Prisoners- News18 Lokmat Official Website

पंजाबमधल्या जेलमध्ये कैद्यांचं बंड, पोलिसांच्या गोळीबारात एक ठार
फरार कैद्यांना शोधण्यासाठी पोलिसांनी शोध मोहिम हाती घेतली असून या कैद्यांना दिसताच क्षणी गोळी घालण्याचे आदेश दिले आहेत.
पंजाबमधल्या जेलमध्ये कैद्यांचं बंड, पोलिसांच्या गोळीबारात एक ठार
 कैद्यांकडे असलेल्या वस्तू पाहून अधिकाऱ्यांना फुटला घाम
 कैद्यांकडे असलेल्या वस्तू पाहून अधिकाऱ्यांना फुटला घाम
परराष्ट्रमंत्री जयशंकर यांचा मुलगा म्हणतो, 'पासपोर्ट बनवण्यासाठी माझ्याकडे येऊ नका
'राजीव गांधींच्या मारेकऱ्यांना सोडणार',DMKच्या जाहीरनाम्यानं खळबळ
जेव्हा पाकिस्तानाच्या कैदेत होते हे ८ फिल्मी ‘सैनिक’
लष्कर च्या दहशतवाद्याची कारागृहात हत्या, टीव्हीच्या आवाजावरून भांडण
'या' देशात तुरुंगात जाण्यासाठी वृद्ध व्यक्ती मुद्दाम गुन्हे करतायत
धक्कादायक VIDEO: जेल की गुंडांचा अड्डा, दारू पार्टीसह काय-काय होतंय पाहा
१६ वर्षांनंतर वाराणसी जेलमधून पाकिस्तानी कैद्याची सुटका, सोबत नेली भगवत गीता
BAPU@150 : गांधीजींच्या मुलाला मुस्लिम मुलीसोबत करायचं होतं लग्न, पण बापूंमुळे स्वप्नांवर पाणी
PHOTOS : जगातल्या 'या' तुरुंगात कैदी दुसऱ्या कैदीला मारून खातो
भारताची चॅम्पियन सिंधू जगात भारी कमाई वाचून व्हाल थक्क
अमितभाई आणि मुख्यमंत्र्यांची बोलून जागावाटपाचा फॉर्म्युला ठरवणार - उद्धव ठाकरे
 सिंधूनं आईला दिले ‘सुवर्ण’ गिफ्ट
'आम्हा मावळ्यांना नाही मुख्यमंत्र्यांना भीती आहे' धनंजय मुंडेंचा टोला
धक्कादायक : एकाच जिल्ह्यात तब्बल 13 हजार महिलांनी काढलं गर्भाशय
भारताची चॅम्पियन सिंधू जगात भारी कमाई वाचून व्हाल थक्क
अमितभाई आणि मुख्यमंत्र्यांची बोलून जागावाटपाचा फॉर्म्युला ठरवणार - उद्धव ठाकरे
 सिंधूनं आईला दिले ‘सुवर्ण’ गिफ्ट
'आम्हा मावळ्यांना नाही मुख्यमंत्र्यांना भीती आहे' धनंजय मुंडेंचा टोला
धक्कादायक : एकाच जिल्ह्यात तब्बल 13 हजार महिलांनी काढलं गर्भाशय


एंद्र - विकिपीडिया

एंद्रचे फ्रान्स देशामधील स्थान
क्षेत्रफळ ६,७९१ चौ. किमी (२,६२२ चौ. मैल)
घनता ३४ /चौ. किमी (८८ /चौ. मैल)
एंद्र (फ्रेंच: Indre) हा फ्रान्स देशाच्या साँत्र प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या मध्य-पश्चिम भागात वसला येथून वाहणार्‍या एंद्र नदीवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.
विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
०१ एन · ०२ अएन · ०३ आल्ये · ०४ आल्प-दा-ऑत-प्रोव्हाँस · ०५ ऑत-आल्प · ०६ आल्प-मरितीम · ०७ आर्देश · ०८ अ‍ॅर्देन · ०९ आर्येज · १० ऑब · ११ ऑद · १२ अ‍ॅव्हेरों · १३ बुश-द्यु-रोन · १४ काल्व्हादोस · १५ कांतॅल · १६ शारांत · १७ शारांत-मरितीम · १८ शेर · १९ कोरेझ · २-ए कॉर्स-द्यु-सुद · २-बी ऑत-कॉर्स · २१ कोत-द'ओर · २२ कोत-द'आर्मोर · २३ क्रूझ · २४ दोर्दोन्य · २५ दूब · २६ द्रोम · २७ युर · २८ युर-ए-लुआर · २९ फिनिस्तर · ३० गार्द · ३१ ऑत-गारोन · ३२ जेर · ३३ जिरोंद · ३४ एरॉ · ३५ इल-ए-व्हिलेन · ३६ एंद्र · ३७ एंद्र-ए-लावार · ३८ इझेर · ३९ श्युरॅ · ४० लांदेस · ४१ लुआर-ए-शेर · ४२ लावार · ४३ ऑत-लावार · ४४ लावार-अतलांतिक · ४५ लुआरे · ४६ लॉत · ४७ लोत-एत-गारोन · ४८ लोझेर · ४९ मेन-एत-लावार · ५० मांच · ५१ मार्न · ५२ ऑत-मार्न · ५३ मायेन · ५४ म्युर्ते-ए-मोझेल · ५५ म्युझ · ५६ मॉर्बियां · ५७ मोझेल · ५८ न्येव्र · ५९ नोर · ६० वाझ · ६१ ऑर्न · ६२ पा-द-कॅले · ६३ पुय-दे-दोम · ६४ पिरेने-अतलांतिक · ६५ ऑत-पिरेने · ६६ पिरेने-ओरिएंताल · ६७ बास-ऱ्हिन · ६८ ऑत-ऱ्हिन · ६९ रोन · ७० ऑत-सॉन · ७१ सॉन-ए-लावार · ७२ सार्त · ७३ साव्वा · ७४ ऑत-साव्वा · ७५ पॅरिस · ७६ सीन-मरितीम · ७७ सीन-एत-मार्न · ७८ इव्हलिन · ७९ द्यू-सेव्र · ८० सोम · ८१ तार्न · ८२ तार्न-एत-गारोन · ८३ व्हार · ८४ व्हॉक्ल्युझ · ८५ वांदे · ८६ व्हियेन · ८७ ऑत-व्हियेन · ८८ व्हॉझ · ८९ योन · ९० तेरितॉर दे बेल्फॉर · ९१ एसोन · ९२ ऑत-दे-सीन · ९३ सीन-सेंत-देनिस · ९४ व्हाल-दे-मार्न · ९५ व्हाल-द्वाज
परकीय विभाग: ९७१ ग्वादेलोप · ९७२ मार्टिनिक · ९७३ फ्रेंच गयाना · ९७४ रेयूनियों · ९७६ मायोत
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ६ एप्रिल २०१३ रोजी १२:३५ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


स्वातंत्र्याचा हक्क - कलम १९

सोळा मासिक श्राद्धें कोणती
मराठी मुख्य सूची|शासकीय साहित्य|भारताची राज्यघटना|मूलभूत हक्क|स्वातंत्र्याचा हक्क|
स्वातंत्र्याचा हक्क - कलम १९
भारतीय संविधान किंवा भारताची राज्यघटना ही भारतातील पायाभूत कायदा असून डॉ .बाबासाहेब आंबेडकर हे राज्यघटनेचे शिल्पकार आहेत .
२६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी राज्यघटनेचा स्वीकार केला गेला व २६ जानेवारी १९५० पासून राज्यघटना अमलात आली .
भाषणस्वातंत्र्य , इत्यादीसंबंधीच्या विवक्षित हक्कांचे संरक्षण .
१९ . ( १ ) सर्व नागरिकांस ---
( क ) भाषण व अभिव्यक्ती यांच्या स्वातंत्र्याचा ;
( ख ) शांततेने व विनाशस्त्र एकत्र जमण्याचा ;
( ग ) अधिसंघ वा संघ बनविण्याचा ;
( घ ) भारताच्या राज्यक्षेत्रात सर्वत्र मुक्तपणे संचार करण्याचा ;
( ड ) भारताच्या राज्यक्षेत्राच्या कोणत्याही भागात राहण्याचा व स्थायिक होण्याचा ; [ ** आणि ]
( छ ) कोणताही पेशा आचरण्याचा अथवा कोणताही व्यवसाय , व्यापार किंवा धंदा चालवण्याचा , हक्क असेल .
[ ( २ ) खंड ( १ ) चा उपखंड ( क ) यामधील कोणत्याही गोष्टीमुळे , उक्त उपखंडाने प्रदान केलेल्या हक्काच्या वापरावर ज्या कायद्याद्वारे , [ भारताची सार्वभौमता व एकात्मता ], राज्याची सुरक्षितता , परकीय देशांशी मैत्रीचे संबंध , सार्वजनिक सुव्यवस्था , सभ्यता किंवा नीतिमत्ता यांच्या हितासाठी अथवा न्यायालयाचा . अवमान , अब्रूनुकसानी किंवा अपराधास चिथावणी यांच्या संबंधात जेथवर वाजवी निर्बंध घातले असतील तेथवर , अशा कोणत्याही विद्यमान कायद्याच्या प्रवर्तनावर परिणाम होणार नाही अथवा असा कोणताही कायदा करण्यास राज्याला प्रतिबंध होणार नाही . ]
( ३ ) उक्त खंडाचा उपखंड ( ख ) यामधील कोणत्याही गोष्टीमुळे , उक्त उपखंडाने प्रदान केलेल्या हक्काच्या वापरावर ज्या कायद्याद्वारे , [ भारताची सार्वभौमता व एकात्मता ] किंवा सार्वजनिक सुव्यवस्था यांच्या हितासाठी जेथवर वाजवी निर्बंध घातले असतील तेथवर , अशा कोणत्याही विद्यमान कायद्याच्या प्रवर्तनावर परिणाम होणार नाही अथवा असा कोणताही कायदा करण्यास राज्याला प्रतिबंध होणार नाही .
( ४ ) उक्त खंडाचा उपखंड ( ग ) यामधील कोणत्याही गोष्टीमुळे , उक्त उपखंडाने प्रदान केलेल्या हक्काच्या वापरावर ज्या कायद्याद्वारे , [ भारताची सार्वभौमता व एकात्मता किंवा ] सार्वजनिक सुव्यवस्था व नीतिमत्ता यांच्या हितासाठी जेथवर वाजवी निर्बंध घातले असतील तेथवर , अशा कोणत्याही विद्यमान कायद्याच्या प्रवर्तनावर परिणाम होणार नाही अथवा असा कोणताही कायदा करण्यास राज्याला प्रतिबंध होणार नाही .
( ५ ) उक्त खंडामधील [ उपखंड ( घ ) व ( ड ) यामधील कोणत्याही गोष्टीमुळे , उक्त उपखंडांनी प्रदान केलेल्या हक्कांपैकी कोणत्याही हक्काच्या वापरावर ज्या कायद्यांद्वारे , सर्वसाधारण जनतेच्या हितासाठी किंवा कोणत्याही अनुसूचित जनजातीच्या हितसंबंधाच्या संरक्षणासाठी जेथवर वाजवी निर्बंध घातले असतील तेथवर , अशा कोणत्याही विद्यमान कायद्याच्या प्रवर्तनावर परिणाम होणार नाही अथवा असा कोणताही कायदा करण्यास राज्याला प्रतिबंध होणार नाही .
( ६ ) उक्त खंडाचा उपखंड ( छ ) यामधील कोणत्याही गोष्टीमुळे , उक्त उपखंडाने प्रदान केलेल्या हक्काच्या वापरावर ज्या कायद्याद्वारे , सर्वसाधारण जनतेच्या हितासाठी जेथवर वाजवी निर्बंध घातले असतील तेथवर , अशा कोणत्याही विद्यमान कायद्याच्या प्रवर्तनावर परिणाम होणार नाही अथवा असा कोणताही कायदा करण्यास राज्याला प्रतिबंध होणार नाही , आणि विशेषतः [ उक्त उपखंडातील कोणत्याही गोष्टीमुळे , जो कायदा ---
( एक ) कोणताही पेशा आचरण्याकरता अथवा कोणताही व्यवसाय , व्यापार किंवा धंदा चालवण्याकरता आवश्यक असलेल्या पेशाविषयक किंवा तंत्रविषयक अर्हता , किंवा
( दोन ) नागरिकांना पूर्णतः किंवा अंशतः वगळून अथवा अन्यथा राज्याने अथवा राज्याचे स्वामित्व किंवा नियंत्रण असलेल्या महामंडळाने कोणताही व्यापार , धंदा , उद्योग किंवा सेवा चालवणे
यांच्याशी जेथवर संबद्ध असेल तेथवर , अशा कोणत्याही विद्यमान कायद्याच्या प्रवर्तनावर परिणाम होणार नाही अथवा असा कोणताही कायदा करण्यास प्रतिबंध होणार नाही . ]
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय २२ वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय २१ वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय २० वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय १९ वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय १८ वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय १७ वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय १६ वा
श्री मल्हारी माहात्म्य - अध्याय १५ वा


‘धडक’ची धडाकेबाज कमाई | Dainik Prabhat

जाह्नवी कपूर आणि ईशान खट्टर यांच्या ‘धडक’ चित्रपटाने भारतात ५० करोडचा आकडा पार केला आहे . या चित्रपटाने एका आठवड्यात ५१ करोड ५१ लाख रुपये कमाई केली आहे.
प्रेक्षकांना जाह्नवी कपूर आणि ईशान खट्टर यांचा अभिनय आवडला आहे. ‘धडक’मध्ये जाह्नवी कपूर यांच्या वडिलांची भूमिका साकारणारे आशुतोष राणा हे त्यांच्या अभिनयामुळे चांगलेच चर्चेत आले आहेत.
दैनिक प्रभातचे फेसबुक पेज लाईक करा
प्रेक्षकांनी धडकला चांगला प्रतिसाद दिला असून 20 एप्रिलला प्रदर्शित झालेला ‘धडक’ मराठीतील सुपरहिट चित्रपट ‘सैराट’चा ऑफिशियल रिमेक आहे.
…आणि दबंग 3 च्या सेटवर सलमान खान भडकला
भूल भुलैया-2 ‘या’ दिवशी होणार प्रदर्शित
१५ ऑगस्ट १९४७ ला किशोर कुमार यांचा ‘हा’ चित्रपट झाला होता प्रदर्शित
मणिरत्नम यांच्या चित्रपटात दिसणार ऐश्‍वर्या
“सेक्रेड गेम्स’च्या अभिनेत्रीला अमेरिकेच्या विमानतळावर रोखले
हार्दिक पांड्यामुळे रणवीर सिंह गोत्यात
ग्रीन कलरच्या ड्रेसमुळे दीपिका पादुकोण ट्रोल
“पानीपत’च्या शूटिंग दरम्यान अर्जुन कपूर जखमी
जेनिफर आणि ऍडमचा नेटफ्लिक्‍सवर विक्रम
सिंधूचे राहुल गांधींकडून अभिनंदन
सिंधूच्या ऐतिहासिक कामगिरी बद्दल मुख्यमंत्र्यांनी केलं अभिनंदन
आठ महिन्याच्या गरोदर पत्नीचा खून
सिंधूचे यश खेळाडूंना प्रेरणा देणारे- पंतप्रधान मोदी
आईच्या वाढदिवशी सिंधूची “सुवर्ण” भेट; जिंकली वर्ल्ड चॅम्पियनशिप
गरीब, वंचितांना मुख्य प्रवाहात आणणे गरजेचे – ज्योती पाटील
जाणून घ्या आज (25 ऑगस्ट) दिवसभरातील TOP15 घडामोडी एका क्लिकवर
वाघोलीतील कार सर्व्हिस सेंदरला आग
श्री संत तुकाराम कारखान्याकडून पूरग्रस्तांना पाच लाख
भारताच्या कोमालीकाला जागतिक तिरंदाजी स्पर्धेत सुवर्णपदक
औरंगाबाद येथे सूर्याचे खळे वेधून घेतंय लक्ष
काश्‍मीरमधील परिस्थिती पाहुन आयएएस अधिकाऱ्याचा राजीनामा
“गुरुजी हे वागणं बर नव्हे’
नवरा अतिप्रेम करतो म्हणून महिलेने मागितला घटस्फोट
छगन भूजबळ यांना पक्षात प्रवेश नाहीच
आठ महिन्याच्या गरोदर पत्नीचा खून
कार्यकर्त्यानी केलेल्या ट्रॉलिंग बद्दल दमानियांचा राज ठाकरेंना मेसेज
लबाडा घरचं आमंत्रण जेवल्याशिवाय खरं नसतं – राजू शेट्टींचा मुख्यमंत्र्यांना टोला
अखेर आ.दत्तात्रय भरणे यांनी उमेदवारीबाबत सोडले मौन
अग्निशामक दलाकडून बगळ्याला जीवदान
औरंगाबाद येथे सूर्याचे खळे वेधून घेतंय लक्ष
आठ महिन्याच्या गरोदर पत्नीचा खून
छगन भूजबळ यांना पक्षात प्रवेश नाहीच
नवरा अतिप्रेम करतो म्हणून महिलेने मागितला घटस्फोट
जेटलींच्या निधनावर राखी बरळली; नेटकऱ्यांनी केलं ट्रोल


याला जीवन ऐसे नाव
कुलभूषण जाधवांच्या कुटुंबाची प्रतारणा : आतातरी खैरात वाटप थांबवा
आमच्या लेखांच्या अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला नक्की Like करा: facebook.com/InMarathi.page
सरत्या वर्षातला शेवटचा आठवडा भारतासाठी वेदनादायक होता असे म्हटल्यास वावगे ठरू नये. या एका आठवड्यात “पापस्थान” (पाकिस्तान) कडून केलेले शस्त्रसंधी उल्लंघन आणि अतिरेकी हल्ला यांत आपल्या देशाचे नऊ जवान धारातीर्थी पडले. त्यातही शस्त्रसंधीच्या उल्लंघनामागे विशेष कारण होते; ते म्हणजे याच आठवड्यात कुलभूषण जाधव यांच्या कुटुंबाची पाकिस्तान भेट. जणूकाही त्यांचे स्वागत () कडून केलेले शस्त्रसंधी उल्लंघन आणि अतिरेकी हल्ला यांत आपल्या देशाचे नऊ जवान धारातीर्थी पडले. त्यातही शस्त्रसंधीच्या उल्लंघनामागे विशेष कारण होते; ते म्हणजे याच आठवड्यात कुलभूषण जाधव यांच्या कुटुंबाची पाकिस्तान भेट. जणूकाही त्यांचे स्वागत () करण्यासाठीच पाकिस्तानकडून हे नीच कृत्य केले गेले. या गोळीबारात महाराष्ट्राचे सुपुत्र मेजर प्रफुल्ल मोहोरकर यांच्यासह अन्य तीन जवानांनी हौतात्म्य पत्करले.
खरंतर कुलभूषण यांच्या प्रकरणात पाकिस्तानने आजवर यथेच्छ कांगावा करून झाला आहे. त्यांचे खोटे हॉस्पिटल रिपोर्ट सादर करणे, त्यांच्यावर जबरदस्ती करून कबुलीजवाबाच्या खोट्या टेप्स बनवणे इतक्यावरच न थांबता कोणत्याही बचावाची संधी न देताच त्यांना थेट मृत्यूदंडही सुनावला.
भारताने याविरोधात वारंवार अपील करूनही पाकिस्तानने जुमानले नाही आणि अखेरीस सरबजीत प्रकरणाचा अनुभव गाठीशी असल्याने भारताला आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे द्वार ठोठवावे लागले.
आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात कुलभूषण यांची बाजू समर्थपणे मांडून ऍड. हरीश साळवे यांनी या शिक्षेला स्थगिती मिळवून दिली मात्र मुजोर पाकिस्तानने आपण या निर्णयास बांधील नसल्याचे सांगत हा निर्णय धुडकावून लावला. “पाकिस्तानला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एकटे पाडण्यात भारताने यश मिळवले” अशा आशयाच्या चर्चा या कालावधीत घडून आल्या असल्या, तरी प्रत्यक्षात मात्र हे प्रकरण जागतिक पातळीवर नेल्याने फायदा नव्हे तर नुकसानच झाले; असे या क्षेत्रातील जाणकार मंडळींचे मत आहे.
त्यांच्यामते; हे प्रकरण आपण आंतरराष्ट्रीय न्यायालयासमोर नेल्याने उद्या पाकिस्तानला काश्मीर प्रकरण तिथे नेण्याचा मार्गच एक प्रकारे खुला करून दिल्यासारखे झाले. शिवाय हा निकाल त्यांनी नाकारल्यामुळे “भारतासारख्या बलाढ्य देशाला पाकिस्तान जुमानत नाही” अशीच काहीशी प्रतिमा तयार झाली. जाणकारांच्या या मतांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही.
विशेषतः यातील दुसरे मत नोंद घेण्यासारखे का आहे; याचा पुनर्प्रत्यय पाकिस्तानने जाधव कुटुंबियांच्या दौऱ्याच्या वेळेस दिला.
कुलभूषण आणि त्यांचे कुटुंबीय यांच्या भेटीसाठी ठरवण्यात आलेल्या सगळ्या अटी व संकेतांची पाकिस्तान सरकारने पायमल्ली केली. जाधव यांची आई आणि पत्नी भेटीसाठी पोहचल्यावर आपल्या संस्कृतीनुसार दोघींनीही उपस्थितांना हात जोडून अभिवादन केले. याचवेळी पाकिस्तानने आपली विकृती दाखवली आणि या दोन्ही माऊलींना नेसती वस्त्रे बदलण्यास भाग पाडले गेले.
दोन्ही सवाष्णींचे मंगळसूत्र आणि टिकलीदेखील काढून घेण्यात आली. भेटीची वेळ जेमतेम काही मिनिटांची ठरवत असतानाच ही भेट काचेच्या अडसरासह आणि इंटरकॉमच्या साहाय्याने देण्यात आली. संपूर्णवेळ कॅमेरात बंदिस्त अशा या भेटीच्या वेळेस मराठी या मातृभाषेचा उपयोग जाधव कुटुंबियांना नाकारण्यात आला. ते मराठीत काहीही बोलले तर इंटरकॉम बंद केला जात होता. ही भेटदेखील भारतीय राजदूतांना न कळवताच सुरू करण्यात आली. हे सारे इथेच न थांबता कुलभूषण यांच्या पत्नीच्या चपला आपल्याकडे ठेवायला लावून आधी त्यात कॅमेरा होता असे सांगत नंतर मग कसलीशी चिप होती असे सांगून पाकड्यांनी कांगावा केला.
एका अर्थी हे बरेच झाले.
अटकेपार भगवा फडकवणाऱ्या आम्हा मराठ्यांच्या चपला सांभाळण्याचीच आपली लायकी असल्याचे पाकिस्तानने संपूर्ण जगासमोर जाहीरपणे दाखवून दिले भेट संपवून बाहेर आलेल्या या दोघींवर पाकिस्तान प्रसारमाध्यमांच्या प्रतिनिधीनी प्रश्नांची सरबत्ती सुरू केली. कुलभूषण यांना उद्देशून ‘कातील’ आणि ‘आतंकवादी’ अशी विशेषणे वापरून या दोघींना अपमानित केले गेले.
आमच्याकडे सर्व पुरावे असूनही कसाबसारख्या अतिरेक्यावर खटला दाखल करून त्याला त्याची बाजू मांडण्याची संधी देण्यात आली होती; कोणतीही अमानुष वागणूक न देता योग्य प्रक्रियेद्वारे न्याय केला गेला. कुलभूषण यांच्याबाबत मात्र सगळ्या संकेतांना पाकिस्तानने झुगारून लावले.
खरं तर या संपूर्ण घटनेत पाकिस्तानने काही “अनपेक्षित” कृत्य केले असेही म्हणता येणार नाही.
१९६५, १९७१, कारगिल, २६/११, काश्मीरमध्ये अशांतता निर्माण करण्याचे सातत्याने करण्यात येणारे प्रयत्न या धर्तीवर त्यांच्याकडून वेगळी अपेक्षाच काय करता येईल मात्र या साऱ्या पार्श्वभूमीवर आता भारतानेदेखील पाकिस्तानविषयक धोरणाचा पुनर्विचार करण्याची आणि कणखर भूमिका घेण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे. Most favorite nation चा दर्जा आणि वैद्यकीय मदतीसाठी दिले जाणारे व्हिसा या दोन आघाड्यांवर हे बदल प्रकर्षाने करणे आवश्यक झाले आहे.
शत्रूलाही वैद्यकीय मदत लागल्यास ती पुरवावी असे वैद्यकीय नीतिमत्ता सांगते. याच तत्वाला जागत भारतानेही आजवर गरजू सामान्य पाकिस्तानी नागरिकांना वेळोवेळी मेडिकल व्हिसा पुरवले आहेत. विद्यमान परराष्ट्रमंत्री सुषमा स्वराज यांनी तर दिवाळी, नववर्ष इत्यादी प्रसंगानुरूपदेखील ही मदत देऊ केली. Directorate-General of Commercial Intelligence and Statistics of India यांच्या २०१७ सालच्या अहवालानुसार २०१५-१६ सालात १,९२१ पाकिस्तानी नागरिकांना भारताकडून मेडिकल व्हिसा देण्यात आले.
२०१२ सालच्या व्हिसा करारानुसार ही प्रक्रिया सुरु असली तरी; आमच्या नागरिकाला व त्याच्या कुटुंबियांना अपमानास्पद वागणूक देणार असाल तर आम्हीही या नाड्या आवळू शकतो हे भारताने दाखवण्याची गरज आहे. त्यासाठी हीच योग्य संधी आहे असे म्हटल्यासही वावगे ठरू नये. कारण नुकतीच नवीन वर्षातली पहिली भेट म्हणून अमेरिकन अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘No more’ म्हणत पाकिस्तान सातत्याने अतिरेक्यांना मदत करत असल्याने त्यांना अमेरिकेकडून मिळणारी तब्बल २५५ दशलक्ष डॉलर्सची मदत यापुढे मिळणार नसल्याचे जाहीर केले.
आपल्या मातीत जन्माला आलेले आयुर्वेदासारखे शास्त्र सांगते की; राजद्रोह्यांना वैद्यकीय मदत करू नये. काहीजणांना हे मत माणुसकीला धरून नसल्याचे वाटू शकते. मात्र आदर्शवाद एका बाजूला आणि व्यवहार दुसऱ्या बाजूला. टिकून राहायचे असल्यास ‘जशास तसे’ याच न्यायाने रहावे लागते.
निवडून येण्यापूर्वी मोदी यांनीही ‘हमने पाकिस्तान को लव्ह लेटर लिखना बंद कर देना चाहिये|’ असे मत व्यक्त केले होते.
आता हेच मत प्रत्यक्षात उतरवून पाकिस्तानला वैद्यकीय मदत वा अन्य कोणत्याही प्रकारच्या खैराती वाटणे ताबडतोब थांबवायला हवे
InMarathi.com वर विविध लेखकांनी व्यक्त केलेले विचार ही त्यांची वैयक्तिक मतं असतात. InMarathi.com त्या मतांशी सहमत असेलच असं नाही. | आमच्या लेखांच्या अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला नक्की Like करा: facebook.com/InMarathi.page
← मानवी कौशल्याच्या प्रगतीचा इतिहास – १० वस्तूंच्या रूपांतरातून
रशियाचा आधुनिक सामरिक Romance →
अफगाणी राष्ट्राध्यक्षाने वाजपेयींना दिली होती पाकिस्तानचे दोन भाग करण्याची संधी
पाकिस्तानचा हट्ट धरणाऱ्या जिनांना फाळणीचा पश्चाताप वाटला होता का
भारतीयांचं श्रद्धास्थान असलेल्या ह्या देवीचं मूळ मंदिर आजही पाकिस्तानात यात्रा घडवून आणतंय
अनलिमिटेड बुफे मागचं अर्थशास्त्र व वैद्यकशास्त्र (पैसे वसूल करायचे असतील तर नक्की वाचा)
एकेकाळी आपल्या खेळाने मैदान गाजवणाऱ्या जयसूर्याला आता आधार घेऊन चालावं लागत आहे
अरविंद केजरीवाल आणि काही जुने अनुत्तरीत प्रश्न
भर दुपारी सूर्य मावळला – ए बी डिव्हीलियर्स निवृत्त झाला
जल्लीकट्टू विरोध : भूतदया की स्थानिक पशु-धन विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय षडयंत्र
यूपीएससीचा निकाल लागला की ह्या गावात “कुठल्या घरात कोणती पोस्ट” एवढीच चर्चा होते
झोप पूर्ण न झाल्यामुळे घडलेल्या या भयानक दुर्घटना खरोखरच झोप उडवतात
२०१६ वर्षात ७६ वाघांची शिकार; Save Tigers अभियान ठरले फेल
१०० वर्षानंतर पहिल्यांदाच बनणार एक ‘स्त्री’ लखनऊची महापौर
अख्ख्या देशाला आपल्या आरस्पानी सौंदर्याने ‘मोहिनी’ घालणाऱ्या माधुरीबद्दल १५ खास गोष्टी
अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला “Like” करा


New collector Daulat Desai explains his expectations from staff | Sarkarnama

Sarkarnama च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Sarkarnama च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
महसूल अधिकाऱ्यांनी प्रामाणिक कामातून स्वतःला सिद्ध करावे : दौलत देसाई
महसूल अधिकाऱ्यांनी प्रामाणिक कामातून स्वतःला सिद्ध करावे : दौलत देसाई
मंगळवार, 12 फेब्रुवारी 2019
जिल्हाधिकारी कार्यालयातील महाराणी ताराबाई सभागृहात आज मावळते जिल्हाधिकारी अविनाश सुभेदार यांना निरोप समारंभ आणि नूतन जिल्हाधिकारी दौलत देसाई यांचे स्वागत करण्यात आले.
कोल्हापूर: महसूल मधील प्रत्येक अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनी आपले काम प्रामाणिकपणे करावे. प्रामाणिक काम करूनच स्वतःला सिद्ध करावे आणि या जिल्ह्याचा नावलौकिक करावा असे आवाहन नूतन जिल्हाधिकारी दौलत देसाई यांनी आज येथे केले.
जिल्हाधिकारी कार्यालयातील महाराणी ताराबाई सभागृहात आज मावळते जिल्हाधिकारी अविनाश सुभेदार यांना निरोप समारंभ आणि नूतन जिल्हाधिकारी दौलत देसाई यांचे स्वागत करण्यात आले. यावेळी श्री देसाई बोलत होते.
श्री देसाई म्हणाले, महसूल मधील प्रत्येक अधिकाऱ्याने आपले काम जबाबदारीने पार पाडावे. अविनाश सुभेदार यांनी कामगारांना एक चांगली दिशा दिली आहे त्यांच्याच पावलावर पाऊल टाकत आपण एक काम करू मात्र हे काम करत असताना प्रत्येकाने स्वतःला सिद्ध केले पाहिजे. असे ते म्हणाले.
मावळते जिल्हाधिकारी अविनाश सुभेदार म्हणाले, विचारपूर्वक मी माझा स्वभाव बदलला. कॉलेजमध्ये असताना वेगळा स्वभाव होता. कोणाला आकसाने बोललो नाही किंवा कोणाला डावलल ही नाही.
काही अधिकाऱ्यांना कर्मचाऱ्यांची पिळवणूक करायला आवडतं मात्र आपण असं काहीही न करता चांगले काम करून दाखवण्याचा प्रयत्न केला.
यावेळी, जिल्हापरिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अमन मित्तल, अप्पर जिल्हाधिकारी नंदकुमार काटकर, निवासी उपजिल्हाधिकारी संजय शिंदे, उत्पादन शुल्क अधिक्षक गणेश पाटील, भूमि अभिलेख चे अधिक्षक श्री निकम उपस्थित होते.
अधिक राजकीय बातम्यांसाठी सरकारनामा अॅप डाऊनलोड करा
जिल्हाधिकारी कार्यालय संजय शिंदे
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


pimpri-chinchwad-bjp-ss-alliance-situation | Sarkarnama

Sarkarnama च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Sarkarnama च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
पिंपरी-चिंचवडमध्ये भाजपला युती नकोशी; मात्र शिवसेनेला हवीहवीशी
पिंपरी-चिंचवडमध्ये भाजपला युती नकोशी; मात्र शिवसेनेला हवीहवीशी
रविवार, 10 फेब्रुवारी 2019
युती होणार की नाही ही एकच चर्चा सध्या राज्यभर राजकीय वर्तुळात आहे. मात्र, युती नको, असा सूर पिंपरी चिंचवड भाजपमध्ये आहे. तर,ती व्हावी अशी शहर शिवसेनेची इच्छा आहे. दोन्ही पक्षाच्या कार्यकर्त्यांचा कानोसा घेतला असता हे आढळून आले. मात्र,नावानिशी बोलण्यास ते कचरत आहेत.
पिंपरी: युती होणार की नाही ही एकच चर्चा सध्या राज्यभर राजकीय वर्तुळात आहे. मात्र, युती नको, असा सूर पिंपरी चिंचवड भाजपमध्ये आहे. तर,ती व्हावी अशी शहर शिवसेनेची इच्छा आहे. दोन्ही पक्षाच्या कार्यकर्त्यांचा कानोसा घेतला असता हे आढळून आले. मात्र,नावानिशी बोलण्यास ते कचरत आहेत.
शहराचा बहुतांश भाग (शहरातील तीनपैकी पिंपरी आणि चिंचवड हे दोन विधानसभा मतदारसंघ) मावळ लोकसभा मतदारसंघात येतात. तर,शहराचा उर्वरित भाग म्हणजे पिंपरी हा विधानसभा मतदारसंघ हा शिरूरमध्ये मोडतो. मावळ आणि शिरूर या दोन्ही ठिकाणी शिवसेनेचे खासदार आहेत.गतवेळी युती होती.त्यामुळे हे दोन्ही खासदार मोठ्या मताधिक्याने विजयी झाले होते. दरम्यान, चार महिन्यांनी झालेल्या विधानसभेला युती तुटली. त्यानंतर पुलाखालून बरेच पाणी वाहिले. भाजप हा युतीतील धाकटा भाऊ मोठा कधी झाला, ते शिवसेनेला कळले नाही.
विधानसभेला व नंतर स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुकीत भाजप हा राज्यात एक नंबरचा पक्ष झाला. तसाच तो शहराचा समावेश असलेल्या मावळ आणि शिरूरमध्येही शिवसेनेपेक्षा वरचढ झाला. त्यामुळेच ताकद वाढल्याने युती नको असे शहर भाजपला वाटते आहे. त्यात त्यांच्याकडे विजयी होईल,असा उमेदवार मावळमध्ये आहे. त्यातून एक जागा मिळेल आणि वाढेल,असा त्यांचा दावा आहे.त्यामुळे युती न व्हावी, या मताचे ते आहेत. आणि ती झाली, तरी मावळवर क्लेम करावा,असे भाजप कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे.
दुसरीकडे, भाजपच्या तुलनेत पक्ष म्हणून शिवसेनेची ताकद या दोन्ही मतदारसंघात लोकसभा निवडणुकीनंतर कमी झालेली आहे. शिरूरमध्ये विद्यमान शिवसेना खासदार शिवाजीराव आढळराव-पाटील यांचा वैयक्तिक करिश्मा अधिक आहे. त्यातूनच त्यांनी काँग्रेस व नंतर राष्ट्रवादीचा बालेकिल्ला असलेला हा मतदारसंघ आपला गड बनविला आहे. मावळमध्ये युतीमुळे शिवसेनेचे श्रीरंग बारणे खासदार गतवेळी झाले, असे शहर भाजपचे म्हणणे आहे. दुसरीकडे युती होवो अथवा न होवो शिवसेनेचे विद्यमान खासदारच पुन्हा उमेदवार असल्याचे जवळपास नक्की झालेले आहे.
भाजपचे शहराध्यक्ष आणि चिंचवडचे आमदार लक्ष्मण जगताप हे बारणेंचे,तर भोसरीचे आमदार महेश लांडगे हे आढळरावांचे कट्टर राजकीय शत्रू आहेत. त्यामुळे युती झाली, तरी त्यांचे कार्यकर्ते शिवसेनेला मनापासून किती मदत करतील,याविषयी राजकीय जाणकार आणि शिवसेनतही साशंकता आहे.
अधिक राजकीय बातम्यांसाठी सरकारनामा अॅप डाऊनलोड करा
पिंपरी पिंपरी चिंचवड pimpri chinchwad भाजप मावळ maval शिरूर शिवाजीराव आढळराव shivajirao adhalrao श्रीरंग बारणे shrirang barne लक्ष्मण जगताप laxman jagtap भोसरी bhosri महेश लांडगे mahesh landge
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


Sakal Saptahik Monsoon Cover Story Manoj Hadwale Marathi Article | Saptahik Sakal

जबाबदार पर्यटन... सर्वांचीच गरज
जबाबदार पर्यटन... सर्वांचीच गरज
सोमवार, 22 जुलै 2019
मागील वर्षी राधानगरी धरणाच्या परिसरात गेलो असताना, एका गावातील रस्त्यावरचा फलक फार बोलका होता. ‘या गावात पर्यटकांना येण्यास सक्त मनाई आहे.’ एवढ्या निसर्गरम्य परिसरातील गावात, कोणालाही यावेसे वाटेल, यातून दोन पैसे स्थानिकांना मिळतील, रोजगार निर्मिती होईल असा साधा सरळ हिशेब असतानाही, स्थानिक लोकांना तो रोजगार आणि पर्यटनातून मिळणारे पैसे का नको आहेत, या प्रश्नाचे उत्तर मला तत्काळ मिळाले. निसर्गरम्य वातावरणामुळे पर्यटक येतील, पण ते आल्यानंतर पर्यटनाच्या नावाखाली जे काय काय प्रकार करतील, त्यामुळे गाव व परिसरातील निसर्ग, स्वच्छता, शांतता, सुरक्षा आणि एकंदरच व्यवस्था याची लय कुठेतरी बिघडल्याशिवाय राहात नाही. इथे गावकऱ्यांसमोर दोन पर्याय होते. एकतर पर्यटनातून येणाऱ्या पैशांकडे पाहून त्या बदल्यात होणारे सामाजिक बदल, सुरक्षेचे प्रश्न, प्रदूषण हे दृष्टीआड करायचे किंवा जीवन मूल्यांना महत्त्व देऊन पर्यटनालाच राम राम करायचा. त्यांनी दुसरा पर्याय निवडला. पण असे करणे हा योग्य मार्ग आहे का किती गावांना हे शक्‍य आहे किती गावांना हे शक्‍य आहे किंवा असे केल्याने पर्यटक यायचे थांबतील का
मागील आठवड्यात दिल्लीच्या एका मित्राबरोबर गप्पा मारत असताना, त्याने मनालीचा एक अनुभव सांगितला. जून महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात, उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमुळे मनालीला जायचे सर्व रस्ते बंद होते. ३० किलोमीटर अंतर जायला १०-१२ तास वेळ लागत होता. इतकी गर्दी पर्यटनाला उतरली होती. प्रशासनाला सांगावे लागले, की आता इकडे येऊ नका, इथे पाणीही नाही आणि राहायला जागाही नाही. प्रशासनाने असे सांगूनही लोक जायचे थांबले का मे महिन्यात काजवा महोत्सव असतो, त्याला जाणारे पर्यटक, त्यातून बिघडणारा निसर्गाचा समतोल यावर वेगवेगळ्या व्यासपीठांवर सकारात्मक नकारात्मक अशी चर्चा झाली. वन खात्याने काही तत्कालीन उपाययोजना केल्या, पण त्याने पर्यटकांच्या वागण्यात काही बदल झाला का मे महिन्यात काजवा महोत्सव असतो, त्याला जाणारे पर्यटक, त्यातून बिघडणारा निसर्गाचा समतोल यावर वेगवेगळ्या व्यासपीठांवर सकारात्मक नकारात्मक अशी चर्चा झाली. वन खात्याने काही तत्कालीन उपाययोजना केल्या, पण त्याने पर्यटकांच्या वागण्यात काही बदल झाला का एकेकाळी कास पठारावर अनेक दुर्मिळ फुले दिसत, जसजशी त्याची प्रसिद्धी होत गेली, तसतसे जेवढी फुले तेवढे लोक तिथे जायला लागले आणि पुढे काय झाले हे आपल्या सर्वांनाच माहिती आहे. सध्या पाऊस छान पडतोय एकेकाळी कास पठारावर अनेक दुर्मिळ फुले दिसत, जसजशी त्याची प्रसिद्धी होत गेली, तसतसे जेवढी फुले तेवढे लोक तिथे जायला लागले आणि पुढे काय झाले हे आपल्या सर्वांनाच माहिती आहे. सध्या पाऊस छान पडतोय पावसाळी पर्यटनासाठी, विविध वयोगटातील पर्यटक मंडळी बाहेर पडत आहेत. पावसाळी पर्यटनाच्या स्थळांची माहिती पर्यटकांपर्यंत कशी पोचते याला अनेक पर्याय आहेत. जसे, पर्यटक ब्लॉग लिहितात, सोशल मीडियाच्या विविध साईट्‌सवर त्याविषयी माहिती देतात, फोटोज अपलोड करतात. विविध राज्याच्या कानाकोपऱ्यातील, विविध ऋतूतील फुलणाऱ्या पर्यटन स्थळांची माहिती त्यामुळे सहज उपलब्ध होते. ज्या ठिकाणी अशी पर्यटनस्थळे आहेत त्या ठिकाणचे स्थानिक लोक किंवा टूर कंपन्या, त्यातून दोन पैसे मिळतात म्हणून स्वतःही त्याचे मार्केटिंग करतात. बऱ्याचदा या सर्व प्रक्रियेत अभ्यासापेक्षा अति उत्साह जास्त असतो. त्यात आपल्या अशा वागण्याने भविष्यात कोणकोणते प्रश्न निर्माण होणार आहेत याचा विचार यातील कोणाजवळच नसतो. हरिहर किल्ल्यावर पर्यटकांचे तुंबलेले ट्रॅफिक आपण सर्वांनीच पाहिले. स्थानिक गिर्यारोहकांच्या मदतीने, प्रशासनाने सर्वांना खाली आणले आणि पुढील तीन महिन्यांसाठी हरिहर किल्ला पर्यटकांसाठी बंद केला. ताम्हिणी घाटातील जंगलात जायचे असेल, तर पूर्व परवानगी घेऊनच जाता येईल. काही दिवसांपूर्वी महाराष्ट्र शासनाने, पर्यटनाच्या बाबतीत घेतलेला एक निर्णय वाचला. राज्यभरातील पर्यटनस्थळांपैकी जिथे सेल्फी काढायला जाऊन अति उत्साहात अपघात होतात आणि पर्यटक जिवानिशी जातात, अशा ठिकाणांची एक यादी तयार करून, या ठिकाणांना संवेदनशील पर्यटन स्थळे म्हणून घोषित करायची आणि तिथे सेल्फी काढायला बंदी करायची, असा तो निर्णय होता.
सध्या पावसाळी पर्यटनासाठी माळशेजघाट सारख्या ठिकाणी पर्यटकांची झुंबड उडते. दरड कोसळण्याचा धोका असलेल्या धबधब्यांजवळ लोक समूहाने जमतात. अचकट विचकट चाळे करतात. नशेत असतात. यात मुलेमुली हे सारखेच आघाडीवर असतात. त्यांच्या अशा उपद्रवी पर्यटनामुळे इतर संवेदनशील पर्यटकांसाठी अशा ठिकाणी जायची इच्छा होत नाही. ३१ जुलैपर्यंत माळशेज घाटही पर्यटकांसाठी बंद ठेवला आहे. ज्या परिसरात पावसाळी पर्यटनासाठी लोक जातात, तिथल्या स्थानिक लोकांची मानसिकता अनेक प्रकारे समोर येते. काहींच्या मते, जर पर्यटक इकडे येत असतील, त्यांच्या पार्किंग, जेवण, चहा-नाश्‍ता, मुक्कामाची व्यवस्था यातून चार पैसे मिळत असतील, तर बदल्यात केला थोडा धांगडधिंगा, टाकला थोडा कचरा, फोडल्या थोड्या बाटल्या आणि झाला थोडा त्रास तर एवढे काय बिघडतेय अशा मानसिकतेच्या लोकांना तात्पुरता फायदा दिसतो आहे. भविष्यातील अडचणींची जाणीव जरी असली, तरी त्यांची आजची आर्थिक गरज त्यांना तसे वागायला भाग पाडते. दुसरी मानसिकता अशी असते, की आपला स्थानिक निसर्ग, शांतता, स्वच्छता जपली जायला हवी. यासाठी कमी पर्यटक आले, तरी चालेल पण ते जबाबदार पर्यटन करणारे असावेत. वरील सर्व बाबींचा आपण एकत्रित विचार केला, तर एक गोष्ट आपल्या लक्षात येईल. पर्यटकांनी शिस्तीत वागावे. पर्यटनाचा आनंद घ्यावा यासाठी शासन व प्रशासन काही उपाययोजना करताना दिसत आहे. त्यासाठी काही कडक नियमावलीसुद्धा तयार केली जात आहे. काही स्थानिक लोक पर्यटकांनी शिस्त पाळावी, पर्यटनाचा आस्वाद घेताना भान ठेवावे यासाठी काम करताना दिसत आहेत. काही पर्यटक मंडळी जबाबदारीने पर्यटन करत आहेत. असे असतानाही अपेक्षित परिणाम का साधला जात नसावा अशा मानसिकतेच्या लोकांना तात्पुरता फायदा दिसतो आहे. भविष्यातील अडचणींची जाणीव जरी असली, तरी त्यांची आजची आर्थिक गरज त्यांना तसे वागायला भाग पाडते. दुसरी मानसिकता अशी असते, की आपला स्थानिक निसर्ग, शांतता, स्वच्छता जपली जायला हवी. यासाठी कमी पर्यटक आले, तरी चालेल पण ते जबाबदार पर्यटन करणारे असावेत. वरील सर्व बाबींचा आपण एकत्रित विचार केला, तर एक गोष्ट आपल्या लक्षात येईल. पर्यटकांनी शिस्तीत वागावे. पर्यटनाचा आनंद घ्यावा यासाठी शासन व प्रशासन काही उपाययोजना करताना दिसत आहे. त्यासाठी काही कडक नियमावलीसुद्धा तयार केली जात आहे. काही स्थानिक लोक पर्यटकांनी शिस्त पाळावी, पर्यटनाचा आस्वाद घेताना भान ठेवावे यासाठी काम करताना दिसत आहेत. काही पर्यटक मंडळी जबाबदारीने पर्यटन करत आहेत. असे असतानाही अपेक्षित परिणाम का साधला जात नसावा मला सापडलेली कारणे अशी वाटतात -
१. पर्यटन, मग ते पावसाळी असो, साहसी असो, जल पर्यटन असो की कोणतेही पर्यटन असो, ते नेमके का करायचे हेच पर्यटकांना उमगलेले नसते. पर्यटन आनंद मिळण्यासाठी करायचे, हे मान्य पण हा आनंद नेमका कशाच्या बदल्यात
२. राज्यभरात गावोगावी विविध प्रकारचा निसर्ग फुलत असताना, काही ठराविक ठिकाणेच जास्त प्रसिद्धीस येतात आणि पर्यटक हजारोंच्या संख्येने तिथे गर्दी करतात. या गर्दीला सामाजिक भान नसते, शिस्त नसते. त्याचबरोबर या गर्दीचे व्यवस्थापन कसे करायचे त्यांना सुविधा कशा द्यायच्या या पातळीवर स्थानिक नागरिक व प्रशासन यांच्याकडे कुठलेही शाश्वत धोरण नसते.
३. बरीचशी पर्यटन स्थळे ही वनखात्याच्या अख्यातरीत येतात. त्याचबरोबर पर्यटन स्थळांच्या परिसरातील गावे आणि गावकरी हेही अशा पर्यटन स्थळांच्या व्यवस्थापनात असतात. पण तत्कालीन फायदा डोळ्यासमोर ठेवून भविष्यातील नियोजन नसल्यामुळे पर्यटकांवर वचक राहात नाही.
४. ज्याच्यासाठी हे सर्व चाललेय तो पर्यटक वर्ग हा बेभान, बेछूट आणि बेशिस्त होत चालला आहे. तिथल्या निसर्गाप्रती त्याला काहीही देणेघेणे नसल्यासारखी त्याची वर्तणूक आहे.
या सर्वांचा परिपाक असा होतोय, की कुठे शासनाला जमावबंदीचे तर कुठे प्रवेशबंदीचे आदेश काढावे लागत आहेत. पर्यटकांच्या बेशिस्त वागण्याने छेडछाड, वादावादी, हाणामारी होत आहे. पर्यटकांनी टाकलेला कचरा, फोडलेल्या बाटल्या याचा त्रास निसर्ग, शेतकरी यांना होत आहे. हे सर्व शिस्तीत आणणे नितांत गरजेचे आहे. त्यासाठी काय करता येईल
१. शासन, प्रशासन, स्थानिक नागरिक व पर्यटक यांच्या समन्वयातून त्या त्या पर्यटनस्थळी, जबाबदार पर्यटनाचे धोरण आखले जावे. एमटीडीसी, वनविभाग, पुरातत्त्व विभाग, कृषी विभाग, महसूल विभाग यातील ज्या ज्या विभागाच्या अखत्यारीत पर्यटन स्थळ येत असेल, त्यांनी स्थानिक नागरिकांना बरोबर घेऊन, येणाऱ्या पर्यटकांसाठी काही नियमावली करून ती यशस्वीपणे राबवायला हवी.
२. स्थानिक लोकांनी तात्पुरत्या रोजगाराचा विचार न करता, शाश्वत रोजगारनिर्मितीसाठी, जबाबदारीने सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात. त्यासाठी स्थानिक लोकांमध्ये जनजागृती करून त्यांना त्याचे प्रशिक्षण देण्यात यावे.
३. येणारे पर्यटक हे आपल्यातीलच असल्यामुळे, घरात लहानमोठ्यांनी, निसर्ग, वारसा स्थळे व त्यांचे संवर्धन आणि यावर आधारित जबाबदार पर्यटन याची साधक बाधक चर्चा करावी. जेणेकरून घरातील तरुण मुले जेव्हा पर्यटनाला बाहेर पडतील, तेव्हा ते जास्त जबाबदारीने वागतील.
बेजबाबदार, उथळ आणि उपद्रवी पर्यटनाचा त्रास हा निसर्गाला, स्थानिकांना, तेथील मूलभूत सुविधांना होतो. शेतकऱ्यांना, परिसरातील महिलांना होतो. स्वतः पर्यटकांना, प्रशासन आणि शासनालाही होतो. थोडक्‍यात काय तर सर्वांनाच होणारा हा त्रास टाळण्यासाठी जबाबदार पर्यटन ही सर्वांचीच गरज होऊन बसली आहे.
(लेखक जबाबदार पर्यटन जुन्नर चळवळीत स्वयंसेवक म्हणून काम करत आहेत.)
धरण पर्यटक निसर्ग रोजगार पर्यटन
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


प्रथमेश तेंडुलकर : आम्ही सारे षंढ ???

कोणाही संवेदनशील माणसाचे मन सुन्न होईल. आपली लाज वाटेल अशी ही घटना आहे. आपण शिवाजी महाराजांचे नाव घेणे थांबवावे, अशी ही घटना आहे. कल्याणमध्ये एका एसटी बसमधील महिला कंडक्टरला, एक प्रवासी मारहाण करतो आणि सारे प्रवासी आपले काही घेणेदेणे नाही किंवा काही घडतच नाही इतक्या शांतपणे, मुर्दाडपणे बघत बसतात.
त्या कंडक्टर महिलेची प्रतिक्रिया आपल्या सदसदविवेकबदुध्दीला टोचणी लावणारी आहे. ती म्हणते की, मला त्या गुंडाची भीती वाटत नाही तर ही घटना घडत असताना, डोळयावर पट्टी बांधून बसणाऱ्यांची वाटते.या घटनेची बातमी वाचून मला शरम तर वाटलीच, परंतु अनेक प्रश्नही मनात उभे राहिले.
आज हा प्रसंग त्या परक्या बाईवर आला म्हणून लोक मध्ये पडले नाहीत… जर हाच प्रसंग तुमच्या घरातल्या एखाद्या बाईवर आला असता तर असेच शांत बसला असतात का हा प्रश्न त्या लोकांना विचारावा लागेल… कुठे गेले नेते आणि कुठे गेल्या महिला संगठना एरवी उठसूठ कोणाच्या तरी तोंडाला काळे फासणारे, ‘जय शिवाजी, जय भवानी’ अशा घोषणा देणारे मावळे नंतरही तिच्या बाजूने उभे ठाकले नाहीत आणि त्यांची हायकमांड किंवा सरसेनापतीदेखील मूग गिळून बसले आहे. त्यांचे युवराजदेखील आत्ममग्न आहेत. सनसेनपतीना चिंता पडली आहे ती मुख्यमंत्रीपदाची. त्यावर काही लोक म्हणतील कि कठोर कायदे नाहीत ह्यासाठी… अरे पण नुसते कायदे करून काय होणार एरवी उठसूठ कोणाच्या तरी तोंडाला काळे फासणारे, ‘जय शिवाजी, जय भवानी’ अशा घोषणा देणारे मावळे नंतरही तिच्या बाजूने उभे ठाकले नाहीत आणि त्यांची हायकमांड किंवा सरसेनापतीदेखील मूग गिळून बसले आहे. त्यांचे युवराजदेखील आत्ममग्न आहेत. सनसेनपतीना चिंता पडली आहे ती मुख्यमंत्रीपदाची. त्यावर काही लोक म्हणतील कि कठोर कायदे नाहीत ह्यासाठी… अरे पण नुसते कायदे करून काय होणार आपण जर अन्यायाविरोधात आवाज उठवला नाही तर कायदे काहीच कामाचे नाहीत…
मुंबईकर इतके शांत कधीपासून झाले पावसाळ्यात पाणी भरल्यावर एकमेकांना मदतीचा हात देणारे मुंबईकर, २६ जुलै च्या पावसात एकमेकांना निस्वार्थी भावनेने मदत करणारे मुंबईकर कुठे गेले पावसाळ्यात पाणी भरल्यावर एकमेकांना मदतीचा हात देणारे मुंबईकर, २६ जुलै च्या पावसात एकमेकांना निस्वार्थी भावनेने मदत करणारे मुंबईकर कुठे गेले अशा घटना घडल्या कि फक्त निषेध नोंदवायचा… ते पण फेसबुक किंवा ट्विटर वरून… अशाने ह्या घटना थांबणार नाहीत… ह्या घटना थांबवायची गरज आहे आणि त्या मी एकटा किंवा तुम्ही एकटे नाही करू शकत, आपण सर्वांनी एकत्र मिळून केला पाहिजे हे काम…
म्हणून ह्यापुढे अशी कुठलाही अन्याय होताना आपण गप्पा बसू नये… अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवला पाहिजे… आणि जर हे आपण करू शकत नसू तर छत्रपतींच नाव घेण्याचा नैतिक अधिका.रही आपल्याला नसेल…
जात नाही ती जात…
महागाई आणि अच्छे दिन…
भय इथले संपत नाही…
"लीड" च्या यादीत भारत करतोय लीड ….
...... तर महाराष्ट्राला पुरोगामी म्हणणे बंद करा…


गुलाबाच्या फुलाचे अशाप्रकारे सेवन 'या' आजारांसाठी उपयुक्‍त, जाणून घ्या - Arogyanama

गुलाबाच्या फुलाचे अशाप्रकारे सेवन ‘या’ आजारांसाठी उपयुक्‍त, जाणून घ्या
आरोग्यनामा ऑनलाईन टीम – प्रेम, सुंदरता आणि कोमलतेचे प्रतिक असलेले गुलाबाचे फुल विविध औषधी गुणांनी सुद्धा युक्त आहे. विविध आजार बरे करण्याची क्षमता गुलाबाच्या फुलामध्ये आहे. एक-दोन नव्हे तर अनेक आजारांवर गुलाबपुष्पाचा वापर करून उपचार करणे शक्य आहे. गुलाबाच्या पाकळ्यांपासून तयार करण्यात येत असलेल्या गुलकंदला आयुर्वेदात खूप महत्त्व आहे. गुलाबाचे खास उपाय कोणते आहेत, याविषयी आपण माहिती घेणार आहोत.
मीठ आरोग्यासाठी आहे घातक  भाजीत जास्त झाले तर करा ‘हे’ ५ सोपे उपाय
‘हे’ माहित आहे का  पोहे खाल्ल्याने हृदयरोग राहिल दूर, होतात ‘हे’ ७ मोठे फायदे
टोमॅटोचे साइड इफेक्ट तुम्हाला माहिती आहेत का
* गुलकंदमध्ये भरपूर अँटीऑक्सीडेंट असतात. यामुळे शरीरातील रोगप्रतिकारक क्षमता वाढते. त्वचेसाठी हे खूप लाभदायक आहे.
* चेहऱ्यावर डाग, मुरूमं असतील तर गुलकंदाचे सेवन करावे. चांगला फरक पडतो. अतिउष्णतेमुळे शरीरावर फोड येत असल्यास गुलकंद खावे.
* डोळ्यांची जळजळ किंवा डोळ्यात धूळ गेल्यास गुलाब पाण्याने डोळे धुवावेत. आराम मिळतो.
* गुलाबाच्या पाकळ्या बारीक करून हा लेप डोक्यावर लावल्यास डोकेदुखी थांबते.
* रोज सकाळी आणि संध्याकाळी एक चमचा गुलकंद खाल्ल्यास पित्ताचा त्रास कमी होईल.
* अनिद्रा, तणाव घालविण्यासाठी रात्री डोक्याजवळ गुलाब ठेवून झोपावे. अनिद्रेची समस्या दूर होते.
* गुलाबाच्या पाकळ्या खाल्ल्यास हिरड्या आणि दात मजबूत होतात. तोंडातील दुर्गंधी दूर होते आणि पायरिया रोगातून मुक्ती मिळते.
* गुलाबामध्ये व्हिटॅमिन सी अधिक प्रमाणात असल्याने गुलकंद दररोज खाल्ल्यास हाडे मजबूत होतात. दररोज एक गुलाब खाल्ल्यास टी.बी रुग्णाला लवकर आराम मिळतो.
* ओठ गुलाबी आणि कोमल होण्यासाठी गुलाबाची पाने ग्लिसरीनमध्ये टाकून बारीक करून घ्यावीत. हे मिश्रण ओठांना लावावे.
* गुलकंदमुळे शरीराला थंडावा मिळतो. हे शरीराला डिहायड्रेशनपासून वाचवते आणि शरीर ताजेतवाने ठेवते. गुलकंद शरीराला स्फूर्ती देणारे शीतल टॉनिक आहे. यामुळे थकवा, आळस, मासपेशींमधील वेदना दूर होतात.
* अर्जुन वृक्षाची साल आणि देशी गुलाब पाण्यामध्ये एकत्र उकळून घ्यावे. हा काढा दररोज पिल्यास हृदयाशी संबंधित आजार दूर होतात. हृदयाचे ठोके वाढल्यास गुलाबाच्या वाळलेल्या पाकळ्या उकळून तो काढा घ्यावा.
* गुलकंदमध्ये सी, ई आणि बी व्हिटॅमिनचे भरपूर प्रमाण असते. जेवण केल्यानंतर गुलकंद खाल्ल्यास पचनाशी संबंधित तक्रारी दूर होतात.
विज्ञान आणि आयुर्वेद सांगतं 'या' पदार्थाने करा जेवणाची सुरूवात, 'हे' फायदे होतात
पांढरे केस पुन्हा काळे करायचे आहेत मग 'या' १३ पैकी कोणताही एक उपाय कराच
पांढरे केस पुन्हा काळे करायचे आहेत मग 'या' १३ पैकी कोणताही एक उपाय कराच
‘सेक्स लाईफ’मध्ये ‘वायग्रा’चा वापर करत असाल तर ‘हे’ नक्‍की वाचा
फ्लिप फ्लॉप स्लिपर्स वापरताय  पायांना होऊ शकते हानी
अपचन आणि बद्धकोष्ठतेमुळे होऊ शकतात ‘हे’ आजार
तंबाखूच्या रोपट्याच्या ॲण्टी-इन्फ्लेमेटरी प्रोटीनद्वारे संधिवाताचा इलाज
पावसाळ्यात ‘या’ गोष्टींकडे विशेष लक्ष द्या आणि फीट राहा
सिजोफ्रेनियावर उपयोगी आहे मोडावलेल्या ब्रोकली
सफरचंद आरोग्यासाठी फायदेशीर, ‘हे’ 7 महत्वाचे फायदे होतात, जाणून घ्या
कार्डिअ‍ॅक रजिस्ट्रीसाठी ‘अपोलो’ आणि ‘अबोट’चा पुढाकार


गाझा पट्टी - विकिपीडिया

गाझा पट्टीचे जागतिक नकाशावरील स्थान
(व सर्वात मोठे शहर) गाझा
- पंतप्रधान इस्माइल हानिया
- स्थापना १३ सप्टेंबर १९९३
- एकूण ३६० किमी२
राष्ट्रीय चलन इजिप्शियन पाऊंड, इस्रायेली नवा शेकेल
आंतरराष्ट्रीय कालविभाग यूटीसी + २:०० (यूटीसी)
गाझा पट्टी हा भूमध्य समुद्राच्या काठावर वसलेला एक वादग्रस्त प्रदेश आहे. गाझा पट्टी व वेस्ट बँक हे दोन प्रदेश मिळुन पॅलेस्टाईन प्रांताची स्थापना झाली आहे. गाझा पट्टी सुमारे ४१ किमी लांब तर ६ ते १२ किमी रुंद आहे. हमास ह्या अतिरेकी राजकीय संघटनेचा गाझा पट्टीवर अंमल आहे.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ६ एप्रिल २०१३ रोजी १५:५८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


मन झाले फुलपाखरू – Marathisrushti Articles

साहित्य – ललित लेख
[ August 25, 2019 ] विशाल आपुले पंख फैलावुनी	कविता - गझल
[ August 23, 2019 ] येता तुझ्या चरणांशी	कविता - गझल
[ August 23, 2019 ] बगळे, बावळे आणि कावळे	ललित लेखन
[ August 23, 2019 ] प्रभाकर बाकळे नावाचा अवलिया.. ठणठणपाळ परभणीकर	विशेष लेख
[ August 23, 2019 ] फक्त, टवाळा आवडे “विनोद”	विनोदी लेख
Homeकविता - गझलमन झाले फुलपाखरू
January 14, 2018 जगदीश अनंत पटवर्धन कविता - गझल
मनाचा ठाव कोणा किती
मनाचा लपंडाव कोणा कळला
मन भरून राहिला कोपरा
मन मनाचा मोठा गुंता
गुंता तुटता ना सूटता
About जगदीश अनंत पटवर्धन	226 Articles
एम.कॉम. एल.एल.बी. असलेले श्री पटवर्धन हे एक बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व आहे. चित्रकला, तबला वादन, क्रिकेट, टेबल टेनिस शास्त्रीय संगीत ऐकण्याची त्यांना आवड आहे. त्यांनी अनेकविध विषयांवर आजपर्यंत लेखन केले आहे.
ठाणे जिल्ह्यात कल्याण पासून 16 किलोमीटर अंतरावर असणारा श्री मलंग ...
मुंबईतील सिद्धिविनायक अप्पा महाराष्ट्रातील अष्टविनायकांप्रमाणेच ठाणे जिल्ह्यातील येथील महागणपती ची ...
मुंबई-ठाण्यासारख्या मोठ्या शहरालगत बोरीवली सेम एवढे मोठे जंगल हे जगातील ...
महाराष्ट्रात दगडी कोळशाव्यतिरिक्त मॅंगनीज आणि लोह खनिज बर्‍याच प्रमाणात आढळते ...
जगदीश अनंत पटवर्धन यांचे साहित्य
प्लॅस्टिकचा शोध आणि बोध
बहुआयामी व्यक्तिमत्व – डॉ.अनिरुद्ध धैर्यधर जोशी
धुळीचे साम्राज्य आणि आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम
प्रवास .. १९९५ ते …..
मराठी क्लासिफाईड्स डॉट कॉम
मराठी साहित्यिक डॉट कॉम


विद्यार्थिनींच्या खात्यात ५ हजार होणार जमा, पालिका अर्थसंकल्पात तरतूद
विद्यार्थिनींच्या खात्यात ५ हजार होणार जमा, पालिका अर्थसंकल्पात तरतूद
यंदा प्रथमच सर्व पालिका शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना मानसिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्याच्या दृष्टीने समुपदेशकाची नेमणूक करण्यात येणार असून त्यासाठी १ कोटी रूपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
सोमवारी ४ फेब्रुवारी रोजी मुंबई महानगरपालिकेचा अर्थसंकल्प सादर करण्यात आला असून यंदाच्या अर्थसंकल्पात शिक्षण विभागासाठी २७३३.७७ कोटी रुपयांची तरतुद करण्यात आली आहे. या अर्थसंकल्पात विविध शैक्षणिक बाबींवर भर देण्यात आला असून मुलींना शिक्षणात प्रोत्साहन मिळावे, यासाठी त्यांच्या खात्यात प्रत्येकी ५ हजार रुपये जमा करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. यासाठी पालिकेच्या अर्थसंकल्पात प्राथमिक स्तरावर ७.२६ कोटी आणि माध्यमिक स्तरावर ४० लाख रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. त्याशिवाय येत्या शैक्षणिक वर्षासाठी ६ हजार ६६६ सीसीटीव्ही बसवण्यात येणार असून यासाठी २४.३० कोटीची तरतूद करण्यात आली आहे.
मुंबई महानगरपालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त आबासाहेब जऱ्हाड आणि शिक्षण समिती अध्यक्ष मंगेश सातमकर यांनी यंदाच्या शैक्षणिक अर्थसंकल्प सादर केला. यंदा प्रथमच सर्व पालिका शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांना मानसिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्याच्या दृष्टीने समुपदेशकाची नेमणूक करण्यात येणार असून त्यासाठी १ कोटी रूपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. त्याशिवाय शाळेमध्ये ३८१ सॅनिटरी नॅपकिन वेंडिंग मशीन उभारण्यात येणार आहे. यासाठी प्राथमिक स्तरावर २.४३ कोटी आणि माध्यमिक स्तरावर १.३२ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
येत्या शैक्षणिक वर्षात विविध नवीन प्रकल्प व योजना सुरू करण्यात येणार आहे. यात आंतरराष्ट्रीय शाळा २.६० कोटींची तरतूद, भाषा प्रयोगशाळा १.३० कोटींची तरतूद, पाचवी ते आठवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी टिंकर लॅब १.४२ कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे गेल्यावर्षी प्रमाणे येत्या वर्षातही सर्व शाळांमध्ये क्रीडा व संगीत अकादमी सुरू करण्यात येणार असून यासाठी प्रत्येकी ३.७६ कोटी व ८६ लाख रूपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी नव्याने विज्ञान कुतूहल भवनांची उभारणी केली जाणार असून त्यासाठी १.२० कोटी देण्यात येणार आहे. हे भवन पूर्व व पश्चिम उपनगरात होणार आहे. तसंच विद्यार्थ्याना दिवाळी व उन्हाळी सुट्टीत गुंतवून ठेवण्यासाठी बालभवनमध्ये विद्यार्थ्यांना सुताराकाम, नळजोडणी, मातीचे काम, टाकाऊपासून टिकाऊ वस्तू बनवणे याचं मार्गदर्शन देण्यात येणार आहे. यासाठी १२ लाखांची तरतूद करण्यात आली आहे.
तसंच १३०० शाळांच्या वर्गखोल्या डिजीटल करण्यात येणार असून ई-ग्रंथालय, संगणक कक्ष, प्रयोगशाळा यासारख्या विविध योजनांसाठी तरतूद अर्थसंकल्पात केली आहे. तसेच प्रोग्रामिंग, प्रिंटिंग इलेक्ट्रॉनिक रोबो मोबाईल अॅपही विकसित करण्याच्या सुविधा उपलब्ध करण्यासाठी १.४२ कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे पालिकेच्या सर्व शाळांना नवी ओळख मिळावी यासाठी आले या इमारतींचे दुरुस्ती काम हातात घेण्यात येणार आहे. यामुळे सर्व महापालिका शाळांची वेगळी ओळख विशिष्ठ रंगांद्वारे होणार असून यासाठी तपकिरी - पिवळा या रंगाचा संगम असलेली रंगरंगोटी करण्यात येणार आहे. यासाठी २०१.७३ कोटींची तरतूद येणार आहे. दरम्यान, शिवसेनेच्या महत्वाकांक्षी असलेल्या वीर जिजामाता उद्यानातील पेंग्विन दर्शनासाठी दरवर्षी महापालिका विद्यार्थ्यांची वार्षिक सहल काढण्यात येणार असून त्यासाठी विशेष निधी दिला आहे.
पब्जी गेम बंद करा ११ वर्षाच्या मुलाचं मुख्यमंत्र्यांना साकडं
शिक्षणासाठी यंदा २ हजार ७३३ कोटींची तरतूद
मुंबई विद्यापीठाला ‘ग्लोबल एज्युकेशन - २०१९’ पुरस्कार
यंदा गणेशोत्सवात शाळांना ५ दिवस सुट्टी
वरळीत शालेय विद्यार्थिनींसाठी विनामूल्य बससेवा
मेधा स्पर्धेत नावीण्यपूर्ण उपक्रमाची संकल्पना
मराठा विद्यार्थ्यांना जात पडताळणीविना प्रवेश – विनोद तावडे
‘हिंदू हृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे आर्टस अॅण्ड कल्चरल सेंटर’साठी ८ कोटी ६० लाखांचा निधी मंजूर


Aishwarya Rai- News18 Lokmat Official Website Page-7

ऐश्वर्या मनानं तेवढीच सुंदर- अनुष्का
ऐश्‍वर्या सलमानसोबत करणार सिनेमा, पण...
'ऐ दिल है मुश्किल'चं ट्रेलर रिलीज
फोटो गॅलरी Nov 1, 2015
गॉर्जियस ऐश्‍वर्या @ 42
कमबॅक ऐश्वर्याचं 'जज्बा' इरफानचा
एेश्वर्या आराध्यासह 'जेएसबी'च्या दरबारात
'जज्बा'च्या 'बंदेया' गाण्याची झलक
फोटो गॅलरी Sep 8, 2015
'जज्बा'च्या पहिल्या गाण्याची झलक
ऐश्वर्याचं कमबॅक, 'जज्बा'चा कडक ट्रेलर रिलीज
कलम 370वरून प्रियांका गांधींची मोदी सरकारवर टीका, आज दिवसभरातील महत्त्वाच्या टॉप
रात्री उठून सारखं वॉशरूमला जाणं किती सामान्य आहे
अखेर 720 दिवसांनी अजिंक्य रहाणेनं केली 'कसोटी' पार
VIDEO: जानकर माझ्या भावासारखे आहेत, त्यांना खूप शुभेच्छा - संजय दत्त
काँग्रेस, राष्ट्रवादीच्या नाही तर या आमदाराने केला शिवसेनेत प्रवेश
कलम 370वरून प्रियांका गांधींची मोदी सरकारवर टीका, आज दिवसभरातील महत्त्वाच्या टॉप
अखेर 720 दिवसांनी अजिंक्य रहाणेनं केली 'कसोटी' पार
VIDEO: जानकर माझ्या भावासारखे आहेत, त्यांना खूप शुभेच्छा - संजय दत्त
काँग्रेस, राष्ट्रवादीच्या नाही तर या आमदाराने केला शिवसेनेत प्रवेश
पावसासाठी शेतकऱ्याचा 'बजरंगबली'समोरच अन्नत्याग


मधमाशी - विकिपीडिया

एक उडणारा व डसणारा किडा
कार्ल लिनेयस, इ.स. १७५८
भारतातील मधमाशी मध टिपतांना
मधमाशी हा एपिस प्रजातीमधील मध गोळा करणारा एक कीटक आहे. ’हनी बी’ (en:Honey Bee) या नावाने ओळखणाऱ्या गटामध्ये गांधील माशी, आणि कुंभारीण माशा मोडतात. पण मधमाश्या मात्र बारा महिने, समूहाने मेणाचे पोळे बनवून त्यात मध साठवतात. अपिनी जमातीतील एपिस या प्रजातीमध्ये सात जातीच्या मधमाश्या असून एकूण चव्वेचाळीस उपजाती आहेत. बी गटामध्ये वीस हजाराहून कीटक आहेत. यातील काहीं मध साठवतात. पण फक्त एपिस (en:Apis_(genus)) या प्रजातीमधील माश्यांना शास्त्रीय दृष्ट्या मधमाश्या म्हणून ओळखले .त्या खूप चावतात.
(फिलिपाइन्स सहितच्या दक्षिण आणि आग्नेय आशियामध्ये मधमा्श्यांची उत्पत्ती झाली असावी असा अंदाज आहे. एक अपवाद सोडून इतर सर्व मधमाश्यांची उत्पत्ती एकाच मूळ मधमाशीपासून झाली असे [[वर्गीकरण शास्त्र] सांगते. एपिस फ्लोरिया आणि एपिस अँचड्रेनिफॉर्मिस या दोन्ही मधमाश्यांंचा उगम एकच आहे. इओसीन आणि ऑलिगोसीन कालखंडाच्या काठावर युरोपमध्ये मधमाशीचे जीवाश्म सापडले आहेत. तरीही याचा अर्थ युरोपमध्ये मधमाशीचा उगम झाला आहे असा काढता येत नाही. त्या ठिकाणी मधमाश्या होत्या एवढाच अर्थ त्यातून निघतो. या भागातील आणखी काहीं जीवाश्मांचा अभ्यास अजून चालू आहे. एपिस निआर्टिका नावाच्या मधमाशीचा जीवाश्म नेवाडामध्ये सापडलेला आहे. त्याचा काळ एक कोटी चाळीस लाख वर्षापूर्वीचा आहे.
मधमाशीच्या जवळचे इतर कीटक बंबल बी आणि नांगीरहित बी. थोड्या फार प्रमाणात या माष्यासुद्धा समूह वृत्तीने राहतात. समूह वृत्तीने राहणारे सर्वच कीटक एका पूर्वज कीटकाचे वंशज असावेत. एपिस या प्रजातीमधील एक पोळे तयार करणाऱ्या मधमाश्या प्राथमिक जाती असाव्यात. यापासून पुढे खडकांच्या खबदाडीमध्ये अनेक समांतर पोळी तयार करणाऱ्या प्रगत माश्या तयार झाल्या. अशा माश्या पाळणे अधिक सुलभ आहे.
मधमाश्यांपासून मध मिळतो याचे ज्ञान ऐतिहासिक काळापासून आहे. मेण आणि मध ही उत्पादने मिळवण्यासाठी दोन मधमाश्यांच्या जाती माणसाळवल्या गेल्या त्यामध्ये एपिस मॅलिफेरा या इजिप्शियन पिरॅमिड बांधण्याच्या काळापासून माणसाळल्याची नोंद आहे. (इजिप्शियन चित्रामध्ये मधमाश्यांचे पोळे आणि त्यापासून मध मिळविल्याचे दिसते). त्यांच्या मूळ वसतिस्थानापासून दूरवर एपिस मॅलिफेरा नेल्या गेल्या.
एपिस फ्लोरिया आणि एपिस अँ ड्रेनिफॉर्मिस या दोन्ही मधमाश्यांच्या जाती एपिस प्रजातीच्या मिक्रॅपिस या उपप्रजातीमधील आहेत. या मधमाश्या लहान उघडे पोळे झुडुपावर तयार करतात. त्यांची नांगी लहान आकाराची असून माणसाला चावल्यास त्याच्या त्वचेमध्ये फार खोलवर जात नाही. त्यांचे पोळे संरक्षणाची फार काळजी न करता हाताळता येते. या दोन्ही जाती परस्परापासून भिन्न दिसत असल्या तरी त्यांचा उगम एकाच पूर्वज जातीपासून झालेला आहे (sympatrically). मूळ पूर्वज जाति भौगोलिक कारणाने भिन्न झाल्यानंतर त्यांच्या दोन जाती झाल्या असाव्यात (allopatric speciation). त्यानंतर त्यांचा विस्तार झाला. एपिस फ्लोरिया विस्तृत क्षेत्रामध्ये पसरलेली आहे. तर एपिस अँड्रेनिफॉर्मिस अधिक हल्लेखोर आहे. एपिस फ्लोरियापासून अधिक मध मिळवला जातो. एपिस फ्लोरियाची वंशावळ चाळीस लाख वर्षांपासून असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
उपप्रजाती मेगापिस मध्ये फक्त एका जातीची नोंद आहे. उंच झाडावर , कड्यावर, किंवा उंच इमारतीवर एक किंवा अनेक पोळी बांधणारी ही जात अत्यंत आक्रमक आहे. यांच्या पोळ्यामधील मध अधून मधून माणूस काढण्याचा प्रयत्न करतो. उत्तेजित झाल्यानंतर माणसावर केलेल्या हल्ल्याने माणूस अधमाशांच्या दंशाने मृत्युमुखी पडतो.
एपिस डॉर्साटा आकाराने ही मधमाशी सर्वात मोठी आहे. दक्षिण आणि दक्षिणपूर्व आशियामध्ये सर्वत्र पसरलेली आहे.
एपिस डॉर्साटा बिंघॅमी: इंडोनेशियन मधमाशी. एपिस डॉर्साटाची उपजाती किंवा वेगळी जाति असल्याची शक्यता. एपिस डॉर्साटा ब्रेव्हिलिग्युला यास वेगळ्या जातीचा दर्जा आहे.
एपिस डॉर्साटा लॅबोरिओसा : हिमालयातील मधमाशी. काहीं वर्षापूर्वी या मधमाशीला वेगळ्या जातीचा दर्जा मिळाला आहे. या मधमाशीचे वास्तव्य हिमालयातच आहे. एपिस डॉर्साटापासून थोडी भिन्न असून या मधमाशीच्या वर्तनामध्ये विविध स्वरूपाचे परिवर्तन झाले आहे. त्यामुळे अति दुर्गम आणि समुद्रसपाटीपासून उंचावर पोळे बांधू शकतात. ही मधमाशी आकाराने सर्वात मोठी आहे.
या प्रजातीमध्ये तीन-चार जाति आहेत. बोर्निओमधील एपिस कोशेव्निकोव्ही ही इतर मधमाशीपासून वेगळी आहे. गुहेमध्ये राहणाऱ्या मूळ मधमाशीपासून हिची उत्पत्ती झाली. एपिस सेराना ही दक्षिण आणि पूर्व आशियामधील मूळ मधमाशी. एपिस मॅलिफेराप्रमाणे लहान आकाराची ही मधमाशी पोळ्यामध्ये सांभाळली जाते. बोर्निओमधील एपिस सेराना न्युलुएन्सिस आणि एपिस निग्रोसिंक्टा या फिलिपाईन्समधील मधमाश्या यांचा नेमका संबंध काय ते अजून समजायचे आहे. नव्या संशोधनानुसार या वेगळ्या जाती आहेत. एपिस सेराना याचा उगम एका जातीपासून झाला नसल्याची शक्यता आहे.
एपिस मॅलिफेरा ही मधमाश्यांची जात आता पाळीव झाली आहे. या मधमाशीच्या जनुकीय आराखड्याचा पूर्ण अभ्यास झाला आहे. उष्ण पूर्व आफ्रिकेमध्ये याची उत्पत्ती झाली. उत्तर युरोप आणि पूर्वेकडे आशियामधून ती चीनमध्ये पसरली. या मधमाशीस युरोपियन, पश्चिमेकडील किंवा कॉमन मधमाशी म्हणतात. या मधमाशीच्या अनेक उपजाती आहेत. त्या स्थानिक भौगोलिक हवामानाप्रमाणे बदलल्या आहेत. या माशीपासून बकफास्ट बी नावाची संकरित मधमाशी तयार केलेली आहे. स्थानपरत्वे वर्तन, रंग आणि शरीररचना यामध्ये उपजातींमध्ये बदल आढळतो.
एपिस मधमाशीचा उगम थोडा अनिश्चित असला तरी मायोसीन काळाच्या शेवटी मूळ मधमाशीपासून ही जाति वेगळी झाली असा सिद्धान्त मांडला जातो. गुहेमधील मधमाश्या या पूर्व आफ्रिका आणि पूर्व आशिया या दोन्हीमधील वाळवंटीकरणाचा परिणाम आहे असे समजले जाते. वाळवंटीकरणामुळे वृक्ष नाहीसे झाले, पोळे बांधण्यासाठी आवश्यक झाडे नाहीशी झाल्याने दोन्ही वेगळ्या झालेल्या समूहांमधील जनुक संक्रमण थांबले. शेवटच्या हिमयुगाचा आणि प्रारंभीच्या प्लाइस्टोसीन काळातील हा परिणाम आहे. हजारो वर्षापासून केलेल्या मधमाशी पालनामुळे पश्चिम युरोपियन मधमाशीमध्ये उत्क्रांतीचा वेग वाढला.
अमेरिकेमध्ये एकही मुळची मधमाशी नाही. १६२२मध्ये युरोपियन वसाहतीबरोबर एपिस मेलिया मॅलिफेरा ही गडद रंगाची मधमाशी अमेरिकेत आणली. या पाठोपाठ इटलीमधून एपिस मेलिया लिग्विस्टिका आणि इतर मधमाश्या आणल्या गेल्या. वसाहतीबरोबर मधमाशीवर अवलंबून असलेली पिके लावली गेली. सध्या अमेरिकेत वन्य मधमाश्या म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मधमाश्या कॉलनीमधील बाहेर पडलेल्या मधमाश्या आहेत. गवताळ मैदानात त्या मोठ्या वेगाने वसाहतींबरोबर पसरल्या. कित्येक वर्षे रॉकी पर्वत ओलांडणे त्याना शक्य झाले नव्हते. १९५०च्या सुमारास मधमाश्या जहाजांतून कॅलिफोर्नियामध्ये दाखल झाल्या.
आफ्रिकन मधमाश्यां किलर बी असे नाव आहे. युरोपियन मधमाश्या आणि आफ्रिकेतील एपिस मेलिफेरा स्कुटेलाटा यांच्या संकरातून या मधमाशीची उत्पत्ती झाली. स्वभावत: या कधीही हल्ला करण्याच्या स्थितीमध्ये असतात. या सहसा रोगाना बळी पडत नाहीत. अपघाताने ब्राझीलमध्ये यांचा उगम झाला. उत्तर अमेरिकेत त्या पसरल्या. त्यांचा उद्रेक एवढा भयंकर होता की काहीं ठिकाणी त्या त्रासदायक ठरल्या. थंडीस त्या फारसा प्रतिकार करू शकत नसल्याने शीत प्रदेशात त्या टिकाव धरू शकल्या नाहीत. त्या उत्तम मध गोळा करतात. त्यामुळे ब्राझीलमधील मधुमक्षिका पालनासाठी त्या उत्तम आहेत.
एपिस मेलिफेरा आणि एपिस सेरेना इंडिका या दोन मधमाश्या मधुमक्षिका पालन करणार्‍यांमध्ये प्रसिद्ध आहेत. आधुनिक काळातील मधमाश्या या एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी, जेथे परागीभवन हमखास करण्याची गरज आहे, तेथे घेऊन जाण्यासाठी योग्य आहेत. अश्यामुळे उत्पादन अधिक मिळते. कर्नाटक राज्यामध्ये सूर्यफूल शेतीमध्ये मधमाश्यांच्या पेट्या व्यापारी तत्त्वावर ठरावीक भाडे घेऊन ठेवल्या जातात. शेतीव्यतिरिक्त हा जोड धंदा होऊ शकतो.
पाश्चिमात्य मधुमक्षिका पालन उद्योगामध्ये एक धोका सध्या उत्पन्न झाला आहे. वरवर पाहता एकाएकी मधमाश्यांची संख्या कमी होते. आणि एक पोळे टिकवून ठेवण्यासाठी जेवढ्या मा्श्यांची आवशकता आहे त्याहून कमी माश्या राहिल्या म्हणजे पोळेच नाहीसे होते. २००७मध्ये तीस ते सत्तर टक्के मधमाश्यांची पोळी नाहीशी झाली. अपुरी प्रथिने, शेती करण्यामधील काहीं बदल किंवा अनिश्चित हवामान अशी याची तीन कारणे सांगितली जातात. उत्तर अमेरिकेत सुद्धा मधमाश्यांची संख्या एवढी कमी आतापर्यंत कधीच झालेली नव्हती. या प्रकारास ‘कॉलनी कोलॅप्स डिसऑर्डर’ असे नाव मिळाले. हा प्रकार नवा आहे की इतर बाह्य घटकामुळे झाला याचा अभ्यास अजून अपूर्ण आहे. पण हे एक लक्षण (सिंड्रोम) असून आजार नाही असे दिसते. जसे इस्रायली अक्यूट परजीवी विषाणूमुळे इस्राईल मध्ये मधमाश्या जवलजवळ संपल्या. २००९मध्ये झालेल्या संशोधनामध्ये मधमाश्यांमधील प्रथिन निर्मितीसाठी एकच जनुक कारणीभूत आहे असे सिद्ध झाले. मधमाश्यांमधील प्रथिननिर्मितीसाठी डिसिट्रिव्हिरिडी जातीचा विषाणू मधमाशीमधील रायबोसोम मधील जनुकीय यंत्रणेवर परिणाम करतो असे दिसले आहे.
मोबाईल टॉवर्समधून निघणाऱ्या विद्युतचुंबकीय लहरी हे मधमाश्यांची संख्या कमी होण्यामागील प्रमुख कारण मानले जाते. विद्युतचुंबकीय लहरी मधमाश्यांच्या शरीरात असलेल्या 'चुंबकीय रडार'वर परिणाम करतात. त्यामुळे दिशाहीन झालेल्या माशा गोंधळून जातात व पोळ्यापर्यंत पोहोचत नाहीत.
समूहाने राहणाऱ्या कीटकापैकी एक मधमाशी. अशा प्राण्यांना eusocial असे म्हणण्याची पद्धत आहे. सुझान बात्रा यानी ही संज्ञा दिली..[१]. याचा मराठीमध्ये “ समूह सहजीवन वृत्ती” असे म्हणता येईल. समूहाने पिढ्यान्‌पिढ्या राहताना या गटाएवढे सामूहिक वर्तन जनुकीय पातळीपर्यंत पोहोचले आहे. एका वसाहतीमध्ये एक राणी माशी, ऋतुमानाप्रमाणे थोडे नर आणि सतत बदलता राहणारा कामकरी माश्यांचा समूह अशी पोळ्याची रचना असते. जातीप्रमाणे पोळ्याच्या राणी, नर, आणि कामकरी माश्यांची संख्या बदलते. पण या श्रेणीमध्ये सहसा बदल होत नाही. सामान्यपणे सर्व पोळ्यामधील समान गोष्टी खालीलप्रमाणे-
१. कामकरी माश्या राणीमाशीनेने घातलेली अंडी मेणाने बनवलेल्या कोठड्यामध्ये ठेवतात. कोठड्या बनविण्याचे काम कामकरी माश्यांचे असते. एका कोठडीत एकच अंडे ठेवले जाते. राणी माशी शुक्रगाहिकेमधील [[शुक्रजंतू]पासून अंडे फलित करू शकते. कामकरी माश्या आणि राणी माशी फलित अंड्यांपासून तर नर अफलित अंड्यांमधून निपजतात. नर एकगुणित गुणसूत्राचे, तर राणी आणि कामकरी माशा द्विगुणित गुणसूत्रांच्या असतात. अंड्यातून बाहेर पड्लेल्या अळ्याना कामकरी माश्या प्रारंभी रॉयल जेली खायला घालतात. नंतरच्या काळात अंळ्याना फक्त मध आणि परागकण खायला घातले जातात. ज्या अळीला फक्त रॉयल जेलीच्या खाद्यावर ठेवलेले असते त्यापासून राणी माशी तयार होते. अनेक वेळा कात टाकल्यानंतर अळी स्वत:भोवती कोश तयार करते.
२. कामकरी माश्यांच्या कार्याच्या विभागणीचा विस्तृत अभ्यास झालेला आहे. नव्या कामकरी माश्या पोळे स्वच्छ ठेवण्याचे आणि अंड्यांतून बाहेर आलेल्या अळ्याना खायला घालण्याचे काम करतात. नव्या कामकरी माश्यांच्या शरीरात असलेल्या ग्रंथीनी रॉयल जेली बनविण्याचे काम थांबविल्यानंतर त्या पोळ्यामधील नव्या कोठड्या बांधण्यास मेण तयार करतात. कामकरी माश्यांचे वय जसे अधिक होईल तसे त्यांचे काम बदलत जाते. मेण बनविण्याचे काम जमेनासे झाल्यावर त्या मध गोळा करणे आणि परागकण आणणे, पोळ्याचे रक्षण करणे अशी कामे करतात. आयुष्याच्या शेवटपर्यंत त्या मध आणि पराग गोळा करण्याच्या कामाव्यतिरिक्त काहीं काम करीत नाहीत.
३. कामकरी माश्या अन्न गोळा करतात. ठरावीक प्रकारच्या “वॅगल डान्स”च्या सहाय्याने त्या परस्पराना अन्न आणि पाणी कोठल्या दिशेला आणि किती लांब आहे हे सांगतात. अन्न पोळ्याच्या जवळ असेल तर वर्तुळाकार डान्स आणि लांबवर असेल तर वॅगल डान्स अशी त्यांची संदेशवहनाची पद्धत आहे. मधमाश्यांच्या “डान्स लँग्वेज” च्या अभ्यासास कार्ल व्हॉन फ्रिश्च या ऑस्ट्रियामधील संशोधकास १९७३ साली फिजिऑलॉजी आणि मेडिसीनमधील नोबेल पुरस्कार देण्यात आला. एपिस मेलिफेरा या मधमाशीवर त्यानी हा अभ्यास केला होता.
४. अन्न गोळा करून आणलेल्या माष्यांकडून ते पोळ्यात नेण्यासाठी नव्याने कामाला लागलेल्या माश्यांसाठी वेगळ्या पद्धतीचे “थरथराट नृत्य”, ट्रेम्बल डान्स केला जातो.
५. नवी राणी मधमाशी पोळ्यापासून दूरवर उड्डाण करून अनेक नर माशांशी मैथुन करून आपल्या शुक्रकोशिकेमध्ये शुक्रजंतू साठवून ठेवते. मिथुनानंतर नर माशीचा मृत्यू होतो. साठवलेल्या शुक्रजंतूपासून फलित अंडे घालायचे की अफलित हे राणी माशी नेमके कसे ठरविते हे नीटसे समजले नाही.
६. मधमाश्या या बाराही महिने समूहाने मेणाचे पोळे बनवून त्यात मध साठवतात. मधाचे पोळे हा राणीमाशी, अनेक कामकरी माष्या आणि थोडे नर यांचा एकत्रित समूह म्हणून अस्तित्वात असतो. एकदा नव्या राणी माशीचे फलन झाले म्हणजे पोळ्यातील कामकरी माश्या आणि राणीमाशी नवे पोळे बांधायला बाहेर पडतात. नव्या पोळ्याची जागा कामकरी माशानी आधीच शोधून ठेवलेली असते. नव्या जागेवर आल्या आल्या त्या नव्या पोळ्यासाठी मेणाच्या कोठड्या बांधायला घेतात. त्याच वेळी नव्या कामकरी माश्यांचे उत्पादन चालू होते. सामूहिक कीटक सृष्टीमध्ये असे वर्तन इतर जातीमध्ये आढळत नाही.
मधमाश्यांमधील एका वेगळ्या प्रकाराच्या नांगी नसलेल्या माश्या राणी माशी येण्याआधीच पोळे बांधून तयार ठेवतात.
दहा सेल्सियसपेक्षा कमी तापमानास मधमाश्या उडणे थांबवतात आणि पोळ्याच्या मध्यवर्ती भागावर गोळा होतात. थंडीमध्ये एकत्र येण्याच्या या प्रकारामुळे आणि टप्प्याटप्प्याने केलेल्या हालचालीमुळे राणी माशीभोवतीचे तापमान २७ सेंटिग्रेडपर्यंत ठेवले जाते. या तापमानास राणी माशी अंडी घालू शकत नाही. पोळ्याचे तापमान 34 अंशापर्यंत वाढल्यानंतर राणी आणखी एकदा अंडी घालण्यास प्रारंभ करते. कामकरी माशा सतत पोळ्याच्या आतील भागाकडून बाहेरील भागाकडे फिरत राहिल्याने कोणत्याही माशीस असह्यथंडीस तोंड द्यावे लागत नाही. मधमाश्या गोळा झालेल्या समूहाच्या बाह्य कडेचे तापमान ८-९ सेंटिग्रेड असते. बाहेरील तापमान जेवढे थंड तेवढे एकत्र आलेल्या माश्यांचे थर वाढत जातात. थंडीच्या दिवसात माशा साठवून ठेवलेला मध शरीराचे तापमान टिकवून ठेवण्यासाठी वापरतात. सतत खर्च केलेल्या मधामुळे पोळ्याचे वजन कमी होत जाते. थंडीच्या तीव्रतेनुसार तीस ते सत्तर टक्के मध खर्च केला जातो.
एपिस कुलातील माश्या विविध फुलातील मध गोळा करतात. त्याचबरोबर अनेक फुलांचे परागीभवन मधमाश्यांमुळे होते. एपिस मेलिफेरा परागीभवनासाठी उपयुक्त ठरली आहे. व्यावसायिक पद्धतीने एपिस मेलिफेराच्या वसाहती पिकामध्ये फुले येण्याच्या काळात ठेवल्यास उत्पन्नामध्ये तीस टक्केवाढ दिसली आहे. अब्जावधी डॉलरचे कार्य मधमाश्या मोफत करीत असतात.
मध हे फुलामधील मधुरसावर शरीरातील विकरांची प्रक्रिया होऊन पोळ्यातील कोठड्यामध्ये साठवून ठेवलेला अन्न साठा आहे. माणूस एपिस प्रजातीच्या सर्व मधमाश्यांच्या पोळ्यातील मधाचा वापर अनेक वर्षे करीत आलेला आहे. एपिस मेलिफेरा आणि एपिस सेरेना या मधमाश्यांच्या पोळ्यातील मधाचे व्यापारी उत्पादन घेतले जाते.
मेण: ठरावीक वयाच्या कामकरी माश्यांच्या पोटावरील खंडामधून मेण तयार होते. या मेणाचा पोळ्यामध्ये नव्या कोठड्या तयार करणे, ज्या कोठड्यामध्ये अंडी साठवून ठेवली आहेत त्यांची तोंडे बंद करणे आणि पोळ्याची दुरुस्ती करणे यासाठी होतो. मेणापासून सौंदर्यप्रसाधने बनविली जातात.
कामकरी मधमाशीच्या पायावर असलेल्या पराग पिशवीमध्ये परागकण साठवून पोळ्यामध्ये आणले जातात. अंड्यांमधून बाहेर पडलेल्या अळ्यांना प्रथिनांचा स्रोत म्हणून पराग खायला दिले जातात. एपिस मेलिफेरा आणि एपिस सेरेना यांच्या पोळ्यामधील पराग गोळा करून त्यांचा वापर अन्नाबरोबर केला जातो.
पोळे बांधणाऱ्या मधश्याशा झाडाच्या ढोलीमध्ये झाडाच्या रेझिनपासून प्रोपोलिस नावाचा एक चिकट द्रव बनवतात. याच्या सहाय्याने पोळे झाडाला चिकटवले जाते. पोळ्याला पडलेल्या भेगा बुजवण्यासाठी प्रोपोलिस वापरले जाते. ज्या झाडावर मुंग्या आहेत त्यांचा उपद्रव पोळ्यास होऊ नये यासाठी पोळ्याजवळ येण्याच्या मार्गात प्रोपोलिस पसरून ठेवले म्हणजे मुंग्या या चिकट द्रवावर अडकून पोळ्यापर्यंत येत नाहीत. प्रोपोलिसपासून काहीं सौंदर्यप्रसाधने बनविली जातात.
समूहाने राहणाऱ्या सर्व कामकरी मधमाश्या पोळ्यास उपद्रव देणार्‍याला दंश करून पोळ्याचे रक्षण करतात. हल्ला करताना पोळ्यातील सर्व कामकरी माश्यांना फेरॅमोन जातीच्या गंध द्रव्याच्या सहाय्याने सूचना दिली जाते. त्यामुळे एकाच वेळी सर्व कामकरी माश्या उपद्रव करणार्‍यावर हल्ला करतात. कामकरी माशीच्या पोटाच्या शेवटी असलेल्या दोन वक्र काट्यांच्या स्वरूपात असलेला अवयव म्हणजे मधमाशीची नांगी. नांगीच्या तळाशी असलेल्या विषग्रंथीभोवती स्नायू असतात. हल्लेखोराच्या शरीरात नांगी घुसवताना विषग्रंथीमधून विष बाहेर येते. पण दंश केल्यानंतर नांगी हल्लेखोराच्या शरीरातच राहते. नांगी शरीराच्या बाहेर पडल्यामुळे नंतर कामकरी माशीचा मृत्यू होतो.
मधमाशीची नांगी आणि त्यावरील वक्र काटे पृष्ठवंशी प्राण्यांचापासून मधाचे आणि स्वत:चे संरक्षण करण्यासाठी उत्क्रांत झाले असावे असे वाटते. कारण नांगीस असलेल्या काट्यामुळे त्वचेमध्ये अडकलेली नांगी उपटून बाहेर निघते. राणी मधमाशीच्या परस्परावरील हल्ल्याच्या वेळी राणी माशीची नांगी हत्यारासारखे काम करते. एपिस सेरेना मधमाशीचा इतर कीटकांचा प्रतिकार करण्याची पद्धत वेगळी आहे. आपल्या पोळ्यावर दुसऱ्या कीटक आल्याचे दिसताच सर्व कामकरी माशा आगांतुक कीटकाच्या अंगावर धावून जातात. कामकरी माशांचे स्नायू जोराने थरथरतात. अशा थरथराटामुळे आगांतुक कीटकाभोवतीचे तापमान एवढे वाढते की आगांतुक कीटकाचे मरण ओढवते. याआधी फक्त वाढलेल्या तापमानामुळे आगांतुक कीटक मृत्यू पावतो असे वाटत होते. नव्या संशोधनानुसार आगांतुक कीटकाभोवती तापमानाबरोबर कार्बन डायऑक्साईडचे प्रमाण कमालीचे वाढल्याचे आढळून आले आहे. वाढलेल्या तापमानामुळे आणि ऑक्सिजनच्या कमतरतेमुळे कीटक मरण पावतो. पोळ्यामध्ये आलेली नवखी राणी किंवा निकामी झालेल्या राणीचा याच पद्धतीने निकाल लावला जातो. या प्रकारास मधमाश्या पाळणारे बॉलिंग द क्वीन असे म्हणतात.
विविध रासायनिक पदार्थ आणि गंधावर मधमाशीचे संप्रेषण अवलंबून आहे. राणी माशीच्या शरीरातून बाहेर सोडल्या जाणाऱ्या गंधामुळे कामकरी माश्या आपले पोळे शोधून काढतात. एका पोळ्यातील मधमाश्या दुसऱ्या पोळ्यात गेल्यास त्यांची हत्या होते. राणी माशीचे आपल्या पोळ्यातील सर्व माश्यांवर पूर्ण नियंत्रण असते.
मधामाशीला ६ पाय व २ पंख असतात.
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
विकिडाटा माहितीचौकट वापरणारी पाने
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १७ जून २०१८ रोजी १९:२४ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


लाहौल आणि स्पिति जिल्हा - विकिपीडिया

लाहौल आणि स्पिति जिल्हा
लाहौल आणि स्पिति हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. हा जिल्हा लाहौल जिल्हा आणि स्पिति जिल्हा अशा दोन जिल्ह्यांचे एकत्रीकरण करून बनविण्यात आला.
याचे प्रशासकीय केंद्र कीलाँग येथे आहे.
उना - कांगरा - किन्नौर - कुलु - चंबा - बिलासपुर
मंडी - लाहौल आणि स्पिति - शिमला - सिरमौर - सोलान - हमीरपुर
लाहौल आणि स्पिति जिल्हा
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ३ फेब्रुवारी २०१९ रोजी २३:२८ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणात आरोपनिश्चिती लांबणीवरच | News - News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News

मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणात आरोपनिश्चिती लांबणीवरच
The Ashes : इंग्लंडनं काढला ऑस्ट्रेलियाच्या तोंडचा घास बेन स्टोकची झुंजार शतकी खेळी
अमितभाई आणि मुख्यमंत्र्यांची बोलून जागावाटपाचा फॉर्म्युला ठरवणार - उद्धव ठाकरे
 सिंधूनं आईला दिले ‘सुवर्ण’ गिफ्ट
धक्कादायक : एकाच जिल्ह्यात तब्बल 13 हजार महिलांनी काढलं गर्भाशय
 वर्ल्ड चॅम्पियनशिप जिंकणारी पहिली भारतीय
मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणात आरोपनिश्चिती लांबणीवरच
मी बाबरी पाडायलाही गेले होते आणि आता राम मंदिर बांधायला ही जाईन असं धक्कादायक वक्तव्यही साध्वी प्रज्ञा यांनी केलं होतं
मुंबई, ०५, सप्टेंबर- मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणात आज विशेष एनआयए कोर्टाकडून आरोपनिश्चिती होण्याची शक्यता वर्तवली जात होती. मात्र आता ही आरोपनिश्चिती लांबणीवर पडली आहे. आधी आरोपींवर लावण्यात आलेल्या UAPA च्या कलमांची वैध्यता पडताळली जाणार असे उच्च न्यायालयातर्फे राष्ट्रीय तपास यंत्रणेच्या (एनआयए) विशेष न्यायालयाला माहिती दिली. कर्नल प्रसाद पुरोहित, साध्वी प्रज्ञा आणि अन्य आरोपींवर आज आरोप निश्चित केले जातील अशीच चर्चा होती.
मंगळवारी हायकोर्टानं आरोपींना दिलासा देण्यास नकार दिला होता. गैरकृत्य प्रतिबंधक कायद्याअंतर्गत कलमं लावायची की नाही, हा निर्णय एनआयए कोर्टानं घ्यावा, असा निर्णय हायकोर्टानं दिला. तर कोर्टाच्या देखरेखीखाली एसआयटी स्थापन करण्यास सुप्रीम कोर्टानं नकार दिला. २००८ मध्ये मालेगाव बॉम्बस्फोटातील मुख्य आरोपी कर्नल प्रसाद पुरोहित, प्रज्ञासिंह ठाकूर यांच्यासह अन्य आरोपींवर करण्यात येणाऱ्या आरोप निश्चितीच्या प्रक्रियेला स्थगिती देण्यास उच्च न्यायालयाने नकार दिला होता.
पुरोहितने खटला चालवण्यास देण्यात आलेल्या मंजुरीचा जो मुद्दा उपस्थित केला, त्याबाबतचा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाने या प्रकरणी दिलेल्या निर्देशांनुसार घेण्यात यावा आणि त्यानुसार खटल्याचे पुढचे कामकाज करावे, असे आदेशही उच्च न्यायालयातर्फे राष्ट्रीय तपास यंत्रणेच्या (एनआयए) विशेष न्यायालयाला या वेळी देण्यात आले. पण आता आरोपींवरची आरोपनिश्चिती व्हायला किमान काही दिवस अजून लागतील असेच म्हणावे लागेल.
मालेगाव बाॅम्बस्फोट प्रकरणात मुंबईतील विशेष एनआयए कोर्टाने २७ डिसेंबर २०१७ ला आरोपनिश्चीती केली होती. यातील प्रमुख आरोपी साध्वी प्रज्ञासिंह ठाकूर आणि कर्नल प्रसाद पुरोहित यांच्यासह पाच आरोपींविरोधातील मोक्का हटवण्यात आला होता. त्यामुळे या आरोपींना काहीसा दिलासा मिळाला होता.
२००८ मधल्या मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणी रमेश उपाध्याय आणि अजय रहीकर यांच्यावरचाही मोक्का हटवण्यात आला होता. यूएपीए कलम १७, २०, आणि १३ हटवण्यात आले होते. तसंच कोर्टाने शिवनारायण कालसंग्रा आणि श्याम साहूसह सर्व आरोपींची सुटकादेखील केली होती.
याआधी एप्रिल महिन्यात साध्वी प्रज्ञा आणि आॅगस्टमध्ये कर्नल पुरोहित यांना जामीन मिळाला होता. पुरोहित नऊ वर्ष तुरुंगात राहिले होते. साध्वी प्रज्ञा या मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणी प्रमुख आरोपी होत्या. त्याप्रकरणी काही वर्ष त्यांना शिक्षाही झाली. नंतर त्यांची निर्दोष मुक्तता करण्यात आली होती.
VIDEO : याला कुणी आवरा रे...
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि जी प्लस फाॅलो करा
इंग्लंडनं काढला ऑस्ट्रेलियाच्या तोंडचा घास बेन स्टोकची झुंजार शतकी खेळी
शाहरुख खानच्या 'बोर्ड ऑफ ब्लड' ट्रेलरनं पाकला 'जखम'; पाहा SPECIAL REPORT
भारताची चॅम्पियन सिंधू जगात भारी कमाई वाचून व्हाल थक्क
अमितभाई आणि मुख्यमंत्र्यांची बोलून जागावाटपाचा फॉर्म्युला ठरवणार - उद्धव ठाकरे
 सिंधूनं आईला दिले ‘सुवर्ण’ गिफ्ट
इंग्लंडनं काढला ऑस्ट्रेलियाच्या तोंडचा घास बेन स्टोकची झुंजार शतकी खेळी
शाहरुख खानच्या 'बोर्ड ऑफ ब्लड' ट्रेलरनं पाकला 'जखम'; पाहा SPECIAL REPORT
भारताची चॅम्पियन सिंधू जगात भारी कमाई वाचून व्हाल थक्क
अमितभाई आणि मुख्यमंत्र्यांची बोलून जागावाटपाचा फॉर्म्युला ठरवणार - उद्धव ठाकरे
 सिंधूनं आईला दिले ‘सुवर्ण’ गिफ्ट


Offence Against Two Pune Corporators | Sarkarnama

Sarkarnama च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
Sarkarnama च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.
अतिरिक्त आयुक्तांना मारहाण प्रकरणी पुण्याच्या दोन नगरसेवकांविरुद्ध गुन्हा
अतिरिक्त आयुक्तांना मारहाण प्रकरणी पुण्याच्या दोन नगरसेवकांविरुद्ध गुन्हा
अतिरिक्त आयुक्तांना मारहाण प्रकरणी पुण्याच्या दोन नगरसेवकांविरुद्ध गुन्हा
अतिरिक्त आयुक्तांना मारहाण प्रकरणी पुण्याच्या दोन नगरसेवकांविरुद्ध गुन्हा
मंगळवार, 12 फेब्रुवारी 2019
जलपर्णी काढन्यासाठी काढलेल्या बेकायदा निविदा प्रकरणावरुन कारणावरुन अतिरिक्त आयुक्त राजेन्द्र निंबाळकर यांना झालेल्या मारहाण प्रकरणी नगरसेवक रविन्द्र धंगेकर, नगरसेवक अरविंद शिंदे यांच्यासह १७ कार्यकर्त्यांवर शिवाजीनगर पोलिस ठाण्यात सोमवारी मध्यरात्री गुन्हा दाखल झाला आहे.
पुणे : जलपर्णी काढन्यासाठी काढलेल्या बेकायदा निविदा प्रकरणावरुन कारणावरुन अतिरिक्त आयुक्त राजेन्द्र निंबाळकर यांना झालेल्या मारहाण प्रकरणी नगरसेवक रविन्द्र धंगेकर, नगरसेवक अरविंद शिंदे यांच्यासह १७ कार्यकर्त्यांवर शिवाजीनगर पोलिस ठाण्यात सोमवारी मध्यरात्री गुन्हा दाखल झाला आहे.
जलपर्णी काढण्याच्या निविदेच्या गैरव्यवहारात भाजपचे पदाधिकारी आणि महापालिकेचे अधिकारी यांचा सहभाग असल्याचे म्हणत राष्ट्रवादी कॉंग्रेस- कॉंग्रेसने महापौरांच्या दालनात काल दुपारी आंदोलन केले. त्यावेळी अतिरिक्त आयुक्त निंबाळकर तेथे होते. नगरसेवक अरविंद शिंदे, रविंद्र धंगेकर यांनी निंबाळकरांना काही प्रश्‍न विचारले. तेव्हा त्यांनी दिलेल्या उत्तरांनी धंगेकर, शिंदे यांचे समाधान झाले नाही. त्यांच्यात वादविवाद झाले. त्यावेळी उपस्थित नगरसेवकांच्या काही कार्यकर्त्यांनी महापौरांसमोरच निंबाळकर यांना बेदम मारहाण केली.
या संदर्भात राजेंद्र निंबाळकर यांनी सोमवारी रात्री उशिरा शिवाजीनगर पोलिस ठाण्यात फिर्याद दिली. त्यावरुन धंगेकर, शिंदे यांच्यासह 17 जणावर सरकारी कामात अडथला आणल्याप्रकरणी गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
अधिक राजकीय बातम्यांसाठी सरकारनामा अॅप डाऊनलोड करा
नगरसेवक शिवाजीनगर पोलिस गैरव्यवहार आंदोलन agitation सरकार government राजकीय पक्ष राष्ट्रवादी काँग्रेस पायाभूत सुविधा पुणे natinalist congress party nationalist congress party congress indian national congress
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान


ई-पुस्तक - विकिपीडिया

कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
ई-पुस्तक म्हणजे एखाद्या पुस्तकाचे केलेले डिजिटल किंवा इलेक्ट्रॉनिक रूपांतर होय. पुस्तकाची पाने पीडीएफ/किंवा चित्ररुपात न ठेवता ती वेगळ्या प्रकारच्या टंकात साठविली जातात. जेणेकरून वाचक वापरत असलेल्या साधनाच्या पडद्याच्या आकाराप्रमाणे मजकूर आपोआप बदलतो आणि सुलभतेने वाचता येतो. आंतजालाला जोडलेल्या संगणकाच्या, स्मार्टफोनच्या सहाय्याने हे पुस्तक डाउनलोड करता येते आणि मग तत्सम पडद्यावर वाचता येते. कधीकधी एखाद्या संकेतस्थळाने ते उतरवून घेतलेले असते, आणि तिथूनही ते वाचता येते.[१]
^ जोशी, सुहास (२५ फेब्रुवारी २०१६). "ई-पुस्तके गिरवताहेत मराठी कित्ता". लोकसत्ता दैनिक. २१ ऑगस्ट २०१८ रोजी पाहिले.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २१ ऑगस्ट २०१८ रोजी २१:५६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


नेताजी सुभाषचंद्रांसाठी चक्क इंग्रजांची हेरगिरी करणाऱ्या "महिला डिटेक्टीव्ह"ची अज्ञात कथा

याला जीवन ऐसे नाव
याला जीवन ऐसे नाव
नेताजी सुभाषचंद्रांसाठी चक्क इंग्रजांची हेरगिरी करणाऱ्या “महिला डिटेक्टीव्ह”ची अज्ञात कथा
आमचे सर्व लेख मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक | ट्विटर
अथक परिश्रम करून आणि अनेक संकटांना तोंड देऊन स्वातंत्र्य मिळवून ७० वर्षे होऊन गेली. मात्र आज स्वातंत्र्यलढ्यात प्रयत्नांची शर्थ केलेल्या आणि आपल्या बलिदानाने देशाला जीवनदान मिळवून दिलेल्या अनेक स्वातंत्र्यसेनानींचा आपल्याला विसर पडत चालला आहे.
देशाला पारतंत्र्यातून मुक्त करण्यासाठी, इंग्रजांच्या गुलामगिरीतून सोडवण्यासाठी छेडलेल्या या आंदोलनातील अशा कित्येक नायक, नायिका आहेत ज्यांचे स्वातंत्रलढ्यातील योगदान इतिहासकारांनी आणि लेखकांनी नजरेआड केले आहे.
सरस्वती राजामणी ही अशीच एक स्वातंत्र्यलढ्यातील दुर्लक्षित राहिलेली नायिका.
अशी एक नायिका जिचं आयुष्य कायमच संकटांनी आणि कटकारस्थानांनी भरलेलं होतं. पण तिने आपल्या भारतभूला पारतंत्र्याच्या जोखडातून मुक्त करण्यात कोणतीही कसर सोडली नाही.
ही महिला भारताची सर्वांत कमी वय असलेली गुप्तहेर होती. सरस्वती राजामणी त्यांचं नाव. त्यांनी वयाच्या अवघ्या १६व्या वर्षी इंडियन नॅशनल आर्मी (आयएनए) च्या गुप्तचर यंत्रणेला इंग्रजांची गुप्त माहिती पुरवण्याचे कार्य केले.
राजामणी यांचा जन्म इसवीसन १९२७ मध्ये बर्मा येथे एका स्वातंत्र्यसेनानीच्या कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील तामिळनाडू मधील तिरुचीलापल्ली म्हणजेच त्रिचीत नावाजलेले होते आणि भारतीय स्वतंत्रता आंदोलनाचे समर्थक होते.
स्वतंत्रता आंदोलनाचे समर्थन करण्याबद्दल स्वतःला अटक होण्यापासून वाचविण्यासाठी ते परिवारासमवेत बर्मा येथे राहण्यास गेले.
राजामणी यांचा परिवार एक उदारतावादी परिवार होता जिथे मुलींना फार बंधनात जखडलेलं नसे.
अशा परिवारातील, देशप्रेमाची भावना ठासून भरलेली राजामणी दहा वर्षांची सुद्धा नसेल जेव्हा ती आपल्या आलिशान घराकडे जात असताना रंगूनमध्ये (बर्माची आजची राजधानी) महात्मा गांधींना भेटली.
राजामणी यांचा पूर्ण परिवार गांधीजींना भेटण्यासाठी एकत्र झाला होता. महात्मा गांधी हे तोवर भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील एक प्रमुख नेते बनले होते.
जेव्हा संपूर्ण परिवाराची गांधीजींशी ओळख करून दिली जात होती तेव्हा परिवारातील सदस्यांच्या हे लक्षात आलं की राजामणी तिथे नव्हती.
त्यामुळे घाबरून जेव्हा गांधीजींसकट घरातील सगळे तिचा शोध घेऊ लागले तेव्हा ती बागेमध्ये बंदुकीने नेमबाजीचा सराव करताना दिसली.
एक छोटी मुलगी बंदुकीने नेमबाजीचा सराव करताना पाहून गांधीजींना आश्चर्य वाटले. त्यांनी तिला या बंदुकीची काय गरज आहे असे विचारले.
“इंग्रजांना संपवून टाकण्यासाठी” त्या लहानग्या मुलीने गांधीजींकडे न पाहता तडफदार उत्तर दिले. “हिंसा ही कधी कोणत्या गोष्टीचं उत्तर असू शकत नाही बाळा, आम्ही अहिंसेने इंग्रजांचा विरोध करत आहोत. तुलाही तसंच केलं पाहिजे.” गांधीजी म्हणाले.
“आपण चोर-लुटेरू यांनाही तर मारूनच टाकतो. मग जर इंग्रज आपल्या देशाची लूट करत आहेत तर त्यांना का सोडायचे मी मोठी होईपर्यंत एका तरी इंग्रजाला माझ्या बंदुकीच्या गोळीने निश्चितच ठार मारेन.” तिने निश्चयपूर्वक सांगितले.
जसजशी राजामणी मोठी झाली तिने सुभाषचंद्र बोस आणि त्यांच्या इंडियन नॅशनल आर्मीबद्दल ऐकले. ती स्वातंत्र्य चळवळीचे उघडउघड समर्थन करत असे पण सुभाषचंद्र बोस यांचे एक ओजस्वी भाषण ऐकून ती अत्यंत प्रभावित झाली. आणि तिने स्वातंत्र्यलढ्यात उतरण्याचे ठरवले.
राजामणी केवळ १६ वर्षांची होती जेव्हा दुसरे जागतिक युद्ध भडकले होते. तेव्हा सुभाषचंद्र बोस आयएनएसाठी फंड गोळा करण्यासाठी आणि स्वयंसेवकांची भरती करण्यासाठी रंगूनला आले होते.
सुभाषचंद्र बोस यांनी गांधीजी आणि भारतीय नॅशनल कांग्रेससारखा अहिंसक मार्ग न निवडता लोकांना स्वातंत्र्यप्राप्तीसाठी हत्यार हातात घ्यायला सांगितले आणि सशस्त्र क्रांतीचा उद्घोष केला.
बोस यांच्या भाषणाने प्रभावित होऊन राजामणीने आपले सर्व सोन्याचे आणि हिऱ्यांचे दागिने आंदोलनासाठी आयएनएला समर्पित केले. तिचे हे असाधारण उदार कृत्य नेताजींच्या नजरेतून सुटले नाही.
त्यांनी तिच्याबद्दल अधिक चौकशी केली असता ती रंगूनमधील एका प्रतिष्ठित कुटुंबातील एक मुलगी असल्याचे त्यांना समजले. दुसऱ्याच दिवशी ते तिचे दागिने परत करण्यासाठी तिच्या घरी पोहोचले.
राजामणीच्या वडिलांशी भेट झाल्यावर बोस यांनी त्यांना सांगितले की तिच्या बालमनाला वाटले म्हणून तिने सर्व दागिने आयएनएला समर्पित केले होते. म्हणून मी ते परत करायला आलो आहे.
तिचे वडील एक स्वातंत्र्यसेनानी होते. त्यांनी स्वतः सुद्धा बोस यांच्या चळवळीला योगदान दिले होते. बोस यांच्या बोलण्यावर ते केवळ हसले.
तेवढ्यात राजामणीने चिडून म्हटले, हे दागिने माझे आहेत. माझ्या वडिलांचे नाहीत आणि ते मी तुम्हाला दिले आहेत. ते मी परत घेणार नाही. एका किशोरवयीन मुलीचा एवढा दृढनिश्चय बघून सुभाषचंद्र बोस भारावून गेले. त्यांना तिचं कौतुक केल्याशिवाय राहवलं नाही.
त्यांनी राजामणींना सांगितले, लक्ष्मी येते आणि जाते मात्र सरस्वतीचं तसं नसतं. तुमच्याकडे सरस्वतीसारखी बुद्धिमत्ता आहे. त्यायामुळे मी आजपासून तुमचं नाव सरस्वती असं ठेवत आहे.
अशाप्रकारे राजामणी आता सरस्वती राजामणी या नावाने ओळखली जाऊ लागली.
पण राजामणी इतक्यावरच थांबल्या नाहीत. १६ वर्षांच्या राजमणींनी त्याच भेटीत नेताजींना स्वतःला त्यांच्या आर्मीमध्ये सामील करून घेण्याची विनंती केली. त्यांच्या प्रस्तावातच इतका दृढनिश्चय होता की सुभाषचंद्र बोस त्यांना नाही म्हणू शकले नाहीत आणि दुसऱ्याच दिवशी राजामणी आणि त्यांचे चार सहकारी आयएनए च्या गुप्तचर विभागात गुप्तहेर म्हणून रुजू झाले.
लवकरच या मुली, मुलांच्या वेशात ब्रिटिश मिलिट्री कॅम्प आणि इंग्रज ऑफिसर्सच्या घरातील संदेशवाहक म्हणून काम करू लागले.
इंग्रजांच्या गोटात संदेशवाहकांच्या रुपात असलेल्या या गुप्तहेरांचं महत्त्वाचं काम होतं ते म्हणजे ब्रिटिश सरकारचे आदेश आणि ब्रिटिश सेनेबद्दलच्या महत्त्वपूर्ण बातम्या आयएनए पर्यंत गुप्तपणे पोहोचवणे.
राजामणी आणि त्यांचे सहकारी मुलाच्या वेशात जवळजवळ दोन वर्षे गुप्तपणे माहिती गोळा करण्याचे काम करत राहिले. यांना असा सक्त आदेश होता की यांच्यापैकी कोणी शत्रूच्या तावडीत सापडू नये.
पण यांच्यातली एक अखेर इंग्रज ऑफिसरच्या हाती पकडली गेली. राजामणी शत्रूच्या तावडीत सापडण्याचा अर्थ ओळखून होती. त्यामुळे तिने आपल्या सहकारी मुलीला इंग्रजांच्या तावडीतून सोडविण्याचा निश्चय केला.
त्या साहसी वीरांगनेने एका नर्तिकेचे रूप घेतले आणि जिथे तिच्या साथीदाराला कैदी बनवून ठेवण्यात आले होते त्या ऑफिसरला बेशुद्ध पाडून तिने आपल्या सहकाऱ्याला मुक्त केले.
कैदेतून पळून जात असताना त्यांच्यावर गोळ्या चालवण्यात आल्या. त्यातलीच एक राजामणीच्या पायावर लागली. तरीही त्या आणि त्यांची सहकारी तिथून पळून जाण्यात यशस्वी ठरले. ते इंग्रजांनी त्यांना शोधायचे बंद करेपर्यंत जवळजवळ तीन दिवस एका झाडावर लपून बसले.
गोळी लागल्याने आणि वेळेवर उपचार घेता न आल्याने त्या एका पायाने अधू झाल्या होत्या. पण त्यांना याचा आयुष्यभर गर्वच वाटला. त्यांच्यासाठी ही त्यांच्या साहसी दिवसांची खूण होती.
का, कुणास ठाऊक इतिहासात महिलांचं योगदान हे कायमच दुर्लक्षित राहिलंय. अशा कित्येक वीरांगना आहेत ज्या इतिहासातील कठीण प्रसंगात पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून उभ्या ठाकल्यायत.
पुरुषांच्या तुलनेत त्या कमी असतीलही, पण आज त्या कोणाच्याच आठवणीतसुद्धा नाहीत. त्या विस्मरणात गेल्या आहेत. त्यांच्या बहादुरीचे पोवाडे गायले गेले नाहीत.
सरस्वती राजामणी ही अशांपैकीच एक वीरांगना, जिच्या बुद्धीला आणि साहसी वृत्तीला ओळख मिळण्याची, प्रतिष्ठा मिळण्याची गरज आहे.
आमचे इतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा: InMarathi.com | आमचे सर्व लेख मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक | ट्विटर | Copyright © InMarathi.com | All rights reserved.
← महाराष्ट्रातील तीव्र दुष्काळाच्या निमित्ताने “पाणी फाउंडेशन”ला काही सवाल..
घरगुती सफाईसाठी केमिकल्स वापरताय याच्या परिणामाची तुम्ही कल्पनाही केली नसेल →
आपल्याच नेत्यांची गुप्तहेरी करणारा ‘भारतीय हेर’ आणि मोरारजी देसाई CIA एजंट असल्याचा आरोप
बलाढ्य देशांची सुरक्षा मोजक्याच स्त्रियांच्या मुठीत आहे – आणि आपल्याला त्याची कल्पनाच नाहीये
या भारतीय गुप्तहेराने ३५ वर्ष पाकचे अत्याचार सहन केले, पण भारताच्या कारवायांचा थांग लागू दिला नाही
८०च्या दशकातल्या जगातील सर्वात प्रसिद्ध शर्यतीच्या घोड्याच्या अपहरणाची थरारक कथा..
राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प ह्यांचं पहिलंवहिलं भाषण
दिशा पटानी: तरुणाईला भुरळ पाडणाऱ्या या गोड चेहऱ्याचा प्रवास माहितीये का
दगडाचीच मूर्ती बनते आणि दगडाचीच पायरीही बनते : जाऊ तुकोबांच्या गावा : भाग १४
रशियाचे ४ हेरगिरी कारनामे ज्यांनी अमेरिकेला जेरीस आणलं
लिंबू पाणी पिण्याचे हे आश्चर्यकारक फायदे कदाचित तुम्हाला माहिती नसतील
जगातील सर्वात विद्वान पंतप्रधानाबद्दल सहसा कोणालाही माहित नसलेल्या गोष्टी
पाकिस्तानामध्ये मोबाईल फोन्सपेक्षा कमी किंमतीत मिळतात AK-47
“जमलेल्या माझ्या तमाम हिंदू बांधवांनो, भगिनींनो आणि मातांनो..”: खिळवून टाकणाऱ्या वक्तृत्वाचा अविष्कार
गाडीच्या या स्पेशल नंबरसाठी लागलेली बोली थक्क करणारी आहे
अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला “Like” करा


शिवराय | Satyashodhak

चाभरा चाटू – संजय राऊत..
शिवसेनेने महाराष्ट्रात जो काही बौद्धिक चाभरेपणा चालविला आहे, त्यामागे दोन कार्यकारी आहेत. शिवसेनेचे कार्यकारी अध्यक्ष दादू ठाकरे आणि सामनाचे कार्यकारी संपादक संजय राऊत. कुळवाडीभूषण छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या शिवराज्याभिषेक सोहळ्याला अपमानित करण्याचे पाप या चाभरेपणाचा एक भाग आहे. शिवरायांच्या राज्याभिषेकाची तारीख ६ जून असताना, शनिवारी २ तारखेलाच रायगडावर शिवराज्याभिषेक सोहळा साजरा करण्याचे पाप या चाभर्‍या पिलावळीने
शिवरायांचा मावळा आहे मी
तसं पाहायला गेलं तर, जरा निराळा आहे मी लिहिण्या घेतली लेखणी, परतण्या इतका दुबळा नाही मी लिहिण्या घेतली लेखणी, परतण्या इतका दुबळा नाही मी बाबासाहेबांचे विचार जपणारा, शिवरायांचा मावळा आहे मी बाबासाहेबांचे विचार जपणारा, शिवरायांचा मावळा आहे मी सह्याद्रीत हर हर महादेवचा, घुमलेला नाद आहे मी सह्याद्रीत हर हर महादेवचा, घुमलेला नाद आहे मी फुलेंच्या पोवाड्यातील, डफावरची थाप आहे मी फुलेंच्या पोवाड्यातील, डफावरची थाप आहे मी राजे पोहोचता पन्हाळगडा, त्याच पायाची धूळ आहे मी राजे पोहोचता पन्हाळगडा, त्याच पायाची धूळ आहे मी अशाच दोन ओळींचा कवी आहे मी, शंभूराजांच्या रक्ताचा एक थेंब
मराठा आरक्षण परिषद, औरंगाबाद
मराठा आरक्षण परिषद, औरंगाबाद मराठा समाजाला आरक्षण मिळावे यासाठी राज्यभर परिषदांचे आयोजन करून मराठा समाजाचे प्रबोधनाचे कार्य सर्वच्या सर्व मराठा संघटना एकत्र येऊन करत आहेत. त्याचा एक भाग म्हणून औरंगाबादेत परिषदेचे आयोजन करण्यात आले होते. त्या कार्यक्रमातील भाषणांच्या चित्रफिती. उठ मराठया जागा हो आरक्षणाचा धागा हो १) प्रदीप सोळुंके प्रदेश प्रवक्ता, संभाजी ब्रिगेड २) किशोरभाऊ
रायगडावरचा वाघ्या – ज्ञानेश महाराव
रायगडावरील वाघ्या कुत्र्याच्या समाधीविषयी चित्रलेखाचे संपादक ज्येष्ठ पत्रकार ज्ञानेश महाराव यांचा लेख.. महाराष्ट्रातील सद्य परिस्थिती हि ब्राम्हणांनी जाणून बुजून निर्माण केलेली आहे. यात मराठा व इतर बहुजनांमध्ये फुट पाडून भांडणे लावण्याचा प्रयत्न सुरु आहे. कृपया सर्व बहुजनांनी चर्चा करून हा प्रश्न सोडवावा अशी अपेक्षा, यात कुणीही भावनिक होऊ नये. ऐतिहासिक पुरावे लक्षात घेऊन सर्वांनी वाघ्या
शिवचरित्रावरील कलंक वाघ्या कुत्रा
लाल महालातले कुत्रे हुसकले  आता नंबर रायगडावरील कुत्र्याचा  आता नंबर रायगडावरील कुत्र्याचा  छत्रपती शिवरायांच्या आणि मराठयांच्या इतिहासात वाघ्या कुत्र्याचा कुठेच उल्लेख नाही. शिवराज्याभिषेकाला विरोध करणार्‍या हरामखोर मानसिकतेच्या लोकांनी शिवरायांच्या आणि एकूणच मराठयांच्या इतिहासाचा पालापाचोळा केला. या हरामखोरांनी जसा इतिहासात आदिलशहाच्या दरबारात हुजरेगिरी करणार्‍या दादूला शिवरायांचा गुरु केले तसे एका वाघ्या कुत्र्याला इतिहासात घुसडले आहे. या वाघ्या कुत्र्याची
महात्मा जोतीराव फुले यांच्या जयंतीनिमित्त विनम्र अभिवादन
महात्मा फुले यांनी बहुजन समाजावरील ब्राम्हणांच्या गुलामगिरी विरुद्ध युद्ध उभारले. विभाजित आणि विस्कळीत असलेल्या बहुजन समाजाला समतेच्या एका धाग्यात गुंफून सत्यशोधन करायला भाग पाडले. बहुजन समाजाला त्यांचे खरे शत्रू आणि खरे मित्र यांची जाणीव करून दिली. बहुजन समाजाचा उज्वल आणि गौरवपूर्ण इतिहास महात्मा फुलेनीच आम्हाला समजून सांगितला. महात्मा फुले हे इतिहास आणि संस्कृती अभ्यासक होते.
समस्त वारकर्‍यांचे अखंड प्रेरणास्थान, महान विद्रोही संत, जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज यांचा काळ स्मृती दिन होता त्यांच्या पवित्र कार्याला वंदन त्यांच्या पवित्र कार्याला वंदन संत तुकाराम बीजेनिमित्त आलेला दै.देशोन्नती मधील लेख साभार..
स्वराज्य संकल्पक शहाजी राजे यांच्या जयंती निमित्त हार्दिक शिवेच्छा
आज स्वराज्य संकल्पक शहाजी राजे यांची ४१७ वी जयंती, संभाजी ब्रिगेड चे विनम्र अभिवादन त्यांच्या जयंती निमित्त दै.देशोन्नती मधील लेख साभार..
देवळांचा धर्म आणि धर्माची देवळे...
श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंह महाराज भोसले
या भारतात बंधुभाव नित्य वसू दे...
शिवरायांचा मावळा आहे मी


इ.स. ५३९ - विकिपीडिया

सहस्रके: इ.स.चे १ ले सहस्रक
शतके: ५ वे शतक - ६ वे शतक - ७ वे शतक
दशके: ५१० चे - ५२० चे - ५३० चे - ५४० चे - ५५० चे
वर्षे: ५३६ - ५३७ - ५३८ - ५३९ - ५४० - ५४१ - ५४२
वर्ग: जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती
१ महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी[संपादन]
नोव्हेंबर ३० - तूर्सचा ग्रेगोरी, फ्रांसचा ईतिहासकार.
इ.स.च्या ५३० च्या दशकातील वर्षे
इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १४ मार्च २०१३ रोजी ०१:२६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.