संघ लोक सेवा आयोग भरती : Job No 648 – MPSCExams

Practice Papers | सराव प्रश्नसंच
[ February 21, 2020 ] अखेर महापरीक्षा पोर्टल बंद
[ February 19, 2020 ] छत्रपती शिवाजी महाराज – मराठी साम्राज्याचे संस्थापक उत्कृष्ट योद्धा, आदर्श शासनकर्ता , सर्वसमावेशक, सहिष्णू राजा महत्वाचे
[ February 15, 2020 ] पृथ्वीचे अंतररंग अभ्यासक्रम
[ February 14, 2020 ] भारत व कर्कवृत्त अभ्यासक्रम
[ February 13, 2020 ] पाच दिवसांचा आठवडा ठाकरे सरकारकडून मान्य महत्वाचे
[ February 10, 2020 ] शेतकऱ्यांना आता एकाच अर्जावर मिळणार कृषीच्या सर्व योजनांचा लाभ
[ February 9, 2020 ] महिला प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी करण्यात आलेल्या उपाय योजना. महत्वाचे
[ February 9, 2020 ] सहकारी बँकांचे नियंत्रण थेट रिझव्‍र्ह बँकेकडे देण्याचा मंत्रिमंडळाचा निर्णय Current Affairs
[ February 8, 2020 ] लोकपालच्या बोधचिन्ह आणि ब्रीदवाक्य महत्वाचे
[ February 8, 2020 ] एक जूनपासून ‘एक देश, एक रेशन कार्ड’ योजना देशभरात होणार लागू महत्वाचे
[ February 8, 2020 ] [MPSC] संयुक्त पूर्व परीक्षा गट ब 2020 सराव पेपर 02 MPSC संयुक्त पूर्व आणि मुख्य परिक्षा सराव प्रश्नसंच
[ February 7, 2020 ] नील / निळी अर्थव्यवस्था आणि अर्थसंकल्प 2020 Current Affairs
[ February 7, 2020 ] [MPSC] संयुक्त पूर्व परीक्षा गट ब २०२० : सामायिक घटकांची तयारी : राज्यव्यवस्था घटक महत्वाचे
[ February 7, 2020 ] [MPSC] संयुक्त पूर्व परीक्षा गट ब २०२० सराव पेपर ०१ Exam
[ January 29, 2020 ] राज्यसेवेसाठी उपयुक्त अशा सर्व महत्त्वाच्या संस्था Current Affairs
 बस कंडक्टरने पास केली UPSC ची मुख्य परीक्षा Success Stories
[ January 23, 2020 ] सर्व महत्वाचे पुरस्कार पुरस्कार
[ January 23, 2020 ] MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020 : CSAT – उताऱ्यावरील आकलनांवर आधारित प्रश्नांची तयारी महत्वाचे
[ January 22, 2020 ] सीबीएसई परीक्षा सतर्कता / परीक्षेत पारदर्शकता आणण्यासाठी सीबीएसई व आयसीएसईसाठी प्रत्येकी एक शाळा महत्वाचे
[ January 22, 2020 ] [MPSC]राज्यसेवा 2019 मुलाखतींचे वेळापत्रक जाहीर महत्वाचे
[ January 20, 2020 ] महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत घेतल्या जाणाऱ्या विविध परीक्षांबद्दल संपूर्ण माहिती अभ्यासक्रम
[ January 17, 2020 ] NCRB – शेतकऱ्यांपेक्षा बेरोजगारांच्या आत्महत्या अधिक महत्वाचे
[ January 16, 2020 ] MPSC राज्यसेवा 2020 परीक्षेची तयारी कशी करावी – मास्टर प्लॅन महत्वाचे
[ November 7, 2019 ] महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परिक्षा २०१९
[ November 7, 2019 ] संरक्षण सेवेत अधिकारी होण्यासाठी महाराष्ट्रातील युवकांना सुवर्ण संधी Current Openings
[ February 23, 2020 ] दिनविशेष : २३ फेब्रुवारी[जागतिक समन्वय आणि शांतता दिन] दिनविशेष
[ February 22, 2020 ] प्रवेशपत्र : SSC CGL परीक्षा 2019 प्रवेशपत्र
जॉब अपडेट्ससाठी MPSCExams चे अँप डाऊनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.
संघ लोक सेवा आयोग भरती : Job No 648
संघ लोक सेवा आयोग अंतर्गत सायंटिस्ट बी, सहाय्यक भू-भौतिकशास्त्रज्ञ, वरिष्ठ विभागीय वैद्यकीय अधिकारी, सिस्टम सिस्टम अॅनालिस्टनालिस्ट, विशेषज्ञ ग्रेड तिसरा, इंग्रजीतील व्याख्याते, पशुवैद्यकीय सहाय्यक सर्जन पदांच्या एकूण ५३ रिक्त जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात येत आहे. अर्ज ऑनलाईन पद्धतीने करायचे आहे. अर्ज करण्याची शेवटची तारीख २७ फेब्रुवारी २०२० आहे.
READ ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्स नागपूर भरती : Job No 676
एकूण जागा : ५३ जागा
पदाचे नाव & तपशील:
वरिष्ठ विभागीय वैद्यकीय अधिकारी
शैक्षणिक पात्रता: शैक्षणिक पात्रता पदांच्या आवश्यकतेनुसार आहे. (मूळ जाहिरात वाचावी)
नोकरी ठिकाण: संपूर्ण भारत
अर्ज पद्धती : ऑनलाईन
ऑनलाईन अर्ज करण्याची शेवटची तारीख:२७ फेब्रुवारी २०२०
READ [NHM] राष्ट्रीय आरोग्य अभियान सातारा भरती : Job No 680
अधिक माहितीसाठी कृपया दिलेली PDF जाहिरात वाचावी.
जाहिरात पहा ऑनलाईन अर्ज करा अधिकृत वेबसाईट
READ BECIL ब्रॉडकास्ट इंजीनियरिंग कंसल्टेंट इंडिया लिमिटेड भरती Job No 670
✔ तुमचा एक ‘Share’ व ‘Like’ तुमच्या मित्रांना नोकरीची संधी देऊ शकतो
ताज्या चालू घडामोडी जाणून घेण्यासाठी आमचे टेलीग्राम चॅनल जॉईन करा Join Us on Telegram
ताज्या चालू घडामोडी जाणून घेण्यासाठी आमचे WhatsApp चॅनल जॉईन करा. Join Us on WhatsApp
अपडेट राहण्यासाठी लाईक करा आमचे फेसबुक पेज Join Us on Facebook
आमची पोस्ट आवडल्यास कॉमेंट करून सांगा.
आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा
पुणे महानगरपालिका भरती : Job No 647
[Mahagenco]महाराष्ट्र राज्य वीज निर्मिती कंपनी भरती : Job No 649
[UPSC] संघ लोक सेवा आयोग भरती – Job No 377
Post Views: 175 UPSC संघ लोक सेवा आयोग अंतर्गत विविध पदांच्या एकूण ३० रिक्त जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात येत आहे. अर्ज ऑनलाईन पद्धतीने करायचे आहे. अर्ज करण्याची शेवटची तारीख २ जानेवारी […]
आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा
Post Views: 249 संघ लोक सेवा आयोग अंतर्गत राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी व नेव्हल अकादमी परीक्षा (I), २०२० करिता एकूण ४१८ (NDA-३७०, NA-४८) रिक्त जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या १२ वी उत्तीर्ण उमेदवारांकडून ऑनलाईन अर्ज दिलेल्या लिंक वरून मागविण्यात येत आहे. […]
आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा
[UPSC]संघ लोक सेवा आयोग भरती :
Post Views: 237 संघ लोक सेवा आयोग येथे वैद्यकीय अधिकारी / संशोधन अधिकारी, मानववंशशास्त्रज्ञ, सहाय्यक ग्रंथालय आणि माहिती अधिकारी, सहाय्यक अभियंता, वैज्ञानिक ‘बी’, वरिष्ठ विभागीय वैद्यकीय अधिकारी, विशेषज्ञ ग्रेड III पदांच्या एकूण १३४ रिक्त जागा भरण्यासाठी पदानुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून […]
आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा
आपली प्रतिक्रिया नोंदवा Cancel reply
आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन 2020 : भारतात किती मातृभाषा बोलल्या जातात हे जाणून घ्या
अखेर महापरीक्षा पोर्टल बंद
छत्रपती शिवाजी महाराज – मराठी साम्राज्याचे संस्थापक उत्कृष्ट योद्धा, आदर्श शासनकर्ता , सर्वसमावेशक, सहिष्णू राजा
राज्यपालांचे अधिकार व कार्य
मोबाईल वर अपडेटेड राहण्याकरिता जॉइन करा
पोलीस भरती सराव पेपर्स
पोलीस भरती सराव पेपर 07
पोलीस भरती सराव पेपर 06
पोलीस भरती सराव पेपर 05
रायगड जिल्हा पोलीस भरती २०१७ सराव पेपर
मुंबई रेल्वे पोलीस भरती २०१७ सराव पेपर
मेलवर नवीन नोकरीची माहिती मिळवा
खालील रिकाम्या बॉक्समध्ये तुमचा ई-मेल आयडी टाका आणि Subscribe म्हणा. नवीन नोकरीची माहिती तुम्हाला ई-मेलवर मिळेल.
संघ लोक सेवा आयोग भरती : Job No 688
MGM कॉलेज मुंबई भरती : Job No 687
[SSC] स्टाफ सिलेक्शन कमिशन भरती : Job No 686
[NHM] राष्ट्रीय शहरी आरोग्य अभियान औरंगाबाद भरती : Job No 685
ठाणे महानगरपालिका भरती : Job No 684
तलाठी भरती सराव पेपर्स
इंग्रजी सराव पेपर 01
तलाठी भरती सराव पेपर 02
तलाठी भरती सराव पेपर 01
मराठी व्याकरण सराव पेपर्स
मराठी व्याकरण टेस्ट – सराव पेपर १
चालू घडामोडी सराव पेपर्स
Current Affairs – चालू घडामोडी सराव पेपर 01
सामान्य विज्ञान सराव पेपर्स
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 08
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 07
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 06
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 05
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 04
संगणक युगात ग्रामीण भागातील युवकांनी सरकारी नोकरी व स्पर्धा परीक्षेत जास्तीत-जास्त संख्येने सहभागी होण्याकरिता उपलब्ध असलेल्या संधी त्यांच्यापर्यंत पोहचवून ध्येयापर्यंत जाण्याचा मार्ग सुलभ व्हावा म्हणून आज दि.०५ सप्टेंबर २०१९ रोजी शिक्षक दिनाच्या शुभ मुहूर्तावर www.mpscexams.com ची स्थापना करत आहोत. www.mpscexams.com मार्फत राज्यातीलच नव्हे तर देशातील नोकरी विषयक परिपूर्ण माहिती स्पर्धा परीक्षांचा अभ्यास करणार्‍या विद्यार्थ्यां पर्यंत पुरविण्याचा आमचा मानस आहे.


Nashik PWD Bharti Hall Ticket - Hall Ticket Download Here

आज प्रकाशित झालेले अपडेट्स
PWD नाशिक भरती – लेखी परीक्षा प्रवेशपत्र
PWD नाशिक भरती – लेखी परीक्षा प्रवेशपत्र
सार्वजनिक बांधकाम विभाग, नाशिक नि कनिष्ठ लिपिक कम टायपिस्ट, शिपाई, चौकीदार पदभरती परीक्षेचे प्रवेशपत्र उपलब्ध केलेले आहे. प्रवेशपत्र डाउनलोड करण्यासाठी खालील लिंक वर क्लिक करावे.
अधिक माहिती करिता कृपया दिलेली PDF जाहिरात वाचावी.
सर्व जॉब अपडेट्ससाठी महाभरतीची अधिकृत अँप गुगल प्ले स्टोर वरून डाउनलोड करायला विसरू नका.
१० वी पास उमेदवारांसाठी जॉब्स १२ वी पास उमेदवारांसाठी जॉब्स
पदवीधर उमेदवारांसाठी जॉब्स पदव्युत्तर उमेदवारांसाठी जॉब्स
बँक जॉब्स इंजिनिअरिंग जॉब्स
अपंग उमेदवारांसाठी जॉब्स ITI पास उमेदवारांसाठी जॉब्स
खाजगी जाहिरात सरकारी जाहिराती
वैद्यकीय जाहिरात रेल्वे जाहिराती
महाराष्ट्रातील सर्व सरकारी नोकरी अपडेट्स देणारे अँप लगेच मोफत डाउनलोड करा
महाराष्ट्राचे आपले रोजगार वार्तापत्र..
महाभरती एप्रिल पासून होणार
परीक्षा MPSC तर्फेच घ्याव्यात
कर्मचारी निवड आयोग भरती 2020
शक्ती माइनिंग इक्विपमेंट्स प्रा.लि. भर्ती २०२०
केंद्रीय विद्यालय भंडारा भरती 2020
MGM कॉलेज मुंबई भरती 2020
: : महत्वाच्या भरती : :
कर्मचारी निवड आयोग भरती 2020
शक्ती माइनिंग इक्विपमेंट्स प्रा.लि. भर्ती २०२०
MGM कॉलेज मुंबई भरती 2020
व्हाट्सअँप वर मिळवा जॉब अपडेट्स..
© 2020 - महाभरती... सर्व हक्क सुरक्षित.
MahaBharti.in | डाउनलोड महाभरती अँप
आज प्रकाशित झालेले अपडेट्स


प्रत्यावर्ती विद्युत् प्रवाह – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
प्रत्यावर्ती विद्युत् प्रवाह : एखाद्या संवाहकातून वाहणाऱ्या विद्युत् प्रवाहाचे मूल्य व दिशा दर सेकंदास वारंवार उलटसुलट बदलत असेल, तर त्या प्रवाहास ‘प्रत्यावर्ती प्रवाह’ म्हणतात. एकदिश प्रवाहाच्या बाबतीत संवाहकातून वाहणाऱ्या प्रवाहाची दिशा सतत तीच असते [⟶ एकदिश विद्युत् प्रवाह]. प्रत्यावर्ती प्रवाहाचे तसेचदाबाचे तात्कालिक मूल्य हे कालानुरूप प्रथम एका दिशेस शून्यापासून महत्तम मूल्यापर्यंत व पुन्हा शून्य (धन मूल्य), तसेच नंतर विरुद्ध दिशेस शून्यापासून महत्तम मूल्यापर्यंत व पुन्हा शून्य (ऋण मूल्य) असे सतत बदलत असते. बदलते मूल्य व काल यांच्या आलेखास प्रवाहाचा किंवा दाबाचा तरंगाकार असे म्हणतात. धन मूल्ये व ऋण मूल्ये यांच्या एका संचास ‘आवर्तन’ अशी संज्ञा आहे. दर सेकंदास पूर्ण होणाऱ्या आवर्तन संख्येस प्रत्यावर्ती प्रवाहाची अगर दाबाची ‘कंप्रता’ असे म्हणतात. एक आवर्तन पूर्ण करण्यास लागणाऱ्या कालखंडास ‘आवर्तन काल’ म्हणतात. अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्यावर्ती प्रवाहाची ‘मानक (प्रमाणभूत) कंप्रता’ ६० हर्ट्‌झ व इतर सर्व देशात ५० हर्ट्‌झ ठरविलेली आहे. व्यावहारिक उपयोगासाठी ४० हर्ट्‌झपेक्षा कमी कंप्रतेचा प्रत्यावर्ती प्रवाह वापरल्यास विद्युत् दिव्यामध्ये ‘लुकलुक’ निर्माण होऊन स्थिर प्रकाश मिळत नाही व डोळ्यांना त्रास होतो. अधिक कंप्रतेचा प्रवाह वापरल्यास विद्युत् साधनांत होणारा लोहिक व्यय (बदलत्या चुंबकीय क्षेत्रामुळे चुंबकीय द्रव्यात होणारा ऊर्जचा व्यय) वाढतो व त्यांची कार्यक्षमता कमी होते.
आज जगात निर्माण होणाऱ्या एकूण विद्युत् शक्तीपैकी ९५ टक्क्यांपेक्षा जास्त विद्युत् शक्ती प्रत्यावर्ती प्रवाहाच्या स्वरूपातच निर्माण केली जाते आणि औद्योगिक, व्यापारी व घरगुती अशा विविध उपयोगांसाठी वितरणही प्रत्यावर्ती प्रवाहाच्या स्वरूपातच केले जाते. याचे खालीप्रमाणे अनेक फायदे आहेत.
(१) प्रत्यावर्ती प्रवाहाचा विद्युत् दाब रोहित्राचा उपयोग करून जरूरीप्रमाणे पाहिजे तितका वाढविता येतो अगर कमीही करता येतो [⟶ रोहित्र]. या प्रवाहाद्वारे विद्युत् शक्ती दूर अंतरावर पाठविताना प्रेषण मार्गातील संवाहक तारांमधील विद्युत् दाब आवश्यक त्या प्रमाणात वाढवून त्यांमधील विद्युत् प्रवाह त्या प्रमाणात कमी करता येतो. यामुळे प्रेषण मार्गातील संवाहक तारांवरील भांडवली खर्च खूपच कमी होतो व संवाहक तापून होणारा ऊर्जेचा क्षय कमी होतो. [⟶ शक्तिप्रेषण, विद्युत्].
(२) प्रत्यावर्ती प्रवाहाच्या पद्धतीत जनित्राचा [यांत्रिक शक्ती वापरून विद्युत् शक्ती निर्माण करणाऱ्या साधनाचा ⟶ विद्युत् जनित्र] विद्युत् दाब शक्य तेवढा जास्त असून तो पुन्हा आरोहित्राच्या (विद्युत् दाब वाढविणाऱ्या रोहित्राच्या) साहाय्याने पाहिजे तितक्या प्रमाणात वाढवून विद्युत् शक्तीचे जरूर तेवढ्या दूर अंतरावर प्रेषण करणे आर्थिक दृष्ट्या सुलभ व कार्यक्षम ठरते. प्रेषित विद्युत् शक्तीचा जेथे प्रत्यक्ष उपयोग करावयाचा असेल तेथे अवरोहित्राच्या (विद्युत् दाब कमी करणाऱ्या रोहित्राच्या) साहाय्याने विद्युत् दाब आवश्यकतेनुसार कमी करून ती विद्युत् शक्ती योग्य त्या सुरक्षित दाबाखाली विशिष्ट कामासाठी वापरणे सहज शक्य होते.
(३) प्रत्यावर्ती प्रवाह निर्माण करणारी जनित्रे व त्यावर चालणारी चलित्रे (विद्युत् शक्तीचा उपयोग करून यांत्रिक शक्ती निर्माण करणारी साधने मोटर्स) व उपकरणे यांचा अभिकल्प (आराखडा) सोपा व रचना सुटसुटीत व बळकट करता येते.
(४) बऱ्याच विद्युत् साधनांत रोहित्र व रोधनिका वेटोळ्याचा (शक्तीचा व्यव न होता प्रत्यावर्ती प्रवाह मर्यादेत ठेवण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या वेटोळ्याचा) उपयोग करतात त्यासाठी प्रत्यावर्ती प्रवाहच आवश्यक ठरतो.
(५) सतत ठराविक वेगाने फिरणाऱ्या चलित्रांमध्ये एकदिश चलित्रापेक्षा प्रत्यावर्ती त्रिकला प्रवर्तन चलित्राची [⟶ विद्युत् चलित्र] कार्यक्षमता जास्त असते. त्याची रचना साधी असून ते दीर्घकाळ चांगले काम देते.
(६) एखाद्या प्रदेशात अनेक ठिकाणी लागणारी विद्युत् शक्ती निरनिराळ्या ठिकाणी उत्पन्न करण्यापेक्षा मोजक्याच ठिकाणी उत्पन्न करून प्रत्यावर्ती पद्धतीने त्या त्या ठिकाणी पाठविणे हे कमी खर्चाचे असते म्हणून आता त्रिकला प्रत्यावर्ती प्रवाह पद्धती (हिचे स्पष्टीकरण पुढे दिले आहे) बहुतेक सर्व ठिकाणी मानक पद्धत म्हणून वापरण्यात येते.
(७) प्रत्यावर्ती प्रवाह एका आवर्तनात दोन वेळा शून्याप्रत येत असल्याने मोठ्या विद्युत् शक्तिगृहांतून मंडल खंडित करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या मंडल खंडक उपकरणांचे [⟶ विद्युत् मंडल खंडक] कार्य निर्धोक व सोयीस्करपणे करता येते.
‘ज्या’ तरंगाकार :[त्रिकोणमितीय ज्या – sine – फलनाच्या आलेखासारखा आकार असणाऱ्या तरंगाला ‘ज्या तरंग’ म्हणतात ⟶ त्रिकोणमिति]. आ. १ मध्ये दाखविल्याप्रमाणे व्यवस्थित अक्षावर बसविलेले संवाहक तारेचे वेटोळे एकविध (सर्वत्र एकसारखे असलेल्या) चुंबकीय क्षेत्रामध्ये ठराविक वेगाने फिरविले असता चुंबकीय क्षेत्ररेषा कापल्या जाऊन वेटोळ्यामध्ये विद्युत् चालक प्रेरणा (विद्युत् प्रवाह वाहण्यास कारणीभूत होणारी प्रेरणा वि. चा. प्रे.) उत्पन्न होते. तिचे मूल्य वेटोळ्याच्या तात्कालिक स्थितीशी निगडित असून ते खालील सूत्राने काढता येते.
संवाहकातील तात्कालिक वि. चा. प्रे. e = Blv sin θ (व्होल्ट). या सूत्रात B चुंबकीय स्रोत घनता
[वेबर/मी.२ ⟶ चुंबकत्व], I संवाहकाची चुंबकीय क्षेत्रातील लांबी (मीटर), v संवाहकाची रैखिक गती (मी./से.) [ v = ω.r ω कोनीय गती व r वेटोळ्याची त्रिज्या], θ फिरणाऱ्या वेटोळ्याचे क्षणिक प्रतल व चुंबकीय क्षेत्राशी लंब असणारे मूल प्रतल यांमधील कोन या राशी आहेत. ω r sin θ हा चुंबकीय क्षेत्रास लंब असणारा रैखिक गतीचा प्रक्षेप आहे.
ज्या वेळी θ हा ९०° असेल त्या वेळी (म्हणजे आकृतीत २ या आकड्याने दर्शविलेली वेटोळ्याची स्थिती असेल त्या वेळी) संवाहकातील वि. चा. प्रे. महत्तम असेल. महत्तम वि. चा. प्रे. Em = B/vयावरून तात्कालिक वि. चा. प्रे. खालील सूत्राने काढता येते.
वरील वर्णनात तात्कालिक वि. चा. प्रे. ऐवजी तात्कालिक विद्युत् प्रवाह i व महत्तम विद्युत् प्रवाह Im या राशी वापरल्यास वरील सूत्र i = Im sin θ असे येईल. म्हणून प्रत्यावर्ती प्रवाहाचा तरंगाकार आ. १ (आ) मध्ये दर्शविल्याप्रमाणे ‘ज्या’ कार असतो.
‘ज्या’ तरंगातील परमप्रसराला (तरंगकारातील शून्य रेषेपासून जास्तीत जास्त दूर गेलेल्या बिंदूच्या अंतराला) ‘महत्तम मूल्य’ (दोलविस्तार किंवा शिखर मूल्य) म्हणतात. हे मूल्य आ. २ (अ) मध्ये पम या लंब रेषेने दाखविले आहे. प्रत्यावर्ती राशीचे सरासरी मूल्य शून्य असते परंतु फक्त धन मूल्य संचातील अगर ऋण मूल्य संचातील कालखंडाचे समान उपखंड करून त्या त्या वेळच्या सर्व मूल्यांच्या बेरजेला उपखंडाच्या संख्येने भागून येणाऱ्या मूल्यास ‘माध्य मूल्य’ म्हणतात.
प्रत्यावर्ती प्रवाहाचे मूल्य सतत बदलत असल्यामुळे एकदिश प्रवाहाशी तुलना करताना, त्याचे परिणामी मूल्य ठरविण्यासाठी प्रत्यावर्ती प्रवाहामुळे एखाद्या रोधकात काही वेळात जेवढी ऊर्जा निर्माण होते तेवढीच ऊर्जा त्याच रोधकातून तितक्याच वेळात निर्माण करणाऱ्या एकदिश प्रवाहाचे मूल्य हे सममूल्य धरतात. ज्या वेळी प्रत्यावर्ती प्रवाह रोधकातून वाहत असतो त्या वेळी विद्युत् शक्तीही पूर्ण आवर्तनातून बदलत असते व कोणत्याही क्षणी ही शक्ती तात्कालिक प्रवाह आणि तात्कालिक दाब यांच्या गुणाकाराइतकी असते. एका आवर्तनातील सरासरी शक्ती प्रवाह२ व रोध यांच्या गुणाकाराइतकी असते. प्रत्यावर्ती प्रवाहांचे परिणामी मूल्य खालील पद्धतीने काढता येते. [आ. २ (आ) पहा].
(१) आकृतीत प्रत्यावर्ती प्रवाहi ‘ज्या’ तरंगाच्या स्वरूपात दाखविला आहे. (२) त्याच्या तात्कालिक मूल्यांचा म्हणजेच Im sin θ या राशीचा वर्ग काढून या वर्गाचा आलेख काढला आहे. हा आलेख विद्युत् शक्तीचाही तरंग दाखवितो व त्याची कंप्रता प्रवाहाच्या कंप्रतेच्या दुप्पट असते. (३) या आलेखात गघ ही रेषा i2 तरंगामधील लंबांच्या माध्याइतक्या अंतरावर काढली आहे. कग ही लांबी (Im sin θ)2 या राशीच्या माध्य मूल्य दाखविते. (४) हे मध्य मूल्य समतुल्य उष्णता निर्माण करण्यासाठी लागणाऱ्या एकदिश प्रवाहाच्या मूल्याच्यावर्गाबरोबर असते. (५)(Im sin θ)2या राशीच्या माध्यमूल्याचे वर्गमूळ हे प्रवाहाचे परिणामी मूल्य (Irms) असते. (६) हे मूल्य कख या रेषेने दाखविले आहे.
गणितीय पद्धतीने ०° ते १८०° यांमधील महत्तम मूल्याच्या’ज्या’ च्या वर्गांचा माध्य काढून त्याचे वर्गमूळ घेतल्यास परिणामी मूल्य काढता येते. ‘ज्या’ तरंगाकार प्रवाहाचे (अगर दाबाचे)परिणामी मूल्य खालील सूत्राने काढता येते.
Irms (परिणामी मूल्य) =
आणि माध्य मूल्य व तात्कालिक मूल्य खालील सूत्रांनी काढता येतात.
i (तात्कालिक मूल्य)= महत्तम प्रवाह मूल्य X sin θ = Im sin θ
या गुणोत्तरास ‘आकार गुणक’ म्हणतात.
कला : आवर्तनातील कोणत्याही बिंदूच्या विशिष्ट क्षणाच्या स्थितीस कला असे म्हणतात. प्रत्यावती प्रवाहाची (किंवा दाबाची) कला ही तो प्रवाह (किंवा दाब) संपूर्ण आवर्तनाच्या प्रमाणभूत स्थितीपासून किती कालकोनानंतर (कालदर्शक कोनानंतर) सुरू झाला हे दर्शविते. बहुधा प्रारंभबिंदूपासून हे अंतर मोजतात. प्रवाह हा i=Im sin θ या सूत्राने दाखविला जात असेल, तर त्याची कला शून्य अंश असते परंतु जर i=Im cos θ अशा सूत्राने प्रवाह दाखविला जात असेल, तर त्याची कला ९०° म्हणजे १/४ आवर्तनाइतकी असते. कला हा शब्द सर्वसाधारणपणे कालकोनातील अंतराच्या संदर्भात वापरला जातो. दोन प्रत्यावर्ती राशी एकाच कंप्रतेच्या असून एकमेकींशी अनुरूप असतील, तर त्या समकालिक असतात. म्हणजेच त्यांची शून्य व महत्तम मूल्ये एकाच समयी प्राप्त होतात. जर असे होत नसेल, तर त्या राशी भिन्नकालिक समजाव्यात. म्हणजेच त्यांच्यामध्ये कलांतर असते. हे कलांतर अंशामध्ये दर्शवितात.
प्रत्यावती प्रवाह उत्पन्न करणाऱ्या जनित्रात संवाहक तारांची तीन एकसारखी वेटोळी १२०° चे अंतर सोडून स्वतंत्रपणे बसविलेली असतात. त्यामुळे या वेटोळ्यांतून निर्माण होणारा विद्युत् दाब एकाच क्षणी उत्पन्न न होता प्रत्येकी १२०° च्या कलांतराने निर्माण होतो व हे कलांतर कायम राहते. अशा जनित्रास त्रिकला जनित्र म्हणतात. [⟶विद्युत् जनित्र].
प्रत्यावर्ती पद्धतीत बहुतेक एकाच संवाहकातून जाणारा विद्युत् प्रवाह व त्यावरील विद्युत् दाब विशिष्ट परिस्थितीमुळे एकमेकांशी अनुरूप नसतो. संवाहकाच्या वेटोळ्याला विद्युत् दाब लावल्यानंतर काही कालाने प्रवाह सुरू होतो. म्हणजेच प्रवाह दाबाला अनुसरतो (मागे असतो). याउलट धारित्रापासून [विद्युत् ऊर्जा साठवून ठेवणाऱ्या साधनातून ⟶विद्युत् धारित्र] जाणारा प्रवाह दाबाच्या पूर्वीच सुरू होतो. म्हणजे प्रवाह दाबास पुरोगामी (पुढे जाणारा) असतो. अशा वेळी दाब व प्रवाह यांच्या तरंगांतील आरंभाच्या बिंदूतील अंतरास कलांतर म्हणतात व ते अंशात मोजतात.
विद्युत् जनित्रामध्ये चुंबकीय क्षेत्राचा मार्ग नुसत्या हवेतून नसून त्याचा बराचसा भाग पोलादी सांगाड्यांत व खाचा पाडलेल्या पोलादी गाभ्यामध्येच असतो. त्यामुळे चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करण्यास लागणारी चुंबकीय चालक प्रेरणा व चुंबक उत्तेजक प्रवाह कमी करता येतो. अशा रचनेत स्थिर भाग व फिरता भाग यांमधील हवेच्या फटीत ‘ज्या’कार चुंबकीय क्षेत्र असले, तरी पोलादी गाभ्यातील खाचांमुळे स्रोत घनता शुद्ध ‘ज्या’ स्वरूपात राहत नाही व वि. चा. प्रेरणाही शुद्ध ‘तरंगाकार’ स्वरूपाची नसते. पोलादाच्या संपृक्ततेमुळेही (पोलादातून शक्य तेवढ्या जास्त चुंबकीय रेषा जाऊ दिल्यामुळेही) या स्वरूपात बदल होतो. तरीही प्रत्यक्ष व्यवहारात हा ‘ज्या’ तरंगाकार मानला जातो.
सध्या वापरात असलेले मोठ्यात मोठे प्रत्यावर्ती जनित्र सु. १,५०० मेगॅवॉट शक्तीचे आहे. २० हर्ट्‌झ ते २० किलोहर्ट्‌झ या कंप्रतेस श्राव्य कंप्रता व ५०० किलोहर्ट्‌झ ते १,५०० किलोहर्ट्‌झ या कंप्रतेस ‘रेडिओ कंप्रता’ म्हणतात. असा प्रत्यावर्ती प्रवाह विशिष्ट कारणांसाठीच वापरतात.
प्रत्यावर्ती प्रवाह मंडलातील घटक : एकदिश प्रवाह मंडलांचा विचार करताना फक्त विद्युत् रोधाचाच विचार करतात व जी. एस्. ओहम यांच्या नियमाप्रमाणे त्यातील प्रवाह
या सूत्राने काढता येतो. प्रत्यावर्ती प्रवाह मंडलाचा विचार करताना तीन प्रकारच्या घटकांचा विचार करावा लागतो : (१) विद्युत् रोधक, (२) प्रवर्तक व (३) धारित्र.
विद्युत् रोधक : संवहकातून जाणाऱ्या प्रवाहास रोध झाल्यामुळे संवाहक गरम होतो. ज्याप्रमाणे यंत्राच्या विविध भागांमध्ये घर्षण होऊन त्यांतील यांत्रिक ऊर्जेचे उष्णतेत रूपांतर होते, त्याचप्रमाणे संवाहकातून विद्युत् प्रवाह पाठविताना खर्च होणाऱ्या विद्युत् ऊर्जेचे उष्णतेत रूपांतर होते. हा संवाहकाचा प्राकृतिक गुणधर्म आहे. रोधक हा घटक संवाहकच असून त्याचा रोध ठराविक मूल्याचा असतो व त्याचा उपयोग प्रवाह ठराविक मर्यादेत ठेवण्यासाठी वा ठराविक दाबपात (संवाहकातून प्रवाह जात असताना होणारा दाबातील बदल) मिळविण्यासाठी करण्यात येतो. रोधकात खर्च होणारा विद्युत् दाब (VR) हा रोध (R) व प्रवाह (I) यांच्या गुणाकाराइतका असतो. म्हणजेच VR =I·R (व्होल्ट). संवाहकाचा रोध हा त्याची लांबी (I ) व संवाहकाच्या धातूचा विशिष्ट रोध (धातूच्या एकजिनसी एकक घनाच्या विरुद्ध पृष्ठांतून जाणाऱ्या प्रवाहाला होणारा रोध p) यांच्या समप्रमाणात आणि संवाहकाच्या आडव्या छेदाच्या क्षेत्रफळाच्या (A) व्यस्त प्रमाणात बदलतो.म्हणजेच
रोध ‘ओहम’ या एककामध्ये मोजतात. रोधकामध्ये दाब व प्रवाह समकालिक असतात. [⟶ विद्युत् रोधक ].
प्रवर्तक : या मंडल घटकामध्ये खर्च होणारी विद्युत् ऊर्जा चुंबकीय क्षेत्राच्या रूपात साठविली जाते. हा प्राकृतिक गुणधर्म द्रव्याच्या जडत्वासमान (स्थिर अथवा एकसमान वेग असलेली स्थिती बदलण्यास विरोध करण्याच्या गुणधर्मासमान) आहे. यामध्ये खर्च होणारा दाब हा घटकाची प्रवर्तकता (याचे स्पष्टीकरण खाली दिले आहे) व प्रवाहाचा काल सापेक्ष अवकलज [⟶ अवकलन व समाकलन] यांच्या गुणाकाराइतका असतो. या घटकातून प्रत्यावर्ती प्रवाह गेल्यामुळे बदलते चुंबकीय क्षेत्र निर्माण होऊन मूळ संलग्न चुंबकीय क्षेत्र बदलल्यामुळे विरोधी वि. चा. प्रे. निर्माण होते. अशा प्रकारे विद्युत् दाब निर्माण करण्याच्या गुणधर्मास स्वप्रवर्तन किंवा प्रवर्तन म्हणतात. प्रवर्तनाच्या मूल्याला प्रवर्तकता म्हणतात व ते ‘हेन्री’ या एककात दाखवितात. प्रवर्तनामुळे निर्माण होणाऱ्या रोधास प्रवर्तनी अवरोध म्हणतात.
प्रवर्तक हा तारेच्या अनेक वेढ्यांनी बनलेल्या वेटोळ्याच्या स्वरूपात असतो. या वेटोळ्याचा गाभा त्याच्या उपयोगानुसार चुंबकीय द्रव्याचा (उदा., सिलिकॉन पोलादाच्या पट्ट्यांचा) अथवा अचुंबकीय द्रव्याचा (उदा., सेरॅमिक, प्लॅस्टिक इ.) असतो. प्रवर्तकाची प्रवर्तकता (L) पुढील सूत्राने मिळते.
वेटोळ्यातील वेढ्यांची संख्या Xचुंबकीय क्षेत्र
प्रवर्तनी अवरोधाचे (XL) सूत्र खालीलप्रमाणे आहे.
येथे f ही प्रवाहाची कंप्रता व L ही प्रवर्तकाची प्रवर्तकता आहे. प्रवर्तनी अवरोधात खर्च होणाऱ्या दाबाचे (E) सूत्र खालीलप्रमाणे आहे.
लेंट्स नियम : एखाद्या वेटोळ्यामधून वाहणाऱ्या बदलत्या विद्युत् प्रवाहामुळे संलग्न स्रोत बदलत असेल, तर मायकेल फॅराडे यांच्या नियमानुसार त्यात वि. चा. प्रे. निर्माण होते. ही वि. चा. प्रे. मूळ प्रवाहाच्या बदलास विरोध करणारी असते. म्हणजेच मूळ दाबाच्या विरुद्ध असते, असे एच्. एफ्. ई. लेंट्स यांनी १८३३ मध्ये सूत्ररूपाने खालीलप्रमाणे मांडले.
वेटोळ्यातील स्वपवर्तनी विद्युत् दाब eL = – L di/dt.
येथे L प्रवर्तकता व di/dt प्रवाहाचा काल सापेक्ष अवकलज आहे. ऋण चिन्हाने स्वप्रवर्तनी वि. चा. प्रे. मूळ दाबाच्या विरुद्ध दिशेस असल्याचे दाखविले जाते.
आ. ३ मध्ये दाखविल्याप्रमाणे स्वप्रवर्तनी विद्युत् दाब हा त्याला निर्माण करणाऱ्या प्रवाहास π / 2 अरीयमानाने किंवा ९०° ने अनुसरतो. म्हणजेच फक्त प्रवर्तकाचा समावेश असलेल्या मंडलातील विद्युत् दाब व प्रवाह यांच्यामध्ये ९०° चे कलांतर असते. खर्च होणारा विद्युत् दाब स्वप्रवर्तनी दाबाच्या १८०° विरुद्ध असतो. त्यामुळे शुद्ध प्रवर्तनी मंडलातून वाहणारा प्रवाह त्याला लावलेल्या दाबाला ९०° नी अनुसरतो.
धारित्र : या घटकामध्ये खर्च होणारी विद्युत् ऊर्जा विद्युत् क्षेत्ररूपाने साठवली जाते. ⇨ विद्युत् अपारक पदार्थाने निरोधित केलेल्या धातूच्या दोन समांतर पट्ट्या अशी याची सर्वसाधारणपणे रचना असते. विद्युत् संवाहक पट्ट्यावरील विद्युत् भार व विद्युत् दाब यांच्या गुणोत्तरास ‘धारकता’ म्हणतात. ही मोजण्याचे एकक ‘फॅराड’ हे आहे. हे एकक फारचमोठे असल्याने व्यवहारात मायक्रोफॅराड (१०-६ फॅराड) किंवा याहून लहान धारकता मोजण्यासाठी पिकोफॅराड (१०-१२ फॅराड) हे एककही वापरतात. या घटकात खर्च होणारा (तात्कालिक) विद्युत् दाब (eC) खालील सूत्राने मिळतो.
धारित्रामुळे मंडलात निर्माण होणाऱ्या रोधास धारक अवरोध (XC) म्हणतात व तो खालील सूत्राने मिळतो.
येथे f प्रवाहाची कंप्रता व C ही धारित्राची धारकता आहे. धारित्रात खर्च होणारा परिणामी विद्युत् दाब (E) खालील सूत्राने मिळतो.
= I· XC (व्होल्ट)
येथे I हे प्रवाहाचे परिणामी मूल्य आहे.
फक्त धारित्राचा समावेश असलेल्या मंडलातील विद्युत् प्रवाह विद्युत् दाबाच्या ९०° नी पुरोगामी असतो. (आ. ४).
याप्रकारे मंडलातील वरील तिन्ही प्रकारच्या घटकांमुळे प्रवाहाला होणारा एकत्रित रोध हा रोध आणि परिणामी अवरोध यांचा संयुक्त परिणाम असतो. प्रत्यावर्ती प्रवाह मंडलात त्याला संरोध असे म्हणतात. त्याचे एकक ओहम आहे. संरोधाचे सूत्र खालीलप्रमाणे आहे.
येथे Z -संरोध, R -रोध, XL प्रवर्तनी अवरोध, XC -धारक अवरोध व XL– XC हा परिणामी अवरोध आहेत. मंडलातील प्रवाह (I) खालील सूत्राने मिळतो.
यात E दाब असून Z संरोध आहे.
आ. ५ (अ) मध्ये एकसरीत जोडलेले रोधक, प्रवर्तक व धारित्र यांचे मंडल दाखविले आहे. अशा मंडलात प्रवर्तनी अवरोध व धारक अवरोध यांचे घटक १८०° च्या कलांतरात असतात. त्यांची बैजिक बेरीज म्हणजे परिणामी अवरोध हा रोधाशी ९०°च्या कलांतरात असतो. म्हणजेच रोध व परिणामी अवरोध या काटकोन त्रिकोणाच्या दोन बाजूंनी दाखविल्यास संरोधहा कर्णाबरोबर असतो. आ. ५ (आ) मध्ये असा संरोध त्रिकोण दाखविला आहे.
अवरोध : प्रत्यावर्ती प्रवाह मंडलातील प्रवर्तकता (चुंबकीय क्षेत्रात ऊर्जा साठवण्याची क्षमता) व धारकता (विद्युत् भार साठवून ठेवण्याची क्षमता) यांच्या रोधक परिणामास अवरोध म्हणतात. प्रवर्तनी अवरोध व धारक अवरोध यांच्या कलांमध्ये १८०° चा फरक असल्याने सदिश आरेखात [महत्ता व दिशा निर्देशक रेषांनी विविध राशी दर्शविणाऱ्या आकृतीत ⟶ सदिश], ते एकमेकांविरुद्ध दर्शवितात. त्यामुळे त्यांचे परिणामी मूल्य त्यांच्या बैजिक बेरजेबरोबरच असते. हे अवरोध ओहम या एककात मोजतात.
 प्रवर्तनी अवरोध (XL) – धारक अवरोध (XC)  जर XL &gt XC, तर संरोध त्रिकोणातील Φ कोन धन असतो आणि जर XL &lt XC, तर Φ कोन ऋण असतो. Φ कोन धन असेल, तर प्रवाह दाबास अनुसरतो व Φ कोन ऋण असेल, तर प्रवाह दाबास पुरोगामी असतो.
मंडल गणन : एकदिश विद्युत् मंडले रोधकांच्या एकसरी अथवा अनेकसरी जोडणीने बनलेली असतात [⟶ एकदिश विद्युत् प्रवाह]. प्रत्यावर्ती प्रवाह मंडलांची रचनाही याच प्रकारे असते परंतु त्यामध्ये फक्त रोधकांचा विचार न करता त्याचबरोब प्रवर्तक व धारित्र यांच्या प्रवर्तनी व धारक अवरोधांचा एकत्र म्हणजे संरोधाचा विचार व्हावा लागतो.
आ.६ (अ) मध्ये विद्युत् रोधक, प्रवर्तक व धारित्र हे एकसरी पद्धतीने जोडलेले असून अशा मंडलाचा संरोध खालील सूत्राने काढता येतो.
मंडलात अनेक रोधक, प्रवर्तक व धारित्रे असल्यास संरोध खालील सूत्राने मिळतो.
यात R1, R2, R3, … हे मंडलातील रोधकांचे रोध आणि X1, X2, X3,… हे मंडलातील परिणामी अवरोध आहेत.
याप्रमाणे मंडलाचा संरोध काढल्यावर व विद्युत् दाब (E) माहीत असल्यास मंडलातून वाहणारा प्रवाह (I) पुढील सूत्राने काढता येतो.
दाब व प्रवाह यांमधील कलाकोनΦ खालीलप्रमाणे काढतात.
मंडलातील एकूण संरोध हा एकूण रोध व परिणामी अवरोध यांच्या सदिशांच्या बेरजेबरोबर असतो.
प्रत्यावर्ती प्रवाह व दाब कालानुरूप बदलत असल्याने व मंडल गणनामध्ये निरनिराळे प्रश्न सोडविताना कलांतरांचाही विचार करावा लागत असल्याने उदाहरणे सोडविताना सदिश आरेखन पद्धती वापरल्यास सोयीचे जाते.
सदिश आरेखन पद्धती : कालानुरूप बदलणारी मूल्ये (परिणाम) व दिशा असणारी कोणतीही राशी बाणांकित प्रमाणबद्ध लांबीच्या रेषेने दाखविता येते. अशा रेषेस ⇨ सदिश म्हणतात. एकाच कोनीय वेगाने फिरणाऱ्या सदिशास कालसदिश म्हणतात. (प्रस्तुत नोंदीत ‘सदिश’ हा शब्द यापुढे ‘कालसदिश’ या अर्थाने वापरला आहे).
सदिशाची लांबी त्याच्या मूल्याच्या प्रमाणात असते आणि त्याची बाणाची दिशा त्या राशीची दिशा दर्शविते. आंतरराष्ट्रीय संकेतानुसार फिरण्याची दिशा अपसव्य(घड्याळाच्या काट्यांच्या गतीच्या विरुद्ध दिशेने) असल्यास धन व सव्य असल्यास ऋण समजतात.
एकाच कंप्रतेने बदलणाऱ्या प्रत्यावर्ती राशी साध्या (आयतनी) किंवा ध्रुवीय (कोनीय) पद्धतीने दर्शविता येतात.
प्रत्यावर्ती प्रवाह विद्युत् मंडलामध्ये एकाच वेळी अनेक विद्युत् प्रवाह व वि. चा. प्रेरणा कार्यरत असू शकतात आणि त्या सर्वांचे कलाकोन निरनिराळे असू शकतात. अशा सर्व प्रवाहांचा वि. चा. प्रेरणांचा एकत्र परिणाम अभ्यासण्यासाठी त्यांची सदिश पद्धतीने बेरीज किंवा वजाबाकी करणे सोपे जाते. सदिश पद्धती मांडलेल्या कोणत्याही राशीचे तात्कालिक मूल्य हे त्या सदिशाच्या उभ्या (य) अक्षावरील प्रक्षेपाइतके असते (या ठिकाणी सदिशाचे मूल्य महत्तम मूल्याच्या प्रमाणात असते). दोन सदिशांमधील कोनास कलाकोन म्हणतात. आरेखातील सदिशांच्या बाबतीत पुढील दोन गोष्टी आवश्यक आहेत :
(१ (१) सदिश आरेखातील प्रत्येक सदिशाचा कोनीय वेग समान असला पाहिजे. (२) आरेखातील सदिशाची लांबी त्या राशीच्या महत्तम किंवा परिणामी मूल्याच्या प्रमाणात असली पाहिजे.
ज्या वेळी सदिश संरोधांचे गुणाकार वा भागाकार करावयाचे असतील त्या वेळी ध्रुवीय पद्धती वापरणे सोयीचे असते. उदा., समजा व हे कोणतेही दोन सदिश असून ते प्रमाणभूत अक्षाशी अनुक्रमे Φ1 व Φ2 कलाकोन करीत असतील, तर त्यांचा गुणाकार व भागाकार खालीलप्रमाणे करता येतो.
कोणत्याही विद्युत् उपकरणाच्या कार्याचा अभ्यास त्याच्या मंडलाच्या सदिश आलेखावरून सुलभतेने करता येतो व त्यामुळे त्याच्या अभिकल्पनात सदिश आरेख फार उपयुक्त ठरतात.
एकसरी व अनेकसरी मंडले : एकसरी मंडलामध्ये मंडलातील घटक क्रमाने एकापुढे एक असे जोडलेले असतात. त्यांमधून जाणारा प्रवाह समान असतो परंतु प्रत्येक घटकात खर्च होणारा दाब निरनिराळा असतो. या निरनिराळ्या दाबांची सदिश बेरीत एकूण विद्युत् दाबाइतकी असते. अशा प्रकारचे साधे एकसरी मंडल आ. ६ (अ) मध्ये दाखविले आहे (आ), (इ) व (ई) यांमध्ये अनुक्रमे रोधक, प्रवर्तक व धारित्र भागांतील विद्युत् दाब व प्रवाह यांतील संबंधदर्शविले असून (उ) मध्ये विविध घटकांतील विद्युत् दाबांची सदिश बेरीज करण्याची पद्धत दाखविली आहे. वरील मंडलात बाहेरून लावलेला विद्युत् दाब E व्होल्ट असेल, तर ओहम यांच्या नियमानुसार मंडलातून वाहणारा विद्युत् प्रवाह (I) खालील सूत्राने मिळतो.
येथे Z हा संरोध असून तो पुढील सूत्राने काढतात.
यात R रोधकाचा रोध (ओहममध्ये) असून XL व XC अनुक्रमे प्रवर्तनी अवरोध व धारक अवरोध आहेत.
विद्युत् दाब व प्रवाह यांमधील कलाकोनाचे (Φ) मूल्य काढण्यासाठी खालील सूत्र वापरतात.
ज्या ठिकाणी XL &gt XC असेल तेथे tan Φ आणि Φf धन असतात. या वेळी विद्युत् प्रवाह दाबाला अनुसरतो. याउलट जर XL &lt XC तेथे tan Φ आणि Φ ऋण असतात. या वेळी विद्युत् प्रवाह दाबाला पुरोगामी असतो. प्रत्यावर्ती प्रवाहाच्या मंडलातील अवरोध (प्रवर्तनी व धारक भागातील रोध) प्रवाहाच्या कंप्रतेवर अवलंबून असतो. XL व XC यांचा परिणामी अवरोध हा त्यांच्या फरकाबरोबर असतो.परिणामी अवरोधाचे गुणधर्म XL किंवा XC यांपैकी जो जास्त असेल त्याप्रमाणे असतात. XL व XC यांमधील फरकाच्या धन वा ऋण मूल्यावरून विद्युत् प्रवाह आणि दाब यांतील कलाकोन ठरवितात.
एका अनेकसरी मंडलाची रचना आ. ७ मध्ये दाखविली आहे. आ. ७ (अ) मध्ये संयुक्त जातीचे अनेकसरी मंडल दाखविले आहे आणि (आ) मध्ये एकूण प्रवाह काढण्याची सदिश पद्धत दाखविली आहे. अशा मंडलांसाठी प्रवाहांचे काढलेले सदिश आलेख हे वेगवेगळ्या शाखांतील प्रवाहांची प्रमाणबद्ध बहुभुजाकृती असते. अनेकसरी मंडलामध्ये प्रत्येक शाखामंडलाचे एक टोक विद्युत् पुरवठ्याच्या एका तारेस व दुसरे दुसऱ्या तारेस जोडलेले असते. प्रत्येक शाखामंडलाचा दाब पुरवठ्याच्या विद्युत् दाबाइतकाच असतो. मंडलातील एकूण प्रवाहाचे, दाबाशी समकला असणारा व लंब असणारा अशा दोन घटकांमध्ये विभेदन करता येते. अनेक शाखा मंडले अनेकसरीत जोडलेली असतील, तर सर्व लंब घटकांची बेरीज व सर्व समकला घटकांची बेरीज यांचे गुणोत्तर जंद tan Φ बरोबर असते.
लंब घटक प्रवाहांची बेरीज
या सूत्रावरून कलाकोन Φ काढता येतो.
अनेकसरी मंडलांचे गणित करताना संरोधाच्या व्यस्तांकाचा म्हणजे प्रवेशिता या राशीचा उपयोग केल्यास गणन सोपे होते.
प्रवेशिता Y = 1 / Z
याशिवाय संवाहिता व अनुकार्यता या दोन राशींचाही उपयोग अनेकसरी मंडलांच्या गणनात करतात. या राशींच्या व्याख्या खालील सूत्रांनी मिळतात.
येथे R हा रोध व Z संरोध आहेत.
येथे X हा अवरोध व Z संरोध आहेत.
प्रवेशिता, संवाहिता व अनुकार्यता या काटकोन त्रिकोणाच्या अनुक्रमे कर्ण, क्षैतिज भुजा व उभी भुजा या क्रमाने दाखविता येतात आणि त्यावरून खालील सूत्र मिळते.
आ. ७ मध्ये दाखविल्याप्रमाणे रोधक व प्रवर्तक एका शाखेत (एकसरीत) आणि रोधक व धारित्र दुसऱ्या शाखेत (एकसरीत) जोडून या शाखा अनेकसरी पद्धतीने जोडलेल्या असतील, तस मंडलात वाहणारा एकूण प्रवाह खालील पद्धतीने काढतात.
पहिल्या शाखेकरिता G1 =
दुसऱ्या शाखेकरिता G2 =
यावरून परिणामी प्रवेशिता Y = √ ( G1 +G2)2 + (B1 + B2)2
एकूण प्रवाह = विद्युत् दाब X प्रवेशिता = E·Y
खाली दिलेल्या j (= √-1) या कारकाचा उपयोग केल्यास हे गणन विशेष सुलभ पद्धतीने करता येते.
j पद्धती व परिमेयकरण :j पद्धती ही सदिश राशी मांडण्याची बीजगणितातील एक विशेष पद्धत आहे. यामुळे सदिश राशींची गणितकृत्ये (बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार) आलेखाच्या मदतीशिवाय गणिती पद्धतीने करता येतात. ही गणन पद्धती सोपी व अचूक असते. नेहमीच्या आलेख पद्धतीतील क्षैतिज अक्षास ‘सत् अक्ष’ किंवा कालदर्शक अक्ष अगर संदर्भ अक्ष म्हणतात आणि आदिबिंदूच्या (आरंभ बिंदूच्या) उजवीकडील अंगास धन चिन्ह व डावीकडील अंगास ऋण चिन्ह लावतात. क्षैतिज अक्षास लंब असणाऱ्या व आदिबिंदूतून जाणाऱ्या अक्षास असत् अगर लंब अक्ष म्हणतात. या अक्षावर क्षैतिज अक्षाच्या वरील भागास धन चिन्ह व खालील भागास ऋण चिन्ह लावतात. काल व लंब अक्षांवरील मूल्य ओळखण्यासाठी लंब अक्षावरील मूल्यास j हे अक्षर आरंभी जोडतात. जसे एखादा बिंदू (४, ५) या मूल्याने दाखविला जात असेल, तर j पद्धतीत तो ४ + j ५ असा मांडतात (क्षैतिज अक्षापासून उजवीकडे ४ एकक व लंब अक्षापासून वर ५ एकक). j हा सहगुणक ‘कारक’ म्हणूनही वापरला जातो. याचा अर्थ असा की, सत् अक्षावरील एका सदिशास j ने गुणले, तर ती राशी ९०° तून अपसव्य दिशेने फिरते. पुन्हा j ने गुणले, तर ती राशी ९०° तून आणखी फिरेल म्हणजेच एकूण १८०° तून फिरेल आणि तिचे मूल्य तेवढेच परंतु ऋण होईल. म्हणजेच j2= -1 आणि j = √-1 म्हणून j ही एक असत् संख्या आहे. [गणितात jऐवजी i हे अक्षर वापरतात ⟶संख्या]. कोणतीही सदिश राशी दोन अक्षांवरील सहनिर्देशकांत व्यक्त करता येत असल्याने j पद्धत बहुतेक सर्व ठिकाणी वापरता येते. अशा राशीस मिश्र राशी किंवा सदसत् राशी म्हणतात.
समजा X= A+jB ही मिश्र राशी आहे, तर तिचे मूल्य (महत्ता) X= √ A2+B2 इतके असते व तिचा
कलाकोन θ, tan θ= B/A यावरून काढतात. मिश्र राशींची बेरीज व वजाबाकी खालीप्रमाणे करतात.
मिश्र राशी एखाद्या गुणोत्तराच्या स्वरूपात असेल, तर ती A+jB अशा स्वरूपात मांडावी लागते.
ही मिश्र राशीआहे. तिच्या अंश व छेदास A-jB या राशीने गुणल्यास
या क्रियेस परिमेयकरण म्हणतात. यावरून X चे निव्वळ मूल्य
अशा प्रकारे j पद्धतीचा उपयोग करता येतो.
अनुस्पंदन : व्यवहारात स्थिर रोध व बदलता संरोध असलेली एकसरी मंडले जास्त प्रमाणात वापरली जातात. त्यातही विशेषेकरून प्रवर्तक किंवा धारित्र यांचा समावेश असलेली मंडले एखाद्या विशिष्ट कंप्रतेशी अनुस्पंदित करता येतात. यालाच मेलन करणे असे म्हणतात. संदेशवहन अभियांत्रिकीस विद्युत् मंडलांतील अनुस्पंदनाला अतिशय महत्त्व आहे. [⟶ अनुस्पंदन].
वास्तव व आभासी विद्युत् शक्ती आणि शक्तिगुणक : विद्युत् शक्तीच्या एका आवर्तनातील तात्कालिक बैजिक माध्य मूल्यास वास्तव, माध्य किंवा खरी (क्रियाशील) विद्युत् शक्ती म्हणतात.
प्रत्यावर्ती मंडलातील वास्तव शक्ती ही लावलेला विद्युत् दाब व दाबाशी समकलेत असलेला विद्युत् प्रवाहाचा घटक यांच्या गुणाकाराइतकी असते. ही शक्ती EI cos Φ या सूत्राने मिळते व ती विद्युत् शक्तिमापकाने [⟶ विद्युत् राशिमापक उपकरणे] मोजतात. प्रत्यावर्ती प्रवाहाच्या एककाला मंडलात खर्च होणारी विद्युत् शक्ती मोजण्यासाठी शक्तीमापकाची करण्यात येणारी जोडणी आ. ८ मध्ये दाखविली आहे. यामध्ये १ हे प्रवाह वाहून नेणारे वेटोळे आहे व ते ५ या भाराला एकसरीत जोडले आहे. २ हे दाब वेटोळे असून ते भाराला अनेकसरीत जोडले आहे. प्रत्यावर्ती प्रवाह मंडलात दाब X प्रवाह (E X I) या राशीस आभासी शक्ती म्हणतात.
निर्धारित मूल्य : प्रत्यावर्ती प्रवाहावर चालणाऱ्या यंत्रांचे आणि साधनांचे निर्धारण म्हणजे विशिष्ट परिस्थितीत कार्य करण्याची क्षमता दर्शविणारी मर्यादा ही त्यांमध्ये निर्माण होणाऱ्या तापमानाच्या वाढीशी निगडित असते. तापमान हे वाहणाऱ्या प्रवाहाच्या वर्गाशी संबंधितअसल्यामुळे यंत्राच्या अगर साधनाच्या वास्तव शक्तीपेक्षा प्रवाहक्षमतेवर ते अवलंबून असते व त्यामुळे शक्तिगुणकावर अवलंबून नसते. म्हणून ‘निर्धारित मूल्य’ हे आभासी शक्तीच्या स्वरूपात देतात.
निर्धारित मूल्य = दाब X प्रवाह (व्होल्ट-अँपिअर) किंवा
उदा., २० अँपिअर प्रवाह घेणारे व २०० व्होल्ट दाबावर चालणारे साधन ०·८शक्तिगुणकावर
२० X ०·८ X २००
शक्ती देईल आणि १ शक्तिगुणकावर
२०० X १ X २०
= ४ किलोवॉट शक्ती देईल.
परंतु या दोन्ही बाबतींत प्रवाह २० अँपिअर असल्याने तापमान वाढ समानच राहील. म्हणून
= ४ किलोव्होल्ट-अँपिअर असे येईल.
शक्तिगुणक : वास्तव शक्ती व आभासी शक्ती यांच्या गुणोत्तरास शक्तिगुणक म्हणतात. आभासी शक्तीला शक्तिगुणकाने गुणले, तर वास्वव शक्ती मिळते.’ज्या’ तरंग विद्युत् प्रवाह पद्धतीत शक्तिगुणकाचे मूल्य हे विद्युत् दाब व विद्युत् प्रवाह यांच्यामधील कलाकोनाच्या कोज्या (cosine) इतके असते. केवळ रोधक असलेल्या मंडलात विद्युत् दाब व प्रवाह यांमधील कलाकोन शून्य असतो म्हणून अशा मंडलात शक्तिगुणक एक असतो. केवळ प्रवर्तक वेटोळे किंवा धारित्र असलेल्या मंडलांत विद्युत् दाब व प्रवाह यांतील कलाकोन ९०° असतो म्हणून अशा मंडलांतील शक्तिगुणक शून्य असतो व अशा मंडलात खर्च होणारी शक्तीही शून्य असते. [⟶ शक्तिगुणक].
बहुकला प्रत्यावर्ती प्रवाह पद्धती : प्रत्यावर्ती विद्युत् जनित्रात [⟶ विद्युत् जनित्र] एकसारख्या परंतु अनेक स्वतंत्र ⇨ गुंडाळ्या विशिष्ट कोनीय अंतराने बसविल्यास प्रत्येक गुंडाळीत निर्माण होणारी वि. चा. प्रे. जरी सारख्या मूल्याची असली, तरी ती समकालिक नसते. अशा गुंडाळ्यांपासून स्वतंत्रपणे मिळणाऱ्या विद्युत् पुरवठा पद्धतीस बहुकला प्रत्यावर्ती प्रवाह पद्धती म्हणतात. अशा बहुकला पद्धतीत n स्वतंत्र गुंडाळ्या म्हणजेच n कला असल्या, तर तितक्याच निरनिराळ्या वि. चा. प्रे. निर्माण होतात. यांतील अनुक्रमाने येणाऱ्या कोणत्याही दोन वि. चा. प्रे. मधील कलांतर २π /n अरीयमाने किंवा ३६०/n अंश असते.
बहुकला पद्धतीचे पुढील फायदे आहेत : (१) तेवढ्याच प्रदान शक्तीसाठी बहुकला जनित्र हे एककला जनित्रापेक्षा लहान व कमी किंमतीचे असते. (२) बहुकला प्रवाहामुळे स्थिर वेटोळ्यामधून प्रत्यावर्ती प्रवाह वापरून परिभ्रमी चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करता येते. याचा उपयोग प्रवर्तनी प्रत्यावर्ती चलित्रात करतात. [⟶ विद्युत् चलित्र]. (३) बहुकल शक्तिप्रेषण पद्धतीत तेवढीच कार्यशक्ती नेण्यासाठी संवाहकाचे आकारमान व एकूण वजन कमी करता येते. (४) या पद्धतीत चलित्रापासून मिळणारे घूर्णी परिबल (भ्रमणगतीस कारणीभूत होणारी प्रेरणा) स्पंदरूपी नसून एकविध असते. (५) बहुकला प्रवर्तनी प्रत्यावर्ती चलित्राची कार्यक्षमता एककला चलित्रापेक्षा जास्त असते.
या फायद्यांमुळे हल्ली व्यवहारात वापरण्यात येणाऱ्या प्रत्यावर्ती प्रवाहाचे ९०% पेक्षा अधिक वितरण व उपयोजन हे त्रिकलाप्रत्यावर्ती प्रवाहाच्या स्वरूपातच करण्यात येते. मोठ्या आकारमानाच्या जनित्रमध्ये तीन स्वंतत्र गुंडाळ्या १२०° च्या अंतराने बसवून त्यापासून त्रिकला प्रत्यावर्ती दाब निर्माण करतात. अशा जनित्राला त्रिकला जनित्र म्हणतात. द्विकला पद्धती फारशी प्रचारात नाही. तीनपेक्षा अधिक कला वापरण्याच्या पद्धती खर्चिक असल्याने त्रिकला पद्धतच जास्त करून वापरली जाते. अशा जनित्रात असलेल्या तीन गुंडाळ्यांमध्ये निर्माण होणारी वि. चा. प्रे. प्रत्येकी ३६०/३ = १२०° ने कलांतरित असते. म्हणजेच वि. चा. प्रे. १, वि. चा. प्रे. २ व वि. चा. प्रे. ३ यांमध्ये अनुक्रमे १२०° चा फरक असतो.
त्रिकला पद्धतीत गुंडाळ्यांच्या परस्परांतील जोडणीवरून तसेच भारांच्या जोडणीवरून (१) तारका पद्धत व (२) डेल्टा-जाल पद्धत असे दोन प्रकार पडतात. [अशाच जोडणी पद्धती भारांच्या बाबतीत एकदिश विद्युत् प्रवाह मंडलांतही वापरण्यात येतात ⟶ एकदिश विद्युत् प्रवाह].
तारका पद्धत : आ. ९ (अ) मध्ये दर्शविल्याप्रमाणे या पद्धतीत प्रत्येक गुंडाळीची आरंभीची अगर अखेरची टोके एकत्र जोडून इतर तीन टोकांतून दाब पुरविला जातो. या पद्धतीत पुरवठ्याच्या दोन बाहेरील तारांत मिळणारा विद्युत् दाब हा प्रत्येक गुंडाळीतील दाबाच्या √३ पट असतो. प्रत्येक गुंडाळीतील व तारेतील विद्युत् प्रवाह मात्र समान असतो.
डेल्टा-जाल पद्धत : आ. ९ (आ) मध्ये दाखविल्याप्रमाणे यामध्ये तिन्ही गुंडाळ्यांची अखेरची टोके पुढील गुंडाळीच्या आरंभाच्या टोकास जोडलेली असतात. यांतील कोणत्याही दोन तारांतील विद्युत् दाब गुंडाळीतील विद्युत् दाबाइतकाच असून प्रत्येक तारेतील प्रवाह मात्र गुंडाळीतील प्रवाहाच्या √३ पट असतो.
विद्युत् पुरवठ्यासाठी किंवा वितरणाकरिता तारका पद्धत वापरतात. यामुळे गुंडाळ्यांत निर्माण करावा लागणारा दाब प्रत्यक्ष दाबाच्या (दोन तारांतील) १/√३ इतकाच असतो व विद्युत् निरोधक वेष्टनावरील खर्च कमी होतो. वितरणासाठी कला तार व तटस्थ तार (तारका जोडबिंदूपासून काढलेली तार) यांमधील दाब २३० व्होल्ट मिळतो. तसेच जास्त दाबाच्या शक्तीसाठी कोणत्याही दोन कला तारांत ४०० व्होल्ट दाब मिळू शकतो. [आ. ११ (अ) पहा]. अशा पुरवठा पद्धतीत ‘त्रिकला चार तारा’ पद्धत म्हणतात. ‘त्रिकला तीन तारा’ पद्धतीत कोणत्याही दोन तारांत मिळणारा दाब पुरवठ्याच्या दाबाइतकाच असतो.
चलित्रसाठी डेल्टा-जाल जोडणी वापरतात. यामध्ये तारेतून घेतला जाणारा प्रवाह जास्त असला, तरी प्रत्यक्ष गुंडाळीतून जाणारा प्रवाह १/√३ पट इतकाच असतो आणि त्यामुळे संवाहकावरील खर्च खूपच कमी होतो.
तारका पद्धतीने जोडलेल्या संरोधकाचे सममूल्य डेल्टा-जाल पद्धतीप्रमाणे व डेल्टा-जाल पद्धतीप्रमाणे जोडलेल्या संरोधकांचे सममूल्य तारका पद्धतीप्रमाणे रूपांतरित करता येते. आ. ९ (अ) मधील क, ख, क या संरोधकांची तारका जोडणी केलेली असून आ. ९ (आ) मध्ये त, थ, द या संरोधकांची डेल्टा-जाल जोडणी केलेली आहे. तारका पद्धतीचे सममूल्य डेल्टा-जाल पद्धतीत रूपांतर करण्यासाठी खालीलप्रमाणे संरोधकांची मूल्ये काढता येतात.
क ख + ख ग + ग क
क ख + ख ग + ग क
क ख + ख ग + ग क
(आ) डेल्टा-जाल पद्धतीने सममूल्य तारका पद्धतीत रूपांतर करावयाचे असल्यास
आ. १० मध्ये तारका व डेल्टा-जाल या पद्धतींची एकत्र जोडणी दाखविली आहे. तारका व डेल्टा-जाल पद्धतींमध्ये २३० व्होल्टचे दिवे लावण्याची जोडणी आ. ११ मध्ये दाखविली आहे.
बहुकला पद्धतीतील शक्तिमापन : त्रिकला तीन तारांच्या पद्धतीत वापरली जाणारी शक्ती खालील दोन सूत्रांनी काढता येते.
(१) शक्ती = ३ X कलेचा (गुंडाळीतील) दाब X कलेचा प्रवाह X शक्तिगुणक.
(२) शक्ती = √ ३ X तारांतील दाब X तारेतील प्रवाह X शक्तिगुणक.
विद्युत् शक्ती वॉट किंवा किलोवॉट ( = १००० वॉट) या एककामध्ये मोजतात. अशा शक्तीचे मोजमाप करण्यासाठी दोन शक्तिमापक वापरावे लागतात. त्यांची जोडणी आ. १२मध्ये दाखविलीआहे. शक्तिमापकातील प्रवाह वेटोळे अनुक्रमे संवाहक तारा १ व ३ यांच्या एकसरीत जोडले असून दाब वेटोळे अनुक्रमे १ व २ आणि ३ व २ या संवाहक तारांमध्ये जोडलेले असते. आकृतीमधील दोन्ही शक्तिमापकांनी दाखविलेल्यादर्शनी मूल्यांची बैजिक बेरीज म्हणजेच मंडलात वापरली जाणारी विद्युत् शक्ती होय. भार जरी असंतुलित असला (म्हणजे तिन्ही संवाहक तारांतून समान वाटला गेलेला नसला), तरीही या पद्धतीने तीन संवाहक तारांच्या बहुकला प्रत्यावर्ती पद्धतीत खर्च होणारी शक्ती मोजता येते.
मंडल गणन पद्धतीची उदाहरणे :एकसरी जोडणी : आ. १३ (३) मध्ये दाखविलेल्या मंडलातून वाहणारा प्रवाह, तसेच शक्तिगुणक व मंडलात खर्च होणारी शक्ती या राशी खालीलप्रमाणे काढता येतात.
रोधकीय रोध R = ५० ओहम, प्रवर्तनी अवरोध XL = २π·f·L = २ X ३·१४ X ५० X ०·२५४ = ८० ओहम
२ x ३·१४ x ५० x १५·९
परिणामी अवरोध = X =  XL – XC = २००–८० = १२० ओहम (धारक)
संरोध Z = √ R2 + X2 = √ ५०२ + १२०२ = १३० ओहम
मंडलात खर्च होणारी शक्ती = I2R किंवा V·I·cos Φ
= २६0 x २ x ०·३८४६ = २००वॉट
रोधकात खर्च होणारा दाब VR = I·R = २ x ५० = १०० व्होल्ट
प्रवर्तकात खर्च होणारा दाब VL = I·XL = २ x ८० = १६० व्होल्ट
धारित्रात खर्च होणारा दाब VC = I· XC = २ x २०० = ४०० व्होल्ट
(आ) अनेकसरी जोडणी : आ. १३ (आ) मध्ये दर्शविलेल्या मंडलातून वाहणाऱ्या प्रवाहाचे मूल्य खालीलप्रमाणे काढता येईल.पहिल्या उपमंडलात व दुसऱ्या उपमंडलात अनुक्रमे
एकूण संवाहिता =G = G1 + G2 = ०·१२ + ०·०८ = ०·२० म्हो
एकूण अनुकार्यता =B = B1 + B2 = ०·१६ + ०·०६ = ०·२२ म्हो
प्रवेशिता =Y = √ G2 + B2 = √०·२०२ + ०·२२२
= √ ०·८८४ = ०·२९५ म्हो
एकूण प्रवाह = I = V·Y = १०० x ०·२९५ = २९·५ अँपि.
पहा : एकदिश विद्युत् प्रवाह रोहित्र विद्युत् चलित्र विद्युत् जनित्र शक्तिप्रेषण, विद्युत्.
लिमये, ग. ह. टेंबे, वि. शं.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (147)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2159)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (713)
इंग्रजी भा. सा. (216)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (48)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (567)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (46)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (35)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (110)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद


HomeZP BhartiJalgaon ZP Bharti | जळगाव जिल्हा परिषदेत शिक्षण सेवक पदांच्या 116 जागांची भरती
Jalgaon ZP Bharti | जळगाव जिल्हा परिषदेत शिक्षण सेवक पदांच्या 116 जागांची भरती
विभागाचे नाव - जळगाव जिल्हा परिषद
पदाचे नाव - शिक्षण सेवक
जाहिरात क्रमांक - 02/2020
एकूण जागा - 116
नोकरीचे ठिकाण - जळगाव
अर्ज करण्याची पद्धती - ऑफलाईन
अर्ज करण्याचा पत्ता - मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद, जळगाव
पदाचे नाव - शिक्षण सेवक
एकूण जागा - 116
➢ 12 वी उत्तीर्ण
➢ D.ed / D. T.ed / D.L.ed व शिक्षक पात्रता परीक्षा [TET] उत्तीर्ण
➢ शिक्षक अभियोग्यता परीक्षा उत्तीर्ण
➢ संगणक अर्हतेचे प्रमाणपत्र
उमेदवार हा अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असावा.
ऑफलाईन पद्धतीने अर्ज सुरु होण्याचा दिनांक
ऑफलाईन पद्धतीने अर्ज करण्याचा शेवटचा दिनांक
परीक्षा शुल्क सादर करण्याचा शेवटचा दिनांक
शासकीय नोकरीच्या जलद अपडेट्ससाठी वेळोवेळी www.FreeNMK.com या वेबसाईटला भेट द्या किंवा Google वर नेहमी freenmk असे टाईप करून सर्च करा.
आपली प्रतिक्रिया येथे नोंदवा...


भारतीय राष्ट्र्वादापुढील आव्हाने – SUK eStore

महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नागरिक : एक अभ्यास ₹110.00
जैनविद्या व प्राकृत ₹300.00
भारतीय राष्ट्रवादापुढे निर्माण झालेल्या आव्हानांची चर्चा करण्यासाठी शिवाजी विद्यापीठाच्या राज्यशास्त्र विभागाने 2006 मध्ये चर्चासत्र आयोजिले होते. या चर्चासत्रात सादर केलेले काही निबंध या पु्स्तकाच्या रुपाने प्रसिद्ध केले आहेत. भारतीय राष्ट्रवादाचे स्वरुप आणि त्याच्यासमोर निर्माण झालेली आव्हाने योग्य रितीने समजून घेण्यास या पुस्तकाची मदत होईल.
Categories: शोधविषयक पुस्तके, समाजविषयक Tags: bhartiy rashtravaadapudhil aavhane, dr. ashok chosalkar, भारतीय राष्ट्र्वादापुढील आव्हाने, लेखक-डॉ. अशोक चौसाळकर
लेखक- डॉ. अशोक चौसाळकर
किंमत रुपये ः 75.00
प्रथम आवृत्ती ः 2007
प्रकाशक ः़डॉ. डी.टी. शिर्के
शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर 416004
मुद्रक ः अधिक्षक, शिवाजी विद्यापीठ मुद्रणालय, कोल्हापूर
महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नागरिक : एक अभ्यास
महाराष्ट्र ज्येष्ठ नागरिक महासंघाच्या संशोधन समितीच्यावतीने प्राचार्य य.ना. कदम यांनी महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नागरिकांचा सामाजिक दर्जा व संघटन यासंबंधीची महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ नागरिकांची विचार जाणून घेण्यासाठी जी एक नमुना पाहणी केली, त्या पाहणीचा अहवाल पाहता असे दिसून येते की, महाराष्ट्रातील वयोवृद्धांना आपण केवळ एक वृद्ध नागरिक नसून, सन्मानजनक असे ज्येष्ठ नागरिकही आहोत याची जाणीव झाली आहे.
मराठेशाहीतील पत्ररूप गद्य इ.स. १६५० ते १७५०
मराठेशाहीतील गद्याचे हे शास्त्रीय दर्शन चिकित्सक स्वरुपाचे असून शिवकालापूरते मर्यादित आहे. या कालातले गद्य बव्हंशी पत्ररुप असल्याने एेतिहासिक पत्रांच्या अभ्यासाची ही एक नवी दिशा म्हटली पाहिजे. तिजमुळे रसग्रहणही छान साधले. हा या अभ्यासाचा अवांतर लाभ होय.
चंपारण्याचा लढा -गांधीजींचे तंत्र व लोक
शिवाजी विद्यापीठाचे शिल्पकार - कुलगुरु डाॅ. आप्पासाहेब पवार जीवन आणि कार्य (1 9 06 - 1 9 81)
पत्ता: शिवाजी विद्यापीठ, विद्यानगर, कोल्हापूर - ४१६००४ महाराष्ट्र, भारत
दूरध्वनी: ०२३१ २६० ९०८३
हिंद स्वराज्य आणि आत्मबळाची प्राप्ती
गांधीजीका खोया हुआ धन
निळे पाणी - पांढरी वाळू
शिवाजी विद्यापीठाचे शिल्पकार - कुलगुरु डाॅ. आप्पासाहेब पवार जीवन आणि कार्य (1 9 06 - 1 9 81)


नाही तर हा भाजपचा नेता मोदींना कडवी टक्कर असता... - BolBhidu.com

Allआपलं घरदारइलेक्शनसातबारादिल्ली दरबारमाहितीच्या अधिकारातमुंबई दरबार
शंभूराजेंना वाचवण्यासाठी रायाप्पा महार लाखोंच्या मुघल सैन्यावर चालून गेला.
औरंगजेबाने पाडलेलं काशी विश्वनाथ मंदिर पुण्यश्लोक अहिल्यादेवींनी पुन्हा उभारून दाखवलं.
एका मराठा सैनिकाने मुघलांच्या दारात शंकराचं मंदीर उभा करुन दाखवले…
नेहरूंनी केलेल्या अपमानाला यशवंतरावांनी आपल्या कामातून उत्तर दिलं
Home सिंहासन दिल्ली दरबार नाही तर हा भाजपचा नेता मोदींना कडवी टक्कर असता…
नाही तर हा भाजपचा नेता मोदींना कडवी टक्कर असता…
सध्या गरमागरम चर्चा आहे की हिमाचलप्रदेशच्या भाजपा नेत्यांचा सेक्स व्हिडीओ व्हायरल झालाय. ही काही देशातली पहिली घटना नाही. यापूर्वी कॉंग्रेसचे प्रवक्ता अभिषेक मनु संघवी, कॉंग्रेसचे माजी मुख्यमंत्री व तत्कालीन राज्यपाल एन.डी.तिवारी, युवा नेता हार्दिक पटेल अशी कित्येक उदाहरणे आहेत.
या व्हिडीओमुळे अनेक राजकीय नेत्यांचे करीयर संपले. बऱ्याचदा असे व्हिडीओ पसरतात यामागे त्यांनी केलेलं कांड तर असतेच पण त्यांच्या विरोधकानी केलेली स्कीम सुद्धा असते. अशीच एक स्कीम एका नेत्यावर पडली, नाही तर तो आता देशाच्या पंतप्रधाना टक्कर असता.
गोष्ट आहे २००५ सालची.
अटलबिहारी वाजपेयी यांचं सरकार गेलं होतं. मनमोहनसिंग पंतप्रधान बनले होते. वयोमानामुळे वाजपेयीनी राजकारणातून सन्यास घेतल्यात जमा होती. त्यांचे वारस अडवाणी होते पण त्यानंतरचा नेता कोण असणार यात दुसऱ्या फळीमध्ये बरीच स्पर्धा होती. यात प्रमोद महाजन, सुषमा स्वराज आघाडीवर होतेच. शिवाय आणखी काही पडद्यामागची नावे होती ज्यांचा भाजपच्या राजकारणावर बराच मोठा प्रभाव होता यात होते संजय जोशी.
संजय जोशी हे मुळचे नागपूरचे मेकॅनिकल इंजीनियर. लहानपणापासून राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे संस्कार मनावर झालेले. इंजिनियरिंग कॉलेजची चांगली चालणारी नोकरी सोडून संघाच्या कामात झोकून दिल. लग्न केलं नाही, पूर्णवेळ प्रचारक बनले. त्याकाळच्या संघ नेतृत्वाने त्यांना गुजरात राज्याची जबाबदारी दिली.
संजय जोशी गुजरात मध्ये गावोगाव फिरून संघाची मुळे घट्ट करू लागले. लोकांचाही त्यांना प्रतिसाद मिळत होता. यातच त्यांना काही साथीदार भेटले यात एक नाव होतं नरेंद्र दामोदरदास मोदी.
या दोघांचेही मॅन मॅनेजिंग स्कील बघून त्यांना संघाने भाजपाला मजबूत करायची जबाबदारी दिली. १९८८ साली दोघेही राजकारणात आले. याच दरम्यान देशभर लालकृष्ण अडवाणी यांनी रथयात्रेचा धमाका सुरु केला होता. गुजरातमध्ये त्याला जोरदार प्रतिसाद मिळाला. अडवाणी यांनी हेरलं की गुजरातची यंग ब्रिगेड जबरदस्त काम करते.
त्यांच्या वरच्या जबाबदार्या वाढल्या. केंद्रातल्या मोठ्या नेत्यांशी खांद्याला खांदा लावून काम करताना संजय जोशी आणि नरेंद्र मोदी दिसू लागले. हे दोघे सच्चे दोस्त होते मात्र काम करण्याची दोघांचीही स्टाईल मात्र वेगळी होती. नरेंद्र मोदी सुरवातीपासून कॉम्प्युटर सारख्या मॉडर्न टेक्नोलॉजीचा वापर करून स्ट्रटेजी बनवण्यासाठी ओळखले जायचे. तर संजय जोशी हे आपल्या गावोगावच्या कार्यकर्त्यांच्या संपर्कासाठी फेमस होते.
१४ मार्च १९९५. गुजरात मध्ये पहिल्यांदाच केशुभाई पटेलांच्या रुपात भाजपाचा मुख्यमंत्री बनला. पण सरकार जास्त दिवस टिकले नाही. शंकरसिंह वाघेला यांनी बंड पुकारले. यात काही वर्षे गेली. १९९८ साली केशुभाई पटेल परत सत्तेत आले. त्यांनी पहिलं काम केलं नरेंद्र मोदींना गुजरातमधून बाहेर काढणे.
इथेच पहिली ठिणगी पडली. मोदींची रवानगी केंद्रात करण्यात आली आणि यामागे पटेलांचे विश्वासू संजय जोशी आहेत हा समज मोदींनी करून घेतला. संजय जोशींवर अख्ख्या गुजरात राज्याची जबाबदारी टाकली होती.
मोदी या घटनेमुळे खुश नव्हते. त्यांना ठाऊक होते की संजय जोशी आपले पुढचे मोठे स्पर्धक असणार आहेत. त्यांच्यामागे नागपूर आरएसएसचं मोठ पाठबळ होतं. त्यामानाने मोदी यांना कोणाचा सपोर्ट नव्हता. तरी त्यांनी आपल्या मेहनतीच्या जोरावर दिल्लीमध्ये बस्तान बसवण्यास सुरवात केली. पक्षाचा प्रवक्ता सरचिटणीस या पदावर केलेल्या कामावरून अडवाणी यांचे ते लाडके बनले.
२००१मध्ये त्यांच्या अखंड प्रयत्नातून अखेर केशुभाई पटेलांना गुजरात मुख्यमंत्री पदावरून काढलं गेलं. त्यांनी भूज भुकंपावेळी आपली जबाबदारी व्यवस्थित पार पाडली नाही, तिथे बराच भ्रष्टाचार झालाय शिवाय त्यांचे वय झाले आहे असे आरोप झाले. नरेंद्र मोदी वाजत गाजत गुजरातच्या मुख्यमंत्री पदी आले आणि संजय जोशींची रवानगी केंद्रात झाली.
इथेच संजय जोशी आणि नरेद्र मोदी हा संघर्ष टीपेस पोहचला. २००२ला गोध्रा हत्याकांड आणि नंतरची गुजरात दंगल झाली. असं म्हणतात की संजय जोशीनी मोदींची प्रतिमा भ्रष्ट करण्यासाठी बरेच प्रयत्न केले. याच दरम्यान त्यांचे समर्थक व मंत्री हरेन पंड्या यांची हत्या झाली. ही राजकीय हत्या असल्याचा आरोप झाला.
वाजपेयी मोदींवर चिडून होते. फक्त लालकृष्ण अडवाणी यांच्या पाठींब्यामुळे मोदी सत्तेत कायम राहिले. त्यातच दिल्लीतली सत्ता देखील गेली. याच प्रमुख कारण २००२च्या दंगलीत वाजपेयी सरकारची डागाळलेली प्रतिमा हे कारण सांगितलं जात होतं. संजय जोशी तो पर्यंत दिल्लीत ताकदवान नेता बनले होते. वाजपेयींच्या खास गटात त्यांचा समावेश होता. प्रमोद महाजन यांच्या सोबत ते भाजपचे राष्ट्रीय राजकारणाची दिशा ठरवत होते.
आणि याच दरम्यान ती सीडी आली.
भारतीय जनता पार्टीला पंचवीस वर्षे पूर्ण झाल्याच सेलिब्रेशन चालू होतं आणि संघाचे लाडके नेते संजय जोशी यांचे नाजूक स्थितीतील अवस्थेची सीडी वाटण्यात येत होती. हा एका स्टिंग ऑपरेशनचा भाग आहे असं सांगण्यात येत होतं. अख्ख्या भाजपमध्ये खळबळ उठली. संजय जोशींना राजीनामा द्यावा लागला. हा एकप्रकारे मोदींचा विजय मानला गेला.
नंतर याबद्दल बरेच आरोप झाले. ही सीडी बाहेर काढण्यामागे उमा भारती आहेत अशी चर्चा होती. या सीडीमध्ये जो व्यक्ती दिसतोय तो संजय जोशी नसून कोणी वेगळाच आहे असं बोलल गेलं. सीबीआयला मिळालेल्या निनावी पत्रात या मागे एन्काऊंटरमध्ये मारला गेलेला सोहराबुद्दीन शेख याचा हात होता असं लिहिलं होतं. बीके चौबे नावाच्या पोलीस अधिकाऱ्याने देखील या आरोपाची पुष्टी केली. पण तपासात यात काही तथ्य आढळले नाही.
संजय जोशी राजकारणातून एकाकी पडले. पुढे नितीन गडकरी भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष बनल्यावर संजय जोशी यांना परत आणण्याचा प्रयत्न झाला. पण यावरून मोदी आणि गडकरी यांच्यात वाद झाले. पुढे जेव्हा २०१४ सालच्या निवडणुकीची तयारी सुरु झाली आणि मोदी हेच भाजपाला सत्तेत आणु शकतात याचा अंदाज आला तेव्हा भाजपने त्यांना प्रचारप्रमुखाची जबाबदारी देण्यात आली.
तेव्हा मोदींची एकमेव अट होती की संजय जोशी मला निवडणुकीच्या प्रचारावेळी भाजपमध्ये दिसता कामा नयेत.
आज संजय जोशी हे नावसुद्धा देशाच्या राजकारणाच्या चर्चेत येत नाही. ते दिल्लीत एका छोट्या घरात राहतात. अजूनही आरएसएसच कार्य करत असतात. मध्यंतरी गुजरात निवडणूकीवेळी हार्दिक पटेलचा सेक्स व्हिडीओ व्हायरल झाला होता तेव्हा माध्यमांनी संजय जोशी यांची प्रतिक्रिया विचारली, तेव्हाही त्यांनी हे राजकारण असल्याचे सांगितले. त्यात त्यांनी अप्रत्यक्षरित्या मोदीशहा जोडी यामागे असल्याचा इशारा ही केला होता.
ते काहीही असो. संजय जोशी यांच्या बरोबरचे नरेंद्र मोदी सध्या पंतप्रधान आहेत. त्यांनी दुसऱ्यांदा आपली सत्ता परत आणली आहे. आणि संजय जोशी ज्यांना संघाचा पाठींबा होता, ज्यांची क्षमता होती, वरच्या नेत्यांमध्ये उठबस होती असे संजय जोशी एका व्हिडीओ सीडी मुळे राजकारणातून बाहेर फेकले गेलं. नाही तर भाजपामध्ये आज मोदी शहांची एवढी एककेन्द्री पॉवर बनली आहे तीच्या पुढे संजय जोशींच्या रुपात मोठे आव्हान असते.
हे ही वाच भिडू.
ही दोस्ती तुटायची नाय
वाजपेयी यांच्या एका शब्दानं नरेंद्र मोदींचं अख्खं आयुष्य पालटलं.
नरेंद्र मोदींनी पुण्याच्या समाजवाद्यांवर जोक केला, वाचा वाचा.
Previous articleअशोक वैद्य, सुधाकर म्हात्रे की बाजीराव पेशवे ; वडापावचा शोध कोणी लावला
Next articleजातीभेदाविरुद्ध संपुर्ण समाजाने अंगावर “राम-राम” गोंदवुन घेण्यास सुरवात केली.
बिहार के लाला मनोज तिवारी दिल्लीचा मुख्यमंत्री बनेल काय
इंदिरा गांधींनी विद्यार्थी आंदोलन काबूत आणण्यासाठी यशवंतरावांना दिल्लीत बोलवून घेतलं.
जेव्हा सगळ जग अडवाणींच्या विरोधात गेल होतं तेव्हा एक माणूस त्यांच्या पाठीशी उभा राहिला.
गांधीजींच्या घोषणेला शास्त्रीजींनी एका शब्दात बदललं आणि धुरळा उडाला
हवाला कांड : अडवणींसकट 100च्या वर नेत्यांचं करियर संपवायला उठलेला घोटाळा
जी व्यक्ती आपल्याला वरचढ ठरू शकते तिचा येनकेन प्रकारेण एनकाउन्टर करायचा हे सर्वज्ञात आहे. राजकारणात तर हे नेहमीचे आहे. खरे समोर येतेच, पण झालेले नुकसान भरून निघत नाही.
ज्युनिअर बच्चनने झीनत अमानला वन नाईट स्टँडची ऑफर दिलेली


विधानसभा 2019 / 'जे दिलेली आश्वासने पूर्ण करत नाही त्यांना खुर्चीवर राहण्याचा हक्क नाही', शरद पवारांचे सरकारवर टीकास्त्र
'महाराष्ट्रातील जनतेला परिवर्तन हवंय'
बाळापूर- मुख्यमंत्र्यांनी सरसकट कर्जमाफी करणार अशी घोषणा केली मात्र ही घोषणा फसवी निघाली. त्यामुळे जे आश्वासन पूर्ण करत नाही त्यांना खुर्चीवर राहण्याचा हक्क नाही अशा शब्दात राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष शरद पवार यांनी सरकारला ठणकावून सांगितले. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे राष्ट्रीय अध्यक्ष शरद पवार यांची अकोला जिल्ह्यातील बाळापुर येथे संग्राम गावंडे यांच्या प्रचारार्थ जाहीर सभा आज सकाळी पार पडली.
"गेल्या अनेक दिवसांपासून मी संपूर्ण महाराष्ट्रात फिरतोय. या दौऱ्यात मला एक चित्र दिसतंय की लोकांना परिवर्तन हवं आहे. लोक भाजप आणि शिवसेनेवर नाराज आहेत. लोकसभा निवडणुकीत पाकिस्तानने पुलवामा येथे एक शहाणपणा केला. त्याला आपल्या वायूदलाने चोख प्रतिउत्तर दिले. या देशात सत्ताधाऱ्यांनी कधी सैन्याच्या कामगिरीचा उपयोग मतासाठी केला नाही. ज्यावेळी पाकिस्तान आणि भारत युद्ध झाले तेव्हा सैन्याने पाकिस्तानला धडा शिकवला आहे."
"तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी भूगोल बदलला. पाकिस्तानचे दोन तुकडे केले. मात्र त्यांनी सैन्याच्या शौर्याचे श्रेय निवडणुकीत घेतले नाही मात्र मोदींनी ते श्रेय घेतले असा आरोपही शरद पवार यांनी केला. एका ठिकाणी ते म्हणाले होते की घुसके मारूंगा, लढले सैन्य मग यांचा काय संबंध  लोकांना वाटलं यांनीच केलं, मतं दिली. सरकार आलं पण आता कशावर निवडणूक लढवणार  लोकांना वाटलं यांनीच केलं, मतं दिली. सरकार आलं पण आता कशावर निवडणूक लढवणार  असा सवालही शरद पवार यांनी केला. आज अवस्था बिकट आहे. फडणवीस सरकारने शेतकऱ्यांना मदत केली नाही. मुख्यमंत्र्यांनी कापसाला भाव देण्याचे आश्वासन दिले होते मात्र कापसाला भाव नाही, सोयाबीनीला भाव नाही."
"एकदा कांद्याचे भाव वाढले तेव्हा लोकसभेत माझ्या विरोधात आंदोलन करण्यात आले होते. विरोधक कांद्याच्या माळा गळ्यात घालून आले होते. तेव्हा कांद्याच्या माळा घाला नाहीतर कवड्याच्या माळा घाला मी शेतकऱ्यांना मदत केल्याशिवाय स्वस्त बसणार असे ठणकावून सांगितले होते. मात्र आजचे राज्यकर्ते तसं करताना दिसत नाही. आज नव्या कंपन्या येत नाही, कारखाने बंद पडले आहेत. पाच वर्षात मोदी सरकारच्या काळात बेरोजगारीचे प्रमाण वाढले. शेतकरी हैराण आहे, तरुण बेरोजगार आहे, सामान्य माणूस पिचला आहे. मग हे सरकार आहे कुणासाठी  असा सवाल पवारांनी केला.
"आम्ही ठरवले आहे की नवी पिढी राजकारणात आणायची आहे. काँग्रेसच्या विचारांनी, गांधी, नेहरुंच्या विचारांनी हा देश बनला आहे. स्वातंत्र्यकाळातही हा भाग घाबरला नव्हता. आता मोदींनाही आम्ही ठणकावून सांगू की तुम्हाला आम्ही घाबरणार नाही. त्यामुळे महाआघाडीच्या उमेदवारांना प्रचंड मताधिक्याने निवडून द्या," असे आवाहनही शरद पवार यांनी केले."
देश-विदेशातील 10 रंजक घडामोडी


लाल रंगाच्या फळांमुळे आरोग्यास लाभ | Nava Maratha

Home आरोग्य लाल रंगाच्या फळांमुळे आरोग्यास लाभ
लाल रंगाच्या फळांमुळे आरोग्यास लाभ
लाल रंग धैर्य आणि ऊर्जेचे प्रतीक असून, आरोग्यासाठीही आपल्या रंगाप्रमाणेच फायदेशीर आहेत. लाल रंगाच्या फळांमध्ये लायकोपीन आणि अँथ्रेसीन असतं ज्याने कर्करोगाची शक्यता कमी होते.
या रंगाचे फळ स्मृती सुधारण्यास मदत करतात. हे शरीराला आवश्यक ऊर्जा प्रदान करतात, ज्याने आपण ताजेतवाने दिसतात. म्हणूनच आपल्या आहारात टोमॅटो, गाजर, बीट, कॅप्सकम, स्ट्रॉबेरी, टरबूज, सफरचंद, चेरी, प्लम फळे व इतर सामील करावे.
ई- पेपर बातम्या आत्मधन ज्योतिष वास्तुशास्त्र संस्कृती आरोग्य गृहिणी पाककला सौन्दर्य मुलांचे विश्व सुविचार सामान्य ज्ञान नोकरी विषयीक प्रॉपर्टी अर्थकारण मनोरंजन तंत्रज्ञान क्रिडा पर्यटन निधनवार्ता पोल प्रश्नमंजुषा
Next articleचेहर्‍यावरील सुरकुत्या घालविण्यासाठी
प्रियदर्शनी पब्लिक स्कुलमध्ये शिवजयंती साजरी
मुलींनी स्वसंरक्षणाचे धडे घेऊन सक्षम व्हायला हवे – दत्ता दीक्षित
शाश्‍वत यौगिक खेती – भाग 2 (सफलता के आयाम) – जमीन...
बोल्हेगावच्या इरा प्ले स्कूलचे वार्षिक स्नेहसंमेलन उत्साहात
आनंदऋषीजी नेत्रालयात 23 फेब्रुवारी रोजी मधुमेही रूग्णांसाठी मोफत नेत्र तपासणी शिबीर
आयुर्वेदीय आहारवेद – काय खावे
या’ कारणांमुळे कॉफीऐवजी ग्रीन कॉफी पिणे ठरेल फायदेशीर


शेर्पे (Sherpe Village) | थिंक महाराष्ट्र!

शेर्पे हे गाव सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या कणकवली तालुक्यातील उत्तर सीमेवरील निसर्गसंपन्न असे टुमदार खेडे आहे. त्या गावाची स्थापना 1956 साली झाली. गावाच्या नावामागील कथा अशी आहे, की त्या गावात शेरड्या राखणारी व्यक्ती राहत होती. त्यावरून ‘शेर्डे’ असे नाव पडले. कालांतराने ‘शेर्डे’चे ‘शेर्ले’ आणि ‘शेर्ले’चे ‘शेर्पे’ नाव झाले. गावाची लोकसंख्या बाराशेच्या आसपास आहे. गावात काळेश्वरी देवी, ब्राम्हण देव, रामेश्वर, गांगादेव यांची मंदिरे आहेत. ग्रामदैवत काळेश्वरी म्हणजे काळंबादेवी आहे. काळेश्वरी देवीचा जत्रोत्सव त्रिपुरारी पौर्णिमेच्या दिवशी साजरा केला जातो.
गावाच्या सीमेवरून नाधवडे येथे उगम पावलेली शुकनदी वाहत नापणेमार्गे शेर्पे गावात येते. बारमाही वाहणाऱ्या शुकनदीमुळे गाव सुजलाम् सुफलाम् बनले आहे. नदीमुळे शेर्पे-नापणे धबधबा तयार होतो. शेर्पे धबधबा नयनमनोहर आहे, तो बारमाही वाहतो. तेथील निसर्गही हिरवाईने नटलेला आहे. ते अरण्य पशू, पक्षी आणि जंगली प्राणी यांसाठी प्रसिद्ध आहे. गावात अनेक देवराया आहेत.
गावातील बहुसंख्य तरुण नोकरीधंद्यानिमित्त मुंबईत व अन्य ठिकाणी वसलेले आहेत. चाकरमानी त्यांच्या मूळ गावी गौरी गणपती, त्रिपुरारी पौर्णिमा, नवरात्र, शिमगा, उरुस, बुद्ध जयंती आदी धार्मिक उत्सव, सण; तसेच, मे महिन्याची सुटी आणि वार्षिक जत्रोत्सव यावेळी येत असतात. यात्रेत वेगवेगळ्या पद्धतीने ढोल-ताशे वाजवले जातात व तेथील लोक त्यामध्ये बेभान नाचतात. देवीच्या मंदिरात कौलप्रसाद घेऊन न्यायनिवाडे व अन्य अडचणी यांतून सुटका करून घेणे; तसेच, विषार झालेल्या व्यक्तीच्या अंगात भिनलेले विष देवीच्या पाण्याने उतरवण्याची प्रथा गावात आहे. ती कमी होत आहे. गावामध्ये भातपिकाबरोबरच कुळीथ, चवळी, नाचणी, भुईमूग आदी पिके घेतली जातात. गावातील सर्व शेतकरी ऊसशेती मोठ्या प्रमाणात करतात. तेथील शेतकरी काजू-आंब्याची लागवडही अलिकडेच मोठ्या प्रमाणात करू लागले आहेत. गाव उन्हाळी शेतीमुळे विकासाच्या दृष्टीने वाटचाल करत आहे.
गावाच्या मध्यभागातून कोकण रेल्वे धावते. गावात दोन शाळा, दोन अंगणवाड्या आहेत. मुले पुढील शिक्षणासाठी खारेपाटण या गावी जातात. गावाची ग्रामपंचायत विकासकामात आघाडीवर आहे. गावातील बौद्धवाडीमध्ये बुद्धविहार आहे. तसेच, मलिक रेहमबाबांचा दर्गा आहे. त्याच्या उरूसासाठी सर्व समाजातील लोक एकत्र येतात. गावात बाजार भरत नाही, परंतु खारेपाटण या गावी शनिवारी बाजार भरतो. एसटी गावात दिवसातून तीन वेळा येते. गावापासून पाच किलोमीटरवर मुंबई-गोवा हायवे आहे. तेथून आठ किलोमीटरवर वैभववाडी हे रेल्वे स्टेशन आहे. गावात मालवणी आणि कोकणी भाषा बोलल्या जातात. गावातील महिला मंडळांनी एकत्र येऊन गावात विकल्या जाणाऱ्या दारूवर बंदी आणली आहे. महिला सामाजिक कार्यकर्त्यां अनुया कुलकर्णी यांना अहिल्याबाई होळकर पुरस्कार प्राप्त झाला आहे. अनुया कुलकर्णी यांचे काम मुख्यत: स्त्रियांमध्ये अल्पबचत गट, कौटुंबिक हिंसाचार, समुदेशन केंद्र या स्वरूपाचे आहे. त्या स्त्रियांच्या आंदोलनामधून पाच गावांतील दारुधंदे बंद पाडण्यात यशस्वी झाल्या. त्यांनी कुरंगावणे धरणाची जागादेखील शेतकऱ्यांची चळवळ उभारून बदलून घेतली. त्यांना सामाजिक कार्याची प्रेरणा त्यांचे वडील पंढरीनाथ बागाव यांच्याकडून मिळाली. ते राजापूरचे सामाजिक कार्यकर्ते. अनुया कुलकर्णी यांचे पती मर्चंट नेव्हीत होते. त्यांच्या दोन्ही मुलींची लग्ने झाली आहेत.
गावाच्या आसपास नडगिळी, कुरंगवणे, वेळणे, दिक्षी, नापणे ही गावे आहेत.
माहिती स्रोत : अनुया कुलकर्णी - 9421794856
नितेश शिंदे हे 'थिंक महाराष्ट्र डॉट कॉम' चे उपसंपादक आहेत. ते इंजिनियरींगचे शिक्षण घेत आहेत. त्यांना वाचन आणि लेखनाची आवड आहे. त्यांनी विविध महाविद्यालयीन कार्यक्रमांत वक्तृत्व स्पर्धांमध्ये बक्षिसे मिळवली आहेत. त्यांनी 'के. जे. सोमय्या कॉलेज ऑफ आर्टस् अँड कॉमर्स' या महाविद्यालयात 'एनसीसी' आणि 'एनएसएस'मध्ये विविध विषयांवर स्ट्रीटप्ले आणि लघुनाटके तयार केली, कार्यक्रमांचे सूत्रसंचालनही केले आहे. त्यांनी 'आशय' या विद्यार्थी नियतकालिकाच्या 'मुंबई', 'पु.ल.देशपांडे', 'सोमैयाइट' आणि 'त्रिवेणी' या विषयांवरील अंकांचे संपादन 2017-18 मध्ये केले आहे.
लेखक: नितेश शिंदे Nitesh Shinde
साहित्याचे अभ्यासक फादर फ्रान्सिस कोरिया (Father Francis Correa)
लेखक: नितेश शिंदे Nitesh Shinde
संदर्भ: लेखक, साहित्यिक, वसई शहर, वसई तालुका, गोरेगाव, पुस्‍तके
लेखक: नितेश शिंदे Nitesh Shinde
संदर्भ: गावगाथा, बिचुकले गाव, कोरेगाव तालुका
लेखक: नितेश शिंदे Nitesh Shinde
लेखक: नितेश शिंदे Nitesh Shinde
संदर्भ: गावगाथा, sinnar tehsil, सिन्‍नर तालुका, Nasik
समृद्ध आणि विविध परंपरांनी नटलेली सांगवी
संदर्भ: गोदावरी नदी, महाराष्‍ट्रातील समाज, हेमाडपंती वास्‍तुशैली, सिन्‍नर तालुका, निफाड तालुका, गावगाथा
पाटोदा - निवडक अकरातील एक गाव (Patoda)
लेखक: नितेश शिंदे Nitesh Shinde
संदर्भ: गावगाथा, जलसंवर्धन, गाव, ग्रामविकास, ग्राम स्‍वच्‍छता
सुर्डी - पाणीसंकटावर मात करू पाहणारे (Surdi)
संदर्भ: गाव, गावगाथा, शेती, शेतकरी, प्रयोगशील शेतकरी, दुष्काळ, पाणी
सासवडपुढे सगळं जग फुक्काट....
लेखक: दिनकर गांगल Dinkar Gangal
संदर्भ: सासवड, गावगाथा, संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, संत ज्ञानेश्वर, पेशवे
संदर्भ: निलंगा तालुका, आनंदवाडी, देहदान, ग्रामविकास, स्मशानभूमी, जलसंधारण, अवयवदान, गावगाथा
सोशल मिडिआ अकाऊंटने लॉगिन करा...
सोशल मिडिआ अकाऊंटने रजिस्टर व्हा
अधिक संकेस्थळांसाठी इथे क्लिक करा..
लॉगिन करा ओनलाइन डोनेशन द्या
सर्व हक्क 'व्हिजन महाराष्ट्र फाउंडेशन'कडे राखीव


संख्यांची ओळख नव्याने – विज्ञान केंद्र

केल्याने होत आहे रे
विज्ञान केंद्र काय आहे
गणित साक्षरता उपक्रमातील व्याख्यान २
या व्याख्यानाची संहिता लेखी स्वरूपात येथे उपलब्ध आहे. (डाउनलोड करण्यासठी राइट क्लिक करून Save LInk As यावर लेफ्ट क्लिक करा.)
Author विज्ञानदूतPosted on फेब्रुवारी 27, 2019 मार्च 12, 2019 Format ऑडिओCategories मराठीतून विज्ञान
मागील Previous post: गणित साक्षरता उपक्रम
पुढील Next post: विज्ञान केंद्राचे मुक्त प्रकल्प
अन्न हे पूर्णब्रम्ह – आहारातून आरोग्य
आरोग्याचे मोजमाप वजन आणि उंची – बॉडी मास इंडेक्स (BMI)
घरगुती कामांसाठी कोष्टकप्रणाली (spreadsheet)
घरच्या घरी द्रवरूप खत
विज्ञान केंद्र काय आहे


वाग्बाण / भाजप-शिवसेनेचे ‘गर्लफ्रेंड’सारखे नाते; जमतही नाही, सोडतही नाही - आम आदमी पक्षाच्या प्रीती मेनन यांची टीका
दिल्लीत विकसनशील गोष्टी शक्य तर राज्यात का नाही - मेनन यांचा सवाल
मुंबई - ‘शिवसेना आणि भाजपमधील संबंध हे एखाद्याच्या ‘गर्लफ्रेंड’सारखे आहेत. ज्यांचे एकमेकांशी जमतही नाही आणि ते एकमेकांना सोडतही नाहीत. अनेक मुद्द्यांवर त्यांचे मतभेद आहेत, पण तरी ते एकत्र आहेत. भावनिक राजकारण करत हेतू साध्य करणे हा त्यांचा ‘अजेंडा’ आहे,’ अशी टीका आम आदमी पक्षाच्या नेत्या प्रीती मेनन यांनी ‘दिव्य मराठी’शी बाेलताना केली.
मेनन म्हणाल्या, ‘आपने राज्यात ३० उमेदवार उभे केले आहेत. आमच्याकडे सुमारे ५०० इच्छुकांचे अर्ज आले, मात्र निकषात बसणाऱ्या काही सर्वसामान्य उमेदवारांनाच आम्ही तिकीट दिले. सर्वसामान्यांचा आवाज म्हणून आम्ही लढतोय. राज्यात विरोधी पक्ष अस्तित्वातच नाही. शेतकरी, मराठा मोर्चा, शिक्षक अशा वेगवेगळ्या क्षेत्रांतील लाेकांंमध्ये सरकारबाबत राेष आहे. मात्र त्यांचा आवाज उठवण्यासाठी राज्यात सक्षम विराेधी पक्ष नाही. त्यामुळे जनतेचा पर्याय उपलब्ध करण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. आमचा एक जरी आमदार विधानसभेत पोहोचला तर तो सगळ्यांना भारी पडेल.’
दिल्लीत शक्य, राज्यात का नाही
‘दिल्लीत ‘आप’ सरकारने अनेक गोष्टी करून दाखवल्यात. दिल्लीत एक युनिटही वीज तयार हाेत नाही, पण आम्ही तेथे काही प्रमाणात मोफत वीज उपलब्ध करून दिली. प्रत्येकाला पाणी दिले, शिक्षणात आमूलाग्र बदल केले. तेथे होऊ शकते तर इथे का नाही राज्यात सर्वसामान्य लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. चांगले लोक निवडणुकीला उभे राहायला घाबरतात, मात्र फार काळ असे वातावरण चालू शकत नाही,’ याकडेही मेनन यांनी लक्ष वेधले.
मेनन म्हणाल्या, ‘शिखर बँक, जिल्हा बँकेत घोटाळे आहेतच. यात इतरांसह राष्ट्रवादीच्या नेत्यांची संख्या मोठी आहे. साखर कारखाने, बँका, शिक्षण संस्थांद्वारे ते जहागीरदार झाले आहेत. त्यांनी यशवंतराव चव्हाण यांचे सहकाराचे स्वप्न अगदी धुळीस मिळवलेय.’
माढा / महायुतीसह महाआघाडीच्या नेत्यांमध्ये बंडखोरीचा सूर, पाडापाडीच्या राजकारणात मनधरणीचे प्रयत्न
आघाडीमध्ये परभणीचाच प्रश्न / बंडाेबांना थंड करताना महायुतीच्या नेत्यांची दमछाक
मैत्रीतच दगा / युती, आघाडीसाठी बंडाेबांची डाेकेदुखी; आज फैसला
विधानसभा 2019 / दसऱ्याच्या मुहूर्तावर भाजप-सेनेच्या प्रचाराचा ‘बार’, आघाडीही तयारीत
देश-विदेशातील 10 रंजक घडामोडी


- महाभरती..

आज प्रकाशित झालेले अपडेट्स
पाटबंधारे विभाग चंद्रपूर भरती २०१९
पाटबंधारे विभाग चंद्रपूर येथे सेवानिवृत्त अधिकारी पदांच्या एकूण ४ जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात येत आहे. अर्ज ऑफलाईन पद्धतीने करायचे आहे. अर्ज करण्याची शेवटची तारीख २६ नोव्हेंबर २०१९ आहे.…
महाराष्ट्रातील सर्व सरकारी नोकरी अपडेट्स देणारे अँप लगेच मोफत डाउनलोड करा
महाराष्ट्राचे आपले रोजगार वार्तापत्र..
सारथी पुणे भरती 2020
महाभरती एप्रिल पासून होणार
परीक्षा MPSC तर्फेच घ्याव्यात
कर्मचारी निवड आयोग भरती 2020
शक्ती माइनिंग इक्विपमेंट्स प्रा.लि. भर्ती २०२०
केंद्रीय विद्यालय भंडारा भरती 2020
व्हाट्सअँप वर मिळवा जॉब अपडेट्स..
© 2020 - महाभरती... सर्व हक्क सुरक्षित.
MahaBharti.in | डाउनलोड महाभरती अँप
आज प्रकाशित झालेले अपडेट्स


ला लीगा - विकिपीडिया

प्रवेश करा(लॉग इन करा)
प्रिमेरा दिव्हिजियोन (स्पॅनिश: Primera División) म्हणजेच ला लीगा ही स्पेनमधील व्यावसायिक फुटबॉल साखळी स्पर्धा आहे. स्पेनमधील सर्वोच्च पातळीवरील ही लीग जगातील सर्वोत्तम फुटबॉल स्पर्धांपैकी एक समजली जाते. दरवर्षी खेळवल्या जाणाऱ्या ह्या स्पर्धेमध्ये स्पेनमधील २० सर्वोत्तम क्लब भाग घेतात. हंगाम संपल्यानंतर क्रमवारीमधील सर्वात खालच्या ३ क्लबांची हकालपट्टी सेगुंदा दिव्हिजियोन ह्या दुय्यम पातळीवरील लीगमध्ये होते तर सेगुंदा दिव्हिजियोनमधील सर्वोत्तम ३ संघांना ला लीगामध्ये बढती मिळते.
एफ.सी. बार्सेलोना (२२वे विजेतेपद)
रेआल माद्रिद (३२ विजेतेपदे)
१९२९ सालापासून खेळवल्या जात असलेल्या ला लीगामध्ये आजवर ५९ स्पॅनिश क्लबांनी भाग घेतला असून रेआल माद्रिदने आजवर ३२ तर एफ.सी. बार्सेलोनाने २२ वेळा ही स्पर्धा जिंकली आहे.
२०१३-१४ ला लीगा हंगामामधील संघांचे स्थान
अ‍ॅथलेटिक बिल्बाओ बिल्बाओ San Mamés 53,332
ॲटलेटिको माद्रिद माद्रिद Vicente Calderón स्टेडियम 54,960
एफ.सी. बार्सेलोना बार्सिलोना कँप नोउ 99,786
सेल्ता दे व्हिगो व्हिगो Balaídos 31,800
आर.सी.डी. एस्पान्यॉल बार्सिलोना Estadi Cornellà-El Prat 40,500
सी.ए. ओसासूना पाम्पलोना El Sadar स्टेडियम 19,553
रेआल माद्रिद माद्रिद सान्तियागो बेर्नाबेऊ स्टेडियम 85,454
रेआल सोसियेदाद सान सेबास्तियन Anoeta स्टेडियम 32,076
वालेन्सिया सी.एफ. वालेन्सिया Mestalla स्टेडियम 55,000
व्हियारेआल सी.एफ. व्हियारेआल El Madrigal 24,890
इतर काही नोंद केली नसल्यास,येथील मजकूर CC BY-SA 3.0च्या अंतर्गत उपलब्ध आहे.


प्रवचने-श्रीब्रह्मचैतन्य महाराज १२ नोव्हेंबर

बद्ध आणि मुक्त यांतला फरक.
बद्ध हे जगाचे असतात. मुक्त हे जगाचे नसून एका भगवंताचे असतात. संतांची चवकशी करताना, त्याची उपासना कोणती, गुरू कोण हे पाहतात. त्याच्या आईबापांची नाही चौकशी करीत. संतांना देहाची आठवण नसते. ते आपला देहाभिमान, मीपण, भगवंताला देतात. परमात्म्यापेक्षा विषयाची गोडी ज्याला जास्त तो बद्ध. विषयाचे प्रेम कमी होणे म्हणजे मुक्तदशेच्या मार्गाला लागणे, ' मी भगवंताचा ' म्हटले की तिथे बद्धपणा संपला. आपण बद्ध आहोत हे तरी आपणच बद्ध आहोत ही भावना करून घेतली म्हणून. आपण, मूळ तेच रूप स्वयंसिद्ध असताना, सर्व इंद्रिये मिळून होणारा देह मी आहे असे म्हणतो; आणि त्यामुळे देहाला जे सुखदुःख होते ते आपल्याला झाले असे म्हणतो. आत्मा स्वतः त्यापासून अलिप्त असतो. परंतु आत्मा आणि देह वेगळा नाही असे आपण म्हणत असतो; म्हणून मी तोच देह आणि हा देह तोच आत्मा, अशी आपली भावना दृढ झालेली असते. परंतु आपण बोलण्यात मात्र ' माझा ' हात दुखावला किंवा 'माझ्या ' पोटात दुखते, असे म्हणतोच की नाही  म्हणजे, प्रत्येक अवयव 'माझा' म्हणणारा कुणीतरी वेगळा आहे हे खरे; आपल्याला ते बरोबर समजत नाही इतकेच. मीपणा हा आपल्यात इतका बाणलेला असतो.
आपले मन विषयाच्या आनंदात रंगले, म्हणून तिथे आपण आपलेपणाने वागतो. परंतु विषयच जिथे खोटे, तिथे मन रंगूनही, ते नाहीसे झाले म्हणजे आपल्याला दुःख हे होणारच. आपण दुसर्‍यावर अवलंबून राहिलो म्हणूनही सुखदुःख होते. म्हणून , आपण त्या सर्वांपासून निराळे आहोत असे समजून वागावे. हे होण्यासाठी परमेश्वराची भक्ति करायला पाहिजे. भक्तिला जर काही आड येत असेल तर आपली देहबुद्धीच होय; आणि ती गेल्याशिवाय खरी भक्ति होणारच नाही. तरी आपण परमेश्वराचे आहोत असे समजून वागावे. जे जे होईल ते ते त्याची इच्छा म्हणून झाले असे समजून वागू लागलो, म्हणजे आपली देहबुद्धी हळूहळू कमी होत जाईल. याकरिता काही तप, याग वगैरे करावे लागत नाही. संसार सोडून वनातही जावे लागत नाही आणि विशेष आटाआटीही करावी लागत नाही. जे घडते ते ' मी केले' हा मीपणा टाकून, ' मी देवाचा आहे ' असे म्हणून, आणि जे होईल त्यात आनंद मानून राहावे, म्हणजे मीपणा सुटत जाईल. हे ' मी ' केले नाही, परमात्म्याच्या इच्छेने झाले, असे मानले म्हणजे मीपणा राहिला कुठे
३१७. ज्याप्रमाणे, मनाने ' मी देहाचा आहे ' अशी समजून झालेल्याने आपण देहरूप बनलो,
त्याचप्रमाणे मनाने ' मी भगवंताचा आहे ' असे म्हणत गेल्याने आपण भगवद् रूप बनून जाऊ.


दसरा / विजयादशमीला या कारणामुळे लुटले जाते सोने आणि केले जाते सीमोल्लंघन
पुराणामध्ये सीमोल्लंघन, सोने लुटणे या संदर्भात विविध कथा सांगण्यात आल्या आहेत
नऊरात्री अंबेचा जागर झाल्यानंतर दहावा दिवस असतो विजयादशमीचा. सोने लुटण्याचा. दस-याच्या दिवशी लोक एकत्र येतात. आपटा व शमीच्या पानांमुळे अर्जुन योग येतो. आपल्याला विजय मिळावा आणि तो जीवनात कायम राहावा यासाठी दस-याला सोने लुटले जाते. पुराणामध्ये सीमोल्लंघन, सोने लुटणे या संदर्भात विविध कथा सांगण्यात आल्या आहेत. येथे जाणून घ्या, दसर्‍याला आपटा व शमीच्या पानांना का विशेष महत्त्व आहे...
रघुराजाच्या काळची पुराण कथा आहे, वरतंतू ऋषींचा शिष्य कौत्स. चौदा विद्यामंध्ये त्याने प्रावीण्य संपादन केले. गुरूऋणातून उतराई होण्यासाठी त्याने गुरुदक्षिणेबद्दल विचारले. विद्या लोकांच्या कल्याणासाठीच उपयोगात आण हीच माझी गुरू दक्षिणा, असे गुरूने सांगितले. मात्र शिष्याने जास्तच आग्रह केला. तेव्हा गुरूंनी सांगितले की, चौदा विद्यांच्या बदल्यात चौदा कोटी सुवर्णमुद्रा दे. गुरूंना वाटले कौत्स आता गुरूदक्षिणेचा नाद सोडून देईल.
कौत्स रघुराजाच्या दरबारी गेला. त्यास सगळी परिस्थिती निवेदन केली. राजाकडेही एवढे द्रव्य नव्हते म्हणून त्याने कुबेरावर स्वारी करून द्रव्य मिळवण्याचा बेत केला. रघुराजाच्या स्वारीची कुणकुण लागताच कुबेराने नगरीच्या वेशीबाहेर सुवर्णमुद्रांचा पाऊस पाडला. या सुवर्ण मुद्रा ज्या झाडा वर पडल्या ते झाड आपट्याचे होते. त्या घेऊन जा म्हणून कौत्साला सांगितले. १४ कोटींपेक्षा एकही जादा सुवणमुद्रा त्याने घेतली नाही. दिलेले दान कुबेरही कसा परत घेणार. शेवटी त्या सुवर्णमुद्रा नगरजनांनी लुटून न्याव्यात असा सुवर्णमध्य काढण्यात आला. तो दिवस होता विजयादशमीचा. म्हणून सीमोल्लंघन करून सोने लुटून नेले जाते. पांडवांनी अज्ञातवास संपताच शक्तीपूजन करून शमीच्या वृक्षावरची आपली शस्त्रे परत घेतली आणि विराटाच्या गायी पळवणार्या कौरव सैन्यावर स्वारी करून विजय मिळवला.
कौत्स रघुराजाच्या दरबारी गेला. त्यास सगळी परिस्थिती निवेदन केली. राजाकडेही एवढे द्रव्य नव्हते म्हणून त्याने कुबेरावर स्वारी करून द्रव्य मिळवण्याचा बेत केला. रघुराजाच्या स्वारीची कुणकुण लागताच कुबेराने नगरीच्या वेशीबाहेर सुवर्णमुद्रांचा पाऊस पाडला. या सुवर्ण मुद्रा ज्या झाडा वर पडल्या ते झाड आपट्याचे होते. त्या घेऊन जा म्हणून कौत्साला सांगितले. १४ कोटींपेक्षा एकही जादा सुवणमुद्रा त्याने घेतली नाही. दिलेले दान कुबेरही कसा परत घेणार. शेवटी त्या सुवर्णमुद्रा नगरजनांनी लुटून न्याव्यात असा सुवर्णमध्य काढण्यात आला. तो दिवस होता विजयादशमीचा. म्हणून सीमोल्लंघन करून सोने लुटून नेले जाते.
पांडवांनी अज्ञातवास संपताच शक्तीपूजन करून शमीच्या वृक्षावरची आपली शस्त्रे परत घेतली आणि विराटाच्या गायी पळवणार्या कौरव सैन्यावर स्वारी करून विजय मिळवला तो विजयादशमीचा दिवस होता.
देश-विदेशातील 10 रंजक घडामोडी


खडसेंची खदखद | Max Maharashtra

बेस्ट ऑफ निखिल वागळे | Nikhil Wagle
‘भारतातलं राजकारण – सीझन १’
इतिहासाची बाराखडी – सीझन १
सहकाराचा चेक बाऊन्स – सीझन १
अनलिमिटेड – सीझन १
बाईचं आरोग्य – सीझन १
बेस्ट ऑफ निखिल वागळे | Nikhil Wagle
‘भारतातलं राजकारण – सीझन १’
इतिहासाची बाराखडी – सीझन १
सहकाराचा चेक बाऊन्स – सीझन १
अनलिमिटेड – सीझन १
बाईचं आरोग्य – सीझन १
अधिवेशनानंतरही एकनाथ खडसेंचा पक्षश्रेष्ठींविरोधात संताप
‘कार्यकर्त्यांना वापरून फेकून देतात’’ ‘बाहेरून आलेल्यांना सन्मान, निष्ठावंतांची अवहेलना’’ ‘माझं मंत्रिपद गेल्यानं, जळगाव जिल्ह्याचं मोठं नुकसान’’ रावेर इथल्या कार्यकर्ता मेळाव्यात खडसेंनी व्यक्त केली खंत
‘विधानसभेत मी मांडलेल्या मुद्द्यांबाबत सरकारला एकही उत्तर देता आले नाही’’
‘’माझ्या मुद्यांवर सरकारनं स्पष्टीकरण दिलेलं नाही’’
‘आपल्याला आपला पक्ष टिकिट देवो अथवा न देवो, जनता माझ्या पाठीशी आहे’’
आगामी विधानसभा निवडणूकीत खडसेंना भाजपची उमेदवारी मिळेल का
खडसेंच्या वक्तव्याचे राजकीय वर्तुळात तर्कवितर्क काढण्यास सुरूवात झाली आहे
‘दुस-या पक्षातील लोकांना भाजपमध्ये मंत्रीपदे देऊन सन्मानाची वागणूक मिळतेय’’
‘पक्षातील निष्ठावंतांची अहवेलना होत आहे’’
‘मी चाळीस वर्षांपूर्वी लावलेले रोपटे (भाजप) आता मोठे झाले आहे’’
‘मला जसे बाजूला केले गेले, तसे तुम्हालाही एके दिवशी केले जाईल’’
चांगल्या पत्रकारितेसाठी तुमचं योगदान आवश्यक आहे.
सहभाग निधी साठी इथे क्लिक करा
Previous articleराहुल गांधींसाठी कार्यकर्त्यांचा सामूहिक आत्मदहनाचा इशारा
 दरवर्षी 0.4 मीटरनं कमी होतंय जमिनीच्या पोटातलं पाणी
पत्रकार प्रशांत कांबळेंना इंटक संस्थापक महात्मा गांधी राज्यस्तरीय गौरव पत्रकारीता पुरस्कार जाहीर
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…
देवेंद्र फडणवीस जेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंचं अभिनंदन करतात…
मनसेने शोधलेले बांगलादेशी निघाले युपीचे…
सिल्लोडमधील मायलेकींची हत्या, आत्महत्या की अपघात
शिक्षण आणि समृद्धीमुळे वाढले घटस्फोट वाढले असल्याचा सरसंघचालक मोहन भागवत यांचा दावा आपणांस पटतो का
पत्रकार प्रशांत कांबळेंना इंटक संस्थापक महात्मा गांधी राज्यस्तरीय गौरव पत्रकारीता पुरस्कार जाहीर
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…
देवेंद्र फडणवीस जेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंचं अभिनंदन करतात…
मनसेने शोधलेले बांगलादेशी निघाले युपीचे…
सिल्लोडमधील मायलेकींची हत्या, आत्महत्या की अपघात
मेरा पहला सलाम शाहीन बाग को – दाराब फारूकी
चंद्रकांत पाटलांना माझ्यावर पीएचडी करण्यासाठी 10 ते 12 वर्षे लागतील : शरद पवार
वंचित बहुजन आघाडीला खिंडार वंचित आघाडीची पहिली प्रतिक्रिया
मेरा पहला सलाम शाहीन बाग को – दाराब फारूकी
का वाढतायेत सोन्याचे भाव
या नागरिकांच्या जीवाची पर्वा आहे कुणाला
CAA ला घाबरण्याची काहीही गरज नाही- उद्धव ठाकरे
मालक वाटत होता महाशिवरात्रीचा प्रसाद ;पूजेच्या दिव्यामुळे कारखाना जळून खाक
पत्रकार प्रशांत कांबळेंना इंटक संस्थापक महात्मा गांधी राज्यस्तरीय गौरव पत्रकारीता पुरस्कार...
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…
बेस्ट ऑफ निखिल वागळे | Nikhil Wagle
‘भारतातलं राजकारण – सीझन १’
इतिहासाची बाराखडी – सीझन १
सहकाराचा चेक बाऊन्स – सीझन १
अनलिमिटेड – सीझन १
बाईचं आरोग्य – सीझन १
पत्रकार प्रशांत कांबळेंना इंटक संस्थापक महात्मा गांधी राज्यस्तरीय गौरव पत्रकारीता पुरस्कार...
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…


विदर्भ अर्बन बँक नागपूर भरती : Job No 637 – MPSCExams

Practice Papers | सराव प्रश्नसंच
[ February 21, 2020 ] अखेर महापरीक्षा पोर्टल बंद
[ February 19, 2020 ] छत्रपती शिवाजी महाराज – मराठी साम्राज्याचे संस्थापक उत्कृष्ट योद्धा, आदर्श शासनकर्ता , सर्वसमावेशक, सहिष्णू राजा महत्वाचे
[ February 15, 2020 ] पृथ्वीचे अंतररंग अभ्यासक्रम
[ February 14, 2020 ] भारत व कर्कवृत्त अभ्यासक्रम
[ February 13, 2020 ] पाच दिवसांचा आठवडा ठाकरे सरकारकडून मान्य महत्वाचे
[ February 10, 2020 ] शेतकऱ्यांना आता एकाच अर्जावर मिळणार कृषीच्या सर्व योजनांचा लाभ
[ February 9, 2020 ] महिला प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी करण्यात आलेल्या उपाय योजना. महत्वाचे
[ February 9, 2020 ] सहकारी बँकांचे नियंत्रण थेट रिझव्‍र्ह बँकेकडे देण्याचा मंत्रिमंडळाचा निर्णय Current Affairs
[ February 8, 2020 ] लोकपालच्या बोधचिन्ह आणि ब्रीदवाक्य महत्वाचे
[ February 8, 2020 ] एक जूनपासून ‘एक देश, एक रेशन कार्ड’ योजना देशभरात होणार लागू महत्वाचे
[ February 8, 2020 ] [MPSC] संयुक्त पूर्व परीक्षा गट ब 2020 सराव पेपर 02 MPSC संयुक्त पूर्व आणि मुख्य परिक्षा सराव प्रश्नसंच
[ February 7, 2020 ] नील / निळी अर्थव्यवस्था आणि अर्थसंकल्प 2020 Current Affairs
[ February 7, 2020 ] [MPSC] संयुक्त पूर्व परीक्षा गट ब २०२० : सामायिक घटकांची तयारी : राज्यव्यवस्था घटक महत्वाचे
[ February 7, 2020 ] [MPSC] संयुक्त पूर्व परीक्षा गट ब २०२० सराव पेपर ०१ Exam
[ January 29, 2020 ] राज्यसेवेसाठी उपयुक्त अशा सर्व महत्त्वाच्या संस्था Current Affairs
 बस कंडक्टरने पास केली UPSC ची मुख्य परीक्षा Success Stories
[ January 23, 2020 ] सर्व महत्वाचे पुरस्कार पुरस्कार
[ January 23, 2020 ] MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020 : CSAT – उताऱ्यावरील आकलनांवर आधारित प्रश्नांची तयारी महत्वाचे
[ January 22, 2020 ] सीबीएसई परीक्षा सतर्कता / परीक्षेत पारदर्शकता आणण्यासाठी सीबीएसई व आयसीएसईसाठी प्रत्येकी एक शाळा महत्वाचे
[ January 22, 2020 ] [MPSC]राज्यसेवा 2019 मुलाखतींचे वेळापत्रक जाहीर महत्वाचे
[ January 20, 2020 ] महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत घेतल्या जाणाऱ्या विविध परीक्षांबद्दल संपूर्ण माहिती अभ्यासक्रम
[ January 17, 2020 ] NCRB – शेतकऱ्यांपेक्षा बेरोजगारांच्या आत्महत्या अधिक महत्वाचे
[ January 16, 2020 ] MPSC राज्यसेवा 2020 परीक्षेची तयारी कशी करावी – मास्टर प्लॅन महत्वाचे
[ November 7, 2019 ] महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परिक्षा २०१९
[ November 7, 2019 ] संरक्षण सेवेत अधिकारी होण्यासाठी महाराष्ट्रातील युवकांना सुवर्ण संधी Current Openings
[ February 23, 2020 ] दिनविशेष : २३ फेब्रुवारी[जागतिक समन्वय आणि शांतता दिन] दिनविशेष
[ February 22, 2020 ] प्रवेशपत्र : SSC CGL परीक्षा 2019 प्रवेशपत्र
जॉब अपडेट्ससाठी MPSCExams चे अँप डाऊनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.
विदर्भ अर्बन बँक नागपूर भरती : Job No 637
विदर्भ अर्बन बँक, नागपूर येथे मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदाच्या रिक्त जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात येत आहे. अर्ज ऑफलाईन पद्धतीने करायचा आहे. अर्ज करण्याची शेवटची तारीख १५ फेब्रुवारी २०२० आहे.
READ [ISRO]इंडिया स्पेस रिसर्च ऑर्गनायझेशन भरती : Job No 673
एकूण जागा : N/A
पदाचे नाव & तपशील: मुख्य कार्यकारी अधिकारी
शैक्षणिक पात्रता:उमेदवार एम.कॉम, एमबीए, जीडीसीए उत्तीर्ण असावा आणि बँकिंग आणि सहकारी क्षेत्रातील किमान ५ वर्षांचा अनुभव असावा.
अर्ज पद्धती : ऑफलाईन
ऑफलाईन अर्ज करण्याची शेवटची तारीख: १५ फेब्रुवारी २०२०
अर्ज पाठविण्याचा पत्ता : विदर्भ अर्बन बँक संघटना मर्यादित, विमल कॉम्प्लेक्स, कॉटन मार्केट, मोक्ष धाम, घाट रोड, नागपूर-१८
READ बँक ऑफ बडोदा भरती :Job No 682
अधिक माहितीसाठी कृपया दिलेली PDF जाहिरात वाचावी.
READ सोलापुर महानगरपालिका भरती : Job No 674
✔ तुमचा एक ‘Share’ व ‘Like’ तुमच्या मित्रांना नोकरीची संधी देऊ शकतो
ताज्या चालू घडामोडी जाणून घेण्यासाठी आमचे टेलीग्राम चॅनल जॉईन करा Join Us on Telegram
ताज्या चालू घडामोडी जाणून घेण्यासाठी आमचे WhatsApp चॅनल जॉईन करा. Join Us on WhatsApp
अपडेट राहण्यासाठी लाईक करा आमचे फेसबुक पेज Join Us on Facebook
आमची पोस्ट आवडल्यास कॉमेंट करून सांगा.
आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा
व्यक्तीविशेष : मेरी हिगिन्स क्लार्क
राष्ट्रीय आरोग्य अभियान अंतर्गत सिंधुदुर्ग भरती :Job No 637
[OFB]ऑर्डनन्स फॅक्टरी अंबाझरी नागपूर भरती -Job No 330
Post Views: 585 OFB आयुध फॅक्टरी बोर्ड येथे अपरेंटीस पदाच्या एकूण ४८०५ जागा भरण्यासाठी पदांनुसार पात्र असणाऱ्या उमेदवारांकडून अर्ज मागविण्यात येत आहे. अर्ज ऑनलाईन पद्धतीने करायचे आहे. एकूण जागा : ४८०५ जागा पदाचे नाव & तपशील: अपरेंटीस शैक्षणिक पात्रता: उमेदवार […]
आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा
आपली प्रतिक्रिया नोंदवा Cancel reply
आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन 2020 : भारतात किती मातृभाषा बोलल्या जातात हे जाणून घ्या
अखेर महापरीक्षा पोर्टल बंद
छत्रपती शिवाजी महाराज – मराठी साम्राज्याचे संस्थापक उत्कृष्ट योद्धा, आदर्श शासनकर्ता , सर्वसमावेशक, सहिष्णू राजा
राज्यपालांचे अधिकार व कार्य
मोबाईल वर अपडेटेड राहण्याकरिता जॉइन करा
पोलीस भरती सराव पेपर्स
पोलीस भरती सराव पेपर 07
पोलीस भरती सराव पेपर 06
पोलीस भरती सराव पेपर 05
रायगड जिल्हा पोलीस भरती २०१७ सराव पेपर
मुंबई रेल्वे पोलीस भरती २०१७ सराव पेपर
मेलवर नवीन नोकरीची माहिती मिळवा
खालील रिकाम्या बॉक्समध्ये तुमचा ई-मेल आयडी टाका आणि Subscribe म्हणा. नवीन नोकरीची माहिती तुम्हाला ई-मेलवर मिळेल.
संघ लोक सेवा आयोग भरती : Job No 688
MGM कॉलेज मुंबई भरती : Job No 687
[SSC] स्टाफ सिलेक्शन कमिशन भरती : Job No 686
[NHM] राष्ट्रीय शहरी आरोग्य अभियान औरंगाबाद भरती : Job No 685
ठाणे महानगरपालिका भरती : Job No 684
तलाठी भरती सराव पेपर्स
इंग्रजी सराव पेपर 01
तलाठी भरती सराव पेपर 02
तलाठी भरती सराव पेपर 01
मराठी व्याकरण सराव पेपर्स
मराठी व्याकरण टेस्ट – सराव पेपर १
चालू घडामोडी सराव पेपर्स
Current Affairs – चालू घडामोडी सराव पेपर 01
सामान्य विज्ञान सराव पेपर्स
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 08
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 07
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 06
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 05
MPSC सामान्य विज्ञान सराव पेपर 04
संगणक युगात ग्रामीण भागातील युवकांनी सरकारी नोकरी व स्पर्धा परीक्षेत जास्तीत-जास्त संख्येने सहभागी होण्याकरिता उपलब्ध असलेल्या संधी त्यांच्यापर्यंत पोहचवून ध्येयापर्यंत जाण्याचा मार्ग सुलभ व्हावा म्हणून आज दि.०५ सप्टेंबर २०१९ रोजी शिक्षक दिनाच्या शुभ मुहूर्तावर www.mpscexams.com ची स्थापना करत आहोत. www.mpscexams.com मार्फत राज्यातीलच नव्हे तर देशातील नोकरी विषयक परिपूर्ण माहिती स्पर्धा परीक्षांचा अभ्यास करणार्‍या विद्यार्थ्यां पर्यंत पुरविण्याचा आमचा मानस आहे.


प्रवचने-श्रीब्रह्मचैतन्य महाराज ११ जानेवारी

नुसते 'राम राम' म्हणून राम कसा भेटेल हा प्रश्न माणूस सहजच विचारतो, आणि त्याला दाखला म्हणून म्हणतो की, समजा एखादा मनुष्य 'नोकरी नोकरी' असा जप करीत खोलीत बसला, तर त्याला नोकरी मिळणे शक्य आहे का  वरकरणी हा दाखला अगदी बेमालूम दिसतो खरा, पण थोडासा विचार केला, तर तो इथे मुळीच लागू पडत नाही, असे कळून येईल. जो दाखला द्यायचा, आणि ज्या बाबतीत तो द्यायचा, त्यांचे गुणधर्म सारखे असावे लागतात. 'रामनाम' आणि 'नोकरी' यांचे परिणाम एकमेकांविरूद्ध आहेत. 'राम राम' म्हणण्याचा शेवट रामप्राप्तीत म्हणजे स्वत:च्या विस्मरणात होत असतो; म्हणजे देहबुद्धीतून देहाच्या पलीकडे जाणे, म्हणजे स्थूलांतून सूक्ष्माच्या पलीकडे जाणे, हा 'राम राम' म्हणण्याचा परिणाम. परंतु नोकरीचा प्रकार याच्या अगदी विरूद्ध आहे. मुळात नोकरी ही कल्पना सूक्ष्म आहे. नंतर, ती मिळावी म्हणून दहाजणांचे आर्जव करायचे, त्याच्यानंतर ती देणारा भेटायचा, आणि मग आपण ती नोकरी करायची. म्हणजे नोकरी या कल्पनेतून, सूक्ष्मातून, स्थूलात जाणे हा नोकरीचा प्रकार. पण 'राम राम' म्हणणे हा प्रकार स्थूलांतून सूक्ष्माच्याही पलीकडे जाण्याचा आहे. यावरून नोकरीचा हा दाखला इथे लागू पडत नाही हे स्पष्ट होते. दुसरी गोष्ट म्हणजे 'नोकरी नोकरी' असा जप करून नोकरी मिळणे कठीण हे तर खरेच, पण 'राम राम' म्हणून राम मिळणे कसे सोपे, किंबहुना कसे हमखास शक्य आहे हे पहा. नोकरी म्हणजे मुळात कल्पना असून, ती प्रत्यक्षात आणण्याकरिता इतर अनेक गोष्टींची कशी जुळवाजुळव करावी लागते, हे आपण आत्ताच पाहिले. तसेच, घर बांधणे ही कल्पना; ती पुरी करून ते घर सर्व बाजूंनी सुखसोयीचे आगर व्हावे या हेतूने सर्व जिनसा पैदा करून त्यात आणून ठेवणे, म्हणजेच कल्पनेतून कृतीत येण्याचा प्रकार झाला. आता हे करणे किती कष्टाचे आणि अनिश्चित आहे याचा अनुभव सर्वांना आहे. 'राम राम' म्हणण्याचे उद्दिष्ट, स्थूलांतून सूक्ष्माच्या पलीकडे जाणे हे आहे; म्हणजेच, अगदी सर्व बाजूंनी परिपूर्ण आणि भरलेले घर एकेक वस्तू फेकून देऊन रिकामे करण्यासारखे आहे. ही गोष्ट करण्याची इच्छा असल्यास कोणालाही सहज होण्यासारखी आहे. तेव्हा 'नोकरी नोकरी' म्हणून नोकरी मिळणे जितके कठीण, तितकेच 'राम राम' म्हणून राम मिळणे निश्चित आहे. सबब 'राम राम' म्हणून राम कसा भेटेल अशी शंका न घेता 'राम राम' जपावे.
मनाच्या सर्व दु:खाला कारण देहबुद्धी आहे. ती जायला उपाय एकच; प्रेमाने भगवंताचे नामस्मरण करावे. त्याच्या योगाने सर्व मल जाईल. नामस्मरणच रामाची गाठ घालून देईल. चित्तात तशी तळमळ मात्र पाहिजे. 'मी' पणा टाकावा आणि परमात्म्याचे होऊन राहावे.
११. जो नाम घेतो त्याला देहाच्या सुखदु:खाची जाणीव राहणार नाही. तो आनंदात राहील.


विज्ञानदूत – विज्ञान केंद्र

केल्याने होत आहे रे
विज्ञान केंद्र काय आहे
सुमारे पाच वर्षांपूर्वी मराठीतून “विज्ञानदूत” हे विज्ञान विषयक मासिक मी एक वर्ष चालवले. सोळा छोट्या रंगीत पानात विविध वयोगटातल्या लोकांना आवडेल असा हा अंक मी केवळ दहा रुपयांत (वार्षिक वर्गणी रु. ११०) देत असे. यातील दहा अंक pdf रूपात पुढे दिले आहेत. विज्ञान मराठीतून वाचायला तुम्हाला आवडेल असे वाटते.
सुमारे पाच वर्षांपूर्वी मराठीतून “विज्ञानदूत” हे विज्ञान विषयक मासिक मी एक वर्ष चालवले.
Author विज्ञानदूतPosted on मार्च 17, 2017 फेब्रुवारी 10, 2019 Categories मराठीतून विज्ञान
मागील Previous post: जी.एन्.यू. लिनक्स
पुढील Next post: “पट” ची भाषा
अन्न हे पूर्णब्रम्ह – आहारातून आरोग्य
आरोग्याचे मोजमाप वजन आणि उंची – बॉडी मास इंडेक्स (BMI)
घरगुती कामांसाठी कोष्टकप्रणाली (spreadsheet)
घरच्या घरी द्रवरूप खत
विज्ञान केंद्र काय आहे


'पुन्हा आणुया आपले सरकार' टी-शर्ट घालून शेतकऱ्याची आत्महत्या | Max Maharashtra

बेस्ट ऑफ निखिल वागळे | Nikhil Wagle
‘भारतातलं राजकारण – सीझन १’
इतिहासाची बाराखडी – सीझन १
सहकाराचा चेक बाऊन्स – सीझन १
अनलिमिटेड – सीझन १
बाईचं आरोग्य – सीझन १
बेस्ट ऑफ निखिल वागळे | Nikhil Wagle
‘भारतातलं राजकारण – सीझन १’
इतिहासाची बाराखडी – सीझन १
सहकाराचा चेक बाऊन्स – सीझन १
अनलिमिटेड – सीझन १
बाईचं आरोग्य – सीझन १
Home मॅक्स रिपोर्ट ‘पुन्हा आणुया आपले सरकार’ टी-शर्ट घालून शेतकऱ्याची आत्महत्या
‘पुन्हा आणुया आपले सरकार’ टी-शर्ट घालून शेतकऱ्याची आत्महत्या
बुलढाणा, मुख्यमंत्र्यांच्या दौऱ्या दरम्यान एका शेतकऱ्याने गळफास घेऊन आत्महत्या केली आहे. ‘पुन्हा आणूया आपले सरकार’ असं आत्महत्या केलेल्या व्यक्तीच्या टी-शर्ट वर लिहिलेले आहे.
राज्यात विधानसभा निवडणूका सुरु आहे. प्रत्येक पक्षाच्या आश्वासनांच्या टोपलीत शेतकऱ्यांचा मुद्दा महत्त्वाचा आहे. त्यातच आज मुख्य़मंत्री देवेंद्र फडणवीस प्रचारासाठी जिल्ह्याच्या दौऱ्यावर आहेत. काही वेळातच जळगाव जामोद मतदार संघामध्ये मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची सभा होणार आहे.
कामगार मंत्री डॉ संजय कुटे यांच्या मतदार संघातील ही घटना आहे. शेगाव तालुक्यातील खातखेड इथं सकाळी 11 वाजता ही घटना घडली आहे. 35 वर्षीय राजू ज्ञानदेव तलवारे असं मृत व्यक्तीचं नाव आहे. कर्जबाजारीपणामुळे त्याने आत्महत्या केली असल्याची प्राथमिक माहिती समोर येत आहे. दरम्यान, शनिवारी संध्याकाळी यवेल्यामध्येही एका तरुण शेतकऱ्याने कर्जबारीपणामुळे आत्महत्या केली. त्यामुळे निवडणुकांमध्येही शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबत नसल्याने शेतकऱ्यांसाठी झालेल्या कर्जमाफीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे.
त्याचबरोबर केंद्रातून महाराष्ट्रात प्रचाराला येणाऱ्या जवळ जवळ सर्व नेत्यांच्या भाषणात सुद्धा शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांचा विषय देखील शोधून सुद्धा सापडत नाही. त्यामुळे महाराष्ट्रातील निवडणुका नक्की कोणत्या मुद्द्यावर सुरु आहेत हा प्रश्न मतदाराला पडल्याशिवाय राहत नाही.
चांगल्या पत्रकारितेसाठी तुमचं योगदान आवश्यक आहे.
सहभाग निधी साठी इथे क्लिक करा
Previous articleग्रामविकास मंत्र्यांच्या गावाकडे जाणारा रस्ता खड्डेमय
Next articleVIDEO : मनसे चे उमेदवार विनोद शिंदे सांगतायेत, ‘मला आमदार का व्हायचंय’
माळेगाव सहकारी साखर कारखाना निवडणूक : अजित पवार पराभवाचा वचपा काढणार का
नागपूर महापालिका बरखास्तीच्या दिशेने…
राज्यसभा निवडणुकीची रणधुमाळी, कोणत्या पक्षाला मिळणार किती जागा काय आहे शरद पवारांची चाल
सागरेश्वर अभयारण्यात दारुपार्ट्यांना अभय
वाढवण बंदर विकासामुळे पर्यावरणाला मोठा फटका
भटक्या जमातींमधील १०० कुटुंबांचा निवाऱ्यासाठी संघर्ष
शिक्षण आणि समृद्धीमुळे वाढले घटस्फोट वाढले असल्याचा सरसंघचालक मोहन भागवत यांचा दावा आपणांस पटतो का
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…
देवेंद्र फडणवीस जेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंचं अभिनंदन करतात…
मनसेने शोधलेले बांगलादेशी निघाले युपीचे…
सिल्लोडमधील मायलेकींची हत्या, आत्महत्या की अपघात
मेरा पहला सलाम शाहीन बाग को – दाराब फारूकी
चंद्रकांत पाटलांना माझ्यावर पीएचडी करण्यासाठी 10 ते 12 वर्षे लागतील : शरद पवार
वंचित बहुजन आघाडीला खिंडार वंचित आघाडीची पहिली प्रतिक्रिया
Fact Check | ३३५० टन की, १६० किलो; उत्तर प्रदेशात नेमकं किती सोनं सापडलंय
मेरा पहला सलाम शाहीन बाग को – दाराब फारूकी
का वाढतायेत सोन्याचे भाव
या नागरिकांच्या जीवाची पर्वा आहे कुणाला
CAA ला घाबरण्याची काहीही गरज नाही- उद्धव ठाकरे
मालक वाटत होता महाशिवरात्रीचा प्रसाद ;पूजेच्या दिव्यामुळे कारखाना जळून खाक
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…
देवेंद्र फडणवीस जेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंचं अभिनंदन करतात…
बेस्ट ऑफ निखिल वागळे | Nikhil Wagle
‘भारतातलं राजकारण – सीझन १’
इतिहासाची बाराखडी – सीझन १
सहकाराचा चेक बाऊन्स – सीझन १
अनलिमिटेड – सीझन १
बाईचं आरोग्य – सीझन १
आदिती तटकरे यांच्याकडे आता आठ खात्याचा कारभार…
 डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या स्वागतासाठी उभारण्यात आलेला गेट कोसळला…
देवेंद्र फडणवीस जेव्हा मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंचं अभिनंदन करतात…