ट असा करकर आवाज करत होता. जणू आपल्या निर्वाणाची सूचना तो पक्ष्यांना, वार्‍याला, घरांना, माणसांना, अख्ख्या गावाला देत होता. आणि एके दिवशी तो कोसळला. त्या घटनेच्या जाणिवेनं आणि त्यातील क्षतीच्या परिमाणानं मला एकदम ओकंबोकं वाटू लागलं. आपल्या शरीरातीलच एखादा अवयव निखळून पडावा तसं काहीतरी वाटायला लागलं. एका कधीही न पाहिलेल्या वृक्षाच्या नसण्याची जाणीव इतका खोल, न पुसता येणारा परिणाम करू शकली, कारण श्री. विं.नी मला ते आता प्रत्यक्षात नसलेलं झाडं 'दाखवलं'.
हे झाडच नाही, तर त्यांनी त्यांच्या लेखातून सजीव गोष्टींबरोबरच अनेक जड गोष्टींनाही जिवंत केलं. त्यांनी सहजसाध्या गोष्टीतून गूढ अशा खोल जाणिवेचा मार्ग खुला केला. ही जाणीव पाण्यासारखी पारदर्शक आहे. तिच्यात काळ ओलांडणारं एक अमूर्त, जलरंगाचं चित्र रंगवलेलं आहे. तिच्यात एक खोल वेदना आहे, पण आक्रंदन नाही. तिच्या डोळ्यांत लयबद्ध, पाणीदार संगीत आहे. ही जाणीव वर्षानुवर्षं मनात आत झिरपत राहिली आहे. हे झिरपत जाणं फार महत्त्वाचं आहे. ओझू या जपानी दिग्दर्शकाचे सिनेमे पाहण्यासारखाच हा एक अस्सल अनुभव आहे. ओझूच्या सिनेमात कॅमेरा हलत नाही. तो स्थिर असतो. कॅमेर्‍यासमोरची पात्रं हलतात. खूप गंभीर, हृदयद्रावक प्रसंगसुद्धा साधेपणानं, फारसा आरडाओरडा न करता सादर केले जातात. प्रत्येक चित्रपटाची कथासुद्धा त्याच्या इतर चित्रपटांपेक्षा फार वेगळी नसते. एक घर, त्यातील वडील, लग्नाचं वय उलटून जात असलेली मुलगी, माणसामाणसांचे नातेसंबंध, त्यातली मुलायम खेच आणि काळाचं अपरिहार्यपणे पुढे जात राहणं... चित्रपटाचा अनुभव कथेच्या पलीकडे जातो तो त्या प्रसंगांची लय ज्या पद्धतीनं साधली जाते त्यातून. त्या साधेपणातून, त्यातील भाषेच्या उच्चारातून तयार होणार्‍या ध्वनीतून, प्रत्येक शॉटच्या कॉम्पोझिशनमधून, प्रतिमेमध्ये केलेल्या वस्तूंच्या विशिष्ट मांडणीतून आणि या सर्वांना एकत्र घेऊन केलेल्या, आपसूक वाटेल अशा लयीतून एक आध्यात्मिक म्हणता येईल असा निष्कलंक, निष्कपट, कुठल्याही भडक रंगाचे गालबोट न लागलेला सच्छील, अनुभूतीकडे पोहोचू पाहणारा निर्लेप, नितळ, पारदर्शक प्रत्यय माझ्या मनामध्ये उमलतो.
श्री. विं.च्या अनेक लेखांतून मला स्वतःला अशा स्वरूपाचा प्रत्यय पुनःपुन्हा येत असतो. ’डोहापलीकडे’ मी अनेक वर्षं वाचत आलो आहे आणि तरीही त्याचं गारूड संपलेलं नाही. संपणारही नाही. त्याचा अनुभव पहाटेच्या वेळी एखाद्या शांत नदीमध्ये नावेतून सावकाशपणे किनार्‍यावरच्या झाडांचे आकार, पोत, हिरव्या रंगाच्या विविध छटा, पक्ष्याच्या झेप घेण्याच्या क्षणीच्या भावमुद्रा, मधूनच येणार्‍या बोचर्‍या वार्‍याची झुळूक, अचानक क्षणभर दिसला न दिसलेला काजवा आणि आकाशातील ढगांचे पाण्यावर ओघळत जाणारे डोळे पाहत आपण बाहेरुन आत चाललो आहोत, असा आहे.
पूर्वप्रसिद्धी - 'माहेर' (दिवाळी - २०१४)
हा लेख मायबोली.कॉमवर पुनर्मुद्रित करण्यास अनुमती दिल्याबद्दल श्री. उमेश विनायक कुलकर्णी व श्रीमती सुजाता देशमुख (संपादक, 'माहेर') यांचे मनःपूर्वक आभार.
चिनूक्स यांचे रंगीबेरंगी पान
छान लेख.. आधी वाचला होता तरी
छान लेख.. आधी वाचला होता तरी परत वाचावासा वाटला.
श्रीनिवास विनायक कुलकर्णी ह्यांचे काही ललित लेख मी वाचले आहेत आणि खूप आवडले होते.
तुला जर कणसाचा उपमा माहिती असेल तर पाककृती देशील का किंवा एक फक्त कसा करायचा ते सांगशील का
आणि ते उलटे झाम्पर घातले की नवरा घरात नाही हा संकेत सहीच आहे.
वा, मंत्रमुग्ध करणारा लेख
वा, मंत्रमुग्ध करणारा लेख आहे ह्या उबदार, दर्दी लेखकाबद्दल इतक्या जणांनी मनापासून लिहिलंय आणि ते सगळं वेगवेगळं वेगवेगळ्या वेळी वेगवेगळ्या लोकांकडून लिहिलं जाऊनही तंतोतंत जुळतं, म्हणजे तो माणूस किती निखळ उमदा असावा ते कळतं. उमेश कुलर्णींनीही खुपच अप्रतिम चितारलंय श्रीनिवास कुलकर्णींना.
शेअर केल्याबद्दल थँक्स चिन्मय
सगळ्या आजुबाजूच्या गदारोळात ओअ‍ॅसिस सापडल्यासारखं वाटत गेलं वाचताना.
 तुला प्रश्न पडावेत असे कैक छान छान मुद्दे आहेत लेखात. पण तू अगदी टोकाचा वेचक निघालास.
सगळ्या आजुबाजूच्या गदारोळात ओअ‍ॅसिस सापडल्यासारखं वाटत गेलं वाचताना.>>अगदी १००० टक्के खरे
वेचक ह्यासाठी कि त्यांनी हे लेखन अलवार तरल केले आहे.
श्री वि कुलकर्णी माझ्या
श्री वि कुलकर्णी माझ्या सार्वकालिक आवडत्या लेखकांपैकी एक, त्यामुळे लेख माहेर मधे वाचला होता त्याच उत्साहाने परत इथे वाचला. सुरेख जमलाय.
श्री वि माझेही अत्यंत आवडते
श्री वि माझेही अत्यंत आवडते लेखक..
काय सुरेख लेख लिहिला आहे
काय सुरेख लेख लिहिला आहे परत परत वाचावा असा
उमेश इतकं कधी ’बोलेल’ असं वाटत नाही. त्याची व्यक्त होण्याची माध्यमं वेगळी आहेत. लेखन हे त्यातलं एक सशक्त माध्यम. त्याला त्याच्या आवडत्या लेखकाबद्दल लिहितं केल्याबद्दल धन्यवाद. He truly adores him असं वाटतं.
गेल्या वर्षी ’रिंगण’मध्ये उमेशनेच श्री. विं.च्या कथांचं अभिवाचन आयोजित केलं होतं. कथा ऐकताना आम्ही श्रोते भारावून गेलो होतो. अभिवाचनाला खुद्द श्री. वि.ही आले होते. नंतर काही लोकांनी त्यांना प्रश्न विचारले, त्याबद्दल त्यांनी इतक्या ’कूलली’ उत्तरं दिली होती. वर उमेशने लिहिलं आहे तोच तो ’सौम्य मॅटर ऑफ फॅक्टनेस’. कमाल माणूस. कमाल लेखन.
चिनुक्स ,अतिशय सुंदर लिहिलं
चिनुक्स ,अतिशय सुंदर लिहिलं आहे
इतका मोठा, तरी इतका निर्व्याज प्रतिभावंत.
काय सुरेख लिहिलं आहे. थँक्यु
काय सुरेख लिहिलं आहे. थँक्यु फॉर शेअरिंग.
आपल्यात खरोखर इतका 'रुटेडनेस' नाही असं मला बर्‍याचदा वाटत राहतं अलिकडे.
सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे आपल्या जगण्यात आणि मनात इतका अवकाशच उरलेला नाही. स्पेस, स्पेस असं म्हणत असताना काहीतरी निसटून जातय जगण्यातून.
माणसांवर, दगडधोंड्यांवर, झाडांवर, पक्ष्यांवर असा विश्‍वास ठेवण्याची, त्यांना सहजपणानं आपल्यात सामावून घेण्याची ही जादू मला जमली तर काय मज्जा येईल. >>
तो वृक्ष त्या गावातला कॉन्स्ट्न्ट होता. आपल्या जगण्यामध्ये असा कुठला कॉन्स्ट्न्ट आहे, हा एक नवाच अस्वस्थ प्रश्‍न यामुळे मनात आला>>
आता जी माणसं ऐंशी वर्षांच्या आसपास आहेत, त्यांच्यातल्या ऊर्जास्रोताचं रहस्य मला अजूनतरी उलगडलेलं नाही>>
काय सुंदर लिहिलंय... अगदी
काय सुंदर लिहिलंय... अगदी मंत्रमुग्ध झाले मी.
आवडला लेख धन्यवाद चिनूक्स
काही वेळा अती भाबडेपणाकडे झुकणारे लिहित असले तरी आवडते लेखक आहेत हे ही
"आपण स्वतः ठरवलेल्या निकषांवर आपली कलावस्तू जोखून पाहिल्यानंतरच ती खुली करण्याचा निर्णय आणि स्वातंत्र्य त्यांनी त्यांच्याकडे राखून ठेवलं आहे. ही जशी एका काळाची व्हॅल्यू आहे, तशीच ती एका विशिष्ट दृष्टीच्या एका विशिष्ट कार्यपद्धतीची व्हॅल्यू आहे." हे खूप भावले.
चिंतन मनन न करता अभिव्यक्त होण्याच्या ह्या काळात फार फार दुर्मीळ आहे हा पवित्रा
खूप सुंदर लेख. आधी वाचला
खूप सुंदर लेख. आधी वाचला होता. मला अंधुकसं आठवतंय की या लेखाबरोबर श्री.वि.ंच्या घराच्या व्हरान्डा इ. बाहेरील भागाचा एक फार सुंदर फोटोही होता.
रैना, +१ शहाणी असून snob
शहाणी असून snob नसलेली माणसं फारच दुर्लभ असतात
हा नितांतसुंदर लेख मला तरी
हा नितांतसुंदर लेख मला तरी एका दमात वाचता आला नाही... निवांत वाचताना हळूहळू अनेक गोष्टी आत झिरपू द्याव्यात अशा अनुभूतिचा हा लेख गद्य का काव्य अशा तरल सीमारेषेवरचा आहे ...
यातील मला आवडलेल्या वाक्यांना एकत्रित करुन परत वाचण्याचा माझा एक वेडा प्रयत्न ...
त्यांची आई म्हणायची की, जी झाडं आपली आपण आवारात येतात, त्यांना वाढू द्यावं, त्यांची इच्छा आहे आपल्याकडे वाढायची
प्रकाशामुळे रंगाला अस्तित्व मिळतं आणि अंधारामुळे रंगभेद नाहीसे होतात.
पुस्तकांवर प्रेम असणं, शब्दांविषयी माया असणं या गोष्टी काही बळजबरीनं स्वतःवर लादता येत नाहीत. त्या उपजतच असाव्या लागतात.
प्रत्येकाला आपली स्वतःची भाषा चांगल्या पद्धतीनं वापरण्यासाठी जशी शब्दसंग्रहाची गरज असते, तशीच त्या भाषेची लय सापडण्याचीही गरज असते. ज्यांना ही लय सापडते त्यांचं बोलणं हा एक सांगीतिक अनुभव होऊन जातो.
श्री. विं.शी गप्पा मारताना आपण काळाच्या एका मोठ्ठ्या झोपाळ्यावर बसून झोके घेत असल्याचं जाणवत होतं.
अगदी रोजच्या जगण्यातल्या गोष्टींकडे इतक्या ताजेपणानं आणि गंभीर खेळकरपणानं पाहतापाहता, त्यांच्या अंतरंगातील आध्यात्मिक गुढतेचा कॅनव्हास हळूहळू दिसू लागतो आणि एक हुरहूर लावणारा अस्वस्थ ओला शांतपणा मनामध्ये झिरपू लागतो.
या सगळ्या मंडळींविषयी, त्यांच्या साहित्याविषयी बोलताना श्री. वि., त्यांच्या मनामध्ये जे आपुलकीचे धागे आहेत, त्यांच्या उभ्याआडव्या टाक्यांनी विणलेल्या या काळाच्या पोताचं वस्त्र आपल्यावर एखाद्या शालीसारखं पांघरत असतात. त्याची ऊब त्यांच्याबरोबर असताना आणि नसतानाही आपल्याला जाणवत राहते.
’शब्दांवर जीव लावणारा माणूस’ असं म्हटलं तर आपल्यासमोर कोणती व्यक्ती येते कवितांवर प्रेम असणं वेगळं आणि आपणच एक कविता होणं वेगळं.
सोपं असलं की सोपं होता येतं. असण्यात सहजता, हलकेपणा असला तरच इतकं सहजस्वाभाविक लिहिता येतं. अवकाश मोकळं असलं तरच त्यात काही भरता येतं, हे कळतं पण वळत नाही. आपल्या कलाकृतीबद्दल आपुलकी असणं ही स्वाभाविक गोष्ट आहे, पण तिच्याकडे एका पर्स्पेक्टिव्हनं पाहता येणं ही अत्ंयत महत्त्वाची आणि आवश्यक गोष्ट आहे, याची जाणीव मला झाली.
वेगळ्या भलत्याच अपेक्षांनी आपण स्वतःवर वजन ठेवत नाही, आणि आपल्याला मिळालेल्या एका तेजस्वी टॉर्चनं आपल्या गुहेतल्या अंधारातल्या सूक्ष्म जागा आपण संयमानं पाहायला लागतो.
पण तरीही श्री.विं.ना भेटल्यावर त्यांच्या लेखांचं आणि त्यांच्या असण्याचं अद्वैत अतिशय नेमकेपणानं प्रकट झालं, आणि त्यामुळे एकप्रकारचं आश्वासक सुख वाटत राहिलं.
एका कधीही न पाहिलेल्या वृक्षाच्या नसण्याची जाणीव इतका खोल, न पुसता येणारा परिणाम करू शकली, कारण श्री. विं.नी मला ते आता प्रत्यक्षात नसलेलं झाडं 'दाखवलं'.
हे झाडच नाही, तर त्यांनी त्यांच्या लेखातून सजीव गोष्टींबरोबरच अनेक जड गोष्टींनाही जिवंत केलं. त्यांनी सहजसाध्या गोष्टीतून गूढ अशा खोल जाणिवेचा मार्ग खुला केला. ही जाणीव पाण्यासारखी पारदर्शक आहे. तिच्यात काळ ओलांडणारं एक अमूर्त, जलरंगाचं चित्र रंगवलेलं आहे. तिच्यात एक खोल वेदना आहे, पण आक्रंदन नाही.
निवांत वाचताना हळूहळू अनेक
निवांत वाचताना हळूहळू अनेक गोष्टी आत झिरपू द्याव्यात अशा अनुभूतिचा हा लेख गद्य का काव्य अशा तरल सीमारेषेवरचा आहे ... अगदी अगदी
मी देखिल परत परत वाचतोय
अप्रतिम लेख. हा नितांतसुंदर
हा नितांतसुंदर लेख मला तरी एका दमात वाचता आला नाही. >> पुरंदरे शशांक + १
बराच काळ झाला असेल इतक सुंदर
बराच काळ झाला असेल इतक सुंदर काही वाचल्याला . चिनुक्स खूप धन्यवाद हा अप्रतिम लेख आमच्यापर्यंत पोचवल्याबद्दल
>>आपण श्री. विं.ना भेटायला
>>आपण श्री. विं.ना भेटायला त्यांच्या घरी जातो आणि मग गप्पा मारायला लागलो की, ते आपल्याला त्यांच्या एका रंगीत माजघरात घेऊन जातात. त्यात त्यांच्याबरोबर इंदिराबाई, श्री. पु. बसलेले असतात. दुर्गाबाई, शांताबाई असतात. विंदा, तेंडुलकर, आरती प्रभू, जी.ए. असतात. आपला ज्यांच्याज्यांच्याशी संवाद व्हावा, अशी आपली इच्छा असते, ती सगळी मांदीयाळी त्यांच्या या रंगीत माजघरात नेहमी गप्पागोष्टींमध्ये मग्न असते.>>>
निव्वळ अप्रतिम....शब्दा पलिकडचे शब्द
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०२० मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन.
वापराचे/वावराचे नियम | गोपनीयता | आमच्याबद्दल | संपर्क


मोहन आगाशे - विकिपीडिया

मोहन आगाशे (इ.स. २००८)
१९८७ - सद्य (अभिनय कारकीर्द)
डॉ. मोहन आगाशे (जन्मदिनांक २३ जुलै १९४७ - हयात) हे मराठा-भारतीय नाट्य व चित्रपट अभिनेते आहेत. एप्रिल, इ.स. १९९७ ते एप्रिल, इ.स. २००२ या कालखंडात हे एफ.टी.आय.आय. या संस्थेचे सर्वसाधारण संचालक होते. इ.स. १९९६ साली नवी दिल्लीच्या संगीत नाटक अकादमीने संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार देऊन यांना गौरविले.
आगाशे व्यवसायाने मानसशास्त्रज्ञ असून पुण्यातील भॉय जीजीभॉय वैद्यकीय महाविद्यालयात व ससून रुग्णालयात मानसशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून काम करतात.
थेप्सो जीवनगौरव पुरस्कार (२४-१२-२०१७)
इंटरनेट मूव्ही डेटाबेसवरील मोहन आगाशेचे पान (इंग्लिश मजकूर)
मोहन आगाशे यांची कारकीर्द
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
इ.स. १९४७ मधील जन्म
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ८ जून २०२० रोजी १२:५८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


कुंडलिकेच्या काठी, लावली हातभट्टी - Illegal liquor seize in Jalna | Marathwada Cities and Rural Marathi News - eSakal

कुंडलिकेच्या काठी, लावली हातभट्टी
कुंडलिका नदीपात्रात सुरू असलेल्या हातभट्टीवर राज्य उत्पादन शुल्क विभागाने गुरुवारी (ता.२३) छापा टाकून तब्बल एक लाख १७ हजार ५०० रुपयांचा मुद्देमाल जप्त केला आहे. यात हातभट्टी दारूसह रसायन, दुचाकीचा समावेश आहे.
जालना - तालुक्यातील तांदूळवाडी शिवारातील कुंडलिका नदीपात्रात सुरू असलेल्या हातभट्टीवर राज्य उत्पादन शुल्क विभागाने गुरुवारी (ता.२३) छापा टाकून तब्बल एक लाख १७ हजार ५०० रुपयांचा मुद्देमाल जप्त केला आहे. यात हातभट्टी दारूसह रसायन, दुचाकीचा समावेश आहे.
कोरोना विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी जिल्ह्यातील मद्यविक्री बंद ठेवण्याचे आदेश जिल्हाधिकारी रवींद्र बिनवडे यांनी दिले आहेत. मात्र, जिल्ह्यात या लॉकडाउनच्या काळात अवैध मद्यविक्रीचा व्यवसाय जोरात सुरू आहे. अनेकजण चढ्या भावाने मद्यविक्री करीत आहेत.
हेही वाचा : जालन्याच्या इतिहासात प्रथमच स्टील उद्योग बंद
दरम्यान, देशी-विदेशी अवैध मद्यविक्रीसह गावठी दारू तयार करून विक्रीचा धंदाही या काळात सुरूच आहे. तालुक्यातील तांदूळवाडी शिवारातील कुंडलिका नदीपात्रात हातभट्टी दारू तयार करणे सुरू असताना गुरुवारी (ता.२३) राज्य उत्पादन शुल्क विभागाच्या पथकाने येथे छापा टाकला. यावेळी एक हजार ७८० लिटर गूळमिश्रित रसायन, ११८ लिटर गावठी दारू, एक विना नंबरची दुचाकी असा एकूण एक लाख १७ हजार ५०० रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे.
हेही वाचा : पोलिसांच्या सुदृढ आरोग्यासाठी अष्टसूत्री
याप्रकरणी दोन गुन्हे नोंद करण्यात आल्याचे राज्य उत्पादन शुल्क विभागाकडून सांगण्यात आले आहे. ही कारवाई वरिष्ठांच्या मार्गदर्शनाखाली निरीक्षक एस. ए. गायकवाड, दुय्यम निरीक्षक अनिल बिडकर, अभय औटे, सुनील कांबळे, विठ्ठल राठोड, संदीप डहाळे, ज्ञानेश्वर सांबरे यांनी केली.
जालना शहरातील कैकाडी मोहल्ला येथे गुरुवारी (ता.२३) पथकाने छापा टाकून तीन हातभट्ट्या उद्ध्वस्त केल्या आहेत; तसेच सव्वा लाखांचा मुद्देमाल नष्ट करून तीन महिलांना ताब्यात घेतले आहे. लॉकडाउनमध्येही शहरासह जिल्ह्यातील हातभट्ट्या बंद होण्यास तयार नाही. अवैध दारूनिर्मिती करून लाकडाउनमध्ये सर्रास विक्री केली जात आहे. कदीम जालना पोलिस ठाण्याच्या हद्दीतील कैकाडी मोहल्ला येथे गुरुवारी (ता.२३) जिल्हा दारू बंदी पथकाने छापा टाकला. यावेळी येथे सुरू असलेल्या तीन हातभट्ट्या नष्ट करण्यात आल्या. तसेच एक लाख २५ हजार ५०० रुपयांचे रसायन आणि गावठी दारू नष्ट करण्यात आली. याप्रकरणी तीन महिलांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले असून, त्यांच्याविरोधात कदीम जालना पोलिस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. ही कारवाई वरिष्ठांच्या मार्गदर्शनाखाली पोलिस उपनिरीक्षक संपत पवार, कर्मचारी सुभाष पवार, श्री. धुमाळ, श्री. बायस, श्री. राठोड, श्री.इंगळे, श्री.निकाळजे, महिला कर्मचारी साळवे यांनी केली.
स्पष्ट, नेमक्या आणि विश्वासार्ह बातम्या वाचण्यासाठी 'सकाळ'चे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा
दुसऱ्या पत्नीनं केली अत्याचाराची तक्रार; पहिल्या पत्नीनंही केला गुन्हा दाखल; पोलिसाची नाचक्की
अमरावती : काही दिवसांपूर्वी आयुष्यात आलेल्या दुसऱ्या पत्नीच्या तक्रारीवरून पोलिसाविरुद्ध अत्याचार व फसवणुकीचा गुन्हा दाखल झाला होता. त्यानंतर...
देशातील पहिली किसान एक्सप्रेस बनली ट्रेंड सेटर
भुसावळ (जळगाव) : मध्य रेल्वेवर सुरु झालेली भारताची पहिली किसान रेल्वे आता ट्रेंड सेटर बनली आहे. कारण ती आता देवळाली आणि मुजफ्फरपूर दरम्यान...
रोहित पवारांनी आणले न्यायालय इमारतीसाठी साडेदहा कोटी रूपये
जामखेड ः तालुक्यासाठी दिवाणी न्यायाधीश कनिष्ठ स्तर यांच्याकरीता नवीन न्यायालयीन इमारतीचे बांधकाम करण्यासाठी 681.10 लक्ष रुपयांची मूळ प्रशासकीय...
गडचिरोलीत नवरात्रोत्सवातही दारूची सर्रास विक्री सुरूच; मद्यपींचा आनंद द्विगुणित
भामरागड (जि. गडचिरोली) : सध्या देशात नवरात्रोत्सवास सुरुवात झाली असतानासुद्धा काही दारूविक्रेते छुप्या मार्गाने अवैध्यरीत्या दारू वाहतूक...
नव्या विद्यापीठ कायद्यात होणार सुधारणा; डॉ. सुखदेव थोरातांच्या अध्यक्षतेखाली समिती
नागपूर ः राज्य सरकारने महाराष्ट्र विद्यापीठ अधिनियम, २०१६ मध्ये दुरुस्तीची तयारी सुरू केली असून, त्यात बदल करण्यासाठी नियोजन आयोगाचे माजी अध्यक्ष डॉ...
महापुराच्या तडाख्यात बार्शी तालुक्‍यातील पुलांची दुरवस्था; नागरिकांचा जीवघेणा प्रवास सुरू
मळेगाव (सोलापूर) : बार्शी तालुक्‍यात परतीच्या पावसाने धूमशान घातल्याने हिंगणी प्रकल्प, ढाळे पिंपळगाव प्रकल्प, जवळगाव प्रकल्प ओव्हरफ्लो झाल्याने...
सकाळ माध्यम समूह आणि उपक्रम
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ माध्यम समूह आणि उपक्रम
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Meet the 16-year-old who grew to 7 feet, 4 inches due to rare brain tumour | ब्रेन ट्युमरमुळे मुलगा झाला ताड माड उंच | Loksatta

ठाण्यात वेगवेगळ्या अपघातांत चार ठार
दोन हत्याकांडांनी उपराजधानी हादरली
सणासुदीत नागपूरकरांची ऑनलाइन खरेदीला पसंती
नवरात्रोत्सवातून निम्म्याहून अधिक मंडळांची माघार
महिला सुरक्षेचा प्रश्न अद्यापही प्रलंबित
ब्रेन ट्युमरमुळे मुलगा झाला ताड माड उंच
ब्रेन ट्युमरमुळे मुलगा झाला ताड माड उंच
त्याचे वजन कमी झाले मात्र उंची कायमच आहे.
तो केवळ १६ वर्षांचा आहे, त्याला पुस्तक वाचायला आवडतात, इयत्ता बारावीचा विद्यार्थी असून तो हळुवार बोलतो परंतु तो सामान्य मुलगा नाही. कारण त्याची उंची चक्क ७ फुट ४ इंच तर वजन तब्बल ११३ किलो आहे. हे वर्णन आहे उत्तराखंडातील पिथौरागडच्या मोहन सिंह असे नाव असलेल्या मुलाचे. त्याची असाधारण उंची व वजनाचे कारण आहे त्याला झालेला दुर्लभ असा ब्रेन ट्युमर. अशातच त्याच्यावर एआयआयएमएस येथे शस्त्रक्रिया पार पडली आहे. यानंतर त्याचे वजन कमी झाले मात्र उंची कायमच आहे.
उत्तरखंडमधील बारावीत शिकणारा मोहन माधव सिंग गेल्या पाच वर्षांपासून चर्चेचा विषय ठरला आहे. ब्रेन ट्युमरमुळे त्याच्यामध्ये बराच शारिरीक बदल झाला. त्याची उंची सात फूट चार इंच ऐवढी झाली तर वजन ११३ किलो झालं आहे. गिनिज बुकनुसार २९ वर्षीय सुलतान कोसेन जगातील सर्वात उंच व्यक्ती असून त्याची उंची ८ फूट तीन इंच इतकी आहे. १६ वर्षीय मोहन सिंगची नुकतीच एआयआयएमएसमध्ये सर्जरीद्वारे त्याचा ट्युमर काढण्यात आला. सर्जरीनंतर मोहनच वजन कमी झालं आहे. पण त्याची उंची तेवढीच आहे.
गेल्या पाच वर्षांमध्ये मोहन चर्चेचा विषय आहे. जिथे जातो तेथील लोकांच लक्ष वेधून घेतो. मोहनची वाढची उंची पाहून मी आनंदी असल्याचे वडिल माधव सिंग यांनी प्रसारमाध्यमांना सांगितले. मोहनसाठी आम्ही सरोजीनी नगरमधून मोहनसाठी आण्ही फोर एक्स एल मापाचे कपडे मागवले आहेत. त्याला बाथरूमध्येही बसता येत नाही. त्याच्यासाठी आम्ही मेरूतच्या कंपनीमधून बूट मागवले आहेत. असेही माधव सिंग म्हणाले.
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
भारतीय जाहिरात पाहून 'अंडरटेकर' झाला भावूक; 'डेडमॅन'लाही अश्रू अनावर
सुपरस्टार असूनही हृतिक रोशन जुहूमधल्या फ्लॅटसाठी भरतोय इतके लाख रुपये भाडं
'कामाची लगबग आणि लेकरासाठी तुटणारा जीव'; तेजस्विनीने मांडली शेतकरी महिलेची तळमळ
लग्नात वडिलांना नवरदेवाच्या पोशाखात पाहिल्यावर अशी होती इब्राहिमची प्रतिक्रिया
'या' चुकीमुळे सुजान खानचे इन्स्टाग्राम अकाऊंट झाले हॅक
Coronavirus : करोनाबाधितांची संख्या दोन लाखांवर
खासगी कर्मचाऱ्यांचे प्रवासहाल सुरूच
शहरबात : आडात आहे, पोहऱ्यात कधी येणार
नवरात्रोत्सवातून निम्म्याहून अधिक मंडळांची माघार
ठाण्यात वेगवेगळ्या अपघातांत चार ठार
अभय योजनेअंतर्गत ५५ कोटींचा मिळकत कर
एक हजारांवर कलावंत आर्थिक विवंचनेत
गडकरींचे खाते नागपुरात नापास, ‘एनएचएआय’चा वेगवान कामाचा दावा फोल
सणासुदीत नागपूरकरांची ऑनलाइन खरेदीला पसंती
1 अरुणाचल प्रदेशमधील या चिमुकल्याने गायलेलं राष्ट्रगीत ऐकून तुमची छाती अभिमानाने फुलेल
2 जेंव्हा पोलीसच सांगतात..’घाबरू नका, तुमचा हरवलेला गांजा आमच्याकडे आहे’
3 पंतप्रधानांसाठी अजगराच्या चामड्यापासून तयार केला बूट, ५० हजारांचा भरावा लागला दंड
येडियुरप्पांचं मुख्यमंत्रीपद धोक्यात; मोदींनी बदलाचे संकेत दिल्याचा भाजपा आमदाराचा गौप्यस्फोटX


वास्तव | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /वास्तव
साधा भोळा चेहरा होता चांगल्यापैकी गुण होते
जगाच्या बाजारामध्ये यातले काहीच चालणार नव्हते
कपडे अगदी साधे होते बूट काय ते माहीत नव्हते
दुर्लक्षाचे कटाक्ष त्यामुळे अंगावर मात्र पडत होते
वशिल्याची काही तट्टे होती त्यांचे मात्र बरे होते
दाखवण्यापुरते त्यांना नाटक फक्त करायचे होते
फिरणारे काही दलाल होते दादासारखे वावरत होते
आणि मालवाल्या धेंडाकडे आशेने तर बघत होते
साधे अर्ज टोपलीत होते नाटक पूर्ण झाले होते
गल्लाभरुंच्या जमान्यामध्ये धंदे सगळे जोरात होते
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
या ग्रूपचे सभासद व्हा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०२० मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन.
वापराचे/वावराचे नियम | गोपनीयता | आमच्याबद्दल | संपर्क


विक्रमसिंह पाटणकर Archives - BolBhidu.com

सामना सिनेमामुळे अकलूजच्या राजकारणात भूकंप झाला होता
महाराष्ट्रात सार्वजनिक नवरात्रोत्सवाची सुरवात प्रबोधनकारांनी केली
अमरावतीमध्ये एक असा ‘बाप’ आहे ज्याची तब्बल १२३ मुलं अंध, अपंग किंवा…
Bol Bhidu - विषय हार्ड
सामना सिनेमामुळे अकलूजच्या राजकारणात भूकंप झाला होता
महाराष्ट्रात सार्वजनिक नवरात्रोत्सवाची सुरवात प्रबोधनकारांनी केली
अमरावतीमध्ये एक असा ‘बाप’ आहे ज्याची तब्बल १२३ मुलं अंध, अपंग किंवा…
डोंगर फोडून पाटण तालुक्याचं भविष्य घडवणारा घाटाचा राजा
सत्तर ऐंशीच्या दशकात पाटण तालुक्याबद्द्ल राजकारणी म्हणायचे, "डोंगरावरच्या लोकांना डोंगरावरच राहुद्या, ते जर खाली आले तर आपले राजकारण बिघडेल." सातारा जिल्ह्यातला पाटण तालुका. कोकणाला देशाशी जोडणारा पाटण हा कोयना नदीच्या खोऱ्यातला डोंगराळ…
सामना सिनेमामुळे अकलूजच्या राजकारणात भूकंप झाला होता
म्हणून २५ वर्ष झाली तरी मराठा मंदिर मधून DDLJ उतरवण्यात आलेला नाही..
महाराष्ट्रात सार्वजनिक नवरात्रोत्सवाची सुरवात प्रबोधनकारांनी केली
अमरावतीमध्ये एक असा ‘बाप’ आहे ज्याची तब्बल १२३ मुलं अंध,…


पु.ल.प्रेम: स्मरण

पु.लंची छायाचित्रे पाहण्यासाठी ह्या चित्रावर क्लिक करा
साधनाताई आमटे - ‘पुलं’च्या नजरेतून...
‘बलुतं’ : एक दु:खानं गदगदलेलं झाड
पु. ल. देशपांडे यांनी लिहीलेलं पत्र, 'पुरोगामी की परंपरावादी
मला नाचणारे तरुण आवडतात -- पु.ल.
पुलंनी आपल्या लेखणीनं, वाणीनं रवींद्रनाथांना महाराष्ट्रामध्ये ठिकठिकाणी पोचवलं
अंत:करणातील वीणेचा अखंड झणकार
बोलावे आणि बोलू द्यावे
नवं वर्ष आणि सुखाचा चेहरा
मराठी मुलखात मराठीला दासीचा दर्जा
एक होते कुसुमाग्रज : विशाखाचे दिवस --पु.ल.
तुम्हाला नागपूरकर व्हायचं का
तुम्हाला मुंबईकर व्हायचंय का
तुम्हाला पुणेकर व्हायचं का
धर्म, अंधश्रध्दा नि तुम्ही आम्ही
भारतीय अशी रंगभूमी आहे काय
परफॉर्मर हीच माझी भूमिका आहे..
॥ श्रीमंत बाबासाहेब पुरंदरे यांसी..॥
आयुष्यमान व्हा, यशस्वी व्हा
देवगडचो हापूस सगळ्या आब्यांचो बापूस.. - पु.ल.
'पुलं'नी केलेला गंधर्वगौरव : गंधर्वनाम संवत्सरे...
एक जानेवारी : एक संकल्प दिन
संवाद : एका राजा लेखकाशी (पु. ल. आणि विद्याधर पुंडलिक यांचा संवाद)
पुलंचे एक प्रेरणादायी पत्र
पु.ल.देशपांडे यांनी सुधीर बेडेकर यांना दिलेली मुलाखत
पं. सी. आर. व्यास यांच्या षष्ठ्यब्दपूर्ती समारंभात पुलंनी केलेलं भाषण
देवधर संगीत विद्यालयातील समारंभात पुलंनी केलेलं भाषण
अभ्यास : एक छंद
मी भारतीय म्हणूनच जगेन
समजा, कुणी तुमच्या मुस्काटीत मारली तर..
बाबा आमटे एक विज्ञानयोगी
...तर मराठीची चिंता बाळगण्याचे कारण नाही
दलित शब्दाची व्याप्ती कळणार कधी
हे जग मी सुंदर करुन जाईन....
भाईकाकाज लेटर टू मीरा ...
काय वाट्टेल ते होईल
मी एक नापास आजोबा
पुल - काही सहित्यिक भोग
आपण सारे भारतीय आहोत
रंग माझा वेगळा (प्रास्ताविक -पु. ल. देशपांडे)
पु.लं. चे मजेदार किस्से
काही साहित्यिक भोग (भोग २)
जो जे वांछील तो ते लिहो
तिळगूळ घ्या गोड बोला
‘एक शून्य मी’ : शून्याचा अर्थपूर्ण अनुभव
‘मन’ : पु.ल. नावाचं
निवडक अ-पुलं - कुमार जावडेकर
मी पाहिलेली पु.ल. आणि बाळासाहेब ठाकरेंची भेट..
पु.ल. : विनोदाचे एक स्वतंत्र विश्व
जेव्हा पु.ल. बीबीसीच्या शाळेतले विद्यार्थी होते...
पु.ल. पुनःपुन्हा आयुष्यात येतात...
जेथे जातो तेथे, तू माझा सांगाति
समृद्ध लेखणीचा अनमोल ठेवा
पु. ल. : एक माणूस
रसिकराज पु. ल. -- एक अद्वितीय रसायन
मारवा आजही स्मरणात आहे
'पु. ल.' चांदणे स्मरणाचे
पु.ल. : आनंद उधळणारा अवलिया (सर्वोत्तम ठाकूर)
पु.ल. देशपांडे - दुर्लक्षित व्यासंगी संगीतकार
व्यक्ति आणि वल्ली (1965) - पु. ल. देशपांडे
विशीतल्या पोराचं पु.ल. आजोबांना पत्र
पु.ल. म्हणजे परमेश्‍वराने दिलेले वरदान..
साहित्यातील हृदयस्थपु ल देशपांडे
मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्रातील पुलंचे योगदान
पु. ल. 'वस्त्रहरण' नाटकासाठी टर्नींग पॉइंट
विनोदाने पुलकित करणारे पु. ल.
खरंच.. शिवी कधी देऊ नये
पु. ल. एक आठवण, किती सारी साठवण
जगण्यापलीकडची प्रेरणा देणारा लेखक
पु.ल. इतिहासजमा होणे शक्य नाही..
बहोत अच्छे - वसंतराव देशपांडे
पुरुषोत्तम लक्ष्मण आगे बढो - आचार्य अत्रे
व्यक्ती आणि वल्ली - अतुल परचुरे
पुलंच्या आठवणी - राम कोल्हटकर
पु.ल. आंनदाचा निर्मळ झरा
आठवणींचं पिपंळपान- पु.ल. आणि सुनीताबाई
जे रम्य ते बघुनिया...
आमचा हसवणारा मित्र पी. एल.
पु.लं. च्या आठवणींना उजाळा
नवलकरांच्या 'झपाटलेल्या लेखणी'तले भाई
पु. ल. नावाचे गारुड
पु. लं. - अखेरचा अध्याय
पुलकित संध्याकाळ - - स्मिता मनोहर.
पुन्हा भेटले मराठी मनामनांत जपलेले "पु. ल.'
'पुल'कित आठवणींत दंग झाले श्रोते...
पु .लं कडे नोकरी
पु. ल. : व्यक्ती की आनंदयात्री
गल्ली चुकलं काय ओ ह्ये... पी. एल.
II पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे नावाचा उत्तम पुरुष II
साहित्य पंढरीच्या पांडुरंगाचे वारकरी
पु.ल. आणि दि टॉवर ऑफ बटाटा
पु. ल. न विसरता येणारे
| परी या सम हा |
पु.ल. : एक सोबती
भाई - व्यक्ती सुद्धा आणि वल्ली सुद्धा
या महान अष्टपैलू अवलियाला माझा मानाचा मुजरा
भाई, आज तुमचा वाढदिवस
माझ्या आयुष्यातील तो सुवर्ण क्षण
बरं झालं पु.ल. तुम्ही लवकर गेलात
पु, ल. नावाचं मोरपीस
पुलं चं लिखाण 'पाहिलं' तेव्हा
पुल देशपांडे यांची विनोदबुद्धी
पु.लंच्या त्या दोन संस्मरणीय भेटी
मला भावलेले 'पु.ल. '
पु.ल.. तुम्ही स्वतःला कोण समजता
अजि म्या पु.ल. पाहिले
अमरत्व काय फक्त देवालाच आहे काय
एक पत्र माझ्या दैवताला ..... त्याच्याच एका रसिकाकडून
पुलंचं भरभक्कम कोंदण : सुनीताबाई
साठवण - सुनिता देशपांडे
"व्यक्ती आणि वल्ली" .....एक प्रसंग......
बटाट्याच्या चाळीतील काही आठवणी..
खिल्ली पुस्तकातील काही उतारे..
केसरबाई :एका तेजः पुंज स्वराचा अस्त
जीवन त्यांना कळलें हो
सखे सोबती गेले पुढती
आमचे भाषाविषयक धोरण -- अघळ पघळ
माझा एक अकारण वैरी
झपताल - काही (बे)ताल चित्रे (अघळपघळ)
मी पु. ल. दे.
पु.लं. .... काही (च्या काही) कविता
इथे असलेले सगळे लेख महाजालावर भ्रंमती करत असताना मिळालेले आणि काही पु.ल. प्रेमी मित्रांनी दिले आहेत. चित्र (jpg,gif),(pdf) पिडिफ स्वरुपात मिळालेले लेख देवनागरीत टंकुन एका ठिकाणी आणण्याचे काम फक्त मी केले.
१२ जून २०००. आपल्या सर्वांच्या काळजाचा ठोका चुकला. समाजाचा विवेक जागृत ठेवणारा आपला सांस्कृतिक नेता पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे तुमचे आमचे पुलं आपल्याला सोडून गेले. काळ फार बलवान असतो असे म्हणतात. पण, पुलंच्या बाबतीत त्याचे गणित नक्कीच चुकले. कारण पुलं काळाच्या पडद्याआड वगैरे असं काहीच होणार नाही. दरवर्षी १२ जून आली की, त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील एखादा तरी पैलू मनाला भावलेला सूर मारून वरती येतो व मनाला घेरून टाकतो.
पुलंनी माणसावर, समाजावर अतोनात प्रेम केले. ते जसे आपल्या लिखाणाशी समरस होत असत तसेच ते माणसांशी व समाजाशी समरसत होत. समरस होणे याचा अर्थच एकरूप होणे असा आहे आणि म्हणूनच महत्त्वाच्या सामाजिक घटनांशी पुलंचा प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष संबंध आलेला आहेच व तो कायम जडला व घडला आहे.
विलेपार्ले म्युझिक सर्कलची घडण, बालगंधर्व रंगमंदिर बांधण्याची प्रेरणा, त्याचा आठवडाभर चाललेला उद्घाटन सोहळा, आकाशवाणीवर बालगंधर्वाची पहिली पुण्यतिथी सादर करणं, १९५३ मध्ये संगीत नाटक अकादमीची स्थापना व विकास, १९६६ पासून मुंबईमध्ये नॅशनल सेंटर फॉर परफॉर्मिंग आर्ट्‌सची उभारणी अशा अनेक पातळ्यांवर पुलंनी समाजाच्या उत्कर्षात स्वत:ला झोकून दिलं.
आपले विस्तारित मोठे कुटुंब म्हणजे समाज. त्या समाजाशी समरसता साधताना कर्ता व कर्म भिन्न नसतात. एकाच नाण्याच्या दोन बाजू. आंतरिक कळकळ माणसाला स्वस्थ बसू देत नाही. पुलंचे समाजाशी असे आगळेवेगळे नाते होते. समाजात कुठे आवश्यकता आहे हे हेरून आपला मदतीचा हात तत्परतेने समोर करणारे, तन, मन व धनाने समर्पित होणारे पुलं बघताना, समाजाला त्यांच्या कार्यातून मिळणारा आनंद, दिलासा, विसावा व समाधान बघितले की, एका समाजाशी नैसर्गिकपणे समरस होणार्‍या योग्याची गोष्ट आठवते. आपल्या कर्मात अगदी चोख, प्रामाणिक व सदाचारी प्रसन्न व्यक्तिमत्त्वाचा एक योगी असतो. आपल्या आदर्श आचरणाने तो समाजप्रिय असतो. त्याचा सहवास सर्वांना सुखावह वाटत असे. त्यांच्या सद्वर्तनाने भगवंत खुश होऊन आपल्या देवदूताला पाठवतात. देवदूत त्यांना वर मागण्याची विनंती करतात. पण, आपल्या कर्मावर श्रद्धा असणारे योगी वर मागण्यास तयार नसतात. देवदूताचा फारच आग्रह असतो. तेव्हा योगी म्हणतात, ‘भगवंताची सतत कृपा असावी.’ देवदूत म्हणतो, ‘ती तर आहेच. विशेष मागा.’ योगी म्हणतात, ‘ठीक आहे माझ्याकडून माझ्या न कळत सर्वांचे भले होऊ दे.’ भगवंत योग्याच्या सावलीत एक अद्भुत सामर्थ्य भरतात. योगी चालताना सावली पडली की, तेथील दु:खी चेहरे आनंदित होत, वातावरण व निसर्ग प्रसन्न होई. योगी पुढे चालत राही सावली समाजाला सुखावत राही.
तेच सामर्थ्य भगवंताने पुलंच्या साहित्यात व कर्मात भरले आहे. पुलं जेथे जातील तेथे आनंद निर्माण करीत. कुठल्याही मोठ्या पदाचा विचारही मनात न आणता समाजातील गुणी व्यक्तींना त्यांनी लाभ मिळवून दिला. इंदुबाला एक बंगाली संगीत अभिनेत्री अत्यंत हलाखीत उत्तरायुष्य कंठत होती. पुलंनी आपलं स्थान वापरून तिला संगीत नाटक अकादमीचा पुरस्कार मिळवून दिला. तर १९६१ सालापासून बालगंधर्वांना मासिक मानधन महाराष्ट्र शासनाचा पाठपुरावा करून मिळवून दिलं. उदयोन्मुख कलावंतांना व्यासपीठ मिळवून दिलं. बाबा आमट्यांच्या आनंदवनाचं कार्य त्यांच्या ध्यासाचा विषय होता. कार्यकर्त्यांची फळी उभारून त्यांचे वार्षिक मेळावे आयोजित करणे, देशपरदेशातल्या नामवंतांच लक्ष आनंदवन कार्याकडे वेधणे असे भरीव सामाजिक कार्य पुलंनी आपला वेळ, प्रतिभा, संकल्पना राबवून समाजासाठी केले.
एवढे करून ते थांबले नाहीत, तर अशा अनेक कार्यांच्या उभारणीसाठी लागणारा भांडवली पैसा पु.लं. देशपांडे प्रतिष्ठानने पुरवलेला आहे. १९६५ साली स्थापन झालेल्या या प्रतिष्ठानला स्वत:चं स्वतंत्र कार्यालय, कर्मचारी, शिपाई असा कोणताही फाफट पसारा नव्हता. योग्य त्या दानेच्छु संस्था शोधणं, त्यांच्या कायदेशीर बाबींची पूर्तता करून पत्रव्यवहार करणं व संस्थेची नेमकी गरज ओळखून ती पूर्ण करणं हे काम पुलं व सुनीताबाई आपल्या विश्‍वस्त मंडळींना बरोबर घेऊन पूर्ण करत.
पुलंचे अचाट कर्तृत्व व अफाट दातृत्व संपूर्ण महाराष्ट्राने अनुभवले आहे व त्यांच्याकडून कधी गाजावाजा नाही. गुप्तदान मोलाचं काम करणार्‍या संस्थांना दिलं. संस्थांचा उत्कर्ष केला. एकदा देणगी दिल्यावर संस्थेशी फारसा संपर्कही ठेवला जात नसे. हेतू हा की देणगीचे दडपण संस्थाचालकांना जाणवू नये. सांस्कृतिक विचारधारेचा विकास व्हायला मुक्त वातावरण हवं यावर पुलंचा विश्‍वास होता. पैशासाठी काम खोळंबू नये हा कटाक्ष होता. तळकोकणात काही शाळांमध्ये पेज योजना राबवली. दारिद्र्य व उपासमार असणार्‍या भागात मुलांची शाळेतील हजेरी कमी होते. अशा ठिकाणी वर्षभर शाळा भरताच तांदळाची पेज पोटभर द्यायची अशी योजना होती. ३० टक्क्यांवरून ८० टक्क्यांवर पटावरची संख्या वाढली. मुलांची बौद्धिक पातळी पण वाढते असा निष्कर्ष निघाला.
‘मुक्तांगण’ व्यसनमुक्ती केंद्र चालू केले. त्याच्या दुसर्‍या वर्धापनदिनाला प्रमुख पाहुणे म्हणून बोलताना पुलं म्हणाले, ‘‘ज्या दिवशी देशात एकही गर्दचा व्यसनी राहणार नाही, त्या दिवसापर्यंत मुक्तांगण चालूच राहील आणि या केंद्राला पैसा कधीही कमी पडू दिला जाणार नाही. असा भक्कम आधार दानत, अशी निरपेक्षता आणि देताना बडेजाव नाही, कोणालाही ओशाळवाणं न करण्याचा मनाचा मोठेपणा खरोखरच दुर्मिळ आहे.
‘जोडोनिया धन उत्तम वेव्हारे उदास विचारे वेच करी’
हे तुकोबाचे वचन पु.ल. देशपांडे प्रतिष्ठानचे बोधवाक्य आहे. सामाजिक बांधिलकीचे ब्रीद म्हणून बोधवाक्य वापरणार्‍या पुलंचे वर्णन रामदासस्वामींच्या दासबोधातील विरक्त लक्षणात ‘उदास असलेला जगमित्र’शी मिळतेजुळते आहे.
लोकप्रिय माणूस हा सर्वांचा म्हणजे सार्वजनिक असतो. त्याचं दु:ख व आनंद हा पण सार्वजनिक होतो. पुलंनी माणसाला फक्त हसायलाच नाही शिकवलं तर दु:खितांकडे बघून डोळे पुसायलाही शिकवलं व तेही आपल्या कार्यातून. नुसतं अर्थसाहाय्य करून भागत नाही तर, जगण्याला अर्थ द्यायला शिकवलं. माणुसकीचा वस्तुपाठ स्वत:च्या जगण्याने घालून दिला.
पुलंच्या सामाजिक समरसतेची मुळं खूप मागे जातात. सर्वसाधारण परिस्थितीतल्या पण कलासक्त, अगत्यशील घरामध्ये पुलं वाढले, जोपासले, पार्ल्यात बालपण गेलं ते ज्येष्ठांची भाषणं ऐकत, ध्येयवादाचे संस्कार घेत. शाळेतील शिक्षक, सेवादलाचा संपर्क, फर्ग्युसनमध्ये प्राध्यापकांचा ठसा, महायुद्धपूर्व जीवनाचा अनुभव, गांधीवादी विचारांचा मागोवा अशा अनेक परिणामांमुळे पुलं तरुण वयातच समाजोन्मुख झाले. व्यक्तिगत प्रगती साधताना माणसानं समाजहित जोपासलं पाहिजे हा फार मोलाचा विचार पुलंच्या जीवनातून प्रकर्षाने पुढे येतो.
स्वकर्तृत्वाने व उत्तम कलाव्यवहाराने जोडलेलं धन पुलंनी उदास विचाराने व्यतीत केले. ‘मला या जीवन वगैरे शब्दांची भयंकर धास्ती वाटते’ असं म्हणणार्‍या पुलंनी जीवनाचा खरा अर्थ पुढच्या कित्येक पिढ्यांना उकलून दाखवला. आपल्याला मिळणार्‍या धनाचा काही भाग तरी सामाजिक संस्थांना देणगी रूपात द्यावा व सामाजिक बांधिलकीची जाणीव, विवेक मनात जागृत ठेवावा हा मोलाचा अनमोल विचार आपण त्यांच्या सामाजिक समरसतेतून घ्यायला हवा.
Labels: आठवणीतले पु.ल., चाहत्यांचे पु.ल., पु.ल., पुलं, पुलकित लेख
पु.लंची पुस्तके खरेदी करण्यासाठी खाली काही ऑनलाईन दुवे
महाराष्ट्रातील काही पुस्तक भाडांराचे पत्ते
पु.ल. प्रेम ब्लॉगचे अपडेट्स तुमच्या ईमेलवर आपोआप येण्यासाठी इथे तुमचा मेल आयडी टाका


नवीन वेब स्क्रॅप तयार करा किंवा आपली सद्य वेब स्क्रॅप्स पहा

वेब कॅप्चर आणि रूपांतरित करण्यासाठी साधने
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
वेबसाइटला पीडीएफमध्ये रुपांतरित करा
स्क्रॅप यादी तपशील पृष्ठे
URL ची तपासणी करा
आपली वेब स्क्रॅप्स व्यवस्थापित करा
खाली आपली सद्य वेब स्क्रॅप्स पहा आणि व्यवस्थापित करा किंवा नवीन वेब स्क्रॅप तयार करा. लक्षात ठेवा आपल्यास काही समस्या असल्यास आमचे सर्वसमावेशक ऑन-लाइन तपासणे विसरू नका दस्तऐवज.
तुम्ही हे केलेच पाहिजे साइन इन or खाते तयार करा ते वेब स्क्रॅप करणे प्रारंभ करा. खाते तयार करणे विनामूल्य आहे आणि 20 सेकंदांपेक्षा कमी वेळ घेते
GrabzIt डेटा प्रक्रिया करार
भाषा निवडाइंग्रजीअरबीबंगालीचीनी (सरलीकृत)चीनी (पारंपारिक)फ्रेंचजर्मनगुजरातीहिब्रूहिंदीइटालियनजपानीकोरियनEnglishपोलिशपोर्तुगीजपंजाबीरशियनस्पेनचातुर्कीउर्दू


पुणे महापालिकेनं घेतला महत्वाचा निर्णय, पुणेकरांना मिळाला दिलासा | pune municipal corporations permission to order parcels from hotels in pune till 10 pm | policenama.com

Policenama - सचोटी आणि निर्भीड
Pune : जाहिरात पाहून केली गुंतवणूक, तरूणाची झाली 3 लाखाची फसवणूक
Pune : सदाशिव पेठेतील कुंटे चौकातील ज्येष्ठास धमकावत घेतला दुकानाचा ताबा, 1 कोटी 80…
‘एकनाथ खडसेंची मनधरणी सुरू, नाथाभाऊ कुठंही जाणार नाहीत’
पुणे महापालिकेनं घेतला महत्वाचा निर्णय, पुणेकरांना मिळाला दिलासा
पुणे महापालिकेनं घेतला महत्वाचा निर्णय, पुणेकरांना मिळाला दिलासा
पुणे : पोलीसनामा ऑनलाइन – राज्यात शहरी भागासोबत ग्रामीण भागामध्ये कोरोना संसर्गाचा प्रसार वाढला आहे. त्यातच सर्वाधिक रुग्ण हे मुंबई आणि पुण्यात आढळून आले आहे. देशात जून महिन्यापासून अनलॉकची प्रक्रिया सुरु झाली आहे. त्याच अनुषंगाने पुणे महापालिकेने पुणेकरांना दिलासा देत आणखी एक महत्वाचा निर्णय जाहीर केला आहे.
मागील सहा महिन्यांपासून टाळेबंदीमुळे ठप्प असलेला हॉटेल व्यवसाय आता हळूहळू पूर्वपदावर येत आहे. अशातच पुणे महापालिकेने हॉटेल व्यवसायिक तसेच नागरिकांना मोठा दिलासा आहे. पुण्यात पार्सल सेवेसाठी हॉटेल्स आता रात्री १० पर्यंत सुरु राहणार आहेत. त्यामुळे पुणेकरांना आता रात्री उशिरापर्यंत पार्सल्स घरी मागवता येणार आहे.
यापूर्वी हॉटेल्समधून पार्सल्स मागण्यासाठी संध्याकाळी ७ ची वेळ देण्यात आली होती. मात्र, संध्याकाळनंतर हॉटेलमधून पार्सल मागवण्याचे प्रमाण वाढले होते. पण वेळेची मर्यादा असल्याने ग्राहकांची गैरसोय होत होती. त्याच पार्श्वभूमीवर महापालिकेने रात्री १० पर्यंत हॉटेल्समधून पार्सल्स मागवण्याची परवानगी दिली आहे. पुण्यात वाढता कोरोनाचा प्रभाव पाहता पुणेकर फारसे बाहेरच खाणं टाळत आहेत. त्यामुळे हॉटेल्स व्यवसायिक २० टक्केच व्यवसाय होत असल्याने अडचणीत सापडले होते. हॉटेल व्यवसायाला चालना देण्यासाठी पुणे महापालिकेने वेळेत वाढ केल्याने, ग्राहक तसेच हॉटेल्स व्यवसायिकांना दिलासा मिळणार आहे.
राज्यात कोरोना रुग्ण बरे होण्याचे प्रमाण वाढलं
शुक्रवारी राज्यात १७ हजार ७९४ कोरोना बाधित रुग्ण सापडले. तर १९ हजार ५९२ रुग्णांनी कोरोनावर मात केली. तसेच ४१६ जणांचा मृत्यू झाला. रुग्ण बरे होण्याचे प्रमाण ७६ टक्क्यांवर गेलं आहे. मागील काही दिवसांपासून कोरोनावर मात करणाऱ्या रुग्णांची संख्या वाढली आहे. गुरुवारी राज्यात दिवसभरात १९ हजार १६४ नवे रुग्ण आढळून आले. तर १७ हजार १८४ रुग्ण बरे होऊन घरी गेले. तसेच दिवसभरात ४५९ जणांचा बळी गेला.
पोलीसनामा न्युज आता टेलीग्रामवर... आमचं चॅनेल (@policenamanews) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
कोरोना : मुंबईच्या KEM रुग्णालयात ‘कोविशील्ड’ लसीची मानवी चाचणी सुरू
मोठ्या प्रमाणावर होणार ‘पिनाका’ मिसाईलची निर्मिती, DRDO नं सुरू केली आवश्यक प्रक्रिया
Pune : जाहिरात पाहून केली गुंतवणूक, तरूणाची झाली 3 लाखाची फसवणूक
Pune : सदाशिव पेठेतील कुंटे चौकातील ज्येष्ठास धमकावत घेतला दुकानाचा ताबा, 1 कोटी 80…
लोणावळयात टपालाव्दारे आलेले 55 लाखांचे ड्रग्ज पार्सल कॅनडातून आल्याचं स्पष्ट
‘हे’ कार्ड असणार्‍यांनाच ‘कोरोना’ची लस दिली जाणार
‘एकनाथ खडसेंची मनधरणी सुरू, नाथाभाऊ कुठंही जाणार नाहीत’
हर्षद मेहता तुरूगांत गेला अन् राकेश झुनझुनवाला ठरले Big Bull  दिवसाची कमाई तब्बल 5.6…
Winter Mistakes : थंडीपासून बचावासाठी तुम्ही तर…
गेल्या 5 वर्षांच्या सरासरीच्या तुलनेत लातूर जिल्ह्यातील पाणी…
World Food Day : शरीर मजबूत करून व्हायरसविरूध्द लढण्यासाठी…
Pune : OLX वर बनावट प्रोफाईल उघडून केले भलतेच धंदे,…
पुण्याला ‘कोरोना’मुक्त शहर बनवू या :…
Weight Loss Tips : ना जिम, ना डायट, वजन कमी करण्यासाठी…
पाथरी येथे नवरात्रोत्सव व ईद-ए-मिलाद निमित्त बैठक
खासदार आणि शिवसेनेचे नेते गजानन कीर्तिकर यांना…
नाशिक : छगन भुजबळ, गुलाबराव पाटील यांनी घेतला जिल्हयातील…
उच्च रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यासाठी जीवनशैलीत करा थोडे बदल
घरीच करा ‘ही’ योगासनं, ब्लड सर्क्युलेशन सुरळीत…
ब्रेकिंग – भारतातील आणखी एका राज्यात…
फक्त ४०० रुपयांत मिळणार शुद्ध हवा
Stress Management : योगासनं करण्याचा कंटाळा येत असेल तर…
Castor Oil : ‘पिम्पल्स’ आणि ‘फंगल…
शरीरातील अतिरीक्त ‘चरबी’ आणि ‘वजन’…
विषारी तणनाशकांचे आरोग्यावर होतात गंभीर परिणाम
कंगना राणावतच्या अडचणीत भर, जातीय व्देष पसरवल्याच्या…
TRP घोटाळा : अर्णब यांना समन्स बजावू शकता, पण..; न्यायालयानं…
‘या’ तारखेला बाळाला जन्म देणार अनुष्का
मनसे अध्यक्ष राज ठाकरेंचे सुपुत्र अमित यांना उपचारासाठी दाखल…
ED च्या चौकशीच्या भीतीने CA ची आत्महत्या
बलात्कार प्रकरणात पायल घोषनं इरफान पठाण बद्दल केला मोठा…
चिपळूण : जंगलात शिकारीला निघालेले 7 जण पोलिसांच्या जाळ्यात
शरीरातील प्रदुषणास निकामी करतील ‘या’ 5 गोष्टी,…
Pune : जाहिरात पाहून केली गुंतवणूक, तरूणाची झाली 3 लाखाची…
Pune : सदाशिव पेठेतील कुंटे चौकातील ज्येष्ठास धमकावत घेतला…
लोणावळयात टपालाव्दारे आलेले 55 लाखांचे ड्रग्ज पार्सल…
‘हे’ कार्ड असणार्‍यांनाच ‘कोरोना’ची…
‘एकनाथ खडसेंची मनधरणी सुरू, नाथाभाऊ कुठंही जाणार…
Video : ‘नितीश कुमार चोर है… मनरेगा का पैसा खाया…
हर्षद मेहता तुरूगांत गेला अन् राकेश झुनझुनवाला ठरले Big Bull…
रिकव्हरीनंतर 2-3 महिन्यापर्यंत दिसतात Covid-19 ची…
पोलीसनामा डाॅट काॅम ही एक मराठीत बातम्या देणारी महाराष्ट्रातील अग्रेसर वेबसाइट आहे. वाचकांना राज्यासह देशातील राजकीय, सामाजिक, पोलीस, क्राईम, क्रिडा क्षेत्रातील ब्रेकिंग बातम्या पुरवणे हा पोलीसनामाचा मुख्य उद्देश आहे.
शरीरातील प्रदुषणास निकामी करतील ‘या’ 5 गोष्टी, अस्थमा-कोरडा…
डायबिटीजच्या रुग्णांनी किती प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्सचं सेवन केलं…
‘हे’ कार्ड असणार्‍यांनाच ‘कोरोना’ची लस दिली…
स्प्लिट स्क्रीनने एकाच वेळी करा दोन अ‍ॅपचा वापर, जाणून घ्या ही सोपी…
Coronavirus : राज्यात गेल्या 24 तासात ‘कोरोना’चे 9060 नवीन…
Sara Ali Khan ला आपल्या सावत्र आईच्या ‘या’ हॅन्डसम भावासोबत लग्न करण्याची इच्छा
चिकन, अंडी आणि दुधातच नाही तर ‘या’ 8 फळांमध्ये देखील असतात प्रथिने, जाणून घ्या
Pune : कांदा महागला. पुण्यात टंचाई


Methi onion sabji nd nagli chapati recipe by priya Asawa in Marathi at BetterButter

पाककृती, खाद्य समुदाय आणि स्वयंपाकघर
कृपया आपली रेसपी अपलोड करा अ‍ॅप डाउनलोड करा
मुख्यपृष्ठ / पाककृती / कांदा मेथी व नाचणी ची चपाती
कांदा मेथी व नाचणी ची चपाती
सूचना वाचा नंतरसाठी सेव करा
कांदा मेथी व नाचणी ची चपाती कृती बद्दल
मेथी ची प्लेन भाजी मुलांना आवडत नाही म्हणून मी कांदा घालून केली व पोळी चा नाचणी चे पिठ ठाकुन पोळी केली आहे जे मुलांच्या लक्षात ही येणार नाही की नाचणी ची पोळी आहे व नाचणी त्यांच्या पोटात जाइल
बारीक चिरलेली मेथीची भाजी 2 कप
बारीक चिरलेला कांदा 1 कप
हिरवी मिरची व कढीपत्तयाची पेस्ट 1 चमचा
मोहरी, जीरे, हिंग फोडणी साठी
गव्हाचे पीठ 2 वाटी
नाचणी चे पिठ 3 चमचे
दुधाची साय 2 चमचे
चांगले तुप 2 चमचे
पोळी साठी लागणारे सर्व साहित्य एकत्र करून पिठ मळून घ्या व भिजवून ठेवा
भाजीचा फोडणी साठी तेल गरम करायला ठेवा तेल गरम झाले कि मोहरी, जीरे, हिंग घालून फोडणी द्यावी व कांदा घालून परतून घ्यावा, हिरवी मिरची व कढीपत्तयाची पेस्ट, हळद घालून थोडे परतुन घ्या मेथीची भाजी व मीठ घालून वाफवून घ्या
भिजवून ठेवलेल्या पिठाच्या पोळ्या लाटुन, चांगले तुप लावुन खरपूस भाजून घ्या
आपली पोळ्या व भाजी तयार
व छोट्या टिफिन मध्ये ओल्या खजूर द्या
आपण या रेसिपीला कसे रेटिंग द्याल कृपया आपले रिव्यू सबमिट करण्यापूर्वी एक स्टार रेटिंग प्रविष्ट करा.
कांदा मेथी व नाचणी ची चपाती
चला स्वयंपाक सुरू करूया
हे प्राडक्ट शेर करा
कांदा मेथी व नाचणी ची चपाती
पोळी साठी लागणारे सर्व साहित्य एकत्र करून पिठ मळून घ्या व भिजवून ठेवा
भाजीचा फोडणी साठी तेल गरम करायला ठेवा तेल गरम झाले कि मोहरी, जीरे, हिंग घालून फोडणी द्यावी व कांदा घालून परतून घ्यावा, हिरवी मिरची व कढीपत्तयाची पेस्ट, हळद घालून थोडे परतुन घ्या मेथीची भाजी व मीठ घालून वाफवून घ्या
भिजवून ठेवलेल्या पिठाच्या पोळ्या लाटुन, चांगले तुप लावुन खरपूस भाजून घ्या
आपली पोळ्या व भाजी तयार
व छोट्या टिफिन मध्ये ओल्या खजूर द्या
बारीक चिरलेली मेथीची भाजी 2 कप
बारीक चिरलेला कांदा 1 कप
हिरवी मिरची व कढीपत्तयाची पेस्ट 1 चमचा
मोहरी, जीरे, हिंग फोडणी साठी
गव्हाचे पीठ 2 वाटी
नाचणी चे पिठ 3 चमचे
दुधाची साय 2 चमचे
चांगले तुप 2 चमचे
कांदा मेथी व नाचणी ची चपाती - रिव्यूज
7 भाषांमध्ये रीस्पीझचे शेर आणि शोधणे भारत देशातील सर्वात मोठे मंच.
स्वयंपाक करा, अपलोड करा आणि शेअर करा
एक रेसिपी कधीही सोडू नका
नवीन माहितीसाठी आपल्या ईमेल ऐड्रेस सब्स्क्राइब घ्या
सर्वाधिक सर्च गेलेल्या रेसपी
येथे आमचे फालो करा
येथून आमचे अ‍ॅप डाउनलोड करा
138 अनुसरण करत आहे
पूर्ण प्रोफाइल पहा अनुसरण करा
किंवा ईमेलसह सुरू ठेवा
साइन इन करा साइन अप करा
0 अनुसरण करत आहे
आपला जुना पैस्वर्ड एका नवीनवर बदला
पुष्टी करा नवीन पासवर्ड *
येथे आपले प्रोफाइल संपादित करा आणि अद्यतनित करा
आपण एक बिगिनर ब्लॉगर फुडी शेफ होम कूक मास्टर कूक आकांक्षा कूक बेकर कधीकधी स्वयंपाकघरात सेलिब्रिटी शेफ उपहारगृह
आपले लिंग पुरुष महिला
आपली खाते सेटिंग्ज सोडत असताना आपली जतन केलेली रिसेप्शन्स, स्टोरेज आणि वैयक्तिकृत पसंती आपल्याला कायमचे प्रवेश न करण्यायोग्य आणि कनेक्ट केलेल्या डिव्हाइसची कार्यक्षमता कमी करू शकतात. हटविणे आमच्या प्राइवसी नोटिस आणि लागू कायद्यांचे किंवा नियमांनुसार केले जाईल.
आपले खाते हटविणे म्हणजे आपल्या जतन केलेल्या पाककृती, संग्रह आणि वैयक्तिकरण प्राधान्ये BetterButter मधून कायमची हटविली जातील. एकदा आपण पुष्टी केली की आपले खाते तत्काळ निष्क्रिय केले जाईल.
टीप: आपण पुढील 14 दिवसात लॉगिन केल्यास आपले खाते पुन्हा सक्रिय केले जाईल आणि हटविणे रद्द केले जाईल.
लॉगिन करा आणि एक्सप्लोरिंग प्रारंभ करा
पासवर्ड रीसेट करण्यासाठी आपला ईमेल पत्ता प्रविष्ट करा आणि आम्ही आपला संकेतशब्द कसा रीसेट करायचा याबद्दल सूचना पाठवू
आपल्या मेलवर पैस्वर्ड रीसेट दुवा पाठविला गेला आहे. कृपया आपले मेल तपासा.
कृपया आपले मेल तपासा.
BetterButter सह साइन अप करा आणि एक्सप्लोरिंग प्रारंभ करा
पासवर्ड निश्चित करा *
खाते तयार करून, मी अटी व शर्ती स्वीकारतो
तुमच्या मनात काय आहे
आपल्या गॅलरीमधून फोटो अपलोड करा
आपला कॅमेरा उघडा आणि फोटो घ्या
सेव करा रद्द करा


Mirchi Vada - Fried Stuffed Chilly recipe by Sudha Kunkalienkar in Marathi at BetterButter

पाककृती, खाद्य समुदाय आणि स्वयंपाकघर
कृपया आपली रेसपी अपलोड करा अ‍ॅप डाउनलोड करा
मुख्यपृष्ठ / पाककृती / मिरची वडा - राजस्थानी स्पेशल
मिरची वडा - राजस्थानी स्पेशल
सूचना वाचा नंतरसाठी सेव करा
मिरची वडा - राजस्थानी स्पेशल कृती बद्दल
भावनगरी मिरची मध्ये उकडलेल्या बटाट्याचे सारण भरून मिरच्या बेसनाच्या पिठात बुडवून तळतात. भावनगरी मिरच्या कमी तिखट असतात आणि बटाट्याच्या सारणामुळे तिखटपणा आणखी कमी होतो. खूप चमचमीत असा नाश्त्याचा प्रकार आहे. आता पावसाचे वेध लागलेच आहेत. बाहेर छान पाऊस पडत असताना गरम गरम मिरची वडे आणि चहाचा बेत नक्कीच करा ह्या पावसाळ्यात.
उकडलेले बटाटे ६-७ मध्यम
लाल तिखट अर्धा चमचा
जिरे पूड अर्धा चमचा
धने पूड अर्धा चमचा
चिरलेली कोथिंबीर १ चमचा
तेल २ चमचे आणि तळण्याकरता
बेसन ६ मोठे चमचे
तांदूळ पीठ २ मोठे चमचे
लाल तिखट पाव चमचा
मिरच्या धुवून सुकवून घ्या. देठं काढू नका. प्रत्येक मिरचीला एका बाजूने उभी चीर द्या. पूर्ण कापू नका.
हलक्या हाताने मिरचीच्या शीरा आणि बिया काढून टाका. हे करताना शक्यतो हातात ग्लोव्हज किंवा प्लास्टिक पिशवी घाला. नाहीतर नंतर हाताची आग होईल.
बटाटे साले काढून कुस्करून घ्या.
एका कढईत २ चमचे तेल गरम करून त्यात हळद घाला. बटाट्याचा कुस्करा, लाल तिखट, धने, जिरे पूड, आमचूर, मीठ आणि चिरलेली कोथिंबीर घालून एकत्र करा. चांगले मिक्स झाले की मिश्रण एका ताटलीत काढून गार करायला ठेवा.
हे मिश्रण प्रत्येक मिरचीमध्ये भरा. मिरची तुटू देऊ नका.
बाहेरील आवरणासाठी एका बाउल मध्ये बेसन आणि बाकी सर्व पदार्थ एकत्र करा. पाणी घालून जाडसर पीठ भिजवून घ्या. नेहमीच्या भज्यांच्या पिठापेक्षा जाड हवे.
एका कढईत तळण्यासाठी तेल गरम करा. २ चमचे कडकडीत तेल बेसनाच्या पिठात घालून मिक्स करा.
आता मिरची ह्या बेसनाच्या पिठात बुडवून तेलात सोडा. आणि खमंग तळून घ्या.
गरमागरम मिरची वडा वर चाट मसाला भुरभुरवून खायला द्या.
आपण या रेसिपीला कसे रेटिंग द्याल कृपया आपले रिव्यू सबमिट करण्यापूर्वी एक स्टार रेटिंग प्रविष्ट करा.
मिरची वडा - राजस्थानी स्पेशल
चला स्वयंपाक सुरू करूया
हे प्राडक्ट शेर करा
मिरची वडा - राजस्थानी स्पेशल
मिरच्या धुवून सुकवून घ्या. देठं काढू नका. प्रत्येक मिरचीला एका बाजूने उभी चीर द्या. पूर्ण कापू नका.
हलक्या हाताने मिरचीच्या शीरा आणि बिया काढून टाका. हे करताना शक्यतो हातात ग्लोव्हज किंवा प्लास्टिक पिशवी घाला. नाहीतर नंतर हाताची आग होईल.
बटाटे साले काढून कुस्करून घ्या.
एका कढईत २ चमचे तेल गरम करून त्यात हळद घाला. बटाट्याचा कुस्करा, लाल तिखट, धने, जिरे पूड, आमचूर, मीठ आणि चिरलेली कोथिंबीर घालून एकत्र करा. चांगले मिक्स झाले की मिश्रण एका ताटलीत काढून गार करायला ठेवा.
हे मिश्रण प्रत्येक मिरचीमध्ये भरा. मिरची तुटू देऊ नका.
बाहेरील आवरणासाठी एका बाउल मध्ये बेसन आणि बाकी सर्व पदार्थ एकत्र करा. पाणी घालून जाडसर पीठ भिजवून घ्या. नेहमीच्या भज्यांच्या पिठापेक्षा जाड हवे.
एका कढईत तळण्यासाठी तेल गरम करा. २ चमचे कडकडीत तेल बेसनाच्या पिठात घालून मिक्स करा.
आता मिरची ह्या बेसनाच्या पिठात बुडवून तेलात सोडा. आणि खमंग तळून घ्या.
गरमागरम मिरची वडा वर चाट मसाला भुरभुरवून खायला द्या.
उकडलेले बटाटे ६-७ मध्यम
लाल तिखट अर्धा चमचा
जिरे पूड अर्धा चमचा
धने पूड अर्धा चमचा
चिरलेली कोथिंबीर १ चमचा
तेल २ चमचे आणि तळण्याकरता
बेसन ६ मोठे चमचे
तांदूळ पीठ २ मोठे चमचे
लाल तिखट पाव चमचा
मिरची वडा - राजस्थानी स्पेशल - रिव्यूज
7 भाषांमध्ये रीस्पीझचे शेर आणि शोधणे भारत देशातील सर्वात मोठे मंच.
स्वयंपाक करा, अपलोड करा आणि शेअर करा
एक रेसिपी कधीही सोडू नका
नवीन माहितीसाठी आपल्या ईमेल ऐड्रेस सब्स्क्राइब घ्या
सर्वाधिक सर्च गेलेल्या रेसपी
येथे आमचे फालो करा
येथून आमचे अ‍ॅप डाउनलोड करा
138 अनुसरण करत आहे
पूर्ण प्रोफाइल पहा अनुसरण करा
किंवा ईमेलसह सुरू ठेवा
साइन इन करा साइन अप करा
0 अनुसरण करत आहे
आपला जुना पैस्वर्ड एका नवीनवर बदला
पुष्टी करा नवीन पासवर्ड *
येथे आपले प्रोफाइल संपादित करा आणि अद्यतनित करा
आपण एक बिगिनर ब्लॉगर फुडी शेफ होम कूक मास्टर कूक आकांक्षा कूक बेकर कधीकधी स्वयंपाकघरात सेलिब्रिटी शेफ उपहारगृह
आपले लिंग पुरुष महिला
आपली खाते सेटिंग्ज सोडत असताना आपली जतन केलेली रिसेप्शन्स, स्टोरेज आणि वैयक्तिकृत पसंती आपल्याला कायमचे प्रवेश न करण्यायोग्य आणि कनेक्ट केलेल्या डिव्हाइसची कार्यक्षमता कमी करू शकतात. हटविणे आमच्या प्राइवसी नोटिस आणि लागू कायद्यांचे किंवा नियमांनुसार केले जाईल.
आपले खाते हटविणे म्हणजे आपल्या जतन केलेल्या पाककृती, संग्रह आणि वैयक्तिकरण प्राधान्ये BetterButter मधून कायमची हटविली जातील. एकदा आपण पुष्टी केली की आपले खाते तत्काळ निष्क्रिय केले जाईल.
टीप: आपण पुढील 14 दिवसात लॉगिन केल्यास आपले खाते पुन्हा सक्रिय केले जाईल आणि हटविणे रद्द केले जाईल.
लॉगिन करा आणि एक्सप्लोरिंग प्रारंभ करा
पासवर्ड रीसेट करण्यासाठी आपला ईमेल पत्ता प्रविष्ट करा आणि आम्ही आपला संकेतशब्द कसा रीसेट करायचा याबद्दल सूचना पाठवू
आपल्या मेलवर पैस्वर्ड रीसेट दुवा पाठविला गेला आहे. कृपया आपले मेल तपासा.
कृपया आपले मेल तपासा.
BetterButter सह साइन अप करा आणि एक्सप्लोरिंग प्रारंभ करा
पासवर्ड निश्चित करा *
खाते तयार करून, मी अटी व शर्ती स्वीकारतो
तुमच्या मनात काय आहे
आपल्या गॅलरीमधून फोटो अपलोड करा
आपला कॅमेरा उघडा आणि फोटो घ्या
सेव करा रद्द करा


Reservation in the state now stands at 68 percent | राज्यातील आरक्षण आता ६८ टक्के! | Loksatta

ठाण्यात वेगवेगळ्या अपघातांत चार ठार
दोन हत्याकांडांनी उपराजधानी हादरली
सणासुदीत नागपूरकरांची ऑनलाइन खरेदीला पसंती
नवरात्रोत्सवातून निम्म्याहून अधिक मंडळांची माघार
महिला सुरक्षेचा प्रश्न अद्यापही प्रलंबित
राज्यातील आरक्षण आता ६८ टक्के
राज्यातील आरक्षण आता ६८ टक्के
मराठा समाजाला मागास प्रवर्गात समाविष्ट करत सरसकट १६ टक्के आरक्षण देण्याची शिफारस राज्य मागासवर्ग आयोगाने केली असल्याचे समजते.
मराठा समाजाला १६ टक्के स्वतंत्र आरक्षण
इतर मागास वर्गाच्या आरक्षणाला धक्का नाही
मराठा समाज मागास असल्याची आयोगाची शिफारस
मराठा समाजाला मागास प्रवर्गात समाविष्ट करत सरसकट १६ टक्के आरक्षण देण्याची शिफारस राज्य मागासवर्ग आयोगाने केली असल्याचे समजते. याबाबतचा अहवाल गुरुवारी राज्य सरकारला सादर करण्यात येणार आहे. विशेष म्हणजे इतर मागासवर्गीयांच्या आरक्षणाच्या टक्केवारीला हात न लावता मराठा समाजाला स्वतंत्रपणे आरक्षण देण्याची अहवालात शिफारस आहे. त्यामुळे हा अहवाल स्वीकारला गेल्यास राज्यातील आरक्षणाची टक्केवारी ६८ टक्के इतकी होईल.
आयोगाच्या शिफारशी स्वीकारण्याची सरकारची मानसिकता असून हे वाढीव आरक्षण न्यायालयात टिकून राहावे यासाठी तमिळनाडूच्या धर्तीवर कार्यवाही करण्याची तयारी सरकारने चालविली आहे.
मराठा समाज मागास असल्याच्या आयोगाच्या निर्वाळ्यामुळे राज्य सरकारने सुटकेचा नि:श्वास सोडला असून येत्या रविवारी मंत्रिमंडळ बैठकीत हा अहवाल मांडण्यात येणार आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही, आयोगाचा अहवाल आल्यानंतर पुढील पंधरा दिवसांत त्यावरील वैधानिक कार्यवाही पूर्ण करण्याची घोषणा बुधवारी केल्याने आरक्षणाकडे डोळे लावून बसलेल्या मराठा समाजाच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत. सोमवारपासून सुरू होणाऱ्या राज्य विधिमंडळाच्या हिवाळी अधिवेशनात मराठा आरक्षणाची अधिकृत घोषणा होण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे.
विधानसभा निवडणुकीच्या तोंडावर २०१४ मध्ये मराठा समाजाला शैक्षणिक आणि सामाजिक क्षेत्रात देण्याचा निर्णय तत्कालीन काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या आघाडी सरकारने घेतला होता. त्या वेळी माजी मुख्यमंत्री नारायण राणे यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या शिफारशीनुसार हे आरक्षण देण्यात आले होते. मात्र उच्च न्यायालयाने सरकारचा हा निर्णय रद्द ठरविला होता. राज्यात सत्तांतरानंतर मराठा क्रांती मोर्चाच्या माध्यमातून मराठा समाजाने जोरदार आंदोलन केल्यानंतर पुन्हा एकदा मराठा आरक्षणाचा मुद्दा ऐरणीवर आला होता. आर्थिक, सामाजिक आणि शैक्षणिक निकषावर मराठा समाज मागास आहे का, याचा शोध घेण्यासाठी सरकारने न्यायमूर्ती गायकवाड यांच्या अध्यक्षतेखाली राज्य मागासवर्ग आयोग नेमला होता.
या आयोगाकडे मराठा समाजाच्या विविध संघटना आणि लोकांची तब्बल एक लाख ९३ हजार निवेदने आली होती. तसेच आयोगाने तीन संस्थांच्या माध्यमातून ४५ हजार कुटुंबांचे सर्वेक्षण केले होते. तसेच विविध न्यायनिवाडे, सरकारने दिलेली कागदपत्रे, तसेच पुरातन काळातील दाखले यांच्या आधारे आयोगाने आपला अहवाल तयार केला. मराठा समाज पूर्वी जमीनदार होता. मात्र आता त्याच्याकडे जमीनच शिल्लक नसल्याने तो गरीब झाला असून राज्यात होणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांमध्ये मराठा समाजाची संख्या अधिक आहे. तसेच शहरी भागांतील झोपडपट्टीत राहणाऱ्यांमध्येही हा समाज अधिक असल्याचे सर्वेक्षणात आढळून आले. र्सवकष अभ्यासाच्या आधारे मराठा समाज हा आर्थिक, सामाजिक आणि शैक्षणिक क्षेत्रांत मागासला असल्याचा निकर्ष आयोगाने एकमताने काढला.
आजवर मराठा समाजाच्या मागासलेपणाबाबत अनेकवेळा आयोगाने अभ्यास केला मात्र त्यावर कधीही एकमत होत नव्हते. या वेळी मात्र प्रथमच आयोगामध्येही एकवाक्यता दिसून आली. मात्र ओबीसी समाजात मराठा समाजाचा समावेश केल्यास मूळ आरक्षणावर अधिक भार पडेल त्यामुळे मराठा समाजास वेगळे आरक्षण देण्याबाबतचा विचार करण्याचे सूतोवाच अहवालात करण्यात आल्याचे समजते.
सध्या राज्यात ५२ टक्के आरक्षण आहे. मराठा समाजाला स्वतंत्रपणे १६ टक्के आरक्षण देण्याची आयोगाची शिफारस स्वीकारल्यानंतर राज्यातील आरक्षण टक्केवारी ६८ टक्के इतकी होईल. राज्यात मराठा समाजाचे प्रमाण ३० टक्के आहे. याच अधिवेशनात आरक्षणाचा कायदा करण्याची तयारी राज्य सरकारने सुरू केल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.
ओबीसी आरक्षणाला धक्का नाही..
मराठा समाज मागास असल्याच्या आयोगाच्या निर्वाळ्यामुळे राज्य सरकारनेही ओबीसी आरक्षणाला धक्का न लावता मराठा समाजास स्वतंत्र आरक्षण देण्याची तयारी सुरू केली आहे. एखाद्या समाजाचे मागासलेपण सिद्ध झाल्यानंतर विशिष्ट परिस्थितीत सर्वोच्च न्यायालयाने घालून दिलेल्या मर्यादेपलीकडे आरक्षण वाढवून देता येते. त्याचाच आधार घेत हे आरक्षण देण्यात येणार असल्याचेही सूत्रांनी सांगितले.
कोणत्या वर्गाला किती आरक्षण मिळते
मागासवर्ग – ३० टक्के (यापैकी साडेतीन टक्के मुस्लीम मागासवर्गीयांना)
अति मागासवर्ग – २० टक्के
अनुसूचित जाती – १८ टक्के
अनुसूचित जमाती – १ टक्के
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावर सरकार गंभीर आहे. राज्य मागासवर्ग आयोगाकडून अहवाल १५ तारखेपर्यंत मिळेल. त्यानंतरच्या १५ दिवसांत सर्व वैधानिक कार्यवाही पूर्ण करण्यात येईल. त्यामुळे याच महिनाअखेरीपर्यंत मराठा आरक्षणाचा मुद्दा संपणार आहे.
– देवेंद्र फडणवीस, मुख्यमंत्री
आरक्षणासाठी ५० टक्के मर्यादा निश्चित केली असताना तामिळनाडू राज्यात ६९ टक्के आरक्षण लागू करण्यात आले आहे. कायदेशीर अडचण येऊ नये या उद्देशाने घटनेच्या नवव्या परिशिष्टाचा आधार त्यासाठी घेण्यात आला. त्यालाही सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान देण्यात आले असून, सुनावणी केव्हाच पूर्ण झाली तरी निकाल राखून ठेवण्यात आला आहे. राज्यात मागासवर्गीय किंवा दुर्बल घटक समाजाची लोकसंख्या जास्त असल्यानेच आरक्षणाचे प्रमाण ६९ टक्के ठेवण्यात आल्याचा युक्तिवाद तामिळनाडू सरकारकडून केला जातो. अण्णा द्रमुक आणि द्रमुक या दोन्ही कट्टर विरोधी पक्षांमध्ये आरक्षणावर मात्र एकमत आहे.
मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावर सरकार गंभीर आहे. राज्य मागासवर्ग आयोगाकडून अहवाल १५ तारखेपर्यंत मिळेल. त्यानंतरच्या १५ दिवसांत सर्व वैधानिक कार्यवाही पूर्ण करण्यात येईल. त्यामुळे याच महिनाअखेरीपर्यंत मराठा आरक्षणाचा मुद्दा संपणार आहे.
– देवेंद्र फडणवीस, मुख्यमंत्री
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
भारतीय जाहिरात पाहून 'अंडरटेकर' झाला भावूक; 'डेडमॅन'लाही अश्रू अनावर
सुपरस्टार असूनही हृतिक रोशन जुहूमधल्या फ्लॅटसाठी भरतोय इतके लाख रुपये भाडं
'कामाची लगबग आणि लेकरासाठी तुटणारा जीव'; तेजस्विनीने मांडली शेतकरी महिलेची तळमळ
लग्नात वडिलांना नवरदेवाच्या पोशाखात पाहिल्यावर अशी होती इब्राहिमची प्रतिक्रिया
'या' चुकीमुळे सुजान खानचे इन्स्टाग्राम अकाऊंट झाले हॅक
Coronavirus : करोनाबाधितांची संख्या दोन लाखांवर
खासगी कर्मचाऱ्यांचे प्रवासहाल सुरूच
शहरबात : आडात आहे, पोहऱ्यात कधी येणार
नवरात्रोत्सवातून निम्म्याहून अधिक मंडळांची माघार
ठाण्यात वेगवेगळ्या अपघातांत चार ठार
अभय योजनेअंतर्गत ५५ कोटींचा मिळकत कर
एक हजारांवर कलावंत आर्थिक विवंचनेत
गडकरींचे खाते नागपुरात नापास, ‘एनएचएआय’चा वेगवान कामाचा दावा फोल
सणासुदीत नागपूरकरांची ऑनलाइन खरेदीला पसंती
1 मुंबईच्या पिंगला मोरेच्या चित्राला गुगल डूडलचा मान
2 ओला, उबर चालक शनिवारपासून पुन्हा संपावर
3 शीव उड्डाणपूल तीन महिने डागडुजीसाठी बंद होणार
येडियुरप्पांचं मुख्यमंत्रीपद धोक्यात; मोदींनी बदलाचे संकेत दिल्याचा भाजपा आमदाराचा गौप्यस्फोटX


रायगडाचा भवानीकडा, की अतिदुर्गम चोरवाट!!! | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /रायगडाचा भवानीकडा, की अतिदुर्गम चोरवाट
रायगडाचा भवानीकडा, की अतिदुर्गम चोरवाट
....क्रिकेट-बॉलीवूड-राजकारण-भ्रष्टाचार-गुंठेवारी-पैसा-स्वार्थ-दहशतवाद यांच्या कर्कश्य कोलाहलानं कधीकधी खरंच शीण येतो.. अन् मग आपण सह्याद्रीकडे ‘धाव’ घेतो, सह्याद्रीचा 'धावा' करतो... कारण अगदी सोप्पं आहे. आजंही सह्याद्रीच्या कडेकपा-यात, वाड्या-वस्त्यांमध्ये, शेतां-शिवारांत घमघमत असतात इतिहासाची स्मरणं, शिवरायांच्या अन् त्यांच्या शिलेदारांच्या पाउलखुणा - एक अदृश्य कालातीत शक्तीस्त्रोत
(साभार: ‘शेलारखिंड, श्रीमंत बाबासाहेब पुरंदरे)
अशीच एक भारावलेली कथा ऐकायला मिळते रायगडाभोवतीच्या काळ अन् गांधारी नद्यांच्या खो-यात.. कथा जिगरबाज – ‘सर्जा’ची शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरेंच्या प्रतिभेतून साकारलेल्या ‘शेलारखिंड’ या अप्रतिम कादंबरीतला हा नायक ‘सर्जा’, शिवाजीराजांचं मन जिंकण्यासाठी ‘भवानीकडा’ चढण्याचं दुर्दम्य आव्हान स्वीकारतो काय, अन् ध्यास घेऊन भवानीकडा चढून जातो काय.. खरं घडलं असेल की दंतकथा; कुणास ठावूक
(साभार: ‘शेलारखिंड, श्रीमंत बाबासाहेब पुरंदरे)
१९८० च्या दशकात हिरा पंडित, तु. वि. जाधव यांच्या तुकडीनं भवानीकडा सर केला होता. त्यांच्यापासून स्फुर्ती घेऊन, चिंचवडच्या ’मोरया गिरीभ्रमण संस्थेचे’ आम्ही तब्बल ५५ आरोहक भवानीकडा कातळारोहण मोहिमेवर निघालो.
...सक्काळीचं रायगडवाडीतील भैरोबाच्या मंदिरातला मुक्काम आवरून कूच केलं होतं. रायगडाच्या टकमक व हिरकणी टोकांनी भव्य रायगडाच्या पर्वतातला मराठमोळा बेडरपणा खुलून दिसत होता. भवानी कड्याच्या फक्त पायथ्याजवळ पोहोचण्यासाठीसुद्धा रायगडाला अर्धी प्रदक्षिणा घालावी लागते. रायगडवाडीतून पूर्वेला गर्द झाडीतून वाटचाल सुरू करून, रायनाकाच्या स्मारकापाशी विसावलो. निसर्गाचं एक रांगडं रूप - टकमक टोकाचा उत्तुंग कडा – पायथ्यापासून पाहून थरारलो. टकमक टोकाला वळसा घालत, रायगडाच्या कोसळलेल्या कड्यांच्या पायथ्यापासून आडवं जात राहिलो. आता मोकळवनातून आकाशात घुसलेला भवानी कडा खुणावू लागला. रायगडाचं दुर्गमत्त्व नेमकं कश्यात, हे उलगडणारे दृश्य सामोरं होतं - रायगडाचे कराल कातळकडे उजवीकडे, समोर काळ नदीचं चिंचोळं खोरं, घनदाट गूढ रानवा अन् पाठीमागे सह्याद्रीची मुख्य रांग
(काळ नदीच्या पात्रापासून रायगड अन् डावीकडे भवानीकडा – दूरदर्शन)
रायगड परिक्रमा अंदाजे ४-५ किमी झाल्यावर, भवानीकडा काहीसा मागं पडला. इथंवरची वाट तशी सोप्पीच होती. भवानी कड्यापासून लगबगीनं खो-यात उतरणारी कातळधार आता आमच्या उजवीकडे आली. या धारेवर झाडीभरली ‘वाघोलीखिंड’ दिसू लागल्यावर, उजवीकडे दाट झाडीत घुसलो. वाट अशी नव्हतीच. हाताशी येईल ते कारवी-काटकीचं बुटुक धरण्याची, घसा-यावर केविलवाणी धडपड करून जीव मेटाकुटीला आलेला. अखेर डोंगररांगेवर ‘वाघोलीखिंड’ चढून हाफहूफ करत बसलो. वाघोलीखिंडीची थोडीशी सपाटी म्हणजे भवानीकडा मोहिमेचा Advance Base Camp. इथंपर्यंत पोहोचण्यासाठी केलेल्या तीन तासांच्या चालीनं, अन् कोकणातल्या उन्हांनं आमची तुकडी थकत चालली होती. अन् अद्याप प्रत्यक्ष भवानीकडा चढायची सुरुवात पण नाही झालेली..
समोर होते भवानीकड्याचे भयाण कातळटप्पे, मध्येच एखादा गवताचा भुरा पटटा, आणि खूप सारा घसारा. समोरच असला, तरी भवानी कड्याच्या प्रत्यक्ष चढाईसाठी कातळधारेवरची खडतर चढाई अजून बाकी होती. फर्स्ट क्लाइम्बरनं रोप, हार्नेस बेल्ट, कॅरॅबिनर्स, रॉक पिटान्स, लोखंडी पेग, हॅमर, एक्स्पांशन बोल्टस आणि घसा-यामध्ये छोट्या पावट्या बनवण्यासाठी चक्क आईसअॅ क्स सोबत घेतली. आरोहणाचा सर्वच भाग घसार्याचा, अरुंद आणि धोकादायक असल्यामुळे वाटेतील मजबूत झाडांच्या सहाय्याने अन् लोखंडी मेख वापरून रोप अँकर वापरून कातळारोहण सुरक्षित केलं होतं. कॅरॅबिनरच्या सहाय्याने स्वत:ला रोपशी जखडून आरोहक मार्गस्थ झाले.
वणव्यानं काळवंडलेल्या तीव्र उतारावरचे गांडूळमातीनं माखलेले भुसभूशीत उतार असह्य होवू लागले. कोसळलेल्या जिवघेण्या, कर्दनकाळ आणि आ वासलेल्या द-या, तळपणारा सूर्यनारायण, जवळचं पाणी संपलंय, असं असूनंही कोणत्यातरी जबरदस्त इच्छेनं अतिअरुंद पावठ्यांवरून पट्कन पावलं उचलली जात होती. अन् भवानी कड्याचा मुख्य आव्हानात्मक भाग अधिकाधिक जवळ येत चालला होता. दूरवर नजर टाकली, तर सह्याद्रीचे तालेवार शिलेदार - लिंगाणा, कोकणदिवा, राजगड, तोरणा खुणावत होते.
आता समोरच्या उंच टेपाडाला ट्रॅव्हर्स मारावा लागला. घसा-यातून चढत चढत, झाडीभरला टप्पा आला. समोर भवानी कडा तर डावीकडे खुबलढया बुरुजाची खिंड दिसत होती. भणाणणारा वारा, लांबवर चक्कर मारणारी एखाद-दुसरी घार अन् खोSSSSल गेलेल्या दरीचं दृष्टीभय असा माहोल.
अखेरीस ५०० मी लांबीच्या अतिअरुंद धारेवरून डोंबारकसरत करत, आम्ही भवानी कड्याच्या प्रत्यक्ष आव्हानात्मक कातळारोहण टप्प्यांपाशी पोहोचलो. आणि, इथं दिसला सपाटीवरचा दगडी चौथरा - निश्चितपणे पहा-याचं मेट म्हणजेच, ‘भवानीकडा’ हे रायगडाची अति-दुर्गम चोरवाट असल्याचा स्पष्ट पुरावाचं मिळाला. इथून २० मिनीट चालल्यावर कड्याच्या ऐन गर्भात पाण्याचं सरपटी गुहाटाकं अन् पाण्याचा विपुल साठा मिळाला.
भवानी कड्याचा माथा २०० मी उंचीवर होता. त्यातील १५० मी भागात ७५-९० अंशात चढाई होती. उत्तम खाचा असलेले दोन कातळटप्पे करून, १० मी. अवघड टप्प्यापाशी येऊन पोहोचलो. कातळावर कोणत्याही प्रकारचे होल्ड्स नसल्यामुळे जुमारिंग करावे लागणार होते. वेळेची बचत करण्याकरता, जुमारास एट्रीअर (पायर्यासदृश शिडी) जोडण्यात आली. आता या एट्रीअर मध्ये हात-पाय अडकवून मग चढायचे, असा एकंदर बेत होता. वर चढायला लागल्यावर मस्त झोका मिळतो...उजवीकडे उंच कातळ, समोर कातळ. आपण वर चढतोय, डावीकडे अन मागे खोल दर्या...झोका मिळाला की एकदम दरीतच जातोय की काय, असं थरारक दरीचं दर्शन व्हायचं. हृदयाचे ठोके वाढले, घामटं आलं, अन् अखेरीस तो टप्पा पार झाला. शेवटच्या दोन टप्प्यांत कातळ ढीले असल्यानं, आरोहण अत्यंत धोकादायक होते. ते पार करून पोहोचलो भवानी कड्याच्या माथ्यावर
अतिशय आनंदाचा क्षण होता तो आणि विजयाची मजाही काही औरच
‘राजाच्या रायगडाचा ह्यो भवानी कडा म्या यंगनार..’ असं आव्हान स्वीकारणा-या शेलारखिंड कादंबरीमधल्या ‘सर्जा’च्या नजरेतली जिद्द अन् छातीची धडधड आम्ही अनुभवत कितीतरी वेळ अनुभवत तिथेच पडून राहिलो...
आमच्या या मोहिमेला तु.वि.जाधव या मुंबईच्या शिवभक्त ट्रेकर अन् सिद्धहस्त लेखकांनी दिलेली अत्यंत मोलाची (अन् देखणी) दाद:::
१.	२६-जानेवारी-१९९६ ला केलेली ही मोहीम आहे. माझ्याकडे फोटोज उपलब्ध नाहीत.
२. दुस-या एका ग्रुपच्या मोहिमेतील फोटो डोंगरभाऊ सुशांत गुजर यांच्या ब्लॉगवरचे बघता येतील: http://sushantgujar.blogspot.in/2013/02/trek-to-raigad-fort-via-bhvani-k...
प्रवासाचे अनुभव - भारतात
 आम्ही सिंरातोरा केला त्यावेळी वाटेत हिरा पंडीत व त्यांचा चमू भेटलेला.. भवानी कडा आरोहण मोहिम होती त्यांची
हा संपुर्ण प्रदेश रोमांचीत
हा संपुर्ण प्रदेश रोमांचीत करतो.
एकदा वाघ दरवाज्याने उतरायचे स्वप्न आहे.
उजवीकडे उंच कातळ, समोर कातळ.
उजवीकडे उंच कातळ, समोर कातळ. आपण वर चढतोय, डावीकडे अन मागे खोल दर्या...झोका मिळाला की एकदम दरीतच जातोय की काय, असं थरारक दरीचं दर्शन व्हायचं. हृदयाचे ठोके वाढले, घामटं आलं, अन् अखेरीस तो टप्पा पार झाला. >>> असा अनुभव नसला तरी तो थरार काय असतो याची जाणिव आहे.. Hats Off DS:)
हा संपुर्ण प्रदेश रोमांचीत करतो > अगदी.. वाचतानाही रोमांचीत जाहलो होतो.
एकदा वाघ दरवाज्याने उतरायचे स्वप्न आहे> वाघ दरवाजा बघण्याच आमच स्वप्न पुर्ण झालयं हे काय कमी आहे.
@हेम: बरोबर आहे, गिर्यारोहक मंडळीत हिरा पंडित, तु.वि.जाधव यांच्या तुकडीनं पहिल्यांदा केला भवानी कडा
 मात्र ब्लॉगवरचे फोटो फक्त कल्पना यावी म्हणून दिलेत, ते आमच्या मोहिमेचे नाहीत.
@सेनापती: हा संपुर्ण प्रदेश रोमांचीत करतो. >>> +१११११११११११११११११११११११११११११११११११. रायगडाचा प्रदेश शब्दातीत भारावलेला आहे. मी http://www.maayboli.com/node/40397 आणि http://www.maayboli.com/node/40650 इथे वर्णन केल्याप्रमाणे, परत कधी एकदा रायगड घाटवाटा करतोय असं झालंय..
@इंद्रधनुष्य: असा अनुभव नसला तरी तो थरार काय असतो याची जाणिव आहे.. Hats Off DS:) >>> माझं कर्तृत्त्व काहीच नव्हतं मोहिमेला. मी फक्त थरार मनसोक्त अनुभवला..
एकदा वाघ दरवाज्याने उतरायचे स्वप्न आहे.
पहिले २ प्र. चि. खालील
पहिले २ प्र. चि. खालील पुस्तकातून घेतले आहेत..
साभार: ‘शेलारखिंड', श्रीमंत बाबासाहेब पुरंदरे
मस्तच .. सलाम तुम्हाला ..
मस्तच .. सलाम तुम्हाला ..
डोंगरवेडा नुतनजे जाई. आनंदयात
कातळारोहण करताना सामान्य आरोहकानं अनुभवलेला थरार पोहोचवण्याचा प्रयत्न केलाय.. प्रतिक्रियेबद्दल मन:पूर्वक आभारी आहे..
मस्तच अनुभव. ह्या मोहिमेत
मस्तच अनुभव. ह्या मोहिमेत सगळ्यांना कातळारोहणाची माहिती असणं आवश्यक होतं का
जुमारिंगने फार चिडचिड व्हायची. फार वर्षं झाली ते करून.
-	आऊटडोअर्स: भवानीकडा मोहीम
-	आऊटडोअर्स: भवानीकडा मोहीम आखण्यासाठी कातळारोहण तंत्र अवगत असणं, हे अत्यावश्यक आहे.
पण एकदा सेटअप तयार झाल्यावर - रोपचा सुरक्षा बिले, अवघड जागी (जुमारिंगच्या ऐवजी) एट्रीअरची शिडी आणि तज्ज्ञ कार्यकर्त्यांच्या मदतीनं, आम्ही आम-जन्ता सुद्धा भवानीकडा चढून गेलो.
मस्त आवडले. हेम- सिंरातोरा
मस्त आवडले. हेम- सिंरातोरा नक्कि आहे काय
सिंहगड, रा़जगड, तोरणा, रायगड
सिंहगड, रा़जगड, तोरणा, रायगड
व्वा, छान.... (फोटो दिसताहेत
व्वा, छान....:) (फोटो दिसताहेत धन्यवाद)
 सुरेश वाडकरांचा १००० वेळा रायगड करण्याचा निश्चय आहे आहे माझ्या अंदाजाने तो लवकरच पुर्णपण होईल किंवा झालेलाही असेल कारण काही वर्षांपुर्वी आम्हाला जेव्हा रायगडावर ते भेटले होते तेव्हाच त्यांची ती ५०० च्या आसपासची भेट होती
आणखी एक.. सुरेश वाडकर हे पक्षांचे अतीशय हुबेहुब आवाज काढू शकतात.. आम्ही संध्याकाळी टकमक टोकावर बसून त्यांच्या कडून अनेक पक्षांचे आवाज ऐकलेले आहेत
१००० वेळा रायगड करण्याचा
१००० वेळा रायगड करण्याचा निश्चय आहे आहे माझ्या अंदाजाने तो लवकरच पुर्णपण होईल किंवा झालेलाही असेल
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
या ग्रूपचे सभासद व्हा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०२० मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन.
वापराचे/वावराचे नियम | गोपनीयता | आमच्याबद्दल | संपर्क


शहरात कोरोना चाचणी कमीच , पुन्हा 68 ‘पॉझिटिव्ह’ ;या परिसरातील… | MH13 News

शहरात कोरोना चाचणी कमीच , पुन्हा 68 ‘पॉझिटिव्ह’ ;या परिसरातील…
सोलापूर शहर हद्दीत आज शुक्रवारी दि.19सप्टेंबर रोजी कोरोनाचे नवे 68 रुग्ण आढळले असून यामध्ये 37 पुरुष तर 31 स्त्रियांचा समावेश आहे. आज उपचार घेऊन बरे होऊन घरी गेलेल्यांची संख्या 32 इतकी आहे. यामध्ये 22 पुरुष तर 10 महिलांचा समावेश होतो.
आज शनिवारी मनपाने कोविडविषयक दिलेल्या माहितीनुसार 477 जणांचे अहवाल प्राप्त झाले. त्यामध्ये जणांचे 409 निगेटीव्ह तर 68 जणांचे अहवाल पॉझिटिव्ह आले. आज 2 जणांचा कोरोनाने मृत्यू झाला असल्याची नोंद करण्यात आली आहे.अशी माहिती महापालिकेच्या आरोग्य अधिकारी यांनी दिली.
शहरातील आतापर्यंतच्या पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या 7824 असून एकूण मृतांची संख्या 454 इतकी आहे. आजपर्यंत रुग्णालयात दाखल असलेल्या बाधितांची संख्या 852 इतकी तर बरे होऊन घरी गेलेल्यांची संख्या 6518 इतकी आहे.
Nextआता...सोलापूर शहरात मास्कची सक्ती : पालकमंत्री दत्तात्रय भरणे »
Previous « सोलापूर | ग्रामीण 453 नवे 'पॉझिटिव्ह' ; मृत्यू... जाणून घ्या...कोणत्या भागात
ग्रामीण भागात आढळले101 ‘पॉझिटिव्ह’ ;या भागातील 10 जणांचा मृत्यू
सोलापूर | एकही मृत्यू नाही ; बरे झाले 80 तर 24 जण पॉझिटिव्ह ; या भागातील…
ऐन सणाच्या दिवशी ‘पाणीबाणी’ ; कधी थांबणार सावळागोंधळ…
खाजगी सावकारी | अनिल चांगभले आत्महत्या प्रकरणी अटकपूर्व जामीन मंजूर…पहा हकीकत…
चक्क सोलापुरात भरवली ‘मड बाईक रेस स्पर्धा’…आणि म्हणाले…
अस्सल भान | ‘या’ मोबाइल विक्रेत्याने व्यसनाधीन ग्राहकांना केली दुकानबंदी ; वाचा हटके बातमी…
केंद्राच्या आयुष मंत्रालयावर डॉ. शिवरत्न शेटे यांची नियुक्ती
सोलापूर | तब्बल 48 तासानंतर सूर्यनारायण दर्शन ;महिला वर्ग सुखावला
Action | ‘अवैध धंद्यां’ना तालुक्यात कुठेही थारा नाही : पोलिस अधिक्षक तेजस्वी सातपुते
हाय अलर्ट | एनडीआरएफच्या तुकड्या तैनात, मदतीसाठी वायूसेना, नौदलासह, लष्कर…
10 लाख दे नाहीतर ; उपमहापौर राजेश काळेंसह साथीदारांवर गुन्हा दाखल
MH13 News Network सोलापूर महानगरपालिकेतील उपमहापौर राजेश काळे यांच्या विरोधात आणखीन एक गुन्हा दाखल झाला…
ग्रामीण भागात आढळले101 ‘पॉझिटिव्ह’ ;या भागातील 10 जणांचा मृत्यू
MH13News Network सोलापूर जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात आज शनिवारी दि.17 ऑक्टोबर रोजी ग्रामीण भागातील 101 जणांचे…
सोलापूर | एकही मृत्यू नाही ; बरे झाले 80 तर 24 जण पॉझिटिव्ह ; या भागातील…
MH13 News Network सोलापूर शहर हद्दीत आज शनिवारी दि.17 ऑक्टोंबर रोजी कोरोनाचे 24 रुग्ण आढळले…
ऐन सणाच्या दिवशी ‘पाणीबाणी’ ; कधी थांबणार सावळागोंधळ…
MH13 NEWS Network सोलापुरात आज घटस्थापनेच्या दिवशी शहराला पाणीपुरवठा झाला नसल्याने अनेक ठिकाणी नागरिकांचा रोष…
खाजगी सावकारी | अनिल चांगभले आत्महत्या प्रकरणी अटकपूर्व जामीन मंजूर…पहा हकीकत…
सोलापुरातील अनिल नागनाथ चांगभले जुनी मिल चाळ येथे राहणाऱ्या व्यक्तीस आत्महत्येस प्रवृत्त केल्याप्रकरणी किरण तायप्पा…
चक्क सोलापुरात भरवली ‘मड बाईक रेस स्पर्धा’…आणि म्हणाले…
अनेक ठिकाणी वेगवेगळ्या स्पर्धेचे आयोजन केले जाते.मात्र सोलापूर स्मार्ट सिटी की खड्डे सिटी असा उपरोधिक…


पोटाची चरबी कमी करायची आहे? करा 'ही' ७ सोपी योगासने अणि फरक पहा - Arogyanama

पोटाची चरबी कमी करायची आहे करा ‘ही’ ७ सोपी योगासने अणि फरक पहा
आरोग्यनामा ऑनलाईन टीम – सुदृढ, सुंदर आणि सुडौल शरीरासाठी योग हा सर्वोत्तम उपाय आहे. शिवाय, यामुळे तुमचे आरोग्य सुद्धा उत्तम राहते. परंतु, योग, व्यायाम याकडे दुर्लक्ष केल्याने सध्या लठ्ठपणाची समस्या वाढत चालली आहे. बदललेली जीवनशैली, अयोग्य आहार, मानसिक ताणतणाव हे यास कारणीभूत आहे. मात्र, वाढलेली चरबी, विषेशता पोटाचा घेर कमी करण्यासाठी काही खास आणि सोपी योगासने असून त्याबाबत आपण सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
सरळ उभे राहून श्वास घेत हात डोक्याच्या वर घ्या. श्वास घेत खाली वाकून डोके गुडघ्यापासून खाली टेकवण्याचा प्रयत्न करा. हात पायांजवळ जमिनीवर टेकावेत. काही वेळ याच स्थितीत राहा. २-३ वेळा हेच आसन करा. उच्च रक्तदाब, डोकेदुखी किंवा कंबरदुखी असल्यास हे आसन करू नका.
प्रथम पाठीवर झोपून हात कमरेखाली दाबावेत. नंतर पाय वर उचला आणि कैचीप्रमाणे वर-खाली करा. दोन मिनिटे हा सराव करा. कंबरदुखी, पाठदुखी किंवा स्लिप डिस्कची समस्या असल्यास हे करू नये.
प्रथम पाठीवर झोपून हात कमरेजवळ जमिनीवर टेकवा. नंतर श्वास घेत हळूहळू पाय वर उचलावेत. पाय डोक्याच्या मागे टेकवण्याचा प्रयत्न करावा. आवश्यकता भासल्यास हातांनी कमरेला आधार द्या. थोडा वेळ याच स्थितीत राहा. दोन ते तीन वेळा हीच क्रिया करा. उच रक्तदाब, अल्सर, पाठदुखी, हर्निया किंवा कंबरदुखी असल्यास हे आसन करू नये.
प्रथम पोटावर झोपून शरीराचा वरचा भाग आणि पाय वर उचलावेत. हातांनी टाचा पकडा आणि शरीराला ताण द्या. पाच वेळा ही क्रिया करा. उच रक्तदाब, अल्सर, पाठदुखी, हर्निया किंवा कंबरदुखी असल्यास हे आसन करू नये.
प्रथम पाठीवर झोपून उजवा पाय जमिनीवरून वर उचला. नंतर हा पाय घडाळ्याच्या काट्याप्रमाणे बारा वेळा फिरवा. यानंतर विरुद्ध दिशेने अशाच प्रकारे फिरवा. डाव्या पायाने सुद्धा असेच करा. उच्च रक्तदाब, कंबरदुखी, स्लीप डिस्कची समस्या असेल तर हे आसन करू नये.
पाठीवर झोपून पाय वाकवून छातीजवळ आणा. शरीराचा वरचा भाग थोडा वर उचला. नंतर हातांनी गुडघ्यावर घट्ट पकडा. नाक गुडघ्याला लावण्याचा प्रयत्न करा. थोडा वेळ याच स्थितीत राहा. असे दोन वेळा करा. कंबरदुखी, हर्निया, उच्च रक्तदाब, मान किंवा गुडघ्यात काही तक्रार असल्यास पवनमुक्तासन करू नये.
पाठीवर झोपून शरीराचा वरचा भाग आणि पाय एकत्र वर उचला. तीस डिग्रीच्या कोनामध्ये पाय वर उचला. हातांनी पायांना स्पर्श करण्याचा प्रयत्न करा. वीस सेकंद याच स्थितीत राहा. पाच वेळा हे आसन करा. हे करताना मणक्याचे हाड एकदम सरळ असावे. हृदयविकार, पाठदुखी किंवा पोटासंबंधी समस्या असेल तर हे करू नये.
जर तुम्ही मधुमेहाचे रुग्ण असाल तर मग करा ‘ही’ 7 आसने, शरिरातील साखर नाही होणार आऊट ऑफ कंट्रोल
आंबट-थंड पदार्थांचं सेवन केल्यानं सांधेदुखीचा त्रास होतो का
‘प्राणायम’ आणि ‘जलनेती’नं वाढेल इन्युनिटी, सर्दीमध्ये हल्दीचा उपयोग करा, जाणून घ्या
Weight loss tips : ना जिम, ना डाएट, वजन कमी करण्यासाठी अवलंबा या 12 सोप्या घरगुती पद्धती
Weight Loss Tips : जाणून घ्या, वजन कमी करण्यासाठी आपण कधी आणि किती काळ चालत रहावे
Stress Reducing Exercise : तणाव तुमच्यावर ‘हावी’ होत असेल तर फक्त ‘या’ 3 व्यायामांनी करा दूर, जाणून घ्या
सतत हात धुतल्यानेही होतो आजार, ‘ही’ 7 कारणे वाचून व्हाल थक्क
अपचन, कंबरदुखी, आणि नैराश्यावर ‘हा’ एकच उपाय, हे आहेत ५ फायदे
पोटाची चरबी कमी करायचीय  आजपासून ‘या’ 10 गोष्टींचा आहारात करा समावेश
World Osteoporosis Day : हाडं मजबूत बनवायची असतील तर डायट मध्ये ‘या’ 5 गोष्टींचा करा समावेश
सडपातळपणामुळं परेशान असाल तर आहारात समाविष्ट करा ‘ही’ 10 फळे, झपाटयानं वाढेल वजन, जाणून घ्या
नाष्ट्यापूर्वी कॉफी पिल्याने मधुमेहाचा धोका वाढू शकतो, संशोधनात समोर आली ‘ही’ गोष्ट, जाणून घ्या
जाणून घ्या ‘सेल्फ ब्रेस्ट चाचणी’ म्हणजे काय
‘बॉडी डिस्मॉर्फिक डिसऑर्डर’ म्हणजे काय, जाणून घ्या त्याची लक्षणे आणि प्रतिबंध
पायांच्या नसांना सूज कशामळे येते  ‘हे’ आहेत उपाय, जाणून घ्या
डायबिटीजच्या रुग्णांनी किती प्रमाणात कार्बोहायड्रेट्सचं सेवन केलं पाहिजे
Weight Loss Tips : फक्त 3 दिवसात वजन कमी करण्यासाठी फॉलो करा ‘या’ 5 टिप्स
दातांना मजबूत आणि निरोगी बनवायचं असेल तर तुमच्या डायट मध्ये ‘या’ 5 गोष्टींचा करा समावेश, जाणून घ्या
पोटाची चरबी कमी करायची आहे करा ‘ही’ ७ सोपी योगासने अणि फरक पहा
नियमित ‘सेक्स’ केल्यानं नष्ट होते महिलांमधील किडनी स्टोनची समस्या, जाणून घ्या


आपण कोणत्या प्रकारचे समर्थन ऑफर करता?

वेब कॅप्चर आणि रूपांतरित करण्यासाठी साधने
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
वेबसाइटला पीडीएफमध्ये रुपांतरित करा
स्क्रॅप यादी तपशील पृष्ठे
URL ची तपासणी करा
आपण कोणत्या प्रकारचे समर्थन ऑफर करता
आपण सध्या वापरत असलेल्या आमच्या समर्थन सिस्टमच्या स्वरूपात आम्ही ऑनलाईन समर्थन ऑफर करतो. आम्हाला शक्य तितक्या चांगल्या त्वरित समर्थनाची ऑफर देण्यासाठी आम्ही नेहमीच ही प्रणाली सुधारण्याचा प्रयत्न करीत आहोत.
आमची ऑनलाइन समर्थन प्रणाली आपल्या प्रश्नाचे उत्तर देत नसल्यास आम्ही देखील प्रदान करतो ई-मेल समर्थन आणि फोन समर्थन (0845 8624222), ज्यांचे आम्ही त्वरित उत्तर देणे हे आमचे ध्येय आहे. तथापि प्रीमियम पॅकेज असलेल्या वापरकर्त्यांकडे विनामूल्य वापरकर्त्यांपूर्वी त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे दिली जातील.
GrabzIt डेटा प्रक्रिया करार
भाषा निवडाइंग्रजीअरबीबंगालीचीनी (सरलीकृत)चीनी (पारंपारिक)फ्रेंचजर्मनगुजरातीहिब्रूहिंदीइटालियनजपानीकोरियनEnglishपोलिशपोर्तुगीजपंजाबीरशियनस्पेनचातुर्कीउर्दू


खेकडा - विकिपीडिया

खेकडा हा एक उभयचर प्राणी आहे. जगामधे खेकडयाच्या चार हजारापेक्षा जास्त जाती आहेत. या प्राण्याला कणा नसतो तसेच त्याला मान आणि डोकेही नसते. खेकड्याला आठ पाय आणि दोन मोठया नांग्या असतात. या नांग्यांचा तो आपल्या संरक्षणासाठी उपयोग करतो. त्याच्या लहान पायांमधे चारच पेशी असल्यामुळे या पायांमधली ताकद कमी असते.कोकणात माणसे खेकडे आवडीने खातात
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni
या पानातील शेवटचा बदल ३० ऑक्टोबर २०१९ रोजी १२:५८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


वर्ग:वाद्ये - विकिपीडिया

एकूण ९ उपवर्गांपैकी या वर्गात खालील ९ उपवर्ग आहेत.
► अप्रचलित लुप्तप्राय वाद्ये (१२ प)
► अवनद्ध वाद्ये (१ क, २ प)
► घनवाद्ये (२ प)
► तंतुवाद्ये (४ क, ५ प, ४ सं.)
► तबला (१ क, १ प)
► पखवाज (१ क, १ प)
► वादक (९ क, १ प)
► सतार (१ क, १ प)
► सुषिर वाद्ये (१ क, २ प)
एकूण ४९ पैकी खालील ४९ पाने या वर्गात आहेत.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १६ एप्रिल २०१३ रोजी ११:३६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


वीणा सहस्त्रबुद्धे यांचे निधन | Loksatta

ठाण्यात वेगवेगळ्या अपघातांत चार ठार
दोन हत्याकांडांनी उपराजधानी हादरली
सणासुदीत नागपूरकरांची ऑनलाइन खरेदीला पसंती
नवरात्रोत्सवातून निम्म्याहून अधिक मंडळांची माघार
महिला सुरक्षेचा प्रश्न अद्यापही प्रलंबित
वीणा सहस्त्रबुद्धे यांचे निधन
वीणा सहस्त्रबुद्धे यांचे निधन
हिंदुस्तानी संगीतातील प्रख्यात कलावंत वीणा सहस्त्रबुद्धे यांचे बुधवारी रात्री येथे निधन झाले.
हिंदुस्तानी संगीतातील प्रख्यात कलावंत वीणा सहस्त्रबुद्धे यांचे बुधवारी रात्री येथे निधन झाले. त्या ६८ वर्षांच्या होत्या. त्यांच्या मागे पती, मुलगा, मुलगी आणि नातवंडे आहेत. त्यांची ख्याल व भजन गायकी अत्यंत रसिकप्रिय होती. त्यांचे वडील शंकर श्रीपाद बोडस हे प्रख्यात गायक पं. विष्णु दिगंबर पलुस्कर यांचे शिष्य होते. त्यांच्याकडूनच गायकीचे प्राथमिक धडे वीणाताईंनी गिरविले. त्यानंतर मोठे बंधू काशिनाथ, पं. बलवंतराय भट्ट, पं. वसंत ठक्कर आणि पं. गजाननराव जोशी यांच्याकडे त्यांनी गायनाचे धडे घेतले. त्यामुळे त्यांची गायनशैली ग्वाल्हेर घराण्याची असली तरी जयपूर, किराणा घराण्याचाही प्रभाव त्यांच्या गाण्यावर होता.
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
भारतीय जाहिरात पाहून 'अंडरटेकर' झाला भावूक; 'डेडमॅन'लाही अश्रू अनावर
सुपरस्टार असूनही हृतिक रोशन जुहूमधल्या फ्लॅटसाठी भरतोय इतके लाख रुपये भाडं
'कामाची लगबग आणि लेकरासाठी तुटणारा जीव'; तेजस्विनीने मांडली शेतकरी महिलेची तळमळ
लग्नात वडिलांना नवरदेवाच्या पोशाखात पाहिल्यावर अशी होती इब्राहिमची प्रतिक्रिया
'या' चुकीमुळे सुजान खानचे इन्स्टाग्राम अकाऊंट झाले हॅक
Coronavirus : करोनाबाधितांची संख्या दोन लाखांवर
खासगी कर्मचाऱ्यांचे प्रवासहाल सुरूच
शहरबात : आडात आहे, पोहऱ्यात कधी येणार
नवरात्रोत्सवातून निम्म्याहून अधिक मंडळांची माघार
ठाण्यात वेगवेगळ्या अपघातांत चार ठार
अभय योजनेअंतर्गत ५५ कोटींचा मिळकत कर
एक हजारांवर कलावंत आर्थिक विवंचनेत
गडकरींचे खाते नागपुरात नापास, ‘एनएचएआय’चा वेगवान कामाचा दावा फोल
सणासुदीत नागपूरकरांची ऑनलाइन खरेदीला पसंती
1 पालख्यांच्या आगमनाने संचारले भक्तिचैतन्य
2 पिंपरी पालिकेकडून २९ किलोमीटर लांब वर्तुळाकार वाहतूक मार्गाची प्रक्रिया सुरू
3 मॉलमध्ये हातचलाखी; चोरटय़ांकडून लाखाच्या वस्तू लंपास
येडियुरप्पांचं मुख्यमंत्रीपद धोक्यात; मोदींनी बदलाचे संकेत दिल्याचा भाजपा आमदाराचा गौप्यस्फोटX


प्रॉक्सीच्या मागे GrabzIt वापरणे

वेब कॅप्चर आणि रूपांतरित करण्यासाठी साधने
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
GIF वर ऑनलाइन व्हिडिओ
वेबसाइटला पीडीएफमध्ये रुपांतरित करा
स्क्रॅप यादी तपशील पृष्ठे
URL ची तपासणी करा
प्रॉक्सीच्या मागे GrabzIt वापरणे
प्रॉक्सीच्या मागे पासून GrabzIt वापरण्यासाठी आपण आपली प्रॉक्सी कनेक्शन सेटिंग्ज निर्दिष्ट करणे आवश्यक आहे. हे आणखी सोपे करण्यासाठी आम्ही खाली एक विझार्ड बनविला आहे. फक्त खालील फॉर्ममध्ये प्रॉक्सी तपशील प्रविष्ट करा आणि नंतर दाबा व्युत्पन्न प्रॉक्सी पत्ता तयार करण्यासाठी बटण. आपण जगाच्या दुसर्‍या भागात प्रॉक्सी सर्व्हरवरून कॅप्चर तयार करू इच्छित असल्यास आपण अनुसरण करणे आवश्यक आहे या सूचना त्याऐवजी
आवश्यक असल्यास वापरकर्तानाव प्रविष्ट करा
आवश्यक असल्यास संकेतशब्द प्रविष्ट करा
एकदा आपण वरचा प्रॉक्सी पत्ता व्युत्पन्न केल्यानंतर, स्थानिक प्रॉक्सी वापरण्याचे उदाहरण आम्ही सध्या स्थानिक प्रॉक्सीसह, समर्थन देत असलेल्या प्रत्येक प्रोग्रामिंग भाषेसाठी दिसून येईल. जावास्क्रिप्ट एपीआय प्रभावी होणार नाही कारण त्याच्या सर्व विनंत्या ब्राउझरद्वारे केल्या जातील.
GrabzIt डेटा प्रक्रिया करार
भाषा निवडाइंग्रजीअरबीबंगालीचीनी (सरलीकृत)चीनी (पारंपारिक)फ्रेंचजर्मनगुजरातीहिब्रूहिंदीइटालियनजपानीकोरियनEnglishपोलिशपोर्तुगीजपंजाबीरशियनस्पेनचातुर्कीउर्दू


साचा:Sidebar with collapsible lists - विकिपीडिया

संपादक हे या साच्याच्या धूळपाटी (तयार करा | प्रतिबिंब) व चाचणी (तयार करा) पानात प्रयोग करुन बघु शकतात.
कृपया वर्ग हे /doc उपपानावर टाकावेत. या साच्याची उपपाने बघा.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १८ ऑगस्ट २०१९ रोजी ११:४० वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


लघुकथा : शब्दखूण | Page 3 | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /लघुकथा
वाड्याचे दरवाजे उघडेच होते....कोनाड्यातले दिवे टिमटिम करत जळत होते..आता संध्याकाळ रात्रींकडे झुकत होती... सहसा असं होत नाही पण आज मला अवेळीच झोप लागली..इतकी गाढ झोप मला लागत नाही आणि एरवी माझ्या पलंगाशिवाय मी झोपत नाही पण आज जाग आली तेव्हा चक्क माईच्या पलंगाशेजारी जमिनीवर पसरलेला होतो...सारवलेल्या जमिनीवर झोप छान लागते. ती फरशी वगैरेची सोय अगदीच नावापुरती वाटते...त्यापेक्षा आपली जमीनच बरी..कमीतकमी १०० वर्षाचा आहे आमचा वाडा..आत्ताही ठणठणीत आहे..त्यावेळची बांधकामच तशी होती म्हणा...
Read more about वाडा (संपूर्ण कथा)
राधिका भाजी आणण्यासाठी घरातून निघाली होती. गल्लीच्या बाहेर मंडईकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर ती वळली. रस्ता ओलांडत असताना एक कार तिच्या बाजूला येऊन थांबली. त्या आलिशान कार मधून अति उच्चभ्रू महिला खाली उतरली. उंची कपडे, गॉगल अशा पेहरावात ती एखाद्या राणीसारखी शोभत होती. राधिकाला पाहून तिने ओळखीचे स्मित केले आणि हलकेच तिच्या पाठीवर थाप मारली. राधिकाने वळून पाहिले. ती तिची शाळेतली मैत्रीण नीता होती.
"कित्ती बदलली ही, श्रीमंतीची झाक तेव्हाही तिच्या वावरण्यात दिसायची. किंचित गर्वही होता तिला. पण आजचं हिचं रूप जरा सुखावह आहे."मनात विचार भर्रकन येतात ना, तसंच झालं राधिकाला
Read more about चंद्रिका (लघुकथा)
सहज सुचलं म्हणून .....
'मी आज काहीतरी लिहिलं' हा आनंद असतोच पण त्याहीपेक्षा लिहिण्याचं 'ते' वातावरण आपल्यासाठी आपण तयार केलेलं असेल किंवा ते नशिबानं म्हणा किंवा कसंही ते तयार झालेलं असेल तर ते feeling ‘लय भारी’ असतं
मथुरा आज खूप खुष होती कारण तिने नातवासाठी सुमेध साठी खेळण्यातील गाडी बघून ठेवली होती. ती आज मोठ्या गावी जाऊन बाजाराच्या दिवशी खरेदी करणार होती. बाजारात प्रत्येक वेळी सुमेधला घेऊन जाताना सुमेध दुकानातील गाडी बघून आपल्या आज्जीला मागायचा. मागील एका वर्षापासून ती थोडे-थोडे पैसे साठवत होती. पैशाची जमवा जमव जवळपास जुळून आली होती. सुमेध हा मथुराचा एकुलता एक लाडका नातू होता. सुमेधचे वय ३ वर्ष होते आणि तो कायम आज्जी सोबत राहायचा. मथुरा त्याचे जमेल तसे लाड पुरवायची. बाजार जवळच्या मोठ्या गावी भरायचा. त्यांचा अत्यंत साध आणि टुमदार गाव होत.
आम्ही गावातच शिकलो, तस शहरात शिकायला जाण्यासाठी फारसे पैसेही नव्हते आणि तस जाणं आम्हाला कधी गरजेचंही नाही वाटलं आणि कदाचित आमच्या घरात त्याला विरोधच झाला असता. घरापाठी भवानीमातेच्या मंदिरात आमची शाळा भरायची, शाळेला आत्ता कुठं इमारत मिळाली मागच्या वर्षी. आम्ही मंदिरात सकाळ झाल्या झाल्याचं जाऊन बसायचो, घरात फारसं काही आवराव नाही लागायचं ते सगळं बिचारी आईच करायची आणि काही काम जरी उरलच तरी ते अर्थात ताईवरतीच पडायचं  मला अगदी ५वी- ६वी पर्यंत फार काही मोठं काम केल्याचं आठवतच नाही
"इथं मिसळ खूप छान मिळते"
मी पहिला घास खाल्ल्यावरच म्हणालो. तिने काहीच प्रतिक्रिया नाही दिली.
नुसतीच हसली, पण हे हसणं वेगळंच होत, आता तीच ते 'वेड' हसणं कुठंतरी गायबच झालेलं होत,
छान दिसते ती हसल्यावर...
मी तिच्या हातावर हात ठेवला तसा तिने झटकन हात खाली घेतला आणि पर्स मध्ये काहीतरी शोधायला लागली,
ते पर्स मध्ये शोधणं हे निम्मीत्त होत
खरतर आजही सुंदर दिसतीये ती..
तिला स्वतःहून कधी मेकअप करण्याची आवडही नव्हती आणि कधी गरजही नव्हती
तिला मी आता आयुष्यात नको होतो आणि ते सरळ दिसतही होत, भेटायला उशीरा येणं, माझे कॉल्स टाळणं.
Read more about रिप्लेसमेंट
"तू ऐकूनच नाही घेतेस"
"मी येत्तोय ना दोन दिवसात परत,I'm too trying यार.."
"काय ट्राय करतोयस तू  माझी अपॉइंटमेंट होती तेव्हा तू नव्हतासच आणि आता सेलिब्रशन मध्येपण..."
"मी मुद्दाम नाही करते ना पण हे"
सोड ना,प्रेफरन्स बदललेत तुझे,डिनरचा प्लॅन होता आज,कॉफीवर भागवतोयस"
कॉफीशॉपच्या टेबल नंबर सातवर घडलेलं हे संभाषण.
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०२० मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन.
वापराचे/वावराचे नियम | गोपनीयता | आमच्याबद्दल | संपर्क


मुख्यमंत्री ठाकरे राज्यपाल नियुक्त सदस्य म्हणून विधानपरिषदेवर जाणार. - कृष्णाकाठ : निपःक्ष व निर्भीड वृत्तपत्र

कृष्णाकाठ : निपःक्ष व निर्भीड वृत्तपत्र
✍ संपादक : चंद्रकांत चव्हाण
कृष्णाकाठ : निपःक्ष व निर्भीड वृत्तपत्र
ALL ताज्या बातम्या विशेष लेख संपादकीय वाढदिवस विशेष व्यंगचित्र मुलाखत ADVT/ जाहिरात राजकारण कृषीवार्ता शैक्षणिक
मुख्यमंत्री ठाकरे राज्यपाल नियुक्त सदस्य म्हणून विधानपरिषदेवर जाणार.
April 9, 2020 • चंद्रकांत चव्हाण.
मुंबई : घटनात्मक पेच टाळण्यासाठी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची राज्यपाल नियुक्त विधानपरिषद सदस्य म्हणून नियुक्ती करण्याचा ठराव राज्यमंत्रीमंडळाने आज मंजूर केला.
ठाकरे हे विधीमंडळाच्या कोणत्याही सभागृहाचे सध्या सदस्य नाहीत. त्यांना २६ मे पूर्वी आमदार होणे आवश्यक आहे. मात्र, विधानपरिषदेच्या निवडणुका कोरोनाच्या प्रादुर्भावामुळे अनिश्चित काळासाठी पुढे ढकलण्यात आल्या. त्यामुळे ठाकरे २६ मे पूर्वी आमदार होणार की नाही, याची शंका घेतली जात होती.
मात्र, राज्यपाल नियुक्त सदस्यांच्या दोन जागा रिक्त झाल्याने त्यापैकी एका जागेवर ठाकरे यांची शिफारस करण्यात आली. एखाद्या मुख्यमंत्र्याने स्वतःच आपल्या नावाची शिफारस आमदार म्हणून केल्याची ही दुर्मिळ घटना मानली जात आहे. राज्यपाल आता ठाकरे यांची शिफारस स्वीकारणार का