झटपट आणि सोपी खाद्यसंस्कृती – नेदरलंड – डिजिटल दिवाळी २०१६

झटपट आणि सोपी खाद्यसंस्कृती – नेदरलंड
असं म्हणतात की पुरुषाच्या हृदयाचा मार्ग त्याच्या पोटामधून जातो.. फक्त पुरुषाच्या कशाला आपल्यापैकी कित्येकांच्या हृदयाचे रस्ते पोटातूनच जात असतील. भारतासारख्या देशात जिथे प्रत्येक प्रांतागणिक खाद्यसंस्कृती बदलते, तिथे आपल्याला एखाद्या नवीन देशाची खाद्यसंस्कृती आवडणे म्हणजे जरा कठीणच आणि त्यातून एखादी माझ्यासारखी, जिने शिक्षण आणि नोकरीसाठी या आधी कधी मुंबईबाहेरही पाऊल ठेवलं नाही तिला तर अजूनच कठीण… पण २०१४ मध्ये माझ्या नवऱ्याच्या कामानिमित्त इथे नेदरलँडला आले आणि आतापर्यंत विदेशी खाणे म्हणजे चायनीज, थाय, पिझ्झा-पास्ता, बर्गर, सिझलर्स हे समीकरण पूर्णपणे बदलले…डच खाद्यसंस्कृतीबद्दल कुतूहल निर्माण झाले ते त्यातील सहजतेमुळे
२०१४ मध्ये इथे येण्याआधी मी नेदरलँड्सला २०१२ मध्ये भेट दिली होती ती एक पर्यटक म्हणून. अॅमस्टरडॅम शहरात फिरताना आमची टूर गाईड म्हणाली की, डच लोक रोज अर्ध्या तासापेक्षा जास्त वेळ स्वयंपाकघरात फारच क्वचित घालवतात. तेव्हा बहुदा उर्वरित टूर ”रोज फक्त अर्ध्या तासात कसं काय बुवा होतो यांचा स्वयंपाक ” या विचारात मी घालवली असावी पण आता जेव्हा इथे राहते आहे तेव्हा जाणवलं की गाईडने म्हटलं त्यात फारशी अतिशयोक्ती नव्हती.
काही अपवाद वगळता, डच पदार्थ करायला सुटसुटीत असतात. कोणत्याही देशाच्या अथवा प्रदेशाच्या भौगोलिक स्थितीचा तेथील मुख्य व्यवसाय आणि पर्यायाने तेथील खाद्यसंस्कृतीवर खूप प्रभाव असतो. या देशातील पूर्ण जमिनीपैकी ५०% जमीन ही समुद्रपातळीच्या खाली आहे … साहजिकच शेती आणि मासेमारी हे येथील मुख्य व्यवसाय होते. या व्यवसायांना जोड व्यवसाय म्हणून पशुपालन केलं जायचं. मेहनतीची कामं असल्यामुळे जेवणात कर्बोदकांचे प्रमाण जास्त. त्याचप्रमाणे शक्यतो फक्त रात्रीचं जेवण गरम प्रकारात मोडणारे. आता देश प्रगत झालाय आणि मुख्य व्यवसायही बदलले, पण सर्वसामान्य डच माणसाचं जेवण फारसं बदललं नाहीये…
भारतीय जेवणाच्या तुलनेत इथे जेवणामध्ये मसाल्यांचा फार कमी वापर असतो …स्वयंपाकघरात जो थोड्याफार प्रमाणात मसाल्याचा शिरकाव आहे तो सुरिनामी आणि इंडोनेशियन प्रभावामुळे, कारण या दोन्ही देशात पूर्वी डच वसाहती होत्या.
सर्वसामान्यपणे डच माणूस वक्तशीर आहे. हाच वक्तशीरपणा जेवणाखाण्याच्या वेळेच्या बाबतीत, जेवणांच्या आमंत्रणाबाबतीत प्रकर्षाने दिसून येतो. पूर्वनियोजित वेळ ठरवल्याखेरीज ते कोणाकडे जात नाहीत आणि कोणी त्यांच्याकडे गेलेलंही त्यांना आवडत नाही. एखाद्या डच कुटुंबाकडून तुम्हांला डिनरचं निमंत्रण संध्याकाळी सहाचं आलं तर आश्चर्य वाटून घेऊ नका कारण ६ – ६.३० ही त्यांच्या डिनरची वेळ असते. माझ्या घरी येणारे बरेचसे डच पाहुणे या वेळी डिनर करून गेले आहेत. सुरुवातीला फार आश्चर्य वाटायचं…आपली संध्याकाळी चहाची वेळ आणि हे लोक जेवू कसे शकतात पण आता हळूहळू सवय झालीये. त्यातूनही आपल्याकडे ७ – ७.३० ची वेळ सांगितली की लोक सवडीनुसार ८ – ८.१५ पर्यंत येतात. पण येणारा पाहुणा जर डच असेल तर हमखास ठरवलेल्या वेळी डोअरबेल वाजलीच म्हणून समजा
वैविध्यपूर्ण ब्रेडस, जगप्रसिद्ध डच चीज , बीफ, पोर्क, मासे, ऑलिव तेल, भरपूर भाज्या, दुग्धजन्य पदार्थ, गोड पदार्थ बटाटे यांची डच जेवणात रेलचेल असते.
खाद्यपदार्थ बनवताना बेकिंगचा प्रामुख्याने वापर दिसून येतो.. मग ते ब्रेड असोत किंवा गोड कूकीज , केक अथवा टार्टस असोत.
वेगवेगळ्या धान्यांपासून बनवलेले ब्रेडस, त्यांचे वेगवेगळे आकार, वेगवेगळ्या बिया लावून बनवलेले ब्रेडस – असे नानाविध प्रकार इथे बघावयास मिळतात. दिवसातील तीन जेवणांपैकी निदान दोन तरी ब्रेडचा वापर करून असतात … शक्यतो सकाळची न्याहारी आणि दुपारचे जेवण. ब्रेडसमध्ये भरपूर वैविध्यता आहेच, पण त्याची टॉपिंग्स पण खूप वेगवेगळ्या प्रकारची असतात.
बहुतांश डच लोकांना sweet tooth आहे असं म्हणायला हरकत नाही कारण केक्स, टार्टस ,वाफेल्स आणि कूकीजचं त्यांना प्रचंड वेड आहे आणि ते खायला त्यांना कुठल्याही विशेष अशा कारणाची गरज लागत नाही. चहा आणि कॉफीबरोबर कूकीज अथवा केकचा स्लाइस सर्रास दिला जातो. त्यातही स्ट्रूपवाफेल्स माझा जास्त आवडीचा आहे. दोन वॉफल्सच्या मध्ये कॅरॅमल आणि सोबतीला मस्त कॉफी …अहाहा  ही वॉफल्स शक्यतो वॉर्म वॉफल्स म्हणून खाल्ली जातात..म्हणजे चहा किंवा कॉफीच्या वाफाळत्या कपावर काही सेकंदासाठी ही वॉफल्स ठेवायची आणि मग खायची.
Speculaas (दालचिनी घातलेली बिस्किट्स), Jodenkoeken (बटर कुकीस) हे त्यातील अत्यंत लोकप्रिय प्रकार. आपल्याकडे जशी बहुतांश गोड पदार्थात वेलचीपूड वापरली जाते, तसंच इथे दालचिनी वापरतात. केकच्या विविध प्रकारातील सगळ्यात खास म्हणजे फ्रेश क्रीम वापरून केलेला केक (Slagroomtaart). बहुतांशी वाढदिवसाच्या पार्टीत हा केक हमखास असतो .. आणि वाढदिवसच कशाला, असेही केक आणि अँपलटार्ट खाताना फ्रेश क्रीमचा एक स्कूप बशीत असतोच असतो
चॉकलेट स्पिंकलर्स हा डच लोकांच्या खाण्यातील एक अविभाज्य हिस्सा आहे. बाकीच्या कोणत्याही देशात स्पिंकलर्स हे आइसक्रीम अथवा केकवर घालून खाल्ले जाते. पण डच लोक हे स्प्रिंकलर्स आइसक्रीम, केकबरोबरच फळांवर, इतकंच काय तर ब्रेडवर घालूनही खातात (आणि फक्त लहान मुलं नाही तर मोठी माणसंसुद्धा). नवीन बाळाचा जन्म, येणाऱ्या पाहुण्यांना Beschuit met muisjes देऊन साजरा केला जातो. डच टोस्ट बिस्कीटवर थोडंसं बटर लावून, मुलगी झाली असेल तर गुलाबी रंगाचे आणि मुलगा झाला असेल तर निळ्या रंगाचे स्पिंकलर्स लावून वाटली जातात.
इथे येईपर्यंत चीजचे अमूल व ब्रिटानिया हे दोनच प्रकार मला माहीत होते… पण इथले चीजचे शेकडो प्रकार पाहून मी थक्क झाले. सुपरमार्केटमध्ये एक पूर्ण विभाग चीजसाठी असतो. डच चीजवर एक स्वतंत्र लेख होऊ शकेल, इतके प्रकार त्यात आहेत. परदेशी लोकांना सोप्या भाषेत समजवायचे तर तीन मुख्य प्रकार Jonge Kaas (अत्यंत सॉफ्ट आणि क्रीमी असे चीज), Belegen (साधारणपणे ४-५ महिन्यांचं चीज) आणि Oude Kaas (सर्वसामान्यपणे एक वर्षापेक्षा जुनं चीज). चीजचा वापर मुक्तहस्ताने होतो… चीजला फ्लेवर देण्यासाठी वेगवेगळे हर्ब्स वापरले जातात, पण काळीमिरी, राई, कांदा, पार्सेली इत्यादींचा वापर असलेले चीज जास्त लोकप्रिय आहे. कुठल्याही पार्टीमध्ये सुरुवातीला वेगवेगळे चीज लावलेली क्रॅकर्स बिस्किटे (आपल्याकडील मोनॅको बिस्किटांच्या जवळपास जाणारी) सर्व्ह केली जातात.
येथील स्ट्रीटफूडमधील लोकप्रिय प्रकार म्हणजे पटात (अर्थात फ्रेंच फ़्राईस ) – अगदी गल्लोगल्ली याची दुकानं असतात. हे पटात मेयॉनीज, टोमॅटो केचप, मस्टर्ड सॉस, पीनट सॉसला लावून खाल्ले जातात. बटाटे म्हणजे यांचा जीव की प्राण बटाटे न आवडणारा डच विरळाच. आपली बटाट्याची पिवळी सुकी भाजी, बटाटे वडे, बटाटा भजी म्हणजे डच पाहुण्यांना खूश करण्याची यशस्वी गुरुकिल्ली बटाटे न आवडणारा डच विरळाच. आपली बटाट्याची पिवळी सुकी भाजी, बटाटे वडे, बटाटा भजी म्हणजे डच पाहुण्यांना खूश करण्याची यशस्वी गुरुकिल्ली त्याखालोखाल चिकन डिश (ग्रिल्ड चिकन पीनट सॉसबरोबर ) पण खूप खाल्ली जाते. मूळचा इंडोनेशियन असलेला हा पदार्थ डच खाद्यसंस्कृतीत चांगलाच रुळलाय.
मांसाहार आणि मत्स्याहार तितक्याच आवडीने केला जातो. माशांमध्ये सामन, ट्यूना, किब्बेलिंग हे मासे प्रसिद्ध आहेत पण या सर्वांवर मात करतो तो डच हेरिंग व्हिनेगरमध्ये बुडवलेला हेरिंग आणि कच्चा कांदा असं सोबतीने खाल्ला जातो. माशांमधील दुसरा पॉप्युलर प्रकार म्हणजे Lekkerbekjes कॉड किंवा तत्सम फिश भज्यांसारखी फ्राय केली जातात आणि गरमगरम खाल्ली जातात. ब्रेडसोबत जेवणात बीफ, पोर्क अथवा सॉसेजेस असतात. यात स्मोक्ड सॉसेज जास्त खाल्ली जातात. यांना Rookworst म्हणतात. Stamppot या पारंपरिक पदार्थात या प्रकारच्या सौसेजेसचा प्रामुख्याने वापर होतो. बीफ, पोर्क, टर्की, चिकन यांचे ब्रेडमध्ये सँडविचसारखे घालून खाता येण्याजोगे खूप प्रकार.. ज्याला Vleesbeleg म्हणतात असे इथे दिसतात. कोणत्याही बुचरच्या दुकानात तुम्ही गेलात तर नुसत्या मीटशिवाय Vleesbeleg दिसतंच दिसतं. हे तुम्ही घरी आणून डायरेक्ट ब्रेडमध्ये घालून खाऊ शकता.
वर उल्लेखलेला Stamppot हा पदार्थ प्रमुख पारंपरिक पदार्थांपैकी एक आहे. …उकडलेले बटाटे, त्यात विविध भाज्या (मुख्यत्वाने गाजर, पालक, कांदा, kale) आणि सोबतीला Rookworst असे हे Öne Pot Meal आहे. मी जेव्हा डच पाहुण्यांना आपली पाव-भाजी देते तेव्हा इंडियन Veg Stamppot असं गमतीने सांगते.
थंडीच्या दिवसात घरोघरी बनवलं जाणारं सूप म्हणजे Erwtensoep – हिरव्या वाटाण्याचं सूप. खरंतर नावाला सूप पण थंड असल्यावर साधारण फज इतकं जाडसर असतं. (असा जाङसरपणा म्हणजे सूप एकदम परफेक्ट झाल्याचे चिन्ह).
आपल्याकडे जसं होळीला पुरणपोळी अथवा गुढीपाडव्याला श्रीखंड असे ठरलेले पदार्थ असतात तसं इथेही काही सणांना काही पदार्थ आवर्जून खाल्ले जातात … उदाहरणार्थ, नवीन वर्षासाठी Olibol आणि Sinterklaas (यांचा Christmas) साठी Peppernoten. Olibol म्हणजे मैद्याचे साधारण गुलाबजामच्या आकाराचे गोळे, ज्यात कधी मनुकाही घालतात …तेलात तळायचे आणि मग पिठीसाखरेत घोळवायचे. आपले गुलाबजाम खाताना ते म्हणतात सुद्धा की, “These are our olibol soaked in sugar syrup.”
तुमच्यासाठी खास डच apple टार्टची रेसिपी देतेय (मला स्वतःला बेकिंग जास्त आवडत नाही आणि फारसं येतंही नाही पण apple टार्ट खायला खूप आवडतं). बेकिंग आहे म्हणून प्रमाणासहित रेसिपी देतेय… ही घेतली आहे एका वेबसाइटवरून, पण माझ्या २-३ डच मैत्रिणींना विचारलं आणि त्यांची रेसिपीही या प्रमाण आणि कृतीच्या अगदी जवळ जाणारी होती.
साहित्य : ३०० ग्रॅम्स मैदा , १८० ग्रॅम्स बटर, १५० ग्रॅम्स ब्राऊन शुगर, १ टीस्पून व्हॅनिला इसेन्स, अगदी चिमूटभर मीठ, १ किलो सफरचंद, साधारण १०० ग्रॅम्स मनुका, ४० ग्रॅम्स साधी साखर, ३ टीस्पून्स दालचिनी पावडर, २.५ ते ३ टीस्पून्स लिंबाचा रस, १ अंडे, ३ टीस्पून्स रवा.
हे बनवण्यासाठी साधारण ९ इंचाचा केक टिन पण बेस वेगळा करता येईल असा हवा म्हणजे टार्ट न तुटता काढता येऊ शकते.
कृती : चाळलेला मैदा, ब्राऊन शुगर आणि व्हॅनिला इसेन्स एकत्र करा. या मिश्रणात बटरच्या क्युब्स व फेटलेलं अंडं (थोडंसं फेटलेले अंडं बाजूला ठेवा) घालून चांगला मळून घ्या. हे मळायला बऱ्यापैकी वेळ लागतो (इति डच मैत्रिणी). स्मूथ असा गोळा झाला की साधारण एक तास फ्रीजमध्ये ठेवा. सफरचंदाची सालं आणि बिया काढून त्याचे क्युब्स करून घ्या. एका टोपात सफरचंदाचे क्युब्स, मनुका, साधी साखर, दालचिनी पावडर, लिंबाचा रस आणि थोडासा रवा एकत्र करा. मिश्रण चांगलं ढवळून घ्या आणि थोडावेळ बाजूला ठेवा म्हणजे फ्लेवर्स चांगले मिळून येतात. केकच्या टीनला आतून बटर लावून घ्या आणि मैद्याच्या गोळ्यापैकी साधारण तीनचतुर्थांश गोळा वापरून केक टीन कव्हर करून घ्या (म्हणजे टीनचा बेस आणि बाजू). उरलेला रवा या मैद्यावर भुरभुरा. मग यात सफरचंदाचे मिश्रण घाला (मिश्रणाला जे पाणी सुटले असेल ते घेऊ नका). उरलेल्या एकचतुर्थांश मैद्याच्या मिश्रणाची पोळी लाटा आणि त्याच्या पट्ट्या कापा. या पट्ट्या चटईच्या विणीप्रमाणे केक टीनवर कव्हर करा. उरलेलं अंडं या पट्ट्यांवर ब्रश करण्यासाठी वापरा. ओव्हनमध्ये १७५ डिग्री सेल्सिअसवर साधारण एक ते सव्वा तास बेक करा. टार्ट पूर्णपणे थंड झाल्यावरच टीनमधून काढा. (बहुतांश इतर गोड पदार्थाप्रमाणे apple टार्टबरोबर पण फ्रेश क्रीमचा एक स्कूप दिला जातो)
तर असा हा apple टार्ट. (अशा काही रेसिपीज वगळता ) दिवसाला अर्धा तास स्वयंपाकाला देणारा देश वर्षभर केव्हाही वेळीअवेळी पडणारा पाऊस, बऱ्यापैकी गोठवणारी थंडी असल्यामुळे जे काही थोडेफार लखलखीत सूर्यप्रकाशाचे दिवस मिळतात तेव्हा सर्वसाधारणपणे डच घरी स्वयंपाकघरात वेळ न घालवता घराबाहेर राहून Vitamin D घेणं पसंत करतात. कॅफे आणि रेस्टॉरंट्समध्ये अशा दिवशी तोबा गर्दी होते आणि जमलेली सगळी माणसे सूर्यफुलाप्रमाणे सूर्याकडे तोंड करून बसलेली दिसतात.
भरपूर कार्बोहायड्रेट्स ,चीज, फ्रेश क्रीम, मांसाहार खाऊनही सरासरी डच माणसे एकदम फिट असतात … याचे कारण म्हणजे व्यायामाला आणि खेळाला ते खूप प्राधान्य देतात, भरपूर सायकलिंग करतात आणि मुख्य म्हणजे जेवणाच्या वेळा काटेकोरपणे पाळतात.
आपल्या भारतीय जेवणाचं तोंडभरून कौतुक करतात. (lekker lekker – ‘अत्यंत चविष्ट’ म्हणत जेवतात) आणि त्यांची खाद्यसंस्कृती इतकी प्रगल्भ नसल्याची प्रांजळ कबुलीही देतात. खूपदा आपल्याला एखादे cuisine आवडू लागतं आणि मग त्या प्रांतातील अथवा देशातील लोक आवडू लागतात. नेदरलँड्सच्या बाबतीत मात्र थोडंसं उलट झालं …इथले फिट आणि रोखठोक लोक मला आवडले आणि त्यातून त्यांची खाद्यसंस्कृती जाणून घायची इच्छा झाली व डिजिटल दिवाळी अंकामुळे त्याबद्दल लिहिण्याची संधीही मिळाली.
आताही माझे Dutch मित्र मैत्रिणी … “an Indian writing on Dutch cuisine” असं म्हणत आश्चर्य व्यक्त करतील आणि मी म्हणेन “Eet smakelijk” अर्थात Bon Appetite
माझा जन्म दादर शिवाजीपार्कचा अगदी चार्टर्ड अकाउंटंट होऊन नोकरी करेपर्यंत कधी मुंबईबाहेर पर्यटनाखेरीज जाण्याचा योग आला नाही. नेदरलँड्सला मी आले ती माझ्या नवऱ्याच्या कामानिमित्त आणि माझी मुंबईतील नोकरी सोडून. इथे येईपर्यंत कधी स्वयंपाकाची फारशी आवड आणि सवड दोन्ही नव्हतं. पण नेदरलँडला येऊन थोडी सवड मिळाल्यावर आवड आपोआपच निर्माण झाली. मला फिरायला, नवनवीन जागा बघायला खूप आवडतं आणि माणसं जोडायलाही आवडतात. इथे आल्यावर जुजबी डच शिकताना आणि आता नोकरी करताना खूप विविध देशातील लोकांशी ओळख झाली.. जेवणाकडे, नातेसंबंधांकडे, आयुष्याकडे बघणारे नवीन दृष्टिकोन मिळाले आणि एक व्यक्ती म्हणून खूप शिकायला मिळालं. नवनवीन जागा बघताना नवीन खाद्यशैलींशी सुद्धा ओळख झाली. अगदीच सगळ्या आवडल्या असा नाही पण त्यातूनही ग्रीक, इंडोनेशियन जेवण, डच, फ्रेंच डेझर्टस जास्त भावली.
फोटो – तृप्ती सावंत व्हिडिओ – YouTube
ऑनलाइन दिवाळी अंकऑनलाइन मराठी अंकखाद्यसंस्कृती विशेषांकजागतिक खाद्यसंस्कृती विशेषांकडिजिटल कट्टाडिजिटल दिवाळी अंकडिजिटल दिवाळी २०१६नेदरलंड खाद्यसंस्कृतीमराठी दिवाळी अंकDigital Diwali 2016Digital KattaMarathi Diwali AnkMarathi Diwali IssueMarathi Food Culture IssueOnline Diwali AnkOnline diwali issueOnline Diwali Magazine
Previous Post परदेशी खाद्यसंस्कृतीचा रसाळ अनुभव
कॅनडातल्या आईस वाईन November 9, 2016
आखाती देशांतले गोड पदार्थ November 9, 2016
छेनापोडं आणि दहीबरा November 7, 2016
कॉर्न आणि मिरचीचं जन्मस्थान – मेक्सिको November 7, 2016
डेन काऊंटी फार्मर्स मार्केट, यूएसए November 5, 2016
जॉर्जिया आणि दुबई स्पाइस सूक November 5, 2016
काही युरोपिय पदार्थ November 5, 2016
मासे, तांदूळ आणि नारळ – केरळ November 2, 2016
लोप पावत चाललेली खाद्यसंस्कृती – हिमाचल प्रदेश October 31, 2016
shraddham on ठकूच्या स्वैपाकाची गोष्ट
Archana phatak on मुळारंभ आहाराचा
SUJIT KULKARNI on डिस्कव्हरिंग घाना
डिजिटल दिवाळी : आकार… on एकट्या माणसाचं स्वयंपाकघर


वैशिष्ट Archives | Mumbai Manoos

सलग दोन दिवस महाशिवरात्री आली,महादेवाची करा आराधना
‘कडकनाथ’ जातीच्या कोंबड्यांची क्रांती….
रोझ डेपासून व्हॅलेंटाईन्स डेपर्यंत, जाणून घ्या
प्रभू येशूचे अद्वितीय कार्य
ऑफिसमधील कलीग तुम्हाला पसंत करतो याचे ५ संकेत
सुरक्षारक्षक गॉगल का घालतात माहीत आहे का
कुठल्याही कामात यशस्वी होण्यासाठी लक्षात ठेवा
लक्ष्मीपूजन करण्याआधी नक्की वाचा
कृषीमंत्री ‘पांडुरंग फुंडकर’ यांचं हृद्य विकाराच्या झटक्याने दु:खद निधन…
महाराष्ट्र बारावीचा निकाल जाहीर
आज दुपारी 1 वा होणार बारावीचा निकाल जाहीर
सीएसएमटी स्टेशनवरील सोलापूर एक्सप्रेसच्या डब्याला आग
बारावी बोर्डाच्या परीक्षेचा निकाल उद्या ३० मे ला
कृषीमंत्री ‘पांडुरंग फुंडकर’ यांचं हृद्य विकाराच्या झटक्याने दु:खद निधन…
महाराष्ट्र बारावीचा निकाल जाहीर
आज दुपारी 1 वा होणार बारावीचा निकाल जाहीर


झाले मोकळे आकाश: माझ्या गोव्याच्या भूमीत ...

इथे (अ)नियमितपणे ललित काही लिहायचा विचार आहे. मूड असला आणि सवड मिळाली म्हणजे मी असलं काही तरी लिहिते. त्यामुळे फार नियमित काही नवं आलं नाही तरी समजून घ्याल.
माझ्या गोव्याच्या भूमीत ...
पावसाळ्यात गोव्याला फक्त येडे लोक जातात असा माझा आजवर समज होता. इतकी वर्षं पुण्यात राहून मी गोव्याला गेले नव्हते, त्यामुळे पावसाळ्यात का होईना, पण गोव्याला जायला मिळतंय म्हटल्यावर मी संधी साधून घेतली. पावसाळ्यात गोवा बघितल्यावर, “पावसाळ्यात गोव्याला जाऊन लोक येडे होतात” अशी सुधारणा जुन्याच समजामध्ये झाली आहे. :)
गोवा बघून ‘बाकीबाब’ बोरकर आठवले ...
सागरात खेळे चांदी ...
गोव्याचे अजून फोटो इथे आहेत:
Labels: कविता, छायाचित्र, भटकंती, हिरवाई
शांतादुर्गेचा फोटो एकदम सुरेख
आणि हो, माझ्याही गोव्याच्या भूमीत
फार आवडलं मला हे मंदिर. आणि परिसर किती सुंदर शांतादुर्गेला सुरंगीची झाडं बघितली होती आईने. ती मात्र बघायला मिळाली नाहीत.
सगळे फोटो एकदम मस्त आहेत.. पुन्हा गोव्याला जायची इच्छा होते आहे. आता पुढल्या महिन्यात :)
मंगेशीचे देऊळ पण छान आहे.
काका, या सगळ्या ओळखीच्या जागा असतील ना तुम्हाला
सिद्धार्थ, मंगेशीचं देऊळ सुंदरच आहे. पण तिथे फोटो काढायची परवानगी नाही. मंगेशी देवळाशेजारच्या तळ्याचे फोटो आहेत बघ खाली.
>> गोवा रॉक्स ... अगदी अगदी
फोटो छानच आहेत .. थोडं वर्णन पण असतं तर दुधात साखर झाली असती :-)
सविता, गोवा सगळ्यांना माहितच असेल - आजवर गोवा न बघणारी मी एकटीच असेन असं वाटलं म्हणून कंटाळा केलाय लिहायचा :)
आता बहुतेक मी एकटीच राहिले गोवा पाहायची..;) शांतादुर्गेचा फ़ोटो मस्तच आहे.. :)
अपर्णा, म्हणजे गोवा न बघितलेली मी एकटीच नव्हते तर :)
शांतादुर्गा आणि मंगेशी दोन्ही मंदिरं मस्त आहेत. पावसळी वातावरणात या मंदिराचा विटकरी रंग फारच खुलून दिसतो
अपर्णा, म्हणजे गोवा न बघितलेली मी एकटीच नव्हते तर :)
शांतादुर्गा आणि मंगेशी दोन्ही मंदिरं मस्त आहेत. पावसळी वातावरणात या मंदिराचा विटकरी रंग फारच खुलून दिसतो
गौरी ताई खूपच सुंदर फोटो आहेत...आणि अपर्णा ताई तू एकटीच नाहीस, मी सुद्धा अजून गोवा पाहिलेले नाही :)
आता कधी एकदा गोवा पाहतेय असे झालंय ;)
अर्चना, चला एक गोव्याची ट्रीप काढू या बरं :)
ब्लॉग आवडला, आणि फार छान फोटो आहेत जरा लार्जर साईझमध्ये पोस्ट केलेत तर उत्तम
संदीप, ब्लॉगवर स्वागत, आणि प्रतिक्रियेसाठी आभार हे सगळे पिकासावरच्या फोटोचे दुवे आहेत. फोटोवर राईटक्लिक केलं, तर दुसर्‍या विंडोमध्ये मोठ्या आकारात बघता येतील.
हा परिसर फार सुंदर आहे सौरभ. नुकतीच पावसाची सर पडून गेलीय आणि नंतर ऊन पडलंय. त्यामुळे तर देऊळ चमकतंय अगदी
 जुन्या आठवणींना उजाळा... गोव्यात मी दोन वर्षे राहीलेय. आणि अगणित वेळा गेलेय... खासच आहे ते
शांतादुर्गेला सुरंगीची झाडं पुढल्या खेपेत नक्की पाहाच.ते वळेसर केसात माळायला हवेत तिथे गेल्यावर. :)
आता खास फोटो काढायला पुन्हा जा, रोहिणीताई
छायाचित्र प्रासंगिक Profound thoughts from empty mind ;) भटकंती हिरवाई नस्त्या उठाठेवी पुस्तक कविता काऊचिऊच्या गोष्टी जगतांना दिनविशेष जर्मनी ओरिसा भाषांतर रेघोट्या किडेमाकोडे भाषा सिनेमा श्री लंका तिबेट
शमा - ए - महफ़िल
माझे भारत भ्रमण ...
~ बालभारती - मराठी कविता ~
ब्लॉग - मोगरा फुलला
माझ्या गोव्याच्या भूमीत ...


मुंबई-गोवा महामार्गावर 27 ‘ब्लॅक स्पॉट’ - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » आवृत्ती » रत्नागिरी » मुंबई-गोवा महामार्गावर 27 ‘ब्लॅक स्पॉट’
मुंबई-गोवा महामार्गावर 27 ‘ब्लॅक स्पॉट’
वारंवार अपघातांची संवेदनशील ठिकाणे निश्चित
वाहतूक पोलीस, बांधकाम विभाग, महामार्ग पोलिसांचे संयुक्त सर्वेक्षण
मुंबई-गोवा महामार्ग वारंवार अपघातांना निमंत्रण देणारा ठरत असून सातत्याने होणाऱया अपघातांची गंभीर स्थिती लक्षात घेता या महामार्गावरील 27 ठिकाणे धोकादायक निश्चित करण्यात आली आहेत. वाहतूक पोलीस, बांधकाम विभाग आणि महामार्ग पोलिसांनी केलेल्या संयुक्त पाहणीनंतर या ‘ब्लॅक स्पॉट’वर शिक्कामोर्तब करण्यात आले.
कोकणात येण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्ग हा महत्वपूर्ण राष्ट्रीय महामार्ग असून आता या महामार्गाच्या चौपदरीकरणाच्या कामाला वेगाने प्रारंभ झालेला आहे. पण या महामार्गावर एप्रिल-मे व गणेशोत्सव या काळात मोठय़ा प्रमाणात वाहनांची गर्दी होताना दिसते. अशा या महामार्गावर होणारी वाहनांची गर्दी लक्षात घेता मार्गावरील अरुंद ठिकाणे, अवघड वळणे, घाटरस्त्यावरून वाहने चालविणे म्हणजे वाहनधारकांना दिव्यच उभे असते. नवखे चालक, वाहनाने गाठलेली टोकाची पातळी, निष्काळजीपणा यामुळे महामार्गावरील अपघातात दिवसेंदिवस भर पडत आहेत.
गेल्या 3 महिन्यात जानेवारी ते मार्च दरम्यान मुंबई-गोवा महामार्गावर 97 लहान-मोठे अपघात घडले आहेत. त्यामध्ये 12 अपघात वाहनधारकांचे जीवघेणे ठरले आहेत. या अपघातात 26 जण गतप्राण झाले. 22 अपघातात 27 जण गंभीर जखमी झाले. तसेच एप्रिल महिन्यात मुंबई-गोवा महामार्गावर 41 अपघात झालेले असून त्यामध्ये 18 जणांना प्राण गमवावे लागले आहेत. तसेच 19 जण गंभीर व 37 जण किरकोळ जखमी झाले. त्यामुळे या अपघाताच्या पार्श्वभूमीवर जरी चौपदरीकरणाचे काम सुरू झालेले असले तरी सुरक्षिततेच्या दृष्टीने महामार्गावर हे ‘ब्लॅक स्पॉट’ निश्चित करण्यात आल्याचे वाहतूक पोलीस विभागामार्फत सांगण्यात आले आहे. त्याठिकाणी खबरदारीच्या उपयोजना आखण्यात आल्या आहेत.
महामार्गावर निश्चित करण्यात आलेली अपघातग्रस्त संवेदनशील ठिकाणेः
मुंबई-गोवा महामार्गावर वाहनधारकांच्या निष्काळजीपणामुळे वारंवार अपघातांना निमंत्रण देणारी ठरत आहेत. त्यामध्ये कशेडी घाट, पर्शुराम घाट, कामथे घाट, आगवे, कापडगाव, निवळी, वेरळ, वाटूळ, आंजणारी, हातखंबा दर्गा, या ठिकाणांचा समावेश करण्यात आला आहे.
महामार्ग बाधितांना टीडीएस रद्द
लग्न सोहळय़ात वधू-वराची सग्या-सोयऱयांना ‘वृक्ष’ भेट
‘शिवराज्याभिषेक’ राष्ट्रीय सण व्हावा
वॅगनार चालका विरोधात गुन्हा दाखल
हॉटेल व्यावसायिकाची गोळी झाडून आत्महत्या
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या पत्रात काश्मीरचा उल्लेखच नाही
क्रिकेटर गौतम गंभीर भाजपाच्या वाटेवर
अभिनेत्री कंगना राणावतविरोधात पोलिसात तक्रार
डॉ.दाभोळकरांचे मारेकरी राज्य करत आहेत – तुषार गांधी
पीएनबी घोटाळा : निरव मोदी ब्रिटनमध्येच
भाजपाच्या संगीता खोत सांगलीच्या महापौरपदी
वीरेंद्र तावडे आणि अमोल काळेच्या आदेशावरूनच डॉ.दाभोळकरांवर गोळ्या झाडल्या-सीबीआय
आजचे भविष्य सोमवार दि. 20 ऑगस्ट 2018
संशयित तिघांमध्ये एक हॉटेल व्यावसायिक
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsNew Category NameTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


आरक्षण – एक इष्टापत्ती ! | Chittavedh | Chitpavan Katta - A blog about Exploring their Traditions & Culture of chitpavan kokanasth brahman

आरक्षण – एक इष्टापत्ती
आरक्षण – एक इष्टापत्ती
‘आरक्षण रद्द झालेच पाहिजे. रात्रीचा दिवस करून मर-मर मारून अभ्यास करायचा, ९०-९५ टक्के मार्क मिळवायचे आणि ‘तो’ दाखला नाही म्हणून प्रवेशाला वंचित व्हायचं हे किती दिवस चालणार त्यातून प्रवेश मिळालाच तर दाखलेधारी बाजूच्या बाकावर त्यातून प्रवेश मिळालाच तर दाखलेधारी बाजूच्या बाकावर जिथं खरं तर एखाद दुस-या मार्काने प्रवेश गेलेला खरा हक्कधारी हंवा. आम्ही असं काय घोडं मारलंय म्हणून आमची लायकी असूनही आम्हाला रोखलं जातंय जिथं खरं तर एखाद दुस-या मार्काने प्रवेश गेलेला खरा हक्कधारी हंवा. आम्ही असं काय घोडं मारलंय म्हणून आमची लायकी असूनही आम्हाला रोखलं जातंय
१० – १२ वीचे निकाल लागताच अशा अर्थाचे संतापजनक उद्गार पोळलेल्या उमेदवारांकडून, त्यांच्या पालकांकडून ऐकायला मिळतात. आपण ते शांतपणे ऐकतो. त्यांना समजावण्याचा, दिलासा देण्याचा वरवर प्रयत्नही करतो.आपण त्याच लाईनीत असलो तर जरा मोठा आवाज करतो. आता कुणी आपलं लवकर त्यात अडकणार नाही, सगळे रांकेला लागलेत असे असेल तर फारसं मनावर घेत नाही. नोकरीतही तुमच्या मागून आलेला, लायकी नसलेला एखादा तुम्हाला लाथ मारून पुढे जातो आणि तुम्हालाच शिकवू लागतो. तेंव्हां होणारा संताप, मनाची तडफड आणि अन्याय फक्त आपण सहन करतो. हतबल होऊन पहात राहतो.
पण मग, या समस्येवर कांही करण्याचा आपण प्रयत्न करणात आहोत की, नुसतीच चर्चा आज पन्नास टक्के राखीव झाले. इतर राखीव धरून ही संख्या अजून बरीच पुढे जाते. प्रत्यक्षात फार थोडी टक्केवारी आपल्या वाट्याला येते. राज्यकर्त्यांना यात काहीही देणं-घेणं नाही, त्यांना व त्यांच्या सगेसोय-यांना याची कसलीही फिकीर नाही. शिक्षण संस्थाही त्यांच्याच आहेत. शिक्षण सम्राट सर्व फायदे घेऊन करोडोची माया जमा करतायत. तरीही या शिक्षणसम्राटांचे तसे आपल्यावर उपकारच आहेत. पूर्वी हाताच्या बोटावर मोजण्याइतकीच अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, फार्मसी व मेनेजमेंटची विद्यालयं होती. या शिक्षण साम्राटांच्याच आशीर्वादानंच शेकडो विद्यालय निर्माण होऊन अशा संधी निर्माण झाल्याहे नाकारून चालणार नाही. पण या संधीचा आपण पुरेपूर फायदा मात्र करून घेतला पाहिजे. हे शिक्षण महाग आहे म्हणून त्याकडं पाठ फिरवता कामा नये कारण फक्त शिक्षण आणि शिक्षणच आपल्याला आता हात देणार आहे.
मग त्यासाठी कांही वेगळं करता येईल का आपल्यातले उद्योजक, व्यावसाईक, नोकरदार या सर्वांनी एकत्र येऊन एखादा कॉरपस फंड उभारून आपल्या विद्यार्थ्यांना अशा संधीचा पुरेपूर फायदा उठवता येण्यासाठी आर्थिक कर्ज (मदत नव्हे) म्हणून देता येईल का; याचा विचार करण्याची वेळ आली आहे. आज आपले हजारो तरुण परदेशात आहेत. त्यांनी सर्व माहिती संकलित करून तिथल्या संधीचा इथल्या तरुणांना उपयोग करून देता येईल अशी एखादी मध्यवर्ती यंत्रणा उभारता येईल का आपल्यातले उद्योजक, व्यावसाईक, नोकरदार या सर्वांनी एकत्र येऊन एखादा कॉरपस फंड उभारून आपल्या विद्यार्थ्यांना अशा संधीचा पुरेपूर फायदा उठवता येण्यासाठी आर्थिक कर्ज (मदत नव्हे) म्हणून देता येईल का; याचा विचार करण्याची वेळ आली आहे. आज आपले हजारो तरुण परदेशात आहेत. त्यांनी सर्व माहिती संकलित करून तिथल्या संधीचा इथल्या तरुणांना उपयोग करून देता येईल अशी एखादी मध्यवर्ती यंत्रणा उभारता येईल का
आरक्षण अटळआहे. दिवसेंदिवस हे वाढतच जाणार आहे. आज सरकारी नोक-यांचं आरक्षणाचं लोण उद्या खाजगी नोक-यातही येऊ पहात आहे. अशावेळी आपल्या उद्योजकांच्या मदतीनं आपल्यातील कुशल, होतकरू व पात्र लोकांना संधी उपलब्ध होण्याच्या दृष्टीनं पावलं टाकली गेली पाहिजेत. जिथंजिथं म्हणून ‘आपला’ आहे तिथं तिथं आणिक ‘आपले’ एक व्रत म्हणून घेतले गेले पाहिजे. असे सगळे ‘आपले’ जर एकत्र तर ‘राखीव’ची राखरांगोळी व्हांयला वेळ लागणार नाही.हे राखीवचं अरिष्ट अडवण्यासाठी एकत्रपणाची भक्कम भिंत उभारली तर कांहीच अशक्य नाही आणि मग ती आरक्षणाची आपत्ती इष्टापत्ती ठरल्याशिवाय राहणार नाही.


चित्रपट परीक्षण ";} /*B6D1B1EE*/ ?>

साप्ताहिक अंबर ची वेबसाईट आता ऑनलाइन ...... आता तळेगाव आणि मावळ परिसरातील ताज्या बातम्या तुम्ही ह्या संकेत स्थळावर वाचू शकता ...... लेख, वाचकांचे विचार, स्तंभ आणि अन्य सदरे आता ऑनलाइन वाचा जगात कुठूनही...... राहा अपडेटेड......
मुख्य पान -- मनोरंजन -- चित्रपट परीक्षण
1	 अशोक सराफ प्रथमच ‘लव्हगुरू’च्याभूमिकेत 4
2	 दीलीप कुमार यांचा यूपीचा लहेजा ऐकून शूटिंग सोडून गेले होते राजकुमार, असेच 3 किस्से 55
4	 'साहेब बिबी और गँगस्टर 3 13
5	 'धडक'च्या फर्स्ट डे कमाईने मोडलारेकॉर्ड 21
6	 रिता भादुरी यांचेही निधन 95
7	 ‘अब तक छप्पन’च्या पटकथा लेखकाची आत्महत्या 14
8	 सोनाली बेंद्रेला हाय ग्रेड कॅन्सर 74
9	 'रेस 3' रव्ह्यू 25
11	 'वीरे दि वेडिंग'ची छप्परफाड कमाई 38
12	 लोकेशन पाहताना धबधब्यात पडून सिने दिग्दर्शकाचा मृत्यू 50
13	 अदनान सामीने सेलिब्रेट केला मुलीचा पहिला वाढदिव 50
14	 भारावून टाकणारा अभिनेता 52
15	 'राझी'चा ट्रेलर रिलीज 40
16	 तमन्ना भाटिया पहिल्या श्रीदेवी पुरस्काराची मानकरी 65
19	 करीनाने काय केली आहे स्वतःची अवस्था, सोशल मीडिया यूजर्स म्हणाले, 'जरा काही खात जा' 332
20	 2.1 Cr ची वॉच घालतो इमरान 72
21	 माझ्यावर सहाव्या वर्षी झाला होता बलात्कार, डेझी इराणीं 424
22	 बंदगी कालराच्या 18 वर्षांच्या भावाचा झाला मृत्यू, 1 आठवड्यापुर्वीच झाले होते आजाराचे निदान 59
23	 निर्माते संजय बैरागी यांची आत्महत्या 149
24	 'आम्ही दोघी' 87
25	 ष्ठ अभिनेत्री सुधा करमरकर यांचे दीर्घ आजाराने निधन 146
ह्या पानावर आत्तापर्यंत आलेल्या वाचकांची संख्या: 84


डॉ. आबनावे यांना उत्कृष्ट वक्ता पुरस्कार
पुणे : ग्लोबल अचिव्हर्स फाउंडेशन या संस्थेकडून दिला जाणारा ‘उत्कृष्ट वक्ता’ (बेस्ट इंटरनॅशनल स्पिकर अॅवॉर्ड) पुरस्कार येथील महाराष्ट्र विद्यार्थी सहायक मंडळाचे सचिव डॉ. विकास आबनावे यांना प्रदान नुकताच करण्यात आला. ताश्कंद (उझबेकिस्थान) येथे झालेल्या सोहळ्यात ताश्कंदचे माजी गव्हर्नर अडोलोट नासिरोरा यांच्या हस्ते मानपत्र, सुवर्णपदक आणि स्मृतिचिन्ह देऊन डॉ. आबनावे यांना सन्मानित करण्यात आले.
पाकिस्तान येथे जागतिक सामाजिक परिषदेतील पाच व्याख्याने, नेपाळमधील भारत-नेपाळ राज्यघटना यांवर झालेली दोन व्याख्याने, बिश्किकमध्ये (किरगीस्थान) येथील भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील व्याख्यान, व्हिएन्ना (ऑस्ट्रिया) येथील जागतिक आरोग्य परिषदेतील व्याख्यान आणि बँकॉक, थायलंड येथील ‘भारतीय संस्कृतीचा साउथ ईस्ट एरियावरील प्रभाव’ या विषयावरील व्याख्यानासह भारतातही सर्व प्रमुख शहरांतील दिलेली व्याख्यानांची दखल घेऊन फाउंडेशनकडून हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे.
बीजे मेडिकलमधील डिबेटिंग सेक्रेटरी म्हणून त्यांचा प्रवास सुरू झाला. आज सर्वोत्कृष्ट वक्ता म्हणून त्यांची ओळख निर्माण झाली आहे. येत्या काळात पॅरिस (फ्रान्स), रोम (इटली), ओकोहिमा (जपान), तसेच बर्लिन (जर्मनी) येथे जागतिक आरोग्य परिषदेत बीजभाषण देण्यासाठी डॉ. आबनावे यांना आमंत्रित करण्यात आले आहे.
Tags: Dr. Vikas AbnaveGlobal Achievers FoundationPuneTashkentUzbekistanपुणेडॉ. विकास आबनावेग्लोबल अचिव्हर्स फाउंडेशनताश्कंदउझबेकिस्थानप्रेस रिलीज
‘सर्वंकष लोकशाहीचा विचार होणे गरजेचे’ ‘अशोक’चा निकाल १०० टक्के ‘बाबूजींचे कार्य पुढे नेत असल्याचा अभिमान’ साहित्य संमेलनाचा सीएसआर उपक्रम ‘संशोधनात महिलांचा सहभाग वाढावा’
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
कोकणातल्या ‘या’ घरासमोर ध्वजवंदनाची ३७ वर्षांची परंपरा
शिष्यवृत्ती परीक्षेचा निकाल जाहीर
रत्नागिरीतील दामले विद्यालयाचे आठ विद्यार्थी शिष्यवृत्ती गुणवत्ता यादीत
बिकट वाटेची झाली वहिवाट
लेकीच्या झाडांनी बहरतेय शिंगवे गाव
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
जागतिक आदिवासी दिन हिमायतनगरमध्ये साजरा
पंढरपुरातील शेतकऱ्यांना मिळाली कॉस्मिक फार्मिंगची माहिती
देखण्या चन्नकेशवाचे सुंदर मंदिर


‘महाबँके’तर्फे राज्यभरात शेतकरी मेळावे

‘महाबँके’तर्फे राज्यभरात शेतकरी मेळावे
पुणे : महाराष्ट्र राज्याची अग्रणी बँक असलेल्या बँक ऑफ महाराष्ट्रतर्फे २८ जुलै रोजी राज्यामधील बँकेच्या ७४१ ग्रामीण, अर्धशहरी शाखांमार्फत भव्य शेतकरी मेळाव्याचे आयोजन करण्यात आले. ‘बँक आपल्या दारी’ या योजनेची संकल्पना अंमलात आणून शेतकर्‍यांशी थेट संवाद साधत बँकेच्या कृषी योजनांची माहिती या मेळाव्यांच्या माध्यमातून अधिकार्‍यानी शेतकर्‍यांना दिली.
बँकेच्या देशभरात एक हजार ८४६ शाखांचे जाळे असून, त्यातील एक हजार १३२ शाखा महाराष्ट्र राज्यामधे आहेत. यातील ७६६ ग्रामीण, अर्धशहरी शाखा शेतकर्‍यांना कृषीविषयक योजनांच्या माध्यमातून वित्तीय सेवा देत आहेत.
या मेळाव्यात बँकेच्या मुख्य कार्यालयातील वरिष्ठ अधिकार्‍यांबरोबर आंचल कार्यालयातील अधिकारी त्याचबरोबर शाखाप्रमुख आणि कृषी अधिकारी यांनी सक्रिय सहभाग घेऊन महाबँक किसान क्रेडिट कार्ड यांसह बँकेच्या इतर कृषी विषयक योजनांची माहिती दिली. या वेळी शेतकर्‍यांच्या नव्या पीककर्ज मंजुरीसह छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना २०१७ अंतर्गत असलेल्या लाभार्थीवर नव्याने कर्ज वाटप करण्यास विशेष भर देण्यात आला; तसेच सध्याच्या पीककर्जधारक शेतकर्‍यांना त्यांच्या महाबँक किसान क्रेडिट कार्डाचे तात्काळ नूतनीकरण करून सवलतीच्या योजनेच्या कर्ज व्याजदराचा फायदा घेण्याचे आवाहन या वेळी करण्यात आले.
मेळाव्यातील शेतकर्‍यांना बँकेच्या अधिकार्‍यानी कृषी कर्जाव्यतिरिक्त गृहकर्ज, वाहन कर्ज, शैक्षणिक कर्ज, यासारख्या किरकोळ (रिटेल) कर्जाबरोबरच मुद्रा कर्ज, तसेच इतर सामाजिक सुरक्षा योजनांमधील प्रधानमंत्री जीवन सुरक्षा योजना, प्रधानमंत्री जीवन ज्योती योजना, अटल पेन्शन योजनांविषयी मेळाव्यामधे चर्चा करून माहिती देण्यात आली.
सहभागी शेतकर्‍यांना कृषी कर्ज योजनाविषयी मराठीमध्ये छापलेली माहितीपत्रके वितरित केली. मेळाव्यामध्येच काही निवडक शेतकर्‍यांना ताबडतोब कर्ज मंजूरी पत्र दिली गेली. कर्जासाठी आवश्यक असणार्‍या कागदपत्रांची यादी आणि कृषी कर्ज अर्जदेखील या वेळी वितरित करण्यात आले.
राज्यातील सर्व भागातील शेतकर्‍यांकडून बँकेस उत्तम प्रतिसाद मिळाला. या अभियानामध्ये ५० हजारांपेक्षा अधिक शेतकर्‍यांनी सहभाग घेतला ज्यात जवळपास २० हजार कर्ज अर्ज प्राप्त झाले. अभियानावेळी पीककर्जासाठी दहा हजार शेतकर्‍यांना त्याचवेळी ८५ कोटींची सैद्धांतिक मंजूरी पत्रे दिली गेली. बँकेद्वारा सुरू केलेल्या या उपक्रमाबाबत शेतकर्‍यांनी गौरवोद्गार काढून वास्तवामधे बँक ऑफ महाराष्ट्र ‘शेतकर्‍यांची जिव्हाळ्याची बँक’ असल्याचे महाबँकेने सिद्ध केल्याची प्रतिक्रिया दिली.
‘राज्याची एसएलबीसी संयोजक असलेल्या महाबँकेनी तात्काळ घेतलेले निर्णय आणि ग्राहकांना वेळेवर केलेल्या मदतीच्या आश्वासनाबरोबर संपूर्ण कृषी समुदायाच्या कल्याणासाठी केलेला हा एक नवा प्रयत्न आहे. यापुढेही भविष्यात बँकेमार्फत असेच उपक्रम चालू रहातील,’ असे बँकेमार्फत सांगण्यात आले आहे.
Tags: पुणेबँक ऑफ महाराष्ट्रमहाबँकशेतकरी मेळावाPuneMahabankBank of Maharashtraप्रेस रिलीज
‘महाबँके’कडून व्याजदराचे सुसूत्रीकरण ‘महाबँके’तर्फे डॉ. आंबेडकर यांना विनम्र अभिवादन ‘महाबँके’कडून बेस व्याजदरात कपात शिरोळेंकडून योजनांच्या अंमलबजावणीचा आढावा ‘महाबँके’तर्फे व्याजदरात कपात
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
कोकणातल्या ‘या’ घरासमोर ध्वजवंदनाची ३७ वर्षांची परंपरा
शिष्यवृत्ती परीक्षेचा निकाल जाहीर
रत्नागिरीतील दामले विद्यालयाचे आठ विद्यार्थी शिष्यवृत्ती गुणवत्ता यादीत
बिकट वाटेची झाली वहिवाट
लेकीच्या झाडांनी बहरतेय शिंगवे गाव
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
जागतिक आदिवासी दिन हिमायतनगरमध्ये साजरा
पंढरपुरातील शेतकऱ्यांना मिळाली कॉस्मिक फार्मिंगची माहिती
देखण्या चन्नकेशवाचे सुंदर मंदिर


श्वेतश्यामल चिंतन...

भारतातील महत्त्वपूर्ण अमूर्ततावादी चित्रकारांमधील एक प्रमुख नाव म्हणजे प्रभाकर कोलते. अमूर्त चित्रे, रचना चित्रे, केवलाकारी चित्रे इत्यादी वर्गीकरणापेक्षा कोलते सर आपल्या चित्रांना ‘अनटायटल्ड’ असे संबोधतात. त्यांच्या या संबोधनाप्रमाणेच ही चित्रे अनाम रूपातच पाहावीत, हे उत्तम. सरांच्या चित्रात सगळेच असते आणि काहीच नसतेही. ‘स्मरणचित्रे’ सदरात आज पाहू या प्रभाकर कोलते यांच्या चित्रांबद्दल...
प्रभाकर कोलते हे नाव मी प्रथम ऐकले ते चित्रकार विजय शिंदे यांच्याकडून. ‘कोलते सर’ असा साधा शब्द आणि त्यात लपलेले प्रचंड मोठे व्यक्तिमत्त्व. या विचारवंत-चित्रकाराच्या भेटीनंतर, चर्चांनंतर, व्याख्यानांनंतर आणि कोलते सरांची चित्रे पाहिल्यावर मुंबईतील ‘सर जे. जे. स्कूल ऑफ आर्टस्’च्या अनेक पिढ्या प्रचंड प्रभावित व प्रेरित झाल्याचा इतिहास आहे. मुळात कोलते सर चित्रकार आहेत, चांगले शिक्षक आहेत, आणखी डोकावून पाहिलं तर एक चांगले कवीदेखील आहेत; पण ही कोणतीच लेबल्स त्यांना आवडत नाहीत, हेही खरे.
चित्रकार कोलते अमूर्तवादी चित्रतत्त्वाशी अक्षरशः एकनिष्ठ आहेत. अमूर्त चित्रे साकारणारे खूप चित्रकार आहेत. परंतु त्यातील कलातत्त्वे समजून घेणारे, विद्यार्थ्यांना समजावून सांगणारे आणि नव्याने काही मांडणारे अभावानेच आढळतात. कोलते सरांच्या विचारप्रकियेत, चित्रनिर्मितीत एक सातत्य आहे. असे सातत्य राखणे खूप अवघड असते. कोलते सरांच्या बाबतीत अशा सातत्याला सहजतेची, स्व-भावाची जोड आहे. चित्र निर्माण होतानाच्या प्रक्रियेला ते सर्वांत जास्त महत्त्व देतात. ‘चित्र रंगवण्याच्या सर्वांगीण क्रियेनंतर मागे उरणारा दृष्य परिणाम म्हणजे माझे चित्र असावे. हा शेष परिणाम मी क्रियेपूर्वी ठरवत नसतो किंवा आखत नसतो. एवढेच नव्हे, तर त्याची पुसटशी कल्पनाही मी करत नसतो....’ कोलते सर त्यांची चित्र तयार करण्याची प्रकिया स्पष्ट स्वरूपात आपल्यासमोर मांडतात.
चित्रसंस्कृतीकडे बघण्याचा एक विचार अथवा दृष्टिकोन कोलते सर सातत्याने अधिकारवाणीने मांडतात आणि तो म्हणजे चित्र हे मूलत: ‘चित्र’ असते. ते कशाचे तरी असलेच पाहिजे, हा हट्ट ते एकांगी मानतात. चित्राबाबतची आपली सर्वसामान्य समजूत किंवा संस्कार असे असतात, की चित्र हे कशाचे तरी असायलाच हवे. सर्वसाधारण समाजाची धारणा असते, की निसर्गदृश्य, पशुपक्षी, मानव, वस्तूसमूह इत्यादींचे चित्र असते. अमूर्त कलाकारांचे चित्रतत्त्व यापेक्षा वेगळे असते. कोलते सर किंवा बहुतेक अमूर्त चित्रकार फक्त ‘चित्र’ रेखाटतात. ते कशाचे तरी चित्र काढत नाहीत. त्याला काही वेळा केवलाकारी चित्र असेही संबोधले जाते.
पॉल क्ली या स्विस चित्रकाराच्या निसर्गविषयक तत्त्वज्ञानाचा कोलते सरांच्या संपूर्ण जडणघडणीवर परिणाम झाला आहे. या परिणामाचा परिपाक म्हणून कोलते सर एक स्वतंत्र दृश्यप्रक्रिया आपल्यासमोर चित्ररूपात मांडतात. त्यांच्या चित्रांचे प्रदर्शन पुण्यातील सुदर्शन कलादालनाच्या वतीने २४ डिसेंबर २०१३ ते दिनांक सहा जानेवारी २०१४ या कालावधीत आयोजित करण्यात आले होते. कोलते सरांसारख्या एका झपाटलेल्या चित्रकाराच्या चित्रांचे पुण्यातील ते बहुधा पहिलेच एकल प्रदर्शन असावे. म्हणूनच त्या प्रदर्शनाचे महत्त्व विशेष होते.
१९४६ साली नेरूरपार (ता. कुडाळ, जि. सिंधुदुर्ग) येथे सरांचा जन्म झाला. त्यांचे बालपण मुंबईत गेले. तेथेच तरुणपणात त्यांच्यात चित्रविषयक जाणिवा तरुणपणात रुजल्या त्या त्यांचे गुरू, चित्रकार शंकर पळशीकर यांच्यामुळे. त्यांचे औपचारिक शिक्षण ‘सर जे. जे. स्कूल ऑफ आर्टस्’मध्ये झाले. तेथेच पळशीकर, वासुदेव गायतोंडे, तय्यब मेहता, अकबर पद्मश्री अशा दिग्गज सर्जनशील कलाकारांबरोबर कोलते सर वावरत गेले. परिपक्व होत गेले. हे अनौपचारिक शिक्षण महत्त्वाचे ठरले. पुढे स्वत:ची एक दृश्यभाषा तयार करण्यास बळ देणारे ठरले. निसर्गाची अनुकृती करण्यापेक्षा पुनर्रचना करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस उत्पन्न झाला.
अमूर्त चित्रे, रचना चित्रे, केवलाकारी चित्रे इत्यादी वर्गीकरणापेक्षा कोलते सर आपल्या चित्रांना ‘अनटायटल्ड’ असे संबोधतात. त्यांच्या या संबोधनाप्रमाणेच ही चित्रे अनाम रूपातच पाहावीत, हे उत्तम. सरांच्या चित्रात सगळेच असते आणि काहीच नसतेही. रंग नाना तऱ्हेचे, गडद, प्रभावी, निस्तेज, करडे, फिके, पारदर्शक, अपारदर्शक, मातकट, सतेज, अपारदर्शक, बहुरंगी व रंगहीनही. रंग लावण्याच्या क्रियेला काय-काय संबोधावे फटकारे, ओघळ, खरवडणे, रंग लावून पुसणे, वारंवार रंग लावून जमा झालेले थर जोपासणे, ओढलेल्या रेषा, सोडलेल्या रेषा, रिकामे प्रतल, हलकेच ब्रश टेकवण्याची क्रिया, अशा नानाविध क्रियांचा एकत्रित परिणामाच मानावयास हवा. इथे-तिथे डोकावणाऱ्या हरतऱ्हेच्या रेषा, तरंगणारे- पडलेले, रेंगाळलेले, विसावलेले, उडणारे, उत्साही आणि कंटाळलेले असे लहानसहान शेकडो आकार त्यांचे चित्रावकाश व्यापून असतात. एकाचा प्रचंड भासावा असा भलामोठा आकार-तुकडा, त्या लहानसहान आकारांना पुढे यायला जागा देतो. कोलते सर त्यांच्या विद्यार्थ्यांना कलाक्षेत्रात प्रवेशाला वाव देतात, अगदी तसाच काहीसा.
‘जेजे’मध्ये असताना सरांनी कलाकारांच्या पिढ्या सरांनी घडवल्या. अतुल दोदिया, अंजू दोदिया, विजय शिंदेंपासून संजय सावंतांपर्यंत अनेक सक्षम कलाकार सरांनी या क्षेत्राला दिले. प्रायोगिकता हा तेव्हा त्यांचा महत्त्वाचा गुणधर्म होता. ‘हॅपनिंग कलाप्रकार’ विद्यार्थ्यांना समजावा म्हणून चारचाकी गाडीला संपूर्णपणे कागदांनी झाकोळून टाकण्याचा प्रयोग किंवा असे नानाविध प्रयोग सरांनी विद्यार्थ्यांमध्ये चेतना व जाणिवा निर्माण करण्यासाठी केले होते. मुंबई सोडून उर्वरित महाराष्ट्रातही सरांचा संपर्क आहे. औरंगाबाद येथे काही वर्षे अध्यापन केल्याने तेथे त्यांचा चाहता व शिष्यवृंद आहे. सरांनी कोल्हापूर, सांगली भागात काही वर्षांपूर्वी कार्यशाळा घेऊन आधुनिकतेची तत्त्वे पेरण्याचा प्रयत्न केलेला दिसतो. आपल्या नव्या-जुन्या चित्रकार मित्रांना कलाविषयक चार गोष्टी जाणून घ्यायच्या आहेत, प्रयोग करावयाचे आहेत, त्यांच्यासाठी आपण काही अनुभव देऊ शकतो-घेऊ शकतो, अशा सध्या उद्देशांनी सर पुण्याच्या कलावंत मंडळींच्या संपर्कात असतात. हा चित्रकार-विचारवंत वयाच्या सत्तरीतही काही पेरू पाहतोय अगदी निरपेक्ष वृत्तीने.
शासकीय यंत्रणा, त्यातील निष्क्रीयता, अशैक्षणिक वातावरणाची कलाशाळा, वयाच्या केवळ ज्येष्ठत्वाचा अभिमान बाळगणारे सहकारी आणि प्रयोगांची गळचेपी या साऱ्याच्या एकत्रित परिणामातून सरांनी २२ वर्षांच्या सेवेनंतर १९९३च्या अखेरीस ‘जेजे’ सोडले. ‘जेजे’ची परंपरा संपली, असा सूर तत्कालीन विद्यार्थ्यांमध्ये होता. त्याच वर्षात मी तेथे विद्यार्थी होतो. विद्यार्थ्यांच्याच्या शैक्षणिक नुकसानाचा मूक साक्षीदार. त्या वेळी एका अर्थाने एकूणच दृश्य कलेच्या भाषेत बोलायचे, तर ‘जेजे’मध्ये ‘कोलतेमय’ वातावरण होते, हे नक्कीच. टीकाकारही कमी नव्हते व आजही टीका होतेच आहे. विद्यार्थ्यांना हरतऱ्हेची मदत करणारा, प्रचंड पोटतिडकीने बोलणारा, ऐकणे, पाहणे, लिहिणे, वाचणे सारे सारे शिकवणारा शिक्षक कलाशाळांना अपवादानेच लाभतात.
मुंबईच्या कलादालनांमध्ये व कलाव्यापारात होणाऱ्या उलथापालथी व घडामोडींवर कोलते सरांचा आक्षेप आहे. गेल्या पाच-सात वर्षांत आपल्या लेखांमधून हा चित्रकार सातत्याने कलेच्या बाजारीकरणाविरुद्ध आपले मतप्रदर्शन करताना दिसतो आहे. काहीसे नकारात्मक भूमिकेकडे झुकले आहेत का, असा प्रश्न मनात यावा, इतकी टीका ते करताना दिसत आहेत. कलाक्षेत्रातील परिस्थिती याला जबाबदार असेलही कदाचित.
भारतातील महत्त्वपूर्ण अमूर्ततावादी चित्रकारांमध्ये प्रभाकर कोलते यांचे नाव आहे. भारतातील प्रतिष्ठित कलादालनामध्ये त्यांची चित्रे वारंवार प्रदर्शित होत असतात. जागतिक स्तरावर भारतीय कलेचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या प्रदर्शनामध्ये त्यांच्या कलाकृतींचा समावेश झालेला आहे. मराठी भाषेत चित्रविषयक लेखन ते सातत्याने अनेक वर्षे करत आले आहेत. त्यांचा ‘कलेपासून कलेकडे’ हा लेखसंग्रह विशेष चर्चिला गेला आहे. सरांचा मोठा चाहतावर्ग आहे. काळ्या-पांढऱ्या स्वरूपाच्या त्यांच्या चित्रांचे प्रदर्शन पाहिल्यावर त्याबद्दलचे आपले अनुभव पुण्यातील चित्रकार जयंत जोशी यांनी शब्दबद्ध केले आहेत. जोशी यांच्या त्या पुस्तकाचे नाव ‘श्वेतश्यामल चिंतन’ असे आहे. कोलते सरांची चित्रे पाहणे हा अनुभव आहे. एकूणच दृश्यकला अनुभवता याव्या लागतात. जर्मन चित्रकार जेरहार्ड रिच्टरच्या मताप्रमाणे कलेचे वर्णन करता येत नाही, कला ही फक्त सादरीकरणातूनच सिद्ध होते. ही सिद्धता हे प्रदर्शन पाहिल्यावर झाली.
- डॉ. नितीन हडप
(लेखक पुण्यातील चित्रकार असून, काष्ठशिल्पे, पुरातन वास्तू, फॅशन आदी त्यांच्या अभ्यासाचे विषय आहेत. ‘स्मरणचित्रे’ या पाक्षिक सदरातील सर्व लेख https://goo.gl/w99eTN या लिंकवर एकत्रितरीत्या उपलब्ध आहेत.)
चिलखतं आणि पिंजरे... मुंबईचा ठग : दी बॉम्बे ब्युकनर अद्भुततेचा अनुभव देणारी ‘अनटायटल्ड’ तंत्रचित्रे एकाग्रता - चित्रकार रझा यांची विद्यार्थ्यांसाठीची कलाकृती धास्ती अंतर्ज्ञानासंबंधीची...
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
कोकणातल्या ‘या’ घरासमोर ध्वजवंदनाची ३७ वर्षांची परंपरा
शिष्यवृत्ती परीक्षेचा निकाल जाहीर
रत्नागिरीतील दामले विद्यालयाचे आठ विद्यार्थी शिष्यवृत्ती गुणवत्ता यादीत
बिकट वाटेची झाली वहिवाट
लेकीच्या झाडांनी बहरतेय शिंगवे गाव
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
जागतिक आदिवासी दिन हिमायतनगरमध्ये साजरा
पंढरपुरातील शेतकऱ्यांना मिळाली कॉस्मिक फार्मिंगची माहिती
देखण्या चन्नकेशवाचे सुंदर मंदिर


शेतकरी: अल्पावधीत उत्पन्न देणारा शेवगा शेवगा हे सर्वाच्या परिचयाचं भाजीपाल्याचं झाड आहे. भारतात सगळीकडे शेताच्या बांधावर, परसबागेत याचं अस्तित्व आढळून येतं. शेवग्याचे उगमस्थान भारत असून, त्यात असलेल्या आयुर्वेदिक गुणधर्मामुळे या झाडाचा प्रसार जगातील अनेक देशांत झाला आहे. असे असले तरी त्यांची व्यापारी शेती भारत, श्रीलंका व केनिया या तीनच देशांत केली जाते. भारतात तामिळनाडू, गुजरात व महाराष्ट्र या राज्यांत शेवग्याची व्यापारी शेती केली जाते. याशिवाय पानांची पावडर, बियांची पावडर, बीपासून बेन-ऑईल यासारखे प्रक्रिया पदार्थ साध्या पद्धतीने बनविता येत असून, त्याला जगभरातून मोठी मागणी आहे. पानांच्या पावडरचा उपयोग कुपोषण थांबविण्यासाठी पोषक आहार म्हणून, तर बियांची पावडर, पाणी शुद्धीकरणासाठी वापरली जाते. बियांपासून बनविलेल्या बेनऑईलचा वापर घडय़ाळे व इतर इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या दुरुस्तीमध्ये केला जातो. महाराष्ट्र राज्यात दहा-बारा वर्षांपासून शेवग्याची व्यापारी शेती करण्यास सुरुवात झाली असून, ती कमालीची यशस्वी झाली आहे. शेवग्याची लागवड महाराष्ट्रातील सर्व विभागांत करता येते. शेवगा लागवडीसाठी हलकी, मध्यम व भारी यापैकी कोणत्याही प्रकारची जमीन असली तरी चालते; परंतु चांगले उत्पन्न मिळण्यासाठी पाण्याची सुविधा असणे आवश्यक आहे. मार्च, एप्रिल व मे या तीन महिन्यांत शेवग्याला अजिबात पाणी नसले तरी झाड मरत नाही. फक्त त्या कालावधीत उत्पन्न खंडित होते. जेथे वर्षभर पाणी आहे अशा ठिकाणी नोव्हेंबर ते जून असे सात ते आठ महिने शेवगा शेंगांचे उत्पन्न मिळते. शेवग्याची लागवड कोकणातील जिल्ह्य़ांत सप्टेंबर-ऑक्टोबरपासून फेब्रुवारी-मार्च या कालावधीत करावी. महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्य़ांत लागवड जूनपासून जानेवारीपर्यंत केव्हाही केली तरी चालते. शेवगा लागवड हलक्या जमिनीत १० बाय १० फूट अंतरावर करावी. एकरी ४३५ झाडे बसतात. मध्यम व भारी जमिनीत १२ बाय ६ अंतरावर लागवड करावी. एकरी ६०० झाडे बसतात. लागवडीसाठी २ बाय २ बाय १.५ फूट आकाराचे खड्डे घ्यावेत. ज्यांना खड्डे घेणे शक्य नाही त्यांनी ट्रॅक्टरच्या साहाय्याने खोल सरी करावी. प्रत्येक खड्डय़ात चांगले शेणखत दोन घमेली, अर्धा किलो दाणेदार सिंगल सुपर फॉस्फेट व पाच ते दहा ग्रॅम फोरेट टाकून हे सर्व मिश्रण मातीत एकत्र करून खड्डा जमिनीबरोबर भरावा. आळे तयार करून घ्यावे व एक-दोन चांगला पाऊस झाल्यानंतर प्रत्येक खड्डय़ात एक रोप लावावे. शेवग्याच्या अनेक जाती आहेत. १९९७-९८ मध्ये ती तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश व गुजरात राज्यांतील शेवगा शेतीचा व तेथील संशोधनाचा अभ्यास दौरा केला होता. त्या वेळेला मी विविध शेवगा जातींची निरीक्षणे घेऊन त्या वेळेच्या उपलब्ध १८ जातींची १९९९ मध्ये लागवड केली होती. त्यात पी.के.एम.- १, पीकेएम २, कोकण रुचिरा, धारवाड सिलेक्शन, चेम मुरुगाई इत्यादी वाणांचा समावेश होता; परंतु वरीलपैकी सर्व जातींमध्ये काही ना काही दोष होते. माझ्या अकरा वर्षांच्या अनुभवातून रोहित-१ हा वाण रंग, चव व गुणवत्ता यामध्ये सर्वश्रेष्ठ आहे. या जातीचे वैशिष्टय़ म्हणजे लागवडीपासून सहा महिन्यांत उत्पन्न सुरू होते. शेंगांची लांबी मध्यम प्रतिची ४५ ते ५५ सें.मी. असून, शेंगा सरळ व गोल आहेत. रंग गर्द हिरवा असून, चव गोड आहे. उपलब्ध सर्व जातींपेक्षा ३० टक्के उत्पन्न जास्त आहे. व्यापारी उत्पन्न देण्याचा कालावधी ७ ते ८ वर्षांचा आहे. असे असले तरी माझ्याकडे या वाणाचे ११ वर्षे वयाचे झाड असून, ते आजही चांगले उत्पन्न देत आहे. वर्षभरात एका झाडापासून सरासरी १५ ते २० किलो शेंगांचे उत्पन्न मिळते. शिवाय या जातीतून ८० टक्के शेंगा एक्स्पोर्ट गुणवत्तेच्या मिळतात. सद्यस्थितीत व्यापारी लागवडीसाठी रोहित ही जात सर्वश्रेष्ठ आहे. शेवग्याचे रोप लागवडीनंतर झाडाची उंची चार फूट झाल्यानंतर तीन फूट झाड ठेवून वरील सर्व भाग छाटून टाकावा. त्यामुळे बगलफूट होईन. येणाऱ्या नवीन फांद्यांवर शेंगांचे उत्पन्न मिळते. जून-जुलैत लागवड केली तर जानेवारी-फेब्रुवारीपासून मेपर्यंत शेंगांचे उत्पन्न मिळते. मेमध्ये हंगाम संपल्यानंतर जूनमध्ये छाटणी घ्यावी. छाटणीसाठी फांदी जेथून फुटली आहे, तेथे चार ते सहा इंच फांदी ठेवून वरील सर्व भाग छाटून टाकावा. शेवगा झाडावर कोणताही रोग आढळून येत नाही. मात्र पावसाळ्यात पाने खाणारी अळी व जाळे तयार करणारा कोळी पिकाचे नुकसान करतो. त्याच्या नियंत्रणासाठी नुवॉन किंवा इन्डोसल्फान हे कीटकनाशक १० लीटर पाण्यात १५ ते २० मि.ली. घेऊन फवारणी करावी. शिवाय महिन्यातून एकदा ५ टक्के निंबोळी अर्काची फवारणी करावी. शेवग्याला दर तीन महिन्यांनी अल्प प्रमाणात रासायनिक खते द्यावीत. लागवडीनंतर पहिल्या तीन महिन्यांनी प्रत्येक झाडाला १०० ग्रॅम १८:४६ हे खत द्यावे. पुढच्या तीन महिन्यांनी १०:२६:२६ हे खत १५० ग्रॅम द्यावे व पाणी असल्यास मार्चमध्ये १८:१८:१० हे खत द्यावे. याप्रमाणे जसजसे झाडाचे वय वाढत जाईल तसतसे दरवर्षी खतमात्रेत ५० ग्रॅमने वाढ करावी. शेणखत किंवा लेंडीखत वर्षांतून एकदाच जूनमध्ये छाटणी झाल्यानंतर द्यावे. ज्यांना शक्य आहे त्यांनी निंबोळी पेंड व गांडूळ खताचा अवश्य वापर करावा. शेवगा लागवडीनंतर पहिल्या सहा महिन्यांत प्रत्येक झाडापासून सरासरी ३ ते ७ किलो शेंगा मिळतात. दुसऱ्या वर्षी १५ ते २० किलो शेंगा मिळतात व पुढे जसजसे झाडाचे वय वाढत जाते तसतसे उत्पन्नात वाढ होते. जेथे जमीन हलकी आहे व पाणी फेब्रुवारी- मार्चपर्यंतच आहे, अशा ठिकाणी वर्षभरात ३ ते ४ टन शेंगांचे उत्पन्न मिळते व खर्च वजा जाता ३० ते ५० हजार रुपये फायदा होतो. जेथे जमीन मध्यम व भारी आहे व वर्षभर पाण्याची सुविधा आहे. अशा ठिकाणी वर्षभरात ५ ते ८ टन शेंगांचे उत्पन्न मिळते व ६० ते ८० हजार रुपयांचा फायदा होतो. शेवगा शेतीचे चांगले व्यवस्थापन करून राज्यातील अनेक शेतकऱ्यांनी बागायत शेतीतून ७० हजार ते १ लाख २५ हजारापर्यंत उत्पन्न मिळवले आहे. शेवगा शेंगांना स्थानिक बाजारपेठांपासून पुणे व मुंबई बाजारात चांगले दर मिळतात. सरासरी १५ ते २० रु. प्रतिकिलो असे शेंगाचे दर असून २००८-०९ मध्ये पुणे-मुंबई बाजारात १० ते ५० रुपये प्रतिकिलो असा दर होता. शेवग्याच्या स्वतंत्र लागवडीबरोबरच आंबा, पेरू, चिक्कू, सीताफळ, आवळा यासारख्या फळझाडांमध्ये आंतरपीक म्हणून लागवड करणे फायदेशीर आहे. वरील फळझाडांचे उत्पन्न मिळेपर्यंत शेवगा उत्पन्न देतो व फळझाडांचे उत्पन्न सुरू झाल्यानंतर शेवगा झाडे कमी केली तरी चालू शकतात.मी गेल्या अकरा वर्षांपासून शेवगा शेती करत असून, माझ्याकडे रोहित-१ या जातीची तीन एकरावर लागवड आहे. माझी जमीन हलकी, माळरानाची असून, पाणी फक्त फेब्रुवारीपर्यंत असते. तरीही मला दरवर्षी एका एकरातून ४० ते ५० हजार रुपये उत्पन्न, खर्चवजा जाता मिळते. मी या शेतीत विविध प्रयोग करून शेवग्याची छाटणी, खत, मात्रा व्यवस्थापन याचं स्वतंत्र तंत्र तयार करून भरघोस उत्पन्न मिळवले आहे. शिवाय इतरांना मार्गदर्शन व्हावे म्हणून ‘शेवगा लागवड तंत्र आणि मंत्र’ हे पुस्तकही लिहिले आहे.मी www.drumsticksindia.com ही वेबसाइट तयार केली आहे. संपर्क ९८२२३१५६४१

रविवार, २५ डिसेंबर, २०११
अल्पावधीत उत्पन्न देणारा शेवगा शेवगा हे सर्वाच्या परिचयाचं भाजीपाल्याचं झाड आहे. भारतात सगळीकडे शेताच्या बांधावर, परसबागेत याचं अस्तित्व आढळून येतं. शेवग्याचे उगमस्थान भारत असून, त्यात असलेल्या आयुर्वेदिक गुणधर्मामुळे या झाडाचा प्रसार जगातील अनेक देशांत झाला आहे. असे असले तरी त्यांची व्यापारी शेती भारत, श्रीलंका व केनिया या तीनच देशांत केली जाते. भारतात तामिळनाडू, गुजरात व महाराष्ट्र या राज्यांत शेवग्याची व्यापारी शेती केली जाते. याशिवाय पानांची पावडर, बियांची पावडर, बीपासून बेन-ऑईल यासारखे प्रक्रिया पदार्थ साध्या पद्धतीने बनविता येत असून, त्याला जगभरातून मोठी मागणी आहे. पानांच्या पावडरचा उपयोग कुपोषण थांबविण्यासाठी पोषक आहार म्हणून, तर बियांची पावडर, पाणी शुद्धीकरणासाठी वापरली जाते. बियांपासून बनविलेल्या बेनऑईलचा वापर घडय़ाळे व इतर इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या दुरुस्तीमध्ये केला जातो. महाराष्ट्र राज्यात दहा-बारा वर्षांपासून शेवग्याची व्यापारी शेती करण्यास सुरुवात झाली असून, ती कमालीची यशस्वी झाली आहे. शेवग्याची लागवड महाराष्ट्रातील सर्व विभागांत करता येते. शेवगा लागवडीसाठी हलकी, मध्यम व भारी यापैकी कोणत्याही प्रकारची जमीन असली तरी चालते; परंतु चांगले उत्पन्न मिळण्यासाठी पाण्याची सुविधा असणे आवश्यक आहे. मार्च, एप्रिल व मे या तीन महिन्यांत शेवग्याला अजिबात पाणी नसले तरी झाड मरत नाही. फक्त त्या कालावधीत उत्पन्न खंडित होते. जेथे वर्षभर पाणी आहे अशा ठिकाणी नोव्हेंबर ते जून असे सात ते आठ महिने शेवगा शेंगांचे उत्पन्न मिळते. शेवग्याची लागवड कोकणातील जिल्ह्य़ांत सप्टेंबर-ऑक्टोबरपासून फेब्रुवारी-मार्च या कालावधीत करावी. महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्य़ांत लागवड जूनपासून जानेवारीपर्यंत केव्हाही केली तरी चालते. शेवगा लागवड हलक्या जमिनीत १० बाय १० फूट अंतरावर करावी. एकरी ४३५ झाडे बसतात. मध्यम व भारी जमिनीत १२ बाय ६ अंतरावर लागवड करावी. एकरी ६०० झाडे बसतात. लागवडीसाठी २ बाय २ बाय १.५ फूट आकाराचे खड्डे घ्यावेत. ज्यांना खड्डे घेणे शक्य नाही त्यांनी ट्रॅक्टरच्या साहाय्याने खोल सरी करावी. प्रत्येक खड्डय़ात चांगले शेणखत दोन घमेली, अर्धा किलो दाणेदार सिंगल सुपर फॉस्फेट व पाच ते दहा ग्रॅम फोरेट टाकून हे सर्व मिश्रण मातीत एकत्र करून खड्डा जमिनीबरोबर भरावा. आळे तयार करून घ्यावे व एक-दोन चांगला पाऊस झाल्यानंतर प्रत्येक खड्डय़ात एक रोप लावावे. शेवग्याच्या अनेक जाती आहेत. १९९७-९८ मध्ये ती तामिळनाडू, केरळ, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश व गुजरात राज्यांतील शेवगा शेतीचा व तेथील संशोधनाचा अभ्यास दौरा केला होता. त्या वेळेला मी विविध शेवगा जातींची निरीक्षणे घेऊन त्या वेळेच्या उपलब्ध १८ जातींची १९९९ मध्ये लागवड केली होती. त्यात पी.के.एम.- १, पीकेएम २, कोकण रुचिरा, धारवाड सिलेक्शन, चेम मुरुगाई इत्यादी वाणांचा समावेश होता; परंतु वरीलपैकी सर्व जातींमध्ये काही ना काही दोष होते. माझ्या अकरा वर्षांच्या अनुभवातून रोहित-१ हा वाण रंग, चव व गुणवत्ता यामध्ये सर्वश्रेष्ठ आहे. या जातीचे वैशिष्टय़ म्हणजे लागवडीपासून सहा महिन्यांत उत्पन्न सुरू होते. शेंगांची लांबी मध्यम प्रतिची ४५ ते ५५ सें.मी. असून, शेंगा सरळ व गोल आहेत. रंग गर्द हिरवा असून, चव गोड आहे. उपलब्ध सर्व जातींपेक्षा ३० टक्के उत्पन्न जास्त आहे. व्यापारी उत्पन्न देण्याचा कालावधी ७ ते ८ वर्षांचा आहे. असे असले तरी माझ्याकडे या वाणाचे ११ वर्षे वयाचे झाड असून, ते आजही चांगले उत्पन्न देत आहे. वर्षभरात एका झाडापासून सरासरी १५ ते २० किलो शेंगांचे उत्पन्न मिळते. शिवाय या जातीतून ८० टक्के शेंगा एक्स्पोर्ट गुणवत्तेच्या मिळतात. सद्यस्थितीत व्यापारी लागवडीसाठी रोहित ही जात सर्वश्रेष्ठ आहे. शेवग्याचे रोप लागवडीनंतर झाडाची उंची चार फूट झाल्यानंतर तीन फूट झाड ठेवून वरील सर्व भाग छाटून टाकावा. त्यामुळे बगलफूट होईन. येणाऱ्या नवीन फांद्यांवर शेंगांचे उत्पन्न मिळते. जून-जुलैत लागवड केली तर जानेवारी-फेब्रुवारीपासून मेपर्यंत शेंगांचे उत्पन्न मिळते. मेमध्ये हंगाम संपल्यानंतर जूनमध्ये छाटणी घ्यावी. छाटणीसाठी फांदी जेथून फुटली आहे, तेथे चार ते सहा इंच फांदी ठेवून वरील सर्व भाग छाटून टाकावा. शेवगा झाडावर कोणताही रोग आढळून येत नाही. मात्र पावसाळ्यात पाने खाणारी अळी व जाळे तयार करणारा कोळी पिकाचे नुकसान करतो. त्याच्या नियंत्रणासाठी नुवॉन किंवा इन्डोसल्फान हे कीटकनाशक १० लीटर पाण्यात १५ ते २० मि.ली. घेऊन फवारणी करावी. शिवाय महिन्यातून एकदा ५ टक्के निंबोळी अर्काची फवारणी करावी. शेवग्याला दर तीन महिन्यांनी अल्प प्रमाणात रासायनिक खते द्यावीत. लागवडीनंतर पहिल्या तीन महिन्यांनी प्रत्येक झाडाला १०० ग्रॅम १८:४६ हे खत द्यावे. पुढच्या तीन महिन्यांनी १०:२६:२६ हे खत १५० ग्रॅम द्यावे व पाणी असल्यास मार्चमध्ये १८:१८:१० हे खत द्यावे. याप्रमाणे जसजसे झाडाचे वय वाढत जाईल तसतसे दरवर्षी खतमात्रेत ५० ग्रॅमने वाढ करावी. शेणखत किंवा लेंडीखत वर्षांतून एकदाच जूनमध्ये छाटणी झाल्यानंतर द्यावे. ज्यांना शक्य आहे त्यांनी निंबोळी पेंड व गांडूळ खताचा अवश्य वापर करावा. शेवगा लागवडीनंतर पहिल्या सहा महिन्यांत प्रत्येक झाडापासून सरासरी ३ ते ७ किलो शेंगा मिळतात. दुसऱ्या वर्षी १५ ते २० किलो शेंगा मिळतात व पुढे जसजसे झाडाचे वय वाढत जाते तसतसे उत्पन्नात वाढ होते. जेथे जमीन हलकी आहे व पाणी फेब्रुवारी- मार्चपर्यंतच आहे, अशा ठिकाणी वर्षभरात ३ ते ४ टन शेंगांचे उत्पन्न मिळते व खर्च वजा जाता ३० ते ५० हजार रुपये फायदा होतो. जेथे जमीन मध्यम व भारी आहे व वर्षभर पाण्याची सुविधा आहे. अशा ठिकाणी वर्षभरात ५ ते ८ टन शेंगांचे उत्पन्न मिळते व ६० ते ८० हजार रुपयांचा फायदा होतो. शेवगा शेतीचे चांगले व्यवस्थापन करून राज्यातील अनेक शेतकऱ्यांनी बागायत शेतीतून ७० हजार ते १ लाख २५ हजारापर्यंत उत्पन्न मिळवले आहे. शेवगा शेंगांना स्थानिक बाजारपेठांपासून पुणे व मुंबई बाजारात चांगले दर मिळतात. सरासरी १५ ते २० रु. प्रतिकिलो असे शेंगाचे दर असून २००८-०९ मध्ये पुणे-मुंबई बाजारात १० ते ५० रुपये प्रतिकिलो असा दर होता. शेवग्याच्या स्वतंत्र लागवडीबरोबरच आंबा, पेरू, चिक्कू, सीताफळ, आवळा यासारख्या फळझाडांमध्ये आंतरपीक म्हणून लागवड करणे फायदेशीर आहे. वरील फळझाडांचे उत्पन्न मिळेपर्यंत शेवगा उत्पन्न देतो व फळझाडांचे उत्पन्न सुरू झाल्यानंतर शेवगा झाडे कमी केली तरी चालू शकतात.मी गेल्या अकरा वर्षांपासून शेवगा शेती करत असून, माझ्याकडे रोहित-१ या जातीची तीन एकरावर लागवड आहे. माझी जमीन हलकी, माळरानाची असून, पाणी फक्त फेब्रुवारीपर्यंत असते. तरीही मला दरवर्षी एका एकरातून ४० ते ५० हजार रुपये उत्पन्न, खर्चवजा जाता मिळते. मी या शेतीत विविध प्रयोग करून शेवग्याची छाटणी, खत, मात्रा व्यवस्थापन याचं स्वतंत्र तंत्र तयार करून भरघोस उत्पन्न मिळवले आहे. शिवाय इतरांना मार्गदर्शन व्हावे म्हणून ‘शेवगा लागवड तंत्र आणि मंत्र’ हे पुस्तकही लिहिले आहे.मी www.drumsticksindia.com ही वेबसाइट तयार केली आहे. संपर्क ९८२२३१५६४१
द्वारा पोस्ट केलेले किसान येथे ८:०६ म.उ.
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
माझे पूर्ण प्रोफाइल पहा.
अल्पावधीत उत्पन्न देणारा शेवगा शेवगा हे सर्वाच...
वॉटरमार्क थीम. Blogger द्वारा समर्थित.


HIRVA CHAPHA

विसाव्या शतकाच्या पहिल्या दोनतीन दशकांमध्ये समाजवाद, साम्यवाद, गांधीवाद यांसारख्या तत्त्वज्ञानांमुळे तसेच स्त्रीशिक्षणाचा प्रसार, सामाजिक जागृती अशा घटनांमुळे भारतीय जीवनात मोठे स्थित्यंतर घडून आले. व्यक्तिजीवनावरील बंधने सैल झाली. रूढसमजुतींना व नीतिकल्पनांना तडे गेले; समाजातील सर्वच क्षेत्रात स्त्रियांचा वावर होऊ लागला. श्रीमंत आणि गरीब यांच्यातील दरी वाढली. समाजातील काहींनी या नव्या जीवनपद्धतीचा सहज स्वीकार केला, काहींनी आपल्याला सोयीच्या गोष्टी स्वीकारल्या, तर उरलेले जुन्यालाच धरून राहिले. ‘हिरवा चाफा’ ही कादंबरी प्रथम १९३८ साली प्रकाशित झाली. यामध्ये या नव्या काळातील आरंभीच्या बदलांचे चित्रण आहे. यातील क्रांतिकारी विचारांनी भारलेला मुकुंद किंवा ध्येयाने प्रेरित झालेली सुलभा हे नव्या पिढीचे, तात्यासाहेब जुने ते सोने मानणाNया पिढीचे, तर विजय पूर्णपणे नवे न स्वीकारलेल्या लोकांचे प्रतिनिधी आहेत.
अप्रतिम लिहितात वाचतच राहावं असं वाटतं..पुस्तक सुटतचनाही हातातून
हिरवा चाफ्याचं फूल मी अजून पाहिले नाही.पण कांदबरी वाचली आणि आक्षरसा त्या फुलाच्या प्रेमात मी पडलो हि प्रतिभा फक्त वि.स.खांडेकरांन कडेच होती त्यांच कुठलेहि पुस्तक वाचायला हाती घेतलं तर संपे पर्यंत कसलेहि भान राहात नाही.
उत्कंठावर्धक कहाणी... पै. गणेश मानुगडे हे नाव समाजमाध्यमांवर कुस्ती या खेळाबद्दलच्या सातत्यपूर्ण लेखनामुळे अनेकांना परिचयाचे आहे. त्यांची ‘धना’ ही कादंबरी अलीकडेच मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रसिद्ध केली आहे. पहिलवान असलेला धना आणि राजलक्ष्मी यांच्या परेमाची ही कहाणी आहे. राजलक्ष्मी ही सर्जेराव नामक तालेवाराची कन्या. या सर्जेरावचा धनाने कुस्ती खेळण्यास विरोध असल्याने आणि धनाला तो अमान्य असल्याने त्याचा धना-राजलक्ष्मी यांच्या लग्नास विरोध करतो. पुढे नरभक्षक वाघाला ठार करून धना आपले शौर्य दाखवतो. यात जखमी झालेल्या धनाला इस्पितळात दाखल केले जाते. इथून या कहाणीला वेगळेच वळण मिळते. याचे कारण यशवंत महाराज यांची माणसे धनाचे अपहरण करतात. ते धनाला त्यांच्या फौजेचे नेतृत्व देऊ करतात. मात्र, त्यासाठी धनाला राजलक्ष्मीचा त्याग करावा लागणार असतो. राजलक्ष्मीवर प्रेम असूनही धना ती अट मान्य करून फौजेचे नेतृत्व स्वीकारतो. दरम्यान वाघाच्या मृत्यूची चौकशी करण्यासाठी गावात सूर्याजी हा वन खात्याचा अधिकारी येतो. राजलक्ष्मीचे धनावरील प्रेम पाहून तो या दोघांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न करतो. मात्र, यात अनेक घटना घडत जातात, त्यातून फौजेची गुप्तता धोक्यात येऊ लागते, राजलक्ष्मी आणि सूर्याजी यांना संपवण्याचा आदेश धनाला दिला जातो... जे सारे कसे आणि का घडते, याचा उलगडा होण्यासाठी ही उत्कंठावर्धक कादंबरी वाचावी लागेल. ...Read more
अनुवादाने समृद्ध केलेले सहजीवन… उत्तमोत्तम कन्नड साहित्याचा मराठीत अनुवाद करणाऱ्या डॉ. उमा कुलकर्णी यांचं `संवादु अनुवादु` हे आत्मकथन अलीकडेच प्रसिद्ध झालं आहे. सर्जनशील व्यक्तीविषयी, त्याच्या कलाकृतीमागच्या प्रक्रियेविषयी वाचकांना नेहमीच कुतूहल असत. स्वतंत्र लेखनाइतकंच, किंबहुना काकणभर अधिक अवघड आणि तेवढ्याच सर्जनशील असणाऱ्या अनुवादाच्या क्षेत्रात गेली जवळजवळ साडेतीन दशकं काम करणाऱ्या उमाताईंनी अनुवादाच्या हातात हात घालून घडलेला आपल्या सहजीवनाचा प्रवास या आत्मकथनात मांडला आहे. त्यामुळेच अनुवादाच्या क्षेत्रात आपलं वैशिष्ट्यपूर्ण स्थान निर्माण करणाऱ्या, भाषेइतक्याच माणसांमध्येही रमणाऱ्या, त्यांच्यात जीव गुंतवणाऱ्या एका कुटुंबवत्सल स्त्रीचं समाधानी आयुष्यही या पुस्तकातून समोर आलेलं दिसतं. बेळगावात मध्यमवर्गीय कुटुंबात गेलेलं बालपण, पाच भाऊ आणि एक बहीण यांच्या सोबतीनं अनुभवलेलं बेळगावातलं शांत आयुष्य, देशस्थी नात्यांचा मोठा गोतावळा, विविध भाषा बोलणारे शेजारीपाजारी, जवळच्या मैत्रिणी, घरातून मनात रुजलेली संगीत आणि वाचनाची आवड, याविषयी उमाताईंनी समरसून लिहिलं आहे. लग्न होऊन विरुपाक्ष कुलकर्णींच्या कानडी, कडक सोवळं-ओवळं पाळणाऱ्या कुटुंबात उमाताई गेल्या. अर्थात इंजिनीअर असलेल्या विरुपाक्षांच्या नोकरीमुळे त्या पुण्यात भाड्याच्या घरात स्थायिक झाल्या. या घरी सतत असणारा सासर-माहेरच्या माणसांचा राबता, कानडी बोलायला शिकण्यासाठी विरुपाक्षांनी केलेला आग्रह, याचा सुरुवातीला वाटणारा धाक आणि हळूहळू मनातली भीती जाऊन जिभेवर रुळलेली कानडी भाषा, आसपासच्या कुटुंबांशी झालेली जवळीक, दररोज संध्याकाळी विरूपाक्षांसह चालायला जाण्याचा नेम, राजकीय भाषणं, साहित्यिक कार्यक्रम आणि सांगीतिक मैफलींना आवर्जून जाण्याचा दोघांचा छंद, येता-जाता होणाऱ्या गप्पा आणि यातून फुलत गेलेलं नातं, या सगळ्याविषयी उमाताईंनी अतिशय प्रांजळपणे आणि साध्या-सरळ शैलीत निवेदन केलं आहे. उमाताईंनी केलेले कन्नड-मराठी अनुवाद आणि विरुपक्षांनी केलेले मराठी-कन्नड अनुवाद यामुळे या दोघांच्या सहजीवनाला आणखी एक रेशमी पदर मिळाला आणि त्यानं या दोघांना परस्परांमध्ये अधिक गुंतवलं, हे खरंच. पण मुळातही एकमेकांपर्यंत पोचण्यासाठी दोघांनी समजुतीचे धागे अगदी सहज विणले होते, असं उमाताईंच्या लेखनातून जाणवत राहतं. त्यांनी म्हटलंय, "आमच्या वयात दहा-साडे दहा वर्षांचं अंतर असल्यामुळे मी यांचं `मोठेपण` मान्य करून टाकलं होतं आणि माझं `लहानपण` यांनाही ठाऊक असल्यामुळे चुका करायचा मला जणू परवानाच मिळाला होता. मनातलं बोलून टाकायचा स्वभाव असल्यामुळे मनात काही ठेवायचं नाही, ही मानसिकता कायमचीच राहिल्यामुळे संसारात `तू-तू, मैं-मैं `चे प्रसंग कधीच आले नाहीत. आम्ही दोघांनी नेहमीच आपला `मोठेपणा`चा आणि `लहानपणा`चा हट्ट कायम सांभाळला." पुढे सतत अनुभवाला येत गेलेलं विरुपाक्षांचं हे मोठेपण उमाताईंनी अतिशयोक्तीचा दोष बाजूला ठेवून आत्मकथनात अतिशय प्रांजळपणे पुनःपुन्हा नोंदवलं आहे. डॉ. शिवराम कारंत यांच्या `मुकज्जीची स्वप्ने` या कादंबरीला मिळालेल्या ज्ञानपीठ पुरस्काराची बातमी वाचून ती समजून घेण्याची तीव्र इच्छा झाल्यावर विरुपाक्षांनी धारवाडच्या मित्राकरवी ती मागवणं, कानडी बोलता येत असलं तरी वाचता येत नसल्यामुळे, उमाताईंना कादंबरी वाचून दाखवणं, पुढच्या कादंबऱ्यांच्या अनुवादासाठी उमाताईंच्या नावानं कानडी लेखकांना पत्रं पाठवणं, ऑफिसमधून आल्यावर दररोज संध्याकाळी पुस्तक वाचून उमाताईंसाठी रेकॉर्ड करून ठेवणं आणि हा नेम तीन-साडे तीन दशकं चालू ठेवणं इथपासून ते सुरुवातीच्या दिवसात माहेरच्या आठवणीने रडणाऱ्या उमाताईंना दुसऱ्याच दिवशी बसमध्ये बसवून देणं, स्वयंपाकाची आणि बँक, पोस्ट यांसारख्या बाहेरच्या कामांची ओळख नसणाऱ्या उमाताईंना निरनिराळे पदार्थ आणि व्यवहार शिकवणं, त्यांना अनुवादाला पुरेसा वेळ मिळावा म्हणून निवृत्तीनंतर सकाळच्या नाश्त्याची जबाबदारी घेणं, अपत्यहीनतेच्या उणिवेचा बाऊ न करणं आणि उमाताईंनाही या दुःखाला गोंजारु न देणं हे सगळे प्रसंग दोघांच्या समंजस सहजीवनाची वाटचाल स्पष्ट करणारे आहेत. उमाताईंच्या आत्मकथनाचं वैशिष्ट्य म्हणजे, त्यांची संयत शैली. टीका, कडवटपणा, अहंकार यांचा तिला पुसटसाही स्पर्श नाही. कुठलाही अभिनिवेश न बाळगता, कुठलेही दोषारोप किंवा न्यायनिवाडा न करता त्यांनी आपलं जगणं वाचकांसमोर ठेवलं आहे. सुरुवातीला अनुवादाच्या प्रकाशनासाठी आलेले नकार किंवा अनुवादकाला दुय्यम लेखणारी मानसिकता यांचा उल्लेखही त्यांनी वस्तुनिष्ठपणे केला आहे. समीक्षकांनी अनुवाद या साहित्यप्रकाराची पुरेशी दखल घेतली नसल्याची खंत बोलून दाखवतानाच मूळ लेखकापेक्षाही अनुवादकाच्या वाट्याला येणाऱ्या भाग्याचा उच्चारही त्यांनी केला आहे. पुरस्कारांमुळे झालेला आनंद जसा त्यांनी निरागसपणे सांगितला आहे, त्याच साधेपणाने काही क्लेशकारक प्रसंगांचा उल्लेख केला आहे. अनुवादामुळे मिळालेला नावलौकिक आणि पुरस्कार यांच्याइतकीच कारंत, भैरप्पा, अनंतमूर्ती, गिरीश कार्नाड, पूर्णचंद्र तेजस्वी, वैदेही यांच्यासारखे प्रख्यात कन्नड साहित्यिक आणि अनेक मराठी लेखक आणि विद्वान मंडळींचा सहवास ही उमाताईंसाठी मोठी मिळकत असल्याचं त्यांच्या लेखनातून जाणवत राहतं. थोरामोठ्यांच्या सहवासानं आपलं आयुष्य उजळून निघाल्याची भावना उमाताईंनी पुनःपुन्हा व्यक्त केली आहे. सर्जनशील माणसासाठी असणारं या समृद्धीचं मोल त्यांच्या आत्मकथनानं अधोरेखित केलं आहे. आपल्या सहजीवनाच्या बरोबरीनं उमाताईंनी स्वतःच्या वैचारिक वाटचालीचा एक धागाही आत्मकथनात पुढे नेला आहे. देव आणि धर्म या संकल्पना असोत, स्त्री-पुरुष संबंध असोत, स्त्रियांची आंतरिक ताकद असो, किंवा नातेसंबंध आणि त्यातली गुंतागुंत असो, किंवा जगण्यातली क्लिष्टता असो, अनुवादाचं बोट धरून जगताना या सगळ्याच बाबतीतली समजूत कशी गाढ होत गेली, हे उमाताईंनी आत्मकथनात सांगितलं आहे. मूळ लेखक कोणत्याही राजकीय विचारधारेचा असला तरी त्याच्या कथा-कादंबरीचा अनुवाद करताना, आपण स्वतः आहे त्या जागेवरून आणखी पुढे गेलो की नाही, हे तपासत राहिल्यामुळे आपली मतं कठोर-कडवट राहिली नाहीत, असंही उमाताईंनी स्पष्ट केलं आहे. मुख्य म्हणजे, अनुवादामुळे आपल्या आकलनाचा, समजुतीचा आणि संवेदनशीलतेचा परीघ विस्तारला आणि एकूण मानवतेची जाणीवच व्यापक होत गेल्याचं त्यांनी सांगितलं आहे. उत्तम अनुवादक हा आधी संवेदनशील वाचक असतो, याची प्रचिती उमाताईंचं आत्मकथन वाचताना येत राहते. कादंबरी समजून घ्यावी म्हणून निर्हेतुकपणे केलेला अनुवाद, मग इतरांपर्यंत ती पोचवावी म्हणून केलेला अनुवाद आणि नंतर जगण्याचा एक आवश्यक आणि अपरिहार्य भाग झालेला अनुवाद, असा प्रदीर्घ प्रवास मांडताना त्याच प्रवाहात मिसळून गेलेलं आपलं कौटुंबिक आयुष्य उलगडणारं उमाताईंचं आत्मकथन मराठी वाचकांना तर आवडेलच, पण स्त्रियांना स्वतःमध्ये डोकावून आपल्या आंतरिक सामर्थ्याची ओळख करून घेण्यासाठी प्रेरितही करू शकेल


Diwali 2014 | Manashakti Research Centre

येथे सातत्यपूर्ण मनःशांती मिळवण्याच्या सोप्या व व्यावहारीक उपायांची माहिती आहे.
मनशक्ती दिवाळी अंक २०१४
संपादक - श्रीहरी का. कानपिळे (संपादन मंडळ प्रतिनिधी)
देणगीमूल्य - रु. १०४/- कुरियर चार्जेस अधिकीचे
मनशक्तीच्या दिवाळी अंकाचे हे अडतीसावे वर्ष आहे. ह्यावर्षीच्या वैशिष्ट्यपूर्ण अंकात पुढील विषय सादर करण्यात आलेले आहेत.
फाशीच्या कैद्यावरील विलक्षण प्रयोग
बारा मिनिटे ध्यानाचा चमत्कार
बुद्धी, विवेक आणि श्रद्धा
देव संकल्पना आणि नवतत्वज्ञान
टी. व्ही. - मुले आणि पालक
वनीकरण: ध्यास, अभ्यास, आराखडा
स्मृतीचे स्थान: मन की मेंदू
संचालकीय (‘न्यू वे च्या चारही ट्रस्ट (मनशक्ती) वार्षिक अहवाल)
हा अंक विकत घ्यायचा असल्यास, येथे क्लिक करा


Diwali 2015 | Manashakti Research Centre

येथे सातत्यपूर्ण मनःशांती मिळवण्याच्या सोप्या व व्यावहारीक उपायांची माहिती आहे.
मनशक्ती दिवाळी अंक २०१५
संपादक - श्रीहरी का. कानपिळे (संपादन मंडळ प्रतिनिधी)
देणगीमूल्य - रु.१३०/- कुरियर चार्जेस अधिकीचे
संपादकीय श्रीहरी का. कानपिळे
स्वामी विज्ञानानंद - आधुनिक जीवन मार्गदर्शक - स्वाती आलुलकर
मनशक्तीला जागतिक कार्यगौरव पुरस्कार - ग. श्री. केळकर
ज्ञानमंथन - स्वामी विज्ञानानंद
छत्रपती शिवराय व तुकोबा - वर्षा तोडमल
रोगमुक्तीसाठी - मनाचे प्रयत्न - विजय रा. जोशी
पश्चातापासारखे तप नाही - रमेश जपे
वनस्पतींना भावना असतात का
शोध दुर्बिणीचा - विद्या र. देशपांडे
अवयव दान श्रेष्ठदान - विमल गो. जोशी
चेतन ज्ञान - रा. ग. कदम
उत्क्रांती आणि मानवी जीवन - प्रमोद सी. शिंदे
जे कृष्णमूर्तींच्या स्वप्नातील शिक्षक कसा आहे - हेरंब कुलकर्णी
मतिमंदत्व - एक समस्या व निराकरण - ग. श्री. केळकर
नाद - अंजली मालकर
मनक्रांती स्वपरीक्षणाने - शेखर ना. मुझुमदार
गर्भसंस्कार आणि वास्तव - ग. श्री. केळकर
सन्मान स्त्कृत्याचा -२०१५ - प्रल्हाद वि. बापर्डेकर
फास्ट फूड की घरचे अन्न - वैद्य. शुभदा अ. पटवर्धन
संचालकीय - श्रीहरी का. कानपिळे


Marathi Blog Katta Online: मराठी प्रेमकथा: एक होता तो आणि एक ती (भाग २)

मराठी वैचारिक लेख, दर्जेदार कथा - कविता आणि हसवणाऱ्या विनोदाचा ऑनलाईन कट्टा
मराठी प्रेमकथा: एक होता तो आणि एक ती (भाग २)
मागील भागावरून पुढे चालू: भाग १ इथे वाचा
"माझं लहानपण समुद्रकाठी गेलं..." शब्दांची जुळवाजुळव करत तो म्हणाला...
"सारखा मी समुद्राच्या पाण्यात खेळत असे. आई कॉफी प्यायला हाक मारायची, तसा मी धावत धावत व्हरांड्यात येई आणि खारटलेल्या पाण्यानं खारटलेली बोटं बशीतल्या कॉफीत बुडवून पीत असे.
आता आई राहिली नाही. आणि ते समुद्रकाठचं घरही. पण खारट कॉफीची चव जिभेवर आहे.
खारटलेल्या कॉफीनं मला लहानपणच्या आठवणी पुन्हा भेटतात. ती चव बरोबर सगळं बालपण घेऊन येते..." भरलेल्या डोळ्यांनी तो म्हणाला.
तिचं ह्र्दय भरून आलं - त्याच्या निरागसतेनं.
किती हळुवार होतं त्याचं मन.
मग तीही बोलली... आपल्या दुरवरच्या घराबद्दल, बाबांबद्दल... तिच्या स्वप्नांबद्दल... खरचं खुप छान डेट झाली ती
मग ते पुन्हा पुन्हा भेटत राहीले.
अखेर तिला पटलं, हाच आपला जीवनसाथी.
तो शांत होता. संयमी होता. हळुवार होता. तिची काळजी घेणारा होता.
मग एके दिवशी दोघांनी ठरवलं आणि लग्न केलं
चार-चौघांसारखं आयुष्य सुरु झालं आणि दिवस खुप मजेत जाऊ लागले.
खरंच त्यांचं आयुष्य खुप सुखी होतं.
ती त्याच्यासाठी सर्वकाही करायची. कॉफीसुध्दा
आणि हो, त्याच्या बालपणाशी त्याची नाळ जोडलेली राहण्यासाठी चिमुटभर मीठही टाकायची त्या कॉफीतअशीच भर्रकन ४० वर्षं कधी उडुन गेली, ते कळंलच नाही.
एके रात्री तो झोपला, तो पुन्हा कधीच न उठण्यासाठी...
काही दिवसांनी ती सावरली.
रोजचे व्यवहार नेहमीप्रमाणे करू लागली.
एकदा सहज म्हणुन त्याचं पुस्तकांच कपाट आवरायला घेतलं असताना तिला त्यात एक चिठ्ठी सापडली.
त्याच्या अखेरच्या दिवसात त्यानं ती कधीतरी लिहीली होती.
"माझ्या प्रिये, मला माफ कर
आयुष्यभर मी तुझ्याशी एका बाबतीत खोटं वागलो, त्याबद्द्ल मला क्षमा कर हे एकच असत्य मी तुझ्याशी बोललो... पहिल्यांदा आणि शेवटचं हे एकच असत्य मी तुझ्याशी बोललो... पहिल्यांदा आणि शेवटचं आयुष्यभर ही खंत मला जाचत राहिली. पण मी कधी तुला खरं सांगण्याची हिंमत करू शकलो नाही...
केवळ तु मला खोटारडा म्हणशील आणि मी तुला गमावून बसेन या भीतीने
प्रिये, आपण सर्वप्रथम जेव्हा कॉफी पार्लरमध्ये भेटलो, तेव्हा मला कॉफीमध्ये घालण्यासाठी खरं तर साखर हवी होती
त्या क्षणाला मी इतका नर्व्हस झालो होतो, की मी साखरेऐवजी चुकून मीठ मागितलं वेटरकडे.
आणि मग त्या विषयावरून आपलं संभाषण सुरू झालं म्हणुन मी ते तसंच पुढे चालवून घेतलं...
खारट कॉफी मला आवडत नाही. किती विचित्र चव ती
पण मला तु खुप आवडतेस...
आणि तुला गमावू नये म्हणुन आयुष्यभर मी खारट कॉफी मी पीत राहिलो...
...आता मरण्याआधी मी तुझ्यापाशी सत्य उघड केलंच पाहीजे नाही तर हे खोटेपणाचं ओझं मी पेलू शकणार नाही
प्लीज - मला माफ करशील
ऑनलाईन कट्ट्यावरचे नवीन लेख तुमच्या ई-मेल वर आणि फीड-रीडर वर मिळू शकतात
आपल्याला आवडतील असे कट्ट्यावरचे अजून काही प्रकाशित लेख :
छान कथा आहे, आवडली.
खर प्रेम सुंदर असत,निरागस असत आणि ते जपण जेवढं अवघड तेवढच मोहकहि , सर्वांनाच नहीं जमत.
अतिशय सुंंदर प्रेम कथा आहे.
खर प्रेम सुंदर असत,निरागस असत आणि ते जपण जेवढं अवघड तेवढच मोहकहि , सर्वांनाच नहीं जमत.
अतिशय सुंंदर प्रेम कथा आहे.
प्रिय वाचक रसिक हो बुक कट्टा.कॉम हे सर्व वाचकांसाठी नविन व्यासपिठ सुरू करताना आम्हाला खुप आनंद होत आहे. वाचन संस्कृती वाढ्वणे व सर्व वाचकांपर्यंत मराठी साहित्य पोहचवणे हेच आमचे ध्येय आहे.
तसेच वाचकांना मराठी व इंग्रजी साहित्य सवलतीच्या दरात मिळवून देण्यासाठी आम्ही प्रयत्नशील राहू. आमच्या या नविन उपक्रमात आपले सहकार्य लाभावे……
टिम बुक कट्टा कॉम.
पहिल्या भागामध्ये मला चांगलंच हसू आलं.
दुसऱ्या भागामध्ये मात्र मी नर्व्हस झालो. या मुळे नाही की ही कथा चांगली नाही. ते यामुळे, कारण मी आज पर्यंत जितक्याही कथा कादंबऱ्या वाचल्या आहेत त्याचा शेवट होणे मला कधीही आवडलं नाही.
मराठी प्रेमकथा: एक होता तो आणि एक ती (भाग २)
(मूळ लेखक: अज्ञात) मागील भागावरून पुढे चालू: भाग १ इथे वाचा "माझं लहानपण समुद्रकाठी गेलं..." शब्दांची जुळवाजुळव करत तो म्हणाला...
मराठी प्रेमकथा: एक होता तो आणि एक ती (भाग १)
(मूळ लेखक: अज्ञात) [image attribution: coolcal2111 ] त्याला ती एका पार्टीत भेटली. खुप सुंदर होती ती. साहजिकच तिच्या मागे खुपजण हो...
Marathi Story: कांदेपोहे (मराठी विनोदी कथा - भाग १)
(मूळ लेखक: अज्ञात) माझ्या मागासलेपणाचं मला परवा किती वाईट वाटलं इतकी वर्षे पुण्यात राहून देखील आधुनिक जीवनशैली मला समजली नाही ही खंत...


VRITTABHARATI | कोळसा, खाण विधेयकावरील समितीचा अहवाल सादर

अन्वयार्थ : तरुण विजय
चतुरस्त्र : मृणाल काशीकर
चौफेर : अमर पुराणिक
दिल्ली दिनांक : रवींद्र दाणी
प्रहार : दिलीप धारूरकर
मुस्लीम जगत : मुजफ्फर हुसैन
अन्वयार्थ : तरुण विजय
प्रहार : दिलीप धारूरकर
चौफेर : अमर पुराणिक
चतुरस्त्र : मृणाल काशीकर
भाष्य : मा. गो. वैद्य
सडेतोड : अरुण रामतीर्थकर
दिल्ली दिनांक : रवींद्र दाणी
मुस्लीम जगत : मुजफ्फर हुसैन
राष्ट्ररक्षा : ब्रि. हेमंत महाजन
विश्‍वसंचार : मल्हार कृष्ण गोखले
खातेधारकाचा एटीएम अन्य कुणीही वापरू शकत नाही
पाकला चिरडा, काश्मीर लष्कराकडे सोपवा
पाकिस्तानच्या राजकारणात अतिरेकी घुसणार
लव्ह जिहादच्या विरोधात जनजागृती
संपुआ सरकारच्या काळात भ्रष्टाचार झाला
Home » ठळक बातम्या, राष्ट्रीय, संसद » कोळसा, खाण विधेयकावरील समितीचा अहवाल सादर
कोळसा, खाण विधेयकावरील समितीचा अहवाल सादर
=राज्यसभेत गोंधळ, कामकाज स्थगित=
नवी दिल्ली, [१८ मार्च] – कोळसा खाण तसेच खाण आणि खनिज (विकास आणि विनिमय) विधेयकावर प्रवर समितीने आपला अहवाल आज बुधवारी सादर केल्यामुळे राज्यसभेत चांगलाच गदारोळ झाला. यामुळे सभागृहाचे कामकाज एकदा स्थगित करावे लागले.
खाण आणि खनिज विधेयक भूपेंद्र यादव यांच्या नेतृत्वातील प्रवर समितीकडे पाठवण्यात आले होते. या समितीने आपला अहवाल बुधवारी सभागृहात सादर केला. कोळसा खाण विधेयक अनिल माधव दवे यांच्या नेतृत्वातील प्रवर समितीकडे पाठवण्यात आले होते. प्रवर समितीत या दोन्ही विधेयकांवर चर्चा करण्यात आली. त्यानंतर समितीने आपला अहवाल राज्यसभेत सदार केला. यावर विरोधी पक्षनेते गुलाम नबी आझाद, उपनेते आनंद शर्मा यांनी जोरदार आक्षेप घेतला. कॉंग्रेस सदस्य वेलमध्ये येत घोषणा देऊ लागले. यात प्रमोद तिवारी, हनुमंत राव, मधुसूदन मिस्त्री आणि अन्य सदस्य आघाडीवर होते. सदस्यांच्या घोषणाबाजीमुळे सभागृहात गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले. प्रवर समितीत या विधेयकावर पुरेशी चर्चा झाली नाही, चर्चेसाठी आणखी वेळ द्यायला हवा होता, अशी कॉंग्रेसच्या सदस्यांची भूमिका होती. या दोन्ही विधेयकांचा संबंध राज्य सरकार, तसेच पर्यावरण मंत्रालयाशी येतो, त्यांनाही आपली बाजू मांडण्याची संधी मिळाली नाही, असा या सदस्यांचा आक्षेप होता.
प्रवर समितीच्या बैठकीत आम्हाला पुरेशी चर्चा करता आली नाही, असा विरोधकांचा आक्षेप असल्यामुळे या दोन्ही विधेयकांवर चर्चेसाठी आम्हाला वेळ द्यावा, अशी या सदस्यांची मागणी होती.
उपसभापती पी. जे. कुरियन संतप्त सदस्यांना समजावण्याचा प्रयत्न करत होते. मात्र, सदस्यांचे समाधान होत नव्हते. तुमचे जे आक्षेप आहेत, ते विधेयकावरील चर्चेच्या वेळी मांडा, असे कुरियन म्हणाले. विधेयकावर तुमचे जे आक्षेप होते, त्याची चर्चा तुम्ही प्रवर समितीच्या बैठकीत करायला हवी होती, असे कुरियन म्हणाले. आता दोन्ही विधेयकांवर प्रवर समितीने आपला अहवाल सादर केला आहे, त्यामुळे तुम्हाला बोलता येणार नाही, असे कुरियन म्हणाले. मुख्तार अब्बास नकवीही बोलण्याचा प्रयत्न करत होते. मात्र, गोंधळामुळे काही ऐकू येत नव्हते. अखेर कुरियन यांनी दहा मिनिटांसाठी सभागृहाचे कामकाज स्थगित केले.
दोन्ही विधेयकावरील प्रवर समितीचा अहवाल सभागृहात सादर झाल्यामुळे आता सभागृहात या दोन्ही विधेयकांवर चर्चा करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
संपुआ सरकारच्या काळात भ्रष्टाचार झाला
उगमाचे भान हेच संस्थेच्या यशाचे रहस्य
एनर्जी ड्रिंक्ससोबत मद्यपान करणे प्राणघातक
दीर्घकाळ कार्यरत राहिल्याने वाढते आयुष्य
इंटरनेटवरील प्रभावी व्यक्तींच्या यादीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
महिला शक्तीला गुगलचा डूडलद्वारे सलाम
स्त्रियांच्या भरारीला आकाश देखील ठेंगणे
भारतात लवकरच येणार ‘अच्छे दिन’
३ वर्षीय डॉलीचा तिरंदाजीत राष्ट्रीय विक्रम
ऑस्कर पुरस्कारांमध्ये ‘बर्डमॅन’ची बाजी
नोकरी मिळविण्यात आवाजाची भूमिका महत्त्वाची
मजबूत राष्ट्राकरिता एकत्र या
खोबरेल तेलावर चालविला मिनी ट्रक
लाल द्राक्षे, शेंगदाण्यांमुळे स्मृतिभ्रंश टळतो
अमेरिकेत फोफावतेय् भारतीय खाद्य संस्कृती
गूगल विकसित करतेय कर्करोग, हृदयविकार डिटेक्टर
यंदा ९३ टक्केच पाऊस
खातेधारकाचा एटीएम अन्य कुणीही वापरू शकत नाही	पाकला चिरडा, काश्मीर लष्कराकडे सोपवा	पाकिस्तानच्या राजकारणात अतिरेकी घुसणार	लव्ह जिहादच्या विरोधात जनजागृती	संपुआ सरकारच्या काळात भ्रष्टाचार झाला	उगमाचे भान हेच संस्थेच्या यशाचे रहस्य	एनर्जी ड्रिंक्ससोबत मद्यपान करणे प्राणघातक	पाकिस्तानच्या राजकारणात अतिरेकी घुसणार	लव्ह जिहादच्या विरोधात जनजागृती	संपुआ सरकारच्या काळात भ्रष्टाचार झाला	उगमाचे भान हेच संस्थेच्या यशाचे रहस्य	एनर्जी ड्रिंक्ससोबत मद्यपान करणे प्राणघातक	काँग्रेसमुक्त भारतासाठी राहुलच अध्यक्ष हवे	‘पद्मावती’च्या अडचणी वाढल्या	राज्याला ‘स्वच्छताही सेवा’ पुरस्कार
व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	साडी  : भारदस्त व्यक्तिमत्वाचं प्रतिक	पंढरीची वारी आणि तरुणाई 	कमीपणा कशासाठी	रोडकरी नंतर गडकरी आता होतील पोर्टकरी	सातत्य ठेवा, आत्मविश्वास बाळगा; यश तुमचंच	खातेधारकाचा एटीएम अन्य कुणीही वापरू शकत नाही	मैत्रीतले नियम	नव्या वाटा	पाटमांडू
Mrinal: पंढरीची वारी आणि तरुणाई 	Sharad: पंढरीची वारी आणि तरुणाई 	Sharad: पंढरीची वारी आणि तरुणाई 	विश्वनाथ रा सुतार.: रोडकरी नंतर गडकरी आता होतील पोर्टकरी	anjali wagh: सातत्य ठेवा, आत्मविश्वास बाळगा; यश तुमचंच	विश्वनाथ रा सुतार.: रोडकरी नंतर गडकरी आता होतील पोर्टकरी	anjali wagh: सातत्य ठेवा, आत्मविश्वास बाळगा; यश तुमचंच	Vrittabharati: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	Vrittabharati: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	Vrittabharati: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	Vrittabharati: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	anjali wagh: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	anjali wagh: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	anjali wagh: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	anjali wagh: व्यवस्थापन क्षेत्रातील शैक्षणिक संधी	Prachiti: कमीपणा कशासाठी : भारदस्त व्यक्तिमत्वाचं प्रतिक
अध्यात्मिक (1) आंतरराष्ट्रीय (351) अमेरिका (134) आफ्रिका (3) आशिया (156) ऑस्ट्रेलिया (1) युरोप (57) आरोग्यवर्धिनी (7) इतर (1) उ.महाराष्ट्र (18) कला भारती (30) किशोर भारत (2) क्रीडा (43) चंदेरी (5) छायादालन (362) ठळक बातम्या (2,451) प.महाराष्ट्र (22) पर्यटन (7) फिचर (15) मराठवाडा (25) महाराष्ट्र (278) मुंबई-कोकण (69) युवा भरारी (28) रा. स्व. संघ (20) राज्य (418) आंध्र (6) आसाम (16) उ.खंड (8) उ.प्रदेश (45) ओडिशा (1) कर्नाटक (12) केरळ (5) गुजरात (14) गोवा (3) छ.गढ (1) ज.काश्मीर (41) झारखंड (8) तामिळनाडू (19) दिल्ली (138) पंजाब-हरि (13) बंगाल (17) बिहार (65) म.प्रदेश (8) राजस्थान (4) राष्ट्रीय (1,125) अर्थ (72) उद्योग (8) उर्जा (6) कायदा-न्याय (70) कृषी (18) नागरी (442) परराष्ट्र (96) राजकीय (147) वाणिज्य (10) विज्ञान-तंत्रज्ञान (20) संरक्षण (89) संसद (113) सांस्कृतिक (39) रुचिरा (7) वाणिज्य (37) विज्ञान भारती (48) विदर्भ (29) विविधा (7) व्हिडीओदालन (6) सखी (16) संपादकीय (13) अग्रलेख (11) संवाद (112) साहित्य (5) सेवाभारती (1) सोलापूर (9) स्तंभलेखक (116) अन्वयार्थ : तरुण विजय (2) चतुरस्त्र : मृणाल काशीकर (22) चौफेर : अमर पुराणिक (85) दिल्ली दिनांक : रवींद्र दाणी (1) प्रहार : दिलीप धारूरकर (4) मुस्लीम जगत : मुजफ्फर हुसैन (2)
अध्यात्मिक (1) आंतरराष्ट्रीय (351) अमेरिका (134) आफ्रिका (3) आशिया (156) ऑस्ट्रेलिया (1) युरोप (57) आरोग्यवर्धिनी (7) इतर (1) उ.महाराष्ट्र (18) कला भारती (30) किशोर भारत (2) क्रीडा (43) चंदेरी (5) छायादालन (362) ठळक बातम्या (2,451) प.महाराष्ट्र (22) पर्यटन (7) फिचर (15) मराठवाडा (25) महाराष्ट्र (278) मुंबई-कोकण (69) युवा भरारी (28) रा. स्व. संघ (20) राज्य (418) आंध्र (6) आसाम (16) उ.खंड (8) उ.प्रदेश (45) ओडिशा (1) कर्नाटक (12) केरळ (5) गुजरात (14) गोवा (3) छ.गढ (1) ज.काश्मीर (41) झारखंड (8) तामिळनाडू (19) दिल्ली (138) पंजाब-हरि (13) बंगाल (17) बिहार (65) म.प्रदेश (8) राजस्थान (4) राष्ट्रीय (1,125) अर्थ (72) उद्योग (8) उर्जा (6) कायदा-न्याय (70) कृषी (18) नागरी (442) परराष्ट्र (96) राजकीय (147) वाणिज्य (10) विज्ञान-तंत्रज्ञान (20) संरक्षण (89) संसद (113) सांस्कृतिक (39) रुचिरा (7) वाणिज्य (37) विज्ञान भारती (48) विदर्भ (29) विविधा (7) व्हिडीओदालन (6) सखी (16) संपादकीय (13) अग्रलेख (11) संवाद (112) साहित्य (5) सेवाभारती (1) सोलापूर (9) स्तंभलेखक (116) अन्वयार्थ : तरुण विजय (2) चतुरस्त्र : मृणाल काशीकर (22) चौफेर : अमर पुराणिक (85) दिल्ली दिनांक : रवींद्र दाणी (1) प्रहार : दिलीप धारूरकर (4) मुस्लीम जगत : मुजफ्फर हुसैन (2)
अल्पावधीत जाहीर करा काळा पैसा, अटक टाळा
=सरकार देणार अखेरची संधी, अन्यथा दहा वर्षांचा कारावास, ३०० टक्के दंड= नवी दिल्ली, [१८ मार्च] - देशविदेशात काळा पैसा जमा ...


शेतकरी: समजून घ्या माहिती तंत्रज्ञानातील कायदा

सोमवार, २४ डिसेंबर, २०१२
समजून घ्या माहिती तंत्रज्ञानातील कायदा
माहिती तंत्रज्ञान अधिनियमचे एकूण 13 भाग असून, त्यात एकूण 90 उपघटकांचा समावेश आहे. त्यात पूर्वीचे चार कायदे समाविष्ट करण्यात आले असून, त्यामुळे त्याचे पूर्ण स्वरूप एकूण 94 उपघटकांत समाविष्ट केले आहे.
कायदेशीर व्यवहार हे इलेक्‍ट्रॉनिक पद्धतीचे आकडेवारीनुसार पार पाडण्याकामी, तसेच आकडेवारीची कायदेशीरपणे देवाण-घेवाण व्हावी यासाठी त्यास "इलेक्‍ट्रॉनिक कॉमर्स" या नावाने संबोधले गेले आहे. पूर्वी सर्व व्यवहार टाइप पेपरवरती होत असत त्यास या पद्धतीने पेपरलेस व्यवहारांना कायदेशीर स्वरूप देण्याचे काम या कायद्याने शक्‍य झाले. पेपर किंवा कागदावर जी आकडेवारी पोस्टाने पाठवली जायची. ही आकडेवारी मिळण्यासाठी बराच विलंब लागत होता. तो विलंबही या पद्धतीने कमी झाला आणि झटपट व्यवहार होण्यासही पद्धत आणि हा कायदा उपयोगी पडला आहे. इलेक्‍ट्रॉनिक पद्धतीने डेटा अगर आकडेवारी फाइल करणे आणि साठवणे हेही शक्‍य झाले आहे. त्यामुळे कागदपत्र सांभाळणे आणि ते व्यवस्थित ठेवण्यासाठी मोठ्या जागांची गरज लागत असे तो प्रश्‍न सुटला आहे. त्याचमुळे सर्व सरकारी कार्यालयापासून ते खासगी कंपन्या अथवा संस्थांमध्ये त्यामुळे सुलभता प्राप्त झाली आहे. सरकारी दप्तर सांभाळत बसण्यापेक्षा संगणकाद्वारे ती माहिती जशीच्या तशी संगणकात साठवणे आणि पुन्हा ती वापरणे शक्‍य झाले आहे. थोडक्‍यात, जगभरचे व्यवहारात हे एक क्रांतिकारी पाऊल म्हणावे लागेल. 21 व्या शतकाच्या सुरवातीपासूनच याला अधिकृत कायदेशीर मान्यता प्राप्त झाली आहे.
मे 2000 मध्ये दोन्ही लोकसभा आणि राज्यसभा या भारताच्या उच्च सभागृहात कायदा मंजूर झाला. त्यास राष्ट्रपतींनी ऑगस्ट 2000 मध्ये मंजुरी दिली. सायबर विषयक कायद्यास त्यामुळे अस्तित्व प्राप्त झाले. या कायद्याचा मुख्य उद्देश हाच आहे, की ई- कॉमर्सला कायदेशीर स्वरूप प्राप्त झाले आहे. सायबर कायद्यामुळे ई-व्यवहारांना कायदेशीर रूप आले आहे. इलेक्‍ट्रॉनिक रेकॉर्डला महत्त्व प्राप्त होऊन त्याची चौकट निश्‍चित झाली. त्यानुसार एखाद्या कॉन्ट्रॅक्‍टचे करारही इलेक्‍ट्रॉनिक्‍स पद्धतीने निश्‍चित केले जातील, त्यास एकमेकांची संमती या माध्यमाद्वारे मिळवून त्यास मान्यता देण्याचे कामही करता येते. त्या सर्व बाबींना व्यवहारांना कायदेशीर महत्त्व आहे.
भाग-2 - कोणीही व्यक्ती याची तपासणी करू शकते. तसेच त्या व्यवहाराशी संबंधित व्यक्तीही त्याची तपासणी करू शकते. तसेच त्या व्यवहाराशी संबंधित व्यक्तीही त्याची तपासणी करू शकते.
भाग- 3 - या संबंधातील कागदपत्रे टाइप केलेले रेकॉर्ड, प्रिंट केलेले फॉर्म, अशा प्रकारची सर्व कागदपत्रे उपलब्ध होऊ शकतील, त्याच उपयोग दैनंदिन व्यवहारासाठी असेल किंवा एखाद्या प्रकारचे फॉर्म नमुन्यामध्ये उपलब्ध असतील त्यानुसार या कामात झटपट बाबींची उपलब्धता असेल, या कामात डिजिटल सिगनेचर ही ग्राह्य धरली जाईल.
भाग-4 - सर्टिफाय करणाऱ्या अधिकारी वर्गासाठी नियमावली असेल. डिजिटल सिगनेचर सर्टिफिकेटवर अधिकृत अधिकारीवर्ग कार्यवाही करू शकतो. तसेच नियंत्रण ठेवू शकतील. याबाबत काही लायसेन्स देऊन त्यांना तसे अधिकार देऊन परदेशांशी होणाऱ्या व्यवहारांना अधिकृत म्हणून मान्यता देता येईल.
भाग- 7 - जे या कायद्यांचा वापर करतील त्यांची कर्तव्ये या भागात दिलेली आहेत.
भाग- 9 - यात काही गैरव्यवहार झाल्याचे उघड झाल्यास त्यांना दोषी धरून शिक्षेची तरतूद या भागात दिलेली आहे. संगणकांना नुकसान पोचल्यास तसेच संगणक प्रणालीस नुकसान झाल्यास त्याची नुकसानभरपाई एक कोटी रुपयेपर्यंतच्या मर्यादेपर्यंत असेल आणि ज्यांचे नुकसान झाले आहे.
त्यांना ती रक्कम भरपाईचे स्वरूपात मिळू शकेल. त्यासाठी केंद्र सरकारमधील किंवा राज्य सरकारमधील संचालक पदावरील अधिकारी चौकशी अंतिम निर्णय करू शकतील, संचालकपदाच्या दर्जाच्या अधिकारी वर्गासच असे अधिकार असतील, अशा अधिकारी वर्गास सिव्हिल कोर्टाच्या दर्जाचे अधिकार असतील आणि त्यांचा या बाबतचा निर्णय कायदेशीर म्हणून गृहीत धरला जाईल. असे अधिकारी नियमबाह्य कोणत्या बाबी घडल्या आहेत याची तपासणी करतील.
भाग 9 - सायबर क्राइम्स हॅकिंग, फिशिंग, डेटा चोरणे, व्हायरस सोडणारे सोर्सकोड, खराब एसएमएस पाठवणे.
भाग 10 - सायबरचे फायदे, त्यानुसार करावयाचे अपील आणि त्यासाठी निश्‍चित केलेले ट्रायब्युनल यांचे समोर अर्जदारांना अपील सादर करता येतील. त्यात जी ऑर्डर अधिकृत अधिकारी वर्गाने मंजूर केली असेल त्या विरुद्ध अपील सादर करता येतील.
भाग- 11 - ज्या गुन्ह्याबाबत पोलिस खात्याची चौकशी गरजेची असेल अशा गुन्ह्याबाबत डेप्युटी सुपरिंटेंडेंट ऑफ पोलिस या दर्जाचे अधिकारी चौकशी अधिकारी म्हणून काम करतील. त्यात हॅकिंग, तसेच इलेक्‍ट्रॉनिक फॉर्ममध्ये नसलेली माहिती प्रसिद्ध केली असल्यास त्याबाबतची चौकशी, एखाद्या कागदपत्राच्या सोर्सबाबत शंका असतील, तर तशी चौकशी वरिष्ठ दर्जाचे पोलिस करू शकतील. ती चौकशी अधिकृत म्हणून ग्राह्य धरली जाईल.
सल्लागार मंडळाची स्थापना - सायबर कायद्याबाबत सरकारला सल्ला देणे तसेच या कायद्यानुसार तसे सल्ले देऊन मार्गदर्शन करणे हे मंडळाचे काम आहे. त्यात 1860 चा भारतीय पिनल कायदा, 1872 चा भारतीय पुराव्यासंबंधातील कायदा, बॅंकेच्या पुस्तकांचे पुरावे बाबतचा 1891 चा कायदा रिझर्व्ह बॅंकेचा 1934 चा कायदा या सर्व कायद्याचा समावेश या कायद्यात करण्यात आला आहे. या सर्व बाबींमुळे या कायद्यास सर्व बाजूने कायद्याचा आधार भक्कम झाला आहे. त्यानुसार कायदेशीरपणे सर्व व्यवहारावर नियंत्रण ठेवणेही शक्‍य झाले आहे. या सर्व बाबींमुळे गतिमान यंत्रणा उभी करणे शक्‍य झाले असून, विकासास प्रचंड गती प्राप्त झाली आहे.
सायबर कायद्याचे फायदे - सायबर गुन्हेगारीसाठी खास कायदा केल्याने जुने कायदे मोडीत निघाल्यासारखे आहेत, क्रेडिट कार्डद्वारे, नेटद्वारे व्यवहार सुरळीतपणे पार पाडणे शक्‍य झाले आहे. त्याशिवाय गैरव्यवहाराची भीती उरलेली नाही. जी माहिती इंटरनेटद्वारे दिली जाते, जे व्यवहार इंटरनेटद्वारे केले जातात ते नाकारता येत नाहीत. कार्यालयीन डिजिटल फॉर्ममधील माहितीची देवाण- घेवाण अधिकृत मानली जाते. मूळ कागदपत्र म्हणून संगणकाद्वारे आणि इंटरनेटद्वारे केलेले व्यवहार अधिकृतपणे धरले जाऊन ग्राह्य धरले जातात. ई-मेल सेवाही अधिकृतपणे ग्राह्य धरली जाते. ई-बिझनेस सर्व ग्राह्य धरले जातात. इंटरनल बॅंकिंग व्यवहार ग्राह्य धरले जातात, ते इलेक्‍ट्रॉनिक रेकॉर्ड म्हणून ग्राह्य धरले जाते. ई-मेल ही कोर्टामध्ये सादर करता येते आणि तो पुरावा म्हणून गृहीत धरला जातो. कायद्याच्या कक्षेनुसार कंपन्याही इ. व्यवहारांद्वारे आपले व्यवहार पार पाडू शकतात, तसेच ई-मेलद्वारे केलेला पत्रव्यवहार ग्राह्य धरला जातो. डिजिटल सहीला ग्राह्य धरले जाते. त्यानुसार त्या व्यवहाराची शाश्‍वती असते; विश्‍वासार्हता असते. त्यास कायद्यानेच मंजुरी प्राप्त झाली आहे. डिजिटल सिगनेचर आणि सर्टिफिकेटसह ग्राह्य धरली जातात.
या कायद्यानुसार काही विशिष्ट फॉर्ममधील अर्ज ग्राह्य धरले जातात; ते व्यवहार फाइल केले जातात, दुसऱ्या कार्यालयाशी केलेले पत्रव्यवहार आणि व्यापारी व्यवहार ग्राह्य धरले जातात, मात्र ते फार्म सरकारी दप्तरानुसार असले पाहिजेत. त्यात शासनाचे दृष्टीने आणि शासन अधिकृतपणे फॉर्म असले पाहिजेत. डिजिटल सिगनेचर सर्टिफिकेट देण्याचे अधिकार कार्पोरेट सेक्‍टरला देण्यात आले आहेत. महत्त्वपूर्ण असे सिक्‍युरिटी बाबतचे नियम पाळले जातात. त्यामुळे इलेक्‍ट्रॉनिक व्यवहारांना दररोजच्या व्यवहारात विशिष्ट स्थान प्राप्त झाले आहे. त्याची पद्धत निश्‍चित केली आहे. त्यात सिक्‍युरिटी सिस्टिमची पद्धती निश्‍चित केलेली आहे. एखाद्याने कॉम्प्युटर सिस्टिम किंवा नेटवर्कमध्ये काही प्रश्‍न निर्माण केल्यास ते सोडविण्याचे कामही केले जाते "आणि त्यावर उपाय योजनाही आखल्या जातात. त्यात काही नुकसान पोचेल असे कार्य केले असल्यास तेही उघड होते. तसेच आकडेवारीत बदल करण्याचा प्रयत्न केल्यास त्याही बाबी उघडकीस येतात. त्या सर्व नुकसानीची मर्यादा एक कोटी मर्यादेपर्यंत निश्‍चित करण्यात आली आहे.
कायद्याचा पूर्वेतिहास - इलेक्‍ट्रॉनिक्‍स खात्याने सन 1998 पासून या बिलाचे काम करण्यास सुरवात केली त्यानंतर ते 16 डिसेंबर 1999 ला संसदेत प्रथम मांडले गेले. त्यानंतर दीड वर्षाने माहिती तंत्रज्ञान खाते तयार झाले. आंतरराष्ट्रीय व्यापारविषयक कामात याची आवश्‍यकता भासू लागली. जागतिक व्यापार संघटनेमुळे कायदा आणि कंपनी कारभार पाहणाऱ्या मंत्रालयाने हा कायदा व्यवस्थित तयार केला. त्यानंतर 42 लोकसभा सदस्यांच्या स्थायी समितीने ते व्यवस्थित बनविण्याकामी लक्ष घातले. त्या समितीने हा कायदा बनवताना अनेक सूचना केल्या. त्यानंतर माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने मंजुरी देऊन लोकसभेत आणि राज्यसभेत मंजुरी मिळवून राष्ट्रपतींनी तसा वटहुकूम काढला. त्यात एक महत्त्वपूर्ण बाब चर्चेत होती ती म्हणजे सायबर कॅफे चालविणाऱ्याने मालकाने रजिस्टर ठेवणे गरजेचे आहे. त्यात संगणकावर काम करणाऱ्या व्यक्तीचे नाव आणि पत्ता ही माहिती लिहिली गेली पाहिजे. तसेच संगणक वापरणाऱ्या व्यक्तीने कोणत्या वेबसाइट वापरल्या त्याचीही माहिती नोंदली जायला हवी ती माहिती यासाठीच आवश्‍यक आहे की सायबर गुन्हे उघडकीस यावेत आणि वेळ आल्यास त्या व्यक्तीविरुद्ध लगेच कायदेशीर कारवाई करता यावी. मात्र पुढे असे सर्व रेकॉर्ड गुप्तता गमावण्यास कारणीभूत ठरेल, सायबर कॅफेचा वापर नीटसा होणार नाही, सायबर कॅफे बंद पडतील, या भीतीने श्री. देवंग मेहता, डायरेक्‍टर नॅशनल असोसिएशन ऑफ सॉफ्टवेअर सर्व्हिस यांच्या युक्तिवादाने ते बिलातून वगळण्यात आले. या कायद्याला 13 मे 2000 रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मंजुरी दिली आणि 17 मे रोजी लोकसभेत आणि राज्यसभेत बिलाला एकमताने मंजुरी देण्यात आली. त्यानंतर जून 2000 मध्ये राष्ट्रपतींनी मंजुरी दिली आणि हा कायदा भारतात अस्तित्वात आला. या कायद्याचे एकूण 13 भाग असून त्यात एकूण 94 पोटभाग समाविष्ट करण्यात आला आहेत
द्वारा पोस्ट केलेले किसान येथे ८:३६ म.पू.
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
माझे पूर्ण प्रोफाइल पहा.
काय आहे माहितीचा अधिकार
समजून घ्या माहिती तंत्रज्ञानातील कायदा
असा आहे भ्रष्टाचार प्रतिबंध अधिनियम
मिरची बियाणे उत्पादनातून 33 लाखांची उलाढाल
शेतकऱ्यांनो, योजनांचा फायदा घ्या, पुढे जा...
पेरूची मिडो ऑर्चर्ड लागवड ठरली फायदेशीर
"ऍग्रोवन'च्या प्रदर्शनाला या आणि ट्रॅक्‍टर जिंका
वॉटरमार्क थीम. Blogger द्वारा समर्थित.


इराण-इराक भूकंप; मृतांची संख्‍या ४५० वर | Mumbai Manoos

होम मुख्य बातम्या इराण-इराक भूकंप; मृतांची संख्‍या ४५० वर
इराण-इराक भूकंप; मृतांची संख्‍या ४५० वर
१. मृतांची संख्या आता पर्यंत ४५०,संख्या वाढण्याची शक्यता २. सात हजाराहून अधिक लोक जखमी ३.७.३ रिश्टर स्केल भूकंप झाला. ३. दोन्ही देशांतील अनेक गावे उद्ध्वस्त
तेहरान : इराण-इराक सीमेवर रविवारी रात्री झालेल्या भूकंपातील मृतांची संख्‍या ४५० वर पोहोचली आहे. तर सात हजारहून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. येथे अद्‍यापही बचाव कार्य सुरु असून मृतांची संख्‍या वाढण्‍याची शक्‍यता आहे. येथे ७.३ रिश्‍टर स्‍केल भूकंप झाला. दोन्ही देशांतील अनेक गावे उद्ध्वस्त झाली असून मृतांमध्ये प्रामुख्याने डोंगराळ भागात असलेल्या गावातील शेतकर्‍यांचा समावेश आहे. भूकंपामुळे अनेक ठिकाणी जमीन खचली असल्याने बचावकार्यात अडथळे निर्माण होत आहेत.
मागिल लेख मुंबई मनपामध्ये चतुर्थ श्रेणी पदासाठी महाभरती
पुढील लेख एक लिटर मूत्राला एक रुपया- गडकरी
संबंधित लेख अजून या लेखा कडून
प्रिन्स हॅरी आणि मेगन मार्कल यांचा शाही विवाह
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दोन दिवसांच्या नेपाळ दौऱ्यावर
विजय मल्ल्याच्या अडचणीत वाढ
कृषीमंत्री ‘पांडुरंग फुंडकर’ यांचं हृद्य विकाराच्या झटक्याने दु:खद निधन…
महाराष्ट्र बारावीचा निकाल जाहीर
आज दुपारी 1 वा होणार बारावीचा निकाल जाहीर
सीएसएमटी स्टेशनवरील सोलापूर एक्सप्रेसच्या डब्याला आग
बारावी बोर्डाच्या परीक्षेचा निकाल उद्या ३० मे ला
कृषीमंत्री ‘पांडुरंग फुंडकर’ यांचं हृद्य विकाराच्या झटक्याने दु:खद निधन…
महाराष्ट्र बारावीचा निकाल जाहीर
आज दुपारी 1 वा होणार बारावीचा निकाल जाहीर
कृषीमंत्री ‘पांडुरंग फुंडकर’ यांचं हृद्य विकाराच्या झटक्याने दु:खद निधन…


‘गरवारे’तर्फे पोलिस स्टेशनच्या इमारतीचे नूतनीकरण
पुणे : गरवारे वॉल रोप्स लिमिटेड कंपनीतर्फे डीसीपी झोन-१ ऑफिस तसेच फरासखाना व विश्रामबाग येथील पोलिस स्टेशन्स इमारतीचे नुकतेच नूतनीकरण करण्यात आले.
दोन पोलिस स्टेशन एकत्र असल्याने या कार्यालयांमध्ये पोलिस कर्मचारी व इतर नागरिक यांची कायम वर्दळ असते. इमारत जुनी असल्याने येथे नुतनीकरण व डागडुजीची आवश्यकता होती. पोलिस उपायुक्त झोन-१ डॉ. बसवराज तेली यांच्या पुढाकाराने व ‘गरवारे वॉल रोप्स’च्या सहकार्याने नुतनीकरणाचे काम पूर्ण करण्यात आले.
याचे उद्घाटन ‘गरवारे वॉल रोप्स’चे प्रशासकीय महाव्यवस्थापक अभय बारटक्के व प्रशासकीय अधिकारी मकरंद पाचडे यांच्या उपस्थितीत डॉ. तेली यांच्या हस्ते करण्यात आले. या कार्यक्रमास सहाय्यक पोलिस आयुक्त प्रदीप आफळे, फरासखाना पोलिस स्टेशनचे वरिष्ठ पोलिस निरीक्षक बाळकृष्ण अंबुरे, विश्रामबाग पोलिस स्टेशनचे वरिष्ठ पोलिस निरीक्षक श्रीकांत शिंदे यांसह पोलिस अधिकारी व कर्मचारी उपस्थित होते.
‘गरवारे वॉल रोप्स’तर्फे सामाजिक बांधिलकीच्या नात्यातून नेहमीच समाजोपयोगी कामे व विशेषत: पोलिसदलासाठी वेगवेगळे उपक्रम राबविले जातात.
‘लाल चंद्र’ पाहण्याची संधी टीसीएस, पेट्रोलियम कंपन्यांचे शेअर्स घेण्यायोग्य अंधश्रद्धा पसरवणाऱ्या कृतींना आळा कंपन्यांचे तिमाही निकाल शेअर खरेदीला अनुकूल माजी विद्यार्थ्यांकडून शाळेला ‘जलदक्षिणा’
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
कोकणातल्या ‘या’ घरासमोर ध्वजवंदनाची ३७ वर्षांची परंपरा
शिष्यवृत्ती परीक्षेचा निकाल जाहीर
रत्नागिरीतील दामले विद्यालयाचे आठ विद्यार्थी शिष्यवृत्ती गुणवत्ता यादीत
बिकट वाटेची झाली वहिवाट
लेकीच्या झाडांनी बहरतेय शिंगवे गाव
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
जागतिक आदिवासी दिन हिमायतनगरमध्ये साजरा
पंढरपुरातील शेतकऱ्यांना मिळाली कॉस्मिक फार्मिंगची माहिती
देखण्या चन्नकेशवाचे सुंदर मंदिर


WHY I’M STILL MARRIED

उत्कंठावर्धक कहाणी... पै. गणेश मानुगडे हे नाव समाजमाध्यमांवर कुस्ती या खेळाबद्दलच्या सातत्यपूर्ण लेखनामुळे अनेकांना परिचयाचे आहे. त्यांची ‘धना’ ही कादंबरी अलीकडेच मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रसिद्ध केली आहे. पहिलवान असलेला धना आणि राजलक्ष्मी यांच्या परेमाची ही कहाणी आहे. राजलक्ष्मी ही सर्जेराव नामक तालेवाराची कन्या. या सर्जेरावचा धनाने कुस्ती खेळण्यास विरोध असल्याने आणि धनाला तो अमान्य असल्याने त्याचा धना-राजलक्ष्मी यांच्या लग्नास विरोध करतो. पुढे नरभक्षक वाघाला ठार करून धना आपले शौर्य दाखवतो. यात जखमी झालेल्या धनाला इस्पितळात दाखल केले जाते. इथून या कहाणीला वेगळेच वळण मिळते. याचे कारण यशवंत महाराज यांची माणसे धनाचे अपहरण करतात. ते धनाला त्यांच्या फौजेचे नेतृत्व देऊ करतात. मात्र, त्यासाठी धनाला राजलक्ष्मीचा त्याग करावा लागणार असतो. राजलक्ष्मीवर प्रेम असूनही धना ती अट मान्य करून फौजेचे नेतृत्व स्वीकारतो. दरम्यान वाघाच्या मृत्यूची चौकशी करण्यासाठी गावात सूर्याजी हा वन खात्याचा अधिकारी येतो. राजलक्ष्मीचे धनावरील प्रेम पाहून तो या दोघांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न करतो. मात्र, यात अनेक घटना घडत जातात, त्यातून फौजेची गुप्तता धोक्यात येऊ लागते, राजलक्ष्मी आणि सूर्याजी यांना संपवण्याचा आदेश धनाला दिला जातो... जे सारे कसे आणि का घडते, याचा उलगडा होण्यासाठी ही उत्कंठावर्धक कादंबरी वाचावी लागेल. ...Read more
अनुवादाने समृद्ध केलेले सहजीवन… उत्तमोत्तम कन्नड साहित्याचा मराठीत अनुवाद करणाऱ्या डॉ. उमा कुलकर्णी यांचं `संवादु अनुवादु` हे आत्मकथन अलीकडेच प्रसिद्ध झालं आहे. सर्जनशील व्यक्तीविषयी, त्याच्या कलाकृतीमागच्या प्रक्रियेविषयी वाचकांना नेहमीच कुतूहल असत. स्वतंत्र लेखनाइतकंच, किंबहुना काकणभर अधिक अवघड आणि तेवढ्याच सर्जनशील असणाऱ्या अनुवादाच्या क्षेत्रात गेली जवळजवळ साडेतीन दशकं काम करणाऱ्या उमाताईंनी अनुवादाच्या हातात हात घालून घडलेला आपल्या सहजीवनाचा प्रवास या आत्मकथनात मांडला आहे. त्यामुळेच अनुवादाच्या क्षेत्रात आपलं वैशिष्ट्यपूर्ण स्थान निर्माण करणाऱ्या, भाषेइतक्याच माणसांमध्येही रमणाऱ्या, त्यांच्यात जीव गुंतवणाऱ्या एका कुटुंबवत्सल स्त्रीचं समाधानी आयुष्यही या पुस्तकातून समोर आलेलं दिसतं. बेळगावात मध्यमवर्गीय कुटुंबात गेलेलं बालपण, पाच भाऊ आणि एक बहीण यांच्या सोबतीनं अनुभवलेलं बेळगावातलं शांत आयुष्य, देशस्थी नात्यांचा मोठा गोतावळा, विविध भाषा बोलणारे शेजारीपाजारी, जवळच्या मैत्रिणी, घरातून मनात रुजलेली संगीत आणि वाचनाची आवड, याविषयी उमाताईंनी समरसून लिहिलं आहे. लग्न होऊन विरुपाक्ष कुलकर्णींच्या कानडी, कडक सोवळं-ओवळं पाळणाऱ्या कुटुंबात उमाताई गेल्या. अर्थात इंजिनीअर असलेल्या विरुपाक्षांच्या नोकरीमुळे त्या पुण्यात भाड्याच्या घरात स्थायिक झाल्या. या घरी सतत असणारा सासर-माहेरच्या माणसांचा राबता, कानडी बोलायला शिकण्यासाठी विरुपाक्षांनी केलेला आग्रह, याचा सुरुवातीला वाटणारा धाक आणि हळूहळू मनातली भीती जाऊन जिभेवर रुळलेली कानडी भाषा, आसपासच्या कुटुंबांशी झालेली जवळीक, दररोज संध्याकाळी विरूपाक्षांसह चालायला जाण्याचा नेम, राजकीय भाषणं, साहित्यिक कार्यक्रम आणि सांगीतिक मैफलींना आवर्जून जाण्याचा दोघांचा छंद, येता-जाता होणाऱ्या गप्पा आणि यातून फुलत गेलेलं नातं, या सगळ्याविषयी उमाताईंनी अतिशय प्रांजळपणे आणि साध्या-सरळ शैलीत निवेदन केलं आहे. उमाताईंनी केलेले कन्नड-मराठी अनुवाद आणि विरुपक्षांनी केलेले मराठी-कन्नड अनुवाद यामुळे या दोघांच्या सहजीवनाला आणखी एक रेशमी पदर मिळाला आणि त्यानं या दोघांना परस्परांमध्ये अधिक गुंतवलं, हे खरंच. पण मुळातही एकमेकांपर्यंत पोचण्यासाठी दोघांनी समजुतीचे धागे अगदी सहज विणले होते, असं उमाताईंच्या लेखनातून जाणवत राहतं. त्यांनी म्हटलंय, "आमच्या वयात दहा-साडे दहा वर्षांचं अंतर असल्यामुळे मी यांचं `मोठेपण` मान्य करून टाकलं होतं आणि माझं `लहानपण` यांनाही ठाऊक असल्यामुळे चुका करायचा मला जणू परवानाच मिळाला होता. मनातलं बोलून टाकायचा स्वभाव असल्यामुळे मनात काही ठेवायचं नाही, ही मानसिकता कायमचीच राहिल्यामुळे संसारात `तू-तू, मैं-मैं `चे प्रसंग कधीच आले नाहीत. आम्ही दोघांनी नेहमीच आपला `मोठेपणा`चा आणि `लहानपणा`चा हट्ट कायम सांभाळला." पुढे सतत अनुभवाला येत गेलेलं विरुपाक्षांचं हे मोठेपण उमाताईंनी अतिशयोक्तीचा दोष बाजूला ठेवून आत्मकथनात अतिशय प्रांजळपणे पुनःपुन्हा नोंदवलं आहे. डॉ. शिवराम कारंत यांच्या `मुकज्जीची स्वप्ने` या कादंबरीला मिळालेल्या ज्ञानपीठ पुरस्काराची बातमी वाचून ती समजून घेण्याची तीव्र इच्छा झाल्यावर विरुपाक्षांनी धारवाडच्या मित्राकरवी ती मागवणं, कानडी बोलता येत असलं तरी वाचता येत नसल्यामुळे, उमाताईंना कादंबरी वाचून दाखवणं, पुढच्या कादंबऱ्यांच्या अनुवादासाठी उमाताईंच्या नावानं कानडी लेखकांना पत्रं पाठवणं, ऑफिसमधून आल्यावर दररोज संध्याकाळी पुस्तक वाचून उमाताईंसाठी रेकॉर्ड करून ठेवणं आणि हा नेम तीन-साडे तीन दशकं चालू ठेवणं इथपासून ते सुरुवातीच्या दिवसात माहेरच्या आठवणीने रडणाऱ्या उमाताईंना दुसऱ्याच दिवशी बसमध्ये बसवून देणं, स्वयंपाकाची आणि बँक, पोस्ट यांसारख्या बाहेरच्या कामांची ओळख नसणाऱ्या उमाताईंना निरनिराळे पदार्थ आणि व्यवहार शिकवणं, त्यांना अनुवादाला पुरेसा वेळ मिळावा म्हणून निवृत्तीनंतर सकाळच्या नाश्त्याची जबाबदारी घेणं, अपत्यहीनतेच्या उणिवेचा बाऊ न करणं आणि उमाताईंनाही या दुःखाला गोंजारु न देणं हे सगळे प्रसंग दोघांच्या समंजस सहजीवनाची वाटचाल स्पष्ट करणारे आहेत. उमाताईंच्या आत्मकथनाचं वैशिष्ट्य म्हणजे, त्यांची संयत शैली. टीका, कडवटपणा, अहंकार यांचा तिला पुसटसाही स्पर्श नाही. कुठलाही अभिनिवेश न बाळगता, कुठलेही दोषारोप किंवा न्यायनिवाडा न करता त्यांनी आपलं जगणं वाचकांसमोर ठेवलं आहे. सुरुवातीला अनुवादाच्या प्रकाशनासाठी आलेले नकार किंवा अनुवादकाला दुय्यम लेखणारी मानसिकता यांचा उल्लेखही त्यांनी वस्तुनिष्ठपणे केला आहे. समीक्षकांनी अनुवाद या साहित्यप्रकाराची पुरेशी दखल घेतली नसल्याची खंत बोलून दाखवतानाच मूळ लेखकापेक्षाही अनुवादकाच्या वाट्याला येणाऱ्या भाग्याचा उच्चारही त्यांनी केला आहे. पुरस्कारांमुळे झालेला आनंद जसा त्यांनी निरागसपणे सांगितला आहे, त्याच साधेपणाने काही क्लेशकारक प्रसंगांचा उल्लेख केला आहे. अनुवादामुळे मिळालेला नावलौकिक आणि पुरस्कार यांच्याइतकीच कारंत, भैरप्पा, अनंतमूर्ती, गिरीश कार्नाड, पूर्णचंद्र तेजस्वी, वैदेही यांच्यासारखे प्रख्यात कन्नड साहित्यिक आणि अनेक मराठी लेखक आणि विद्वान मंडळींचा सहवास ही उमाताईंसाठी मोठी मिळकत असल्याचं त्यांच्या लेखनातून जाणवत राहतं. थोरामोठ्यांच्या सहवासानं आपलं आयुष्य उजळून निघाल्याची भावना उमाताईंनी पुनःपुन्हा व्यक्त केली आहे. सर्जनशील माणसासाठी असणारं या समृद्धीचं मोल त्यांच्या आत्मकथनानं अधोरेखित केलं आहे. आपल्या सहजीवनाच्या बरोबरीनं उमाताईंनी स्वतःच्या वैचारिक वाटचालीचा एक धागाही आत्मकथनात पुढे नेला आहे. देव आणि धर्म या संकल्पना असोत, स्त्री-पुरुष संबंध असोत, स्त्रियांची आंतरिक ताकद असो, किंवा नातेसंबंध आणि त्यातली गुंतागुंत असो, किंवा जगण्यातली क्लिष्टता असो, अनुवादाचं बोट धरून जगताना या सगळ्याच बाबतीतली समजूत कशी गाढ होत गेली, हे उमाताईंनी आत्मकथनात सांगितलं आहे. मूळ लेखक कोणत्याही राजकीय विचारधारेचा असला तरी त्याच्या कथा-कादंबरीचा अनुवाद करताना, आपण स्वतः आहे त्या जागेवरून आणखी पुढे गेलो की नाही, हे तपासत राहिल्यामुळे आपली मतं कठोर-कडवट राहिली नाहीत, असंही उमाताईंनी स्पष्ट केलं आहे. मुख्य म्हणजे, अनुवादामुळे आपल्या आकलनाचा, समजुतीचा आणि संवेदनशीलतेचा परीघ विस्तारला आणि एकूण मानवतेची जाणीवच व्यापक होत गेल्याचं त्यांनी सांगितलं आहे. उत्तम अनुवादक हा आधी संवेदनशील वाचक असतो, याची प्रचिती उमाताईंचं आत्मकथन वाचताना येत राहते. कादंबरी समजून घ्यावी म्हणून निर्हेतुकपणे केलेला अनुवाद, मग इतरांपर्यंत ती पोचवावी म्हणून केलेला अनुवाद आणि नंतर जगण्याचा एक आवश्यक आणि अपरिहार्य भाग झालेला अनुवाद, असा प्रदीर्घ प्रवास मांडताना त्याच प्रवाहात मिसळून गेलेलं आपलं कौटुंबिक आयुष्य उलगडणारं उमाताईंचं आत्मकथन मराठी वाचकांना तर आवडेलच, पण स्त्रियांना स्वतःमध्ये डोकावून आपल्या आंतरिक सामर्थ्याची ओळख करून घेण्यासाठी प्रेरितही करू शकेल


सोनगिरी-टाकळेवाडी येथे भानामतीचा प्रकार - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » आवृत्ती » रत्नागिरी » सोनगिरी-टाकळेवाडी येथे भानामतीचा प्रकार
सोनगिरी-टाकळेवाडी येथे भानामतीचा प्रकार
आगीच्या प्रकारांनी धास्तावलेले टाकळे कुटुंबिय 3 .पहिल्या दिवशी जळलेला पलंगाचा एक भाग. (छायाः दीपक भोसले, संगमेश्वर)
अंधश्रध्दा निर्मूलन समितीचा निष्कर्ष
घरातील कपडे, वस्तू अचानक पेट घेत असल्याचा प्रकार
तालुक्यातील सोनगिरी टाकळेवाडी येथील सुभाष यशवंत टाकळे यांच्या घरात गेले 13 दिवस घरातील कपडे व अन्य वस्तु अचानक पेट घेण्याचा प्रकार घडत आहे. अचानक कपडे पेट घेतल्याने टाकळे कुटुंबिय हतबल झाले आहेत. हा प्रकार रत्नागिरी येथील अंधश्रध्दा निर्मूलन समितीच्या कार्यकर्त्यांना समजताच त्यांनी घराची पहाणी केली असता हा भानामतीचा प्रकार असल्याचे सांगितले. तसेच यामध्ये घरातीलच एखादी व्यक्ती सहभागी असल्याचा निष्कर्ष काढला आहे.
मुंबई गोवा राष्ट्रीय महामार्गावरील सोनगिरी येथून 3 कि.मी अंतरावर टाकळेवाडीत सुभाष यशवंत टाकळे यांचे घर आहे .ते पत्नी सुप्रिया (45), मुलगा विक्रांत (24) व सून मृणाली (22) यांच्या सोबत राहतात. सुभाष हा शेतकरी असून मुलगा विक्रांत मुंबईत इलेक्ट्रिशियन म्हणून काम करतो. दसऱया पूर्वी विक्रांत गावी आल्यानंतर 5 ऑक्टोंबर रोजी सकाळच्या दरम्याने टाकळे यांच्या घरातील पलंगाला अचानक आग लागली ही आग विक्रांतने पाहिली व आटोक्यात आणली. यावेळी सुभाष कामानिमित्त बाहेरगावी गेल्याने मुलाने ही हकीकत त्यांना फोनवर कळवली. त्याचबरोबर दुपारी 3 वाजण्याच्या सुमारास विष्णू टाकळे घराला कुलूप घालून शेतात गेले असताना घरातील लोंखडी बेडवरील गाद्यांना आग लागून धूर येवू लागला. धूराचे लोट पाहून विष्णू यशवंत टाकळे यांनी त्यांच्या पत्नीला कळवले व माळयावरुन घरात येऊन त्यांनी ही आग स्वतः आटोक्यात आणली. 6 ऑक्टोबर सुभाष हे मुलासह डॉक्टरकडे गेले होते. यावेळी त्यांची पत्नीही घरी नव्हती. घरी एकटयाच असलेल्या सुनेला कपाटातून धूर येताना दिसला. तीने ही हकीकत विष्णू यांना कळवली. त्यानंतर आग आटोक्यात आणली. यानंतर त्याच दिवशी दुपारी घरातील कपडयांच्या सुटकेसला अचानक आग लागली. त्याच दिवशी दांडीवर वाळत घातलेले कपडेही अर्धवट स्थितीत जळलेले आढळले. यानंतर दररोज आगीच्या घटना घडतच होत्या. एकी दिवशी सून दरवाज्यात उभी असताना तीच्या अंगावरील गाऊन अचानक पेटला. रात्री चुलीतील लाकडे विझवून ठेवलेली असताना दुसऱया दिवशी चुलीच्या एका बाजुला यातील एक लाकूड जळत असलेले सापडले. टिव्हीवरचे कव्हर जळले आणि त्यांची झळ टिव्हीलाही बसली. दुसऱया दिवशी घराबाहेर वाळत घातलेले कपडे जळलेले आढळले मात्र बाजुच्या घरातील माणसांचे कपडे व्यवस्थित होते. एकूण 5 दिवसात असे प्रकार अकरा वेळा घडले आहेत. कुटूंबियांचा बरासचा संसार यात जळून खाक झाला आहे. आज दिवाळीच्या पहिल्या दिवशी त्यांच्याकडे कपडेच न राहिल्याने कोळंबे येथील अमोल पाटणे व सोनगिरी येथील काही ग्रामस्थांनी टाकळे कुटूंबियांनी कपडे व काही साहित्य मदत म्हणून दिली. आगीचे प्रकार शॉर्ट सर्किटने न होता अन्य कोणत्याही ज्वालाग्राही पदार्थानी होत नसताना अथवा बाहेरील कोणी व्यक्ती घरात माणसे वावरताना हे करेल अशी शक्यता नसल्याने नेमका हा काय प्रकार आहे याबाबत गावामध्ये उलटसुलट चर्चा सुरु आहे. मात्र चारही माणसे रात्री झोपल्यानंतर आगीची घटना घडली नसल्याने हा प्रकार भानामतीचा असल्याचा दावा अंनिसने आज या घराची पहाणी केल्यानंतर केला आहे.
टाकळे यांच्या घरातील कपडे जळण्याचा हा प्रकार भानामतीचा
सुभाष टाकळे यांच्या घरातील आगीचा हा प्रकार हा देवदेवस्किचा विषय नसून तो भानामतीचा प्रकार असल्याचे अंनिसचे कार्यकर्ते विजय पवार, उदय पवार, विनायक गावडे, योगेश पवार यांनी केला आहे. सुभाष टाकळे यांच्या घरात 5 ऑक्टोंबरपासून कपडयांना आग लागण्याचे प्रकार घडत आहेत. हा प्रकार काय आहे हे पहाण्यासाठी अंनिसचे कार्यकर्ते सोनगिरी टाकळेवाडी येथे गेले होते. भानामती म्हणजे आधुनिक तंत्राचा वापर करून एखादा विचित्र प्रकार घडवून आणायचा त्यासाठी विशिष्ठ जागा निवडायची आणि सर्वांसमोर हा प्रकार भानामतीचा आहे असा विषय करायचा.
अंनिसने व्यक्त केलेल्या मतांवर प्रतिक्रिया देताना ग्रामस्थ विनेश टाकळे म्हणाला की सुरुवातीला मला पण यावर विश्वास बसला नाही हा प्रकार मुद्दामहून घडवून आणला जातो की काय असा संशय मला होता. मात्र वाडीतील लोकांसमोर सुटकेस जळाली, टिव्ही पेटला, ग्रीन नेट जळला आतील पलंग जळला, बाहेरील कपडे जळले हे प्रकार मी येथे असताना घडले आहेत. त्यामुळे मला यावर विश्वास ठेवावा लागत आहे. या प्रकारातील सत्य बाहेर काढण्यासाठी आपणही मदत करु, अशी ग्वाही त्यांनी अंनिसला दिली.
महामार्गावर तिहेरी अपघातात 32 जखमी, 3 गंभीर
मोजणीविना अधिकारी फिरले माघारी
भक्ष्याचा पाठलाग करताना बिबटय़ा पडला विहिरीत
भाडेवाढीनंतर चिपळूणात ‘तांत्रिक’ गोंधळ
हॉटेल व्यावसायिकाची गोळी झाडून आत्महत्या
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या पत्रात काश्मीरचा उल्लेखच नाही
क्रिकेटर गौतम गंभीर भाजपाच्या वाटेवर
अभिनेत्री कंगना राणावतविरोधात पोलिसात तक्रार
डॉ.दाभोळकरांचे मारेकरी राज्य करत आहेत – तुषार गांधी
पीएनबी घोटाळा : निरव मोदी ब्रिटनमध्येच
भाजपाच्या संगीता खोत सांगलीच्या महापौरपदी
वीरेंद्र तावडे आणि अमोल काळेच्या आदेशावरूनच डॉ.दाभोळकरांवर गोळ्या झाडल्या-सीबीआय
आजचे भविष्य सोमवार दि. 20 ऑगस्ट 2018
संशयित तिघांमध्ये एक हॉटेल व्यावसायिक
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsNew Category NameTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


पीटर ओ-टूल, मर्ना लॉय

पीटर ओ-टूल, मर्ना लॉय
आपल्या जबरदस्त अभिनयाने गाजलेला अभिनेता पीटर ओ-टूल आणि देखणी अभिनेत्री मर्ना लॉय यांचा दोन ऑगस्ट हा जन्मदिन. त्यानिमित्त आजच्या ‘दिनमणी’मध्ये त्यांचा अल्प परिचय....
दोन ऑगस्ट १९३२ रोजी यॉर्कशरमध्ये जन्मलेला पीटर ओ-टूल हा शेक्सपीरियन रंगभूमीवरचा अभिनेता, जो पुढे हॉलिवूडमध्येही आपल्या अभिनयामुळे गाजला. त्याला एकंदर नऊ वेळा ऑस्कर नामांकनं मिळाली आणि एकदा ऑस्कर मिळालं होतं. याखेरीज त्याला तीन वेळा गोल्डन ग्लोब पुरस्कार, एकदा एमी पुरस्कार आणि दोनदा बाफ्टा पुरस्कार मिळाले होते. सुरुवातीच्या काळात रंगभूमीवर अभिनय करत असतना, बर्नार्ड शॉच्या मेजर बार्बरा आणि शेक्सपिअरच्या दी मर्चंट ऑफ व्हेनिस, दी तेमिंग ऑफ दी श्र्यू आणि हॅम्लेट या नाटकांमधल्या त्याच्या भूमिका गाजल्या होत्या. १९६० सालच्या ‘किडनॅप्ड’मधून त्याने हॉलिवूडमध्ये पदार्पण केलं आणि लगोलग १९६२ साली आलेल्या दिग्दर्शक डेव्हिड लीनच्या अतिभव्य ‘लॉरेन्स ऑफ अरेबिया’ सिनेमातल्या टी. ई. लॉरेन्सच्या भूमिकेने त्याला रातोरात इंटरनॅशनल स्टार बनवलं. बेकेट, लॉर्ड जिम, दी लायन इन विंटर, दी रुलिंग क्लास, दी लास्ट एम्परर, विंग्ज ऑफ फेम, फेअरी टेल : ए ट्रू स्टोरी, व्हीनस, गुडबाय मिस्टर चिप्स, माय फेव्हरिट इयर असे त्याचे महत्त्वाचे सिनेमे होते. १४ डिसेंबर २०१३ रोजी त्याचा लंडनमध्ये मृत्यू झाला.
दोन ऑगस्ट १९०५ रोजी मोन्टानामध्ये जन्मलेली मर्ना लॉय ही रंगमंच, टेलिव्हिजन आणि सिनेमा अशा तिन्ही माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध असलेली अभिनेत्री. मॅनहॅटन मेलोड्रामा आणि दी थिन मॅन हे तिचे सुरुवातीचे गाजलेले सिनेमे. अभिनेता विल्यम पॉवेलबरोबर तिची विशेष जोडी जमली आणि त्यांनी तब्बल १४ सिनेमे एकत्र गाजवले. दी मास्क ऑफ फू मांचू, लव्ह मी टुनाइट, दी ग्रेट झिगफिल्ड, टेस्ट पायलट, आय लव्ह यू अगेन, लव्ह क्रेझी, दी बेस्ट इयर्स ऑफ अवर लाइव्ह्ज, दी रेड पोनी, चीपर बाय दी डझन असे तिचे अनेक सिंनेमे गाजले होते. तिला ऑनररी ऑस्कर पुरस्कार मिळाला होता. १४ डिसेंबर १९९३ रोजी तिचा न्यूयॉर्कमध्ये मृत्यू झाला.
यांचाही आज जन्मदिन :
प्रसिद्ध कवी, कथाकार आणि कादंबरीकार पु. शि. रेगे (जन्म : दोन ऑगस्ट १९१०, मृत्यू : १७ फेब्रुवारी १९७८)
आफ्रिकन लोकांच्या वाट्याला येणाऱ्या जीवनाविषयी तळमळीने लिहिणारे जेम्स बॉल्डविन (जन्म: दोन ऑगस्ट १९२४, मृत्यू:एक डिसेंबर १९८७)
जगातली सर्वांत लोकप्रिय स्पॅनिश लेखिका इसाबेल अजेंडे (जन्म:दोन ऑगस्ट १९४२)
यांच्याविषयी अधिक वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
(दररोज प्रसिद्ध होणाऱ्या ‘दिनमणी’ सदरातले स्फुट लेख एकत्रितरीत्या https://goo.gl/QMr7oP या लिंकवर वाचता येतील.)
रेने गॉसिनी स्टॅनले क्युब्रिक, ब्लेक एडवर्डस्, हेलन मीरेन, सँड्रा बुलक हर्ष भोगले, रॉजर बिन्नी विक्रम साराभाई, सेसिल डमिल शकील बदायुनी
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
कोकणातल्या ‘या’ घरासमोर ध्वजवंदनाची ३७ वर्षांची परंपरा
शिष्यवृत्ती परीक्षेचा निकाल जाहीर
रत्नागिरीतील दामले विद्यालयाचे आठ विद्यार्थी शिष्यवृत्ती गुणवत्ता यादीत
बिकट वाटेची झाली वहिवाट
लेकीच्या झाडांनी बहरतेय शिंगवे गाव
साखरपा गावाने अनुभवलाय अटलजींचा साधेपणा
जागतिक आदिवासी दिन हिमायतनगरमध्ये साजरा
पंढरपुरातील शेतकऱ्यांना मिळाली कॉस्मिक फार्मिंगची माहिती
देखण्या चन्नकेशवाचे सुंदर मंदिर