Loksatta readers mail readers opinion on loksatta news | ‘शत्रुबुद्धी विनाशाय..’पेक्षा चांगली आदरांजली कोणती? | Loksatta

बेलापूरमधील १०० दुकाने पाण्यात
खासगी रुग्णालयांकडून करोनाबाधितांची लूट सुरूच
बुलेट ट्रेन जागा हस्तांतर प्रक्रिया लांबणीवर
करोनाग्रस्त असतानाही बाहेर फिरणाऱ्यांच्या हातावर शिक्का हवा
चाचणी संच संपल्याचे सांगत केंद्रांकडून रुग्णांची परवड
‘शत्रुबुद्धी विनाशाय..’पेक्षा चांगली आदरांजली कोणती
‘शत्रुबुद्धी विनाशाय..’पेक्षा चांगली आदरांजली कोणती
इटलीच्या सैन्याला जोरदार प्रतिकार झाला; पंधरा हजार सैनिक ठार झाले.
जम्मूवरून श्रीनगरकडे सुमारे २८०० सीआरपीएफ जवानांचा ताफा शिरस्त्याप्रमाणे चालला होता. पुलवामा जिल्ह्य़ात ताफ्यातील एका वाहनावर दहशतवादी हल्ला झाला आणि ४० जवान जागीच ठार झाले. त्यावर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री राजनाथ सिंह यांची प्रतिक्रिया ‘शहिदांचे बलिदान व्यर्थ जाणार नाही’ अशी होती. या हल्लय़ाला चोख उत्तर देण्यासाठी सरकारने सैन्याला ‘योग्य कृती करण्याचे’ ‘पूर्ण स्वातंत्र्य’ दिल्याची बातमी वाचली.
‘शहिदांचे बलिदान व्यर्थ जाणार नाही’ किंवा इंग्रजीत Our boys have not died in vain , असा इशारा देणे हा एक रिवाज बनला आहे. पहिले जागतिक महायुद्ध सुरू झाले आणि १९१५ मध्ये इटलीने ऑस्ट्रिया-हंगेरी साम्राज्याविरुद्ध आघाडी उघडली. इटलीच्या सैन्याला जोरदार प्रतिकार झाला; पंधरा हजार सैनिक ठार झाले. तेव्हाही ‘शहिदांचे बलिदान व्यर्थ जाणार नाही’, असाच इशारा दिला होता. त्यानंतरच्या दोन वर्षांत इटलीने ऑस्ट्रिया-हंगेरी यांच्याविरुद्ध अकरा वेळा युद्ध पुकारले आणि त्यांत इटलीचे एकंदर सात लाख सैनिक कामी आले.
पुलवामा जिल्ह्य़ातील दहशतवादी हल्लय़ासारखे हल्ले समजा नजरेआड केले तरी, भारत-पाकिस्तानच्या एकूण चार युद्धांमध्ये ‘स्ट्रॅटेजिक फोरसाइट ग्रुप’ या भारतीय संस्थेच्या आकडेवारीप्रमाणे आठ ते नऊ हजार भारतीय आणि १३-१४ हजार पाकिस्तानी सैनिक ठार झालेले आहेत. या सर्व सैनिकांच्या मृत्यूला स्मरून त्यांना ‘शहीद’ म्हणणे, त्यांच्या कुटुंबीयांना आर्थिक मदत देणे, त्यांना मरणोत्तर वेगवेगळे सन्मान देणे हे नेहमीप्रमाणे भारत-पाकिस्तान या देशांतही घडले आहे. परंतु सैनिकांच्या मृत्यूमुळे उद्ध्वस्त झालेल्या कुटुंबाची हानी शासकीय कृतीमुळे भरून निघत नाही. सर्व देशांतील सैनिक पोटासाठी नोकरी करतात. प्रत्येक सैनिक कुणाचा तरी मुलगा, कुणाचा तरी भाऊ, कुणाचा तरी पती, कुणाचा तरी वडील असतो. मृत्यूने केलेली नात्याची ही हानी कधीच भरून निघत नाही. परंतु सैनिकांना सन्मान देण्याप्रसंगीची वक्तव्ये, गीते, कवने, केलेली आर्थिक मदत, शहीद होण्यासाठी येऊ घातलेल्या सैनिकांची मानसिकता घडवतात, हा मात्र इतिहास आहे.
‘शहिदांचे बलिदान व्यर्थ जाणार नाही’, अशा भाषेतून फक्त युद्धज्वर वाढतो. युद्धे पुन्हा पुन्हा होतात. दरवेळी नवे सैनिक हकनाकच शहीद होतात. दोन देशांतील कळीचे प्रश्न सोडविण्यासाठी कौशल्यपूर्ण संवाद हाच हमखास मार्ग आहे; परंतु राजकीय नेत्यांमध्ये हे संवादाचे कौशल्य कमी पडते, किंवा त्यांना सत्तेचा ज्वर चढून वास्तव भासमान वाटू लागते. राजकीय नेते समाजातून निर्माण होत असल्याने संवादाने लहान-सहान ते मोठे प्रश्न सोडविण्याची क्षमता संपूर्ण समाजात (व्यक्ती, कुटुंब, शिक्षण संस्था, .. ते देश अशा प्रत्येक पातळीवर) बाणविण्याचे प्रयत्न सातत्याने केले पाहिजेत. आपण आपल्या परीने मनातील ‘शत्रुबुद्धीचा विनाश’ जाणीवपूर्वक करत राहिले पाहिजे. त्यामुळेच जगातील कुणाही सैनिकाला हकनाक बलिदान करावे लागणार नाही. यापेक्षा दुसरी कोणती चांगली आदरांजली आपण आज मृत सैनिकांना वाहू शकतो
– प्रकाश बुरटे, पुणे
शत्रू-देशातल्या कलाकार, खेळाडू आणि नागरिकांच्याही सवलती तात्काळ बंद कराव्यात
‘जागतिक परिस्थिती लक्षात घेता पाकिस्तानबरोबर जे काही करावयाचे, ते आपणास आपल्याच जबाबदारीवर करावे लागणार.’ – हे म्हणणे (अग्रलेख: भावनाकांडाचे भय, १८ फेब्रु.) पटले. मात्र आपण अगदी संपूर्णपणे आपल्या जबाबदारीवर, आपल्या अखत्यारीत ज्या आणि जेवढय़ा गोष्टी करू शकतो, त्याही आजवर केलेल्या नाहीत, हे खेदाने नमूद करावे लागेल. त्यापैकी काही गोष्टी अशा :
(१) सध्या पाकिस्तानी नागरिकांना भारतीय व्हिसा मिळवण्याचे वेगवेगळे सुमारे दहा पर्याय / प्रकार उपलब्ध आहेत. पाकिस्तानी नागरिकांना विविध प्रकारचे व्हिसा देण्याचे धोरण ‘भारत पाकिस्तान व्हिसा करार- २०१२’ नुसार (वेळोवेळी केलेल्या सुधारणांसहित) राबवले जाते. यामध्ये व्हिजिटर्स व्हिसा, मेडिकल व्हिसा, स्टुडंट व्हिसा, बिझिनेस व्हिसा, दीर्घ मुदतीचा बिझिनेस व्हिसा, कॉन्फरन्स व्हिसा, असे वेगवेगळे प्रकार आहेत. अशा प्रत्येक व्हिसामध्ये इथल्या वास्तव्याची निश्चित मुदत असते. मात्र दिलेल्या मुदतीनंतर व्हिसाधारक परत गेला की नाही, हे निश्चित करणारी यंत्रणा म्हणावी तशी प्रभावी नाही. याचा अर्थ वेगवेगळ्या प्रकारच्या व्हिसावर ठरावीक मुदतीसाठी आलेले पाकिस्तानी नागरिक त्या विशिष्ट मुदतीनंतर परत गेले की नाही, हे निश्चित करणे अवघड आहे. त्याचप्रमाणे येणारे लोक जरी स्वतच दहशतवादी नसले, तरी- त्यांच्याशी संबंधित, किंवा सहानुभूती बाळगणारे, या ना त्या प्रकारे त्यांना मदत करणारे – असू शकतात. ते तसे नसल्याची शहानिशा करणारी कुठलीही यंत्रणा आपल्याला उपलब्ध नाही. यावर उपाय म्हणजे, सध्यातरी पाकिस्तानी नागरिकांना कोणत्याही प्रकारचा व्हिसा देणे पूर्ण बंद करावे. आपले आणि पाकिस्तानचे गेल्या ७० वर्षांचे संबंध लक्षात घेता, कोणीही आपल्यावर पाकिस्तानी नागरिकांना व्हिसा देण्याची सक्ती करू शकत नाही. सुरक्षिततेच्या कारणावरून आपण ते निश्चितपणे नाकारू शकतो.
(२) ‘व्हिजिटर्स व्हिसा’मध्ये पाकिस्तानी कलाकारांना दिले जाणारे परवाने – ज्यांत व्यावसायिक / व्यापारी सादरीकरणाचे (कमर्शिअल परफॉर्मन्स) परवाने देखील येतात. सध्याची पाकिस्तानची एकूण स्थिती लक्षात घेता तिथल्या कलाकारांना भारतीय व्हिसावर इथे येऊन इथे व्यापारी सादरीकरण करणे, हे निश्चितच फायद्याचे आहे, हे उघड आहे. परदेशी कलाकार जेव्हा इथे येऊन काम करतो, किंवा आपली कला सादर करतो, तेव्हा परत मायदेशी गेल्यावर अर्थातच तो त्या उत्पन्नावर कर भरतो. पाकिस्तान सरकारला कररूपाने मिळणारा हा पसा तिथल्या लष्कराला उपलब्ध होतो आणि अर्थात पुढे हा पसा काश्मिरात किंवा अन्यत्र दहशतवाद पुरस्कृत कण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.
(३) गेल्या अनेक वर्षांची पाक पुरस्कृत दहशतवादी हल्ल्यांची परंपरा, पाक नागरिकांना मानवतावादी () दृष्टिकोनातून ‘मेडिकल व्हिसा’ देऊन त्यांना इथे वैद्यकीय सुविधा माफक खर्चात उपलब्ध करून देण्याच्या आपल्या धोरणाच्या आड कधीच आलेली नाही) दृष्टिकोनातून ‘मेडिकल व्हिसा’ देऊन त्यांना इथे वैद्यकीय सुविधा माफक खर्चात उपलब्ध करून देण्याच्या आपल्या धोरणाच्या आड कधीच आलेली नाही युरोप वा अमेरिकेच्या तुलनेत भारतात मिळणाऱ्या वैद्यकीय सुविधा निश्चितच स्वस्त, शिवाय दर्जेदारही असतात. मुंबई, दिल्ली, चेन्नई येथील मोठमोठय़ा रुग्णालयांत हार्ट सर्जरी, यकृत / किडनी प्रत्यारोपण अशा शल्यक्रिया पाकिस्तानी नागरिक मोठय़ा प्रमाणावर करून घेतात. ऑगस्ट २०१६ मध्ये ‘द डॉन’मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका लेखानुसार दिल्लीच्या अपोलोसारख्या खासगी रुग्णालयात उपचारांसाठी येणाऱ्या पाकिस्तानी नागरिकांची संख्या त्यावेळी दरमहा ५०० इतकी होती. जे राष्ट्र गेली अनेक वर्षे आपल्याशी केवळ शत्रुत्वच निभावत आहे, त्या राष्ट्राच्या नागरिकांना अशी ‘मानवता’ दाखवणे खरेच योग्य आहे का, हे तपासून पाहण्याची वेळ आलेली आहे.
(४) क्रीडाक्षेत्रात- विशेषत क्रिकेटमध्ये- भारत वि. पाक सामन्यांचे ‘व्यापारी मूल्य’ इतर कोणत्याही दोन देशांतील सामन्यांपेक्षा अधिक अशा परिस्थितीत जर भारताने (भारतीय खेळाडूंनी) पाक विरुद्ध क्रिकेट सामने खेळणे बंद केले, तर त्याचा आर्थिक फटका पाक खेळाडूंना व पर्यायाने पाकिस्तानला जास्त बसेल. आणि ही बाब तर, सर्वस्वी भारतीय खेळाडूंच्या / भारत सरकारच्या अखत्यारीत आहे. कोणीही आपल्याला आपल्या मर्जीविरुद्ध एखाद्या देशाशी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर खेळायला भाग पाडू शकत नाही.
(५) उदारमतवादी विचारवंतांकडून बरेचदा अशी भूमिका घेतली जाते, की क्रीडा, कला, साहित्य, संस्कृती, ही क्षेत्रे फार वेगळी, ‘उच्च पातळी’()वरची असून, त्यामुळे ती क्षेत्रे राजकीय वादांपासून अलिप्त ठेवावीत. परंतु हे लक्षात घ्यावे लागेल, की खेळाडू, कलाकार, साहित्यिक, कोणीही जरी झाला, तरी तो त्या त्या देशातच राहतो, तेथील शेतकऱ्यांनी पिकवलेले धान्य, फळे, भाजीपालाच खातो. आणि अर्थात त्या देशाचे सैनिकच देशाचे – म्हणजे पर्यायाने – त्याचे संरक्षण करत असतात. पाकिस्तानकडून आपले सैनिक रोजच्या रोज मारले जात असताना – ‘आम्ही खेळताना समोरचा खेळाडू कोणत्या देशाचा, ते बघत नाही, बघणार नाही’ – ही भूमिका अजिबात पटणारी नाही.
भारतीय खेळाडू पाकिस्तानी खेळाडूंशी जगात कुठेही खेळल्यास तो भारतीय सनिकांच्या हौतात्म्याचा अवमानच ठरेल. त्याचप्रमाणे पाकिस्तानी कलाकारांना कुठल्याही प्रकारे संधी देणारा भारतीय निर्माता, दिग्दर्शक देशाच्या शत्रूला मदत करणारा गद्दारच ठरेल.
(६) पाकिस्तानातील सामान्य नागरिक भारताशी मित्रत्वाचेच संबंध ठेवू इच्छितो, असेही सांगितले जाते. इथे हे लक्षात घ्यावे लागेल, की पाकिस्तानातील सामान्य नागरिकाला काय वाटते, याला पाक राजकारणात काडीमात्र महत्त्व नाही. पाकिस्तानचे भारतविषयक धोरण हे पूर्णपणे तेथील लष्करच ठरवते, आणि ते गेली सत्तर वर्षे सातत्याने शत्रुत्वाचेच राहिलेले आहे, मग तिथे सरकार कोणत्याही पक्षाचे असो. त्यामुळे पाकिस्तानातील सामान्य नागरिकांच्या तथाकथित भारत प्रेमाचे गोडवे गाणे अप्रस्तुत आहे. पाक नागरिकांविषयी भारतीय लोक दाखवत असलेली मानवता, सौहार्द, मित्रत्व, हे अखेरीस तिथल्या भारतद्वेष्टय़ा सत्ताधीशांना (लष्कराला)च उपयोगी पडून त्याबदल्यात भारताला मात्र मृत जवानांच्या शवपेटय़ाच मिळत आल्या आहेत. थोडक्यात, पाकिस्तान विरुद्ध जे जे करणे पूर्णपणे आपल्या अखत्यारीत आहे, ते तरी निदान ताबडतोब करावे. आपण जगाकडून ‘पाकिस्तानला दहशतवादी देश घोषित करावे’ ही अपेक्षा करतो. पण आपण स्वत: तरी त्याला ‘दहशतवादी देश’ म्हणून कुठे वागवतो आहोत तो दहशतवादाला पुरस्कृत करणारा, सक्रिय पाठिंबा देणारा शत्रू देश असल्याने त्याला दिल्या जाणाऱ्या सर्व सोयी सवलती तात्काळ बंद कराव्यात.
– श्रीकांत पटवर्धन, कांदिवली (मुंबई)
सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयांचा पुनर्विचार होणे गरजेचे
‘गाई जेव्हा मतेही खातात..’ हा राजेंद्र सालदार यांचा लेख (२१ फेब्रु.) वाचला. त्यातील सर्वच मुद्दे महत्त्वाचे आहेत. ‘भावनिक निर्णय घेतले जातात, मात्र त्यामुळे गंभीर समस्या निर्माण होतात’ या विसंगतीचे मूळ शोधणे आवश्यक आहे.
संविधानातील अनुच्छेद ४८च्या दोन भागांतच विसंगती दिसून येते-
अ) सरकारने आधुनिक व वैज्ञानिक पायावर शेती व पशुसंवर्धन संघटित करण्याचा प्रयत्न करावा. चांगल्या जनावरांच्या पैदाशीची जपणूक व सुधारणा करण्यासाठी (तसेच)
ब) आणि गाई, वासरे, दुभती जनावरे तसेच शेतीकामाची जनावरे यांच्या हत्येला प्रतिबंध करण्यासाठी योग्य ती पावले टाकावीत.
आधी ‘पैदाशीची जपणूक व सुधारणा’, त्यानंतर ‘हत्येला प्रतिबंध’ या दोन उद्दिष्टांत ‘आणि’ हे उभयान्वयी अव्यय असल्यामुळे ते स्वतंत्र उद्देश होतात. (अ) हा भाग निखळ आधुनिक व वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून पशुसंवर्धन करण्याची योजना मांडतो आणि (ब) हा भाग आधुनिक व वैज्ञानिक दृष्टिकोनाचा विचार न करता हत्येला प्रतिबंध करण्याची ताठर भूमिका घेतो, असा त्या दोन भागांत परस्परविरोध आहे.
मनमानी करण्याची शासन यंत्रणेस मुभा देणाऱ्या शेवटच्या भागाला महत्त्व देणारे निर्णय संविधानातील अनुच्छेद १४, २५, ५१अ इत्यादी तरतुदींच्या विरोधात आहेत. ५१अ विधिमंडळ, प्रशासन आणि न्यायसंस्था या आधारस्तंभांवरसुद्धा पूर्णपणे बंधनकारक आहेत.
‘देशातील सर्व भाकड गाई सांभाळायच्या झाल्या, तर सरकारची हजारो कोटींची तरतूदही कमी पडेल’ हे वास्तव बघता, गाईंचा प्रतिपाळ हे ‘स्वयं-पोषक’ असल्याचा भंपकपणा तसेच शेण-गोमूत्र हे रत्नांची आणि पैशाची खाण हे बिनबुडाचे असल्याचे स्पष्ट होते.
पशु-संवर्धन न होता पशु-‘विध्वंस’ होत आहे आणि शेतकऱ्यांचे आणि संपूर्ण राष्ट्राचे आर्थिक स्वास्थ्य संकटात येत आहे, त्यामुळे हत्येला असमंजस आणि अवाजवी प्रतिबंध करण्याच्या अपरिवर्तनीय, ताठर भूमिकेपेक्षा ‘वैज्ञानिक पायावर शेती व पशुसंवर्धन’ या तत्त्वाला महत्त्व मिळण्यासाठी संविधानातील अनुच्छेद ४८ बाबतच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या यापूर्वीच्या निर्णयांचा पुनर्विचार होणे ही तातडीची गरज आहे.
– राजीव जोशी, नेरळ
सौदीचे सारे काही राष्ट्रहितासाठी..
‘पाकिस्तानचे नाव न घेताच दहशतवादाविरोधात मतैक्य..’ ही बातमी (२१ फेब्रु.) वाचली. यावरून भारत आणि सौदीचे दहशतवादविरोधात एकमत झाले आहे असे जरी गृहीत धरले, तरी त्याच्या एक दिवस आधीबातमी वाचण्यात आली की, सौदी पाकिस्तानमध्ये २० अब्ज डॉलरची गुंतवणूक करणार आहे. मग प्रश्न असा आहे की, सौदी हा भारत आणि पाकिस्तानसोबत संबंधांमध्ये समतोल साधू इच्छितो का तर याचे उत्तर होकारार्थी असेल. कारण त्याला दोन्ही देश महत्त्वाचे आहेत.
१९९९ मध्ये जेव्हा पाकिस्तानवर आर्थिक निर्बंध लादण्यात आले, तेव्हा सौदीने अमेरिकेच्या र्निबधाला थारा न देता पाकिस्तानला मदत केली. दुसरी बाब अशी की, इम्रान खान निवडून आल्यावर म्हणतात की, चीन आणि सौदी हे आमचे जिवलग मित्र आहेत. तिसरी बाब अशी की, दोन्ही देश सुन्नी पंथाचे आहेत. शेवटची बाब म्हणजे काही दिवसांपूर्वी बलुचिस्तानमध्ये दहशतवादी हल्ला झाला होता आणि तो हल्ला पाकपुरस्कृत दहशतवाद्यांकडून करण्यात आला होता. त्यामुळे पाकिस्तान आणि इराणचे संबंध खूप ताणले गेले. यावरून सौदी हा इराणचा शत्रू आणि पाकसुद्धा इराणचा शत्रू आणि यामुळे पाकिस्तान आणि सौदीला जवळीक साधण्यास अजून एक संधी मिळाली. आता भारत-सौदी नाते बघितल्यास भारत हा सौदीकडून प्रचंड प्रमाणात तेल आयात करतो आणि यामुळे सौदीला भारत महत्त्वाचा आहे. तसेच २.७ दशलक्ष भारतीय सौदीमध्ये राहतात. सौदीच्या अर्थव्यवस्थेत त्यांचे मोठे योगदान आहे. आपल्याकडून तेथे हज यात्रेस १.७५ लाख लोक दर वर्षी जातात आणि या हज यात्रेमुळे सौदीला प्रचंड पैसा मिळतो.
मग एकीकडे मोहम्मद बिन सलमान इम्रान खानची गळाभेट घेतो, दुसरीकडे मोदींचीही गळाभेट घेतो, कारण आंतरराष्ट्रीय संबंधांमध्ये कोणीही कायमचा शत्रू आणि कायमचा मित्र नसतो. कायमचे काही असेल तर ते म्हणजे हित आणि सलमानचे हित दोन्ही देशांमध्ये असल्यामुळे एकीकडे पाकिस्तानशी मैत्री आणि इम्रानला गळाभेट, तर दुसरीकडे इथे येऊन दहशतवादावर टीका. यालाच म्हणतात की खायचे दात वेगळे आणि दाखवायचे दात वेगळे. कारण सर्व जगाला माहीत आहे दहशतवादाचे मूळ पाकिस्तान आहे आणि हे फक्त सलमानला दिसत नाही. कारण इतकेच की राष्ट्रीय हित.
मोईन अब्दुल रहेमान शेख, दापचरी (पालघर)
ज्यांचे आमदार जास्त त्याच पक्षाचा मुख्यमंत्री
‘मुख्यमंत्रिपदावरून युतीत कलगीतुरा’ ही बातमी (२१ फेब्रु.) वाचली. महसूलमंत्री चंद्रकांत पाटील म्हणतात की, ज्यांचे आमदार जास्त त्या पक्षाचा मुख्यमंत्री असेल, तर पर्यावरणमंत्री रामदास कदम म्हणतात की, हे पद अडीच-अडीच वर्षे वाटून घेतले जाईल, नाही तर युती तोडण्यात येईल. याअगोदर युतीचे सरकार होते त्या वेळी ज्यांचे आमदार जास्त त्याच पक्षाचा मुख्यमंत्री हे सूत्र ठरले होते. मनोहर जोशी व नंतर नारायण राणे मुख्यमंत्री होते व उपमुख्यमंत्री गोपीनाथ मुंडे होते, कारण त्या वेळी शिवसेनेचे आमदार भाजपपेक्षा जास्त होते. कदमांच्या मते अडीच-अडीच वर्षे मुख्यमंत्रिपद वाटून घेतल्यावर निवडून आलेल्या आमदारांमधली पक्षबदलू वृत्ती बदलेल. ज्याची वैचारिक मते पक्की आहेत ती कितीही राजकीय भूकंप झाले तरी स्थिर असतात. जेथे संधिसाधू वृत्ती किंवा वैचारिक मतभिन्नता झालेली असेल तिथेच पक्ष बदलून दुसरीकडे जाण्याचा विचार होऊ शकतो. म्हणून त्यासाठी अडीच-अडीच वर्षे मुख्यमंत्रिपद असण्याचे कारण वाटत नाही. कदमांच्या वक्तव्यामुळे निवडून आल्यानंतर लोकांचे हित जपण्यापेक्षा स्वत:चा स्वार्थच जास्त वाटतो.
– अजित परमानंद शेटय़े, डोंबिवली
‘मुख्यमंत्रिपदावरून युतीत कलगीतुरा’ ही बातमी वाचली. शिवसेना-भाजप युतीची घोषणा होऊन दोन दिवसही उलटले नाहीत, तोच या दोन पक्षांच्या नेत्यांत वाद सुरू झाले. खरे तर विधानसभेच्या निवडणुकीला अजून आठ महिने बाकी आहेत. आधी लोकसभेची निवडणूक होऊ द्या. आतापासूनच मुख्यमंत्रिपदाचा वाद कशाला हे म्हणजे ‘बाजारात तुरी आणि भट भटणीला मारी’ यातला प्रकार आहे. २०१४ सालात लोकसभा निवडणुकीत शिवसेना-भाजपची युती झाली होती. नंतर विधानसभेच्या निवडणुका दोघेही स्वतंत्र लढले होते व नंतर सत्तेसाठी एकत्र आले होते, हे पुढारी विसरले असले तरी मतदार विसरलेले नाहीत.
– अनंत आंगचेकर, भाईंदर
‘मुख्यमंत्रिपदावरून युतीत कलगीतुरा’ ही बातमी वाचली. हा सारा प्रकारच हास्यास्पद वाटतो. कारण अजून निवडणुका व्हायच्या आहेत, कुणाला किती जागा मिळणार, कोणाचे सरकार येणार हे पण अजून निश्चित नाही, तरीही दोन्ही पक्षांमध्ये मुख्यमंत्रिपदावरून कलगीतुरा रंगला हे म्हणजे ‘उतावीळ नवरा, गुडघ्याला बाशिंग’ असे झाले आहे. त्यातच शिवसेनेच्या मंत्र्यांना जरा जास्तच मुख्यमंत्रिपदाचे वेध लागले आहेत. पण एवढा आततायीपणा कशासाठी जनतेमध्ये आपला पक्ष सत्तेसाठीच हपापलेला आहे, असा संदेश जाईल याचे तरी भान या नेत्यांनी ठेवले पाहिजे.
– राजू केशवराव सावके, तोरनाळा (वाशिम)
’ हा अन्वयार्थ (२१ फेब्रु.) वाचला. अनिल अंबानी यांची आर्थिक क्षमता व विमाननिर्मितीसारख्या क्षेत्रात योग्य तो अनुभव नसताना यांना राफेल विमानाचे कंत्राट देण्यात आले. अशा अननुभवी कंपनीच्या मदतीने बनवलेली राफेल विमाने आपल्या राष्ट्राच्या सुरक्षेच्या योग्यतेची असतील काय, हा मोठा प्रश्न आहे. अंबानीसारख्या उद्योगपतीवर न्यायालयाच्या आदेशाचा अवमान केल्याचे प्रकरण गाजत आहे. त्यांच्याकडे पत, विश्वसनीयता, विमाननिर्मितीच्या कामाचा अनुभव नाही. या कारणावरून दसॉने त्यांच्या कंपनीशी केलेला करार मोडीत काढावा.
– विजय लोखंडे, भांडुप (मुंबई)
मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाला पेण, पनवेल, अलिबाग, वसई इत्यादी क्षेत्र विकासकामांसाठी देण्यात आले. विकासकामे आली म्हणजे या क्षेत्रातील जागांचे भावही वाढणार. यात मुख्यत्वे बुलेट ट्रेन, समृद्धी महामार्ग तसेच विमानतळ, उद्योगधंदे, मेट्रोच्या नवनव्या प्रकल्पांत वाढ होणार. एमएमआरडीएने जिथे विकासकामात हात घातला आहे तिथे पर्यावरणाचे प्रचंड नुकसानही झाले आहे. मोठमोठे वृक्ष तोडण्यात आले. विहिरी, तलाव, डोंगर, टेकडय़ा कशालाही विकासकामाच्या आड येऊ दिले नाही. त्याचेच उदाहरण मुंबईत दिसते आहे. मुंबईकरांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी मेट्रो हे फलक जागोजागी दिसत आहेत आणि आता विकासकामाचे क्षेत्र आणखी वाढले. त्यामुळे विकासकामांबरोबरच पर्यावरणाचा ऱ्हास होणार नाही, याकडेही एमएमआरडीएने लक्ष द्यावे.
– मयूर प्रकाश ढोलम, जोगेश्वरी (मुंबई)
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
ड्रग्ज प्रकरण : श्रद्धा कपूरसाठी मागवलेलं सीबीडी ऑईल नेमकं आहे तरी काय
मी जर छताला लटकलेल्या अवस्थेत आढळले तर...; पायल घोषचे धक्कादायक ट्विट
'हा' मराठी चित्रपट पाहून राज ठाकरे म्हणाले...एकदम कडक...
सुशांत ते इम्रान हाश्मी...या सेलिब्रिटींना चारचौघात कानाखाली खावा लागला मार
"अनुरागवर कठोर कारवाई करा"; आणखी एका अभिनेत्रीने केले लैंगिक गैरवर्तणुकीचे आरोप
मुंबईत लशीच्या आजपासून चाचण्या
राज्यात नवे कृषी कायदे नकोच
करोनाच्या स्थितीबाबत डॉ. संजय ओक यांच्याशी चर्चा
ठाणे जिल्ह्यत आणखी १,६७१ रुग्ण
इंडो-अमेरिकन चेंबर्स ऑफ कॉमर्सकडून पालिका आयुक्त चहल यांचा गौरव
देहविक्रय हा गुन्हा नाही
बिहारमधील आघाडय़ांचे चित्र अस्पष्टच
देशातील बाधित ५८ लाखांहून अधिक
पालघर जिल्हा परिषदेतील कंत्राटी अभियंत्यांच्या फेरनियुक्तीचा घाट
राज्यात विडी-सिगारेट सुटी विकण्यावर बंदी
1 लाभांश गृहीत धरणे गैर
2 युती झाली, आता विकासाकडे लक्ष द्या..
3 नक्षलवाद्यांनी निराळे काय केले आहे
"...त्यानंतर मुंबईवरचे प्रेम उफाळून येईल, तोपर्यंत चौकशीला सामोरं जाण्याची तयारी ठेवा"X


BJP in Konkan | कोकणात भाजपचा भरवसा आयारामांवर! | Loksatta

बेलापूरमधील १०० दुकाने पाण्यात
खासगी रुग्णालयांकडून करोनाबाधितांची लूट सुरूच
बुलेट ट्रेन जागा हस्तांतर प्रक्रिया लांबणीवर
करोनाग्रस्त असतानाही बाहेर फिरणाऱ्यांच्या हातावर शिक्का हवा
चाचणी संच संपल्याचे सांगत केंद्रांकडून रुग्णांची परवड
कोकणात भाजपचा भरवसा आयारामांवर
कोकणात भाजपचा भरवसा आयारामांवर
कोकणात या पक्षाचा भरवसा आयारामांवरच राहील
लोकसभा निवडणुकांना आता अवघे सात-आठ महिने शिल्लक राहिले असल्याने कोकणात सर्व प्रमुख राजकीय पक्षांनी स्वत:च्या पक्षाबरोबरच संभाव्य प्रतिस्पध्र्याची चाचपणी, तालुकावार, विभागवार बैठका, कार्यकर्त्यांची जुळणी इत्यादी गोष्टी सुरू केल्या आहेत. यामध्ये भाजपही यावेळी सक्रिय झाला असला तरी कोकणात या पक्षाचा भरवसा आयारामांवरच राहील, असं सध्याचं चित्र आहे.
कोकणात रायगड जिल्हा आणि रत्नागिरी जिल्ह्य़ाचे गुहागर व दापोली तालुके मिळून रायगड लोकसभा, तर उर्वरित रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग हा दुसरा लोकसभा मतदारसंघ असे कोकणात दोन मतदारसंघ आहेत. यापैकी रायगड जिल्हा कोकणचा भाग असला तरी या जिल्ह्य़ाचे राजकीय-सामाजिक-आर्थिक चित्र पूर्वीपासूनच वेगळं आहे. त्या तुलनेत रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग एकजिनसी आहेत. मात्र त्यांची राजकीय संस्कृती भिन्न राहिली आहे.
या मतदारसंघातून गेल्या निवडणुकीत भाजप-सेना युतीचे उमेदवार विनायक राऊत काँग्रेस आघाडीचे तत्कालीन खासदार नीलेश राणे यांचा सुमारे दीड लाख मतांनी पराभव करून निवडून आले. पण गेल्या पाच वर्षांत राज्याच्या अन्य भागांप्रमाणे इथलीही राजकीय समीकरणं बदलली आहेत. त्यातला महत्त्वाचा बदल म्हणजे, २००५ ते २०१७ ही सुमारे बारा र्वष काँगेसच्या सत्तेची उब घेत राहिलेले माजी मुख्यमंत्री नारायण राणे यांनी काँग्रेसचा त्याग केला आणि महाराष्ट्र स्वाभिमान पक्षाची स्थापना करून सत्ताधारी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीच्या वळचणीला नेऊन ठेवला. नीलेश आणि नीतेश या दोन चिरंजीवांपैकी नीलेशनी ‘स्वाभिमान’चा झेंडा खांद्यावर घेतला, तर पक्षांतरबंदी कायद्याच्या धाकापायी नीतेश तांत्रिकदृष्टय़ा अजून काँग्रेस पक्षातच राहिले आहेत. राणेंना भाजपाने राज्यसभेवर सामावून घेतलं असलं तरी या दोन ‘छाव्यां’च्या राजकीय भवितव्याची चिंता त्यांना सतावत आहे. म्हणूनच आगामी निवडणुकांच्या पाश्र्वभूमीवर गेल्या महिन्यात रत्नागिरी-सिंधुदुर्ग जिल्ह्य़ात राणेंनी तालुका पातळीवर ‘स्वाभिमान’च्या कार्यकर्त्यांचे मेळावे घेऊन नीलेशसाठी मतांचा जोगवा मागितला. भाजपने पाठिंबा दिला नाही तर या मतदारसंघातून लोकसभा निवडणूक लढवण्याची राणेंची ताकद नक्कीच नाही. पण लोकसभेसाठी आवाज टाकत त्यापाठोपाठ येणाऱ्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये स्वत:च्या परंपरागत मालवण मतदारसंघातून नीलेशसाठी जोर लावण्याची रणनीती या मेळाव्यांमधून दिसत आहे.
मागच्या लोकसभा निवडणुकीत केंद्रामध्ये मित्रपक्षांशी आघाडी असली तरी स्वत:ही स्पष्ट बहुमत मिळवलेल्या भाजपला यंदाच्या निवडणुकीत तशा यशासाठी खूप झगडावं लागेल, असं सध्याचं चित्र आहे. मागील निवडणुकीप्रमाणे याही वेळी शिवसेनेशी युती झाली (तसं होण्याची दाट शक्यता आहे) आणि विद्यमान खासदारांनाच पुन्हा तिकीट देण्याचा निर्णय झाला तर या मतदारसंघापुरता भाजपचा सुटेल. पण या पक्षाचे नेते सध्या डरकाळ्या फोडत आहेत तसा खरंच ‘एकला चलो’चा मार्ग स्वीकारला तर फार काही हाती लागण्याची शक्यता नाही. पक्षाचे या मतदारसंघाचे प्रभारी आमदार प्रसाद लाड यांनी रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्य़ाच्या कार्यकारिण्यांच्या स्वतंत्र बैठका नुकत्याच घेऊन संयुक्त ‘गाभा समिती’ही स्थापन केली आहे. पण खरंच स्वबळावर लढण्याची वेळ आली तर या दोन जिल्ह्य़ांमध्ये मिळून असलेल्या आठ विधानसभा मतदारसंघांमध्ये एकही आमदार नसलेल्या, जिल्हा परिषदा किंवा नगर परिषदांमध्येही फारशी ताकद नसताना लोकसभेची निवडणूक जिंकण्याचा चमत्कार भाजपचा उमेदवार कसा करू शकेल, या प्रश्नाचं उत्तर लाड यांनी ग्रामपंचायत निवडणुकांमध्ये जिंकलेल्या जागांची आकडेवारी (ज्यावर सर्वच प्रमुख पक्ष हक्क सांगत असतात) पत्रकार परिषदेत तोंडावर फेकत दिलं. या पक्षामध्ये केंद्रीय नेतृत्वापासून असलेलं रेटून बोलण्याचं तंत्र त्यांनी चांगल्या प्रकारे आत्मसात केल्याचं या पत्रकार परिषदेतल्या एकूणच प्रश्नोत्तरांवरून जाणवलं. पण प्रत्यक्ष निवडणुकीचा विचार केला तर ही बेडकी किती फुगणार, याचा अंदाज त्यांच्यासह पक्षाच्या स्थानिक पदाधिकाऱ्यांना असावा, अशी अपेक्षा आहे. पक्षाच्या मर्यादांपलीकडे जाऊन स्वत:ची स्वतंत्र प्रतिमा निर्माण केलेले केंद्रीय मंत्री सुरेश प्रभू यांना भाजपने इथून उमेदवारी दिली तर चित्र थोडंसं बदलू शकतं. पण ते विजयामध्ये रूपांतर करू शकेल का, याबाबत शंका आहे. त्यामुळे इथे बलवान असलेल्या सेनेला तोंड द्यायचं असेल तर त्यांच्यासह अन्य पक्षातल्या नाराज-असंतुष्टांना ओढण्याशिवाय भाजपला पर्याय नाही. किंबहुना त्यासाठीच लाड यांची प्रभारीपदी नियुक्ती झाली असावी, असं मानण्यास जागा आहे.
लोकसभा निवडणुकीपुरती का होईना, भाजपा-सेना युती झाली तर सेनेचे विद्यमान खासदार राऊत यांना मागील विजयाची पुनरावृत्ती करणं फार अवघड जाऊ नये. भाजपाने स्वतंत्र उमेदवार दिला तर त्यांना बऱ्यापैकी कष्ट घ्यावे लागतील. पण या मतदारसंघात काँग्रेसचं अस्तित्व औषधापुरतंसुद्धा नाही आणि रत्नागिरी जिल्ह्य़ाचा उत्तर भाग वगळता राष्ट्रवादीही उरलेली नाही. त्यामुळे काँग्रेस आघाडीला उमेदवार मिळण्यापासूनच अडचणी आहेत. अशा परिस्थितीत शिवसेनेला वातावरण अनुकूल असलं तरी दोन्ही जिल्ह्य़ांमध्ये आमदारांच्या पातळीवरचा एकोप्याचा अभाव आणि निष्ठावंतांच्या कोंडमाऱ्यावर उपाय करावा लागेल. अन्यथा भाजप गळ टाकून बसलेलाच आहे.
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
ड्रग्ज प्रकरण : श्रद्धा कपूरसाठी मागवलेलं सीबीडी ऑईल नेमकं आहे तरी काय
मी जर छताला लटकलेल्या अवस्थेत आढळले तर...; पायल घोषचे धक्कादायक ट्विट
'हा' मराठी चित्रपट पाहून राज ठाकरे म्हणाले...एकदम कडक...
सुशांत ते इम्रान हाश्मी...या सेलिब्रिटींना चारचौघात कानाखाली खावा लागला मार
"अनुरागवर कठोर कारवाई करा"; आणखी एका अभिनेत्रीने केले लैंगिक गैरवर्तणुकीचे आरोप
मुंबईत लशीच्या आजपासून चाचण्या
राज्यात नवे कृषी कायदे नकोच
करोनाच्या स्थितीबाबत डॉ. संजय ओक यांच्याशी चर्चा
ठाणे जिल्ह्यत आणखी १,६७१ रुग्ण
इंडो-अमेरिकन चेंबर्स ऑफ कॉमर्सकडून पालिका आयुक्त चहल यांचा गौरव
देहविक्रय हा गुन्हा नाही
बिहारमधील आघाडय़ांचे चित्र अस्पष्टच
देशातील बाधित ५८ लाखांहून अधिक
पालघर जिल्हा परिषदेतील कंत्राटी अभियंत्यांच्या फेरनियुक्तीचा घाट
राज्यात विडी-सिगारेट सुटी विकण्यावर बंदी
1 पाच कोटींचे स्वस्त धान्य अधिकाऱ्यांसह दलालांनी पचविले
2 चंद्रपूर वीज केंद्राचा १७५ कोटींचा प्रकल्प रखडला
3 ‘बेटी बचाओ, बेटी पढाओ’ नाही ‘भाजपा वालो से बेटी बचाओ’ : अशोक चव्हाण
"...त्यानंतर मुंबईवरचे प्रेम उफाळून येईल, तोपर्यंत चौकशीला सामोरं जाण्याची तयारी ठेवा"X


Sushant Singh Rajputs brother in law announce Nepometer to fight nepotism mppg 94 | सुशांतच्या मेहुण्याचा घराणेशाहीवर ‘नेपोमीटर’ने हल्लाबोल | Loksatta

बेलापूरमधील १०० दुकाने पाण्यात
खासगी रुग्णालयांकडून करोनाबाधितांची लूट सुरूच
बुलेट ट्रेन जागा हस्तांतर प्रक्रिया लांबणीवर
करोनाग्रस्त असतानाही बाहेर फिरणाऱ्यांच्या हातावर शिक्का हवा
चाचणी संच संपल्याचे सांगत केंद्रांकडून रुग्णांची परवड
सुशांतच्या मेहुण्याचा घराणेशाहीवर ‘नेपोमीटर’ने हल्लाबोल
सुशांतच्या मेहुण्याचा घराणेशाहीवर ‘नेपोमीटर’ने हल्लाबोल
बॉलिवूडमधील कुठला कलाकार कोणाचा नातेवाईक आता 'नेपोमीटर' सांगणार
अभिनेता सुशांत सिंह राजपुतच्या आत्महत्येमुळे पुन्हा एकदा बॉलिवूडमधील घराणेशाहीविरोधात आवाज उठवला जात आहे. स्टार किड्सवर सोशल मीडियाद्वारे जोरदार टीका केली जात आहे. दरम्यान सुशांतचा मेहुणा विशाल किर्ती याने या घराणेशाहीविरोधात लढण्यासाठी एक ‘नेपोमीटर’ तयार केल्याची घोषणा केली आहे. हा मीटर घराणेशाहीशी दोन हात करेल असा दावा त्याने केला आहे.
विशाल किर्तीने ट्विट करुन या नेपोमीटरची माहिती दिली. विशालचा भाऊ मयुरेष कृष्णा याने हा नेपोमीटर तयार केला आहे. हा मीटर एक प्रकारे बॉलिवूड चित्रपटांचे रिव्ह्यू देण्याचे काम करेल. प्रामुख्याने घराणेशाहीच्या आधारावर हा मीटर बॉलिवूड चित्रपटांची रेटिंग ठरवेल. असं विशाल किर्ती याने सांगितलं आहे. सध्या या मीटरवर काम सुरु आहे. येत्या काळात त्याची अधिकृत घोषणा केली जाईल.
सुशांतने बॉलिवूडमधील घराणेशाहीला वैतागून आत्महत्या केली असं म्हटलं जात आहे. मात्र अद्याप त्याबद्दल अधिकृत माहिती मिळाली नाही. पोलीस या प्रकरणाचा तपास करत आहेत. ‘शुद्ध देसी रोमान्स’, ‘डिटेक्टिव्ह ब्योमकेश बक्षी’, ‘एम. एस. धोनी : द अनटोल्ड स्टोरी’, ‘केदारनाथ’, ‘छिछोरे’ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये त्याने दमदार भूमिका साकारल्या आहेत. २००९ मध्ये ‘पवित्र रिश्ता’ या मालिकेतून तो घरघरांत पोहोचला. त्याच्या अभिनयाचं सर्वत्र कौतुक झालं.
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
ड्रग्ज प्रकरण : श्रद्धा कपूरसाठी मागवलेलं सीबीडी ऑईल नेमकं आहे तरी काय
मी जर छताला लटकलेल्या अवस्थेत आढळले तर...; पायल घोषचे धक्कादायक ट्विट
'हा' मराठी चित्रपट पाहून राज ठाकरे म्हणाले...एकदम कडक...
सुशांत ते इम्रान हाश्मी...या सेलिब्रिटींना चारचौघात कानाखाली खावा लागला मार
"अनुरागवर कठोर कारवाई करा"; आणखी एका अभिनेत्रीने केले लैंगिक गैरवर्तणुकीचे आरोप
मुंबईत लशीच्या आजपासून चाचण्या
राज्यात नवे कृषी कायदे नकोच
करोनाच्या स्थितीबाबत डॉ. संजय ओक यांच्याशी चर्चा
ठाणे जिल्ह्यत आणखी १,६७१ रुग्ण
इंडो-अमेरिकन चेंबर्स ऑफ कॉमर्सकडून पालिका आयुक्त चहल यांचा गौरव
देहविक्रय हा गुन्हा नाही
बिहारमधील आघाडय़ांचे चित्र अस्पष्टच
देशातील बाधित ५८ लाखांहून अधिक
पालघर जिल्हा परिषदेतील कंत्राटी अभियंत्यांच्या फेरनियुक्तीचा घाट
राज्यात विडी-सिगारेट सुटी विकण्यावर बंदी
1 सुशांतच्या आत्महत्येप्रकरणी संजय लीला भन्साळींची होणार पोलिसांकडून चौकशी
 करिअरमधल्या पहिल्याच चित्रपटाच्या साइन केलेल्या रकमेतून केली मदत
3 “होय गौरवर्णीय असल्याचा फायदा मिळाला”; वर्णद्वेषाच्या आरोपांवर अभिनेत्रीने सोडलं मौन
"भेदभाव करण्याचा प्रश्नच कुठे येतो," विराट-अनुष्कावरील 'त्या' वक्तव्यावर गावसकरांनी दिलं स्पष्टीकरणX


New Thane proposal approved in after huge uproar by ncp bjp | अभूतपूर्व गोंधळात ‘नवे ठाणे’ प्रस्ताव मंजूर | Loksatta

बेलापूरमधील १०० दुकाने पाण्यात
खासगी रुग्णालयांकडून करोनाबाधितांची लूट सुरूच
बुलेट ट्रेन जागा हस्तांतर प्रक्रिया लांबणीवर
करोनाग्रस्त असतानाही बाहेर फिरणाऱ्यांच्या हातावर शिक्का हवा
चाचणी संच संपल्याचे सांगत केंद्रांकडून रुग्णांची परवड
अभूतपूर्व गोंधळात ‘नवे ठाणे’ प्रस्ताव मंजूर
अभूतपूर्व गोंधळात ‘नवे ठाणे’ प्रस्ताव मंजूर
अभूतपूर्व गोंधळात हा प्रस्ताव मंजूर केल्याने पुन्हा नव्या वादाला तोंड फुटण्याची शक्यता आहे.
ठाणे : ठाण्यातील घोडबंदर खाडीपलीकडे असलेल्या भिवंडी तालुक्यातील गावांमध्ये नवे ठाणे वसविण्याच्या प्रस्तावावर चर्चेनंतरच निर्णय घेण्याची मागणी राष्ट्रवादीसह भाजपने सोमवारच्या सर्वसाधारण सभेत केली. मात्र सत्ताधारी शिवसेनेने ती मागणी फेटाळून लावत अभूतपूर्व गोंधळात हा प्रस्ताव मंजूर केल्याने पुन्हा नव्या वादाला तोंड फुटण्याची शक्यता आहे.
घोडबंदरच्या खाडीपल्याड आणि उल्हास नदीच्या किनारी भिवंडी तालुक्यातील गावांचा विशेष नगर नियोजनातून विकास करण्याचा प्रस्ताव प्रशासनाने तयार केला होता. त्यामध्ये खारबाव, पायगाव, पाये, शिलोत्तर, मालोडी नागरे या गावांचा समावेश आहे. सोमवारी सर्वसाधारण सभेपुढे हा प्रस्ताव सादर करण्यात आला होता. हा प्रस्ताव मंजूर केला किंवा नामंजूर केला तरी या भागाचा विकास होणारच आहे. या प्रकल्पासाठी महापालिकेला एकही पैसा खर्च करावा लागणार नसून या योजनेत सहभागी झाल्यास ठाण्याचे नाव होईल, असे आयुक्त संजीव जयस्वाल यांनी सभागृहात सांगितले. ठाणे शहरामध्ये ८० जागांचा विकास झाला असून आता विकासासाठी जागा शिल्लक राहिलेली नाही. शासनाची घरे उभारणीची योजनाही भविष्यात राबवावी लागणार आहे. या सर्व बाबींचा विचार करून प्रस्ताव तयार करण्यात आल्याचे शहर विकास विभागाचे अधिकारी प्रमोद निंबाळकर यांनी सभागृहात सांगितले. मात्र, त्यानंतरही राष्ट्रवादीचे ज्येष्ठ नगरसेवक नजीब मुल्ला यांनी प्रस्तावासंदर्भात काही प्रश्न उपस्थित केले. या भागाचा विकास आराखडा तयार करताना एमएमआरडीएने काही परिसर का वगळला, असा प्रश्नही त्यांनी उपस्थित केला. तसेच सर्व शंका दूर झाल्यानंतर प्रस्तावावर निर्णय घेण्याची मागणी केली. मात्र, सत्ताधारी शिवसेनेने हा प्रस्ताव मंजूर करण्याचा आग्रह धरला. विरोधी पक्ष नेते मिलिंद पाटील आणि भाजपचे गटनेते नारायण पवार, मिलिंद पाटणकर यांनी प्रस्तावावर चर्चा करूनच अंतिम निर्णय घेण्याची मागणी केली. सभेची वेळ संपत आल्यामुळे हा प्रस्ताव तहकूब करण्याची मागणी केली. त्यावरून सभागृहात निर्माण झालेल्या गोंधळात शिवसेनेने हा प्रस्ताव मंजूर केला.
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अ‍ॅप डाऊनलोड करा.
 विधान परिषद निवडणूक बिनविरोध होणार
१२ मे पासून मर्यादित मार्गांवर रेल्वे धावणार; उद्यापासून करता येणार तिकीट आरक्षण
ड्रग्ज प्रकरण : श्रद्धा कपूरसाठी मागवलेलं सीबीडी ऑईल नेमकं आहे तरी काय
मी जर छताला लटकलेल्या अवस्थेत आढळले तर...; पायल घोषचे धक्कादायक ट्विट
'हा' मराठी चित्रपट पाहून राज ठाकरे म्हणाले...एकदम कडक...
सुशांत ते इम्रान हाश्मी...या सेलिब्रिटींना चारचौघात कानाखाली खावा लागला मार
"अनुरागवर कठोर कारवाई करा"; आणखी एका अभिनेत्रीने केले लैंगिक गैरवर्तणुकीचे आरोप
मुंबईत लशीच्या आजपासून चाचण्या
राज्यात नवे कृषी कायदे नकोच
करोनाच्या स्थितीबाबत डॉ. संजय ओक यांच्याशी चर्चा
ठाणे जिल्ह्यत आणखी १,६७१ रुग्ण
इंडो-अमेरिकन चेंबर्स ऑफ कॉमर्सकडून पालिका आयुक्त चहल यांचा गौरव
देहविक्रय हा गुन्हा नाही
बिहारमधील आघाडय़ांचे चित्र अस्पष्टच
देशातील बाधित ५८ लाखांहून अधिक
पालघर जिल्हा परिषदेतील कंत्राटी अभियंत्यांच्या फेरनियुक्तीचा घाट
राज्यात विडी-सिगारेट सुटी विकण्यावर बंदी
2 उल्हासनदीच्या पाण्यावर टँकरमाफियांचा डल्ला
3 ६० रिकाम्या इमारतींवर हातोडा
"भेदभाव करण्याचा प्रश्नच कुठे येतो," विराट-अनुष्कावरील 'त्या' वक्तव्यावर गावसकरांनी दिलं स्पष्टीकरणX


महाराष्ट्रात मराठी यायलाच हवे! राज्यपाल कोश्यारी यांच्या कानपिचक्या | Saamana (सामना)

 तुमच्या खात्यात लॉग इन करा
परवलीचा शब्द परत मिळवा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
राज्यात 17 हजार 794 नवीन रुग्ण
केंद्राच्या कृषीविधेयकांच्या अंमलबजावणीस राज्याचा विरोध
कोल्हापूर – 84 लाखांची फसवणूक करणाऱ्या कंपनीच्या संचालकाला अटक
फ्रेंच ओपन टेनिस ग्रॅण्डस्लॅम; नदालचा जेतेपदाचा मार्ग खडतर
राणा कपूरच्या लंडन येथील घरावर ईडीची कारवाई
कोरोना… शेतकरी… जीएसटीची ऐसी की तैसी बिहार निवडणुकीचा बिगुल, 10 नोव्हेंबरला निकाल
साथिया तुने क्या किया
कोरोनाबाधितांच्या संख्येने पार केला 58 लाखांचा टप्पा
नाले सफाई करताना मिळाला म्हशी इतका मोठा ‘उंदीर’, पाहा व्हिडीओ..
 लाल गुलाबावर बसला निळा साप, व्हायरल होतोय व्हिडीओ…
संशोधकांचा निष्कर्ष, कोरोनाची दुसरी लाट आणखी भयंकर
चीनकडून नेपाळच्या जमिनीवर कब्जा, नागरिकांची चीनविरोधात निदर्शने
कामावरून परतल्यावर दरवाजा उघडला आणि डोक्यावर साप पडला
सुनील गावस्कर यांच्या विधानावर अनुष्का शर्मा हिची सडेतोड प्रतिक्रिया
IPL 2020 – ‘कोंबड्या पकड, कोंबड्या’, दोन सोपे कॅच सोडल्याने विराट…
IPL 2020 – एक मॅच, रेकॉर्ड पाच; राहुलने शतकी खेळीसह सेहवाग,…
सामना अग्रलेख – सरकार ऐकत का नाही
चिनी हेरगिरी, जशास तसे वागा
वेब न्यूज – कोरोनाच्या जोडीला हॅकिंगचे संकट
ठसा – आशालता वाबगावकर
एस. पी. बालसुब्रमण्यम यांची प्रकृती चिंताजनक
`इफ्फी’ सोहळा पुढे ढकलला
कडू- गोड आठवणींचा लॉकडाऊन
ज्येष्ठ मराठी अभिनेत्री सरोज सुखटणकर यांचे निधन
किचनमध्ये उरलेले ‘हे’ पदार्थ पुन्हा गरम करून खातायआरोग्याच्या गंभीर समस्यांना देताय…
Health tips – रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारं गुणकारी आलं, जाणून घ्या 10…
‘या’ उद्योगपतीच्या कारमधून प्रवास करायचे ‘महात्मा गांधी’, बनवली पहिली हिंदुस्थानी कार..
Video – टॉन्सिलन्सचे ऑपरेशन टाळण्यासाठी करावे हे सोप्पे उपाय
लॉकडाऊनमुळे ‘ई-बुक्स युगा’ला सुरुवात
वर्मी घाव घालण्याची गरज
प्रेरणा – ऑनलाइन शिक्षणाला पर्याय नाही
महाराष्ट्रात मराठी यायलाच हवे राज्यपाल कोश्यारी यांच्या कानपिचक्या
इंग्रजी भाषेचा वापर करायला हरकत नाही, मात्र स्थानिक भाषांचा वापर होणे गरजेचे आहे. महाराष्ट्रात मराठी भाषेचा अभिमान बाळगला पाहिजे. महाराष्ट्रात मराठी यायलाच हवी, अशी स्पष्ट भूमिका राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी मांडली. मराठी भाषेवरून सोलापुरात सलग दुसऱ्या दिवशी राज्यपालांनी कानपिचक्या दिल्या.
गुरुवारी २३ व्या आंतरविद्यापीठ क्रीडा महोत्सवाच्या उद्घाटनप्रसंगी राज्यपाल कोश्यारी यांनी मराठीवरून टोला लगावला होता. शुक्रवारी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाचा १५वा दीक्षांत
समारंभ राज्यपाल कोश्यारी यांच्या प्रमुख उपस्थितीत पार पडला. यावेळी त्यांनी पुन्हा मराठी भाषेचा अग्रही मुद्दा मांडला. या दीक्षांत समारंभात कोणीही मराठीत भाषण केले नाही. यावर राज्यपाल कोश्यारी म्हणाले, मराठीचा अभिमान बाळगा, महाराष्ट्रात मराठी यायलाच हवी.
पश्चिम बंगालमध्ये गेल्यानंतर एक-दोन वाक्ये जरी बंगाली भाषेत बोलले तरी बंगाली लोक खूश होतात. मी जरी उत्तराखंडमधून आलो असलो तरी मराठी भाषा शिकण्याचा प्रयत्न करतो आहे. महाराष्ट्रात आल्यानंतर मराठी यायलाच हवी, असे राज्यपाल म्हणाले. विद्यार्थांच्या आयुष्यात पदवी स्वीकारण्याचा क्षण खूप आनंददायी असतो, मात्र पदवी घेणे म्हणजे शिक्षणाचा अंत नाही. यापुढे मोठ्या जोमाने देशाच्या प्रगतीसाठी विद्याथ्र्यांनी काम करावे असे राज्यपालांनी सांगितले. दरम्यान, या दीक्षांत समारंभात ११,४२७ विद्याथ्र्यांना पदवी प्रदान करण्यात आली तर ५४ विद्याथ्र्यांना सुवर्णपदक देऊन गौरविण्यात आले.
मला मराठी बोलता येत नसल्याची खंत
मातृभाषेचा अभिमान असावा अन् प्रत्येकाने मातृभाषेचा सन्मान करावा. मी महाराष्ट्राचा राज्यपाल झालो हे माझे भाग्य असून मला मराठी भाषा समजते, मात्र बोलता येत नसल्याची खंत आहे. प्रत्येकाला संस्कृत, हिंदी, इंग्रजी, बंगाली, मराठी यासह अन्य भाषाही यायला हव्यात, असे राज्यपाल कोश्यारी म्हणाले.
भगतसिंह कोश्यारी हे उत्तराखंडचे आहेत. मात्र ज्यावेळेस त्यांनी महाराष्ट्राच्या राज्यपाल पदाची सूत्रे स्वीकारली तेव्हापासून त्यांनी मराठी भाषा शिकण्याचा सातत्याने प्रयत्न केला. विधिमंडळाचे अभिभाषणही राज्यपालांनी मराठीतच केले.
संबंधित बातम्या या पब्लिशरकडून आणखी
राज्यात 17 हजार 794 नवीन रुग्ण
फ्रेंच ओपन टेनिस ग्रॅण्डस्लॅम; नदालचा जेतेपदाचा मार्ग खडतर
सामना अग्रलेख – सरकार ऐकत का नाही
राणा कपूरच्या लंडन येथील घरावर ईडीची कारवाई
कोरोना… शेतकरी… जीएसटीची ऐसी की तैसी बिहार निवडणुकीचा बिगुल, 10 नोव्हेंबरला निकाल
केंद्राच्या कृषीविधेयकांच्या अंमलबजावणीस राज्याचा विरोध
साथिया तुने क्या किया
कोरोनाबाधितांच्या संख्येने पार केला 58 लाखांचा टप्पा
चिनी हेरगिरी, जशास तसे वागा
फ्रेंच ओपन टेनिस ग्रॅण्डस्लॅम; नदालचा जेतेपदाचा मार्ग खडतर
सामना अग्रलेख – सरकार ऐकत का नाही
राणा कपूरच्या लंडन येथील घरावर ईडीची कारवाई
कोरोना… शेतकरी… जीएसटीची ऐसी की तैसी बिहार निवडणुकीचा बिगुल, 10 नोव्हेंबरला निकाल
केंद्राच्या कृषीविधेयकांच्या अंमलबजावणीस राज्याचा विरोध
साथिया तुने क्या किया
कोरोनाबाधितांच्या संख्येने पार केला 58 लाखांचा टप्पा
चिनी हेरगिरी, जशास तसे वागा
वेब न्यूज – कोरोनाच्या जोडीला हॅकिंगचे संकट
ठसा – आशालता वाबगावकर
कोल्हापूर – 84 लाखांची फसवणूक करणाऱ्या कंपनीच्या संचालकाला अटक
या बातम्या अवश्य वाचा
राज्यात 17 हजार 794 नवीन रुग्ण
फ्रेंच ओपन टेनिस ग्रॅण्डस्लॅम; नदालचा जेतेपदाचा मार्ग खडतर
सामना अग्रलेख – सरकार ऐकत का नाही


Manage Function

जिल्हा नियामक मंडळ जिल्हा नियामक मंडळ कार्य
आत्मा व्यवस्थापन समिति आत्मा कार्यकारी समिति कार्य
आत्मा व्यवस्थापन समितीची कार्ये
जिल्हातील विविध सामाजिक आर्थिक समुह आणि शेतकरी यांना आसणार्‍या समस्या व अडचणी जाणून घेणे.
जिल्ह्याचे एकात्मिक संशोधन कृषि विस्तार नियोजन करणे ज्यामध्ये लघु आणि मध्यम स्वरूपाचे तंत्रज्ञान प्रथम प्राधान्याने घेता येईल.
जिल्हा शेतकरी सल्ला समितीच्या मदतीने वार्षिक कृती आराखडा तयार करणे जो आत्मा नियामक मंडळासमोर आढावा देणेसाठी व आवश्यक बदल करण्यासाठी तथा मंजुरीसाठी ठेवता येईल.
लेखा परीक्षणासाठी आवश्यक ते प्रकल्प लेखा जतन करणे.
सहभागी कृषि सलग्न विभाग, प्रादेशिक संशोधन केंद्र, कृषि विज्ञान केंद्र, बिगर सरकारी संघटना, खाजगी संस्था यांच्यात समन्वय ठेऊन वार्षिक कृती आराखडा राबविणे.
तालुका व गांव पातळीवर शेतकरी माहिती व सल्ला केंद्र स्थापन करणे व त्याद्वारे एकात्मिक कृषि विस्तार व तंत्र ज्ञान प्रसार कार्यक्रम राबविणे.
नियमित कार्यवाही अहवाल प्रत्यक्ष लक्ष साध्यासह आत्मा नियामक मंडळास पाठविणे जो नंतर कृषि व सहकार मंत्रालयास पाठविला जाईल.
आत्मा नियामक मंडळाने स्विकारलेली धोरण, गुंतवणुकी संबंधाचे निर्णय व केलेल्या मार्गदर्शनानुसार कार्यक्रम अंमलबजावणी करणे.
आत्मा व्यवस्थापन समितीची जिल्ह्यातील विविध तालुक्याचा आढावा घेण्यासाठी प्रत्येक महिन्यात एक आढावा बैठक होणे व सदरील बैठकीचा अहवाल राज्य मुख्यालय कक्षास पाठविणे.


October | 2019 | स्पंदन

मराठी मन, मराठी स्पंदन..
१) देवासमोर लावलेल्या समईची ज्योत केव्हाही दक्षिणेकडे का असू नये
उत्तर: ती यमाची मृत्यू ची दिशा आहे . यमाची पुजा केली जात नाही. फक्त दिवाळीत यम व्दितीयाला यमाचे पुजन केले जाते तेव्हा दक्षिणेला दिवा लावला जातो.
२) स्त्रियांनी केव्हाही तुळस का तोडू नये
उत्तर: ही सौभाग्य देणारी आहे म्हणून.
३) देव-देवतांना वंदन करताना डोक्यावरील टोपी का काढावी
उत्तर: ब्रह्मरंध्राकडे निर्गुण ईश्वरी उर्जा आकृष्ट होते व ती ग्रहण करण्यासाठी टोपी काढावी .
४) शिवपिंडीला अर्धीच प्रदक्षिणा का घालावी
उत्तर: शिवसुत्र आहे महादेवाचे. रद्रगण, पितृगण,लिंगाच्या टोकाला तीर्थ प्रसादासाठी बसलेले असतात .त्याना प्रदक्षिणा होईल म्हणून.
५) एकाच घरात दोन शिवलिंगे, दोन शाळीग्राम, दोन सुर्यकांत, दोन चक्रांक, तीन देवी, गणपती व दोन शंख पूजेस का पुजू नयेत
उत्तर: प्रत्येक गोष्टीत एक तत्व असते. आई बाप दोन होऊ शकत नाही एकच असतात अव्दैताची पुजा करतात, व्दैताची पुजा केली जात नाही म्हणून.
६) गायत्री मंत्र आसनावर बसून जपावा. रस्त्यातून जाता येता किंवा गाडीत का जपू नये
उत्तर: हा मंत्रराज आहे, ज्या मंत्राना बीज असतात, ते मंत्र सोवळ्यातच आसनावर करायचे असतात. कारण चित्ताची एकाग्रता महत्वाची असते. रस्त्यातून जाता येता किंवा गाडीत जपताना ती एकाग्रता साधत नाही व शरीर दोष येतो अंतर्मुखता साधत नाही. त्यामुळे मंत्रजपाचे फल मिळत नाही म्हणून ….
७) शाळीग्राम पूजावयाचे ते सम पूजावेत. मात्र समांमध्ये दोन का पुजू नयेत
उत्तर: शाळीग्राम हा स्वयंभू आहे. हे विष्णूचे प्रतिक आहे व दोन पुजले तर कर्त्याला उद्वेग, कलह प्राप्त होतो म्हणून ..
८) निरंजनात तुप व तेल कधीही एकत्र का घालू नये
उत्तर: तूप हे सत्व तत्व व निर्गुण आहे व तेल हे रज तत्व व सगुण आहे. म्हणून हे दोन्ही एकत्र करता येत नाही. नाहीतर तम तत्व वाढेल. राक्षसी संकटे येतील म्हणून.
९) देवदेवतांच्या मूर्तीची वा फोटोची तोंडे कधीही दक्षिणेकडे किंवा एकमेकांसमोर का करू नयेत
उत्तर: त्यांच्या तेजाच्या लहरी स्पंदने समोर फेकली जातात त्यामुळे शत्रुत्वाचा दोष येतो म्हणून …
१०) विष्णूच्या मस्तकावर वाहिलेले फुल मनुष्याने आपल्या मस्तकावर का ठेवू नये
उत्तर: फुले ही देवतांची पवित्रके आहेत. विष्णुतत्त्व व चैतन्य त्या फुलात येते ते शक्तीस्वरुप होते ही शक्ती आपणास सहन होत नाही म्हणून ..
११) शिव मंदिरात झांज, सूर्य मंदिरात शंख व देवी मंदिरात बासरी का वाजवू नये
उत्तर: शिवाचा तमभाव आहे व झांजेतुन तमतत्वाचे स्वर उत्पन्न होतात त्यामुळे शिवास विरक्ती येते म्हणून…
सर्य हा अग्नी तत्त्वाचा आहे व शंखनादही अग्नीतत्वाचा आहे दोन्हीही शक्ति एकरूप झाल्यावर रज कणाचे घर्षण होते. सुक्ष्म ज्वाळाची निर्मिती होते व त्यामुळे दाह निर्माण होतो म्हणुन…
देवी मंदिरात बासरी ही नाद पोकळी निर्माण करतो. शक्तीतत्व ह्या नादात पोकळीत रहात नाही. ती हिरण्यगर्भा आहे. ती प्रसूति वैराग्य आहे..
१२) आपली जपमाळ व आसन कधीही दुस-यास वापरण्यास का देवू नये
उत्तर: त्यात आपल्या सेवेच्या सात्विक लहरीचे बंधन झालेले असते. ते दुस-यास दिल्यास त्याला ते मिळते व साधनेत त्या आसनावर आळस येतो.
१३) देवाला नेहमी करंगळी शेजारील बोटाने गंध का लावावे
उत्तर: हाताची पाची बोटे ही त्या त्या तत्वाशी निगडीत आहेत .
मध्यमा-स्वतः/अनामिका -देव/करंगळी -ऋषी /
म्हणून देव बोटानेच देवाला गंध लावावे…
१४) समईत नेहमी १, ३, ५, ७ अशा विषम वाती का असाव्यात सम का असू नयेत
उत्तर: विषम तत्व हे तम आहे त्यामुळे आपल्याकडे येणारे तम ते विषम उसळते व सात्विक लहरी प्रस्थापित करते म्हणून..
१५) अंगावर फाटलेला कपडा कधीही का शिवू नये
उत्तर: पितराना दोष लागतो म्हणून..
१६) उंब-यावर बसून का शिंकू नये
उत्तर: उबरा हा मुळात बसण्यासाठी नाही तेथे सर्वतिर्थे बसतात. तिथे घराची सात्विक ऊर्जा स्तंभित असते शिंकेने तिला व्यास येतो त्यामुळे अपशकुन घडतो म्हणून….. घडल्यास पाणी शिंपडावे……
१७) निजलेल्या माणसास का ओलांडून जावू नये
उत्तर: झोपलेला शव असतो म्हणजे शिव असतो म्हणून ..
१८) मांजराना प्रेत ओलांडून का देवू नये
उत्तर: प्रेत प्रेतच राहते म्हजे पिशाच्च योनित जाते त्याला मोक्ष प्राप्ती होत नाही म्हणून ..
१९) रात्रीच्या वेळी मीठ किंवा उडीद का आणू नयेत किंवा दुस-यास का देवू नयेत
उत्तर: याच्यात करणीतत्व आहेत. आकर्षण क्रिया पटकन होते व बळीतत्त्व आहे म्हणून ….
२०) सायंकाळी केर का काढु नये
उत्तर: लक्ष्मीला आवडत नाही .
लक्ष्मी हळूहळू निघून जाते व अलक्ष्मीला आवडते…
२१) रस्त्यात प्रेत दिसल्यास नेहमी नमस्कार का करावा.
उत्तर: शव= शिव म्हणून नमस्कार करावा….
२२) कुणाच्या घरातून परत निघताना जातो असे न म्हणता येतो असे का म्हणावे
उत्तर: येणे घडते नाहीतर कायमचे जाणे होते…
२३) एका हाताने देवाला नमस्कार का करू नये.
उत्तर: दश इन्द्रियाचा नमस्कार मह्त्वाचा असतो . पंचतत्त्वाचा नाही …
(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)
This entry was posted in आध्यात्मिक, कुठेतरी वाचलेले.., जरा हटके and tagged beautiful, blogs, marathi blog katta, marathi blogs katha, marathi blogs list, marathiblogs, whatsapp, आध्यात्मिक, आपली जपमाळ, करंगळी, तेजाच्या लहरी स्पंदने, बासरी, मराठी, मराठी अवांतर वाचन, मराठी कथा, मराठी कविता, मराठी भाषा, मराठी विचार, माझे स्पंदन, रसिक, लेख, लेखन, विषम तत्व, शक्तीस्वरुप, शाळीग्राम, सात्विक लहरी, स्पंदन on October 15, 2019 by mazespandan.
वयाच्या 44 व्या वर्षी सोशल मीडियामुळे तिची 38 वर्षाच्या त्याच्याशी घट्ट मैत्री झाली. जोडीदार, 2 मुले, सुखी संसार असे समान धागे दोघांत होते तरीदेखील एकमेकांबद्दल अशी ओढ का वाटत होती काही वेळा काहीही कमी नसले तरी काहीतरी का हवं असतं काही वेळा काहीही कमी नसले तरी काहीतरी का हवं असतं मैत्रीच्या पुढे जाऊन त्याने आता तिच्याकडे शारीरिक सुखाची मागणी केली. तिला खरेतर ते नको वाटत होते. छान मैत्री असेपर्यंत ती बिनधास्त होती पण आता मात्र त्याच्या गोड बोलण्याने तिची द्विधा मनस्थिती होत होती. मनाच्या एका उत्कट क्षणी तिची पावले त्याच्याकडे वळालीच… भर दुपारी 3 वाजता ती त्याला एकांतात भेटायला निघाली… मनातल्या सगळ्या विचारांवर मात करत ती त्याच्याकडे गेलीच… त्याने तिला हळुवार स्पर्श करत हळूच बाहुपाशात ओढली.. आजपर्यंत तिला तिच्या नवऱ्याशिवाय असा स्पर्श कोणीच केला नव्हता… तिने करूनही घेतला नसता.. मग हे ती आज स्वीकारत होती का मैत्रीच्या पुढे जाऊन त्याने आता तिच्याकडे शारीरिक सुखाची मागणी केली. तिला खरेतर ते नको वाटत होते. छान मैत्री असेपर्यंत ती बिनधास्त होती पण आता मात्र त्याच्या गोड बोलण्याने तिची द्विधा मनस्थिती होत होती. मनाच्या एका उत्कट क्षणी तिची पावले त्याच्याकडे वळालीच… भर दुपारी 3 वाजता ती त्याला एकांतात भेटायला निघाली… मनातल्या सगळ्या विचारांवर मात करत ती त्याच्याकडे गेलीच… त्याने तिला हळुवार स्पर्श करत हळूच बाहुपाशात ओढली.. आजपर्यंत तिला तिच्या नवऱ्याशिवाय असा स्पर्श कोणीच केला नव्हता… तिने करूनही घेतला नसता.. मग हे ती आज स्वीकारत होती का आणि कशासाठी
तिला आठवला 7 वर्षांपूर्वीचा तो प्रसंग… तिच्या बाळाच्या देखभालीसाठी ठेवलेल्या 20 वर्ष वयाच्या मदतनीस मुलीला आणि आपल्या नवऱ्याला नको त्या अवस्थेत तिने पकडले होते.. खूप उध्वस्त झाली होती ती त्यामुळे.. आपल्यात काय कमी होते म्हणून नवऱ्याने असा अपमान करावा.. ध्यानी मनी नसताना आयुष्याने तिला लाथाडले होते.. नवऱ्याने माफी मागितली, माझा पाय घसरला, परत असे होणार नाही बोलला, त्या मुलीला कामावरून काढले.. परत ती किंवा तशी घटना तिच्या आयुष्यात घडली नाही.. नवरा खूप चांगले वागत होता.. पण तिच्या मनावरचा ओरखडा पुसला गेला नव्हता… काळानुसार थोडा पुसट झाला होता इतकेच… कदाचित यामुळेच कि काय तिची पावले आज या मित्राकडे वळली.. त्याने तिला बेभान होऊन किस करायला सुरुवात केली.. तीही बेधुंद व्हायला लागली.. त्याच्या मिठीत विरघळून जाता जाता कसे कोण जाणे ती एकदम सावध झाली. तिला डोळ्यासमोर सगळे दिसू लागले…. तिचा नवरा, मुले, आई, सासूबाई, बहीण, भाऊ… सगळे काय कुजबुज करत आहेत.. त्याने तिला बेभान होऊन किस करायला सुरुवात केली.. तीही बेधुंद व्हायला लागली.. त्याच्या मिठीत विरघळून जाता जाता कसे कोण जाणे ती एकदम सावध झाली. तिला डोळ्यासमोर सगळे दिसू लागले…. तिचा नवरा, मुले, आई, सासूबाई, बहीण, भाऊ… सगळे काय कुजबुज करत आहेत तिच्याकडे घृणास्पद नजरेने बघत आहेत… आज अण्णा असते तर त्यांनी इकडचा गाल तिकडे केला असता. आणि स्वामी… स्वामी समर्थांपुढे आपण उभे तरी राहू शकू का तिच्याकडे घृणास्पद नजरेने बघत आहेत… आज अण्णा असते तर त्यांनी इकडचा गाल तिकडे केला असता. आणि स्वामी… स्वामी समर्थांपुढे आपण उभे तरी राहू शकू का त्यांच्या नजरेला नजर देऊ शकू का त्यांच्या नजरेला नजर देऊ शकू का खाडकन कानफटात मारल्यासारखी ती भानावर आली.. तिने एकदम त्याचा हात झिडकरला… त्याच्या मिठीतुन स्वतःला सोडवून घेत आपण इथेच थांबूयात म्हणून त्याला विनवूू लागली. तोही तसा धूर्त होता. पहिल्याच प्रत्यक्ष भेटीत थोडे आवरते घेऊ… सगळे एकदम नको म्हणून त्यानेही तिच्या कलाने घेतले. तिने सुटकेचा निश्वास टाकला आणि ती धावत पळत घरी आली. संध्याकाळ होत आली होती. आल्या आल्या ती अंगावरच्या कपड्यानिशी शॉवरच्या थंडगार पाण्याखाली उभी राहिली… कितीतरी वेळ… सगळ्या भावना, लोभ, मोह, इच्छा वाहून जाईपर्यंत… शॉवरच्या पाण्याबरोबर तिचे डोळेही पाझरत होते…. मन आणि शरीर थंडगार होईपर्यंत ती तशीच निथळत होती.
नंतर शांतपणे आवरून देवघरात आली तो सासूबाईंनी तिला उशीर झाल्यामुळे आधीच दिवा लावला होता आणि तिला तुळशीतला तेवढा लाव ग म्हणाल्या. दिवा घेऊन ती अंगणात तुळशीपाशी आली. पण आज दिवा ठेवताना तिचा हात थरथरत होता. दिवा ठेवताच क्षणी तुळस शहारून आली असे तिला जाणवले आणि ती सुद्धा शहारली. त्याच वेळी तिच्या मनात आले आपल्या नवऱ्याने ‘ती’चूक केली म्हणून आपण हि ‘ती’चूक करायला पात्र आहोत, तो आपला अधिकार आहे असे आपल्याला वाटलेच कसे पण तिच्यावरच्या खोल संस्कारांमुळे तिने हे वाटणे धुडकावून लावले आणि त्याला कधीही न भेटण्याचा तिने निश्चय पक्का केला. घरात येऊन तिने मोबाईलचे नेट ऑन करून त्या मित्राला ब्लॉक करून टाकले… सोशल मीडिया वरून हि आणि मनातूनही…
(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)
 तर सगळ्यात आधी ‘स्वत:वर’ करावं
हळदीच्या अंगानं कालच उंबरा ओलांडून सासरी आलेली गीता एकीकडे नव्या आयुष्याची गुलाबी स्वप्नं रंगवण्यात दंग तर दुसरीकडे जबाबदारीच्या जाणिवेनं धास्तावलेली. आईबाबांची एकुलती एक लाडकी मुलगी होती. शिक्षणात हुशार, शिवाय खेळ आणि इतर अनेक छंदात चिक्कार गती असलेली. त्यामुळे घरातली कामं, स्वयंपाक याची फारशी सवय नव्हती तिला. हे सगळं शिकायला कधी वेळच नाही मिळाला.
आता लग्न करून सासरी आल्यावर हे सगळं कसं निभावणार आपल्याच्यानं, याचं चांगलंच टेन्शन आलं होतं तिला. तशी सासरची मंडळी प्रेमळ होती आणि समजूतदारही, पण ताण होताच. शिवाय मुलगी सासरी जायची म्हणून आईनं आणि माहेरच्या जुन्या जाणत्या माणसांनी केलेला खंडीभर उपदेश. सासू-सासर्‍याचं मन जिंकून घे. घरातल्या जबाबदाऱ्या स्वत:हून अंगावर घे. सगळं घर जागं व्हायच्या आधी उठत जा. वगैरे वगैरे.
आज सकाळी ती जागी झाली ते याच सगळ्याचं ओझं डोक्यावर घेऊन. सगळं घर अजून साखरझोपेत असताना तिनं उठून चहा केला, नास्ता रांधला आणि घर हळूहळू जागं झालं तसतसं सगळ्यांची खातीरदारी करण्यात ती गुंतून गेली. सासूनं तोंड भरून केलेलं कौतुक तिला सुखावून गेलं. नवर्‍याच्या डोळ्यातही तेच कौतुक पाहून तर तिच्या अंगावर मूठभर मास चढलं. अशा रीतीने गीताचा नवा संसार सुरू झाला.
घरच्या माणसांच्या पसंतीची पावती मिळवण्यासाठी कष्ट करण्यात ती गुंतून गेली. तिचं कौतुक करताना सासूला तर शब्द कमी पडायला लागले. गीताही खुश होतीच; पण तिच्या आवडीच्या गोष्टी करायला मात्र तिला अजिबात वेळ मिळेना.
असेच काही महिने गेले. गीताला आता एक उत्तम पगाराची नोकरी लागली. मग एक-दीड वर्षानं तिला बाळ झालं. आता गीताचं आयुष्य खूपच बिझी झालं. शिवाय घरातल्या अनेक जबाबदाऱ्या तिनं अंगावर घेतल्या होत्या. घरच्या माणसांकडून कौतुक करून घेण्याची नशाच होती ती घरातल्या कुणाचं माझ्यावाचून पान हलत नाही, याचा काहीसा गर्वच तिला व्हायला लागला होता. त्यामुळे ती प्रचंड कष्ट ओढायची.
पण हळूहळू गीता चिडचिडी व्हायला लागली. तिचा राग नवर्‍यावर आणि बाळावर सतत निघायला लागला. ती कधीही आनंदी, उत्साही दिसत नाही म्हणून नवरा वैतागू लागला.
मग भांडणं सुरू झाली. एक गुण्यागोविंदानं सुरू झालेल्या संसाराची घडी आता अशी उसवायला लागली.
वाचताना असं वाटलं ना की आपलीच कहाणी.. का होतं हे असं
“किती काम करतेस रोज आणि सगळं कसं परफेक्ट. ‘यू आर अ सुपरवुमन’ या लोकांनी केलेल्या कौतुकाचं व्यसनच लागतं जणू. आपल्या या सुपरवुमनच्या प्रतिमेत बायका स्वत:च इतक्या अडकतात, की माणूस म्हणून जगायलाच विसरतात. प्रत्येकीला एक उत्तम आई व्हायचं असतं, उत्तम बायको, उत्तम सून, मुलगी आणि शिवाय ऑफिसमध्येही उत्तम नोकरदार आणि सहकारी. ‘काटकोन त्रिकोण’ या नाटकातलं एक वाक्य मला फार आवडतं. ‘लग्न झाल्यावर नव्या नवरीनं तेवढंच चांगलं वागावं जितकं आयुष्यभर वागायला जमेल’ किती खरं आहे हे कौतुक करून घेण्यासाठी माणूस एक-दोन दिवस जास्त कष्ट करू शकतो, स्वभाव नसला तरी गोड गोड वागू शकतो.
आयुष्यभर कसं वागणार असं त्याचा ताण यायला लागतो. शरीरावरही. मनावरही.
शिवाय बाकीच्या जबाबदाऱ्या वाढतात, वय वाढतं, तशी तब्येत ढासळते (कारण तिच्याकडे लक्ष द्यायला वेळच झालेला नसतो). आपण सगळ्यांसाठी राबराब राबतोय तरी आपल्याला काय आवडतं हे कुणाच्या खिजगणतीतही नाही, असे विचार सतत मनात यायला लागतात. या सगळ्याचं कारण आहे स्वत:साठी वेळ दिला की त्याचा बायकांना येणारा गिल्ट
स्वत:वर पैसे किंवा वेळ खर्च करणं हा गुन्हा आहे या समजातून आपण बायका कधी बाहेर येणार आहोत जो माणूस आधी स्वत:ला खुश ठेवतो तो आणि तोच दुसऱ्यालाही आनंदात ठेऊ शकतो हे आम्हाला कधी कळणार जो माणूस आधी स्वत:ला खुश ठेवतो तो आणि तोच दुसऱ्यालाही आनंदात ठेऊ शकतो हे आम्हाला कधी कळणार स्वत:चं मन मारून, आवडणाऱ्या गोष्टी सतत स्वत:ला नाकारून, स्वत:च्या आनंदाचे बळी देऊन त्यावर जर आपण दुसर्‍याच्या आनंदाचे इमले बांधत राहिलो तर ते कधी ना कधी ढासळणारच. मग भले ती दुसरी व्यक्ती म्हणजे अगदी तुमच्या पोटचं मूल असेल किंवा तुमचा नवरा.
स्वत:वर जरासं प्रेम करायला शिकूया मला, माझ्या मनाला, माझ्या शरीराला काय हवंय ते ओळखायला शिकू या मला, माझ्या मनाला, माझ्या शरीराला काय हवंय ते ओळखायला शिकू या स्वत:च्या इच्छा, आकांक्षा, आवाडी-निवडी यांचा जरा आदर करूया स्वत:च्या इच्छा, आकांक्षा, आवाडी-निवडी यांचा जरा आदर करूया तुमचं शरीर जर अलीकडे थकायला लागलंय जरासं तर स्वत:ला आरोग्यपूर्ण ठेवणं ही आधी तुमची जबाबदारी नाही का तुमचं शरीर जर अलीकडे थकायला लागलंय जरासं तर स्वत:ला आरोग्यपूर्ण ठेवणं ही आधी तुमची जबाबदारी नाही का ती जर तुम्हालाच समजली नाही तर इतरांना कशी कळेल ती जर तुम्हालाच समजली नाही तर इतरांना कशी कळेल आणि तुम्ही स्वत:ला जर आरोग्यपूर्ण ठेवलं तर तुम्ही घरातल्या इतर जबाबदाऱ्या जास्त चांगल्या पद्धतीनं आणि आनंदानंही पार पाडू शकाल असं वाटत नाही का
तर सांगा आता आपल्या या गीतानं आता काय करायला हवं
तर सगळ्यात आधी ‘सुपरवुमन’ या आपल्या पदवीचा त्याग करायला हवा. आपल्या इतरांनी केलेल्या कौतुकात रमण्यापेक्षा आपल्याला काय हवंय हे आधी समजून घ्यायला हवं. वाढत्या जबाबदार्‍यांमुळे आणि वाढत्या वयामुळे सगळं पूर्वीसारख्या उत्साहानं करायला जमणार नाही हे समजून घ्यायला हवं. शिवाय स्वत:ला आनंदी ठेवणं ही आपली जबाबदारी आहे हेही समजून घ्यायला हवं. आधी एक तर हे स्वत: समजून घ्यायला हवं आणि मग घरातल्या मंडळींना हे प्रेमानं पण ठामपणे समजावून सांगायला हवं. आणि मग स्वत:ला रोज थोडातरी वेळ द्यायला हवा. त्या वेळात तिनं काहीही करावं. एखादा छंद जोपासावा, व्यायाम करावा, मैत्रिणींना भेटावं किंवा अगदी डोक्यावरून पांघरूण घेऊन ताणून द्यावी.
आपल्यापैकी कितीजणी नियमितपणे मैत्रिणींबरोबर वेळ घालवतात त्यांच्याबरोबर एखाद्या सोलो ट्रीपला जाणं वगैरे तर दूरच पण वेळ काढून कितीजणी मैत्रिणींना भेटतात त्यांच्याबरोबर एखाद्या सोलो ट्रीपला जाणं वगैरे तर दूरच पण वेळ काढून कितीजणी मैत्रिणींना भेटतात मुलांच्या परीक्षा, पाहुणे, बाई आली नाही, सासू-सासर्‍यांची आजारपणं, हजार कारणं मधे येतात आणि आपण मैत्निणींना भेटणं टाळत राहातो.
मध्यंतरी एक छान लेख वाचनात आला. ‘ऑक्सिटोसीन’ हे बायकांमधलं ‘लव्ह हॉर्मोन’ आहे. ते स्त्रवलं की बायकांना मस्त वाटतं, त्या खुश असतात. आणि ते सर्वात जास्त कधी स्त्रवतं माहितीये आपल्या मैत्रिणींच्या सहवासात. मुलाबाळांच्या किंवा प्रियकराच्या सहवासात नाही तर मैत्रिणींच्या सहवासात
जीवलग मैत्रीणींना भेटून आल्यावर खूप वेळ आपल्याला छान वाटत राहातं, ते शरीरात स्त्रवलेल्या या ‘ऑक्सिटोसीन’मुळे.
मग इतक्या साध्या गोष्टीनं आपल्याला छान वाटणार असेल आणि आपण खुश राहिल्यानं सगळं घर खुश राहाणार असेल तर असे छोटे छोटे आनंद का नाकारायचे आपण स्वत:ला
माझं एक ऐकाल, आजपासून एक पण करा की, ‘मी सुपरवुमन बनायला जाणार नाही. माझ्यावर प्रेम करायला शिकेन. स्वत:ला खुश ठेवायला शिकेन. स्वत:ला वेळ देईन आणि त्याचा गिल्ट येऊ देणार नाही.’
 आणि कुसुमाग्रजांच्या कवितेत थोडा बदल करून म्हणूया,
 तर सगळ्यात आधी ‘स्वत:वर’ करावं
– डॉ. मृदुला बेळे
(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)
, प्रेम कुणावर करावं तर सगळ्यात आधी ‘स्वत:वर’ करावं तर सगळ्यात आधी ‘स्वत:वर’ करावं, प्रेमविवाह, मराठी, मराठी अवांतर वाचन, मराठी विचार, मानसी मंदार पाटील, मी मराठी, यू आर अ सुपरवुमन, रसिक, स्पंदन on October 12, 2019 by mazespandan.
आठवणीतले पुलं – गणगोत
पु. ल. देशपांडे यांच्या “गणगोत” मधील बाबासाहेबांवरील लेखाला पुन्हा उजाळा-
मी त्या वेळी दिल्लीला सरकारी चाकरीत होतो. सुटीत मुंबईला आलो होतो. उत्तरेस कूच करण्यापूर्वी सोबतीला चार मराठी पुस्तके घ्यावीत म्हणून एका पुस्तकाच्या दुकानात शिरलो. केवळ योगायोगाने काउंटरवर पडलेल्या शिवचरित्राचा पहिला खंड हाती पडला. साऱ्या महाराष्ट्रातल्या शुभदेवतांना केलेल्या सुरुवातीच्या आवाहनानेच मनावरची धूळ झटकली. “सुदिन सुवेळ मी शिवराजाच्या जन्माचं व्याख्यान मांडलंय-आई, तू ऐकायला ये” ही तुळजाईला घातलेली हाक जिवाला चेतवून गेली. त्या शिवचरित्रातला ‘उदो उदो अंबे’चा जागर म्हणजे महाराष्ट्राचा पाना- दोन पानांत उभारलेला सांस्कृतिक इतिहास आहे. बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे नामक कोण्या इतिहासकाराने लिहिलेल्या शिवचरित्राचा पहिला खंड वाचत मी काउंटरपाशीच खिळून राहिलो. ते दहाखंडी चरित्र विकत घेऊन मी निघालो. दिल्लीला पोचेपर्यंत अखंड चोवीस तासांच्या सफरीत ते दहाही खंड संपवले. आपण काही तरी अद््भुत अनुभवातून न्हाऊन बाहेर पडल्यासारखे वाटले. महाराष्ट्रात जन्माला आल्याच्या धन्यतेने मी फुलून निघालो होतो.
जगण्यासाठी महत्त्वाची गोष्ट मिळवावी लागते; ती म्हणजे जगण्याचे प्रयोजन. पुरंदऱ्यांना हे प्रयोजन वयाच्या सोळाव्या-सतराव्या वर्षीच गवसले. एका ड्रॉइंग मास्तराच्या बळवंत नावाच्या मुलाला शिवनेरीच्या शिवरायाने झपाटले. त्या झपाटल्या अवस्थेतच त्यांच्या जीवनाचा प्रवास चालू आहे, यापुढेही चालणार आहे. इतिहासाचा हा मोठा डोळस उपासक आहे, भक्त आहे; पण त्या भक्तिमार्गावर ज्ञानदीपाचा प्रकाश आहे. निराधार विधान करायचे नाहीत, अशी प्रतिज्ञा आहे. लिहिताना अखंड सावधपण आहे. उगीचच ‘शिवाजी’ म्हटल्यावर हाताचे आणि जिभेचे पट्टे फिरवणे नाही. त्यांच्या अंतःकरणातला कवी मोहोरबंद, गोंडेदार भाषा लिहितो; पण हातातला इतिहासाचा लगाम सुटत नाही, वर्तमानाच्या रिकिबीतून पाय निसटत नाही की नजर डळमळत नाही.
पुरंदरे इतिहासात सहजतेने डुबकी घेतात. माशाला पोहायची ऐट मिरवावी लागत नाही, तशी पुरंदऱ्यांना शिवभक्तीचा दर्शनी टिळा लावण्याची आवश्यकता भासत नाही. आणि म्हणून जाणत्या इतिहासकारांनी घालून दिलेले दंडक सांभाळून शिवचरित्र आणि त्या अनुषंगाने इतर इतिहासविषयक लिखाण सामान्यांपर्यंत अत्यंत सचित्र भाषेत पोहोचवण्याचे कार्य त्यांनी केले आहे. इतिहास संशोधन हे शास्त्र आहे याची त्यांना पक्की जाणीव आहे आणि म्हणूनच हा तरुण मोकळ्या मनाने सांगतो, की “माझ्या रचनेतल्या चुका दाखवा. पुढल्या आवृत्तीत दुरुस्त करीन. इतिहास ही माझी एकट्याची मिरास नाही. ते साऱ्यांचं धन आहे. त्यात कुठं हीण आलं असेल तर ते पाखडून फेकून द्यायला हवं इथं वैयक्तिक अहंकार गुंतवण्याचं कारण नाही.” त्यांच्या शिवचरित्राच्या खास आवृत्तीच्या प्रकाशनाच्या दिवशी ते म्हणाले होते, “शिवाजीला मी माणूस मानतो, अवतार नव्हे. आजवर ठपका द्यावा, असा ह्या माणसाविरुद्ध सबळ पुरावा आढळला नाही. आढळला तर न लपवता तो शिवचरित्रात घालीन.” आणि म्हणूनच पुरंदरे ऐतिहासिक घटनांविषयी बोलताना कोणत्याही नाटकी अभिनिवेशाने बोलत नाहीत.
पुरंदऱ्यांची तपशिलांवरची पकड भलतीच कडक आहे. स्मरणशक्ती विलक्षण. त्यांच्याशी बोलताना-म्हणजे ते बोलत असून आपण ऐकत असताना-इतिहास हा वर्तमानापासून तुटला आहे असे वाटतच नाही. अतिशय रंगतदार भाषेत बोलतानादेखील इतिहासकार म्हणून ते एक प्रसन्न अलिप्तपणा सांभाळू सकतात. आज इतकी वर्षे मी त्यांच्या तोंडून शिवचरित्रातले प्रसंग ऐकतो, पण कधी मुसलमान व्यक्तीचा मुसलमान म्हणून त्यांनी तुच्छतापूर्वक उल्लेख केलेला मला स्मरत नाही. परधर्मीयांची कुचेष्टा नाही. अवहेलना नाही. इतिहास ही वस्तू अनेक जण अनेक कारणांनी राबवतात. खुद्द शिवाजी महाराजांचे चित्र दुसऱ्या महायुद्धात रिक्रूटभरतीसाठी राबवले होते. “सोळा रुपये पगार, कपडालत्ता फुकट…शिवाजी न्यायासाठी लढला” हे पोस्टर अजून आठवते. काहींना इतिहासातले नाट्य रुचते. काहींचा रोख आजवर झालेले इतिहास संशोधन चुकीचे होते आणि आपलेच कसे खरे हे अट्टहासाने दाखवण्यावर असतो. इतिहासाचे काही भक्त तर सदा उन्मनी अवस्थेतच असल्यासारखे वागतात. उगीचच ‘रायगड रायगड’ करीत उड्या मारण्याने शिवरायांवरची आपली निष्ठा जाज्वल्य असल्याची लोकांची कल्पना होते, अशी यांची समजूत असावी; पण शिवाजी महाराजांच्यावर प्रेम असायला प्रत्येक किल्ल्याचा चढउतार केलाच पाहिजे, असे मानायचे कारण नाही.
दरवर्षी रायगडावर जाऊन डोळे गाळायचे ही शिवभक्ती नसून शिवभक्तीची जाहिरात आहे. आणि म्हणूनच गड-कोटांविषयी पुरंदरे बोलायला लागले की शिवाजी महाराजांच्या जीवनाचे मूळ सूत्र जो विवेक न गमावता ते रंगून बोलतात, म्हणून मला त्यांचे कौतुक अधिक वाटते. स्वतःच्या डोळ्यात आधीच लोटीभर पाणी आणून ऐतिहासिक कथा सांगण्याचा देखावा त्यांनी कधी केला नाही-ते करणारही नाहीत. कारण त्यांनी इतिहासाकडे “हरहर  गेले ते दिवस’’ असले उसासे टाकीत पाहिले नाही.
पुष्कळदा वाटते की, त्यांनी शिवचरित्र कसे लिहिले याचा इतिहास एकदा लिहावा. किती निराशा, कसले कसले अपमान, केवढी ओढग्रस्त त्यातून पुरंदऱ्यांचे खानदान मोठे त्यातून पुरंदऱ्यांचे खानदान मोठे वडील भावे स्कुलात ड्राॅइंग मास्तर. पर्वतीच्या पायथ्याशी पुरंदऱ्यांचा वाडाही आहे. भिक्षुकी, मास्तरकी हे व्यवसाय अफाट दैवी संपत्तीचे धनी करणारे. त्या धनातून मंडईतली मेथीची जुडीदेखील येत नसते. महागाईच्या खाईत भारत इतिहास संशोधक मंडळाकडून मिळणारे माहे पाऊणशे रुपये घेऊन पुरंदऱ्यांनी संसार सजवला. रुपयांचा अखंड शेकडा एकजिनसी न पाहिलेले ग. ह. खरे हे पुरंदऱ्यांचे गुरू. ऋषी हा शब्द फारच ढिलेपणाने वापरला जातो; पण ऋषी म्हणावे अशी खऱ्यांसारखी माणसे क्वचित आढळतात. खऱ्यांचे सहायक म्हणून पुरंदऱ्यांनी खूप वर्षे भारत इतिहास संशोधक मंडळात काम केले.
वर्तमानातून इतिहासात पुरंदरे अगदी सहजतेने डुबकी घेतात. हा माणूस किती शांतपणे माणसांच्या अंगावर रोमांच उभे करतो. कुठेही राणा भीमदेवी थाट नाही, अश्रुपात नाही, मुठी आवळणे नाही. त्या पूर्वदिव्यावर पडलेल्या कालवस्त्राला अलगद दूर करून पुरंदरे इतिहासाचे दर्शन घडवतात. त्यांना वक्तृत्वाची देणगी आहे. शब्दकळा तर अतिशय साजरी आहे. सूक्ष्म विनोदबुद्धी आहे. पण ही सारी लक्षणे मिरवीत येत नाहीत. भाषेच्या अंगातून अलगद ओसंडत असतात. कुठलीही ऐतिहासिक घटना पचवून ते लिहितात किंवा बोलतात. “मला अमुक एक ऐतिहासिक कथा ठाऊक नाही, किंवा निश्चित पुरावा नाही म्हणून मी मत देत नाही” हे सांगायची त्यांनी भीती वाटत नाही.
इतिहास हा आम्ही हातच्या कागदपत्रांइक्याच वयाने आणि त्याहूनही मनाने जीर्ण लोकांच्यावर सोपवलेला विषय समजतो. अशा वेळी शिवचरित्राच्या रूपाने त्या इतिहासाचे पाठ लोकमानसात नेऊन सोडणाऱ्या पुरंदऱ्यांचे खूप कौतुक व्हायला हवे होते. त्यांनी इतिहासकाराची पंडिती पगडी चढवली नाही. कुणाही पंडिताने धन्योद््गार काढावेत इतका अभ्यास केला आणि मांडला मात्र गद्यशाहिरासारखा. त्या चरित्राला ते आधारपूर्वक लिहिलेली बखर म्हणतात. इतिहास हा “माजघरापर्यंत गेला पाहिजे, पाळण्यापर्यंत गेला पाहिजे. इतकंच नव्हे, तर आमच्या बहिणी, भावजया आणि लेकी-सुना गरोदर असतील त्यांच्या गर्भापर्यंत गेला पाहिजे,” असे म्हणणारा हा इतिहासकार मला तरी आमच्या आजवरच्या भारतीय इतिहासकारांपेक्षा एक निराळी – लोकशाहीला अत्यंत पोषक भूमिका घेऊन उभा राहिलेला दिसतो.
वयाच्या सोळाव्या-सतराव्या वर्षापासून आजतागायत आपल्या सुखाचे, स्वास्थ्याचे नव्हे, तर आयुष्याचे दान देऊन गोळा केलेले हे शिवचरित्राचे हे धन. एका मास्तरचा हा मुलगा शिवरायाचे चरित्र आठवीत आडरानातल्या वडपिंपळाखाली पालापाचोळ्याचे अंथरूण आणि दगडाची उशी करून झोपला. हल्ली रस्त्यारस्त्यातून जिल्हा परिषदेच्या जीपगाड्या धावताना आढळतात.
शिवाजी महाराजांच्या पावलांच्या खुणा शोधत जाणाऱ्या पुरंदऱ्यांना कोण जीपगाडी देणार पार्लमेंटात हात वर करण्यापुरते जागे असणाऱ्या सभासदांना आसेतुहिमाचल आगगाडीच्या पहिल्या वर्गाचा फुकट पास असतो. पुरंदरे कुठल्याशी गावी कागदपत्रं मिळायची शक्यता आहे, हे कळल्यावर थर्ड क्लासच्या खिडकीपाशी तिकिटासाठी रांग धरून उभे असतात
निरनिराळ्या जागा धरून किंवा अडवून ठेवण्याच्या ह्या युगात उदात्त वेडाने झपाटलेली माणसे एकूणच कमी. बाराशे मावळे दीड लाख मोगली फौजेचा धुव्वा उडवीत होते. कारण ते बाराशे मावळे “हे हिंदवी स्वराज्य व्हावे, हे तो श्रींची इच्छा” ह्या शिवाजीराजाने त्यांच्या कानी फुंकलेल्या मंत्राने झपाटलेले होते. कोणत्याही कार्याच्या सिद्धीला असा एखादा मंत्र लागतो; पण सिद्धीपेक्षा प्रसिद्धी मोठी, अशी भावना रुजायला लागते तेव्हा माणसांची बाहुली होतात. पुरंदरे शिवाजीचे चरित्र गाईन हा संकल्प सोडून जगताहेत. इतिहासाच्या त्या धुंदीत वावरणाऱ्या पुरंदऱ्यांना वर्तमान आणि भुताची चित्रे एकदम दिसतात. हे दिसणे भाग्याचे ” ह्या शिवाजीराजाने त्यांच्या कानी फुंकलेल्या मंत्राने झपाटलेले होते. कोणत्याही कार्याच्या सिद्धीला असा एखादा मंत्र लागतो; पण सिद्धीपेक्षा प्रसिद्धी मोठी, अशी भावना रुजायला लागते तेव्हा माणसांची बाहुली होतात. पुरंदरे शिवाजीचे चरित्र गाईन हा संकल्प सोडून जगताहेत. इतिहासाच्या त्या धुंदीत वावरणाऱ्या पुरंदऱ्यांना वर्तमान आणि भुताची चित्रे एकदम दिसतात. हे दिसणे भाग्याचे
– महाराष्ट्रभूषण पु. ल. देशपांडे
(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)
This entry was posted in Life, प्रेरणादायी and tagged gangot, marathiblogs, mazespandan, popular marathi blogs, pu la deshapande, आसेतुहिमाचल, इतिहासकार, बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे, बाबासाहेब पुरंदरे, मराठी अवांतर वाचन, महाराष्ट्रभूषण पु. ल. देशपांडे, माझे स्पंदन, मी मराठी, रसिक, रायगड, शिवचरित्र, स्पंदन, हिंदवी स्वराज्य on October 10, 2019 by mazespandan.
आज घरी ‘ती’ आहे म्हणून..
घरी निघालो भरभर,डोक्यात चक्र चालू होत म्हणून कदाचित मंडईत शिरायचं राहीलच
मग कडेच्याच भाजीवल्याकडून सुकलेली वांगी अन नको असलेलं पडवळ घेतलं
तरी आज उशीर झाला म्हणून खिचडी की मॅगी वर भागवू याचा गोंधळ सुरुच होता, तेवढ्यात आठवल
कपडे हि धुवायचे राहिलेत कारण आठवडा भर एकच जीन्स रगडवत होतो.
खांद्यावरची बॅग सावरली, अन दुधाची पिशवी दुसऱ्या हातात घेतली. येताना पानवाल्याकडून आठवणीनं सिगरेटच पाकीट घेतलं, त्याला ब्रँड माहितीच होता, मी म्हणायच्या आत त्यांन ते हातात सोपवलं.
डबाबलेल्या चेहऱ्यांनी घरी पोहचलो,
कुलूप काढायच्या आतच दार उघडलेलं बघून थोडासा बावरलो.
हळूच पाऊल टाकलं तर स्वर्गात आल्या सारखं वाटलं. चुकून दुसऱ्याच घरी शिरलो काय म्हणून हि गडबडलो. पण
तर दोरीवरच बनियन आपलंच हे ओळखून स्थिरावलो, आता बनियन मध्ये कसली आली ओळख पण चार जागी होल अन विकत घेताना पांढरा असलेला कलर आता पिवळा जाहीर करावा असा त्याचा अवतार यावरून आपलंच असं खुणावत राहिलं.
दबकत जरा आत गेलो, फ्रीज उघडला तर थंड हवा चेहऱ्यावर पसरली. कोपऱ्यात बसलेलं लोणच खुद्कन दिसलं. निवडलेली मेथी अन कोथिंबीर पण कोवळी हसली.
सकाळी जागा नसलेला फ्रीज आता सुटसुटीत कसा मग हळूच आणलेली वांगी अन पडवळ यांना जागेवर बसवलं.
रूमकडे पावलं टाकीत गेलो,तर काहीतरी सुगधं दरवळला.
आठवडा भर पाणी न भेटलेले देव चमकताना हसले अगरबत्तीचा सुगंध माझ्या पाठी पाठी येताना भासला.
बॅग अलगद खुर्ची वर ठेवली. साधारण कधी तोंड न दिसणारी सगळ्यांच ओझं वाहणारी ती मोकळी कशी वाटली.
जाताना बेड वर स्थापलेला टॉवेल खिडकीत हवा खाताना दिसला.
कपाट उघडलं,तर धस्स झालं अन सगळे घडी वाले कपडे बघून डोळेच दाटून आले.
रुमालावर रुमाल कसा बसला होता,
सकाळी सापडत नव्हता तो म्हणून वेगवेगळा घातलेला सॉक्स आता कोपऱ्यात बसून माझ्याकडेच बघत होता.
लाल पिवळा निळा असे शर्ट हँगर ला अडकलेले दिसले,तेव्हा मागच्या वाढदिवसाला तिनं भेट दिलेला जांभळा
टी शर्ट हि सापडला.
हळूच येऊन बसलो टीव्ही समोर तर परवा पासून असलेले चहाचे डाग
टीपॉय वरून गायब कसे झाले एरवी नाममात्र टीपॉय रद्दीच दुकान आज मोकळा ढाकला हसला.
धुळीन काबीज केलेली टीव्ही पण चमकत होती कारण माझी बावरलेली नजर त्यात स्पष्ट होत होती.
दोन मिनिटं गरगरलंच, म्हणून पाणी प्यायला गेलो, तर एरवी नुसत्या लसणाच्या फोडणीवर चाललेलं किचन आज खमंग भजी अन कटाची आमटी यांच्या वासान मंत्र मुग्ध झालेलं.
भावना आवरून मग बाहेर आलो डोळे मिटून क्षणभर विचार करत बसलो. मग डोळे उघडून चिमटा काढत स्वप्न तर नाही म्हणून स्वतःलाच प्रश्न केला, तेवढ्यात गरम गरम भजी अन वाफाळता चहा कुणीतरी समोर धरला
गिळला गेला आवंढा, आपसुक अहंकार गळून पडला. एरवी थकून आलो म्हणून दही भातावर भागवणारा मी, आज आयाता आल्याचा कडक चहाचा स्वाद घेत होता.
न कळत अश्रू पडले दोन गालावर, जरासं सावरलं तेव्हा लक्षात आलं….
आज घरी “ती” आहे म्हणून…
जीच्यामुळं जगात समृद्धी अन सौख्य आलं
बस कुणासाठी तरी ती…
तेव्हा पटलं मनाला,पठ्ठ्या किती हि मोठा हो पण लक्षात ठेव टायबुटातल्या शहाण्या..
जगातल्या प्रत्येक “तुला” सावरायला एकतरी “ती” लागतेच
प्रत्येक घराला घरपण येण्यासाठी घरात एक तरी गृहिणी असावीच लागते…
(संकलन: स्पंदन टीम, साभार – लेखक/कवी)
डालडा आणि मराठी माणूस
हनुमानाचे कार्य आणि वैशिष्ट्ये :
थोडे दिवस घरातच बसायचं आहे
स्त्री समाधानी केव्हा असते
शिवकालीन किल्ल्यांच्या अभेद्यपणामागचे तंत्रज्ञान..
काही भारी मराठी मीम्स..
जीवनातील सर्वात क्रूर सत्य कोणते ज्याबद्दल लोक बोलत नाहीत
स्त्रीचे ओले केस आणि लोकतंत्र
वपुंच्या साहित्यरूपी अथांग महासागराला तुमच्यापर्यंत पोहोचवण्याचा आमचा हा एक छोटासा आणि प्रामाणिक प्रयत्न.


प्रतीक्षाने केले वेबपदार्पण - Cinenama

Home छोटा पडदा वेबनामा प्रतीक्षाने केले वेबपदार्पण
मराठी प्रेक्षकांसाठी ‘जेमप्लेक्स’ प्रस्तुत करीत आहे ‘भुताचा नवीन पत्ता’ शोधात असलेल्या नायिकेची कथा व व्यथा मांडणारा शो ‘कोर्टयार्ड ७०४’. याचे लेखन व दिग्दर्शन केले आहे किरण नारायण कांबळी यांनी व निर्मिती केली आहे प्रकाश तिवारी, रोहन तिवारी, सुरेश अंचन, विशालकुमार पाटील, अविषेक मजुमदार, रवींद्र महादेव शेट्ये आणि निखिल विठ्ठल चव्हाण यांनी.
‘कोर्टयार्ड ७०४’ चे कथानक हे स्त्रीप्रधान असून प्रमुख भूमिकेत दिसणार आहे प्रतीक्षा मुणगेकर. प्रतीक्षा प्रेक्षकांना माहीतच आहे कारण ‘घाडगे अँड सून’ मध्ये ती कियारा च्या भूमिकेत दिसली होती. प्रेक्षकांना तिने ‘तू तिथे मी’, पुढचं पाऊल’, ‘छत्रीवाली’, ‘अग्निहोत्र २’, क्राईम पेट्रोल – दस्तक’ (हिंदी) सारख्या मालिकांमधून रिझविले आहे. तिने ‘खैरलांजीच्या माथ्यावर’, ‘बाष्ठ’, ‘विडा, एक संघर्ष’ ‘बाबो’ सारख्या चित्रपटांमधून वैविध्यपूर्ण भूमिका रेखाटल्या. अशी ही प्रतिभासंपन्न अभिनेत्री, प्रतीक्षा मुणगेकर, मराठी वेब सिरीजमध्ये पदार्पण करतेय ‘कोर्टयार्ड ७०४’ मधून.
आता ममता कुलकर्णीचा बायोपिक
रेवती आपला पती गौतम भागवत सोबत एका सुंदर अपार्टमेंटमध्ये राहावयास येते. परंतु काही दिवसांतच तिला विचित्र आणि अप्रिय गोष्टींचा प्रत्यय येऊ लागतो. शेजारील वृद्ध जोडपे, रमाकांत आणि मिनाक्षी अधिकारी, अचानक विक्षिप्तपणे वागू लागतात व पोटुशी असलेल्या तिला मीनाक्षीने दिलेले कंठस्नान रुचत नाही. तिच्या मनात प्रसूतीनंतर तिला स्वतःच्या गर्भधारणेबद्दलचे एक कटू सत्य समजते. ते काय किंवा पुढे काय-काय घडते याबाद्दल ‘कोर्टयार्ड ७०४’ पाहणे गरजेचे आहे.
Previous articleआता ममता कुलकर्णीचा बायोपिक
Next articleनाट्यधर्मी निर्माता संघाची स्थापना
‘बॅड बॉय बिलेनिअर्स’चा ट्रेलर नेटफ्लिक्सवरुन गायब
नानीच्या ‘व्ही’ चा प्रीमिअर होणार प्राईमवर…
उद्या होणार ‘रेसिस्ट’ प्रदर्शित…
प्रतिभावंत गायक एस.पी. बालसुब्रमण्यम यांचं निधन
प्रसिद्ध पार्श्वगायक एस. पी. बालसुब्रमण्यम यांचं निधन झालं. वयाच्या ७४ वर्षीय त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. दोन आठवड्यांपूर्वी बालासुब्रमण्यम यांनी करोनावर मात...
‘झी युवा’वर होणार ‘फत्तेशिकस्त’
छत्रपती शिवाजी महाराज यांचं महाराष्ट्राच्या जनतेच्या ह्रद्यात अढळ स्थान आहे. अशा या महान व्यक्तिमत्वावर आधारित आणि त्यांनी त्यांच्या कारकीर्दीमध्ये लढलेल्या अनेक...
इफ्फी आता नोव्हेंबरऐवजी जानेवारीत
पणजी :सरकारने भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे (इफ्फी) आयोजन लांबणीवर टाकले आहे. येत्या नोव्हेंबरमध्ये यंदाचा इफ्फी होणार नाही. हा महोत्सव पुढील वर्षी...
एअरटेलवर आता झी 5 फ्री
अनुष्का घेऊन येतेय ‘पाताळ लोक’
अमॅझॉन प्राईम बघा आता जिओवर…


क्षेत्र कोड 3741 / +9763741 / 009763741 / 0119763741, मंगोलिया

देश कोड शोधाआंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक यादीदेश शोधाफोन क्रमांक गणक
मुखपृष्ठदेश कोड शोधाआंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक यादीदेश शोधाफोन क्रमांक गणक
आधी जोडलेला 3741 हा क्रमांक Orkhon क्षेत्र कोड आहे व Orkhon मंगोलियामध्ये स्थित आहे. जर आपण मंगोलियाबाहेर असाल व आपल्याला Orkhonमधील एखाद्या व्यक्तीस कॉल करायचा असेल तर, क्षेत्र कोडच्या व्यतिरिक्त आपल्याला ज्या देशात कॉल करायचा आहे त्या देशाचा कोड असणे आवश्यक आहे. मंगोलिया देश कोड +976 (00976) आहे, म्हणून आपण भारत असाल व आपल्याला Orkhonमधील एका व्यक्तीला कॉल करायचा असेल, तर आपल्याला त्या व्यक्तीच्या फोन क्रमांकाआधी +976 3741 लावावा लागेल. या प्रकरणात क्षेत्र कोड पुढील शून्य वगळण्यात आले आहे.
फोन क्रमांकाच्या सुरूवातीच्या अधिक चिन्हाचा वापर साधारणपणे या स्वरूपात केला जाऊ शकतो. मात्र सामान्यपणे नेहमी अधिकच्या चिन्हाच्या जागी क्रमवार संख्या वापरली जाते कारण त्यामुळे दूरध्वनी नेटवर्कला तुम्हाला दुसऱ्या देशातील दूरध्वनी क्रमांक डायल करायचा आहे याची सूचना मिळते. आयटीयू 00 वापरण्याची शिफारस करते, जे सर्व युरोपीय देशांसह, अनेक देशांमध्येदेखील वापरले जाते. आपल्याला भारततूनOrkhonमधील एखाद्या व्यक्तीला कॉल करताना दूरध्वनी क्रमांकाआधी +976 3741 लावावा लागतो, त्याला पर्याय म्हणून आपण 00976 3741 वापरू शकता.


Please enable javascript.

हॅलो, तुम्ही मटा IE11 व्हर्जनमध्ये पाहत असल्याचं दिसतं. मटा ही वेबसाइट ऑप्टिमाईज करण्यात आली असून एज आणि क्रोम ब्राऊजरमध्ये सर्वोत्तम चालते. कृपया तुमचं ब्राऊजर अपडेट करा.
काश्मीर भारताचेच; पाकच्या परराष्ट्र मंत्र्याची कबुली
जम्मू-काश्मीरवरून गळा काढणाऱ्या पाकिस्तानला त्यांच्याच परराष्ट्र मंत्र्याने खडेबोल सुनावले आहेत. जम्मू-काश्मीर हे भारताचंच राज्य असल्याची कबुली पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरैशी यांनी यूएनएचआरसीमध्ये दिली आहे. तब्बल ७२ वर्षानंतर पाकिस्तानने ही कबुली दिली आहे.
जिनिव्हा: जम्मू-काश्मीरवरून गळा काढणाऱ्या पाकिस्तानला त्यांच्याच परराष्ट्र मंत्र्याने खडेबोल सुनावले आहेत. जम्मू-काश्मीर हे भारताचंच राज्य असल्याची कबुली पाकिस्तानचे परराष्ट्र मंत्री शाह महमूद कुरैशी यांनी यूएनएचआरसीमध्ये दिली आहे. तब्बल ७२ वर्षानंतर पाकिस्तानने ही कबुली दिली आहे.
जिनिव्हा येथे ७२ वी संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषद (यूएनएचआरसी) सुरू आहे. या परिषदेला संबोधित करताना शाह महमूद कुरैशी यांनी ही कबुली दिली. जम्मू-काश्मीर भारताचं राज्य आहे, असं सांगतानाच कुरैशी यांनी भारतावर टीकाही केली. काश्मीरमध्ये संयुक्त राष्ट्राच्या प्रस्तावांचं उल्लंघन होत आहे, असे धांदात खोटे आरोप करतानाच या परिषदेने काश्मीरमधील मानवाधिकाराकडे लक्ष द्यावे. काश्मीरमध्ये होणाऱ्या मानवाधिकाराच्या उल्लंघनासाठी संयुक्त चौकशी समिती स्थापन करण्यात यावी, अशी मागणीही शाह यांनी केली.
त्यानंतर शाह यांनी प्रसारमाध्यमांशीही चर्चा केली. जम्मू-काश्मीरमधील जनजीवन सामान्य झाल्याचं जगाला दाखवण्याचा भारताचा प्रयत्न आहे. जर असं आहे तर भारत आपल्या जम्मू-काश्मीरमध्ये आंतरराष्ट्रीय मीडिया, एनजीओ आणि सिव्हिल सोसायटींना प्रवेश का देत नाही असा सवालही त्यांनी केला.
Marathi News App: तुम्हालाही तुमच्या अवतीभवती होत असलेल्या बदलांमध्ये सहभागी व्हायचं आहे सिटिझन रिपोर्टर अॅप डाउनलोड करा आणि रिपोर्ट्स पाठवा.
ताज्या बातम्यांसह अपडेट राहण्यासाठी लाइक करा Maharashtra Timesफेसबुक पेज
आणखी वाचा...: सर्वाधिक वाचलेले
Coronavirus updates करोना साइड इफेक्टसवर भांग गुणकारी
Coronavirus vaccine करोनावर नाकावाटे देणार लस; भारतात '...
Coronavirus updatesकाय सांगता.. करोनाविरोधात डेंग्यू ठर...
 ७३ देशांमध्ये करोनाबाधितांमध्ये वाढ; थंडीच्या चा...
Coronavirus vaccine एकाच डोसमध्ये करोनाचा खात्मा
पाकिस्तानच्या ‘बॅट’च्या घुसखोरीचा व्हिडिओ प्रसिद्ध महत्तवाचा लेख
या बातम्यांबद्दल अधिक वाचा:
घरात गुडघाभर पाणी, बीडीडी चाळीतील रहिवाश्यांनी सांगितला 'त्या' रात्रीचा अनुभव
"तुमचं खरं वय किती" पंतप्रधानांचा मिलिंद सोमणना प्रश्न
फिट इंडिया: "इट लोकल, थिंक ग्लोबल" आहारतज्ञ ऋजुता दिवेकरांनी दिला मंत्र
उत्तर कोरियाची क्रूरता; दक्षिण कोरियाच्या अधिकाऱ्याची केली हत्या
फिट इंडिया: मोदींनी जाणून घेतलं विराटच्या फिटनेसचं रहस्य
प्राणीप्रेमापोटी ७० वर्षांच्या आजी करतायत 'हे' खास काम
अर्थवृत्तराणा कपूरला 'ईडी'चा दणका ; लंडनमधील १२७ कोटींचा फ्लॅट केला जप्त
अर्थवृत्तसोने दरात घसरण सुरूच; आज इतक्या रुपयांनी झाले स्वस्त
आयपीएलChennai vs Delhi: पृथ्वी सावने केली गोलंदाजाची धुलाई, चेन्नईपुढे मोठे आव्हान
कोल्हापूरपोटच्या १० वर्षांच्या मुलाला ५ लाखात तृतीयपंथीयास दिले दत्तक
देशUN मध्ये इम्रान खान यांनी गरळ ओकली, भारताने बहिष्कार घालत दिले चोख उत्तर
कोल्हापूरकरोना बाधितांवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टरांचे ऑडिट होणार, २२ पथकं तैनात
पुणेकोविड रुग्णालयांत रुग्णांची लूट; अजित पवारांनी दिला 'हा' इशारा
 राज्यात रुग्णसंख्येने ओलांडला १३ लाखांचा टप्पा; करोनामृत्यूचे तांडव सुरूच
हेल्थपेर फळाचे आरोग्यदायी गुणधर्म माहिती आहेत का
मोबाइलरिलायन्स जिओचा ५९९ रुपयांचा जबरदस्त प्लान, 100GB डेटा आणि फ्री ऑफर्स
आजचं भविष्यशनी-चंद्र योग : 'या' ८ राशींना कसा असेल दिवस
मोबाइलगुगल आणि अॅपल अॅप स्टोरवरून हटवले ७ धोकादायक अॅप्स, फोनमधून तात्काळ डिलीट करा
पोटपूजाआंबट आणि मसालेदार कैरी भात रेसिपी
नियमित महत्त्वाच्या बातम्या हव्या आहेत..
एक नजर बातम्यांवर : महाराष्ट्रग्लोबल महाराष्ट्रसंपादकीयलाइफस्टाइलहसा लेकोदेशअर्थसिनेमॅजिकइन्फोटेकफोटोगॅलरीविदेशक्रीडाप्रगती फास्टभविष्यव्हिडिओ
ओह... तुम्ही ऑफलाइन आहात


समाजकार्य महाविद्यालयातर्फे मुख्यमंत्री सहाय्यता निधीला मदत - KhabarBat™

Home नागपूर समाजकार्य महाविद्यालयातर्फे मुख्यमंत्री सहाय्यता निधीला मदत
समाजकार्य महाविद्यालयातर्फे मुख्यमंत्री सहाय्यता निधीला मदत
नागपूर:-समाजकार्य महाविद्यालय कामठीच्या वतीने राज्यातील कोरोना विषाणूचा प्रादुर्भाव झालेल्या जनतेला सर्व प्रकारचे सहाय्य करण्याकरिता तसेच या रोगाच्या आपत्ती निवारणासाठी विविध उपाययोजना करण्याकरिता शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक योगदानातून मदतनिधी जमा करण्यात आला. माननीय मुख्यमंत्री सहाय्यता निधीकरिता जमा केलेली रक्कम ६८२८० रुपये (अडुसष्ट हजार दोनशे ऐंशी रुपये) रकमेचा धनादेश संस्थेचे अध्यक्ष डॉ. पुरणचंद्र मेश्राम यांच्या हस्ते तसेच प्राचार्य डॉ. रमेश सोमकुवर यांच्या उपस्थितीत नागपूर जिल्ह्याचे निवासी उपजिल्हाधिकारी मा.रवींद्र खजांची यांच्याकडे सुपूर्द करण्यात आला.
या प्रसंगी डॉ. प्रणाली पाटील, प्रा. उज्ज्वला सुखदेवे, डॉ. राष्ट्रपाल मेश्राम, रुबीना अन्सारी, प्रा.ओमप्रकाश कश्यप, प्रा.मनोज होले, डॉ.सविता चिवंडे, प्रा. निशांत माटे,प्रा. शशिकांत डांगे, मनीष मुडे, शिक्षकेतर कर्मचारी सुभाष तिघरे, उज्ज्वला मेश्राम, गजानन कारमोरे, किरण गजभिये, वसंता तांबडे, शशील बोरकर,नीरज वालदे उपस्थित होते.
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
काव्यशिल्प डिजिटल मीडियाने खबरबात वेबमाध्यमची निर्मिती केली आहे. गावापासून जगापर्यंतची क्षणोक्षणीची खबरबात अशी टॅगलाईन असून, सर्वच क्षेत्रातील बातम्या देण्याचा प्रयत्न आहे. ई- मेल - khabarbat1@gmail.com
🚻 आपल्या भेटीचा क्रमांक
चंद्रपुरात भर दिवसा युवकाचा खून
चंद्रपूर/प्रतिनिधी: धारदार शस्त्रांनी एका युवकावर वार करून त्याची निर्घृण हत्या केल्याची घटना शनिवारी चंद्रपुरातील घुटकाळा परिसरात दुप...
चंद्रपूर; इंडोनेशिया वरून नागपूरला आलेल्या चंद्रपूरच्या व्यक्तीचा रिपोर्ट आला कोरोना पॉझिटिव्ह
नागपुर/ललित लांजेवार: 39 वर्षीय चंद्रपूर येथील निवासी असलेला रुग्ण हा नागपुरात कोरोना पॉझिटिव आढळून आला आहे.हा रुग्ण इंडोनेशि...
धक्कादायक:चंद्रपुर जिल्ह्यातील कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या १५ वरून १९ वर
चंद्रपूर (खबरबात): चंद्रपूर जिल्ह्यामध्ये कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या आता एकूण १९ झाली आहे. २३ मे रोजीच्या रात्री उशिरा आणखी चार...
धक्कादायक:चंद्रपुरात 23 वर्षीय युवतीला कोरोनाची लागण
◆चंद्रपुरात आढळला कोरोनाचा दुसरा पॉझिटिव्ह पेशंट ◆बिनबा गेट परिसरातील 23 वर्षीय युवतीला कोरोनाची लागण ◆आईच्या उपचारासाठी ग...
चंद्रपुरात सापडला पहिला कोरोना पॉझिटीव्ह रुग्ण
चंद्रपूर महानगर परिसरात लॉक डाऊन आणखी कडक चंद्रपूर/प्रतिनिधी आतापर्यंत ग्रीन झोनमध्ये असलेल्या चंद्रपुरात कोरोनाचा शिरकाव झाला असू...
Archive सप्टेंबर (210) ऑगस्ट (292) जुलै (153) जून (148) मे (288) एप्रिल (398) मार्च (280) फेब्रुवारी (126) जानेवारी (160) डिसेंबर (136) नोव्हेंबर (105) ऑक्टोबर (38) सप्टेंबर (45) ऑगस्ट (124) जुलै (150) जून (205) मे (197) एप्रिल (277) मार्च (314) फेब्रुवारी (422) जानेवारी (339) डिसेंबर (311) नोव्हेंबर (110) ऑक्टोबर (5)
काव्यशिल्प डिजिटल मीडियाने खबरबात वेबमाध्यमची निर्मिती केली आहे. गावापासून जगापर्यंतची क्षणोक्षणीची खबरबात अशी टॅगलाईन असून, सर्वच क्षेत्रातील बातम्या देण्याचा प्रयत्न आहे. काव्यशिल्प टीम ९१७५९३७९२५ ई- मेल - khabarbat1@gmail.com


Please enable javascript.

हॅलो, तुम्ही मटा IE11 व्हर्जनमध्ये पाहत असल्याचं दिसतं. मटा ही वेबसाइट ऑप्टिमाईज करण्यात आली असून एज आणि क्रोम ब्राऊजरमध्ये सर्वोत्तम चालते. कृपया तुमचं ब्राऊजर अपडेट करा.
बॉलिवूडमध्ये झळकला हा मराठी स्टार
मराठी कलाकारांचं हिंदीत नेहमी कौतुक होत असतं अलीकडेच आलेल्या 'छिछोरे' या चित्रपटात अभिनेता प्रसाद जवादे दिसला...
मराठी कलाकारांचं हिंदीत नेहमी कौतुक होत असतं. अलीकडेच आलेल्या 'छिछोरे' या चित्रपटात अभिनेता प्रसाद जवादे दिसला. त्यामुळे अनेकांच्या भुवया उंचावल्या. त्यातल्या त्याच्या एका दृश्याची सध्या चांगली चर्चा आहे. त्याच्या कामाचं कौतुक होतंय.
टीव्ही मालिकांमध्ये झळकलेला हा चेहरा मोठ्या पडद्यावरही चांगली कामगिरी करत असल्यानं आगामी काळात त्याच्याकडून खूप अपेक्षा आहेत.
Marathi News App: तुम्हालाही तुमच्या अवतीभवती होत असलेल्या बदलांमध्ये सहभागी व्हायचं आहे सिटिझन रिपोर्टर अॅप डाउनलोड करा आणि रिपोर्ट्स पाठवा.
ताज्या बातम्यांसह अपडेट राहण्यासाठी लाइक करा Maharashtra Timesफेसबुक पेज
'नच बलिये ९'च्या सेटवर रवीना-मनिषमध्ये वाद महत्तवाचा लेख
या बातम्यांबद्दल अधिक वाचा:
गोव्याहून मुंबईसाठी रवाना दीपिका पादुकोण, पोलिसांना अतिरिक्त सुरक्षा देण्याचे आदेश
एक ड्रग डीलर अटकेत, २० सेलिब्रिटींच्या नावांच्या जीवाला घोर
अजून एका बड्या नावाला NCB ने पाठवला समन्स
न्यायालयीन कोठडीचा काळ संपूनही रियाची सुटका नाहीच
Ek Padasana: शिल्पा शेट्टीकडून शिका योगने कशी करावी दिवसाची सुरुवात
बंगालच्या कलाकाराने हुबेहुब साकारला सुशांतचा मेणाचा पुतळा, पाहा पूर्ण व्हिडिओ
सोलापूरपुढचे आंदोलन मातोश्री आणि सिल्व्हर ओकवर; पडळकरांचा इशारा
आयपीएल २०२०Chennai vs Delhi: दिल्लीने गड राखला, बलाढ्य चेन्नईवर साकारला विजय
आयपीएलChennai vs Delhi: पृथ्वी सावने केली गोलंदाजाची धुलाई, चेन्नईपुढे मोठे आव्हान
देशकृषी विधेयकांवरून PM मोदींनी भाजप कार्यकर्त्यांना दिला 'हा' कानमंत्र
 राज्यात रुग्णसंख्येने ओलांडला १३ लाखांचा टप्पा; करोनामृत्यूचे तांडव सुरूच
नागपूरविदर्भातील पूरग्रस्तांचे अश्रू पुसण्यासाठी हवेत १७० कोटींचा, प्रस्ताव पाठवला
विदेश वृत्तचीनला वेसण घालणार जपानच्या पंतप्रधानांची भारताला साद
सिनेन्यूजमाझ्या घरी ड्रग्ज पार्टी झाली नाही, करण जोहरचा दावा
मोबाइलगुगल आणि अॅपल अॅप स्टोरवरून हटवले ७ धोकादायक अॅप्स, फोनमधून तात्काळ डिलीट करा
पोटपूजाआंबट आणि मसालेदार कैरी भात रेसिपी
आजचं भविष्यशनी-चंद्र योग : 'या' ८ राशींना कसा असेल दिवस
मोबाइलरिलायन्स जिओचा ५९९ रुपयांचा जबरदस्त प्लान, 100GB डेटा आणि फ्री ऑफर्स
मोबाइल४.५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त किंमतीचा स्मार्टफोन, जाणून घ्या काय आहे खास
नियमित महत्त्वाच्या बातम्या हव्या आहेत..
एक नजर बातम्यांवर : महाराष्ट्रग्लोबल महाराष्ट्रसंपादकीयलाइफस्टाइलहसा लेकोदेशअर्थसिनेमॅजिकइन्फोटेकफोटोगॅलरीविदेशक्रीडाप्रगती फास्टभविष्यव्हिडिओ
ओह... तुम्ही ऑफलाइन आहात


जि.प.माजी उपाध्यक्षांकडून 400 कुटूंबांना धान्य वाटप | Janshakti Newspaper

मनपाच्या भरोश्यावर न राहता नागरिकांनी स्वत:च तयार केला रस्ता
सलग आठव्या दिवशी बाधितांपेक्षा बरे होणाऱ्यांची संख्या जास्त
दिलासा: बाधितांपेक्षा बरे होणाऱ्यांची संख्या दुप्पट: मृत्यूदरही घटला
पत्रकार संघाच्या उत्तर महाराष्ट्र अध्यक्षपदी प्रविण सपकाळे यांची निवड
खडसेंच्या प्रवेशावरून स्थानिक नेत्यांमध्ये एकमत नाही
दिलासादायक: सलग तिसऱ्या दिवशी रुग्ण वाढीला ब्रेक
विद्युत वाहिनी खालील जमिनीचा मोबदला निश्चित करा
अजबच: चक्क दुचाकी-तीनचाकीवरून 2-3 ब्रास वाळू वाहतूक
मनपाच्या भरोश्यावर न राहता नागरिकांनी स्वत:च तयार केला रस्ता
सलग आठव्या दिवशी बाधितांपेक्षा बरे होणाऱ्यांची संख्या जास्त
दिलासा: बाधितांपेक्षा बरे होणाऱ्यांची संख्या दुप्पट: मृत्यूदरही घटला
पत्रकार संघाच्या उत्तर महाराष्ट्र अध्यक्षपदी प्रविण सपकाळे यांची निवड
खडसेंच्या प्रवेशावरून स्थानिक नेत्यांमध्ये एकमत नाही
दिलासादायक: सलग तिसऱ्या दिवशी रुग्ण वाढीला ब्रेक
विद्युत वाहिनी खालील जमिनीचा मोबदला निश्चित करा
अजबच: चक्क दुचाकी-तीनचाकीवरून 2-3 ब्रास वाळू वाहतूक
जि.प.माजी उपाध्यक्षांकडून 400 कुटूंबांना धान्य वाटप
in खान्देश, जळगाव, ठळक बातम्या
रावेर (प्रतिनिधी) : हातावर पोट असणाऱ्या गरीब जनतेसाठी तांदलवाडीत जिल्हा परिषदचे माजी उपाध्यक्ष नंदकिशोर महाजन यांनी त्यांच्यासाठी आपले धान्याचे गोडाऊन उघडून गावातील सुमारे चारशे कुटुंबाना त्यांनी धान्य वाटप केले आहे.त्यांच्या या कार्यामुळे सर्वत्र त्यांचे कौतुक होत आहे.
कोरोना या महामारीमुळे गावा पासुन थेट मेट्रो सिटी पर्यंत संपूर्ण लॉकडाउन असून तांदलवाडी गावात सुध्दा संचारबंदी असून गावातील काही कुटुंब ज्यांच्या हातावर पोट आहे. अश्याच्या घरात धान्य संपल्याची वार्ता जि.प. माजी उपाध्यक्ष नंदकीशोर महाजन यांच्या कानावर जाताच त्यांनी त्यांच्याकडे उपलब्ध असलेले धान्य गावातील गरीब जनतेला प्रत्येकी पाच-ते-सात किलो प्रमाणे वाटप केले. तालुक्यात एखाद्या राजकीय व्यक्ती कडून धान्य वाटपाची ही पहिलीच वेळ आहे.
महापौरांच्या सुचनेनंतर मेहरूण परिसर निर्जंतुक
कोरोनाचा फैलाव वाढताच; महाराष्ट्राची संख्या 215
भारतात कोरोना चाचणीचा नवा विक्रम; एका दिवसात विक्रमी चाचणी
BIG BREAKING: बिहार निवडणुकीची घोषणा: तीन टप्प्यात होणार मतदान
कोरोनाचा फैलाव वाढताच; महाराष्ट्राची संख्या 215
शिक्षण सभापतींकडून पायी जाणाऱ्या मजुरांची व्यवस्था


चंद्रपूर शहर पोलीस स्टेशन येथे PCR ला आणलेले दोन आरोपी निघाले कोरोना पॉझिटिव्ह - KhabarBat™

Home चंद्रपूर चंद्रपूर शहर पोलीस स्टेशन येथे PCR ला आणलेले दोन आरोपी निघाले कोरोना पॉझिटिव्ह
चंद्रपूर शहर पोलीस स्टेशन येथे PCR ला आणलेले दोन आरोपी निघाले कोरोना पॉझिटिव्ह
चंद्रपूर शहर पोलीस स्टेशन अंतर्गत दोन विविध गुन्ह्यात अटक करण्यात आलेल्या आरोपींचा कोरोना अहवाल पॉझिटिव्ह आल्याने शहर पोलीस ठाण्यात एकच खळबळ उडाली आहे.
चंद्रपूर शहर पोलीस स्टेशन येथे दोन गुन्ह्यात अटक करण्यात आलेल्या गुन्हेगारांचा पीसीआर मंजूर करण्यात आला होता यादरम्यान त्यांना जेलमधून शहर पोलीस स्टेशन येथे आणले होते.या पीसीआरच्या प्रोसेस दरम्यान संपूर्ण खबरदारी बाळगत या कैद्यांची कोरोना तपासणी जेलमधून बाहेर येत असताना आणि परत जेलमध्ये जात असताना करावी लगते लागतो.याच दरम्यान त्यांचा कोरोना अहवाल पॉझिटिव्ह निघाले त्यामुळे आता जेल प्रशासन व कैदी आणि शहर पोलीस स्टेशन मध्ये चांगलीच खळबळ उडाली आहे.
याआधी देखील चंद्रपूर येथील कारागृहात पावणे दोनशेच्या जवळपास कैदी तर तीन ते चार अधिकाऱ्यांच्या कोरोणा अहवाल पॉझिटिव्ह असल्याची माहिती समोर येत आहे .
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
काव्यशिल्प डिजिटल मीडियाने खबरबात वेबमाध्यमची निर्मिती केली आहे. गावापासून जगापर्यंतची क्षणोक्षणीची खबरबात अशी टॅगलाईन असून, सर्वच क्षेत्रातील बातम्या देण्याचा प्रयत्न आहे. ई- मेल - khabarbat1@gmail.com
🚻 आपल्या भेटीचा क्रमांक
चंद्रपुरात भर दिवसा युवकाचा खून
चंद्रपूर/प्रतिनिधी: धारदार शस्त्रांनी एका युवकावर वार करून त्याची निर्घृण हत्या केल्याची घटना शनिवारी चंद्रपुरातील घुटकाळा परिसरात दुप...
चंद्रपूर; इंडोनेशिया वरून नागपूरला आलेल्या चंद्रपूरच्या व्यक्तीचा रिपोर्ट आला कोरोना पॉझिटिव्ह
नागपुर/ललित लांजेवार: 39 वर्षीय चंद्रपूर येथील निवासी असलेला रुग्ण हा नागपुरात कोरोना पॉझिटिव आढळून आला आहे.हा रुग्ण इंडोनेशि...
धक्कादायक:चंद्रपुर जिल्ह्यातील कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या १५ वरून १९ वर
चंद्रपूर (खबरबात): चंद्रपूर जिल्ह्यामध्ये कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या आता एकूण १९ झाली आहे. २३ मे रोजीच्या रात्री उशिरा आणखी चार...
धक्कादायक:चंद्रपुरात 23 वर्षीय युवतीला कोरोनाची लागण
◆चंद्रपुरात आढळला कोरोनाचा दुसरा पॉझिटिव्ह पेशंट ◆बिनबा गेट परिसरातील 23 वर्षीय युवतीला कोरोनाची लागण ◆आईच्या उपचारासाठी ग...
चंद्रपुरात सापडला पहिला कोरोना पॉझिटीव्ह रुग्ण
चंद्रपूर महानगर परिसरात लॉक डाऊन आणखी कडक चंद्रपूर/प्रतिनिधी आतापर्यंत ग्रीन झोनमध्ये असलेल्या चंद्रपुरात कोरोनाचा शिरकाव झाला असू...
Archive सप्टेंबर (210) ऑगस्ट (292) जुलै (153) जून (148) मे (288) एप्रिल (398) मार्च (280) फेब्रुवारी (126) जानेवारी (160) डिसेंबर (136) नोव्हेंबर (105) ऑक्टोबर (38) सप्टेंबर (45) ऑगस्ट (124) जुलै (150) जून (205) मे (197) एप्रिल (277) मार्च (314) फेब्रुवारी (422) जानेवारी (339) डिसेंबर (311) नोव्हेंबर (110) ऑक्टोबर (5)
काव्यशिल्प डिजिटल मीडियाने खबरबात वेबमाध्यमची निर्मिती केली आहे. गावापासून जगापर्यंतची क्षणोक्षणीची खबरबात अशी टॅगलाईन असून, सर्वच क्षेत्रातील बातम्या देण्याचा प्रयत्न आहे. काव्यशिल्प टीम ९१७५९३७९२५ ई- मेल - khabarbat1@gmail.com


आरे कारशेडला स्थगिती, मुख्यमंत्र्यांचा मोठा निर्णय | Mumbai

मुंबईतील कंटेन्मेंट झोन लिस्ट
आरे कारशेडला स्थगिती, मुख्यमंत्र्यांचा मोठा निर्णय
आरे कारशेडला स्थगिती, मुख्यमंत्र्यांचा मोठा निर्णय
By मुंबई लाइव्ह टीम सत्ताकारण
माझा विकासाला विरोध नाही, पण कुणी विकासाच्या नावाखाली वनसंपदेवर घाला घालत असेल, तर ते मला मान्य नाही, असं म्हणत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी मेट्रो ३ च्या आरे कारशेडच्या कामाला स्थगिती दिल्याचं सांगितलं.
विधानसभा निवडणुकीआधीपासूनच शिवसेनेने आरेचा मुद्दा उचलून धरला होता. मुख्यमंत्र्यांच्या शपथविधीसोहळ्याला 'आरे वाचवा'च्या कार्यकर्त्यांनी हजेरी लावत मुख्यमंत्र्यांकडून हा निर्णय रद्द करण्याची अपेक्षा व्यक्त केली होती.
पर्यावरणाबाबत सखोल अवलोकन करून पुढील दिशा ठरवेपर्यंत आरेतील मेट्रो कारशेडच्या कामाला स्थगिती देणार. मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची घोषणा. (3/3)@OfficeofUT pic.twitter.com/EYaB2jydGr
उद्धव ठाकरे यांनी शुक्रवारी दुपारी मंत्रालयात जाऊन मुख्यमंत्री म्हणून आपल्या पदाचा कार्यभार स्वीकारला. त्यानंतर सायंकाळी विधीमंडळ वार्ताहर संघाने आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधला.
यावेळी वेगवेगळ्या विषयांसंदर्भात माहिती देताना मुख्यमंत्र्यांनी आरेच्या विषयालाही हात घातला. ते म्हणाले,
विकास हा झालाच पाहिजे. पण वैभव गमावून विकासकामे करणं मला मान्य नाही. त्यामुळे मी आरेतील कारशेडच्या कामाला स्थगिती दिली आहे. या कामाचं पुनर्परीक्षण होईपर्यंत ही स्थगिती कायम राहणार आहे. मात्र इतर विकासकामे सुरळीतपणे सुरूच राहणार आहेत. मेट्रोच्या कामाला कुठलीही स्थगिती देण्यात आलेली नाही. रातोरात झाडं कापणं मला मंजूर नाही. त्यामुळे आरेतील झाडंच नाही, तर एक पानही कुणाला तोडता येणार नाही.
फडणवीस सरकारला टोला हाणताना त्यांनी सांगितलं, मी मुख्यमंत्री म्हणून अनपेक्षितपणे आलो आहे. त्यामुळे इथल्या प्रथा, परंपरा ठाऊक नसताना मी हे शिवधनुष्य उचललं आहे. ठाकरे कुटुंबाने स्वत:साठी काहीही केलं नाही, हे सगळ्यांना ठाऊक आहे. ठाकरे कुटुंबाचा आणि पत्रकारांचा जुना ऋणानुबंध आहे. त्यावेळी मार्मिकच्या मुखपृष्ठावर जे चित्र होतं ते राज्यात आजही कायम आहे. आपल्याला महागाई, भ्रष्टाचार, टंचाईचा मिळून सामना करायचा आहे. जनतेच्या एकाही पैशाची उधळपट्टी होणार नाही, याची काळजी सरकार घेईल. पण त्यासाठी पत्रकारांनी सरकारचे कान, नाक आणि डोळे झाले पाहिजे. केवळ चुका सांगण्यापेक्षा चुका कशा सुधाराव्या हे देखील सांगितलं पाहिजे.
किमान समान कार्यक्रम ठरला, शेतकऱ्यांना कर्जमाफी, भूमिपुत्रांना ८० टक्के आरक्षण
उद्धव ठाकरेंचा शपथविधी : १०० आरे कार्यकर्त्यांची कार्यक्रमाला हजेरी
प्रवाशांच्या तुलनेत लोकल फेऱ्या कमीच; धक्काबुक्की सहन करत करावा लागतोय प्रवास
ड्रग्ज प्रकरणात दिपिका पदुकोनची होणार आज चौकशी
राज्यात कोरोनाचे १७ हजार ७९४ नवे रुग्ण, ४१६ जणांचा दिवसभरात मृत्यू
मुंबईत १८७६ नवे रुग्ण, ४८ जणांचा दिवसभरात मृत्यू
आता Google Map सांगणार कोरोना हॉटस्पॉट
माहुलमधील प्रदूषण नियंत्रीत करा, पर्यावरणमंत्री आदित्य ठाकरेंचे निर्देश
उपमुख्यमंत्र्यांची 'मोठी' घोषणा, राज्यात कृषी सुधारणा व कामगार विधेयक लागू करणार नाही
बिहारमध्ये कोरोना संपलाय का संजय राऊत यांचा संतप्त सवाल
“त्यानंतर मुंबईवरचं प्रेम उफाळून येईल”
राज्यातील प्रार्थनास्थळं तूर्तास बंदच सरकारी निर्णयातील हस्तक्षेपास हायकोर्टाचा नकार
घरगुती महिला कामगारांची स्थिती बिकट


औद्योगिक व्यवस्थापनाचे महत्त्व | Importance of Industrial Management
औद्योगिक व्यवस्थापनाचे महत्त्व / Importance of Industrial Management
औद्योगिक क्रांतीनंतर उद्योगक्षेत्रामध्ये हळूहळू व्यवस्थापनाचा अवलंब केला जाऊ लागला. याच काळात उद्योगक्षेत्राबरोबर व्यवस्थापनशास्त्राचाही हळूहळू विकास होत होता.
१८ व्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून ते १ ९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धापर्यंत उद्योग क्षेत्रामध्ये परंपरागत व्यवस्थापन पद्धतीचा अवलंब केला जात होता. १ ९ व्या शतकाच्या अखेरच्या कालखंडात रॉबर्ट ओवेन, चार्लस बॅबेज, हेन्री टौने यांसारख्या विचारवंतांनी व्यवस्थापनाबाबत शास्त्रीय विचारांची मांडणी केली. फ्रेडरिक टेलर यांनी सर्वप्रथम व्यवस्थित व विस्तृत स्वरूपात शास्त्रीय व्यवस्थापनाच्या सिद्धांताची मांडणी केली. शास्त्रीय व्यवस्थापनाचे महत्त्व उद्योगजगताला पटल्यामुळे शास्त्रीय व्यवस्थापनाचा उद्योगक्षेत्रामध्ये मोठ्या प्रमाणात अवलंब केला जाऊ लागला.
जवळजवळ १ ९ ३० – १ ९ ४० पर्यंत उद्योगक्षेत्रावर शास्त्रीय व्यवस्थापनाचा प्रभाव होता. या काळात विविध व्यवस्थापन विचारवंतांनी उद्योगसंस्थेतील मानवी घटकांचे महत्त्व विशद केले. यानंतरच्या काळात उद्योगसंस्थेतील मानवी घटकाचे, मानवी संबंधाचे महत्त्व वाढत गेले. व्यवस्थापनाला मानवी, सामाजिक दृष्टिकोण दिला गेला. १ ९ ६० नंतर जपानी व्यवस्थापन पद्धतीचे महत्त्व वाढत गेले. अनेक विचारवंतांनी व्यवस्थापनाबाबत अनेक आधुनिक विचारांची, संकल्पनांची मांडणी केली. उदा. व्यूहरचनात्मक व्यवस्थापन, झेड सिद्धांत, उद्दिष्टाधिष्ठित व्यवस्थापन, समग्र गुणवत्ता व्यवस्थापन, स्पर्धात्मक लाभ, तणाव व्यवस्थापन इत्यादी २१ व्या शतकामध्ये जागतिकीकरणाची प्रक्रिया अधिक गतिमान झाल्याने जागतिक पर्यावरणात यशस्वी होण्यासाठी उद्योगसंस्था अतिशय सखोलपणे आधुनिक व्यवस्थापन संकल्पनांचा, तंत्राचा, पद्धतींचा अवलंब करू लागल्या. उद्योगक्षेत्राचे व्यवस्थापन आधुनिक आवश्यक त्या पद्धतींनी, सिद्धांतांनी केले जाऊ लागल्याने उद्योगक्षेत्राचा सर्वोच्च विकास झाला. औद्योगिक व्यवस्थापन म्हणजे व्यवस्थापन शास्त्राचा उद्योगक्षेत्रामध्ये अवलंब करणे होय. प्रभावी औद्योगिक व्यवस्थापनाचे लाभ, महत्त्व खालील मुद्द्यांच्या आधारे विशद केले जाते.
औद्योगिक व्यवस्थापनाचे महत्त्व खालील प्रमाणे आहेत
१. उत्पादन साधनांचे अचूक संकलन
२. वस्तू संशोधन व विकास
५. कर्मचारी – मालक – व्यवस्थापन संबंध दृढ
६. उत्पादन उद्दिष्टांची साध्यता
८. संग्रहण व मालसाठा नियंत्रण
९. माल हाताळणी व अंतर्गत वाहतूक
१०. वस्तू व सेवांचे वितरण
१४. व्यवसायाची कार्यक्षमता , उत्पादकता
१५. व्यवसाय विस्तार व विकास
१९ . उद्योगसंस्थेच्या पूर्वनिर्धारित उद्देशांची पूर्तता
२१. बाह्य घटकांचे हितसंवर्धन
उत्पादन क्रियेला प्रारंभ करण्यापूर्वी उत्पादन साधनसामग्रीचे अचूक संकलन करावे लागते. उदा. विविध प्रकारचा कच्चा माल, यंत्रसामग्री, हत्यारे, उपकरणे, जमीन, इमारत, ऊर्जासाधने इत्यादी. या सर्व घटकांची खरेदी योग्य वेळी, योग्य प्रमाणात, योग्य किमतीस, योग्य दर्जात करावी लागते. खरेदी क्रियेचे शास्त्रशुद्ध पद्धतीने व्यवस्थापन केल्यास शास्त्रीय खरेदीचे लाभ उद्योग संघटनेस प्राप्त होतात. थोडक्यात, प्रभावी खरेदी व्यवस्थापनामुळे उत्पादन साधनांचे अचूक संकलन करून एकूण उत्पादन खर्चामध्ये बचत करता येते.
२. वस्तू संशोधन व विकास :
ग्राहकांच्या अपेक्षा, आकांक्षा, आवडीनिवडी सतत बदलत असतात. ग्राहकवर्ग नेहमी नवनचीन वस्तूंकडे आकर्षित होत असतो. बदलत्या फॅशनप्रमाणे ग्राहकांच्या मागणीमध्येही बदल होतो. यामुळे उद्योजकांना वस्तू संशोधन व विकासाची प्रक्रिया अविरत सुरू ठेवावी लागते. वस्तू संशोधनामध्ये पूर्णतः नवीन वस्तूचा शोध घेणे किंवा वस्तूच्या विविध गुणविशेषांपैकी एका किंवा काही गुणविशेषांमध्ये बदल करणे अभिप्रेत आहे, तर वस्तू विकासामध्ये वस्तू संशोधनाला मूर्त स्वरूप देणे व वस्तूची उपयुक्तता वाढविण्यासाठी वस्तूच्या गुणवत्तेमध्ये सतत सुधारणा करणे अभिप्रेत आहे. व्यवस्थापनशास्त्राच्या मदतीने वस्तू संशोधन व विकासकार्य केल्यास या कार्याची अचूकता वाढते.
३. कर्मचारी नियुक्ती :
आधुनिक युगात व्यवसायातील मानवी घटकास अतिशय महत्त्व प्राप्त झाले आहे. कर्मचाऱ्यांना व्यवसायाचे एक महत्त्वाचे संसाधन समजले जाते. कर्मचाऱ्यांच्या सहकार्यावर व निष्ठेवर संघटनेचे यश अवलंबून असते, याची सर्व घटकांना जाणीव झाली आहे. यामुळे कर्मचाऱ्यांची भरती व निवड अतिशय काळजीपूर्वक व विचारपूर्वक करावी लागते. उद्योजक कर्मचारी भरती व निवडीच्या क्रियेचे अचूक नियोजन, संघटन, निर्देशन व नियंत्रण करून व्यवसाय संस्थेस योग्य व पात्र कर्मचारी प्राप्त करू शकतात.
४. कर्मचारी विकास :
कर्मचारी विकासातून व्यवसाय विकास या तत्त्वाचे महत्त्व उद्योजकांना पटले आहे. यामुळे ते व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून कर्मचारी विकासासाठी सतत प्रयत्नशील असलेले दिसतात. उदा. व्यवस्थापनाच्या व निर्णयाच्या प्रक्रियेत कर्मचाऱ्यांना सहभाग, सतत कार्यप्रोत्साहन, कर्मचाऱ्यांना विचार व मतस्वातंत्र्य, अधिकार प्रदान, प्रभावी व गतिमान नेतृत्व इत्यादी कर्मचारी घटकाचे प्रभावी व्यवस्थापन केल्यामुळे कर्मचारी विकासास चालना मिळते. कर्मचाऱ्यांना कार्य व मानसिक समाधान लाभल्याने ते संघटनेला पूर्ण सहकार्य व निष्ठा बहाल करतात.
५. कर्मचारी – मालक – व्यवस्थापन संबंध दृढ :
कर्मचारी , मालक व व्यवस्थापन हे उद्योगसंस्थेतील तीन प्रमुख मूलभूत घटक आहेत . या तिघांमध्ये विश्वास , सहकार्य व सामंजस्य असेल तर उद्योगसंस्था यशस्वी होते . कर्मचारी व मालक यांच्यात सख्य व सलोखा प्रस्थापित करणे हे व्यवस्थापनाचे एक प्रमुख कार्य आहे . व्यवस्थापनाने आपल्या व्यवस्थापन कौशल्याचा व अनुभवाचा उपयोग करून या दोन घटकांत एकरूपता साधून त्यांची शक्ती संस्थेच्या यशात परावर्तित केली पाहिजे.
६. उत्पादन उद्दिष्टांची साध्यता :
उत्पादनाचे उद्दिष्ट किमान साधनांत, प्रयत्नात, खर्चात साध्य करणे हे प्रत्येक उपक्रमाचे अंतिम ध्येय असते. उत्पादन क्रिया कार्यक्षमतेने व परिणामकारकतेने पूर्ण झाल्यास उत्पादनाचे उद्दिष्ट सहज साध्य होते. प्रभावी व शास्त्रशुद्ध उत्पादन व्यवस्थापनामुळे उत्पादन साधनांचे अचूक संकलन, उत्पादन क्रियेचे अचूक नियोजन, उत्पादन उपविभागांमध्ये अचूक समन्वय, उत्पादन समस्यांविरुद्ध अचूक निर्णय, उत्पादन कार्यावर काटेकोर नियंत्रण ठेवणे शक्य होते.
७. भांडवल उभारणी :
भांडवल उभारणी हे उद्योगसंस्थेचे एक प्राथमिक व मूलभूत कार्य आहे. उद्योगाचे स्वप्न, कल्पना प्रत्यक्षात येण्यासाठी पुरेशा भांडवलाची आवश्यकता असते. आवश्यकतेइतकेच भांडवल किमान खर्चात संपादन करण्यासाठी आर्थिक योजना आखावी लागते. भांडवलाचे अचूक व्यवस्थापन केल्यामुळे आर्थिक योजनेला निश्चित यश प्राप्त होते. भांडवली गरजेचा अंदाज, भांडवल उभारणीच्या मार्गाची निवड, भांडवल रचना, भांडवलाचे प्रबंधन ही सर्व कार्ये प्रभावी वित्त व्यवस्थापनामुळे कार्यक्षमतेने पूर्ण होतात.
८. संग्रहण व मालसाठा नियंत्रण :
उत्पादन संस्थेचे आर्थिक यश बऱ्याच अंशी कार्यक्षम संग्रहण व मालसाठा नियंत्रणावर आधारित असते. संग्रहण व्यवस्थापनामुळे साधनसामग्रीचे सुरक्षित जतन, मालाची भौतिक मोजणी, अचूक माल हाताळणी, मालाचे वर्गीकरण व सांकेतिकीकरण व मालाचे हिशेब लेखन ही सर्व कार्ये अचूकपणे पार पडतात. तसेच मालसाठा व्यवस्थापनामुळे मालसाठा पर्याप्त पातळीस राखणे, मालसाठ्याचे सुरक्षित जतन व पुरवठा, मालसाठा मोजणी, मालसाठा किंमतनिश्चिती ही सर्व कार्ये कार्यक्षमतेने पूर्ण होतात. थोडक्यात, संग्रहण व मालसाठा कार्याचे अचूक नियोजन, संघटन, निर्देशन व नियंत्रण केल्यामुळे उत्पादन खर्चात बरीच बचत होते.
९. माल हाताळणी व अंतर्गत वाहतूक :
उद्योगसंस्थेमध्ये कच्चा माल, हत्यारे व उपकरणांची माल हाताळणी व अंतर्गत वाहतूक नियमित करावी लागते. ही दोन्ही कार्ये कार्यक्षमतेने केल्यास साधनसामग्रीचा अपव्यय, नासधूस होत नाही. अचूक माल हाताळणी व सुरक्षित अंतर्गत वाहतुकीसाठी या दोन्ही कार्यांचे शास्त्रशुद्ध पद्धतीने व्यवस्थापन करणे आवश्यक ठरते.
१०. वस्तू व सेवांचे वितरण :
आधुनिक युगात वस्तू व सेवांच्या वितरण क्रियेस उत्पादन क्रियेपेक्षा अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे . वाढत्या स्पर्धेमुळे वितरण सेवेचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत आहे . यामुळे वितरण कार्याचे प्रभावी व्यवस्थापन करावे लागते .
विक्रयवृद्धी , ग्राहकवृद्धी , बाजारपेठ व लाभवृद्धी अशा विविध उद्दिष्टांची साध्यता कार्यक्षम वितरण व्यवस्थापनावर आधारित असते . जाहिरात , प्रत्यक्ष विक्री , विक्रीपश्चात सेवा , बाजारपेठ संशोधन , वाटपमार्ग – मध्यस्थांची निवड , ग्राहक संपर्क इत्यादी कार्ये आधुनिक व्यवस्थापनाच्या तंत्राच्या , शैल्यांच्या साहाय्याने पार पाडल्यास अंतिम वितरण कार्यास कार्यक्षमता प्राप्त होते .
व्यावसायीन कार्ये कार्यक्षमतेने पार पाडण्यासाठी आवश्यक असणारी यंत्रे , हत्यारे , उपकरणे , सेवाकेंद्रे , कार्यकेंद्रे इत्यादींची योग्य जागी मांडणी करणे म्हणजे यंत्ररचना होय . योग्य व शास्त्रीय रचनेमुळे कार्यप्रवाहास योग्य दिशा , गती व सातत्य प्राप्त होते . यंत्ररचनेबाबत अचूक पूर्वानुमान व नियोजन केल्यास , अचूक निर्णय घेतल्यास व यंत्ररचनेचे प्रभावी नियंत्रण केल्यास यंत्ररचना आदर्श होते . थोडक्यात , यंत्ररचनेचे शास्त्रशुद्ध पद्धतीने व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे .
१२. आदर्श कार्यवातावरण :
उत्पादन स्थळावरील कार्यपरिस्थिती व कार्यवातावरण उत्साहवर्धक व आरोग्यदायक असले पाहिजे . कामगारांचे कार्यसमाधान , कार्यक्षमता पर्यायाने संघटनेची कार्यक्षमता योग्य कार्यस्थितीवर अवलंबून असते . व्यवस्थापनाने कार्यपरिस्थितीमधील सर्व घटकांचे अचूक नियोजन , संघटन , समन्वय व नियंत्रण केले पाहिजे . व्यवस्थापनाने कार्यवातावरणातील सर्व घटकांबाबत अचूक निर्णय घेऊन कार्यवातावरण सुरक्षित बनविले पाहिजे .
१३. गुणवत्ता नियंत्रण :
आधुनिक युगामध्ये वस्तू व सेवांच्या गुणवत्तेला विशेष स्थान आहे . जागतिक बाजारपेठेमध्ये वस्तूच्या गुणवत्तेला सर्वोच्च महत्त्व दिले जाते . सद्यःस्थितीत गुणवत्ता व्यवस्थापनाची जागा समग्र गुणवत्ता व्यवस्थापनाने घेतलेली आहे . व्यवसायातील सर्व घटकांनी समग्र गुणवत्ता व्यवस्थापनाच्या प्रक्रियेत भाग घेतल्यास व्यवसायाच्या कार्यक्षमतेत मोठी वाढ होते . अंतिम वस्तू व सेवांच्या सर्वोच्च गुणवत्तेसाठी समग्र गुणवत्ता व्यवस्थापन अत्यंत आवश्यक आहे .
१४. व्यवसायाची कार्यक्षमता , उत्पादकता :
व्यवसायाची कार्यक्षमता व उत्पादकता ही बऱ्याच अंशी आधुनिक व्यवस्थापन पद्धती व तंत्रावर आधारित असते . व्यावसायीन कार्यांचे अचूक नियोजन , संघटन , निर्देशन व नियंत्रण केल्याने अचूक निर्णय प्रक्रियेमुळे , विविध विभागांतील योग्य समन्वयामुळे , जलद संदेशवहनामुळे व गतिमान नेतृत्वामुळे त्यांची कार्यक्षमता , उत्पादकता उंचावते . परिणामतः व्यवसायाची कार्यक्षमता व उत्पादकताही उंचावते.
१५. व्यवसाय विस्तार व विकास :
प्रभावी व्यवस्थापन हे व्यवसाय विस्तार व विकासाचे एक मूलभूत साधन आहे . आधुनिक व्यवस्थापन विचारांचा , संकल्पनांचा अवलंब करून उत्पादन साधनांचा कमाल वापर व उत्पादन खर्चात बचत करणे शक्य होते . उदा , व्यूहरचनात्मक व्यवस्थापन , उद्दिष्टाधिष्ठित व्यवस्थापन इत्यादी . थोडक्यात , कुशल व्यवस्थापनामुळे व्यवसायाच्या लाभक्षमतेची वृद्धी होते . पर्यायाने व्यवसायाचा विस्तार व विकास होतो .
१६. ग्राहक समाधान :
ग्राहक समाधानावर ग्राहकांचा पाठिंबा , सहकार्य व निष्ठा आधारित असते . व्यवसायाने ग्राहकहिताचा विचार केल्यास ग्राहकही व्यवसायहिताचा विचार करतात , ग्राहकांना रास्त किमतीत , दर्जेदार , आवश्यक त्या प्रमाणात वस्तू व सेवांचा पुरवठा केल्यास ग्राहकांना सुखसमाधान प्राप्त होते . उत्पादन व वितरण कार्याच्या अचूक नियोजन व नियंत्रणामुळे वस्तू व सेवांच्या गुणवत्तेमध्ये वाढ होऊन उत्पादन खर्चात घट होते . आधुनिक व्यवस्थापन ग्राहकांशी सतत संपर्क साधून त्यांच्या अपेक्षा , इच्छा जाणून घेते व त्यानुसार आपल्या उत्पादन व वितरण धोरणात योग्य ते बदल करते . यामुळे ग्राहक सुखी बनतात .
आधुनिक व्यवस्थापनाकडे सामाजिक दृष्टिकोण असल्याने ते समाजहिताचा , कल्याणाचा प्राधान्याने विचार करते . नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा योग्य वापर , रोजगारवाढीस चालना , यंत्र व श्रमशक्तीचा महत्तम उपयोग , योग्य व्यापारी प्रथांचा अवलंब , औद्योगिक शांतता प्रस्थापनेसाठी प्रयत्न अशा विविध सकारात्मक कृतींमुळे समाजकल्याण , उन्नती शक्य होते . थोडक्यात , आधुनिक व गतिमान व्यवस्थापन व्यवसायाचा कारभार कार्यक्षमतेने चालवून समाजविकासाला चालना देतात.
देशातील उद्योगक्षेत्रामध्ये आधुनिक व्यवस्थापन पद्धती , तत्त्वांचा अवलंब केल्यास उद्योगक्षेत्राचा विस्तार व विकास होतो . कुशल व्यवस्थापकांमुळे देशातील नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा , मनुष्यबळाचा सुयोग्य व परिपूर्ण वापर होतो . उद्योगक्षेत्राच्या विकासामुळे रोजगारवाढीस चालना मिळते . वस्तू व सेवांचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन झाल्यामुळे लोकांच्या राहणीमानांचा स्तर उंचावतो . प्रभावी व्यवस्थापनामुळे उद्योगक्षेत्राचा विकास झाल्याने राष्ट्राच्या आर्थिक व औद्योगिक विकासाला चालना मिळते . राष्ट्रीय उत्पादनात व उत्पन्नात वाढ होते .
१९ . उद्योगसंस्थेच्या पूर्वनिर्धारित उद्देशांची पूर्तता :
उद्योगसंस्थेचे व्यवस्थापन कुशल व बुद्धिमान व्यवस्थापकांच्या हाती असेल तर ते अचूकपणे कर्मचाऱ्यांच्या कार्यांचे व प्रयत्नांचे नियोजन , संघटन , निर्देशन व नियंत्रण करतात . यामुळे कार्यप्रवाहास योग्य दिशा व गती प्राप्त होऊन कार्यांची कार्यक्षमता उंचावते . उद्योगसंस्थेच्या पूर्वनिर्धारित उद्देशांची पूर्तता होते व तिला आर्थिक स्थैर्य लाभते .
२०. औद्योगिक शांतता :
व्यवस्थापनाला मानवी दृष्टिकोण देण्याचे मौलिक कार्य एल्टन मेयो यांनी केले आहे . आधुनिक व्यवस्थापन विचारवंतांनी व्यवसाय संस्थेतील मानवी घटकाचे महत्त्व विविध प्रकारे विशद केले आहे . आधुनिक व्यवस्थापन कर्मचारी समाधानासाठी व विकासासाठी सतत प्रयत्नशील असते . या अनुषंगाने कर्मचाऱ्यांना विविध प्रकारच्या सेवा – सुविधा पुरविल्या जातात . यामुळे कामगार – व्यवस्थापन – मालक यांच्यात स्नेह व सलोखा वृद्धिंगत होतो . कामगारांना पूर्ण कार्य , मानसिक , आर्थिक समाधान लाभते . यामुळे उद्योगक्षेत्रात औद्योगिक शांतता प्रस्थापित होण्यास मदत होते .
२१. बाह्य घटकांचे हितसंवर्धन :
उद्योगसंस्थेमध्ये उत्पादन व वितरण या दोन मूलभूत क्रिया पार पाडल्या जातात . परंतु , या क्रिया कार्यक्षमतेने पार पाडण्यासाठी समाजातील विविध व्यक्ती घटकांची , संस्थांची मदत घ्यावी लागते . उदा . पुरवठादार , आनुषंगिक सेवा पुरविणाऱ्या संस्था , वितरण क्रियेत सहभागी होणारे मध्यस्थ , शासन , स्थानिक स्वराज्य संस्था , सामाजिक संस्था इत्यादी . या संस्थांचे आर्थिक हितसंबंध उद्योगसंस्थेमध्ये गुंतलेले असतात . उद्योगसंस्थेचे कुशल नेतृत्व प्रशिक्षित व्यवस्थापक वर्ग करीत असेल , तर ते सामाजिक हिताचे भान ठेवून योजना व धोरणांची आखणी करतात . यामुळे आपोआप विविध सामाजिक घटकांचे हितसंरक्षण व हितसंवर्धन होते .
याशिवाय , उद्योगक्षेत्राचे व्यवस्थापन आधुनिक पद्धतीने , तंत्राने केले जात असेल , तर त्याचे अनेक लाभ संबंधित उद्योगसंस्थेला , उद्योगक्षेत्राला , सामाजिक घटकांना व राष्ट्राला प्राप्त होतात . उदा . व्यवसाय पर्यावरणातील प्रतिकूल घटकांवर यशस्वी मात , तर अनुकूल घटकांचा प्रभावी उपयोग , आधुनिक तंत्रज्ञानाचा सहज अवलंब , जागतिक स्पर्धेवर मात , उत्पादन साधनांमध्ये अचूक समन्वय , जलद राष्ट्रविकास , निर्यातवृद्धी , राष्ट्राच्या संपन्नतेत व समृद्धीत वाढ इत्यादी .
ग्रामीण भागातील व्यवसाय संधी | खेडेगावातील व्यवसाय village business ideas in Marathi
ERP चे अर्थ आणी व्यवसाय संस्थेतील महत्व
बदलत्या पर्यावरणातील आधुनिक व्यवस्थापनाचे महत्त्व
ERP चे अर्थ आणी व्यवसाय संस्थेतील महत्व
औद्योगिक व्यवस्थापनाचे महत्त्व | Importance of Industrial Management
ग्रामीण भागातील व्यवसाय संधी | खेडेगावातील व्यवसाय village Business ideas in Marathi
Industrial Management औद्योगिक व्यवस्थापन (3)


DDRC Nagpur Bharti 2020 - Attend the Walk-in Interview

आज प्रकाशित झालेले अपडेट्स
DDRC नागपूर भरती २०२०
DDRC नागपूर भरती २०२०
जिल्हा अपंग पुनर्वसन केंद्र, नागपूर येथे विविध पदांच्या एकूण ११ रिक्त जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात येत आहे. इच्छुक आणि पात्र उमेदवारांनी मुलाखतीकरिता हजर राहावे. मुलाखतीची तारीख १८ जानेवारी २०२० आहे.
पदाचे नाव – क्लिनिकल सायकॉलॉजिस्ट, ज्येष्ठ मानसशास्त्रज्ञ, ऑर्थोपेडिकली अपंग ज्येष्ठ प्रोस्थेटिक्स, प्रोस्थेटिक्स ऑर्थोटिक्स तंत्रज्ञ, वरिष्ठ भाषण चिकित्सक / ऑडिओलॉजिस्ट, श्रवण सहायक / कनिष्ठ भाषण चिकित्सक, गतिशीलता प्रशिक्षक, फील्ड व लोक सहाय्यक, अकाउंटंट कम लिपिक कम स्टोअर कीपर, व्यावसायिक सल्लागार कम संगणक, अटेंडंट कम शिपाई कम मेसेंजर
पद संख्या – ११ जागा
शैक्षणिक पात्रता – शैक्षणिक पात्रता पदाच्या आवश्यकतेनुसार आहे. (मूळ जाहिरात बघावी.)
नोकरी ठिकाण – नागपूर
निवड प्रक्रिया – मुलाखत
मुलाखतीचा पत्ता – बचत भवन, जिल्हाधिकारी कार्यालय, सिव्हिल लाईन्स, नागपूर – ४४०००१
मुलाखत तारीख – १८ जानेवारी २०२० आहे.
अधिक माहिती करिता कृपया दिलेली PDF जाहिरात वाचावी.
PDF जाहिरात अधिकृत वेबसाईट
महाभरतीची अधिकृत अँप डाउनलोड करा
१० वी पास उमेदवारांसाठी जॉब्स १२ वी पास उमेदवारांसाठी जॉब्स
पदवीधर उमेदवारांसाठी जॉब्स पदव्युत्तर उमेदवारांसाठी जॉब्स
बँक जॉब्स इंजिनिअरिंग जॉब्स
अपंग उमेदवारांसाठी जॉब्स ITI पास उमेदवारांसाठी जॉब्स
खाजगी जाहिरात सरकारी जाहिराती
वैद्यकीय जाहिरात रेल्वे जाहिराती
ई-मेल वर जॉब अपडेट मिळवा :
आपला ईमेल चेक करून ऍक्टिव्हेशन लिंकवर क्लिक करा.
UT प्रशासन दमण आणि दीव येथे विविध पदांची भरती
मुंबई उपनगर जिल्हा येथे जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन अधिकारी पदाची भरती
ICAR- केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था अंतर्गत यंग प्रोफेशनल पदाची भरती
राष्ट्रीय आरोग्य अभियान, दिव अंतर्गत विविध पदांची भरती
भारतीय मानक ब्यूरो मध्ये विविध पदांच्या 171 जागांसाठी ऑनलाईन अर्ज…
भारतीय मानक ब्यूरो मध्ये विविध पदांसाठी नोकरभरती
RITES लिमिटेड अंतर्गत व्यवस्थापक पदांची भरती
जेईई अॅडव्हान्स्ड: ९८ टक्के विद्यार्थ्यांना पसंतीचे परीक्षा केंद्र
नॅशनल बुक ट्रस्ट, इंडिया अंतर्गत विविध पदांची भरती सुरु
नाशिक महानगरपालिका भरती पात्र आणि अपात्र यादी
व्हाट्सअँप वर मिळवा जॉब अपडेट्स..
© 2020 - महाभरती... सर्व हक्क सुरक्षित.


आई बाबा

कथा कविता आणि बरंच काही
आई तुळशी समोरचा दिवा असते
बाबा त्याचा मंद प्रकाश असतात
आई अंगणातील रांगोळी असते
बाबा त्या रांगोळीतला रंग असतात
आई देवासमोर लावलेली निरांजन असते
बाबा त्याची ज्योत असतात
आई घरभर पसरलेली धूप असते
बाबा त्यातील सुगंध असतात
आई मनावरचा संस्कार असते
बाबा ते घडवणारे असतात
आई आयुष्याची वाट असते
बाबा त्या वाटेवर चालवणारे असतात
आई एक वाक्य असते
बाबा वाक्यातील शब्द असतात
आई एक कविता असते
बाबा त्याचा भाव असतात
सूर्याचे तेज म्हणजे आई असते
बाबा त्यांची किरणे असतात
आई असते आपली माऊली
त्या माऊलीची साथ बाबा असतात
जिद्द म्हणजे काय हे आई असते
मनातला विश्वास म्हणजे बाबा असतात
आई विना हे जग अधुरे असते
बाबा हे सारे विश्व असतात
एक होते लोकमान्य …
Categories Select Category अव्यक्त प्रेम (18) आई (8) आई बाबा (10) आजोबा (1) आठवणी (6) आठवणीतल्या कविता (22) उखाणे (1) कथा (80) कविता (117) कविता पावसातल्या (5) कवितेतील ती (9) कोजागिरी (1) घरटं (1) चांगले विचार (4) देश (4) निशब्द प्रेम (1) प्रेम (7) प्रेम कविता (25) बार्शी (2) भयकथा (1) भारत (3) मनातल्या कविता (17) मराठी कविता (32) मराठी भाषा (5) मराठी लेख (41) महाराज (2) विचार (1) सैनिक (1) हिंदी कविता (37) Blog Link’s (4) positive thoughts (2) STORE (17) Uncategorized (4) Video (5)
 poems in marathi कविता कविता संग्रह प्रेम कविता मराठी कथा
कथा कविता आणि बरंच काही
कथा कविता आणि बरंच काही