INTERNET DOWNLOAD MANAGER अर्थात IDM - Marathi Corner a marathi forum| मराठी कॉर्नर एक मराठी फोरम

मुख्य पान टेक्नॉलॉजी/तंत्रज्ञान विभाग सॉफ्टवेअर्स
येथे नव्या/जुन्या, चांगल्या/वाईट, वापरण्यास उपयुक्त/अनुपयोगी अशा सर्व सॉफ्टवेअर संबंधी चर्चा व्हावी.
आपल्यापैकी बरेचजण मोबाइल आपल्या संगणकाला जोडुन INTERNET वापरत असतो.अश्यावेळी काही DOWNLOAD करायाचे झाल्यास गती फार कमी असते.त्यामुळे आपला खूप वेळ वाया जातो.आणि कधीकधी लिंक तुटन्याचीही शक्यता असते.त्यावेळी IDM(INTERNET DOWNLOAD MANAGER)हे नक्कीच मदत करील असे मला वाटते.
मी स्वत: सॉफ्टवेअर हे वापरतो.मीच काय जगातले अनेक लोक हेच सॉफ्टवेअर वापरतात.हे सॉफ्टवेअर वापरल्याने गती ५०० पट वेगाने वाढते असा त्यांच्या निर्मात्यांचा दावा आहे.हे सॉफ्टवेअर ३० दिवसाच्या मुदतीच्या आत रजिस्टर करावे लागते.ते DOWNLOAD करण्यासाठी खाली दिलेल्या लिंकवर तिच़की मारा.
समजा मी एखादी गोष्ट डाऊनलोड करत आहे आणि अचानक लाईट गेले म्हणून मी अर्धवट डाऊनलोड थांबवून पुन्हा PC बंद करून परत चालू केल्यानंतर मी जेथे थांबवल होत तेथुनच पुढे यात कंटिन्यु होते का नेहेमी सारखे पुन्हा पहिल्यापासून सुरू करावे लागते मी अजून वापरले नाही हे पण ट्राय करायला काही हरकत नाही. thanks for share
मराठी कॉर्नर ग्लोबल मॉडरेटर
तू म्हणालास कि जर एखादी गोष्ट डाऊनलोडला ठेवली आणि लाईट गेले असता ते डाऊनलोड तसेच सेव्ह राहते आणि जेव्हा लाईट येईल तेव्हा ते तुम्ही पुन्हा अर्ध्यापासून सुरु ठेवू शकता
लेखमाला स्पर्धा- फेब्रुअरी २०११
आपली ओळख करून द्या
प्रदूषण क्षणिका (३) - वारे - पूर्वी आणि आता
लॅपटॉप घेऊ कि नेटबुक
श्रावणात : अंत आणि आरंभ
तुमचा ब्लॉग आमच्याशी जोडा
ही सुविधा लवकरच पुन्हा सुरू होत आहे.
मराठी कॉर्नरची संक्षिप्त माहिती


श्रावणात : अंत आणि आरंभ - Marathi Corner a marathi forum| मराठी कॉर्नर एक मराठी फोरम

मुख्य पान लेखकांचा अड्डा कविता
श्रावणात : अंत आणि आरंभ
कविता केवळ इथेच लिहाव्यात
*येथे पोस्ट केल्या जाणा~या कविता जर तुमच्या नसतील तर त्या त्या पोस्टच्या शेवटी "संकलित" असे ठळक अक्षरात लिहा. जर त्याचा खरा मालक माहित असेल तर त्याचे क्रेडिट त्यांना जरूर द्या
* तसे न करता पोस्ट करणे याला साहित्य चोरी समजले जाते जो कायद्यानूसार गुन्हा आहे.
श्रावणात : अंत आणि आरंभ
जीर्ण-शीर्ण कातडी सर्प हा टाकतोच. त्यात शेषाने पृथ्वीला उचलून धरले आहे. जीर्ण कातडी टाकण्यासाठी पृथ्वीला समुद्रात बुडवावे लागेलच. माणसाच्या पाशवी कृत्यांमुळे पृथ्वीचा देह हि जीर्ण-शीर्ण झाला आहे. प्रलय पृथ्वीला पुन्हा नवीन चैतन्य मिळवून देणारा आहे...
लेखमाला स्पर्धा- फेब्रुअरी २०११
आपली ओळख करून द्या
प्रदूषण क्षणिका (३) - वारे - पूर्वी आणि आता
लॅपटॉप घेऊ कि नेटबुक
श्रावणात : अंत आणि आरंभ
तुमचा ब्लॉग आमच्याशी जोडा
ही सुविधा लवकरच पुन्हा सुरू होत आहे.
मराठी कॉर्नरची संक्षिप्त माहिती


दैनिक राशीफल (06.04.2018) | Webdunia Marathi

शुक्रवार, 27 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
मेष : मानसिक संयम ठेवा. विशेष यात्रा आणि कलात्मक कामात लाभ प्राप्तिचा योग. आर्थिक वादात विशेष कार्य योग.
वृषभ : संपत्तीच्या खरेदीत लाभ होईल. महत्वाची कामे होतील. नवीन विचार किंवा योजनांवर चर्चा होईल. सामाजिक आणि राजकीय ख्याति वाढेल.
मिथुन : विशेष देण्या घेण्या पासून लांब रहा. धार्मिक कामात रूचि. धार्मिक कामांचा योग. आर्थिक क्षेत्रात गूढ अनुसंधान योग.
कर्क : कामात वेळेला महत्व न दिल्याने मानसिक क्लेश होईल. मतभेदांपासून लांब राहून शांतिपूर्वक कार्य करा.
सिंह : संतोषप्रद वातावरण राहील. कार्य स्थिति अनुकूल रहाण्याची शक्यता. कामं वेळेत पूर्ण होतील. विशेष सहयोग, मार्गदर्शन मिळेल.
कन्या : पद-प्रतिष्ठे संबंधी कामांमध्ये लोकप्रियता वाढेल. धार्मिक क्षेत्रात भाग्यवर्धक यात्रा योग. कलात्मक कार्य होतील.
तूळ : आर्थिक प्रकरणात विशेष अनुसंधान योग. घरात मंगल कार्य होतील. रोग,शत्रु, वादमध्ये व्यय योग.
वृश्चिक : मानसिक त्रासापासून लांब रहा.धार्मिक यात्रा योग. जल क्षेत्रांपासून भाग्यवर्धक यश. उपजीविकेच्या स्त्रोतांपासून विशेष लाभ प्राप्ति योग.
धनू : आपली मनमेळाऊ आणि धैर्याची प्रकृतिने समाजात व परिवारात आदर मिळेल. सामाजिक मान-सन्मान वाढेल.
व्यापारिक लाभ आणि सुख-समृद्धि वाढेल.
मकर : प्रगतिवर्धक बातम्या मिळतील. मुलांची उन्नति प्रसन्नता देईल. आधी केलेल्या कामाचे फळ मिळेल. बिघडलेले संबंध सुधारतील.
कुंभ : जुनी कामे झाल्यामुळे उत्साह आणि प्रसन्नता वाटेल. मित्रांच्या सहाय्याने अनुकूलता वाढेल एवं दिवस उत्तम जाईल.
मीन : वाहन क्रय करण्याचे योग. प्रयत्नांनी यश संपादन. संबंधांवर विशेष लक्ष द्या. जास्त प्रयत्न करावे लागतील.
जन्मवारावरुन ओळखा तुमचा स्वभाव
आज तुमचा वाढदिवस आहे (16.03.2018)
यावर अधिक वाचा :
कपाळावर कुंकू का लावतात
विवाहित स्त्रिया भांगेत शेंदूर भरतात हे तर सर्वांनाच माहीत असेल पण यामागील कारण काय
वयाच्या 25 वर्षापर्यंत ब्रह्मचर्य का
आयुर्वेदाप्रमाणे मनुष्य 113 वर्ष जिवंत राहतो. तसेच हिंदू धर्मात मनुष्याच्या जीवनाचे 100 ...
आत्मा न स्त्री असते न पुरूष
जीवात्मा ही ना पुरूष असते ना स्त्री ना नपुंसक असते. ती जेव्हा शरीर धारण करते तेव्हाच तिचा ...
पाळा काही धार्मिक नियम
शिव मंदिरात झांज वाजवू नये. सूर्य मंदिरात शंख आणि देवीच्या मंदिरात बासरी वाजवू ...
देवळे अशाच ठिकाणी बांधलेली असतात जिथे प्रचंड शुभ ऊर्जा असते. देवळे म्हणजे जणू काही ...
पीएफची माहिती आता एसएमएस व ईमेलवर
कंपनीने पगारातून कापलेली पीएफची रक्कम जर पीएफ खात्यात जमा केली नाही, तर त्याची माहिती आता ...
उत्तर प्रदेशमधील कुशीनगर येथे पॅसेंजर ट्रेनने शाळेच्या बसला धडक दिल्याने १३ ...
पेट्रोल आणि डिझेल भाववाढीने नागरिक त्रस्त
मुंबई - देशात पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरवाढीचा भडका उडाला असून, आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत ...
डिव्हिलियर्सने ठोकला सर्वात उत्तुंग षटकार
यंदाच्या आयपीएल २०१८ मध्ये रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरूचा फलंदाज एबी डिव्हिलियर्सने सर्वात ...
इंदू मल्होत्रा वरिष्ठ वकिलाहून थेट न्यायाधीश
सर्वोच्च न्यायालयात वरिष्ठ वकिलाहून थेट न्यायाधीश बनणा-या वरिष्ठ वकील इंदू मल्होत्रा या ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


75 वर्षांच्या प्रियकराचा खून; 65 वर्षांची प्रेयसी निर्दोष | Webdunia Marathi

शुक्रवार, 27 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
75 वर्षांच्या प्रियकराचा खून; 65 वर्षांची प्रेयसी निर्दोष
उत्तर सोलापूर तालुक्यातील हिरज शिवारात प्रियकर हिरालाल बाबूराव गायकवाड (वय 75, रा. लिमयेवाडी) यांचा खून केल्याच आरोपातून त्याची प्रेयसी नीलावती कुंडलिक माळी (वय 65, रा. हिरज) हिची निर्दोष मक्कता करण्याचा आदेश अतिरिक्त सत्र न्यायाधिश डी. के. अनभुले यांनी दिला.
हिरालाल गायकवाड यांच्या हिरज येथील शेतात आरोपी नीलावती ही कामास होती. त्यांचत प्रेमसंबंध निर्माण झाले होते. तिने हिरालाल यांचकडे घर बांधणे व खर्चासाठी पैसे मागितले होते. त्यांनी ते देण्यास टाळाटाळ केली होती. त्यामुळे आरोपी नीलावती हिने हिरालाल याचा खून केला, असे सरकार पक्षाचे म्हणणे होते. वैधकीय पुराव्यावरून असे दिसते की, हिरालाल यांच्या शरीरावर दोन प्रकारच्या हत्याराने मारलेल अनेक जखमा आहेत. त्यावरुन दोन हल्लेखोरांनी वेगवेगळ हत्याराने हिरालालवर हल्ला केला आहे. वयस्कर स्त्री एवढ्या जखमा करणे शक्य नाही. केवळ संशयावरून आरोपीस गुंतविण्यात आले आहे. असा युक्तीवाद आरोपीच्या वकिलांनी केला.
यात आरोपीतर्फे अ‍ॅड. धनंजय माने, अ‍ॅड. जयदीप माने तर सरकारतर्फे अ‍ॅड.प्रदीपसिंग राजपूत यांनी काम पाहिले.
महात्मा गांधी हत्या : पुन्हा नव्याने तपास नाही
'आधार'च्या गोपनीयतेची दिली बातमी, झाला गुन्हा दाखल
आईच्या प्रियकराचा त्यांनी केला खून
नितीन आगे खून खटला : पुन्हा न्यायालयात सुरु होणार
पुणे असुरक्षित : तरुणीवर बलात्कार
यावर अधिक वाचा :
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


पाहा व्हीडिओ : हा सोनेरी पक्षी तुम्हालाही भुरळ पाडेलच! - BBC News मराठी

BBC News मराठी नेव्हिगेशन
मीडिया प्लेबॅक आपल्या डिव्हाइसवर असमर्थित आहे
पाहा व्हीडिओ : हा सोनेरी पक्षी तुम्हालाही भुरळ पाडेलच
हे यासह सामायिक करा Facebook
हे यासह सामायिक करा Twitter
हे यासह सामायिक करा Messenger
हे यासह सामायिक करा Messenger
हे यासह सामायिक करा ईमेल
हे यासह सामायिक करा
हे यासह सामायिक करा Facebook
हे यासह सामायिक करा Twitter
हे यासह सामायिक करा Messenger
हे यासह सामायिक करा Messenger
हे यासह सामायिक करा Google+
हे यासह सामायिक करा WhatsApp
हे यासह सामायिक करा ईमेल
हा दुवा कॉपी करा
सामायिक करण्याबद्दल अधिक वाचा
सामायिक करा पॅनेल बंद करा
एक सोनेरी पक्षी अनादीकाळापासून सर्वांच्या कुतूहलाचा विषय बनलेला आहे.
मूळ चीनमध्ये आढळणारे हे सोनेरी पक्षी सतराव्या शतकात ब्रिटनमध्ये नेमबाजीसाठी आणण्यात आले. पण अठराव्या शतकात एका भारतीय राजकुमारनं त्याच्या नॉरफोक राज्यात हे पक्षी आणले.
हे पक्षी आज ब्रिटनमध्ये आढळणाऱ्या सोनेरी पक्ष्यांचे पूर्वज मानले जातात.
या पक्षांची संख्या झपाट्याने कमी होत आहे. चीनमध्ये त्यांच्या अधिवासाची ठिकाणं समजली जाणारी बांबूची वनं निम्म्याने घटली आहेत.
अंटार्क्टिकामधील बर्फाखाली नेमकं दडलंय काय
अंटार्क्टिका : पेंग्विनच्या हजारो पिल्लांचा मृत्यू कशामुळे
(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)
हे वृत्त सामायिक करा सामायिक करण्याबद्दल
व्हिडिओ कर्नाटकाच्या राजकारणावर मठांचा प्रभाव नेमका कसा असतो
कर्नाटकाच्या राजकारणावर मठांचा प्रभाव नेमका कसा असतो
व्हिडिओ पाहा व्हीडिओ : व्हिएतनामधला हिंदू धर्म संपुष्टात येणार
पाहा व्हीडिओ : व्हिएतनामधला हिंदू धर्म संपुष्टात येणार
व्हिडिओ पाहा व्हीडिओ : 'तुम्ही त्या वाईट मुस्लिमांचं काय करणार आहात
पाहा व्हीडिओ : 'तुम्ही त्या वाईट मुस्लिमांचं काय करणार आहात
व्हिडिओ दक्षिण कोरिया उत्तर कोरियाला या भोंग्यांमधून काय ऐकवतं
दक्षिण कोरिया उत्तर कोरियाला या भोंग्यांमधून काय ऐकवतं
व्हिडिओ पाहा व्हीडिओ : बंगळुरूकरांचे वर्षांतले 250 तास निव्वळ ट्रॅफिकमध्ये वाया
पाहा व्हीडिओ : बंगळुरूकरांचे वर्षांतले 250 तास निव्वळ ट्रॅफिकमध्ये वाया
व्हिडिओ सीमाप्रश्नाविषयी बेळगावच्या तरुणांना काय वाटतं
सीमाप्रश्नाविषयी बेळगावच्या तरुणांना काय वाटतं
BBC News मराठी नेव्हिगेशन
Copyright © 2018 BBC. बाहेरच्या दुव्यांमधील मजकुरासाठी बीबीसी जबाबदार नाही बाहेरच्या दुव्यांबद्दल आमचा दृष्टिकोन


Loss in sugar export sugar prices | साखर निर्यात तोटय़ाची, तरीही दीर्घकालीन लाभाची! | Loksatta

मीरा-भाईंदर पालिका आयुक्तांची पुन्हा बदली
भाजप, विहिंपचे अध्यक्ष संघ मुख्यालयात
आमिर खान व किरण उमरेड-करांडला अभयारण्यात
मुंबईचा नवीन विकास आराखडा बिल्डर धार्जिणा - संजय निरुपम
जिल्हा परिषद शिक्षकांच्या ऑनलाइन बदल्या
साखर निर्यात तोटय़ाची, तरीही दीर्घकालीन लाभाची
साखर निर्यात तोटय़ाची, तरीही दीर्घकालीन लाभाची
भरीव निर्यात अनुदान देण्याची मागणी
प्रचंड साठय़ामुळे दरघसरण; भरीव निर्यात अनुदान देण्याची मागणी
साखर दराची घसरगुंडी सुरू झाल्याने साखर कारखानदार चिंतेत असून, शेतकऱ्यांची उसाच्या देयकासह अन्य देणी कशी भागवायची याचा पेच निर्माण झाला आहे. अशा स्थितीत साखर निर्यात करण्याचा एक मार्ग डोळ्यासमोर दिसत आहे. साखर निर्यात करायची तर विदेशात साखरेला मिळणारा दर परवडणारा नसल्याने ही वाटही कठीण असल्याचा सूर ऐकायला मिळत आहे. त्यामुळे साखर निर्यातीसाठी शासनाने पूर्वीप्रमाणे भरीव अनुदान द्यावे, अशी मागणी पुढे करण्यात आली आहे. साखरेचा साठा प्रचंड असून, सध्या निर्यात तोटय़ाची असली तरी निर्यातीनंतर देशांतर्गत दर वाढणार असल्याने ही निर्यात लाभदायी ठरणार आहे.
अनुदानाचा पाठपुरावा केला पाहिजे, पण केवळ त्यावर अवलंबून न राहता साखर निर्यात केल्यास देशातील साखर साठा कमी होऊन दरात काही प्रमाणात वाढ होईल. त्यातून साखर उद्योगाचे अडलेले अर्थकारणाचे गाडे चालू लागेल, असे साखर अभ्यासकांचे म्हणणे आहे. पुढील हंगामात साखरेचे उदंड पीक येणार असल्याने विद्यमान साठा जितका रिकामा करता येईल, तितका तो करण्याची गरजही निर्माण झाली आहे. साखर निर्यात करण्याबाबत मतभिन्नता असली तरी याच मार्गाने जाण्याच्या पर्याय सध्या तरी दिसत आहे.
आकाशात विमानाचे हेलकावे, राहुल गांधी थोडक्यात बचावले; काँग्रेसने केली तक्रार
'कोहली, डिव्हिलियर्ससोबत खेळण्यासाठी आयपीएलमध्ये फुकटातही आलो असतो'
माझी अवस्था कठुआ बलात्कार पीडितेप्रमाणेच म्हणत ढसाढसा रडली हसीन जहाँ
'ब्रह्मज्ञानी' माणसाने बलात्कार करणे पाप नाही - आसाराम बापू
'श्रीसंत मला प्रेरणा देतो, शंका किंवा अडचण असल्यास त्याचा सल्ला घेतो'
यंदा राज्यात आणि देशभरातही ऊसाचे भरघोस पीक आले. या हंगामात उसाची कमी उपलब्धता होईल, असा अंदाज होता. पण तो फोल ठरला. मार्चमध्ये हंगाम संपणार, अशी चर्चा सुरुवातीला होती. आता एप्रिलचा पहिला पंधरवडा संपत येत असला तरी कारखान्यांची धुराडी अजूनही पेटलेली आहेत. बक्कळ उत्पादन झाल्याने साखरेचे करायचे तरी काय, याची चिंता भेडसावू लागली आहे.
मागील शिल्लक, यंदाचे मोठे उत्पादन आणि पुढील हंगामातही जोमदार उत्पादन अशी सलग तीन हंगामाची गोळाबेरीज असल्याने उदंड साखरेने साखर कारखानदारांमध्ये चलबिचल सुरू आहे. शिवाय, साखरसाठा मोठ्या प्रमाणात असल्याने दरही घसरत चालले आहेत.
२०१६- १७ मध्ये ऊसाची मोळी टाकताना मागील हंगामाची ५० लाख टन साखर शिल्लक होती. त्यात आधीच्या गळित हंगामात उत्पादित झालेली सुमारे २५० लाख टन साखर होती. म्हणजे, गेल्या वर्षी ३०० लाख टन साखर उपलब्ध होती. यंदाचा गळीत हंगाम सुरू होण्यापूर्वी देशात ४० लाख टनापेक्षा अधिक साखर शिल्लक होती. २०१६-१७ सालच्या हंमागील हंगामात साखर उत्पादनात घट झाल्याने साखरेचे भाव वधारले होते. अशातच केंद्र सरकारने ४० लाख टन साखर निर्यात करण्याचा निर्णय घेतल्याने दुधात साखर पडली. साखर दराचा आलेख आणखी उंचावला. यावर्षी हंगाम भरात असताना म्हणजे ऑक्टोबरमध्ये साखरेचा दर ३८०० रुपये प्रति क्विंटल होता. दर वाढत राहणार अशी खूणगाठ बांधून साखर कारखानदारांनी एफआरपी अधिक २०० रुपये प्रति टन असा कोल्हापूर पॅटर्न जाहीर केला. महिन्याभरात दराचे चित्र पालटले आणि हा दर डिसेंबरअखेर तीन हजार रुपये प्रतिक्विंटल असा कोसळला. नंतरच्या पाच – सहा महिन्यांत दरात आणखी ५०० रुपयांनी घट झाली. दर कोसळत राहिल्याने शेतकऱ्याच्या ऊसाच्या देयकासह अन्य देणी कशी भागवायची याचा पेच पडला आहे. साखरेचे उत्पादन वाढले असून ती ठेवायला कारखान्याची गोदामे कमी पडत आहेत. पुढील हंगामही ऊसपिकाला बरकत देणारा असल्याचा अंदाज वर्तवला जात असल्याने साहजिकच साखर उदंड झाल्याचे दिसून येणार आहे.
आजचे नुकसान, उद्याचा फायदा
देशातील साखरेच्या अतिउपलब्धतेने नवे प्रश्न निर्माण झाले आहेत. त्यावर निर्यातीची मात्रा लागू केली असल्याने हरेक कारखान्याला विहित कोठय़ानुसार साखर निर्यात करणे बंधनकारक ठरणार आहे. पण, मुद्दा उद्भवतो तो निर्यात केल्याने प्रतिटन सुमारे ८०० रुपये प्रति क्विंटल तोटा सहन करण्याचा. राज्याचा निर्यात कोठय़ाचा विचार करता निर्यात केल्याने साखर कारखान्यांना सुमारे ५०० कोटी रुपये नुकसान सोसावे लागणार आहे. अर्थात, असा तोटा होणार असला तरीही निर्यात हाच योग्य उपाय असल्याचे मत साखर अभ्यासक व्यक्त करतात. याबाबत शाहू साखर कारखान्याचे निवृत्त कार्यकारी संचालक विजय औताडे यांनी अभ्यासपूर्ण मांडणी केली. त्यांचे म्हणणे असे की, प्रसंगी तोटा होणार असला तरी देशातील साखरेचे दर क्विंटलमागे १०० रुपयांनी वाढले तरी शिल्लक साखरेच्या प्रमाणाचा विचार केल्यास हा तोटा भरून निघण्यास मदत होणार आहे. भारतात उत्पादित होणाऱ्या साखरेची प्रक्रिया, तिचा दर्जा पाहता ही साखर बव्हंशी आशियाई, आफ्रिकन आदी छोटय़ा देशांतून खरेदी केली जाते. म्हणजे निर्यातीचे दरवाजेही सीमित आहेत. नोव्हेंबपर्यंत (आगामी हंगाम सुरू होण्यापूर्वी) २० लाख टन साखर निर्यात करणे तसे सोपे नाही. आता लग्नसराई , शीतपेये, मिठाई, उत्तर भारतातील सण पाहता साखर मागणी वाढीस लागेल. साखर कारखानदारांच्या हातात चार पसे येऊन थकीत देणी भागवता येणार आहेत, असेही ते म्हणाले.
देशांतर्गत साखर साठा कमी व्हावा यासाठी केंद्र सरकारने २० लाख टन साखर निर्यातीचा निर्णय घेतला आहे. साठा कमी झाल्याने दराला उभारणी येईल, अशी अटकळ त्यामागे आहे. पण हे गणित इतके सहज-सोपे नाही. एकतर, जगभरात साखर मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असल्याने तिथेही दराची रडकथा कायम आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रति क्विंटल २१०० रुपये भाव मिळत आहे. भारतात आजघडीला २९०० रुपये दर मिळत आहे. म्हणजे साखर निर्यात करण्यासाठी ८०० रुपये तोटा स्वीकारावा लागेल. शिवाय, साखर कारखान्यांनी हंगाम सुरू करण्यासाठी बँकाकडून प्रति पोते सुमारे २६५० रुपये कर्ज घेतले आहे. म्हणजे, निर्यात दर २१०० रुपये आणि बँकेची उचल २६५० रुपये यातील फरकाची रक्कम बँकेकडे भरल्याशिवाय बँक आपल्या कब्जातून साखर कारखान्याच्या बाहेर पडू देणार नाही. हा तिढा आधी सोडवावा लागेल, असे सरसेनापती संताजी घोरपडे साखर कारखान्याचे संस्थापक, कोल्हापूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बॅँकेचे अध्यक्ष आमदार हसन मुश्रीफ यांनी सांगितले. त्यासाठी शासनाने साखर निर्यात करण्यासाठी साखर तसेच वाहतूक असे दुहेरी अनुदान दिले पाहिजे. शरद पवार केंद्रीय कृषी मंत्री असताना तसेच विद्यमान सरकारच्या काळातही असा निर्णय झाला होता. आता त्याची पुन्हा अंमलबजावणी झाली पाहिजे. जगात सर्वाधिक साखर उत्पादन करणाऱ्या ब्राझीलने यंदा ऊसापासून इथेनॉल करण्यावर भर दिला आहे. यामुळे साखर निर्यात करण्यासाठी अनुकूल स्थिती आहे. पावसाळ्यात साखर निर्यातीला मर्यादा येत असल्याने हा निर्णय तातडीने होण्याची गरज मुश्रीफ यांनी व्यक्त केली.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
कंबरडे मोडलेल्या चळवळीला सावरण्याचे नक्षलवाद्यांपुढे आव्हान
अपघातस्थळावर योगींचा संयम सुटला, तुमची नौटंकी बंद करा, आंदोलकांना सुनावले
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आकाशात विमानाचे हेलकावे, राहुल गांधी थोडक्यात बचावले; काँग्रेसने केली तक्रार
'कोहली, डिव्हिलियर्ससोबत खेळण्यासाठी आयपीएलमध्ये फुकटातही आलो असतो'
माझी अवस्था कठुआ बलात्कार पीडितेप्रमाणेच म्हणत ढसाढसा रडली हसीन जहाँ
'ब्रह्मज्ञानी' माणसाने बलात्कार करणे पाप नाही - आसाराम बापू
'श्रीसंत मला प्रेरणा देतो, शंका किंवा अडचण असल्यास त्याचा सल्ला घेतो'
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
सिंचनाचे पाणी वीज प्रकल्पांना देण्याचा घाट
संभाजी ब्रिगेडच्या कार्यकर्त्यांकडून आसाराम बापूच्या आश्रमाची तोडफोड
औरंगाबादच्या समांतर पाणीप्रश्नी शिवसेनेची भूमिका दुटप्पी
साने गुरुजी यांच्या हस्तलिखितांचे जतन
‘लोकसत्ता लोकांकिका’ पुन्हा पाहण्याची संधी
राष्ट्रीय उद्यानातील आदिवासींचे स्थलांतर
एअरपोर्ट फनेल विभागातील रहिवाशांना अखेर दिलासा
भटक्या कुत्र्याचा चार जणांना चावा
परीक्षांचा काळ आणि विजेचा ‘दुष्काळ’


Delhi High Court comment on Election Commission | संशयास्पद तत्परतेला चपराक | Loksatta

मीरा-भाईंदर पालिका आयुक्तांची पुन्हा बदली
भाजप, विहिंपचे अध्यक्ष संघ मुख्यालयात
आमिर खान व किरण उमरेड-करांडला अभयारण्यात
मुंबईचा नवीन विकास आराखडा बिल्डर धार्जिणा - संजय निरुपम
जिल्हा परिषद शिक्षकांच्या ऑनलाइन बदल्या
दिल्ली उच्च न्यायालयाने शुक्रवारी केवळ स्थगिती दिली आहे.
आम आदमी पक्ष अर्थात आपच्या दिल्ली विधानसभेतील २० आमदारांना अपात्र ठरवण्याच्या निवडणूक आयोगाच्या निर्णयाला दिल्ली उच्च न्यायालयाने शुक्रवारी केवळ स्थगिती दिली आहे. तो रद्द ठरवलेला नाही. तरीही आपचे देशभरातील समर्थक आणि मोदी-भाजप-सरकार विरोधकांना हा नैतिक विजय वाटणे अतिशय स्वाभाविक आहे. निवडणूक आयोगाचा निर्णय स्थगित ठेवताना उच्च न्यायालयाने जे शब्द वापरले, ते फार महत्त्वाचे आहेत. हा आदेश काढताना आपच्या आमदारांचे म्हणणेच ऐकून न घेता निवडणूक आयोगाने त्यांना नैसर्गिक न्याय नाकारला, यावर न्यायालयाने बोट ठेवले आहे. या आदेशाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात जाणे किंवा उच्च न्यायालयाने सांगितल्याप्रमाणे २० आमदारांची बाजू ऐकून घेणे असे दोन पर्याय आता निवडणूक आयोगासमोर उरले आहेत. पण या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने दाखवून दिलेली ‘नैसर्गिक न्याय नाकारल्या’ची त्रुटी सर्वोच्च न्यायालयातही अधोरेखित होऊ शकते. त्यामुळे दुसरा पर्यायच निवडणूक आयोग स्वीकारेल अशी चिन्हे आहेत. आपच्या २१ आमदारांची संसदीय सचिवपदी झालेली नियुक्ती लोकप्रतिनिधी कायद्यानुसार लाभाची पदप्राप्ती ठरते, असे दाखवत निवडणूक आयोगाने १९ जानेवारी रोजी २० आमदारांची (एका आमदाराने दरम्यानच्या काळात राजीनामा दिला) पात्रता रद्द ठरवली होती. आयोगाने १९ जानेवारीच्या शुक्रवारी यासंबंधीची विनंती राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांना केली आणि त्यांनीही दुसऱ्याच दिवशी म्हणजे २० जानेवारी रोजी ती मान्य केली आहे, अशी माहिती रविवारी सकाळी देण्यात आली. आठवडय़ाअखेरीस घडलेल्या त्या घडामोडींमुळे आपच्या आमदारांना आणि पक्षाला न्यायालयात त्वरित दादही मागता आली नव्हती. निवडणूक आयोगाला लोकप्रतिनिधी आणि संबंधित मुद्दय़ांबाबत नियम बनवण्याचे आणि निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य आहे. पण या प्रकरणाच्या मुळाशी जाण्याचे ठरवल्यानंतर सुनावणी आणि संबंधितांची बाजू ऐकून घेण्याचे सोपस्कार पार पाडलेच पाहिजे, असे दिल्ली उच्च न्यायालयाने म्हटले आहे. विद्यमान मुख्य निवडणूक आयुक्त ओ. पी. रावत त्या वेळी निवडणूक आयुक्त असताना, प्रथम त्यांनी या प्रकरणातून स्वत:ला अलिप्त ठेवले होते. नंतर मात्र ते या प्रकरणी सहभागी झाले, यावरही न्यायालयाने आक्षेप नोंदवला. हे सगळे अभ्यासल्यावर असे लक्षात येऊ शकते की, निवडणूक आयोगाने सर्वसाधारण प्रक्रियेचे तारतम्य पाळलेले नाही. आपची कृती कायद्याच्या कसोटीवर उतरते की नाही याची वाट पाहण्याची सबुरी केंद्र सरकारकडे असणे अशक्यच. संसदीय सचिव हे लाभाचे पद असल्याचा निवडणूक आयोगाचा दावा आहे. पण अशी पदे इतर काही राज्यांतील आमदारही विनासायास, विनाविरोध उपभोगत आहेत. त्यांच्याबाबतीत काय करायचे, याविषयी एकवाक्यता नाही. आपच्या आमदारांविरोधात तक्रार झाल्या झाल्या सारी यंत्रणा- यात निवडणूक आयोग आणि राष्ट्रपती अशी घटनात्मक पदेही आली- तत्परतेने कामाला लागली आणि लगोलग २० आमदारांच्या अपात्रतेची कारवाई पूर्णही झाली. लाभाच्या पदांविषयी घटनेत निश्चित उल्लेख आढळत नाही. वेळोवेळी वेगवेगळ्या न्यायालयांनी दिलेले निकाल हाच काय तो याबाबतचा कायदेशीर दस्तावेज. जिथे इतकी अनिश्चितता या कायद्याच्या व्याख्येमध्येच आहे, तिथे कोणताही निर्णय घेताना समोरच्याची पूर्ण बाजू ऐकून घेण्याचे शहाणपण निवडणूक आयोगाने दाखवायला हवे होते. ते दाखवले गेले नाही इतकेच न्यायालयाच्या आदेशातून स्पष्ट झाले आहे. यातून निवडणूक आयोगासारख्या घटनात्मक संस्थेच्या हेतूंविषयीदेखील संशय निर्माण होतो- आणि गुजरात विधानसभा निवडणूक कार्यक्रम केंद्र सरकारच्या सोयीनेच जाहीर झाला या आधीच्या आक्षेपापेक्षा हा आक्षेप गंभीरही ठरतो- हे आयोगाने लक्षात ठेवलेले बरे.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
फेसबुकचा संस्थापक मार्क झुकेरबर्गविरोधात भोपाळ कोर्टाचे समन्स
अपघातस्थळावर योगींचा संयम सुटला, तुमची नौटंकी बंद करा, आंदोलकांना सुनावले
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आकाशात विमानाचे हेलकावे, राहुल गांधी थोडक्यात बचावले; काँग्रेसने केली तक्रार
'कोहली, डिव्हिलियर्ससोबत खेळण्यासाठी आयपीएलमध्ये फुकटातही आलो असतो'
'ब्रह्मज्ञानी' माणसाने बलात्कार करणे पाप नाही - आसाराम बापू
माझी अवस्था कठुआ बलात्कार पीडितेप्रमाणेच म्हणत ढसाढसा रडली हसीन जहाँ
'श्रीसंत मला प्रेरणा देतो, शंका किंवा अडचण असल्यास त्याचा सल्ला घेतो'
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
सिंचनाचे पाणी वीज प्रकल्पांना देण्याचा घाट
संभाजी ब्रिगेडच्या कार्यकर्त्यांकडून आसाराम बापूच्या आश्रमाची तोडफोड
औरंगाबादच्या समांतर पाणीप्रश्नी शिवसेनेची भूमिका दुटप्पी
साने गुरुजी यांच्या हस्तलिखितांचे जतन
‘लोकसत्ता लोकांकिका’ पुन्हा पाहण्याची संधी
राष्ट्रीय उद्यानातील आदिवासींचे स्थलांतर
एअरपोर्ट फनेल विभागातील रहिवाशांना अखेर दिलासा
भटक्या कुत्र्याचा चार जणांना चावा
परीक्षांचा काळ आणि विजेचा ‘दुष्काळ’


शासन व्यवस्था का व कशी पाहिजे - मोदी

एक विचार, एक प्रवास
महाराष्ट्र राज्य कृषी विषयक संकेतस्थळांची यादी
वृक्ष वल्ली आह्मां सोयरीं
 कसला असुरी आनंद घेता नाचक्की करून
श्री शरद पवार हे पंतप्रधान मान्य शेतकरी नेते
शासन व्यवस्था का व कशी पाहिजे – मोदी
मेरे बच्चों के साथ बैठकर फोटो मत निकालना
पोरा संग बसून नका काढू फोटू
वृक्ष वल्ली आह्मां सोयरीं
Categories Select Category Freedom Team (3) Personal Disputes (1) Travel (2) World Affairs (15) अभंग (3) आंबेडकर (2) आतंकवाद (5) आत्महत्या (4) इतिहास (16) उद्यम व्यवसायिकता (4) उपक्रम (10) कविता (15) ग्रामपंचायत (2) चळवळ (4) चाणक्य (1) तुकाराम महाराज (2) पंथ (3) भटकंती (1) भारत (119) मराठी (48) माझे विचार (45) राजकारण (76) शिवाजी (5) शेती (67) संभाजी (3) संस्कृत (4) स्वातंत्र्य (2) हिंदी (11) हिंदू (11)
« मेरे बच्चों के साथ बैठकर फोटो मत निकालना
श्री शरद पवार हे पंतप्रधान मान्य शेतकरी नेते »
शासन व्यवस्था का व कशी पाहिजे – मोदी
१६ जानेवारी २०१५ रोजी पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांनी देशातील शासन व्यवस्था का व कशी असावी यावरील विचार आंतरराष्ट्रीय वित्तीय परिषदेमध्ये मांडले. त्यांनी केवळ हे विचार बोलून दाखवले, परंतु ते कधी आणि कशा रीतीने पूर्ण करणार याविषयी वाच्यता नाही केली. असो, वरकरणी तरी त्यांनी मांडलेले खालील विचार देशासाठी चांगले आहेत असे मानता येईल. तसेच पंतप्रधान बोलतात त्यावेळी तेच शासनाचे धोरण आहे असे मानण्यास काही हरकत नाही.
सरकार किंवा शासन व्यवस्था का पाहिजे
१. सार्वजनिक भल्यासाठी (बह्यांतर्गत सुरक्षा, न्याय व्यवस्था)
२. प्रदूषण, वातावरण बदल आदी गोष्टींवर नियंत्रणासाठी नियामक संस्था म्हणून
३. बाजारातील एकाधीकारासारख्या गोष्टींवर नियमन करण्यासाठी (माझं मत: बाजारावरील नियंत्रण हे अनैसर्गिक आहे. त्यामुळे त्यांना नक्की काय काय नियमित करायचे आहे याविषयी अजून स्पष्टता यायला हवी)
४. औषधासारख्या जीवनावश्यक वस्तूंची विश्वासार्हता दर्शविण्यासाठी (माझं मत: नक्की कोणत्या कोणत्या गोष्टी सरकारी दृष्टीने जीवनावश्यक आहेत आणि ते कसे ठरवतात हे अतिशय महत्त्वाचे आहे. कारण कांद्यासारख्या पदार्थाला जीवनावश्यक यादीत टाकून नसती ढवळाढवळ वाढते…)
५. वंचितांना समान संधी मिळवून देण्यासाठी. वंचितांना सक्षम करण्यासाठी शिक्षण आणि आरोग्याच्या सुविधा मिळवून देण्यासाठी. (माझं मत: सरकारने गरीब आणि वंचितांसाठी निश्चितच पाऊल उचलले पाहिजे. परंतु तसे करताना स्वस्त धान्य दुकान, ग्रामीण रोजगार सारख्या योजनांच्या माध्यमातून बाजारातील ढवळाढवळ बंद केली पाहिजे. गरजूंना त्यांच्या बँक खात्यात उचित रक्कम द्यावी म्हणजे त्यांना हवे तिथून हव्या त्या गरजेच्या वस्तू विकत घेण्याचे स्वातंत्र्य मिळेल…)
सरकार किंवा शासन व्यवस्था कशी पाहिजे
१. कार्यतत्पर आणि पै-पै साठी उत्तरदायी
२. व्यवसायामध्ये आणि खासगी जीवनात ढवळाढवळ करू नये
३. कार्यक्षम, प्रभावी, आणि प्रामाणिक
४. कायदे हेच सरकारचे गुणसूत्र असावे आणि ते कालानुरूप बदलत रहावे
आता हे सगळे साध्य करण्यासाठी ते काय नियोजन मांडतात ते पाहणे आवश्यक आहे.
माझ्या मते, खालील काही गोष्टी त्यांनी तत्काळ बदलायला हव्यात.
१. सरकारी अधिकारी निवडीसाठी असलेली वयोमर्यादा काढून टाकावी. तसेच केवळ लोकसेवा आणि राज्यसेवा आयोगातून भारती करण्या ऐवजी खासगी संस्थांच्या धर्तीवर निवड करावी.
२. संशोधन संस्थामधील सरकारी मक्तेदारी संपुष्टात आणावी.
३. कोणालाही शाळा, महाविद्यालय उभारण्याची परवानगी असावी. तसेच अभ्यासक्रम ठरविण्यातील सरकारी मक्तेदारी संपुष्टात आणावी. तसेच ग्रामीण भागात वैद्याकीत महाविद्यालये उभारण्यासाठी जाचक अटी काढून टाकाव्यात.
४. हॉटेल, विमान, विमा, बँक आदी व्यवसायातून सरकारी भागीदारी विकून टाकावी. आणि तसेच सरकार परत कधीही व्यवसाय करणार नाही असा कायदा करावा.
५. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे सगळे कायदे आणि न्यायव्यवस्था हे स्थानिक भाषेतून करावेत. हा बदल अतिशय महत्त्वाचा आहे कारण स्थानिक लोकांच्या भाषेतून असेल तरच तो समाज विकासाच्या आणि उन्नतीच्या वाटेवर मोठ्या प्रमाणात सहभागी होईल)
६. विविध विद्यापीठे आणि शैक्षणिक संस्थांना जात, पंथ, व्यवसाय, वय, लिंग, स्थान आदि भेदावरून प्रवेश नाकाराण्याविरोधी कायदा करावा. आणि वित्तीय संस्थांना शैक्षणिक कर्ज प्राधान्याने द्यावे अशी विनंती करावी (आदेश नाही).
एक आपल्या सगळ्यांनाच मान्य करायला हवे कि मोदी हे पहिले पंतप्रधान आहेत ज्यांनी श्री बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या आर्थिक शिकवणीनुसार वाटचाल करण्याची वाच्यता वेळोवेळी केली आहे. अपेक्षा तर आहेच कि त्यात त्यांना यश मिळावे परंतु त्यासोबत आपण सगळेच आपापले काम प्रामाणिकपणे आणि कार्यक्षमतेने करूया. तरच आपल्याला आपले गतवैभव प्राप्त होईल.
Tags: केंद्र शासन, नरेंद्र मोदी, भांडवलवाद, समाजवाद, स्वातंत्र्य
« मेरे बच्चों के साथ बैठकर फोटो मत निकालना
श्री शरद पवार हे पंतप्रधान मान्य शेतकरी नेते »


बायर लेफेरकुसन - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
टी एस व्ही बायर ०४ लीवरकुसेन इ. व्ही.
बायर लेफेरकुसन (जर्मन: Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH) हा जर्मनी देशाच्या लेफेरकुसन शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९०४ साली स्थापन झालेला हा क्लब जर्मनीमधील फुसबॉल-बुंडेसलीगा ह्या सर्वोत्तम लीगमधून फुटबॉल खेळतो.
ह्या क्लबने आजवर ५ वेळा बुंडेसलीगामध्ये तर एकदा युएफा चँपियन्स लीगमध्ये उपविजेतेपद मिळवले आहे. तसेच १९८७-८८ च्या हंगामात बायर लेफेरकुसनने युएफा युरोपा लीग ही स्पर्धा जिंकली.
एफ.से. आउग्सबुर्ग • बायर लेफेरकुसन • एफ.से. बायर्न म्युन्शन • बोरूस्सिया डोर्टमुंड • बोरूस्सिया म्योन्शनग्लाडबाख • आइनट्राख्ट फ्रांकफुर्ट • एस.से. फ्राईबुर्ग • फोर्टुना ड्युसेलडॉर्फ • ग्र्योथर फ्युर्थ • हानोफर ९६ • हांबुर्गर एस.फाउ. • टे..एस.गे. १८९९ होफनहाईम • १. एफ.एस.फाउ. माइंत्स ०५ • १. एफ.से. न्युर्नबर्ग • एफ.से. शाल्क ०४ • फाउ.एफ.बे. श्टुटगार्ट • वेर्डर ब्रेमन • फाउ.एफ.एल. वोल्फ्सबुर्ग
टे.एस.फाउ. १८६० म्युन्शेन • आलेमानिया आखन • आर्मिनिया बीलेफेल्ड • के.एफ.से. युर्डिंगन ०५ • फाउ.एफ.एल. बोखुम • बोरूस्सिया नेउनकर्शन • एस.फाउ. डार्मश्टाट ९८ • डायनॅमो ड्रेस्डेन • आइनट्राख्ट ब्राउनश्वाइग • एफ.से. एनर्जी कोटबस • एस.से. फोर्टुना क्योल्न • एफ.से. हान्सा रोस्टोक • हेर्था बे.एस.से. • एफ.से. ०८ होम्बुर्ग • १. एफ.से. काइझरस्लाउटर्न • कार्ल्सरुहेर एस.से. • किकर्स ऑफेनबाख • एम.एस.फाउ. डुइस्बुर्ग • १. एफ.सी. क्योल्न • १. एफ.से. लोकोमोटिव्ह लाइपझिश • एस.से. प्रेउसन म्युन्स्टर • रोट-वाईस एसेन • १. एफ.से. जारब्र्युकन • एफ.से. सेंट पॉली
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ७ एप्रिल २०१३ रोजी ००:११ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


Author Sanjay Mone Article On Cinema of India | सिने-ज्ञानामृत | Loksatta

मीरा-भाईंदर पालिका आयुक्तांची पुन्हा बदली
भाजप, विहिंपचे अध्यक्ष संघ मुख्यालयात
आमिर खान व किरण उमरेड-करांडला अभयारण्यात
मुंबईचा नवीन विकास आराखडा बिल्डर धार्जिणा - संजय निरुपम
जिल्हा परिषद शिक्षकांच्या ऑनलाइन बदल्या
त्या काळात मी आणि इतर काहीजण प्रायोगिक रंगमंचावर कार्यरत होतो.
प्रख्यात सिने-पत्रकार आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीचे एका अर्थाने इतिहासकार असलेले इसाक मुजावर आमच्या सकाळच्या फिरायच्या ठिकाणी कधी कधी यायचे. त्यांना जरा खुलवलं की रंगात येऊन ते चित्रपटांबद्दल विलक्षण माहिती सांगायचे. एका चित्रपटात म्हणे तब्बल ७२ गाणी होती. एक गाणे साधारण चार मिनिटांचे धरले तर २८८ मिनिटं त्यांतच गेली. चित्रपट होता की गाण्याच्या भेंडय़ांचा कार्यक्रम तसंच एकच नाव असलेले चित्रपट आठ-दहा वेळा तरी निर्माण केले गेले आहेत. सरदार चंदुलाल शहा यांनी शंभर चित्रपट निर्माण केले होते.. हे सगळं ऐकताना वेळ कसा आणि कधी निघून जायचा, कळायचं नाही. हे ऐकून आपणही असेच चित्रपट पाहावे असं वाटायला लागलं.
त्या काळात मी आणि इतर काहीजण प्रायोगिक रंगमंचावर कार्यरत होतो. (म्हणजे नेमकं काय करत होतो, ते आजही स्पष्ट झालेलं नाहीये.) चित्रपट पाहायचे म्हणजे कुठलेही आणि कधीही एवढंच माहीत होतं. म्हणून एकदा ‘दूर का राही’ या नावाचा मराठी चित्रपट पाहायला गेलो तर तो ‘दूर का राही’ या नावाचा मराठी चित्रपट पाहायला गेलो तर तो ‘दूर का राही’ नावाचा हिंदी चित्रपट निघाला. खोटं नाही, खरंच’ नावाचा हिंदी चित्रपट निघाला. खोटं नाही, खरंच खोटंच सांगायचं असतं तर ‘रामपूर का लक्ष्मण’ या चित्रपटाला ‘रामपूर का लक्ष्मण खोटंच सांगायचं असतं तर ‘रामपूर का लक्ष्मण’ या चित्रपटाला ‘रामपूर का लक्ष्मण’ या नावाचा मराठी चित्रपट असेल म्हणून पाहायला गेलो असं सांगितलं असतं. खच्चून चित्रपट पाहिले. काही काही तर किती वेळा पाहिले हे सांगतासुद्धा येणार नाही. ‘तिसरी मंझील’ किंवा ‘ज्युवेल थीफ’ हे दोन ठळक. ‘पडोसन’ आणि ‘जॉनी मेरा नाम’ त्यापाठोपाठ. सुमारे वीस-पंचवीस वेळा ते पाहिल्यानंतर लक्षात आलं की आपल्याहून वरिष्ठ प्रेक्षकही भरपूर आहेत. पन्नास वेळा, साठ वेळा.. चक्क शंभर वेळा पाहणारे
आकाशात विमानाचे हेलकावे, राहुल गांधी थोडक्यात बचावले; काँग्रेसने केली तक्रार
माझी अवस्था कठुआ बलात्कार पीडितेप्रमाणेच म्हणत ढसाढसा रडली हसीन जहाँ
'कोहली, डिव्हिलियर्ससोबत खेळण्यासाठी आयपीएलमध्ये फुकटातही आलो असतो'
'ब्रह्मज्ञानी' माणसाने बलात्कार करणे पाप नाही - आसाराम बापू
'श्रीसंत मला प्रेरणा देतो, शंका किंवा अडचण असल्यास त्याचा सल्ला घेतो'
गाण्यांसाठी पाहायचे चित्रपट अर्थात वेगळे होते. त्या सिनेमांत समोर नायक गाताना दिसायचा, पण त्याला डोळ्याआड करायची कला हळूहळू अवगत व्हायला लागली. म्हणजे समोर राजेंद्रकुमार, विश्वजित, भारतभूषण, प्रदीपकुमार वगैरे नव्याने किंवा पहिल्यांदा पाहणाऱ्यांना दिसत असणार. पण मला मात्र फक्त मोहम्मद रफी किंवा किशोरकुमार, मुकेश, तलत महमूद यांचाच आवाज ऐकू यायचा. मला आणि माझ्यासारख्या इतर अनेक दर्दी- किंवा हल्लीचा शब्द वापरायचा तर सुजाण प्रेक्षकांना नायिका मात्र सगळ्याच आवडायच्या. अगदी प्रिया राजवंशसुद्धा. उंच आहे ना नायिका मात्र सगळ्याच आवडायच्या. अगदी प्रिया राजवंशसुद्धा. उंच आहे ना अजून काय हवं नायिकेच्या जातीला अजून काय हवं नायिकेच्या जातीला अशी स्वत:च्या मनाशी समजूत घालून घ्यायची.
बहुतेक चित्रपटांच्या कथाही त्या काळातल्या सर्वसामान्य माणसांच्या आयुष्यासारख्याच असायच्या. सरळ, साध्या आणि सोप्या. मुलीचं लग्न कधी होणार, या काळजीने नायिकेचा बाप पाईप ओढत बसलेला असायचा. आणि आपला वांड, चाळिशीला आलेला, पण पंचविशीत असल्यासारखा वागणारा मुलगा कधी ताळ्यावर येणार, या चिंतेत नायकाची आई मग्न असायची. बऱ्याच वेळा नायक आणि नायिकेला एकच पालक असायचा. तेव्हा नेहमी वाटायचं, इतके पैसे खर्च करून चित्रपट काढतात, तर देऊन टाकायचे ना दोघांनाही आई-वडील. कंजुषी कशाला फार तर घरातला एखादा नोकर किंवा दोघांच्या मित्र-मैत्रिणींपैकी एकजण कमी करून टाकायचे.
असं जरी असलं तरी काही काही बाबतींत चित्रपट फार रूढीप्रिय असायचे. वाढदिवस, रक्षाबंधन, दिवाळी आणि होळी ही बिनगाण्याची कुठल्याही चित्रपटात साजरी झालेली नाही. आणि होळीच्या गाण्याची सुरुवात नेहमी ‘होली है’ अशी आरोळी मारूनच व्हायची. का’ अशी आरोळी मारूनच व्हायची. का रंग, गुलाल, पाणी हे सगळं एकत्र आहे म्हणजे तिथे येऊन नाचणाऱ्या, पळणाऱ्या आणि गोंधळ घालणाऱ्यांना आज होळी आहे हे कळणारच नाही, असं त्या चित्रपटाच्या दिग्दर्शकाला वाटायचं की काय रंग, गुलाल, पाणी हे सगळं एकत्र आहे म्हणजे तिथे येऊन नाचणाऱ्या, पळणाऱ्या आणि गोंधळ घालणाऱ्यांना आज होळी आहे हे कळणारच नाही, असं त्या चित्रपटाच्या दिग्दर्शकाला वाटायचं की काय लोकनृत्यातसुद्धा कोळीनृत्याच्या आधी ‘मी हाय कोली लोकनृत्यातसुद्धा कोळीनृत्याच्या आधी ‘मी हाय कोली’ अशी सुरुवात असते. आणि फक्त त्यातच असते. इतर कुठेही- म्हणजे आदिवासी नृत्यातदेखील ‘आम्ही हावो वारली’ किंवा ‘कोरकू’ असं म्हणून कोणी नाचत नाही. चित्रपटातून ज्ञानार्जन होतं ते असं. तसंच दुग्धक्रांती झाली नव्हती तेव्हाही सुहाग रात दुधाच्या ग्लासाशिवाय साजरी होत नव्हती. किंवा पुढे-मागे इतकं दूध उपलब्ध होणार आहे हे आधीच त्या चित्रपटाच्या दिग्दर्शकांना कळलं असणार. तसं असेल तर द्रष्टेच म्हणायला हवं त्यांना.
पण हे सगळं खपवून घ्यायचे प्रेक्षक. आणि चित्रपट पुन:पुन्हा बघायला कारणंही तयार होती त्यांच्याकडे. मी आणि माझा मित्र आमोद ठाकूर सकाळी ‘अंदाज’ नावाचा चित्रपट बघायला गेलो होतो मॅटिनीला. तो देव आनंदवाला आणि मी दिलीपसाबचा भक्त. ‘दुपारी तुझ्याबरोबर देव आनंदचा ‘हिरा पन्ना’ बघायला येईन,’ असं वचन घेऊनच तो माझ्याबरोबर आला होता. ‘अंदाज’ जबरदस्त चित्रपट. दृश्य ऐन रंगात आलेलं. पडद्यावर स्वत: दिलीपकुमार, समोर राज कपूर, जोडीला नर्गिस अजून काय पाहिजे दीड रुपयात अजून काय पाहिजे दीड रुपयात तर तितक्यात एका वाक्याला बाजूचा प्रेक्षक जोरात शिंकला आणि एक वाक्य ऐकू आलं नाही. आजूबाजूला शिव्यांची राळ उडाली. चित्रपट संपला आणि आम्ही बाहेर पडलो. ‘हिरा-पन्ना’ पाहिला. पण चुकलेल्या वाक्याची हुरहुर लागून राहिली होती. संध्याकाळी मी मित्राला विचारलं, ‘‘काय रे तर तितक्यात एका वाक्याला बाजूचा प्रेक्षक जोरात शिंकला आणि एक वाक्य ऐकू आलं नाही. आजूबाजूला शिव्यांची राळ उडाली. चित्रपट संपला आणि आम्ही बाहेर पडलो. ‘हिरा-पन्ना’ पाहिला. पण चुकलेल्या वाक्याची हुरहुर लागून राहिली होती. संध्याकाळी मी मित्राला विचारलं, ‘‘काय रे तुला ऐकू आलं का रे ते वाक्य तुला ऐकू आलं का रे ते वाक्य’’ तो ‘नाही’ म्हणाला. ‘‘मग उद्या परत जायला लागणार’’ तो ‘नाही’ म्हणाला. ‘‘मग उद्या परत जायला लागणार जाऊ या’’ मित्र शांतपणे म्हणाला, ‘‘हो पण परत दुपारी ‘हिरा-पन्ना’ला येशील पण परत दुपारी ‘हिरा-पन्ना’ला येशील’’ दुसऱ्या दिवशी गेलो तर ‘अंदाज’ नव्हता. कारण त्या दिवशी शुक्रवार असल्याने नवा चित्रपट त्या जागी आला होता. नंतर काही ना काही कारणांनी ‘अंदाज’ बघायचा योगच येत नव्हता. खूप वर्षे लोटली.
आणि एके दिवशी कट्टय़ावर गप्पा मारताना अभिजीत देसाईला ‘अंदाज’ चित्रपटाचा सगळा किस्सा वर्णन केला. ‘‘अच्छा साधारण काय सिच्युएशन होती साधारण काय सिच्युएशन होती’’ मी प्रसंग सांगितला. तोही दिलीपसाबचा भक्त. क्षणार्धात तो उद्गारला’’ मी प्रसंग सांगितला. तोही दिलीपसाबचा भक्त. क्षणार्धात तो उद्गारला ‘‘हा.. तो डायलॉग ना ‘‘हा.. तो डायलॉग ना ‘ये सजावट नहीं, तुम्हारी नजर का धोखा है राजनबाबू ‘ये सजावट नहीं, तुम्हारी नजर का धोखा है राजनबाबू’ ’’ बास इतक्या वर्षांनी तहान भागल्यासारखं झालं. त्यानंतर आमोद अमेरिकेहून काही दिवसांसाठी भारतात आला होता. भेटल्यावर त्याला लगेचच तो ऐकू न आलेला डायलॉग सांगितला. डोळ्यात अडकलेलं कुसळ निघाल्यानंतर जसा आपला चेहरा होतो अगदी तसा त्याचा चेहरा झाला होता. नंतर एकदा पुन्हा टीव्हीवर ‘अंदाज’ लागला होता, तेव्हा घरातल्या सगळ्यांना ‘चिडीचूप राहा’ असं सांगून कानांत प्राण आणून तो डायलॉग ऐकला आणि मन शांत झालं’ असं सांगून कानांत प्राण आणून तो डायलॉग ऐकला आणि मन शांत झालं तारा जोडल्या आणि बल्ब पेटल्यावर एडिसन का कोण- जो असेल त्याला जसं वाटलं असेल अगदी तसं झालं. (हा शास्त्रज्ञ एडिसन की आणखीन कोण, हे लक्षात नाहीये. पण शम्मी कपूर आणि शंकर-जयकिशन यांनी एकत्र किती चित्रपट केले ते मात्र लख्ख आठवतंय. अगदी त्या पेटलेल्या बल्बसारखं.) नाटककार सुरेश चिखले माझा मित्र. त्याने ‘गाईड’ चित्रपट एकशे पंचाहत्तर वेळा मोजून पाहिला. आणि नंतर मोजणं सोडूनही खूपदा पाहिला. अख्खा चित्रपट त्याला तोंडपाठ होता.
त्या ‘गाईड’चा एक किस्सा आहे. एक गाणं विशिष्ट वेळेच्या आत संपवायचं होतं. म्हणून गाण्याच्या शेवटच्या कडव्यात म्हणे देव आनंदने वहिदा रेहमानच्या खांद्यावर हात असताना हळूच घडय़ाळात पाहिलंय. गाण्यांसाठी चित्रपट पाहणाऱ्यांना कुठलं गाणं टाळायचं, हेही माहीत होतं. ‘ज्युवेल थीफ’मधलं ‘रुला के गया सपना मेरा’ फार सुंदर गाणं.. पण त्या काळात आम्ही एकदाही ते पाहिलं नाही. आम्हीच नाही तर अनेक जण त्या गाण्याला बाहेर पडायचे आणि गाणं संपताच लगोलग परत यायचे. आता ते काहीच उरलेलं नाही. सकाळचे खेळ गेले. शुक्रवारची उत्कंठा गेली. मुख्य म्हणजे ती तगमगही आता उरलेली नाही. आजकाल कथा खऱ्या वाटतात. माणसं आपल्यातली वाटतात. संवादही खरे खरे असतात. पण चित्रपट मात्र आपले वाटत नाहीत. आता आजूबाजूला तसे प्रेक्षकही नसतात. वाऱ्या करणारे बहुधा आता नसतातच. कारण चित्रपटही आता तितका दीर्घ मुक्काम ठोकत नाहीत.
काही वर्षांपूर्वी एका नाटकाच्या दौऱ्यावर असताना मंगेश कदम, सुनील बर्वे आणि मी आमच्या हॉटेलच्या खोलीत बसून होतो. सहज म्हणून टी. व्ही. लावला. पडद्यावर चित्रपट सुरू होता. मधूनच बघायला सुरुवात केली. पडद्यावर फक्त एक ट्रेनचा दरवाजा होता आणि एक इसम तो दरवाजा ठोठावत होता. मी आणि मंगेश जवळजवळ एकाच वेळी ओरडलो.. ‘‘जुगनू’’ सुनील बर्वे अवाक् झाला. ‘‘एवढय़ावरून तुम्ही चित्रपट ओळखलात’’ सुनील बर्वे अवाक् झाला. ‘‘एवढय़ावरून तुम्ही चित्रपट ओळखलात’’ पुन्हा आम्ही एकदम म्हणालो, ‘‘चंदन टॉकीजला पाहिला होता.’’ ‘जुगनू’ बघितला होता तेव्हा मंगेशची आणि माझी ओळख नव्हती. आणि ती का नव्हती, याचं अचानक वाईट वाटून गेलं. बाय द वे- त्या चित्रपटात मंगेश एका दृश्यात चक्क कलाकार म्हणून होता.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
फेसबुकचा संस्थापक मार्क झुकेरबर्गविरोधात भोपाळ कोर्टाचे समन्स
अपघातस्थळावर योगींचा संयम सुटला, तुमची नौटंकी बंद करा, आंदोलकांना सुनावले
खूपच मज्जा आली असाच लिहा, कदाचित आपण त्या generation चे असल्या मुले जास्त enjoy केलं
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
आकाशात विमानाचे हेलकावे, राहुल गांधी थोडक्यात बचावले; काँग्रेसने केली तक्रार
माझी अवस्था कठुआ बलात्कार पीडितेप्रमाणेच म्हणत ढसाढसा रडली हसीन जहाँ
'कोहली, डिव्हिलियर्ससोबत खेळण्यासाठी आयपीएलमध्ये फुकटातही आलो असतो'
'ब्रह्मज्ञानी' माणसाने बलात्कार करणे पाप नाही - आसाराम बापू
'श्रीसंत मला प्रेरणा देतो, शंका किंवा अडचण असल्यास त्याचा सल्ला घेतो'
#Sanju : येरवड्यातून बाहेर आलेला 'संजू' म्हणतोय, 'अपना लाइफ फुल सापसिडी का बोर्ड है'
अखेर लग्नाबाबत सोनम कपूरने सोडले मौन
मिलिंद सोमणच्या लग्नात का झाली अंकिता लोखंडेची चर्चा
Video : आलियाने अशी पूर्ण केली आपल्या चाहत्याची इच्छा
इरसाल चाहत्याने तेंडुलकरला दिला चक्क चित्रपट गिफ्ट
सिंचनाचे पाणी वीज प्रकल्पांना देण्याचा घाट
संभाजी ब्रिगेडच्या कार्यकर्त्यांकडून आसाराम बापूच्या आश्रमाची तोडफोड
औरंगाबादच्या समांतर पाणीप्रश्नी शिवसेनेची भूमिका दुटप्पी
साने गुरुजी यांच्या हस्तलिखितांचे जतन
‘लोकसत्ता लोकांकिका’ पुन्हा पाहण्याची संधी
राष्ट्रीय उद्यानातील आदिवासींचे स्थलांतर
एअरपोर्ट फनेल विभागातील रहिवाशांना अखेर दिलासा
भटक्या कुत्र्याचा चार जणांना चावा
परीक्षांचा काळ आणि विजेचा ‘दुष्काळ’


हैदराबादच्या गोलदाजांचा 'भांगडा', पंजाबला पराभवाचा धक्का
भक्तांनी परत मागितली आसरामला दिलेली जमीन
अकोल्यात गोदाम जळून खाक
'लुटता कशाला आता फुकटच न्या', दूध उत्पादकांनी उपसले आंदोलनाचे हत्यार
, जमिनीच्या वादातून पती-पत्नीची टँकरखाली चिरडून हत्या
दहावीच्या पुस्तकात जम्मू-काश्मीरचा काही भाग भारताच्या सीमेबाहेर-विखे पाटील
सांगलीच्या स्मृती मानधनाची अर्जुन क्रीडा पुरस्कारासाठी शिफारस
राज्य सरकारची घोडचूक, 'लोकराज्य'मध्ये आंबेडकरांऐवजी विलासरावांचा फोटो
प्रदेशाध्यक्षांच्या जबाबदारीतून मला मुक्त करा -सुनील तटकरे
निर्मात्यानं केली होती सेक्सची मागणी, अभिनेत्री उषा जाधवचा धक्कादायक अनुभव
लोकलच्या फर्स्ट क्‍लासमध्ये पोलिसांना नो एंट्री
राहुल गांधींच्या विशेष विमानाशी छेडछाड, काँग्रेसचा आरोप
रेल्वेतील नोकरीसाठी तब्बल २ कोटी तरुण रांगेत
परराष्ट्र आणि संरक्षणमंत्र्यांचे 'ते' फोटो व्हायरल
आपल्या खास लोकांना न्यायव्यस्थेत आणण्याचा केंद्राचा डाव - कपिल सिब्बल
ऋषी कपूरला काळजी रणबीरच्या लग्नाची
निर्मात्यानं केली होती सेक्सची मागणी, अभिनेत्री उषा जाधवचा धक्कादायक अनुभव
या वर्षी कानच्या रेड कार्पेटवर कंगनाचा जलवा
श्रद्धा कपूर लग्न करतेय
 मग मालदिवला नक्की जा
रणबीर कपूर संजूबाबाच्या रूपात
आज सचिनचा 45वा वाढदिवस...
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
हैदराबादच्या गोलदाजांचा 'भांगडा', पंजाबला पराभवाचा धक्का
मॅच जिंकल्यानंतर 'माही' घेतोय लेकीची काळजी
विराट कोहलीला 12 लाखांचा दंड, हे आहे कारण
सांगलीच्या स्मृती मानधनाची अर्जुन क्रीडा पुरस्कारासाठी शिफारस
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
भक्तांनी परत मागितली आसरामला दिलेली जमीन
अकोल्यात गोदाम जळून खाक
बेधडक : आसारामला जन्मठेप
बेधडक : महाभियोगाचे राजकारण
बेधडक : आरपारची लढाई
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
पुण्यात महिलेनं ओला कॅबमध्ये दिला बाळाला जन्म
पुण्याच्या कोंढवा भागात राहणारी ही महिला तिच्या सासूसोबत तपासणीसाठी डॉक्टरांकडे जात होती. पण वाटेतच या महिलेला प्रसुती वेदना सुरू झाल्या आणि हॉस्पिटलला पोहचण्याआधीच चालत्या गाडीत तिची प्रसुतीही झाली.
गोपाल मोटघरे, पुणे, 06 आॅक्टोबर : पुण्यात एका महिलेने ओला कॅब कारमध्येच बाळाला जन्म दिला. पुण्याच्या कोंढवा भागात राहणारी ही महिला तिच्या सासूसोबत तपासणीसाठी डॉक्टरांकडे जात होती. पण वाटेतच या महिलेला प्रसुती वेदना सुरू झाल्या आणि हॉस्पिटलला पोहचण्याआधीच चालत्या गाडीत तिची प्रसुतीही झाली.
किशोरी सिंग नियमित तपासण्यांसाठी ओला कॅबमधून पुणे महापालिकेच्या कमला नेहरु रुग्णालयाकडे निघाल्या, सोबत सासूबाईही होत्या, पण गाडीत बसताच किशोरीला प्रसुती वेदना सुरू झाल्या आणि वाटेतच त्यांनी बाळाला जन्म दिला. ओला कॅबचे ड्रायव्हर यशवंत गलांडे यांच्यासाठीदेखील हा कसोटीचा क्षण होता. किशोरी प्रसुत झाल्या तरी हॉस्पिटल पाच किलोमीटर लांब होतं. पुण्याच्या वाहतुक कोंडीतून मार्ग काढत तात्काळ हॉस्पिटलला पोहचणं गरजेचं होतं.
किशोरी आणि रमेश सिंग यांनी तीन दिवसांच्या बाळाला गुरुवारी घरी आणलं. आणि हॉस्पिटलमधून त्यांना घरी पोहचवण्यासाठी त्यांच्यासाठी देवदूत ठरलेला ओला कॅबचा ड्रायव्हर आला. खरं तर भारतासारख्या महाकाय देशात, कधी विमानात तर कधी रेल्वेमध्ये तर कधी चालू वाहनांमधे मुलांचे जन्म होत असतात. प्रवासादरम्यान काही घटकेचे सोबती असलेले माणुसकीचं असं दर्शन घडवतात.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
Tags: birthladyola-cabओला कॅबबाळाला जन्म
कबड्डी खेळताना चक्कर आल्याने विद्यार्थ्याचा जागीच मृत्यू
पिंपरी चिंचवडमध्ये कचरा डेपोला आग, शेकडो टन कचरा जळल्यामुळे नागरिकांना धुराचा त्रास
पुण्यात ऑडी आणि होंडा सिटीकार अज्ञातांनी पेटवली, धक्कादायक प्रकार सीसीटीव्हीत कैद
पुण्यात भटक्या कुत्र्यांची संख्या 50 हजारांवर, कुत्र्यांच्या हल्ल्यात अनेकांचा बळी
मुंबईसह पुण्यात आज ओला आणि उबरचालकांचा संप
लोणावळ्यात महाविद्यालयीन तरुणाची दगडाने चेचून हत्या; मृतदेह फेकला धरणात
हैदराबादच्या गोलदाजांचा 'भांगडा', पंजाबला पराभवाचा धक्का
भक्तांनी परत मागितली आसरामला दिलेली जमीन
अकोल्यात गोदाम जळून खाक
राहुल गांधींच्या विशेष विमानाशी छेडछाड, काँग्रेसचा आरोप
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


Wakeup

प्रशासनव्यवस्थेतील उच्च स्तरावर प्रगल्भ, परिपक्व, बुद्धिमान व एकनिष्ठ प्रशासकांची नेमणूक करण्याच्या उद्देशाने ब्रिटिशांनी भारतात ‘भारतीय नागरी सेवा’ (ICS) या सन्माननीय सेवेची स्थापना केली. या सेवेत प्रामुख्याने उच्चशिक्षित ब्रिटीशांचीच भरती केली जात असे. ब्रिटीशांना भारतीयांवर म्हणजेच परक्या लोकांवर राज्य करावयाचे असल्याने या सेवेत ब्रिटीश सत्तेशी एकनिष्ठ अशाच लोकांचा भरणा करणे स्वाभाविक होते. असे एकनिष्ठ प्रशासक ब्रिटीशांमधूनच मिळणार, हेही स्वाभाविकच म्हटले पाहिजे.
नेमणुकीच्या या धोरणामुळे उच्च स्तरावर ब्रिटीश प्रशासक व खालच्या स्तरावर भारतीय अधिकारी – कर्मचारी अशी प्रशासनव्यवस्था अस्तित्वात आली. वंशश्रेष्ठत्व, बुद्धिश्रेष्ठत्व व राज्यकर्तेपणाची भावना यामुळे या उच्च स्तरावरील प्रशासकांमध्ये श्रेष्ठत्वाची आणि म्हणूनच वेगळेपणाची भावना निर्माण झाली. या भावनेच्या परिणामी हे उच्च प्रशासक खालच्या स्तरावरील व्यवस्थेशी कधीच समरस होऊ शकले नाहीत. खालच्या स्तरावरील प्रशासनव्यवस्था ही सर्वसामान्य जनसमुदायाशी प्रत्यक्षपणे जोडलेली असते. तिला सर्वसामान्यांची संस्कृती, चालीरीती, मानसिकता, समस्या व त्यांच्या गरजा यांची जाण असू शकते. यांच्या माध्यमातूनच उच्च स्तरावरील प्रशासकवर्गाला जनसमुदायाची नाडी कळू शकते.त्याचप्रमाणे त्यांना सर्वसामान्यांच्या जीवनाशी व त्यांच्या समस्यांशी सातत्याने संबंधित राहणे शक्य होऊ शकते. तथापि उच्च स्तरावरील प्रशासकवर्ग व खालच्या स्तरावरील व्यवस्था यात तयार झालेली दरी असे संबंध निर्माण होऊ देत नाही. त्यामुळे हा उच्च प्रशासकवर्ग जमिनीवरील वास्तवापासून अनभिज्ञ राहतो. लोकमान्य टिळकांनी या प्रशासकवर्गाबद्दलची निरीक्षणे खालीलप्रमाणे व्यक्त केलेली आहेत. ही निरीक्षणे विचार करण्याजोगी आहेत, असे वाटते.
“ त्याला असे वाटते की, आमच्या बुद्धीला जे चांगले ते इतरांना चांगले वाटलेच पाहिजे. लोकांचे काय ऐकायचे मी इतका शिकलेला. मला इतका पगार मिळतो. माझ्या ठायी इतकी कर्तबगारी आहे. मी जे करीन ते लोकांचे अकल्याण काय म्हणून करीन................विलायतेहून करकरीत २१ वर्षाचा मनुष्य तुम्ही आणता. त्याला काय येते मी इतका शिकलेला. मला इतका पगार मिळतो. माझ्या ठायी इतकी कर्तबगारी आहे. मी जे करीन ते लोकांचे अकल्याण काय म्हणून करीन................विलायतेहून करकरीत २१ वर्षाचा मनुष्य तुम्ही आणता. त्याला काय येते त्याला कोठे अनुभव असतो त्याला कोठे अनुभव असतो तो एकदम येतो तो तेथे asistant collector होतो व ६० वर्षांचा मामलेदार असला तरी त्याच्यावर हाच. २१ वर्षाचा कलेक्टर कोठे, ६० वर्षांचा अनुभव फुकट तो एकदम येतो तो तेथे asistant collector होतो व ६० वर्षांचा मामलेदार असला तरी त्याच्यावर हाच. २१ वर्षाचा कलेक्टर कोठे, ६० वर्षांचा अनुभव फुकट ...............६० वर्षांच्या मामलेदाराला बहुतकरून तो आपल्यापुढे उभा करतो. बसावयाला खुर्चीही देत नाही. .............आणि मग या साहेबाला अनुभव मिळवायचा कसा ...............६० वर्षांच्या मामलेदाराला बहुतकरून तो आपल्यापुढे उभा करतो. बसावयाला खुर्चीही देत नाही. .............आणि मग या साहेबाला अनुभव मिळवायचा कसा हा पात्र व्हायचा कसा हा पात्र व्हायचा कसा आणि हे गाडे चालावयाचे कसे, याचा कोणी विचार केला आहे काय आणि हे गाडे चालावयाचे कसे, याचा कोणी विचार केला आहे काय” [ नवभारत मासिकातून उदधृत ]
स्वतंत्र भारतातही ICS ही सेवा ‘भारतीय प्रशासन सेवा’(IAS) या स्वरुपात चालू राहिली. आता या सेवेमध्ये ब्रिटीशांऐवजी उच्चशिक्षित, बुद्धिमान अशा भारतीय युवकांची भरती करणे अपेक्षित होते. ठरावीक परीक्षापद्धतीच्या मार्गाने ही भरती आजतागायत चालू आहे. ब्रिटीशांनी सुरु केलेल्या ICS या सेवेच्या पार्श्वभूमीवर आपली भारतीय प्रशासन सेवा कशी आहे, याचा थोडक्यात आढावा घेणे हा या लेखाचा उद्देश आहे. भारतीय प्रशासन सेवेचे सत्यस्वरूप स्पष्ट होण्यासाठी तिच्या ऐतिहासिक पार्श्वभूमिबरोबरच या सेवेतील भरतीपद्धतीचीही थोडक्यात माहिती घेणे आवश्यक वाटते.
पूर्वपरीक्षा, मुख्यपरीक्षा, व शेवटी तोंडी परीक्षा या द्वारे उमेदवाराची निवड होते.यातही मुख्य परीक्षेला निर्णायक महत्त्व आहे. या परीक्षेतही सैद्धांतिक विषयांना सर्वात अधिक गुण दिलेले आहेत. या परीक्षेमध्ये तार्किक क्षमता, बौद्धिक क्षमता तपासण्याला स्थान असले तरी ते सैद्धांतिक विषयांच्या तुलनेत गौण असते. त्यामुळेच ते निर्णायकही ठरत नाही. या भरतीप्रक्रियेत विद्यार्थ्यांमधील सामाजिक जबाबदारीची जाणीव, कर्तव्यनिष्ठा व भावनिक प्रकृती या बाबी तपासण्याला कमीत कमी महत्त्व दिले गेलेले आहे. एका लोकशाही राज्यव्यवस्थेमध्ये लोककल्याणकारी उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी उपरोक्त बाबींनी युक्त प्रशासकांची आवश्यकता असते, हे सांगण्याची गरज नाही.
वरील परीक्षांमधून एकदा निवड झाली की त्यांना हायफाय प्रशिक्षण दिले जाते. या प्रशिक्षणानंतर त्यांना अल्प कालावधीसाठी तहसीलदार, उपजिल्हाधिकारी या सारख्या पदाची जबाबदारी सोपविल्या जाते. त्यानंतर लवकरच मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हाधिकारी या पदासारख्या जबाबदार व महत्त्वाच्या पदाची संपूर्ण जबाबदारी सोपविल्या जाते. अशाप्रकारे आयएएस उमेदवाराची प्रशासकीय कारकीर्द सुरु होते. या प्रकारची निवड तसेच ब्रिटीशांचा वारसा व या सेवेला दिले गेलेले विशेष महत्त्व या कारणांमुळे या सेवेत पुढीलप्रमाणे दोष निर्माण होतात.
प्रारंभी म्हटल्याप्रमाणे ब्रिटिशांनी त्यांच्या दृष्टीने परकीय असणाऱ्या आपल्या लोकांवर राज्य करण्यासाठी प्रशासनव्यवस्थेतील उच्च स्तरावर आपले लोक नियुक्त करण्याची सोय असणारी ही सेवा सुरु केली.या उच्च स्तरातील लोक व त्या खालील भारतीय लोक यामध्ये स्वाभाविकपणेच वांशिक, सांस्कृतिक, सामाजिक व राजकीय स्वरुपाची दरी निर्माण झालेली असे. या दोन स्तरांमधील ही दरी ब्रिटीशांना आवश्यकच वाटत होती. कारण त्यांचा एतद्देशीय लोकांच्या निष्ठेवर तसेच त्यांच्या क्षमतेवरही विश्वास नव्हता. आपले राज्य टिकविण्यासाठी इथल्या लोकांना उच्च प्रशासकीय स्तरापासून दूर ठेवणे ही ब्रिटीशांची आवश्यकता होती. वांशिक श्रेष्ठत्वाच्या दृष्टीमुळेही हा उच्च स्तर एतद्देशीय लोकांना वांशिकदृष्ट्या व बौद्धिकदृष्ट्या तुच्छ समजत होताच.
ब्रिटीशांचा वारसा सांगणाऱ्या या नव्या आयएएस व्यवस्थेत ब्रिटीश नसले तरी स्वश्रेष्ठत्वाचा व इतरांना तुच्छ लेखण्याचा ब्रिटीशांचा दृष्टीकोन मात्र आजही कायम राहिल्याचे दिसून येते. आपणच तेवढे चारित्र्यवान, बुद्धिमान व ज्ञानी असल्याचा अहंभाव या सनदी अधिकाऱ्यांमध्ये आलेला आहे. प्रशासनाच्या खालच्या स्तरातील लोकांपासूनचे आपले हे तथाकथित वेगळेपण ते सातत्याने टिकवून ठेवतात. आपल्या श्रेष्ठत्वाची व इतरांच्या कानिष्ठत्वाची जाणीव ते आपल्या वक्तव्यातून, वागण्यातून आणि आपल्या देहबोलीतून मुद्दामहून करून देत असतात. खालच्या स्तरातील कर्मचारी-अधिकारी हे खरोखरच बुद्धिहीन, कर्तृत्वहीन व चारित्र्यहीन असल्याचे त्यांना आता वाटू लागले आहे. त्यामुळे या आयएएस अधिकाऱ्यांचा खालच्या स्तरावरील अधिकारी-कर्मचारी यांच्याशी सुसंवाद राहिलेला नाही. या दोन स्तरांमध्ये आयएएस अधिकाऱ्यांनी आदेश देणे आणि खालच्यांनी त्यांचे निमुटपणे पालन करणे एवढ्याच स्वरूपाचे संबंध राहिलेले आहेत. स्वत:च्या तथाकथित वेगळेपणामुळे आयएएस अधिकारी स्वत:ला लोकसेवक न समजता ब्रिटीशांचे वारस आणि राज्यकर्तेच समजतात की काय, असे वाटू लागते. प्रशासनाच्या खालच्या स्तराशी सुसंवाद होत नसल्याने या सनदी अधिकाऱ्यांना खऱ्या अर्थाने Ground Reality कळत नाही. आपल्याला जे समजले ते अंतिम सत्य असून त्या पलीकडे काहीही नाही, अशी वृथा खात्री त्यांना झालेली असते. सामाजिक-आर्थिक वास्तवाच्या अशा अर्धवट आकलनामुळे शासनाच्या कोणत्याच योजना खऱ्या अर्थाने यशस्वी होताना दिसत नाही. थोडक्यात, लोकविकासातील एक प्रकारच्या अडथळ्याचेच काम हा प्रतिष्ठित संवर्ग करीत आहे की काय, अशी साधार शंका येऊ लागते.
ठरावीक अभ्यासक्रम, सैद्धांतिक विषयांना दिले गेलेले अत्याधिक महत्व, स्मरणशक्तीवर दिला जाणारा अत्याधिक भर अशा काही वैशिष्ट्यांनी युक्त असलेली ही परीक्षापद्धती आहे. या परीक्षेमध्ये तर्कक्षमता, व्यवहारचातुर्य, कॉमनसेन्स तसेच भावनांक तपासण्याला कमी महत्व दिले गेलेले आहे. या परीक्षा पद्धतीमुळे ठरावीक प्रश्नसंच, रेडीमेड उत्तरे, त्यावरील साचेबंद साहित्य, परीक्षेचे तंत्र शिकविणाऱ्या भाराभर संस्था यांच्या मदतीने साधारण पण मेहनती विद्यार्थी या परीक्षेत यशस्वी होऊ शकतो. या परीक्षापद्धतीच्या वरील स्वरूपातच आयएएस निवडीचे अपयश दडलेले आहे.
आयएएस परीक्षेसाठी कोणत्याही विषयाच्या सखोल व बहुआयामी अभ्यासाची आवश्यकता नाही. अधिक गुण घेण्यासाठी विषयाची भारंभार माहिती झाली की पुरे. अशा अभ्यासातून विद्यार्थ्यांकडे प्रचंड माहिती, ज्ञान नव्हे, जमा होते. या विस्तारित माहितीमुळे आयएएस अधिकाऱ्यांमध्ये वृथा आत्मविश्वास व वृथा अभिमान निर्माण झालेला असतो. त्यामुळे नवीन काही जाणून घ्यायचे राहिले आहे, याची जाणीवच त्यांना होत नाही. या जाणीवेअभावी त्यांच्यात शक्य होणाऱ्या सुधारणा व विकास यांनाही अवकाश मिळत नाही. सुधारणा किंवा विकास होण्यासाठी पहिल्यांदा त्यांच्या आवश्यकतेची जाणीव व्हायला लागते. त्या जाणीवेचीच इथे वानवा निर्माण झालेली असते.
प्रत्येक प्रश्नाचा वर वर अभ्यास करणे किंवा तो केल्याचा आभास निर्माण करणे व वर वर खरी वाटणारी उत्तरे सादर करणे हे आयएएस अधिकाऱ्यांच्या कार्यपद्धतीचे एक महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्य असते. त्याचप्रमाणे एखादे काम पूर्ण करण्यापेक्षा ते करण्यात सनसनाटी कशी निर्माण होईल हे ही मंडळी पाहत असतात. त्यमुळे सनसनाटी निर्माण करणारी कामे ही त्यांच्या प्राधान्यक्रमावर असतात. या त्यांच्या कार्यपद्धतीमुळे हे लोक राजकीय नेत्यांना व मिडीयाला प्रभावित करण्यात यशस्वी होतात. भारतीय मिडिया अद्यापही बाल्यावस्थेत असल्यामुळे तसेच आता शोध पत्रकारिता नावालाही शिल्लक नसल्यामुळे त्याला वरील प्रकारच्या चमकदार प्रदर्शनाने प्रभावित करणे सोपे जाते. किंवा त्यांना असे प्रभावित होणे परवडत असावे. या कारणानेच आयएएस अधिकाऱ्यांचा Selling points वर भर असतो. थोडक्यात, आयएएस च्या साचेबंद अभ्यासामुळे या व्यवस्थेमध्ये बहुआयामी, गतीशील व सखोल व्यक्तिमत्वाचे अधिकारी तयार होण्याची शक्यता कमी होते.
आपल्या लोकशाही व्यवस्थेत कल्याणकारी उद्दिष्टे साध्य करावयाची असतील तर प्रशासन लोकाभिमुख असणे आवश्यक आहे. कारण त्यांच्या माध्यमातूनच आपल्याला आपली उद्दिष्टे साध्य करावयाची आहेत. प्रशासनात ही लोकाभिमुखता येण्यासाठी सामाजिक वास्तवाचे भान, जबाबदारीची जाणीव, समाजाविषयी संवेदनशीलता व आत्मीयता असण्याची आवश्यकता आहे. आयएएस च्या अभ्यासात व एकंदर निवडप्रकियेत या बाबी तपासण्याची किंवा महत्त्व देण्यासाठी कितपत व्यवस्था आहे, यात शंका आहे. त्यामुळे प्रशासकीय कामकाज करताना या अधिकाऱ्यांमध्ये सामान्य समाजाच्या पातळीवर उतरण्याची प्रवृत्ती क्वचितच दिसून येते.
लाखो विद्यार्थ्यांमधून मोजकेच परीक्षार्थी या परीक्षेत यशस्वी होतात. त्यामुळे या निवड झालेल्यांमध्ये स्वाभाविकत:च आपण इतरांपासून वेगळे, श्रेष्ठ व सर्वात बुद्धिमान असल्याची भावना निर्माण होते. ही अहंकाराची भावना त्यांच्या व्यक्तिमत्वविकासात फार मोठा अडथळा ठरते. आपल्याला प्रत्येक विषयाचे परिपूर्ण ज्ञान असून आता जाणून घ्यायचे काही राहिले नाही, ही त्यांची प्रामाणिक भावना झालेली असते. त्यामुळे खालच्या अधिकार-कर्मचारी यांचे न ऐकणे, त्यांना समजावून न घेणे हे आयएएस अधिकाऱ्यांचे सर्वसामान्य वैशिष्ट्ये बनून राहिले आहे. त्यामुळे तळातील प्रश्नांची खरी व सखोल जाणीव तसेच राबविल्या जाणाऱ्या योजनांचा वास्तव फीडबॅकच त्यांना प्राप्त होत नाही. आणि याच कारणाने विविध प्रश्नांवर योजलेले उपायही यशस्वी ठरत नाहीत. हजारो कोटी रुपये खर्च करून राबविलेल्या शेकडो योजना फलनिष्पत्तीच्या दृष्टीने यशस्वी ठरलेल्या नाहीत, हा आपला अनुभव आहे. परंतु असे का होते, याचा आपण, शासन किंवा मिडिया फारसा विचार विचार करताना दिसत नाही. या योजना राबविण्याची जबाबदारी कोणाची असते, यासंबंधी सर्वंकष अधिकार कोणाला असतात, याचा आपण किंवा मिडिया केंव्हा विचार करणार आहोत एखाद्या अपयशात किंवा घोटाळ्यात एखाद्या खालच्या अधिकारी किंवा कर्मचारी यांचा बळी देवून या सनदी अधिकाऱ्यांना जबाबदारीपासून पळ काढता येईल काय एखाद्या अपयशात किंवा घोटाळ्यात एखाद्या खालच्या अधिकारी किंवा कर्मचारी यांचा बळी देवून या सनदी अधिकाऱ्यांना जबाबदारीपासून पळ काढता येईल काय हा खरा प्रश्न आहे.
‘आयएएस’च्या प्रशिक्षण कालावधीतही या प्रशिक्षणार्थ्यांवर आपल्या वेगळेपणाचे व इतरांहून श्रेष्ठ असल्याचेच संस्कार होताना दिसतात. या प्रशिक्षणानंतर अल्प कालावधीतच त्यांना सरळ मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हाधिकारी किंवा तत्सम महत्त्वाच्या व वरील पदावर नियुक्ती दिल्या जाते. एकदमच वरच्या पदावर गेल्यामुळे त्यांचात साहजिकच अहंकार उत्पन्न होतो. तसेच त्यांच्या वरच्या स्थानामुळे ते खालच्या स्तरावरील वास्तवापासून पुन्हा एकदा दूर जातात. तळातील वास्तवाशी पुरेसा संपर्क न आल्यामुळे यांच्या बाबतीत ‘व्यक्तित्व घडणे’ ही प्रक्रियाच पूर्ण होत नाही. कोणत्याही समस्येला तोंड देऊन त्यातून यशस्वीपणे मार्ग काढण्याची क्षमता येण्यासाठी व्यक्तिमत्व घडावे लागते, हे सांगण्याची आवश्यकता नाही. आयएएस अधिकाऱ्यांच्या बाबतीत हे घडण्याला फारसा अवकाशच मिळत नाही, असे दिसते.
विशिष्ट प्रदेशातील एखाद्या प्रश्नाची सोडवणूक करण्यापूर्वी किंवा तेथे एखादी योजना कार्यान्वित करण्यापूर्वी तेथील देश-काळ-स्थितीचा विचार करणे आवश्यक असते. कारण विविध प्रदेशातील प्रश्न समान असले तरी ते सोडविण्याचे मार्ग हे देश-काळ-स्थितीनुरूप वेगवेगळे असू शकतात. प्रगत देशात विशिष्ट प्रश्न कसा सोडविला जातो, याविषयी अभ्यास करून त्या प्रमाणेच आपल्याकडील समान प्रश्न सोडविण्याचे प्रयत्न होतात. त्यासाठी सरकारी पैशात परदेशदौरे काढणे आवश्यकच ठरते. तेथील सेमिनार, भेटी, आधुनिक माहिती तंत्रज्ञानाच्या आधारे प्रकाशित केलेले शाही अहवाल हे आपल्याकडील प्रश्न सोडविण्यासाठी मार्गदर्शक मानले जातात. असे करताना त्या त्या देशांतील संस्कृती, रूढी, परंपरा, इतिहास, उपलब्ध साधनसुविधा, लोकांची मानसिकता यांचा मुळीच विचार केल्या जात नाही. निरनिराळ्या योजना या वर उल्लेख केलेल्या तथाकथित अभ्यासाच्या आधारावर बनविल्या जातात. त्यांचा पाया इथल्या जमिनीत रोवलेला नसतो. अशा परिस्थितीत या योजना निष्फळ न ठरल्या तर नवलच. मात्र अशा योजना निष्फळ ठरल्यानंतर, त्या तशा का ठरल्या याचा विचार न करता, खालच्या स्तरावरील अधिकारी-कर्मचारी यांनी सहकार्य केलेले नसल्यामुळे असे झाले, असे बिनधास्तपणे व सोयीस्करपणे ठोकून दिल्या जाते. आयएएस अधिकाऱ्यांचा मीडियाशी चांगला संपर्क असल्यामुळे त्याद्वारे हे जनतेपर्यंतही चांगल्या प्रकारे पोचविल्या जाते. आपल्याकडील मिडिया हा फक्त सनसनाटी विषयांच्या बाबतीतच बऱ्यापैकी रस दाखवितो. योजनेच्या अपयशी होण्यात कोणतीही सनसनाटी नसल्यामुळे हा मिडिया या अधिकाऱ्यांच्या चमकदार संदेशांवर विश्वास ठेवतो. कारण हे सोपे आणि बिनधोक असते.
आयएएस अधिकाऱ्यांचे सादरीकरण आकर्षक व चमकदार असल्याने ते मिडीयाला सहजपणे प्रभावित करतात. मिडीयाच्या मदतीने व त्याच्या माध्यमातून हे अधिकारी सामान्य जनतेमध्ये स्वत:ची चांगली प्रतिमा निर्माण करतात. आणि आपल्याला हवे तेच मिडीयाच्या माध्यमातून जनतेसमोर सादर करतात. त्यामुळे त्यांच्या कार्यपद्धतीचे व तिच्या परिणामाचे सम्यक आकलन सामान्य जनतेला होत नाही. परिणामी परिस्थितीत काहीही बदल न होता ती जैसे थे राहण्याची शक्यता निर्माण होते. मिडीयाने जर आयएएस अधिकाऱ्यांच्या कार्यपद्धतीचा आणि तिच्या परिणामांचा मुळातून शोध घेतल्यास त्यांना वास्तव समजण्यासाठी फारसा वेळ लागणार नाही. आणि या अधिकाऱ्यांच्या चमकदार सादरीकरणाचा फुगाही सहजच फुटेल. मिडीयाने कोणत्याही सरकारी खात्यात चालणाऱ्या योजनांच्या अंमलबजाणीचा सखोल अभ्यास करावा म्हणजे त्याला वरील प्रतिपादन पटू शकेल.
प्रशासनाची लोकाभिमुखता ही लोकशाहीच्या यशाची पूर्वावश्यकता आहे. कल्याणकारी उद्दिष्टे साध्य करावयाची असल्यास प्रत्येक योजनेचे लाभ सामान्य जनतेपर्यंत पोचतात काय, हे पाहणे आवश्यक आहे. त्यासाठी सामान्य लोक हे प्रशासनाच्या केंद्रीय स्थानी असणे आवश्यक आहे. सामान्यांच्या गरजा ओळखणे, त्यांच्या पूर्तीसाठी योजना आखणे व त्यांची यशस्वीरित्या अंमलबजावणी करणे, हे प्रशासनाचे सगळ्यात महत्त्वाचे कर्तव्य आहे. प्रशासन लोकाभिमुख असेल तर सामान्यांना त्याविषयी आपलेपणा निर्माण होईल व त्यातूनच प्रशासनाला लोकांचे सहकार्य मिळण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते. योजनांच्या यशस्वितेसाठी, त्या ज्यांच्यासाठी राबविल्या जातात त्यांचे सहकार्य महत्त्वाचे ठरते. त्यासाठी प्रशासनाने सामान्य लोकांची संस्कृती, सामाजिक वातावरण, रूढी, परंपरा, त्यांची मानसिकता इत्यादी बाबी विचारात घेतल्याच पाहिजेत. आपला अहंभाव बाजूला ठेवून, लोकांशी समरस होऊनच हे शक्य होईल. चार भिंतीच्या आत ए.सी.ची हवा घेत, परदेशातील मॉडेलकडे डोळे ठेवून हे होणार नाही, हे लक्षात घेण्याची आवश्यकता आहे. आयएएस अधिकाऱ्यांची मानसिकता अशा लोकाभिमुखातेला पोषक आहे काय, याचा विचार करण्याजोगी स्थिती आहे.
आएएस या सेवेचे वरील स्वरूप पाहता लोकमान्यांची आयसीएस सेवेबद्दलची उपरोक्त मते आयएएस सेवेलाही तंतोतंत लागू होतात, हे स्पष्ट होते. आयएएस सेवेबद्दल वरील मते मांडतांना या सेवेतील सन्माननीय अपवादांविषयी आपल्या मनात आदराची भावना असणे आवश्यकच आहे.
अशा परिस्थितीत या उच्च स्तरात परिवर्तन घडवून आणण्याची आवश्यकता आहे, हे स्पष्ट होते. आणि असे इष्ट परिवर्तन घडवून आणणे अशक्य आहे, असेही नाही.
प्रशासनव्यवस्थेतीलउच्च स्तरावर प्रगल्भ, परिपक्व, ब...
संतांच्या कामगिरीविषयी आतापर्यंत खूप लिहिले गेले आ...
आर्थिकदृष्ट्या विकसितसमाजाला शारीरिक, मानसिक, सामा...


प्रगती बुक्सची पुस्तके खरेदी करा ऑनलाईन | आकर्षक दरात | Cart91

यासाठी Cart91 मध्ये प्रवेश करा
सूची मध्ये काहीही समाविष्ट नाही.
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार (40)
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार (85)
क्रमांक लिहिणे आणि टेबल पुस्तके (5)
एम पी एस सी (730)
पीएसआय एएसओ एसटीआय (226)
एम पी एस सी वन पूर्व परीक्षा (3)
इलेक्ट्रिकल-मॅकेनिकल-सिव्हिल अभियांत्रिकी पूर्व (1)
पी एस आय मुख्य (202)
एस टी आय मुख्य (185)
ए एस ओ मुख्य (179)
एम पी एस सी कृषि मुख्य (29)
एम पी एस सी वन मुख्य (2)
एम पी एस सी कर सहाय्य मुख्य (16)
राज्य उत्पादन शुल्क विभाग (0)
सिव्हिल अभियांत्रिकी मुख्य (2)
न्यायिक सेवा मुख्य (0)
इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी मुख्य (0)
मॅकेनिकल अभियांत्रिकी मुख्य (0)
यू पी एस सी (461)
यू पी एस सी पूर्व (253)
सिव्हिल सर्व्हिसेस पूर्व - सी एस ए टी (40)
यू पी एस सी प्रमुख (258)
भारतीय अभियांत्रिकी सेवा (2)
संयुक्त संरक्षण सेवा - सी डी एस (1)
भारतीय वन सेवा (3)
संयुक्त वैद्यकीय सेवा (0)
सिव्हिल सर्व्हिसेस मुख्य (35)
केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल (1)
भारतीय सांख्यिकी सेवा (0)
विशेष वर्ग रेल्वे अपरेंटिस (7)
एस एस सी परीक्षा (83)
आय बी पी एस पीओ (49)
आय बी पी एस एसओ (24)
आय बी पी एस आरआरबी (9)
आय बी पी एस क्लर्क (28)
एस बी आय पीओ (46)
एस बी आय एस ओ (13)
एस बी आय क्लर्क (12)
आर बी आय सहाय्यक (13)
आय आय बी एफ (5)
सीमा सुरक्षा दल आणि संबंधित (0)
आर्मी कॅडेट कॉलेज एसीसी (0)
सीआयएसएफ सीआरपीएफ बीएसएफ (0)
इंडियन कोस्ट गार्डस (0)
JEE मुख्य आणि अड्वान्स (1)
टी ई टी (15)
आय एन ओ ऍस्ट्रॉनॉमि (0)
एसइटी नेट जेआरएफ (24)
डी आय ई टी परीक्षा (1)
एम पी एस सी RTO परीक्षा (9)
भारतीय पोस्ट परीक्षा (2)
एस टी परीक्षा (9)
धर्म आणि आध्यात्मिक (62)
देव आणि संत (150)
भयपट आणि रहस्यमय (19)
आत्मचरित्र आणि चरित्र (359)
कुटुंब आणि संबंध (6)
धर्म व समुदाय (4)
समाज आणि संस्कृती (97)
अभिनय आणि नृत्य (7)
काढा आणि चित्रकला (20)
हस्तकला आणि ओरिगामी (24)
गायन आणि संगीत (26)
भाषण आणि लेखन (14)
फॅब्रिक आणि शिवणकाम (7)
प्राणी आणि पाळीव प्राणी (57)
बेकरी आणि पाकशास्त्र (86)
अकौंटसी आणि फायनान्स (14)
गुंतवणूक आणि कर आकारणी (15)
संगणक, इंटरनेट आणि तंत्रज्ञान (23)
पर्यावरण आणि निसर्ग (37)
इतिहास आणि राजकारण (211)
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (29)
कायदा आणि नियम (19)
गणित आणि आकडेवारी (9)
भूगोल आणि खगोलशास्त्र (41)
ज्योतिषशास्त्र आणि आर्किटेक्चर (5)
मराठी -इंग्रजी -मराठी (3)
क्रमवारी बदल लोकप्रिय नवीनतम किंमतीनुसार
क्रम बदल उच्च ते कमी कमी ते उच्च
प्रगती बुक्स ची सर्व पुस्तके
शालेय शिक्षणाची गुणवत्ता आणि व्यवस्थापन - २०१
भाषा ज्ञान आणि अभ्यासक्रम २०२
शाळा आणि सर्वसमावेशक शाळा २०३
मार्गदर्शन आणि समुपदेशन २०४
यूजीसी सेट नेट राज्यशास्त्र पेपर २
यूजीसी सेट नेट राज्यशास्त्र पेपर ३
सेट नेट मराठी पेपर ३ साहित्यदर्शन
डॉ. दिलीप भी. गायकवाड, डॉ. प्रतिभा घाग ... आणि अधिक ...
सेट नेट वाणिज्य पेपर ३ सराव प्रश्नपत्रिका संच
सेट नेट इतिहास पेपर २
सेट नेट मराठी पेपर २ साहित्यदर्पण
डॉ. दिलीप भी. गायकवाड
सेट मार्गदर्शक अनिवार्य पेपर १
मागणी रद्द करणे आणि परतावा धोरण
राज्यासेवा प्राथमिक परीक्षा पुस्तके
राज्यसेवा मुख्य परीक्षा पुस्तके
यूपीएससी प्रीमिअम परीक्षा बुक्स
यूपीएससी मुख्य परीक्षा पुस्तके
Call us: ७७६८८००९९१ / ७७६७८०५९९१


Wakeup

मोह आणि संयम यांचा अगदी जवळचा संबंध आहे. मोहाला बळी न पडण्यातूनच संयम सिद्ध होतो. आणि संयमानेच मोहावर नियंत्रण मिळविता येते.
भारतीय तत्त्वज्ञांनी संयम हा जीवनाचा आधार मानलेला आहे.
आधुनिक काळात, निसर्गाच्या शोषणाचा अतिरेक झालेला आहे. तसेच त्यातून पर्यावरणाच्या प्रदूषणाची भयावह समस्या निर्माण झालेली आहे.
मानवी जीवनाचे अस्तित्व टिकविण्यासाठी आणि आपल्या पुढील पिढ्यांचे भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी आजही संयमाचे महत्त्व पुर्विइतकेच , नव्हे, पुर्विपेक्षाही अधिक आहे , यात शंका ती कोणती.
मोह आणि संयम यांचा अगदी जवळचा संबंध आहे. मोहाला बळ...
प्रेम आणि त्याग हे एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. ...
कोल्हापूरचे छत्रपती शाहू महाराज यांची आज जयंती . म...
दु;खितांना , पीडितांना मदत करा , त्यांच्यावर दया ...
जगातील सर्व प्रकारच्या संघर्षांमध्ये भूमिका संघर्ष...


सुचलतर: November 2010

सोमवार, नोव्हेंबर २९, २०१०
"शब्द कधी सुचतात कधी सुचत नाही
कधी रुचातात कधी रुचत नाही
कधी पचतात कधी पचत नाही
आणि कधी बोचतात तर कधी बोचत नाही"
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत: Links to this post
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
याची सदस्यता घ्या: पोस्ट (Atom)
लिहीणे कधी सुरू केले आठवत नाही..हा पण जवळच्या सगळ्याना आवडत गेले महणून लिहीत गेलो..जे सुचते ते लिहितो...बाकी माझ्या विषयी काही विशेष नाही पोटा पाण्यासाठी सोफ्ट्वेर इंजिनियर आहे ..बाकी आहे सुरू सुचलतर
माझे पूर्ण प्रोफाइल पहा.


DEMAT Services - Depository Participant,Shares,Debentures,Bonds Bank of Maharashtra

एम डी आणि सीईओ यांचे संदेश
मला माहिती हवी आहे - ठेव योजना - महासरस्वती योजना - महाबँक लोकबचत योजना - मिक्सी जमा योजना - अस्थिर व्याज दर ठेव योजना - बचत खाते - वाढीव ठेव योजना - महाबँक घटक ठेव योजना - सुलभ जमा योजना - पत सुविधा - शैक्षणिक कर्ज योजना - शेतकऱयांसाठी कर्ज - महाबँक किसान क्रेडीट कार्ड - लघु कालवा पाणीपुरवठा - शेती यांत्रिकीकरण - पशुपालन - बागायती - कृषी क्लिनिक व कृषी व्यापार केंद्र - जमीन खरेदीसाठी अर्थसहाय्य - दुचाकीसाठी अर्थसहाय्य - उपभोक्ता कर्ज - उच्च तंत्रज्ञान प्रकल्प - कॉर्पोरेटसाठी कर्ज योजना - निधी सुविधा - अनिधी सुविधा - निर्यात - आयात - उदयोगांसाठी कर्ज योजना - निर्यातदारांसाठी कर्ज योजना - व्यक्तिंसाठी कर्ज योजना - व्यावसायिक व स्व – कामगार - गृह कर्ज योजना - महाबँक आधार योजना - उपभोक्ता कर्ज योजना - निर्यातदारांसाठी गोल्ड कार्ड योजना - महाबँक नुतनीकरण योग्य ऊर्जा उपकरण - सॅलरी गैन योजना - महाबँक वाहन कर्ज योजना - महाबँक व्यक्तिगत कर्ज योजना - एसएमई चार्टर - महत्त्वपूर्ण घोषणा - महादीप सोलर होम सिस्टम - महाभारती एनआरआई सेवा - अनिवासी साधारण खाते - अनिवासी बाह्य खाते - विदेशी चलन (अनिवासी) खाते (बँक) - निवासी विदेशी चलन खाते - स्विप्टद्वारे अंतर्वर्ती पैसे पाठवण्यासाठी - केन्द्र - फोरेक्स शाखा/केंन्द्र - आईआर फॉर्म डाउनलोड करा - विदेशी प्रतिनीधी - व्याज दर - देशांतर्गत मुदत ठेवी - एनआरआई ठेवी - एफसीएनआर ठेवी - कर्जावरील व्याजाचे दरपत्रक - मासिक व्याज गणनयंत्र - अधिक सेवा - एटीएम दर्शक - क्रेडिट कार्ड - डिमँट सुविधा - बँकेचे एटीएम नेटवर्क व ग्राहक सेवा - बँकऍश्युरन्स - म्युच्यूअल फंडाचे वितरण - आरटीजीएस शाखांची यादी - इतर सेवा - सेवा दर व शुल्क - सेवा दर एका दृष्टिक्षेपात - सेवा प्रभार सारणी - सार्वजनिक सूचना - लोक सुचना - वृत्तपत्र प्रसारण - आर्थिक - गुंतवणूकदारांसाठी सेवा/सुविधा - कृषी कर्ज माफी आणि कर्जासंबंधीची मदत योजना - विकासात्मक योजना - एमएआरडीइफ - ग्रामीण विकास केन्द्र - ग्रामिण महिला व बाल विकास मंडळ - महाबैंक प्रशिक्षण संस्थान (एमसेटी) - टचक्रीन परियोजना - कृषी मित्र - विक्रीसाठी असलेल्या मालमत्ता - बासल द्वितीय प्रकटीकरण - निविदा आणि कंत्राटसाठी बक्षिस - माहितीच्या अधिकाराचा कायदा - न्यूज लेटर - संबंधित वेबसाईट - डाउनलोड - आमच्याबददल - आपल्या बँकेविषयी माहिती घ्या - अध्यक्षांचा संदेश - संचालक मंडळ - उच्च व्यवस्थापक - शाखा दर्शक - सीबीएस शाखा - घोषणा - आमच्याशी संपर्क साधा - भरती - निविदा - नविन काय
भांडवल प्राप्ति खाते योजना
कृषी कर्ज माफी आणि मदत योजना
तक्रारींचे विश्लेषण आणि प्रकटीकरण
निविदा आणि काँट्रॅक्ट्स पुरस्कार (आयटी विभाग, H.O.)
कर्मचारी पेन्शनसंबंधी साठी जीवन प्रमाणपत्र स्वरूप
`बँक ऑफ महाराष्टख` 1999 पासून `सीडीएसएल`ची डिपॉझिटरी पार्टीसिपंट (डीपी ) - ठेवधारणा सहभागी - आहे.
इलेक्टखाओनिक फॉर्ममधील (अमूर्त आकार - डिमटेरिअलाइज्ड फॉर्म) शेअर्स/िडबेंचर्स/बॉन्डस/कमर्शिअल पेपर्स/यूटीआय युनिट इत्यादी सिक्युरिटीज ताब्यात ठेवणे-होल्डींग/हस्तांतरण/तारण ठेवणे अशा सेवा दिल्या जातात.
वस्तु विनिमयाच्या तत्वावर व्यवहार होत नाहीत.
प्रत्यक्ष आकारातील सिक्युरिटीजचे डिमटेरिअलायझेशन (इलेक्टखाओनिक फॉर्ममध्ये रुपांतर)
डिमॅट खात्यातील सिक्युरिटीजचे रिमटेरिअलायझेशन (प्रत्यक्ष फॉर्ममध्ये रुपांतर )
डिमॅट खात्यातून डिलीव्हरी देणे
इतर खात्यांमधून हस्तांतरण झाल्यावर डिमॅट खात्यात कऎoडिट घेणे
पत्ता/बँक खात्याचे तपशील/वारसदार/कुलमुखत्यार याती
सिक्युरिटीज तारण ठेवणा-याच्या खात्यात राहतात पण ज्याच्या नावे त्या ब्लॉक केल्या जातात अशा सिक्युरिटीज तारण ठेवणे/तारणमुक्त करणे. तारणासाठी तारण ठेवणारी व्यक्ती आणि तारण घेणारी व्यक्ती, दोन्ही व्यक्तींची खाती “सीडीएसएल`मध्ये असणे आवश्यक असते फक्त डीपीज वेगळ्या लागतात.
ग्राहकांकडून आलेल्या सूचनांप्रमाणे डेबिटस खात्यात जमा केली जातात.
ऑन लाईन इंटर-िडपॉझिटरी हस्तांतरण प्रत्यक्ष वेळेच्या तत्वावर केले जाते - सूचनेची कार्यवाही झाल्यावर काही मिनिटातच ही प्रकिऎया होते.
केऎडिट रिसिट आपोआपच होतात. केऎडिट मिळवण्यासाठी सूचनेची आवश्यकता नाही. तरीसुध्दा गऎाहकाने इच्छा व्यक्त केल्यास आपोआप होणारी कऎoडिटही ब्लॉक करुन सूचनांनुसार त्यावर कार्यवाही होऊ शकते.
बँकेकडून कर्ज मिळवण्यासाठी सिक्युरिटीज तारण ठेवण्याची पध्दत सुलभ आहे. या पध्दतीनुसार सिक्युरिटीज ज्यांच्या नावे तारण ठेवायची आहेत (म्हणजे बँक म्हणजेच प्लेजी) त्यांच्या नावे ब्लॉक करुन तारण देणा-यांच्या म्हणजेच प्लेजरच्या खात्यात कायम ठेवली जातात. प्लेजीच्या (बँक शाखा ) सूचनेनुसार सिक्युरिटीज मोकळ्	या होऊ शकतात किंवा प्लेजीच्या खात्यात हस्तांतरित होऊ शकतात. तारणाच्या काळात लाभांश/बोनस इ. सर्व कॉर्पोरेट लाभ प्लेजर घेऊ शकतो.
डेबिट किंवा कऎoडिटसाठी किंवा दोहोसाठी सिक्युरिटीज गोठवता येतात.
वारसदार (सर्व धारकांचा मृत्यू झाल्यास ) किंवा हयात धारकांच्या नावे हस्तांतरण (मृत्यू झाल्यानंतर करण्यात येणा-या व्यवस्थेचे दावे ) करता येते.
खात्यातील परिस्थिती आणि सिक्युरिटीजच्या हस्तांतरणासंबंधी एसएमएस ऍलर्ट सुविधा उपलब्ध असते.
इंटरनेटव्दारे खात्याची परिस्थिती पाहण्यासाठी इएएसआय (इलेक्टखाओनिक ऍक्सेस टू सिक्युरिटी इन्फॉर्मेशन) ही सुविधा विनाशुल्क उपलब्ध आहे.
इ-टोकनच्या मदतीने डिलीव्हरीचे व्यवहार करण्यासाठी इएएसआयइएसटी (इलेक्टखाओनिक ऍक्सेस टू सिक्युरिटी इन्फॉर्मेशन आणि एक्झिक्यूशन ऑफ सिक्युरिटी टखओन्झॅक्शन) ही सुविधा नाममात्र शुल्कात उपलब्ध आहे.
व्यवहार-धारणापत्र (टखओन्जॅक्शन कम होल्डींग स्टेटमेंट ) महिन्यादरम्यान व्यवहार झालेल्या खात्यांसाठी दर महिन्याला पाठवले जाते, तिमाही व्यवहार-धारणापत्र सगळ्याच खात्यांसाठी पाठवले जाते.
लाभांश थेट बँक खात्यात कऎoडिट केला जातो (डिमॅट खात्यात निर्देश केल्याप्रमाणे)
डिमॅट सेवा शुल्क बँक खात्यात निर्देश केल्याप्रमाणे थेट वसूल केले जाते.
डिलीव्हरी सूचना स्लीप्स, बँक खाते असलेल्या बँकेच्या अन्य शाखेतही सादर करता येते.
फॅक्स क्षतिपूर्तीची (इन्डेम्निटी - रु.200/- मुद्रांक ) कार्यवाही एकदा केल्यावर सूचना स्लीप फॅक्सने एकदा पाठवल्यावर मूळ प्रत पुढच्या दोन दिवसात पोचेल याची खात्री करुन घ्यावी.
डिमॅट खाते कोणाला उघडता येते
पुढील वर्गवारीतील घटकांना डिमॅट खाते उघडता येते :
व्यक्ती/अविभक्त हिंदू कुटुंब-एचयूएफ/बॉडी कॉर्पोरेट/नोंदणीकृत सोसायटी/नोंदणीकृत टखस्ट/मान्यताप्राप्त फंडस (गऎओच्युइटी, सुपरऍन्युएशन, व्हेंचर कॅपिटल फंड इ.) / विदेशी संस्थांमध्ये गुंतवणूक करणारे गुंतवणूकदार/ओव्हरसीज बॉडी कॉर्पोरेट/बँका/म्युच्युअल फंड/असोसिएशन ऑफ पर्सन्स/िवदेशी नागरिक/िक्लअरिंग मेंबर्स (बऎाoकर्स )
मालकी तत्वावरचे उद्योग (प्रोप्रायटरशिप ) /भागीदार फर्म / अनोंदणीकृत सोसायटी/अनोंदणीकृत टखस्टच्या नावावर डिमॅट खाते उघडता येत नाही.
एचयूएफ/अज्ञान यांच्या नावे डिमॅट खाते प्रथम आणि एकमेव खातेधारक म्हणून उघडता येते. अन्य व्यक्तींबरोबर संयुक्त खाती उघडता येत नाहीत.
संयुक्त खाती जास्तीत जास्त तीन व्यक्तींच्या नावावर उघडता येतात.
“महाबँक डीपी`सह डिमॅट खाते उघडून चालवण्यासाठी अर्जदार कोअर बँकींग असलेल्या `बँक ऑफ महाराष्टख“ च्या कोणत्याही शाख्रेतील खातेधारक असणे आवश्यक असते.
अनिवासी भारतीय डिमॅट खाते रिपॅटिखएशन (आपल्या देशात पाठवणे) किंवा नॉन- रिपॅटिखएशन तत्वावर उघडता येते. नॉन-िरपॅटखाsएशन पध्दतीच्या खात्यासाठी घराचा पत्ता आणि एनआरओ बँकेचा संदर्भ खाते कऎमांक आवश्यक असतो.
डिमॅट सेवांसाठी उपलब्ध असलेले मार्ग
बँक खाते चालू असलेल्या कुठल्याही कोअर बँकींग शाखेत सेवा उपलब्ध असते.
खात्याची स्थिती, विनंती अर्ज मिळवणे, सूचना आणि विनंती अर्ज सादर करणे यासंबंधी काही प्रश्न असल्यास गऎाहकांना पालक शाखेत अशा स्वरुपाची सेवा उपलब्ध असते.
या योजनेसंबंधीची काही चौकशी करायची असल्यास महाबँक सुविधा केंद्रामध्ये सकाळी सात ते रात्री अकरा या वेळात (022 ) 22625754/22611196 या कऎमांकांवर उत्तरे मिळू शकतात.
डिमॅट केंद्र, मुंबई येथे वरील स्वरुपाची सुविधा उपलब्ध असते :
दुसरा मजला, “जनमंगल“ , 45/47, मुंबई समाचार मार्ग, मुंबई - 400 023.
खाते उघडण्यासाठी सादर करावयाची माहिती आणि कागदपत्रे :
सर्व संयुक्त धारकांसाठी पॅन कार्ड कॉपी
पॅन कार्ड कॉपी फोटोशिवाय असेल किंवा अपुरी असेल तर ओळखीचा पुरावा
पत्रव्यवहारासाठी असलेल्या पत्त्याचा पुरावा (प्रथम धारक ) , सर्व संयुक्त धारकांचा कायमचा पत्ता (पत्रव्यवहारासाठी असलेल्या पत्त्याशिवाय अन्य काही पत्ता असल्यास)
डिमॅट शुल्काची वसुली करण्यासाठी चार्ज बँक खात्याचे तपशील (बँक ऑफ महाराष्टख मधीलच खाते आवश्यक ) निर्देशित बँक खात्यात शुल्क डेबिट करण्याच्या हमीवर बँक खात्याच्या सर्व धारकांची सही आवश्यक असते.
धारकांचे फोटो (फोटोधारकाची सही असलेला फोटो चिकटवून)
प्रथम धारकाच्या आर्थिक स्थितीची (उत्पन्न मर्यादा) माहिती
एका साक्षीदारासह प्रत्येक पानावर सही असलेला डीपी-बीओ करारनामा (रु.100 मुद्रांक शुल्क)
सहीसकट नामांकन पर्याय (होय किंवा नाही ) होय असल्यास दोन साक्षीदारांसह तपशील
डिमॅट खात्याचे नामांकन असलेल्या किंवा धारकाचे नामांकन असलेल्या व्यक्तीचा जन्मदाखला.
पुढीलपैकी एक तरी ओळखीचा पुरावा आवश्यक ::
आयडी कार्ड/शासनाने दिलेले फोटो असलेले कागदपत्र/कायदेशीर मान्यता असलेले अधिकारी/सार्वजनिक क्षेत्रातील उपकऎम/शेडय़ूल्ड व्यावसायिक बँका/सार्वजनिक आर्थिक संस्था/िवद्यापीठांशी संलठ असलेली महाविद्यालये/आयसीएआय, आयसीडब्लयूएआय, बार कौन्सिल इ.
बँकेने दिलेले फोटोसह क्रेडिट कार्ड/डेबिट कार्ड
पुढीलपैकी एक तरी ओळखीचा पुरावा आवश्यक :
इलेक्ट्रिक बिल/गेल्या दोन महिन्यातील लँडलाईन निवासी टेलिफोन बिलची कॉपी
लीव्ह अँड लायसन्स करारनामा/विक्री करारनामा
उच्च न्यायालय आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधिशांसाठी - स्वत:च्या खात्याचा पत्ता - आत्मनिवेदनपत्र
आयडी विभागात उल्लेख केलेल्या संस्थांनी दिलेले पत्त्यासह आयडी कार्ड
बँक अधिका-याची सही आणि बँकेच्या शिक्क्यासह बँक अधिका-याने योग्य त्या पध्दतीने प्रमाणिक केलेल बँक स्टेटमेंट (नाव, बीओचा पत्ता आणि बँक स्टेशनरीवर छापलेल्या कालावधीतील बँकेचे व्यवहार
बँक खात्याचे, रद्द केलेल्या चेकसह (मूळ चेक ) बँक अधिका-याने स्वत: प्रमाणित केलेल्या लेटरहेड/बँक स्टेशनरीवर छापलेले वरील तपशिलांसह मूळ कॉम्प्युटर स्टेटमेंट. असे स्टेटमेंट दोन तिमाहींपेक्षा म्हणजेच सहा महिन्यांपेक्षा जुने नसावे.
आयकर रिटर्नसच्या पोचपावतीची कॉपी
अन्य आवश्यक बाबी :
प्रत्येक व्यवहारासाठी गऎाहकाचे डिमॅट खाते आणि सिक्युरिटी आयडी सकऎाsय असणे आवश्यक.
खाते उघडल्यावर डिलीव्हरी सूचना स्लीप बुक, तसेच खात्याच्या तपशिलांसह एक विशिष्ट पत्र थेट पत्रव्यवहाराच्या पत्त्यावर पाठवले जाते. अर्ज सादर केल्यानंतर पंधरा दिवसांच्या आत पत्र मिळाले नाही तर अर्जदाराने शाखेशी किंवा डिमॅट सेलशी संपर्क साधावा.
पुरावे आणि अर्ज, नाव आणि सहीच्या कोडसह शाखा अधिका-यांकडून पडताळून घेणे आवश्यक असते. त्यानंतरच अर्ज सादर केल्यानंतरची पोचपावती देण्यात येते.
पत्ता/संपर्क कऎमांक/बँक खात्याचे तपशील/कुलमुखत्यारपत्रधारक/नामांकन तपशीलात बदल करण्याची विनंती केल्यास नव्या तपशिलांचे पुरावे सादर केल्यावर तशी कार्यवाही करण्यात येईल. एका संयुक्त खातेधारकाचा मृत्यू झाल्यास हयात धारकाच्या नावावर, नव्या खात्यात धारणेचे हस्तांतरण होईल किंवा (सगळ्या धारकांचा मृत्यू झाल्यास ) नामांकन झालेल्या व्यक्तीच्या नावावर, नव्या खात्यात धारणेचे हस्तांतरण होईल.
नामांकन केवळ व्यक्तींसाठी असते (एका व्यक्तीच्या नावावर किंवा संयुक्त) आणि केवळ एकाच व्यक्तीचे नामांकन करता येते.
संयुक्त खात्यातील कोणतेही कामकाज किंवा सूचना संयुक्त पध्दतीनेच करणे आवश्यक असते.
लॉक-इन शेअर्सचे डिमटेरिअलायझेशन करता येते.
लॉक-इन शेअर्स तारण ठेवता येतात पण लॉक-इन कालावधी संपेपर्यंत प्लेजीच्या खात्यावर त्यांचे हस्तांतरण होऊ शकत नाही.
महत्त्वाचेः :बँक ऑफ महाराष्ट्र कोणत्याही कारणास्तव फोन/इमेल/एसएमएस द्वारे बँक खात्याचे तपशील कधीही विचारीत नाही.
बँक सर्व ग्राहकांना विनंती करत आहे की, अशा फोन/इमेल/एसएमएस यांना प्रतिसाद देऊ नये आणि त्यांचे बँक खात्याचे तपशील कोणत्याही कारणास्तव कोणालाही देऊ नये. तुमचा सीव्हीव्ही/डेबिट-पिन क्रमांक/क्रेडिट कार्ड कोणालाही देऊ नये.


मुळशीत पोलीस चौकीसमोरच गुंडाची कोयत्याने हत्या !

हैदराबादच्या गोलदाजांचा 'भांगडा', पंजाबला पराभवाचा धक्का
भक्तांनी परत मागितली आसरामला दिलेली जमीन
अकोल्यात गोदाम जळून खाक
'लुटता कशाला आता फुकटच न्या', दूध उत्पादकांनी उपसले आंदोलनाचे हत्यार
, जमिनीच्या वादातून पती-पत्नीची टँकरखाली चिरडून हत्या
दहावीच्या पुस्तकात जम्मू-काश्मीरचा काही भाग भारताच्या सीमेबाहेर-विखे पाटील
सांगलीच्या स्मृती मानधनाची अर्जुन क्रीडा पुरस्कारासाठी शिफारस
राज्य सरकारची घोडचूक, 'लोकराज्य'मध्ये आंबेडकरांऐवजी विलासरावांचा फोटो
प्रदेशाध्यक्षांच्या जबाबदारीतून मला मुक्त करा -सुनील तटकरे
निर्मात्यानं केली होती सेक्सची मागणी, अभिनेत्री उषा जाधवचा धक्कादायक अनुभव
लोकलच्या फर्स्ट क्‍लासमध्ये पोलिसांना नो एंट्री
राहुल गांधींच्या विशेष विमानाशी छेडछाड, काँग्रेसचा आरोप
रेल्वेतील नोकरीसाठी तब्बल २ कोटी तरुण रांगेत
परराष्ट्र आणि संरक्षणमंत्र्यांचे 'ते' फोटो व्हायरल
आपल्या खास लोकांना न्यायव्यस्थेत आणण्याचा केंद्राचा डाव - कपिल सिब्बल
ऋषी कपूरला काळजी रणबीरच्या लग्नाची
निर्मात्यानं केली होती सेक्सची मागणी, अभिनेत्री उषा जाधवचा धक्कादायक अनुभव
या वर्षी कानच्या रेड कार्पेटवर कंगनाचा जलवा
श्रद्धा कपूर लग्न करतेय
 मग मालदिवला नक्की जा
रणबीर कपूर संजूबाबाच्या रूपात
आज सचिनचा 45वा वाढदिवस...
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
हैदराबादच्या गोलदाजांचा 'भांगडा', पंजाबला पराभवाचा धक्का
मॅच जिंकल्यानंतर 'माही' घेतोय लेकीची काळजी
विराट कोहलीला 12 लाखांचा दंड, हे आहे कारण
सांगलीच्या स्मृती मानधनाची अर्जुन क्रीडा पुरस्कारासाठी शिफारस
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
भक्तांनी परत मागितली आसरामला दिलेली जमीन
अकोल्यात गोदाम जळून खाक
बेधडक : आसारामला जन्मठेप
बेधडक : महाभियोगाचे राजकारण
बेधडक : आरपारची लढाई
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
मुळशीत पोलीस चौकीसमोरच गुंडाची कोयत्याने हत्या
मुळशी तालुक्यात कोळवण पोलीस चौकशीसमोरच कुख्यात गुंडाची धारदार शस्त्राने वार करून खून करण्यात आलाय. पप्पू सातपुते असं या मयत गुंडाचं नाव आहे. गुरूवारी रात्री आठच्या सुमाराला अज्ञात हल्लोखोरांनी पप्पू सातपुतेला ठार मारलं.
पुणे, 15 सप्टेंबर : मुळशी तालुक्यात कोळवण पोलीस चौकशीसमोरच कुख्यात गुंडाची धारदार शस्त्राने वार करून खून करण्यात आलाय. पप्पू सातपुते असं या मयत गुंडाचं नाव आहे. गुरूवारी रात्री आठच्या सुमाराला अज्ञात हल्लोखोरांनी पप्पू सातपुतेला ठार मारलं. याप्रकरणी पौड पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल झालाय.
सुशांत उर्फ पप्पू लक्ष्मण सातपुते हा त्या परिसरातील कुख्यात गुंड होता. त्याला पप्पू नावाने ओळखत असत. त्याच्यावर खुनाचा प्रयत्न, हाणमारीचे गुन्हे दाखल होते. काही दिवसांपूर्वी त्याला याप्रकरणी तडीपारही करण्यात आलं होतं.
कोळवण परिसरात काही दिवसांपूर्वीचं पप्पचं काही जणांसोबत भांडण झालं होतं. त्यामुळे त्याला मारण्यात कोळवण परिसरातीलच काही तरुणांचा हात असल्याचा पोलिसांना संशय आहे. त्याच्यासोबत असलेल्या रवींद्र सातपुते याच्यावरही हल्ला करण्यात आला असून तो जखमी झाला आहे.
या घटनेच्या निमित्ताने मुळशी तालुक्यातलं गँगवॉर पुन्हा चर्चेत आलंय. मुळशी तालुक्यात जमिनी खरेदी विक्रीच्या व्यवहारात गुंडांच्या अनेक टोळ्या सक्रिय आहेत. त्यातूनच पप्पू सातपुतेची हत्या झालीय का याचाही पोलीस तपास करताहेत.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
Tags: pune mulsi murderपप्पू सातपुते खूनपुणेमुळशी गँगवॉर
कबड्डी खेळताना चक्कर आल्याने विद्यार्थ्याचा जागीच मृत्यू
पिंपरी चिंचवडमध्ये कचरा डेपोला आग, शेकडो टन कचरा जळल्यामुळे नागरिकांना धुराचा त्रास
पुण्यात ऑडी आणि होंडा सिटीकार अज्ञातांनी पेटवली, धक्कादायक प्रकार सीसीटीव्हीत कैद
पुण्यात भटक्या कुत्र्यांची संख्या 50 हजारांवर, कुत्र्यांच्या हल्ल्यात अनेकांचा बळी
मुंबईसह पुण्यात आज ओला आणि उबरचालकांचा संप
लोणावळ्यात महाविद्यालयीन तरुणाची दगडाने चेचून हत्या; मृतदेह फेकला धरणात
हैदराबादच्या गोलदाजांचा 'भांगडा', पंजाबला पराभवाचा धक्का
भक्तांनी परत मागितली आसरामला दिलेली जमीन
अकोल्यात गोदाम जळून खाक
राहुल गांधींच्या विशेष विमानाशी छेडछाड, काँग्रेसचा आरोप
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


लेखक मो रा गुण्ये यांची पुस्तके मिळवा आकर्षक दरात | Cart91

यासाठी Cart91 मध्ये प्रवेश करा
सूची मध्ये काहीही समाविष्ट नाही.
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार (40)
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार (85)
क्रमांक लिहिणे आणि टेबल पुस्तके (5)
एम पी एस सी (730)
पीएसआय एएसओ एसटीआय (226)
एम पी एस सी वन पूर्व परीक्षा (3)
इलेक्ट्रिकल-मॅकेनिकल-सिव्हिल अभियांत्रिकी पूर्व (1)
पी एस आय मुख्य (202)
एस टी आय मुख्य (185)
ए एस ओ मुख्य (179)
एम पी एस सी कृषि मुख्य (29)
एम पी एस सी वन मुख्य (2)
एम पी एस सी कर सहाय्य मुख्य (16)
राज्य उत्पादन शुल्क विभाग (0)
सिव्हिल अभियांत्रिकी मुख्य (2)
न्यायिक सेवा मुख्य (0)
इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी मुख्य (0)
मॅकेनिकल अभियांत्रिकी मुख्य (0)
यू पी एस सी (461)
यू पी एस सी पूर्व (253)
सिव्हिल सर्व्हिसेस पूर्व - सी एस ए टी (40)
यू पी एस सी प्रमुख (258)
भारतीय अभियांत्रिकी सेवा (2)
संयुक्त संरक्षण सेवा - सी डी एस (1)
भारतीय वन सेवा (3)
संयुक्त वैद्यकीय सेवा (0)
सिव्हिल सर्व्हिसेस मुख्य (35)
केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल (1)
भारतीय सांख्यिकी सेवा (0)
विशेष वर्ग रेल्वे अपरेंटिस (7)
एस एस सी परीक्षा (83)
आय बी पी एस पीओ (49)
आय बी पी एस एसओ (24)
आय बी पी एस आरआरबी (9)
आय बी पी एस क्लर्क (28)
एस बी आय पीओ (46)
एस बी आय एस ओ (13)
एस बी आय क्लर्क (12)
आर बी आय सहाय्यक (13)
आय आय बी एफ (5)
सीमा सुरक्षा दल आणि संबंधित (0)
आर्मी कॅडेट कॉलेज एसीसी (0)
सीआयएसएफ सीआरपीएफ बीएसएफ (0)
इंडियन कोस्ट गार्डस (0)
JEE मुख्य आणि अड्वान्स (1)
टी ई टी (15)
आय एन ओ ऍस्ट्रॉनॉमि (0)
एसइटी नेट जेआरएफ (24)
डी आय ई टी परीक्षा (1)
एम पी एस सी RTO परीक्षा (9)
भारतीय पोस्ट परीक्षा (2)
एस टी परीक्षा (9)
धर्म आणि आध्यात्मिक (62)
देव आणि संत (150)
भयपट आणि रहस्यमय (19)
आत्मचरित्र आणि चरित्र (359)
कुटुंब आणि संबंध (6)
धर्म व समुदाय (4)
समाज आणि संस्कृती (97)
अभिनय आणि नृत्य (7)
काढा आणि चित्रकला (20)
हस्तकला आणि ओरिगामी (24)
गायन आणि संगीत (26)
भाषण आणि लेखन (14)
फॅब्रिक आणि शिवणकाम (7)
प्राणी आणि पाळीव प्राणी (57)
बेकरी आणि पाकशास्त्र (86)
अकौंटसी आणि फायनान्स (14)
गुंतवणूक आणि कर आकारणी (15)
संगणक, इंटरनेट आणि तंत्रज्ञान (23)
पर्यावरण आणि निसर्ग (37)
इतिहास आणि राजकारण (211)
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (29)
कायदा आणि नियम (19)
गणित आणि आकडेवारी (9)
भूगोल आणि खगोलशास्त्र (41)
ज्योतिषशास्त्र आणि आर्किटेक्चर (5)
मराठी -इंग्रजी -मराठी (3)
डॉ. मो रा गुण्ये
क्रमवारी बदल लोकप्रिय नवीनतम किंमतीनुसार
क्रम बदल उच्च ते कमी कमी ते उच्च
डॉ. मो रा गुण्ये ची सर्व पुस्तके
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
डॉ. मो रा गुण्ये
मागणी रद्द करणे आणि परतावा धोरण
राज्यासेवा प्राथमिक परीक्षा पुस्तके
राज्यसेवा मुख्य परीक्षा पुस्तके
यूपीएससी प्रीमिअम परीक्षा बुक्स
यूपीएससी मुख्य परीक्षा पुस्तके
Call us: ७७६८८००९९१ / ७७६७८०५९९१


आधारकार्ड नोंदणीचे अधिकृत दर निश्चित :: CityNews

आधारकार्ड नोंदणीचे अधिकृत दर निश्चित
नवीन आधार कार्ड नोंदणी करणे, व कार्डातील दुरुस्ती करण्यासाठी शासकीय दर निश्चित करण्यात आले आहेत. नवीन आधार नोंदणी व मुलांचे (5 ते 15 वर्षापर्यंत) मॅन्डेटरी बायोमेट्रिक अपडेट विनामूल्य होईल, इतर अपडेट करणे 25 रुपये, डेमोग्राफिक अपडेट करणे 25 रुपये, आधार कार्ड शोधणे ब्लॅक ॲन्ड व्हाईट प्रिंट काढणे 10 रुपये, आधार कार्ड शोधणे व कलर प्रिंट काढणे 20 रुपये दर निश्चित केले आहेत. जिल्ह्यातील आधार केंद्र चालकांच्या कामकाजाबाबत काही तक्रारी असल्यास आपल्या तालुक्यातील तहसीलदार, निवासी नायब तहसीलदार, जिल्हास्तरावरील माहिती तंत्रज्ञान कक्षाचे प्रफुल्ल मेहरे मो. 8999401945, भूषण ठाकरे मो. 9860707003 यांच्याशी संपर्क करावा, असे कळविण्यात आले आहे.
एसटी महामंडळातील कर्मचाऱ्यांची कनिष्ठ वेतनश्रेणी रद्द
राज्य स्थापनेपासून आतापर्यंत उत्पन्नात ३८६५ पटींनी वाढ
भूमिगत नळमार्ग, वाहिन्या निर्माण करण्यासाठी जमिनीच्या वापर हक्काबाबतचा अध्यादेश काढण्यास मान्यता
कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या अधिनियमात सुधारणेसाठी अध्यादेश काढणार
चकमकीत २१ नक्षलवादी ठार, मृतांचा एकूण आकडा ३७ वर पोहचला
अल्पसंख्याक कौशल्य विकास विद्यापीठ केंद्र शासनाची भूमिका सकारात्मक- सुधीर मुनगंटीवार
एक हजार कि रिश्वत लेते मनपाकर्मी एन्टी करप्शन के हाथ लगा
विधानपरिषद निवडणूक कार्यक्रम जाहीर मतदान २१ मे रोजी
सोमवारी महिला लोकशाही दिन
कर्जमाफी योजनेसाठी अर्ज न केलेल्या शेतक-यांनी अर्ज करण्याचे प्रशासनाचे आवाहन
संभाव्य पाणी टंचाईबाबत तात्काळ उपाययोजना कराव्यात-जिल्हाधिकारी अभिजित बांगर यांचे निर्देश
पॉक्सो कायद्याची प्रभावीपणे अमंलबजावणी करावी
क्या आप मोदी सरकार के नोटबंदी के फैसले से सहमत है


इडन गार्डन्स - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
५-८ जानेवारी १९३४: भारत वि. इंग्लंड
३० सप्टें-३ ऑक्टो २०१६: भारत वि. न्यूझीलंड
१८ फेब्रुवारी १९८७: भारत वि. पाकिस्तान
२२ जानेवारी २०१७: भारत वि. इंग्लंड
२९ ऑक्टोबर २०११: भारत वि. इंग्लंड
३ एप्रिल २०१६: इंग्लंड वि. वेस्ट इंडीज
बंगाल क्रिकेट संघ (१९०८-सद्य)
कोलकाता नाईट रायडर्स (२००८ - सद्य)
शेवटचा बदल २ डिसेंबर २०१६
स्रोत: ईडन गार्डन्स, क्रिकइन्फो (इंग्लिश मजकूर)
इडन गार्डन्स (बंगाली: ইডেন গার্ডেন্স) हे कोलकाता, भारत येथील क्रिकेटचे मैदान आहे. बंगाल क्रिकेट संघ आणि आयपीएल संघ कोलकाता नाईट रायडर्सचे ते घरचे मैदान असून कसोटी क्रिकेट आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट आणि आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यांसाठी वापरले जाणारे मैदान आहे.[२] ६६,००० आसनक्षमतेनुसार ते भारतातील सर्वात मोठे क्रिकेट मैदान असून मेलबर्न क्रिकेट मैदाना खालोखाल जगातील दुसरे सर्वात मोठे क्रिकेट मैदान आहे. इडन गार्डनला "कलोसियमला क्रिकेटचे उत्तर" म्हणून संबोधले जाते आणि ते जगातील एक सर्वात आयकॉनिक मैदान मानले जाते.[३] क्रिकेट विश्वचषक, ट्वेंटी २० क्रिकेट विश्वचषक, आशिया चषक यांसारख्या महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा तसेच भारतीय प्रीमियर लीगचे अनेक सामने ह्या मैदानावर झाले आहेत. १९८७ मध्ये, विश्वचषक स्पर्धेचा अंतिम सामन्याचे आयोजन करणारे हे जगातील दुसरे मैदान ठरले, याआधी तीन विश्वचषक अंतिम सामन्यांच्या यजमानपदाचा मान मिळवणार्‍या लॉर्ड्सचा क्रमांक लागतो.
मैदानावर झालेल्या ४० कसोटी सामन्यांपैकी भारतीय संघाने १२ सामने जिंकले आहे तर ९ सामने गमावले आहेत, उर्वरित १९ सामने अनिर्णित राखण्यात संघाला यश आले आहे.[४]
१ इतिहास आणि क्षमता
५ आंतरराष्ट्रीय सामन्यांची यादी
६ संदर्भ आणि नोंदी
१८४१ मध्ये आराखडा तयार केलेल्या कोलकत्त्यातील एक उद्यान इडन गार्डन्स वरुण मैदानाचे नाव ठेवले गेले. इडन गार्डन्स उद्यानाला हे नाव त्यावेळचे भारतीय गव्हर्नर जनरल लॉर्ड ऑकलंड ह्यांच्या मुली इडन भगिनींच्या नावावरुन दिले गेले होते.[५] मैदान शहराच्या बी. बी. डी. बाग क्षेत्रात, राज्य सचिवालयाजवळ आणि कलकत्ता उच्च न्यायालयासमोर आहे. सुरवातीस मैदानाला 'ऑकलंड सर्कस गार्डन्स’ असे नाव दिले गेले होते परंतू नंतर बायबल मधील इडन गार्डनवरुन प्रेरणा घेऊन त्याचे नामकरण 'इडन गार्डन' असे करण्यात आले.[६] मैदानाची स्थापना १८६४ साली झाली आणि क्रिकेट विश्वचषक, २०११ साठी मैदानाचे नुतनीकरण केल्यानंगतर सध्या मैदानाची क्षमता ६६,३४९ इतकी आहे. [७][८]; नुतनीकरणाआधी मैदानाची आसनक्षमता १,००,००० इतकी होती. १९८७ विश्वचषकाआधी, मैदानाची क्षमता १,२०,००० इतकी होती असे म्हटले जाते, परंतू त्याबाबत कोणतीही अधिकृत नोंद नाही. तथापि, ह्या मैदानावर सहा सामने खेळले गेले आहेत, ज्यावेळी एका दिवशी १,००,००० प्रेक्षकांनी सामन्याला हजेती लावलेली आहे.[२]
मैदानावरील पहिल्या कसोटी सामन्याची नोंद १९३४ साली केली गेली तर पहिला एकदिवसीय सामना १९८७ साली खेळवला गेला.[२] इडन गार्डनवर खेळवले गेलेले हिरो चषक स्पर्धेच्या बाद फेरीमध्ये खेळवला गेलेला पहिला सामना हा ह्या मैदानावर प्रकाशझोतात खेळवला गेलेला पहिला सामना होता.[९] इडन गार्डन हे त्याच्या मोठ्या संख्येने जमा होणार्‍या आणि गलका करणार्‍या प्रेक्षकांबद्दल ओळखले जाते. असे म्हटले जाते की "गच्च भरलेल्या इडन गार्डन्स मध्ये खेळल्याशिवाय क्रिकेटपटूचे क्रिकेटचे प्रशिक्षण पूर्ण होत नाही."[१०][११] बी. सी. रॉय क्लब हाऊसचे नाव पश्चिम बंगालचे माजी मुख्यमंत्री डॉ. बी. सी. रॉय यांच्या नावावरुन दिले गेले आहे. बंगाल क्रिकेट असोसिएशनचे मुख्यालय मैदानाच्या आवारात आहे. आयपीएलचे सामने सुद्धा ह्या मैदानावर होतात आणि हे मैदान कोलकाता नाईट रायडर्स संघाचे होम ग्राउंड आहे.
१९४६ साली, फॉर्मात असलेल्या मुश्ताक अलीला ऑस्ट्रेलियन सर्व्हिसेस XI विरुद्धच्या अनधिकृत कसोटीमधून वगळण्यात आले. त्यानंतर प्रेक्षकांनी ("नो मुश्ताक, नो टेस्ट" अशा घोषणांसह) केलेल्या निषेधामुळे, निवड समितीने त्याला पुन्हा संघात घेतले.[१२]
१९६६/६७ वेस्ट इंडीज आणि १९६९/७० ऑस्ट्रेलिया दौर्‍यादरम्यान मैदानावर दंगली घडल्य होत्या.[२]
१६ ऑगस्ट १९८० च्या पूर्व बंगाल आणि मोहन बागान संघादरम्यानच्या डर्बी लीग सामन्यानंतर झालेल्या चेंगराचेंगरीमुळे १६ फुटबॉल चाहत्यांना आपले प्राण गमवावे लागले होते.[१३]
क्रिकेट विश्वचषक, १९८७ च्या संस्मरणीय अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने इंग्लंडचा ७ धावांनी पराभव केला.
हिरो चषक, १९९३-९४ मधील भारत वि दक्षिण अफ्रिका, पहिल्या उपांत्य सामन्यात सचिन तेंडुलकरने टाकलेल्या, शेवटच्या निर्णायक षटकांत दक्षिण आफ्रिकेला ६ चेंडूंमध्ये ६ धावांची गरज असताना, फक्त ३ धावा देऊन भारताला संस्मरणीय विजय मिळवून दिला.[१४]
भारतीय फलंदाजी कोसळल्याने प्रेक्षकांनी व्यत्यय आणलेला, क्रिकेट विश्वचषक, १९९६ मधील भारत वि. श्रीलंका उपांत्य सामना श्रीलंकेला बहाल करण्यात आला.[२]
पेप्सी इंडिपेंडन्स चषक, १९९७च्या दुसर्‍या अंतिम सामन्यावेळी भारतीय संघाच्या सर्व कसोटी आणि एकदिवसीय कर्णधारांनी, संपूर्ण मैदानावर एक सन्मान फेरी दिली.
१९९९ मध्ये, भारतीय फलंदाज सचिन तेंडुलकर पाकिस्तानच्या शोएब अख्तरचा धक्का लागल्याने धावचीत झाला. अख्तरने तेंडुलकरच्या मार्गात अडथळा आणला आणि गर्दीचा क्षोभ झाला, त्यामुळे पोलिसांन प्रेक्षकांना मैदानाबाहेर काढावे लागले. सामना रिकाम्या मैदानात सुरु राहिला.[१५]
कपिल देवने त्याची पहिली एकदिवसीय हॅट्ट्रीक १९९१ साली श्रीलंकेविरुद्ध ह्याच मैदानावर घेतली.[१६]
हरभजन सिंगने २०००/०१ मध्ये ह्याच मैदानावर ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध हॅट्ट्रीक घेतली. कसोटी क्रिकेटमध्ये हॅट्ट्रीक घेणारा तो पहिला भारतीय गोलंदाज ठरला.[१७]
व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण ने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध २०००/०१ मध्ये २८१ धावा केल्या. इडन गार्डन्सवरील ही सर्वात मोठी वैयक्तिक धावसंख्या आहे. बहुतांश सामन्यावर वर्चस्व राखल्यानंतरही ऑस्ट्रेलियाला हा सामना गमवावा लागला. २०००-०१ मधील बॉर्डर गावस्कर चषक मालिकेतील ही दुसरी कसोटी म्हणजे कसोटी इतिहासातील अशी केवळ तिसरी वेळ आहे, जेव्हा फॉलो-ऑन मिळालेल्या संघाने कसोटी सामना जिंकला.[१८][१९]
इडन गार्डनवर सचिन तेंडुलकरच्या कारकिर्दीतील ऐतिहासिक १९९वा सामना ६-१० नोव्हेंबर २०१३ रोजी वेस्ट इंडीज विरुद्ध झाला. भारताने सामना ३ दिवसात एक डाव आणि ५१ धावांनी जिंकला.
१३ नोव्हेंबर २०१४ रोजी मैदानाच्या १५०व्या वर्धापनदिनी, इडन गार्डन्स एकदिवसीय इतिहासातील फलंदाजाच्या सर्वोच्च धावसंख्येचे साक्षीदार होते. श्रीलंकेविरुद्ध चवथ्या एकदिवसीय सामन्यात रोहित शर्माने १७३ चेंडूंत २६४ धावा करुन इतिहास रचला.[२०]
३ एप्रिल २०१६ रोजी, ह्याच मैदानावर, काही तासांच्या अंतराने, आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी२० स्पर्धांमध्ये महिला आणि पुरुष स्पर्धा वेस्ट इंडीजच्या महिला आणि पुरुष संघाने जिंकल्या.
मैदानावरील कसोटी क्रिकेटमधील सर्वोत्तम चार धावसंख्या भारताने नोंदवल्या आहेत. २००१ मध्ये ६५७-७, २०१० मध्ये ६४३-६, १९९८ मध्ये ६३३-५, आणि २०११ मध्ये ६३१-७.[२१]
मैदावार सर्वाधिक कसोटी धावा व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मणच्या नावावर आहेत (१२७१ धावा), त्याखालोखाल राहुल द्रविड (९६२ धावा) आणि सचिन तेंडुलकर (८७२ धावा) ह्यांचा क्रमांक लागतो. [२२]
मैदानावर सर्वात जास्त कसोटी बळी घेण्याचा विक्रम हरभजनसिंगच्या नावे आहे. त्याने एकूण ४६ बळी घेतले आहेत, त्यानंतर अनिल कुंबळेने ४० तर बिशनसिंग बेदीने २९ गडी बाद केले आहेत. [२३]
एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये ह्या मैदानावरी सर्वाधिक धावसंख्या ५ बाद ४०४ ही २०१४ साली भारताने श्रीलंकेविरुद्ध केली होती. त्याखालोखाल २००९ मध्ये भारताने ३१७-५, आणि श्रीलंकेने २००९ मध्येच ३१५ धावा केल्या होत्या. [२४]
मैदानावर सर्वाधिक एकदिवसीय धावा सचिन तेंडुलकरने केल्या आहेत (४९६ धावा), त्यानंतर मोहम्मद अझरुद्दीनने ३३२ आणि श्रीलंकेच्या अरविंद डिसिल्व्हाने ३०६ धावा केल्या. [२५]
इडन गार्डन्सवर सर्वात जास्त १४ बळी घेतले ते अनिल कुंबळे आणि कपिल देवने (१४ बळी) त्यापाठोपाठ जवागल श्रीनाथ ८ बळी आणि रवींद्र जडेजा व अजित आगरकरने ७ बळी घेतले आहेत.[२६]
इडन गार्डन्सवर सर्वोत्कृष्ट कसोटी भागीदारी व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण आणि राहुल द्रविड दरम्यान २००१ मधील ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या ऐतिहासिक कसोटी सामन्यामधील पाचव्या गड्यासाठीची ३७६ धावांची आहे.[२७] आणि एकदिवसीय सामन्यातील सर्वोत्कृष्ट भागीदारी २००९ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध गौतम गंभीर आणि विराट कोहली दरम्यान २२४ धावांची आहे.[२८]
व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण आणि मोहम्मद अझरुद्दीन ह्या दोघांनी ह्या मैदानावर प्रत्येकी ५ शतके केली आहेत.
१३ नोव्हेंबर २०१४ मध्ये रोहित शर्माने एकदिवसीय सामन्यात सर्वात जास्त धावा करण्याचा विक्रम केला. श्रीलंकेविरुद्धच्या सामन्यात त्याने १७३ चेंडूंत २६४ धावा केल्या.
कोलकाता मधील इमारतींमध्ये मैदानावरचे प्रकाशझोत
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ नुतनीकरणाआधी मैदान
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ आधी इडन गार्डन्सच्या नुतनीकरणाचे काम घेतले गेले.[२९] क्रिकेट विश्वचषक, २०११ साठी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने घालून दिलेली मानदंड पूर्ण करण्यासाठी नुतनीकरणाचे काम हाती घेण्यात आले. बंगाल क्रिकेट असोसिएशनने मैदानाच्या नुतनीकरणाच्या कामासाठी बर्ट हिल आणि व्हिएमएस यांच्या गटाला कायम ठेवले. नुतनीकरणाच्या योजनेमध्ये नवीन क्लबहाऊस आणि खेळाडूंसाठी सुविधा, मैदानाला नवीन स्वरुप देण्यासाठी बाह्य भिंतीमधील सुधारणा, विद्यमान छताला नवे धातूचे अच्छादन, नवीन/सुधारीत संरक्षण सुविधा आणि माहिती फलक तसेच इतर सामान्या पायाभूत सविधांमधील सुधारणा यांचा समावेश होता. त्याशिवाय अंदाजे १,००,००० इतकी असलेली प्रेक्षकक्षमता कमी करुन ६६,००० वर आणणे हा सुद्धा सुधारणांचा एक भाग होता.
नुतनीकरणाच्या अपुर्‍या राहिलेल्या कामामुळे उद्भवलेल्या असुरक्षित स्थितीमुळे, आयसीसीने इंग्लंड वि. भारत सामना इडन गार्डन्सवर न खेळवण्याचे ठरवले. २७ फेब्रुवारी २०११ रोजी नियोजित असलेला सदर सामना एम्. चिन्नास्वामी मैदान, बंगलोर येथे खेळवण्याचा निर्णय घेण्यात आला.[३०]
मैदानावर १५, १८ आणि २० मार्च २०११ रोजी आयोजित केलेले सामने वेळापत्रकानुसार पार पडले. नियोजित सामन्यांपैकी केनिया वि झिम्बाब्वे या शेवटच्या सामन्यासाठी फक्त १५ प्रेक्षकांनी तिकीटे विकत घेतली. विकल्या गेलेल्या तिकीटांच्या मैदानावरील नोंदींपैकी ही सर्वात कमी आकडेवारी आहे. [३१]
आजवर मैदानावर झालेल्या कसोटी सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे[३२]:
५-८ जानेवारी १९३४ भारत इंग्लंड अनिर्णित धावफलक
३१ डिसेंबर १९४८ - ४ जानेवारी १९४९ भारत वेस्ट इंडीज अनिर्णित धावफलक
३० डिसेंबर १९५१ - ४ जानेवारी १९५२ भारत इंग्लंड अनिर्णित धावफलक
१२ - १५ डिसेंबर १९५२ भारत पाकिस्तान अनिर्णित धावफलक
२८ डिसेंबर १९५५ - २ जानेवारी १९५६ भारत न्यूझीलंड अनिर्णित धावफलक
२ - ६ नोव्हेंबर १९५६ भारत ऑस्ट्रेलिया ऑस्ट्रेलिया ९४ धावा धावफलक
३१ डिसेंबर १९५८ - ४ जानेवारी १९५९ भारत वेस्ट इंडीज वेस्ट इंडीज १ डाव आणि ३३६ धावा धावफलक
२३ - २८ जानेवारी १९६० भारत ऑस्ट्रेलिया अनिर्णित धावफलक
३० डिसेंबर १९६० - ४ जानेवारी १९६१ भारत पाकिस्तान अनिर्णित धावफलक
३० डिसेंबर १९६१ - ४ जानेवारी १९६२ भारत इंग्लंड भारत १८७ धावा धावफलक
२९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९६४ भारत इंग्लंड अनिर्णित धावफलक
१७ - २२ ऑक्टोबर १९६४ भारत ऑस्ट्रेलिया अनिर्णित धावफलक
५ - ८ मार्च १९६५ भारत न्यूझीलंड अनिर्णित धावफलक
३१ डिसेंबर १९६६ - ५ जानेवारी १९६७ भारत वेस्ट इंडीज वेस्ट इंडीज १ डाव आणि ४५ धावा धावफलक
१२ - १६ डिसेंबर १९६९ भारत ऑस्ट्रेलिया ऑस्ट्रेलिया १० गडी धावफलक
३० डिसेंबर १९७२ - ४ जानेवारी १९७३ भारत इंग्लंड भारत २८ धावा धावफलक
२७ डिसेंबर १९७४ - १ जानेवारी १९७५ भारत वेस्ट इंडीज भारत ८५ धावा धावफलक
१ - ६ जानेवारी १९७७ भारत इंग्लंड इंग्लंड १० गडी धावफलक
२९ डिसेंबर १९७८ - ३ जानेवारी १९७९ भारत वेस्ट इंडीज अनिर्णित धावफलक
२६ - ३१ ऑक्टोबर १९७९ भारत ऑस्ट्रेलिया अनिर्णित धावफलक
२९ जानेवारी - ३ फेब्रुवारी १९८० भारत पाकिस्तान अनिर्णित धावफलक
१ - ६ जानेवारी १९८२ भारत इंग्लंड अनिर्णित धावफलक
१० - १४ डिसेंबर १९८३ भारत वेस्ट इंडीज वेस्ट इंडीज १ डाव आणि ४६ धावा धावफलक
३१ डिसेंबर १९८४ - ५ जानेवारी १९८५ भारत इंग्लंड अनिर्णित धावफलक
११ - १६ फेब्रुवारी १९८७ भारत पाकिस्तान अनिर्णित धावफलक
२६ - ३१ डिसेंबर १९८७ भारत वेस्ट इंडीज अनिर्णित धावफलक
२९ जानेवारी - २ फेब्रुवारी १९९३ भारत इंग्लंड भारत ८ गडी धावफलक
२७ नोव्हेंबर - १ डिसेंबर १९९६ भारत दक्षिण आफ्रिका दक्षिण आफ्रिका ३२९ धावा धावफलक
१८ - २१ मार्च १९९८ भारत ऑस्ट्रेलिया भारत १ डाव आणि २१९ धावा धावफलक
१६ - २० फेब्रुवारी १९९९ भारत पाकिस्तान पाकिस्तान ४६ धावा धावफलक
११ - १५ मार्च २००१ भारत ऑस्ट्रेलिया भारत १७१ धावा धावफलक
३० ऑक्टोबर - ३ नोव्हेंबर २००२ भारत वेस्ट इंडीज अनिर्णित धावफलक
२८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर २००४ भारत दक्षिण आफ्रिका भारत ८ गडी धावफलक
१६ - २० मार्च २००५ भारत पाकिस्तान भारत १९५ धावा धावफलक
३० नोव्हेंबर - ४ डिसेंबर २००७ भारत पाकिस्तान अनिर्णित धावफलक
१४ - १८ फेब्रुवारी २०१० भारत दक्षिण आफ्रिका भारत १ डाव आणि ५७ धावा धावफलक
१४ - १७ नोव्हेंबर २०११ भारत वेस्ट इंडीज भारत १ डाव आणि १५ धावा धावफलक
५ - ९ डिसेंबर २०११ भारत इंग्लंड इंग्लंड ७ गडी धावफलक
६ - ८ नोव्हेंबर २०१३ भारत वेस्ट इंडीज भारत १ डाव आणि ५१ धावा धावफलक
३० सप्टेंबर - ३ ऑक्टोबर २०१६ भारत न्यूझीलंड भारत १७८ धावा धावफलक
आजवर मैदानावर झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे[३३]:
१८ फेब्रुवारी १९८७ भारत पाकिस्तान पाकिस्तान २ गडी धावफलक
२३ ऑक्टोबर १९८७ न्यूझीलंड झिम्बाब्वे न्यूझीलंड ४ गडी धावफलक
८ नोव्हेंबर १९८७ ऑस्ट्रेलिया इंग्लंड ऑस्ट्रेलिया ७ धावा धावफलक
२ जानेवारी १९८८ भारत वेस्ट इंडीज भारत ५६ धावा धावफलक
२८ ऑक्टोबर १९८९ भारत पाकिस्तान पाकिस्तान ७७ धावा धावफलक
१ नोव्हेंबर १९८९ पाकिस्तान वेस्ट इंडीज पाकिस्तान ४ गडी धावफलक
३१ डिसेंबर १९९० बांगलादेश श्रीलंका श्रीलंका ७१ धावा धावफलक
४ जानेवारी १९९१ भारत श्रीलंका भारत ७ गडी धावफलक
१० नोव्हेंबर १९९१ भारत दक्षिण आफ्रिका भारत ३ गडी धावफलक
२४ नोव्हेंबर १९९३ भारत दक्षिण आफ्रिका भारत २ धावा धावफलक
२५ नोव्हेंबर १९९३ श्रीलंका वेस्ट इंडीज वेस्ट इंडीज ७ गडी धावफलक
२७ नोव्हेंबर १९९३ भारत वेस्ट इंडीज भारत १०२ धावा धावफलक
५ नोव्हेंबर १९९४ भारत वेस्ट इंडीज भारत ७२ धावा धावफलक
१३ मार्च १९९६ भारत श्रीलंका श्रीलंका बहाल धावफलक
२७ मे १९९७ पाकिस्तान श्रीलंका श्रीलंका ८५ धावा धावफलक
३१ मे १९९८ भारत केनिया भारत ९ गडी धावफलक
१९ जानेवारी २००२ भारत इंग्लंड भारत २२ धावा धावफलक
१८ नोव्हेंबर २००३ भारत ऑस्ट्रेलिया ऑस्ट्रेलिया ३७ धावा धावफलक
१३ नोव्हेंबर २००४ भारत पाकिस्तान पाकिस्तान ६ गडी धावफलक
२५ नोव्हेंबर २००५ भारत दक्षिण आफ्रिका दक्षिण आफ्रिका १० गडी धावफलक
८ फेब्रुवारी २००७ भारत श्रीलंका अनिर्णित धावफलक
२४ डिसेंबर २००९ भारत श्रीलंका भारत ७ गडी धावफलक
१५ मार्च २०११ आयर्लंड दक्षिण आफ्रिका दक्षिण आफ्रिका १३१ धावा धावफलक
१८ मार्च २०११ आयर्लंड नेदरलँड्स आयर्लंड ६ गडी धावफलक
२० मार्च २०११ केनिया झिम्बाब्वे झिम्बाब्वे १६१ धावा धावफलक
२५ ऑक्टोबर २०११ भारत इंग्लंड भारत ९५ धावा धावफलक
३ जानेवारी २०१३ भारत पाकिस्तान पाकिस्तान ८५ धावा धावफलक
२० ऑक्टोबर २०१४ भारत वेस्ट इंडीज रद्द धावफलक
१३ नोव्हेंबर २०१४ भारत श्रीलंका भारत १५३ धावा धावफलक
२२ जानेवारी २०१७ भारत इंग्लंड इंग्लंड ५ धावा धावफलक
आजवर मैदानावर झालेल्या आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे[३४]:
२९ ऑक्टोबर २०११ भारत इंग्लंड इंग्लंड ६ गडी धावफलक
८ ऑक्टोबर २०१५ भारत दक्षिण आफ्रिका रद्द धावफलक
१६ मार्च २०१६ बांगलादेश पाकिस्तान पाकिस्तान ५५ धावा धावफलक
१७ मार्च २०१६ अफगाणिस्तान श्रीलंका श्रीलंका ६ गडी धावफलक
१९ मार्च २०१६ भारत पाकिस्तान भारत ६ गडी धावफलक
२६ मार्च २०१६ बांगलादेश न्यूझीलंड न्यूझीलंड ७५ धावा धावफलक
३ एप्रिल २०१६ इंग्लंड वेस्ट इंडीज वेस्ट इंडीज ४ गडी धावफलक
↑ "ऐतिहासिक इडन गार्डन्स बीसीसीआयसाठी: सीएबी अध्यक्ष". इंडिया.कॉम. २४ ऑगस्ट २००७. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ २.० २.१ २.२ २.३ २.४ "इडन गार्डन्स" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इंडिया कीप विनिंग – बट क्राऊड स्टे अवे". बीबीसी न्यूज (इंग्रजी मजकूर). २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / कसोटी सामने / सामने निकाल" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ बॅग, शमिक. "इडनच्या सावलीमध्ये". इएसपीएन क्रिकइन्फो (इंग्रजी मजकूर). २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स" (इंग्रजी मजकूर). कोलकाता सिटी टुर. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ इडन गार्डन्स | भारत | क्रिकेट मैदाने | इएसपीएन क्रिकइन्फो. इएसपीएनक्रिकइन्फो.कॉम. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "कोलकाताचे इडन गार्डन, क्रिकेट विश्वचषकाची अंतिम मुदत चुकवणार". इकॉनॉमिक टाइम्स. २० जानेवारी २०११. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "हीरो चषक, १९९३-९४" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स हेरिटेज प्लॉट ऑफ रेकॉर्ड्स रोमान्स" (इंग्रजी मजकूर). स्पोर्ट्स कीडा. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "हॅज इडन गार्डन्स लॉस्ट इट्स आयकॉनिक ग्लोरी" (इंग्रजी मजकूर). क्रिकेट कंट्री. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "दुर्दैवाने, ते आज प्रतिभावान खेळाडूकडे पाहत नाहीत: रेडीफची मुश्ताक अली सोबत मुलाखत" (इंग्रजी मजकूर). रेडिफ.कॉम. १७ डिसेंबर २००१. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "१६ ऑगस्ट १९८० च्या आठवणी: भारतीय फुटबॉलच्या इतिहासातील सर्वात काळा दिवस" (इंग्रजी मजकूर). गोल.कॉम. १६ ऑगस्ट २०१६. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "सचिन टाईज देम डाऊन". इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "द रन-आऊट दॅट स्पार्क्ड अ रायट" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३० ऑक्टोबर २०१०. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "नोंदी / आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय / गोलंदाजीतील नोंदी / हॅट-ट्रीक्स" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "नोंदी / कसोटी सामने / गोलंदाजीतील नोंदी / हॅट-ट्रीक्स" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "फोर्स्ड टू फॉलो-ऑन येट वन". इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "बॉर्डर गावस्कर चषक – २री कसोटी". इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "नोंदी / आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय / फलंदाजीतील नोंदी / एका डावात सर्वात जास्त धावा". इएसपीएन क्रिकइन्फो. २ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / कसोटी सामने / सर्वोत्तम धावसंख्या" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / कसोटी सामने / सर्वात जास्त वैयक्तिक धावा" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / कसोटी सामने / सर्वात जास्त बळी" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने / सर्वोत्तम धावसंख्या" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने / सर्वात जास्त वैयक्तिक धावा" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / एकदिवसीय सामने / सर्वात जास्त बळी" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / कसोटी सामने / गड्यानुसार सर्वोत्कृष्ट भागीदारी" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / एकदिवसीय सामने / गड्यानुसार सर्वोत्कृष्ट भागीदारी" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ३ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ क्रिकेट विश्वचषक २०११ साठी कोलकत्याचे इडन गार्डन्स नवीन रुपडे घेणार. वर्ल्ड इंटेरियर डिझाइन नेटवर्क. ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "भारत-इंग्लंड विश्वचषक सामना इडन गार्डन्सवर होणार नाही" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. २७ जानेवारी २०११. ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ बसू, रिथ (२२ मार्च २०११). "एम्प्टी एंड टू इडन्स कप – अँड द रोअर डाइड: जस्ट १५ मॅच-डे टिकेट्स सोल्ड फॉर झिम्बाब्वे-केनिया टाय" (इंग्रजी मजकूर). द टेलिग्राफ (कोलकाता). ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / कसोटी सामने / सामने निकाल" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने / सामने निकाल" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
↑ "इडन गार्डन्स, कोलकाता / नोंदी / आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने / सामने निकाल" (इंग्रजी मजकूर). इएसपीएन क्रिकइन्फो. ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पाहिले.
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ मैदान
इडन गार्डन्स, कोलकाता · फिरोजशाह कोटला मैदान, दिल्ली · एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई · पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान, मोहाली (चंदिगड) (उपांत्य) · एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगलोर · सरदार वल्लभभाई पटेल स्टेडियम, अहमदाबाद (उपांत्य-पुर्व) · विदर्भ क्रिकेट असोसियेशन मैदान, नागपूर · वानखेडे स्टेडियम, मुंबई (अंतिम सामना)
रणसिंगे प्रेमदासा मैदान, कोलंबो (उपांत्य) · महिंदा राजपाक्षा मैदान, हंबन्टोटा · मुथिया मुरलीधरन मैदान, कँडी
चट्टग्राम विभागीय मैदान, चट्टग्राम · शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान, ढाका (उपांत्य-पुर्व)
भारतातील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदाने
के.डी. सिंग बाबू मैदान (लखनौ)
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान (नागपूर)
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम (नागपूर)
सवाई मानसिंह मैदान (जयपूर)
होळकर क्रिकेट मैदान (इंदूर)
जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल (रांची)
हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन मैदान (धरमशाला)
पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान (मोहाली)
फिरोजशाह कोटला मैदान (नवी दिल्ली)
सेक्टर १६ स्टेडियम (चंदीगढ)
एम. चिन्नास्वामी मैदान (बंगळूर)
एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)
जवाहरलाल नेहरू मैदान (चेन्नई)
डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान (विशाखापट्टणम्)
राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान (हैदराबाद)
लाल बहादूर शास्त्री मैदान (हैदराबाद)
महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम (पुणे)
सरदार वल्लभभाई पटेल मैदान (अहमदाबाद)
सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान (राजकोट)
कॅप्टन रूप सिंग स्टेडियम (ग्वाल्हेर)
के.डी. सिंग बाबू मैदान (लखनौ)
शहीद विजय सिंग पाठिक क्रीडा संकुल (ग्रेटर नोएडा)
जवाहरलाल नेहरू मैदान (इंदूर)
बरकतुल्लाह खान मैदान (जोधपूर)
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान (नागपूर)
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम (नागपूर)
सवाई मानसिंह मैदान (जयपूर)
जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल (रांची)
जवाहरलाल नेहरू मैदान (गुवाहाटी)
हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन मैदान (धरमशाला)
गांधी क्रीडा संकुल मैदान (अमृतसर)
जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम (नवी दिल्ली)
नहर सिंग मैदान (फरिदाबाद)
पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान (मोहाली)
फिरोजशाह कोटला मैदान (नवी दिल्ली)
सेक्टर १६ स्टेडियम (चंदीगढ)
इंदिरा गांधौ मैदान (विजयवाडा)
इंदिरा प्रियदर्शिनी मैदान (विशाखापट्टणम्)
एम. चिन्नास्वामी मैदान (बंगळूर)
एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)
जवाहरलाल नेहरू मैदान (कोची)
डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान (विशाखापट्टणम्)
राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान (हैदराबाद)
लाल बहादूर शास्त्री मैदान (हैदराबाद)
आयपीसीएल क्रीडा संकुल मैदान (वडोदरा)
महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम (पुणे)
माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान (राजकोट)
मोती बाग मैदान (वडोदरा)
सरदार वल्लभभाई पटेल मैदान (अहमदाबाद)
सरदार वल्लभभाई पटेल स्टेडियम (अहमदाबाद)
सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान (राजकोट)
भारतीय प्रीमियर लीग मैदाने
कोलकातामधील इमारती व वास्तू
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २८ मार्च २०१८ रोजी १०:०१ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.