जागता पहारा: मानवाधिकाराचा मुखवटा

वैधानिक इशारा: ज्यांना मोदीत्रस्ततेने पछाडले आहे, त्यांच्या मानसिक आरोग्यासाठी हा ब्लॉग अपायकारक असल्याने त्यांनी इकडे फ़िरकू नये. विपरीत परिणामांना मंडळ जबाबदार असणार नाही.
मालेगाव स्फ़ोट खटल्यातील एक बाब लक्षात घेण्यासारखी आहे, ती म्हणजे त्यातले साध्वी प्रज्ञा व कर्नल पुरोहित यांना अटक करणारे पहिले प्रमुख अधिकारी हेमंत करकरे, कसाब टोळीच्या हल्ल्यात मारले गेले आहेत. त्याला आता आठ वर्षाचा कालावधी उलटून गेला आहे. त्यांनी पहिली धरपकड केली, तेव्हा आपल्यापाशी भक्कम पुरावे असल्याचा जाहिर दावा केलेला होता. म्हणजेच त्या दोघा आरोपींना दोषी ठरवण्यास पुरेसा पुरावा करकरे यांना सापडला होता. किंवा त्यांच्यापाशी सज्ज होता. त्यात खरेच तथ्य असेल, तर तो खटला एव्हाना निकालात निघायला हवा होता. पण तसे इतकी वर्षे उलटून गेल्यावरही शक्य झालेले नाही. एका तपास यंत्रणेकडून दुसर्‍या यंत्रणेकडे काम सोपवले गेले आणि खटलाही एका कोर्टातून नव्या कोर्टाकडे वर्ग करण्यातच कालपव्यय झालेला आहे. राज्याकडून केंद्राकडे आणि नंतर केंद्रातील सीबीआयसारख्या संस्थेकडून एन आय ए नामक नव्या तपास यंत्रणेकडे त्याचे काम सोपवले गेले. पण त्याचा निचरा करण्यापेक्षा अधिकाधिक प्रकरणात त्या दोघांना गुंतवण्यातच वेळ खर्ची घातला गेला आहे. सवाल मालेगाव स्फ़ोटाचा असताना, त्यात समझोता एक्सप्रेस वा अजमेर, मक्का मशीद स्फ़ोट अशी प्रकरणे कशाला घातली गेली, त्याचे उत्तर अजून कोणी दिलेले नाही. त्या अन्य प्रकरणात या दोघांचा हात असेल तर त्याचा वेगळा तपासही होऊ शकतो. पण तसे करण्यासाठी मालेगावच्या स्फ़ोटाचा खटला चालवावा लागेल. त्याचा खोळंबा करण्यासाठीच ही अन्य प्रकरणे त्यांच्या मागे लावण्यात आली होती काय त्याचा कुठलाही खुलासा कधीच झालेला नाही. शिवाय मालेगाव प्रकरणी कोणते भक्कम पुरावे करकरे यांनी गोळा केले होते, त्याचेही स्पष्टीकरण अजून समोर आलेले नाही. अशा प्रकरणावर आता मुजावर नामक अधिकार्‍याच्या प्रतिज्ञापत्राने प्रश्नचिन्ह लावलेले आहे.
महबुब मुजावरचे प्रतिज्ञापत्र मालेगाव स्फ़ोटाचा एकूण तपास व त्यातील आरोपींबद्दल शंका निर्माण करणारे आहे. कारण त्याने त्यातले दोन आरोपी पोलिसांच्या तब्यात होते आणि पोलिस ठाण्यातच त्यांची पोलिसांनी हत्या केल्याचा दावा मांडलेला आहे. त्याचा अर्थ असा, की फ़रारी म्हटले जाणारे डांगे व कालसांग्रा हे आरोपी फ़रारी नव्हते. तर पोलिसांच्याच ताब्यात होते आणि अटक केली तरी एकदाही त्यांना न्यायदंडाधिकार्‍यासमोर हजर केलेले नसावे. ती कृती बेकायदा असू शकते. इशरत जहान प्रकरणात तोच दावा झालेला आहे. इशरत व तिच्या सोबतचा प्रणेश पिल्लई याला पोलिसांनी अनेक दिवस आपल्याच कब्जात ठेवलेले होते आणि नंतर ते दोघे एका मोटारमधून अहमदाबादला येत असताना रोखले गेले, असा दावा करण्यात आला होता. त्यासाठीच वंजारा इत्यादी अधिकार्‍यांना अटक झाली व त्यांच्यावर खटले दाखल करण्यात आलेले होते. कुठल्याही व्यक्तीला बेकायदा ताब्यात घेऊन डांबून ठेवणे, हा गुन्हा आहे आणि तो पोलिसांनी केला तरी गुन्हाच मानला जातो. म्हणून अटक झाल्यावर चोविस तासात त्या व्यक्तीला न्यायाधिशासमोर पेश करावे लागते. त्याच्याकडून कायदेशीर ताबा घ्यावा लागतो. डांगे व कालसांग्रा यांना न्यायालयात न सादर करताच पोलिसांनी ताब्यात ठेवलेले असेल, तर त्यात अपहरण व बेकायदा डांबून ठेवण्याचा गुन्हा घडलेला आहे. पाटीदार नावाचा असाच एक फ़रारी आरोपी दाखवला गेला होता आणि त्याच्या चौकशीची मागणी कोर्टात केली जाताच त्याला ताब्यात घेणार्‍या दोन अधिकार्‍यांवर कारवाई झालेली आहे. पण जे पाटीदारचे झाले तसेच काहीसे डांगे व कालसांग्रा यांच्याही बाबतीत झाल्याचे मुजावर आपल्या प्रतिज्ञापत्रात म्हणतो आहे. आपल्यासमोर त्या दोघांची एका पोलिस ठाण्यात हत्या झाली, असा त्याचा दावाही आहे. म्हणून हे प्रकरण एकूणच मालेगाव तपासावर शंका निर्माण करणारे आहे.
ठाण्याहून बेपत्ता झालेल्या इशरतची चार दिवसांनी अहमदाबाद येथे चकमकीत हत्या झाली होती. त्यामुळे ती चार दिवस गुजरात पोलिसांच्या एटीएस पथकाच्या बेकायदा ताब्यात होती असा आरोप झालेला होता. मग इथे डांगे व कालसांग्रा यांच्याही बाबतीत तसेच काही झाल्याचा मुजावरचा दावा नाही काय कारण खरेच ते दोघे पोलिसांच्या ताब्यात होते, तर त्यांना न्यायालयात हजर करून त्यांचा रितसर ताबा कशाला घेतला गेला नाही कारण खरेच ते दोघे पोलिसांच्या ताब्यात होते, तर त्यांना न्यायालयात हजर करून त्यांचा रितसर ताबा कशाला घेतला गेला नाही कर्नल पुरोहित व साध्वी प्रज्ञा यांची अटक झाली तेव्हा त्यांना असे रितसर ताब्यात घेतलेले होते. त्यापैकी पुरोहित हे लष्करी कक्षेत असल्याने त्यांचा ताबा घेताना लष्कराला जाब द्यावा लागत होता. म्हणूनच त्यांना न्यायालयात हजर करण्यात आले होते. पण डांगे व कालसांग्रा यांना ठरविक ठिकाणाहून ताब्यात घेतले गेल्यावर कुठे ठेवले गेले, त्याचा कोणालाही पत्ता नव्हता. पण ते चोविस तासापेक्षा अधिक काळ बेकायदा पोलिसांच्या ताब्यात असतील, तर तो गुन्हा होता आणि तो खुद्द एटीएस पथकाकडून झालेला गुन्हा आहे. मग याची माहिती करकरे यांना होती काय कर्नल पुरोहित व साध्वी प्रज्ञा यांची अटक झाली तेव्हा त्यांना असे रितसर ताब्यात घेतलेले होते. त्यापैकी पुरोहित हे लष्करी कक्षेत असल्याने त्यांचा ताबा घेताना लष्कराला जाब द्यावा लागत होता. म्हणूनच त्यांना न्यायालयात हजर करण्यात आले होते. पण डांगे व कालसांग्रा यांना ठरविक ठिकाणाहून ताब्यात घेतले गेल्यावर कुठे ठेवले गेले, त्याचा कोणालाही पत्ता नव्हता. पण ते चोविस तासापेक्षा अधिक काळ बेकायदा पोलिसांच्या ताब्यात असतील, तर तो गुन्हा होता आणि तो खुद्द एटीएस पथकाकडून झालेला गुन्हा आहे. मग याची माहिती करकरे यांना होती काय त्यांनी असे बेकायदा कृत्य आपल्या पथकातील अधिकार्‍यांना करू दिले होते काय त्यांनी असे बेकायदा कृत्य आपल्या पथकातील अधिकार्‍यांना करू दिले होते काय अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरे द्यावीच लागतील. त्यासाठीच चौकशीची गरज आहे आणि तसे आदेश आता मालेगावचा खटला चालू असलेल्या कोर्टाने दिलेले आहेत. हा मामला इशरतच्याच दिशेने चालू आहे. तिथे एटीएस पथकाने एक हत्या केली असा आरोप असतानाही राज्य सरकारने इन्कार केला होता आणि इथेही काहीसे तसेच घडलेले आहे. पथकातीलच एक अधिकारी हत्या झाली म्हणत असताना त्यालाच निलंबित करण्यात आले. म्हणजे संबंधितांना ते प्रकरण दडपायचे होते. ते दडपलेही गेले होते. पण निलंबनातून सुटण्यासाठी मुजावर याने आपल्या बचावाच्या खटल्यात जे प्रतिज्ञापत्र केले आहे, त्यातून हा मामला चव्हाट्यावर आलेला आहे.
किती चमत्कारीक गोष्ट आहे बघा. इशरत प्रकरणात ज्यांनी मानवाधिकाराची लढाई म्हणून संघर्ष केला, ती सगळी मंडळी आज चिडीचुप आहेत. डांगे वा कालसांग्रा अशा दोन व्यक्तींची आरोपी म्हणून ताब्यात घेऊन हत्या करण्यात आल्याचा दावा आहे. मग इशरतला न्याय देण्यासाठी सर्वशक्तीनिशी उतरलेल्या लोकांनी आजही त्याच उत्साहात पुढे यायला नको काय त्यांना मानवी जीवनाची कळकळ व न्यायाचीच आतुरता असती, तर त्यातले अनेकजण पुढे सरसावले असते. पण सगळेच गायब आहेत. याकुब मेमन वा अफ़जल गुरू यांच्यावरील सर्व आरोप सिद्ध होऊन त्यांना फ़ाशी झाली, तर त्या फ़ासातून त्यांची मान सोडवायला एकाहून एक कायदेपंडीत पुढे सरसावले होते. मध्यरात्रीही न्यायाधीशांना झोपेतून उठवून सुनावण्या करण्याची धावपळ झालेली होती. पण मुजवरच्या प्रतिज्ञापत्रातून दोन निरपराध वा संशयित मारले गेल्याचा पुरावा पुढे आला असताना, कुणाही मानवाधिकार भोक्त्यांच्या माणूसकीला पाझर फ़ुटलेला नाही. त्याच इंदिरा जयसिंग वा सुप्रिम कोर्टात काम करणार्‍या एकाही वकीलाने मुजावरच्या त्या प्रतिज्ञापत्राची दखल घेऊन दाद मागण्याची कुठलीही हालचाल केलेली नाही. मग यांना मानवाधिकाराचा कळवळा आहे असे मानायचे की केवळ जिहादी आरोप सिद्ध झालेल्या गुन्हेगारांविषयी आपुलकी आहे असे मानायचे त्यांना मानवी जीवनाची कळकळ व न्यायाचीच आतुरता असती, तर त्यातले अनेकजण पुढे सरसावले असते. पण सगळेच गायब आहेत. याकुब मेमन वा अफ़जल गुरू यांच्यावरील सर्व आरोप सिद्ध होऊन त्यांना फ़ाशी झाली, तर त्या फ़ासातून त्यांची मान सोडवायला एकाहून एक कायदेपंडीत पुढे सरसावले होते. मध्यरात्रीही न्यायाधीशांना झोपेतून उठवून सुनावण्या करण्याची धावपळ झालेली होती. पण मुजवरच्या प्रतिज्ञापत्रातून दोन निरपराध वा संशयित मारले गेल्याचा पुरावा पुढे आला असताना, कुणाही मानवाधिकार भोक्त्यांच्या माणूसकीला पाझर फ़ुटलेला नाही. त्याच इंदिरा जयसिंग वा सुप्रिम कोर्टात काम करणार्‍या एकाही वकीलाने मुजावरच्या त्या प्रतिज्ञापत्राची दखल घेऊन दाद मागण्याची कुठलीही हालचाल केलेली नाही. मग यांना मानवाधिकाराचा कळवळा आहे असे मानायचे की केवळ जिहादी आरोप सिद्ध झालेल्या गुन्हेगारांविषयी आपुलकी आहे असे मानायचे ज्याच्यापाशी थोडीफ़ार विवेकबुद्धी शाबुत आहे, त्या प्रत्येकाने डांगे-कालसांग्रा आणि अफ़जल-याकुब यांच्या बाबतीत झालेल्या मानवाधिकारी पक्षपात व भेदभावाची मनातल्या मनात तुलना करून बघावी. मग ठरवावे, आपल्या देशात मानवाधिकार कोणाला आहेत ज्याच्यापाशी थोडीफ़ार विवेकबुद्धी शाबुत आहे, त्या प्रत्येकाने डांगे-कालसांग्रा आणि अफ़जल-याकुब यांच्या बाबतीत झालेल्या मानवाधिकारी पक्षपात व भेदभावाची मनातल्या मनात तुलना करून बघावी. मग ठरवावे, आपल्या देशात मानवाधिकार कोणाला आहेत फ़क्त जिहादींना की प्रत्येक भारतीयाला फ़क्त जिहादींना की प्रत्येक भारतीयाला मुजावर हे सुदैवाने मुस्लिम आहेत. त्यामुळे त्यांच्यावर संघवाला किंवा हिंदूत्ववादी हा आरोप होऊ शकत नाही. पण या माणसाने तथाकथित पुरोगामी मानवाधिकारी वकीलांचा बुरखा टरटरा फ़ाडला हे निश्चीत
गडकरी पुतळा प्रकरण आणि संभाजी ब्रिगेडला तुमच्या ब्लाॅगवर वाचायला आवडेल.
कर्नल प्रसाद पुरोहितांनी सिमीत शिरकाव केला होता. याची शिक्षा म्हणून त्यांना गेले कित्येक वर्षं विनाचौकशी तुरुंगात डांबलं आहे. साध्वी आणि इतरांची परिस्थिती वेगळी असू शकते. बरीचशी माहिती विक्रम भावे यांच्या 'मालेगाव बाँबस्फोटामागील अदृश्य हात' या पुस्तकात दिली आहे.
भारतीय गुप्तचरांना पूर्वी वाली नव्हता. आत्ताही नाही.
“हिंदू दहशतवाद” किंवा “भगवा दहशतवाद”
या शब्दाच्या निर्मात्यांचा सप्रमाण पर्दाफ़ाश
लेखक: आरएसएन सिंग (भारतीय गुप्तचर सेवेतील RAW एक जबरदस्त दबदबा असलेले अधिकारी)
जेव्हा दाऊदला मुंबईचा सामान्य माणूस ओळखतही नव्हता आणि गँगवॉर हा शब्दही प्रचलित झाला नव्हता, तेव्हा एक खतरनाक गुन्हेगार दिल्लीच्या तिहा...
सुप्रिया सुळे या शरद पवारांची कन्या म्हणून राजकारणात आल्या. त्यांच्यासाठी शरद पवार यांनी बारामतीची जागा मोकळी करून दिलेली होती. तिथेही गे...
वर्षभरापुर्वी भारतातला एक मोठा उद्योगपती विजय मल्ल्या अकस्मात पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन फ़रारी झाला. तेव्हा त्याबद्दल मोदी सरकारला जब...
गुरुजी आणि कर्नल पुरोहित
राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फ़डणवीस यांनी चुकीचा पायंडा पाडला आहे. प्रकाश आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली निघालेल्या मोर्चानंतर त्यांनी आंब...
इंद्राणी कार्ति, चोरांची आळंदी
भारताच्या माजी अर्थमंत्र्याच्या मुलाला अटक होण्याची बहुधा ही पहिलीच वेळ असेल. पण त्याच म्हणजे कार्ति चिदंबरम याच्या कंपन्यांचा व त्यातल्य...
भीमा कोरेगाव सोहळ्यानंतर महाराष्ट्राच्या विविध भागात उमटलेले हिंसक प्रतिसाद बघून ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी ‘हल्लाबोल’ केल्याच्या बातम्य...
संभाजी ब्रिगेडचा खरा चेहरा
भीमा कोरेगाव या विषयावर दोनशे वर्षांनी उठलेले वादळ मोठी सामाजिक उलथापालथ घडवणारे आहे. त्यात रामदास आठवले यांनी उघडपणे मराठा संघटनांवर ठपक...
पाकची झोप उडवणारा गृहस्थ
आपल्याकडे वाहिन्यांवरील चर्चेत जसा तोयबावाला सईद हाफ़ीजचा उद्धार चालतो, तसा पाकिस्तानी वाहिन्यांवर कोणाचा उद्धार चालत असेल
‘मालेगाव स्फोटाप्रकरणी १७ तरूणांना अटक करण्यात आली होती. तब्बल तीन वर्ष ही मुलं तुरूंगात खितपत पडली होती. त्यानंतर मी स्वत: आर. आर. ...
पुरोहित सुटले, पण हु किल्ड ‘खरेखुरे’
सोमवार २१ ऑगस्ट २०१७ रोजी कर्नल प्रसाद पुरोहित यांना सुप्रिम कोर्टाने जामिन दिला आणि अकस्मात देशातल्या तमाम वाहिन्या व माध्यमांना मालेगाव...
मुंबई राजकीय कात टाकतेय
स्वबळाचे आकडे सत्याशी वाकडे
बंदी मुठ्ठी लाख की, खुली तो प्यारे खाक की
रेल्वे घातपाताचे बोलविते धनी
युती म्हणजे गाजराची पुंगी
बच्चा लोग, ठोको ताली
खादी, गांधी आणि मोदी
वेड्या बहिणीची वेडी रे ‘माया’


जागता पहारा: लोकपाल आंदोलनाचे र्‍हासपर्व

वैधानिक इशारा: ज्यांना मोदीत्रस्ततेने पछाडले आहे, त्यांच्या मानसिक आरोग्यासाठी हा ब्लॉग अपायकारक असल्याने त्यांनी इकडे फ़िरकू नये. विपरीत परिणामांना मंडळ जबाबदार असणार नाही.
देशातील दहा विधानसभा पोटनिवडणुकीचे निकाल समोर आलेले आहेत. त्यात सर्वात लक्षणिय असा निकाल दिल्ली विधनसभेच्या राजौरी गार्डन जागेचा आहे. मागल्या खेपेस म्हणजे अवघ्या दोन वर्षापुर्वी विधानसभेसाठी मतदान झाले, तेव्हा जर्नेलसिंग या आम आदमी पक्षाच्या उमेदवाराने तब्बल ५६ टक्के मते मिळवित ही जागा जिंकली होती. पण अलिकडेच त्याने तिथला राजिनामा देऊन पंजाबमध्ये विधानसभा लढवली. गेल्या वर्षभर तरी केजरीवाल यांनी दिल्लीकरांकडे पाठ फ़िरवून पंजाब व गोवा या दोन राज्यात आपले लक्ष केंद्रीत केलेले होते. त्यासाठी त्यांचा मुक्कामही तिकडे होता आणि दिल्लीच्या अन्य मंत्र्यांसह अनेक आमदारही दिल्लीबाहेर फ़िरत होते. याच काळात दिल्लीकरांना अनेक संकटातून जावे लागलेले आहे. डेंग्यु वा चिकनगुण्या अशा आजारांच्या साथींनी दिल्लीकरांना भंडावून सोडले. तेव्हा आम आदमी पक्षाच्या सरकारचा कोणीही मंत्री दिल्लीत नव्हता. दिल्लीकर आजाराने बेजार होते आणि त्यांचा आरोग्यमंत्री गोव्यात आपल्या पक्षाचा प्रचार करण्यासाठी मुक्काम ठोकून बसला होता. मुख्यमंत्री केजरीवाल सरकारी खर्चाने शस्त्रक्रिया करून घ्यायला बंगलोरला गेले होते आणि उपमुख्यमंत्री मनिष शिसोदिया युरोपच्या दौर्‍यावर मौज करायला गेलेले होते. असा पक्ष वा त्याचे नेते आपण विधानसभेत कशासाठी निवडले, त्याचा पश्चात्ताप दिल्लीकरांना नक्कीच झालेला असणार. पण असा मतदार वा नागरिक नेहमी वाहिन्यांवर येऊन बोलत नाही. आपल्या हाती मताची संधी येण्याच्या प्रतिक्षेत असतो. ती संधी राजौरी गार्डन पोटनिवडणूकीने दिली आणि दिल्लीकराने या पक्षाच्या उमेदवाराचे डिपॉझीट जप्त करूनच आपले मत व्यक्त केले आहे. हा विषय त्या एका जागेपुरता नाही तर आम आदमी पक्षासह केजरीवाल यांचे काम व शैलीवर दिल्लीकराने दिलेला निकाल आहे.
विधानसभेत ७० पैकी ६७ जागा या पक्षाने जिंकल्या होत्या आणि त्यातच याही जागेचा समावेश होता. तिथेच त्याचे आज डिपॉझीट जप्त होण्याची पाळी कशामुळे आली याचे आत्मपरिक्षण केजरीवाल करतील अशी शक्यता अजिबात नाही. त्यापेक्षा ते मतदान यंत्रावर खापर फ़ोडून मोकळे होतील. ती आता त्यांची कार्यशैली झाली आहे. काम करायचे नाही आणि मनमानी करून प्रत्येक नियम कायद्याला आव्हान देत रहायचे, ही पद्धत झाली आहे. त्याचाच फ़टका राजौरी गार्डनमध्ये बसला आहे. डिपॉझीट जप्त याचा अर्थ केजरीवाल व त्यांच्या पक्षालाच दिल्लीकर विटला आहे. त्यांचे काम नको आणि खुलासेही नकोत, असा इशारा ताज्या निकालात लपला आहे. ५६ टक्के मतांनी जर्नेलसिंग यांना दोन वर्षापुर्वी लोकांनी निवडले, तेव्हा त्यांच्या किमान काही अपेक्षा असतात. जवळपास तसेच निकाल दिल्लीत सर्वत्र आलेले होते. म्हणजेच लोकांच्या अपेक्षा मोठ्या होत्या आणि त्याचा थांगपत्ता केजरीवालना लागलेला नव्हता. हातात जितके अधिकार व जितकी साधने आहेत, त्यातून काही चांगले करून दाखवावे, अशीच ती अपेक्षा होती. पण पहिल्या दिवसापासून केजरीवाल नुसत्या तक्रारी करीत बसले, आपल्याला मोदी सरकार काम करू देत नाही. आपले प्रत्येक निर्णय रोखून धरले जातात. नियम बदलले पाहिजेत. अमूक खाते व तमूक अधिकार आपल्याकडे हवेत. राज्यपाल केंद्राचा हस्तक आहे, असल्या गोष्टी वाहिन्या वा माध्यमातील चर्चेसाघी खुसखुशीत विषय नक्की असतात. पण त्यामुळे लोकांच्या नित्यजीवनातील समस्यांचा निचरा होत नाही. केजरीवाल सतत टिव्हीवर दिसले वा त्यांच्या पक्षाच्या जाहिराती झळकल्या; म्हणून लोकांचे जीवन सुसह्य होत नाही. त्या सुसह्यतेचा अनुभव लोकांना यावा लागतो. तो अनुभव विपरीतच नव्हता, तर पश्चात्तापाला चालना देणारा होता. त्याचेच आता मतात रुपांतर झाले आहे.
लोकसभेत दिल्लीच्या सातही जागा जिंकणार्‍या भाजपाला अवघ्या नऊ महिन्यात दिल्लीत फ़ेटाळून लावणारा दिल्लीकर; केजरीवालच्या शब्दावर विसंबून त्यांना ७० पैकी ६७ जागा देतो, ही विश्वासाची परिसीमा होती. पण त्याचा अर्थच केजरीवाल टोळीला उमजला नाही. त्यांना दिल्लीकर म्हणजे आपला गुलाम वाटला. कुठल्याही जाहिराती कराव्यात आणि कसल्याही थापा माराव्यात; दिल्लीकर निमूट ऐकून घेतो असे त्यांना वाटले. म्हणुन इतक्या बेछूटपणे या माणसाने व त्याच्या सहकार्‍यांनी दिल्लीमध्ये धिंगाणा घातला. कोर्टात मोठे वकील नेमून वा वाहिन्यांवर वाचाळवीर धाडून, टोलवाटोलवी करणे शक्य असते. पण जनतेच्या कोर्टामध्ये तारखा पडत नाहीत. एकाच सुनावणीत निकाल लागून जात असतो. तो निकाल असा आहे, की पुढल्या तीन वर्षात दिल्लीमध्ये डोळ्यात भरणारे काम केजरीवाल टोळीने करून दाखवले नाही, तर त्यांच्या आम आदमी पक्षाचा अवतारच संपवण्याचा दिल्लीकराने निर्धार केलेला आहे. मोदींना वा इतरांना शिव्याशाप देऊन दिल्लीकरांचे प्रश्न सुटत नाहीत. फ़क्त दिल्लीसाठी काम करायचे नसेल, तर पक्षाचा गाशा गुंडाळा; असा तो इशारा आहे. किंबहूना त्याच्याही पुढे जाऊन दिल्लीकर केजरीवालना फ़र्मावतो आहे, ‘तुझे भुत आम्ही उभे केले तर आम्हीच ते गाडूनही टाकू शकतो’, असा त्यातला खरा गर्भित अर्थ आहे. देशव्यापी होण्याचे विसरून जा आणि निमूटपणे जितके अधिकार हाती आहेत, त्यात जमेल तितके काम करून दाखवा. नसेल तर जागा रिकाम्या करा, असे दिल्लीकर सांगतो आहे. नोटाबंदी, अन्य राज्यातली लुडबुड वा शेतकर्‍यांसह सैनिकांच्या मागण्यासाठी दिल्लीचे सरकार तुम्हाला सोपवलेले नव्हते, असेही यातून मतदाराने समजावण्याचा प्रयास केला आहे. आणखी तीन वर्षे बाकी आहेत, तेवढ्या मुदतीत खरे काम केले नाही, तर विषय संपणार आहे.
दिल्ली जिंकली म्हणजे आपल्या भुलथापांना आता देशातील जनता भुलणार आहे, असे केजरीवालना वाटत होते. पण तो विषय गोवा पंजाबच्या निकालांनी संपवलेला होता. आता दिल्लीतली जनताही या पक्षाच्या भुलथापांना भुलेनाशी झाली आहे. ‘पाच साल केजरीवाल’ अशी घोषणा देत दोन वर्षापुर्वी त्यांनी दिल्ली काबिज केली होती. पण वर्ष उलटले नाही, तर त्यांना अन्य राज्ये जिंकण्याचे वेध लागले. त्यासाठी दिल्लीकरांच्या पैशाचाही गैरवापर झाला. कुठल्याही भ्रष्ट पक्षाला शक्य नाही, इतका भयंकर भ्रष्टाचार या इसमाने मागल्या दोन वर्षात करून दाखवला. एकूण सहा मंत्र्यांपैकी तीन मंत्री आधीच फ़ौजदारी खटल्यामुळे हाकलावे लागले आहेत आणि आता चौथा मंत्री आर्थिक घोटाळेबाजी करण्याच्या जाळ्यात सापडला आहे. अन्य पक्षांवर दोशहरोप करीत केजरीवाल राजकारणात आले, त्यांनी इतके भ्रष्ट व विकृत नमूने मंत्रीपदासाठी कुठून निवडले, त्याचेही कोडे दिल्लीकरांना सतावत असावे. कारण इतका भ्रष्टाचार व लूटमार शीला दिक्षीत यांच्या पंधरा वर्षाच्या कारकिर्दीतही होऊ शकलेली नव्हती, केजरीवाल आता भ्रष्टाचाराचेच प्रतिक बनले आहेत. किंबहूना त्यांच्या वर्तनाने भ्रष्टाचार विरोधात लढणार्‍या प्रत्येकाला संशयीत करून टाकले आहे. राजौरी गार्डनच्या मतदाराना तेच जगाला दाखवून द्यायचे होते. आपण दोन वर्षापुर्वी केलेली चुक सुधारण्यासाठी प्रत्येक मतदार बाहेर पडला आणि त्याने शुद्ध चरित्र सांगणार्‍या केजरीवाल व त्यांच्या पक्षापेक्षा भ्रष्ट मानली जाणारी कॉग्रेसही परवडली, असाच कौल यातून दिला आहे. लोकपाल आंदोलनाचा र्‍हास या एका माणसाने व त्याच्या साथीदारांनी अल्पावधीत करून दाखवला. त्यांनी दिल्लीतल्या चळवळी व आंदोलनांची विश्वासार्हताही निकालात काढली. राजौरी गार्डनचा ताजा निकाल प्रत्यक्षात लोकपाल आंदोलनाचे र्‍हासपर्वच म्हणावे लागेल.
भाऊ तुम्ही म्हणतात त्याप्रमाणे खरेच दिल्ली कर नक्कीच धडा शिकवला आहे पण कान डोळे बंद करणारा एके काहिच शिकु शकत नाही ही एक भारतावर मेहेरबानी आहे..
कारण मिडियावाले अशाच एके पिके ला ऊचलुन धरतात व भारतात उतपात माजवतात..
आज एके उद्या डिके सहा महिन्यात देशाचा हिरो मिडियावाले व त्यामागे लपलेली राष्ट्र विघातक शक्ती आहे...
त्यामुळे नेहमीच भारतीय राजकारण व सरकारे हिंदोळत राहिली आहेत..
यामागील सुत्रधार.. राष्ट्र विघातक शक्ती... चा.. बिंग फोडायला.. मोदी मानव आहेत का माहामानव .... हे काळच सांगेल..
कारण विकास, सत्ता, पक्ष संघटन व सर्वात खतरनाक मिडियावाले बकासुर अशाच भस्मासुराला (एके पीके बेमालूम पणे जनतेची दिशाभूल करतात व राष्ट्र ऊभारणार नेतृत्वाला ईतर बागुल बुवा ऊभे करुन सहज सत्ता पालट करतात..
कारण कणखर राष्ट्र उभारणी करणारे नेतृत्व सतत 10 ते 15 वर्षं सत्तेवर रहाणारे विदेशी शक्तीना नको आहे..
मग अमेरिका युरोप कर्ज व तंत्रज्ञान कोणाला देणार
मोदी महामानव असतील तर या मागील शक्तींचा भांडा फोड करतील..
कारण भारतीय जनता कधीही धोका खावु शकते व कोणातही कणखर / सर्व समावेशक नेता केवळ 5 वर्षे कराणखर भुमिका घेऊन सुध्दा वाजपेयी सरकार सारखा चुनाव हारु शकतो. जाती राज्य स्थानिक मुद्दे व स्वार्थी साऊथ रेसीडेन्ट नाॅन इंडियन (यानी कधीच कोणत्याही राष्ट्रीय पक्षाला लोकसभा निवडणूकीत साथ दिली नाही. जयललीता एनटीआर चेहरे पुढे करुन स्वार्थी पणा चालु आहे. अशा स्वार्थी जनतेला प्रत्येक भारतीयांनी जिथे तिथे जाब विचारला पाहिजे ) कधीही धोका खाऊन सक्षम राष्ट्रीप्रमी सरकारला सुरुंग लावुन पाच वर्षे चे वर राज्य करुन दिले नाही.
आता युपी राज्यांत योगी बिजेपी कसे राज्य करतो यावर 2019 लोकसभेचे बिजेपी चे भविष्य ठरवले जनमानसात ठसवले व मग फसवले जाऊ शकते..
मोदी हारवण्यात हे मुद्दे तयार करत आहेत. खरच हे सर्व मिडियावाले एकसुरात करतात..
व राजदीप, प्रसुन, आर्णब, केतकर, व इतर अनेक ऐका सुरात बिजेपी विरोधी मोर्चा सांभाळतात.
आठवा प्रमोद महाजन गेले म्हणजे बिजेपी संपला अशी आवई हाॅस्पीटल मध्ये आंतीम घटका मोजताना उठवुन 2009 ची लोकसभा निवडणूक ची बीजेपी हारण्याची बिजे रोवली होती व घोटाळ्यत आपली हप्ता वसुली केली होती..
या सर्वांचा कधीतरी खुप वेळ होण्या पुर्वी पडदा फोड व्हायला पाहिजे.
यामुळे रात्र वैर्याची आहे हे मोदी व टिमने विसरता कामा नये..
जेव्हा दाऊदला मुंबईचा सामान्य माणूस ओळखतही नव्हता आणि गँगवॉर हा शब्दही प्रचलित झाला नव्हता, तेव्हा एक खतरनाक गुन्हेगार दिल्लीच्या तिहा...
सुप्रिया सुळे या शरद पवारांची कन्या म्हणून राजकारणात आल्या. त्यांच्यासाठी शरद पवार यांनी बारामतीची जागा मोकळी करून दिलेली होती. तिथेही गे...
वर्षभरापुर्वी भारतातला एक मोठा उद्योगपती विजय मल्ल्या अकस्मात पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन फ़रारी झाला. तेव्हा त्याबद्दल मोदी सरकारला जब...
गुरुजी आणि कर्नल पुरोहित
राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फ़डणवीस यांनी चुकीचा पायंडा पाडला आहे. प्रकाश आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली निघालेल्या मोर्चानंतर त्यांनी आंब...
इंद्राणी कार्ति, चोरांची आळंदी
भारताच्या माजी अर्थमंत्र्याच्या मुलाला अटक होण्याची बहुधा ही पहिलीच वेळ असेल. पण त्याच म्हणजे कार्ति चिदंबरम याच्या कंपन्यांचा व त्यातल्य...
भीमा कोरेगाव सोहळ्यानंतर महाराष्ट्राच्या विविध भागात उमटलेले हिंसक प्रतिसाद बघून ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी ‘हल्लाबोल’ केल्याच्या बातम्य...
संभाजी ब्रिगेडचा खरा चेहरा
भीमा कोरेगाव या विषयावर दोनशे वर्षांनी उठलेले वादळ मोठी सामाजिक उलथापालथ घडवणारे आहे. त्यात रामदास आठवले यांनी उघडपणे मराठा संघटनांवर ठपक...
पाकची झोप उडवणारा गृहस्थ
आपल्याकडे वाहिन्यांवरील चर्चेत जसा तोयबावाला सईद हाफ़ीजचा उद्धार चालतो, तसा पाकिस्तानी वाहिन्यांवर कोणाचा उद्धार चालत असेल
‘मालेगाव स्फोटाप्रकरणी १७ तरूणांना अटक करण्यात आली होती. तब्बल तीन वर्ष ही मुलं तुरूंगात खितपत पडली होती. त्यानंतर मी स्वत: आर. आर. ...
पुरोहित सुटले, पण हु किल्ड ‘खरेखुरे’
सोमवार २१ ऑगस्ट २०१७ रोजी कर्नल प्रसाद पुरोहित यांना सुप्रिम कोर्टाने जामिन दिला आणि अकस्मात देशातल्या तमाम वाहिन्या व माध्यमांना मालेगाव...
‘शिव’तारे त्याला कोण मारे
विनोद खन्ना मरते नही
दो साल, केजरी बेहाल
पालथ्या घड्यावर, आरक्षणाचे पाणी
ज्यांचा डाव त्यांनाच पेच
एका दगडात किती पक्षी
भारतात मुस्लिम संदर्भहीन होतोय
बहिणीची वेडी रे ‘माया’
आरशात आपला चेहरा बघा
सदा मरे, त्याला कोण रडे
प्रामाणिक यंत्रे, बदमाश माणसे
हिंदू व्होटबॅन्क तयार होतेय
कॉग्रेसचा रा. स्व. संघ


सह्याद्रीमित्र…

गिरीदुर्गांच्या साम्राज्यात - भाग दोन (उत्तरार्ध)
गिरीदुर्गांच्या साम्राज्यात - भाग एक
"पका…ए पका…उठ. सहा वाजत आलेत. साडेसहाला निघायचंय आपल्याला. वर जाऊन झोप परत. आज अजून एक किल्ला बाकी आहे. उठ लवकर (हे शेवटचं जरा ओरडून ) " " चिन्या ****च्या. गप झोपू दे मला. आयला एकतर कालपासून झोप नाही. त्यात रात्री फर्स्टक्लास जेवण झालंय आणि आत्ता थंडी पण आहे. मी सात वाजता उठणारे. तुला एकट्याला जायचं तर जा ) " " चिन्या ****च्या. गप झोपू दे मला. आयला एकतर कालपासून झोप नाही. त्यात रात्री फर्स्टक्लास जेवण झालंय आणि आत्ता थंडी पण आहे. मी सात वाजता उठणारे. तुला एकट्याला जायचं तर जा  " " पका…पाच मिनिटाच्या आत जर उठला नाहीस तर जो भाग वर करून झोपला आहेस तो असा सूजवेन की गाडीच्या सीटवर बसायची पण बोंब होईल  " " पका…पाच मिनिटाच्या आत जर उठला नाहीस तर जो भाग वर करून झोपला आहेस तो असा सूजवेन की गाडीच्या सीटवर बसायची पण बोंब होईल " चिन्मयचं हे निर्वाणीचं वाक्य ऐकून पकाच काय पण गाडीची अर्धी काच खाली करून झोपलेले काकाही ताडकन उठले " चिन्मयचं हे निर्वाणीचं वाक्य ऐकून पकाच काय पण गाडीची अर्धी काच खाली करून झोपलेले काकाही ताडकन उठले  बघतो तर चिन्मय कालच्या त्या रखवालदारांची फुटभर काठी हातात घेऊन उभा होता. त्याच्या मते माणसाने सहा तासांपेक्षा जास्त झोपल्यास त्याला बुद्धीमांद्य येतं आणि ते वयोमानाप्रमाणे वाढत जातं. हे तत्वज्ञान चिन्मयला त्याच्या रशियन मास्तराने स्वानुभवावरून शिकवलं असावं  बघतो तर चिन्मय कालच्या त्या रखवालदारांची फुटभर काठी हातात घेऊन उभा होता. त्याच्या मते माणसाने सहा तासांपेक्षा जास्त झोपल्यास त्याला बुद्धीमांद्य येतं आणि ते वयोमानाप्रमाणे वाढत जातं. हे तत्वज्ञान चिन्मयला त्याच्या रशियन मास्तराने स्वानुभवावरून शिकवलं असावं  कारण हे तत्व भारतात लागू झाल्यास शिक्षणव्यवस्था किंवा नोक-या यांच्यामध्ये केवळ नॉर्मल लोकांसाठी आरक्षण ठेवायची वे…
गिरीदुर्गांच्या साम्राज्यात - भाग एक
कोणत्याही गोष्टीत यश मिळवायचं असेल तर त्याची नशा चढावी लागते असं म्हणतात. एकदा का त्या गोष्टीनं तुम्हाला झपाटून टाकलं की ती तडीस नेण्याची मजाच वेगळी असते.महाराष्ट्रातल्या तमाम गिर्यारोहकांवर असंच एक गारुड स्वार झालंय. त्याचं नाव आहे "सह्याद्री"  आज सह्याद्री प्रत्येक गिर्यारोहकाचा केवळ छंदच नाही तर आयुष्य बनला आहे. त्याच्या द-याखो-यातून रानोमाळ भटकण्याचं लागलेलं व्यसन हे जगातलं सगळ्यात "पॉझीटिव्ह" व्यसन असावं आणि ते सुटावं अशी अपेक्षाही नाही  आज सह्याद्री प्रत्येक गिर्यारोहकाचा केवळ छंदच नाही तर आयुष्य बनला आहे. त्याच्या द-याखो-यातून रानोमाळ भटकण्याचं लागलेलं व्यसन हे जगातलं सगळ्यात "पॉझीटिव्ह" व्यसन असावं आणि ते सुटावं अशी अपेक्षाही नाही  नाशिक जिल्हा  महाराष्ट्रातले सगळ्यात जास्त डोंगरी किल्ले उराशी बाळगणारा प्रदेश म्हणून नावलौकिक मिळवलेल्या या जिल्ह्याची बातच काही और आहे  हातगड - अचला पासून ते साल्हेर - मुल्हेर पर्यंत आणि आड - पट्ट्यापासून ते गाळणा - कंकराळ्या पर्यंत एकापेक्षा एक सरस आणि सुरम्य गिरिदुर्ग या नाशिक जिल्ह्याने धारण केले आहेत. या जिल्ह्यातल्या डोंगररांगा सुद्धा तितक्याच वेधक. सेलबारी - डोलबारी असो किंवा त्र्यंबक - वाघेरा ची रांग…स्वत:च आपलं एक खास वैशिष्ट्य आहे. पण या सगळ्याची अनभिषिक्त सम्राज्ञी म्हणजे सातमाळा रांग  हातगड - अचला पासून ते साल्हेर - मुल्हेर पर्यंत आणि आड - पट्ट्यापासून ते गाळणा - कंकराळ्या पर्यंत एकापेक्षा एक सरस आणि सुरम्य गिरिदुर्ग या नाशिक जिल्ह्याने धारण केले आहेत. या जिल्ह्यातल्या डोंगररांगा सुद्धा तितक्याच वेधक. सेलबारी - डोलबारी असो किंवा त्र्यंबक - वाघेरा ची रांग…स्वत:च आपलं एक खास वैशिष्ट्य आहे. पण या सगळ्याची अनभिषिक्त सम्राज्ञी म्हणजे सातमाळा रांग
गिरीदुर्गांच्या साम्राज्यात - भाग दोन (उत्तरार्ध)
गिरीदुर्गांच्या साम्राज्यात - भाग एक


सुवर्णपदकासाठी अजब अट : शाकाहारी आणि निर्व्यसनी विद्यार्थी हवा | Webdunia Marathi

शनिवार, 21 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
सुवर्णपदकासाठी अजब अट : शाकाहारी आणि निर्व्यसनी विद्यार्थी हवा
केवळ शाकाहारी आणि निर्व्यसनी विद्यार्थ्यांनाच विद्यापीठामार्फत ‘योगमहर्षी राष्ट्रीय किर्तनकार रामचंद्र गोपाळ शेलार उर्फ शेलारमामा सुवर्णपदक’ दिले जाईल असे पत्रकच सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाने काढले आहे. विद्यापीठाच्या संकेतस्थळावर शेलारमामा सुवर्णपदकासाठीच्या अटींची यादीचे पत्रक प्रसिद्ध कऱण्यात आले असून, त्यात ही अजब अट घालण्यात आली आहे.
संकेतस्थळावरील पत्रकाप्रमाणे अटींमधील यादीतील सातव्या क्रमांकाची
अटीप्रमाणे अर्ज करणारा विद्यार्थी शाकाहारी आणि निर्व्यसनी असावा, अशी अट या पत्रकात आहे. या पुरस्कारासाठी अर्ज करणारा विद्यार्थी दहावी, बारावी आणि पदवी परीक्षेतील प्रथम किंवा द्वितीय क्रमांकाने उत्तीर्ण झालेला असावा, त्या विद्यार्थ्याने भारतीय आणि परदेशी क्रीडा स्पर्धांमध्ये पारितोषिके मिळवलेली असावीत. रक्तदान, श्रमदान, पर्यावरण रक्षण आणि प्रदूषण नियंत्रण कार्य, साक्षरता आणि स्वच्छता मोहीम तसेच एड्स रोगाविरुद्ध जनजागरण मोहिमेमध्ये विद्यार्थ्याचा सहभाग असावा, अशीही अट घालण्यात आली आहे. हे कमी म्हणून की काय योगासने, प्राणायाम, ध्यानधारणा करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा या पुरस्कारासाठी प्राध्यान्याने विचार केला जाईल, असेही यात नमूद करण्यात आले आहे. अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी अटींची यादी खूपच मोठी आहे. वरील अटींशिवाय अर्ज करणारा विद्यार्थी भारतीय संस्कृती, आचार, विचार, परंपरांचे जतन करणारा तर असावाच. पण त्याने गायन नृत्य, वक्तृत्व, नाट्य आणि इतर कलांमध्ये नैपुण्य मिळवलेले असावे, अशीही अट या पत्रकात आहे.
शिवसेना गुजरातमध्ये निवडणूक लढवणार
येत्या १८ नोव्हेंबर राज ठाकरे यांची सभा
भूकंपाचे सौम्य धक्के : सातारा, सांगली आणि रत्नागिरी जिल्ह्यात
डी एस के यांचा अटकपूर्व जामीन अर्ज फेटाळला
यावर अधिक वाचा :
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


अविश्वसनीय! | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
नुकताच मला एक ई-मेल आला आहे. त्यांत असे म्हंटले आहे की येत्या २७ ऑगस्टला आकाशांत मंगळ नुसत्या डोळ्यांनी (दुर्बिणीशिवाय) पौर्णिमेच्या चंद्राएवढा दिसणार आहे. त्यावेळी त्याचे पृथ्वीपासूनचे अंतर ३४.६५ दशलक्ष मैल असेल. रात्री साडेबाराला आकाशांत दोन चन्द्र असल्यासारखे दिसेल. मंगळ पुन्हा पृथ्वीच्या इतका जवळ २२८७साली येईल. आज हयात असलेले कोणीही त्यावेळी ही घटना पहायला जिवंत नसतील.
मला हे सर्व अविश्वसनीय वाटते.
सदर ई-मेल मला माझ्या एका मित्राकडून् आलेला आहे. चौकशी करता त्याला तो त्याच्या इंग्लंडमधल्या एका मित्राकडून आला आहे व त्याने तो माझ्याप्रमाणेच इतर मित्रांनाही पाठवला आहे. आपल्यापैकी कुणाला असा ई-मेल आला आहे का
याबद्दल आणखी चर्चा असलेला दुवा.
तुमचा अविश्वास योग्यच आहे.
आकाशातील (नेहमीच्या) ज्योतींपैकी चंद्राएवढे कोनात्मक आकारमान (अँग्युलर साइझ) फक्त सूर्यच प्राप्त करू शकतो. (अर्थात एखादा धूमकेतूसुद्धा खूप मोठा दिसू शकतो - पण ती वेगळी बाब आहे, हे सहज लक्षात यावे.)
वर्षभर जुनी खबर ;-)
अगदी हाच दुवा देणार होते. :)
सदर गोष्ट २७ ऑ.२००७ला घडणार होती असे वाटते. वर्षभराने तेच इमेल पुन्हा फिरवणे म्हणजे फारच गंमतशीर
शरद् कोर्डे [05 Aug 2008 रोजी 05:55 वा.]
दुव्याबद्दल धन्यवाद. मला सदर गोष्ट अविश्वसनीय वाटण्याचे एक कारण म्हणजे ई-मेल मध्ये दिलेले अंतर. त्या विशिष्ट वेळी मंगळ पृथ्वीपासून ३४.६५ दशलक्ष मैलांवर म्हणजे ३.४७ कोटी मैलांवर असेल असे म्हंटले आहे. सूर्य व पृथ्वी यांतील अंतर सुमारे ९.५० कोटी मैल आहे. पृथ्वी व मंगळ यांतील अंतर पृथ्वी व सूर्य यांतील अंतरापेक्षा क्मी असू शकेल का
खरोखरच ही घटना घडली तर पृथ्वी, सूर्य व मंगळ यांच्या मधे असल्यामुळे व सूर्यापेक्षा मंगळाला जवळ असल्यामुळे मंगळावरून खग्रास सूर्यग्रहण दिसेल असे वाटते.
पृथ्वी-मंगळ अंतर हे वर्षात कमीजास्त होत असते. मंगळ आणि सूर्य एका घरात (किंवा जवळपास) असतात तेव्हा मंगळ-पृथ्वी अंतर हे सूर्य-पृथ्वी अंतरापेक्षा अधिक असते. (म्हणजे ऑगस्ट २००८ मध्ये पृथ्वीपासून मंगळ सूर्यापेक्षा अधिक अंतरावर आहे.) मंगळ सूर्याच्या घरापासून ६ घरे दूर असला (उदा : सूर्य मेषात, आणि मंगळ कन्येत) तेव्हा पृथ्वी-मंगळ अंतर हे पृथ्वी-सूर्य अंतरापेक्षा अर्धे असते. पण आकडे माहिती असल्याशिवाय बाह्यग्रह-पृथ्वी अंतर >=< पृथ्वी-सूर्य अंतर, असे ढोबळ निष्कर्ष काढता येत नाहीत. (बाह्य ग्रह म्हणजे मंगळ, गुरू, शनि...[बुध, शुक्र सोडून बाकी सर्व]) उदा : पृथ्वी-गुरू हे अंतर पृथ्वी-सूर्य अंतरापेक्षा नेहमीच अधिक असते - वर्षातून कधीही.
खग्रास बद्दल शरद् कोर्डे यंचा निष्कर्ष योग्यच आहे. (म्हणजे हा निष्कर्ष : ईमेल ठीक असती तर मंगळावरून पृथ्वीमुळे कधीतरी खग्रास सूर्यग्रहण दिसण्याची शक्यता* होती. आणि ईमेल ठीक नाही. मंगळावरून पृथ्वीमुळे होणारे सूर्यग्रहण कंकणाकृती असते. जसे पृथ्वीवर बुध/शुक्र यांच्यामुळे होणारे सूर्यग्रहण कंकणाकृती असते, तसे. सूर्यापुढे शुक्र/बुध यांचा ठिपका इतका लहान असतो, की "कंकण" शब्द चित्रदर्शी राहात नाही. म्हणून अशा युतीला "कंकणाकृती सूर्यग्रहण" म्हणायची पद्धत नाही. केवळ चंद्रामुळे झालेल्या अशा प्रकारच्या ग्रहणाला चित्रदर्शी शब्द म्हणून "कंकणाकृती" म्हणण्याची रूढी आहे.)
 ग्रहण होण्यासाठी दोन ज्योती एका घरात आलेल्या पुरत नाही. राहू/केतूही त्याच घरात असावे लागतात. म्हणूनच प्रत्येक अमावास्येला पृथ्वीवर चंद्रामुळे सुर्यग्रहण होत नाही.
भलताच पावरबाज होणार म्हणजे तो
आणि नासा ला वगैरे त्यांचे रॉकेटस सोडायला हा चांगला दिवस आहे मग


पुरंदरदास | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
पुरंदरदास (१४८४ ते १५६४)
कर्नाटकातील एक थोर संत कवी. याचा जन्म पुण्याजवळील पुरंदरगडावर किंवा हंपीजवळील पुरंदरगड नावाच्या गावात झाला असावा. याचे वडील एक मोठे सराफ होते. वडीलांनी ठेवलेले नाव श्रीनिवास, तिमप्पा वा शिवप्पा. लहानपणी संस्कृत व कन्नड या भाषांमध्ये अध्ययन केले व शास्त्रीय संगीताचेही शास्त्रशुद्ध ज्ञान मिळवले.सरस्वती नावाच्यासुशील मुलीशी लग्न झाले व पाच अपत्येही झाली. वडीलांच्या मृत्युनंतर व्यवसाय स्वत:च्या हुशारीने खूप वाढवला. पण अतिशय कंजुष असल्याने कोणालाही काही दानधर्म करत नसे. एकदा पांडुरंगाने वृद्ध ब्राह्मणाचे रूप घेऊन, त्याच्या पेढीवर जाऊन,मुलाच्या लग्नाकरिता द्रव्य मागितले. तिमप्पाने त्याला हाकलून दिले. मग तो ब्राह्मण सुशीलेकडे आला. पतीच्या परवांगीशिवाय घरातील काही देणे शक्य नसल्याने तीने आपली नथ ब्राह्मणाला दिली. ती घेऊन तो तिमप्पाच्या पेढीवर आला व नथीचे पैसे मागितले. तिमप्पाला संशय आला पण त्याने पैसे देऊन नथ आपल्या तिजोरीत ठेवली. घरी येऊन आपल्या बायकोला नथ कोठे असे विचारल्यावर ती अतिशय घाबरली व जीव द्यावा म्हणून तिने एका पेल्यात विष घेऊन तो पेला ओठाला लावला. तो तिला त्या पेल्यात आपली नथ दिसली. तिमप्पाने ती नथ पाहिल्यावर तो पेढीवर गेला आणि पहातो तो तिजोरीत नथ नाही. त्याच्या लक्षात आले की देवच ब्राह्मणाचे रूप घेऊन आला होता. आपण परमेश्वराला रिक्त हस्ताने पाठवले याचा त्याला इतका धक्का बसला की त्याने विरक्ती येऊन आपली सर्व मालमत्ता गरिबांना दान केली व भिक्षेची झोळी घेऊन तो विजयनगरला आला.
तेथे त्याने व्यासरायांकडून वैष्णव पंथाची दीक्षा घेतली. व्यासरायांनी त्याचे नाव पुरंदर विठ्ठल ठेवले पण तो पुरंदरदास म्हणूनच ओलखू जाऊ लागला.विजयनगरमध्ये रोज सकाळी रस्त्यावर गोड व सुरेल आवाजात भक्तीगीते गाऊन तो भिक्षा गोळा करे. स्वत:च रचलेल्या या पदांना तो स्वत: चाल लावी व त्याची मुले त्याला साथ करत. रसाळ व हृदयस्पर्शी अशी ही पदे फार लोकप्रिय झाली. राजा कृष्णदेवरायाने त्याच्याकरिता तिरुपतीला एक मंडप बांधला. तो दासमंडप म्हणून आजही प्रसिद्ध आहे.
पुरंदरदासाने भारतभर फिरून तीर्थयात्रा केली. त्याचे पंढरपूरला दीर्घ वास्तव्य होते.तेथील एका खांबाला दासरस्तंभ (गरुडस्तंभ) असे त्याच्या स्मरणार्थ म्हणतात.महाराष्ट्रात नामदेवांनी लाखो पदे रचली असे म्हणतात त्याचप्रमाणे पुरंदरदासाने चार लक्ष पंच्याहत्तर हजार पदे रचली असे म्हणतात पण आज काही हजार पदेच उपलब्ध आहेत. कर्नाटकात भक्तीधर्म लोकप्रिय करण्यात या पदांचा मोठा भाग आहे. महाराष्ट्रात ज्ञानेश्वर-तुकारामादी संतांनी जी कामगिरी बजावली तीच कर्नाटकात पुरंदरदासाने बजावली. निस्सिम भक्ती, उत्कट प्रेम व ईश्वरदर्शनाची आत्यंतिक तळमळ त्याच्या काव्यात दिसून येते. तुकारामांप्रमाणे तो बहुश्रुत व व्यवहारी होता व त्याचे पडसाद त्याच्या काव्यात आढळून येतात. त्याने तुकारामांसारखाच पाखंड, ढोंगीपणा, अंधश्रद्धा, जातीभेद यांचा कडक निषेध केला आहे. विष्णुभक्त असूनही त्याने सर्व देवतांच्या स्तुतीची पदे रचली आहेत.मध्वाचार्यांच्या द्वैतमताला अनुसरूनच त्याची रचना आहे.
तो महान संगीतकारही होता. त्याला कर्नाटकी संगीताचा पितामह म्हणतात.त्याची सर्व पदे रागबद्ध आहेत.ताल-लयबद्ध व गेय असल्याने त्याच्या लोकप्रियतेत आजही कमतरता आलेली नाही.पदांचे कीर्तने, सुळादी व उगाभोग असे तीन विभाग केले आहेत. कीर्तने ही भक्तीगीते असून त्यांत पल्लवी,अनुपल्लवी व चरण असे भाग असतात. संगीतशास्त्राच्या दृष्टीने ती सर्वोत्कृष्ट आहेत. सुळादींची रचना अधीक शास्त्रीय व कठीण आहे. उगाभोग हा प्रकार अगदी साधा आहे. त्यागराज, दीक्षितार, शामशास्त्री आदींनी पुरंदरदास हा आदर्श मानला.
(उपक्रमवरील एखादा कन्नड जाणकार पुरंदरदासाची एखादी रचना भाषांतरासकट देऊ शकेल काय
प्रकाश घाटपांडे [16 Jan 2010 रोजी 07:32 वा.]
उपक्रमवरील एखादा कन्नड जाणकार पुरंदरदासाची एखादी रचना भाषांतरासकट देऊ शकेल काय
उपक्रमावर कन्नड जाणकार श्री प्रभाकर नानावटी आहेत. त्यांनी अरविंद गुप्ता यांच्या टॉईज फ्रॉम ट्रॅश साठी २-३ मिनिटच्या व्हिडिओचे कन्नड भाषांतर व स्वर देण्याचे काम केले आहे.
वा - छान माहिती
वेगवेगळ्या प्रांतातील संतांबद्दल माहिती देण्याची लेखमाला आवडते आहे.
पुरंदरदासांनी कर्नाटक संगीतात मूलगामी कार्य केले आहे, आणि त्यांची भक्ति-पदे आजही लोकप्रिय आहेत. त्या पदांचीही ओळख उपक्रमींनी करून द्यावी - लेखातील आवाहनाला माझाही दुजोरा आहे.
प्रभाकर नानावटी [17 Jan 2010 रोजी 15:56 वा.]
पुरंदरदासाने घातलेले (जीवनाच्या निरर्थकतेविषयी
काट्याच्या टोकावर दोन तळे बांधली
दोन रिकामी, व एक भरले नाही ||
न भरलेल्या तळ्याला तीन गवंडी आले
दोघे लंगडे, व एकाला पाय नाही ||
पाय नसलेल्या गवंड्याला तीन म्हैस दिले
दोन दूध न देणारे, व एकाला वासरू नव्हते ||
वासरू नसलेल्या म्हशीला तीन सोन्याचे नाणे मिळाले
दोन खोटे, व एक चालत नाही ||
न चालणाऱ्या नाण्यासाठी तिघे आले
त्यात दोन आंधळे, व एकाला दिसत नव्हते ||
न दिसणाऱ्याला तीन गावांचे दान मिळाले
दोन गावं पडकी, व एका गावात शेतकरीच नव्हता ||
शेतकरी नसलेल्या गावी तीन कुंभार आले
दोघांचे हात कापलेले व एकाला हातच नाही ||
हात नसलेल्या कुंभारानी तीन मडकी भाजली
दोन फुटके व एकाला तळच नव्हते ||
बिनतळाच्या मडक्यात तीन तांदळाचे दाणे टाकले
दोन अर्धवट शिजले व एक शिजलाच नाही ||
न शिजलेल्या शितासाठी तीन नातेवाइक आले
दोघे खायला तयार नव्हते व एकाला भूक नव्हती ||
या सगळ्यांचा अर्थ फक्त पुरंदर विठलच जाणे
इतर कुणालाही ते कळणार नाही ||
साधारणतः अश्याच अर्थाची एक रचना संत ज्ञानेश्वर यांची आहे, असे वाटते. बहुधा "काट्याच्या अणिवर वसे तीन गांव....." (चुभुद्याघ्या)
काट्याच्या अणीवर वसली तीन गावें दोन ओसाड एक वसेचिना
वसेचिना तिथे आले तीन कुंभार दोन थोटे एक घडेचिना
घडेचिना त्याने घडली तीन मडकी दोन कच्ची एक भाजेचिना
भाजेचिना त्यांत रांधले तीन मुगे दोन हिरवे एक शिजेचिना
शिजेचिना तेथे आले तीन पाहुणे दोन रुसले एक जेवेचिना
जेवेचिना त्याला दिल्या तीन म्हशी दोन वांझ्या एक फ़ळेचिना
फ़ळेचिना तीला झाले तीन टोणगे दोन मेले एक जगेचिना
जगेचिना त्याचे आले तीन रुपये दोन खोटे एक चालेचिना
चालेचिन तिथे आले तीन पारखी दोन आंधळे एका दिसेचिना
दिसेचिना त्याला मारल्या तीन बुक्क्या दोन हुकल्या एक लागेचिना
ज्ञानदेव म्हणे याचा तो अनुभव सद गुरुवाचून कळेचिना
ज्ञानेश्वर महाराजांचे हे पद मागे उपक्रमवर दिले होते. त्यातील व पुरंदरदास यांच्या पदातील साम्य विलक्षण आहे की नाही
दुस‍या ठिकाणी आपण महाराजांचे एक पद व राजस्थानातील विराणी यांचेही साम्य पाहिले होते. धन्यवाद, नानावटीजी
श्री.सुनील यांनी बरोबर आठवण ठेवली आहे.
बाबासाहेब जगताप [19 Jan 2010 रोजी 09:07 वा.]
पदातील साम्य विलक्षण आहे की नाही
हे पद ज्ञानेश्वरांचेच की नंतर त्यांच्या चाहत्यांनी ()त्यांच्या साहित्यात घुसडले. तुकारामांच्या साहित्याबाबत असे घडल्याचे ऐकले आहे म्हणून मनाला शंका आली इतकेच. चुभूदेघे.
हीच कथा आणखी एका मौखिक परंपरेत
संदर्भ : ए. के रामानुजन यांनी संकलित केलेल्या "Folktales from India"
प्रकाशक : पॅनथियॉन प्रकाशन, न्यू यॉर्क; प्रकाशनवर्ष : १९९१
संग्रहात सांगितलेला मूळ स्रोत : मिर्झा महमुद बेग याने संकलित केलेले "North Indian Notes and Queries"; पृष्ठ १३४-१३७; प्रकाशनवर्ष १८९४
या कथेत सांगितलेली माळ अशी :
२. तीन टाक्या, दोन कोरड्या एकात पाणी नाही
३. त्यात तीन कुंभार, दोन थिटे एकाला हात नाहीत
४. त्याने केली तीन मडकी, दोन फुटकी, एकाला तळ नाही
५. त्यात तीन तांदूळ, दोन कच्चे एक शिजला नाही
६. तो खायला तीन पाहुणे, दोन रुसले, एक शांत होईना
७. त्याला मारली तीन खेटरे, दोन हुकली, एक लागले नाही
येथून कथा बदलते. पाहुण्यामागे यजमान लागतो.
यजमानावर हत्ती धावून येतो. हत्तीला त्याने गुद्दे मारले. घाबरून हत्ती झाडावर चढला...
(हत्तीपासून बदलत-बदलत कथा एका राजाची होते...)
जलप्रलयात वाचण्यासाठी राजा-प्रजा मिळून एका मोठ्या कलिंगडात लपतात. कलिंगड नदीच्या पुरात वाहाते.
कुत्र्याला खायला एक बंजारी लमाण पकडतो.
कुत्र्याच्या पोटात त्याला मांजर सापडते.
मांजराच्या पोटात बगळा सापडतो.
बगळ्याच्या पोटात मासा सापडतो.
माशाच्या पोटात कलिंगड सापडते.
ते चिरता राजा-प्रजा मुक्त होतात.
राजा लमाणाला शेती आणि पैसे देतो.


जागता पहारा: सासू आठवते, पण सासरा नाही?

वैधानिक इशारा: ज्यांना मोदीत्रस्ततेने पछाडले आहे, त्यांच्या मानसिक आरोग्यासाठी हा ब्लॉग अपायकारक असल्याने त्यांनी इकडे फ़िरकू नये. विपरीत परिणामांना मंडळ जबाबदार असणार नाही.
सासू आठवते, पण सासरा नाही
सध्या कॉग्रेसच्या अध्यक्षा सोनिया गांधी व उपाध्यक्ष राहुल गांधी हे एका खटल्यात फ़सले आहेत. खटला राजकीय असता तर गोष्ट वेगळी पण हे प्रकरण व्यक्तीगत व मालमत्ताविषयक आहे. त्या मालमत्तेसाठी पक्षाचा पैसा वापरला गेला आणि गैरलागू व्यवहार झाल्याचा आरोप करीत डॉ. सुब्रमण्यम स्वामी यांनी तो खटला भरलेला आहे. त्याचे समन्स आल्यावर तमाम कॉग्रेसजन देशाच्या स्वातंत्र्य लढ्याचा इतिहास सांगत नॅशनल हेराल्ड या वृत्तपत्राने कसे देशकार्य केले, त्याचाही हवाला देत असतात. पण हे देशकार्य करणारे तेच एकमेव वर्तमानपत्र नव्हते आणि ते चालवणार्‍याचा फ़क्त मालमत्तेतलाच वारसा मागण्याला देशहित म्हणता येत नाही. कारण जरी राहुल सोनियांच्या पुर्वजांनी हे वर्तमानपत्र सुरू केले व चालवलेले असले, तरी त्या पुर्वजांनी त्यांना अन्यवेळी कधी आठवण झाल्याचे दिसत नाही. सरसकट असे सांगितले जाते, की देशाचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी हे वर्तमानपत्र सुरू केले होते. पण त्याचा पहिला व्यवस्थापकीय संचालक कोण होता, त्याबद्दल धुर्तपणे मौन पाळले जाते. वास्तविक तोच खरा या मायलेकरांचा मूळचा पुर्वज होता. त्याचे नाव फ़िरोज जहांगीर गांधी. ज्याचे नाव घेऊन आज ही मंडळी नेहरूंचा वारसा चालवित आहेत. फ़िरोज गांधी हे नेहरूंचे जावई आणि इंदिरा गांधी यांचे पति. अधिक राजीव गांधी यांचे पिता होत. कधी आपण आजच्या वारसांकडून फ़िरोज गांधींचे नाव तरी ऐकतो काय पण हे प्रकरण व्यक्तीगत व मालमत्ताविषयक आहे. त्या मालमत्तेसाठी पक्षाचा पैसा वापरला गेला आणि गैरलागू व्यवहार झाल्याचा आरोप करीत डॉ. सुब्रमण्यम स्वामी यांनी तो खटला भरलेला आहे. त्याचे समन्स आल्यावर तमाम कॉग्रेसजन देशाच्या स्वातंत्र्य लढ्याचा इतिहास सांगत नॅशनल हेराल्ड या वृत्तपत्राने कसे देशकार्य केले, त्याचाही हवाला देत असतात. पण हे देशकार्य करणारे तेच एकमेव वर्तमानपत्र नव्हते आणि ते चालवणार्‍याचा फ़क्त मालमत्तेतलाच वारसा मागण्याला देशहित म्हणता येत नाही. कारण जरी राहुल सोनियांच्या पुर्वजांनी हे वर्तमानपत्र सुरू केले व चालवलेले असले, तरी त्या पुर्वजांनी त्यांना अन्यवेळी कधी आठवण झाल्याचे दिसत नाही. सरसकट असे सांगितले जाते, की देशाचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी हे वर्तमानपत्र सुरू केले होते. पण त्याचा पहिला व्यवस्थापकीय संचालक कोण होता, त्याबद्दल धुर्तपणे मौन पाळले जाते. वास्तविक तोच खरा या मायलेकरांचा मूळचा पुर्वज होता. त्याचे नाव फ़िरोज जहांगीर गांधी. ज्याचे नाव घेऊन आज ही मंडळी नेहरूंचा वारसा चालवित आहेत. फ़िरोज गांधी हे नेहरूंचे जावई आणि इंदिरा गांधी यांचे पति. अधिक राजीव गांधी यांचे पिता होत. कधी आपण आजच्या वारसांकडून फ़िरोज गांधींचे नाव तरी ऐकतो काय त्यांच्या कर्तृत्वाचा गौरव ऐकतो काय त्यांच्या कर्तृत्वाचा गौरव ऐकतो काय कसे ऐकणार तो वारसा देशातून भ्रष्टाचार निपटून काढण्याचा व त्यासाठी साक्षात सासर्‍याच्या सत्तेला आव्हान देण्याचा होता. मालमत्ता व सत्तेवर हक्क सांगण्याचा वारसा नव्हता. मग राहुलना आपला आजोबा किंवा सोनियांना सासरा कशाला आठवणार त्याचा वारसा सांगायचा तर रॉबर्ट वाड्राचे काय करायचे असा प्रश्न उभा राहिल ना
नॅशनल हेराल्ड हे वर्तमानपत्र फ़िरोज गांधी व चलपती राव यांनी सुरू केले आणि तिथून त्याची मालकी गांधी घराण्याकडे आली. फ़िरोज गांधी यांनी अविष्कार स्वातंत्र्य आणि भ्रष्टाचार निर्मूलनाचा लढा दिलेला होता. तेव्हा १९५५ सालात रायबरेली येथील खासदार असलेल्या फ़िरोज गांधी यांनी डालमिया-जैन कंपनीने विमा निधीमध्ये जी भयंकर अफ़रातफ़र केली, त्याच्या विरोधात जबरदस्त आवाज उठवला होता. त्यामुळे शेवटी त्यांचेच सासरे असलेल्या नेहरूंचे सरकार कमालीचे गोत्यात आले होते. त्याला त्या भ्रष्टाचाराच्या विरोधात चौकशी करून खटले भरावे लागले होते. त्यातून मग आयुर्विमा कंपन्यांना लगाम लावून सरकारी मालकीची भारतीय आयुर्विमा म्हणजे लाईफ़ इन्शुरन्स कंपनी सुरू झाली. त्याखेरीज मुंदडा हे त्यावेळचे गाजलेले भ्रष्टाचार प्रकरणही फ़िरोज गांधी यांनीच चव्हाट्यावर आणले आणि त्यात नेहरूंचे अत्यंत विश्वासू सहकारी असलेल्या टी टी कृष्णम्माचारी यांना राजिनामा द्यावा लागला होता. हा गांधी घराण्याचा खरा वारसा होता. सत्ताधारी पक्षाचे असूनही सोनियांच्या या सासर्‍याने भ्रष्टाचाराविरुद्ध आघाडी उघडली होती. संसद दणाणून सोडली होती. आजही त्यांचेच वारस संसद दणाणून सोडत आहेत. पण नेमक्या उलट्या कारणासाठी फ़िरोज गांधींचेच वारस आपल्याच भ्रष्टाचार व पापांवर पांघरूण घालण्यासाठी संसदेला ओलिस ठेवत आहेत. किती भयंकर विरोधाभास आहे ना फ़िरोज गांधींचेच वारस आपल्याच भ्रष्टाचार व पापांवर पांघरूण घालण्यासाठी संसदेला ओलिस ठेवत आहेत. किती भयंकर विरोधाभास आहे ना म्हणून त्यांना आपला हा पुर्वज आठवत नाही, की त्यांच्या आश्रयाखालच्या नव्या कॉग्रेसला आपल्याच पक्षाचा हा गांधी घराण्याचा पुर्वज आठवणेही भयावह वाटत असावे. नॅशनल हेराल्डपासून संसदेपर्यंत कुठेही फ़िरोज गांधी हे नाव घ्यायला कोणी धजावत नाही. इंदिरा, राजीव आठवतात. पण खरा पूर्वज आठवत नाही, ज्याच्यामुळे नेहरूंच्या या वारसांना गांधी हे आडनाव प्राप्त झाले. किंबहूना इतिहासात त्याला खोल गाडून टाकलेले आहे.
२०१२ सालात देशात युपीएची सत्ता होती आणि सोनिया गांधींच्या इशार्‍यावर संपुर्ण भारत सरकार कठपुतळीप्रमाणे नाचत होते. तेव्हाच फ़िरोज गांधी यांची जन्मशताब्दी झाली. पण त्याचे स्मरण या सुनेला झाले नाही, की नातवाला झाले नाही. मग त्यांच्या आश्रितांना फ़िरोज गांधी कशाला आठवणार आठवण दूरची गोष्ट झाली. त्या नावाने वा त्याच्या इतिहासाच्या नुसत्या स्मरणानेही या वारसांना घाम फ़ुटू शकतो. कारण फ़िरोज गांधी म्हणजे भ्रष्टाचाराचा कर्दनकाळ होता आणि आपल्याच पक्षाच्या भ्रष्ट गैरलागू धोरणावर तुटून पडणारा झुंजार नेता होता. आपल्याच लोकप्रिय सासर्‍याला कोंडीत पकडण्याइतका प्रामाणिक नेता असलेला फ़िरोज गांधी, या वारसांना कसा रुचावा किंवा पचावा आठवण दूरची गोष्ट झाली. त्या नावाने वा त्याच्या इतिहासाच्या नुसत्या स्मरणानेही या वारसांना घाम फ़ुटू शकतो. कारण फ़िरोज गांधी म्हणजे भ्रष्टाचाराचा कर्दनकाळ होता आणि आपल्याच पक्षाच्या भ्रष्ट गैरलागू धोरणावर तुटून पडणारा झुंजार नेता होता. आपल्याच लोकप्रिय सासर्‍याला कोंडीत पकडण्याइतका प्रामाणिक नेता असलेला फ़िरोज गांधी, या वारसांना कसा रुचावा किंवा पचावा म्हणून राजीव, इंदिरा वा जवाहरलाल नेहरू यांच्या नावाने करोडो रुपये उधळणार्‍या सोनियाप्रणित युपीए सरकारने फ़िरोज गांधी नामक कर्तबगार सासर्‍याची जन्मशताब्दी असतानाही त्याचे कुठले स्मरण केले नाही. त्याच्या नावाने कुठली योजना वा स्मारक उभे केले नाही. पण त्याच दरम्यान त्या सासर्‍यामुळे मिळू शकणार्‍या कोट्यवधीच्या मालमत्तेवर डल्ला मारण्याच्या हालचाली अगत्याने केल्या. याला कॉग्रेसनिती वा पुरोगामी वारसा म्हणतात. त्याहीपेक्षा मोठी शरमेची गोष्ट म्हणजे त्या जन्मशताब्दी वर्षात देशामध्ये अण्णा हजारे वा जनलोकपाल आंदोलन ऐन भरात होते. तो खरेतर फ़िरोज गांधी यांचा वारसा होता, जो अण्णा हजारे चालवित होते आणि त्यांची गळचेपी करण्याचा उद्योग फ़िरोज गांधींचे व्यक्तीगत कौटुंबिक वारस करीत होते. यासारखी गांधी नावाची वा वारश्याची सर्वात भीषण विटंबना नसेल. कारण स्वतंत्र भारतात ज्याने सर्वात पहिली भ्रष्टाचार विरोधी मोहिम छेडली, त्याच्याच आजच्या वारसांवर भ्रष्टाचाराचे भयंकर आरोप होऊन सत्ता डळमळीय झालेली होती. मग वारसा कशाला म्हणायचे म्हणून राजीव, इंदिरा वा जवाहरलाल नेहरू यांच्या नावाने करोडो रुपये उधळणार्‍या सोनियाप्रणित युपीए सरकारने फ़िरोज गांधी नामक कर्तबगार सासर्‍याची जन्मशताब्दी असतानाही त्याचे कुठले स्मरण केले नाही. त्याच्या नावाने कुठली योजना वा स्मारक उभे केले नाही. पण त्याच दरम्यान त्या सासर्‍यामुळे मिळू शकणार्‍या कोट्यवधीच्या मालमत्तेवर डल्ला मारण्याच्या हालचाली अगत्याने केल्या. याला कॉग्रेसनिती वा पुरोगामी वारसा म्हणतात. त्याहीपेक्षा मोठी शरमेची गोष्ट म्हणजे त्या जन्मशताब्दी वर्षात देशामध्ये अण्णा हजारे वा जनलोकपाल आंदोलन ऐन भरात होते. तो खरेतर फ़िरोज गांधी यांचा वारसा होता, जो अण्णा हजारे चालवित होते आणि त्यांची गळचेपी करण्याचा उद्योग फ़िरोज गांधींचे व्यक्तीगत कौटुंबिक वारस करीत होते. यासारखी गांधी नावाची वा वारश्याची सर्वात भीषण विटंबना नसेल. कारण स्वतंत्र भारतात ज्याने सर्वात पहिली भ्रष्टाचार विरोधी मोहिम छेडली, त्याच्याच आजच्या वारसांवर भ्रष्टाचाराचे भयंकर आरोप होऊन सत्ता डळमळीय झालेली होती. मग वारसा कशाला म्हणायचे
आज राहुल गांधींचे वय आहे त्याच वयात फ़िरोज गांधी यांचे अकाली निधन झाले आणि पुढे सहसा कोणी कॉग्रेसजनाने त्यांचे नाव कधी घेतले नाही. त्यापेक्षा इंदिरा गांधी आपल्या पित्याचा वारसा सांगत जगल्या किंवा फ़िरोज गांधी हे नावापुरते त्या कुटुंबात उरले. नाही म्हणायला संजय गांधी यांच्या अकाली अपघाती निधनानंतर त्यांना पुत्ररत्न लाभले. तेव्हा घाकट्या सुनेने म्हणजे मनेका गांधी यांनी पित्याचे छत्र हरपलेल्या आपल्या नवजात पुत्राला आजोबाचे नाव ठेवले. आज सुलतानपूर येथून लोकसभेत निवडून आलेले भाजपाचे आमदार वरूण गांधी, यांचे वास्तविक नाव वरूणफ़िरोज असे आहे. तितकीच आता फ़िरोज गांधी यांची ओळख या घराण्यात राहिली आहे. पण त्यांच्या मालमत्ता व संपत्तीविषयक वारशात मात्र राहुल व सोनिया हिरीरीने पुढे आहेत. नॅशनल हेराल्ड हे त्याचे उदाहरण कारण ते वर्तमानपत्र ही कौटुंबिक मालमत्ता होती. ती कौटुंबिक मालमत्ता ज्याच्यामुळे होती, त्याचे मात्र नावही यांना नको आहे. त्याचे स्मरणही नको आहे. कारण त्याचा वारसा निर्विवाद स्वच्छ चारित्र्याचा व भ्रष्टाचार विरोधी होता व आहे. मग राहुल-सोनियांना तो पुर्वज कशाला हवा असेल कारण ते वर्तमानपत्र ही कौटुंबिक मालमत्ता होती. ती कौटुंबिक मालमत्ता ज्याच्यामुळे होती, त्याचे मात्र नावही यांना नको आहे. त्याचे स्मरणही नको आहे. कारण त्याचा वारसा निर्विवाद स्वच्छ चारित्र्याचा व भ्रष्टाचार विरोधी होता व आहे. मग राहुल-सोनियांना तो पुर्वज कशाला हवा असेल आजच्या कॉग्रेसला गांधी घराण्यापासून वेगळे काढता येणार नाही असे कालपरवाच आपल्या वाढदिवशी दिलेल्या मुलाखतीतून शरद पवार यांनी सांगितले. पण त्यांना तरी कुठे फ़िरोज गांधी यांचे नाव घ्यायची बुद्धी झाली आजच्या कॉग्रेसला गांधी घराण्यापासून वेगळे काढता येणार नाही असे कालपरवाच आपल्या वाढदिवशी दिलेल्या मुलाखतीतून शरद पवार यांनी सांगितले. पण त्यांना तरी कुठे फ़िरोज गांधी यांचे नाव घ्यायची बुद्धी झाली फ़िरोज गांधी हे स्वच्छ चारित्र्याचे नाव आहे. त्याचा वारसा म्हणून त्याचेच नाव वापरणार्‍यांच्या कारकिर्दीत लाखो कोटीचे घोटाळे झाले आणि सामान्य जनतेची लूट झाली. तर तो वारसा मुंदडा, कृष्णम्माचारी, डालमियांचा असतो, ज्यांना फ़िररोज गांधी यांनी उघडे पाडले वा गजाआड जायची वेळ आणली. आजच्या पिढीला हे सर्व सांगायची जबाबदारी ज्या माध्यमांची आहे, त्यांनाही अविष्कार स्वातंत्र्याची लढाई लढलेला आपला हा पुर्वज कुठे आठवतोय फ़िरोज गांधी हे स्वच्छ चारित्र्याचे नाव आहे. त्याचा वारसा म्हणून त्याचेच नाव वापरणार्‍यांच्या कारकिर्दीत लाखो कोटीचे घोटाळे झाले आणि सामान्य जनतेची लूट झाली. तर तो वारसा मुंदडा, कृष्णम्माचारी, डालमियांचा असतो, ज्यांना फ़िररोज गांधी यांनी उघडे पाडले वा गजाआड जायची वेळ आणली. आजच्या पिढीला हे सर्व सांगायची जबाबदारी ज्या माध्यमांची आहे, त्यांनाही अविष्कार स्वातंत्र्याची लढाई लढलेला आपला हा पुर्वज कुठे आठवतोय सर्वांना मालमत्तेचा वारसा हवाय, गुणवत्ता चारित्र्याचा वारसा हक्क हल्ली बेवारस मरून पडलाय. त्याला कोणी वारस उरलेला नाही.
उत्कृष्ठ विवेचन आजच्या पिढीला ह्या नावा बद्दल कदाचीत माहिती नसेल कारण यांचेच वारस यांना सोईस्कर विसरलेले असल्याने सर्वसामान्यांना याबद्दल काही सोईरसुत्तक नाही राहीला विषय गांधी या नावाचा तर आपल्या लेखनातुन या व्यक्तिमत्वानेच या शब्दाला न्याय दिल्याचे जानवते बाकी सर्वांनी फक्त राजकीय फायद्यासाठीच गांधी नावाचा उपयोग करून घेतलेला दिसतो सोनिया अँड राहूल इज ए कॉंग्रेस अशी विद्यमान कॉंग्रेसजनांची कल्पना असल्यामुळे ते सांगतील ती पुर्वदिशा या पध्दतीने त्यांची संसद व बाहेर वर्तवणूक दिसत आहे.मुळातच राजकुमारांसाठी प्रणव मुखर्जी सारखे अभ्यासु आणि अनुभवी मानसाला पध्दतशीरपणे दुर केले गेले बिहार मधील निवडणूकीतील विजयामुळे राजकुमार सध्या संसदेत आणि बाहेर भलतेच आक्रमक झाल्याचे दिसत आहे व तस त्यांनी राहव असा त्यांचे अवतीभवती असलेल्या कंपुचा आग्रह आणि सल्ला पण असेल कदाचीत पंरतु बिहारमधील विजयात यांचा किती वाटा आहे हे यांना कोण सांगणार यांचे वर्तवणूकीवरून राजकारणातली प्री मॅच्युर डिलेव्हरी म्हणने अतिशयोक्ती पणाचे नाही ठरणार असो सासु आणि सासरे यांची सोइस्कर आठवण आणि विसर या बद्दल आपल्या विश्लेषणाला अभिवादन
नवरा मेला(सत्ता) त्याच दुःख नाही पण सवत(भाजप) रंडकी झाली त्याचा आनंद आहे......काँग्रेस(पप्पू)
भाऊ, सुलतानपुर मधून खासदार म्हणुन निवडून आलेत. वरुण गांधी...चुभुदेघे
अप्रतिम व उत्कृष्ट विवेचन. धन्यवाद.
भाऊ, मलाही असेच वाटते. तुम्ही केलेले भाष्य, त्यात दिलेले संदर्भ, ऐतिहासिक दाखले हे केवळ महाराष्ट्रापुरते किंवा मराठी जनांपुरते मर्यादित नसते. तुमच्या विवेचनाचा आवाका खूप मोठा आहे. अनेकदा आपण आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवरही अचूक भाष्य करीत असता. त्यामुळे तुमचे लिखाण हिंदी तसेच इंग्रजी भाषेतही यावे, असे मला वाटते.
‘अवघे शहाणे करून सोडावे सकळ जन…’, असाच तुमचा हेतू असेल तर इतर भाषकांनी या विवेक आणि विचाराला चालना देणाऱ्या लेखनापासून वंचित का रहावे
आपल्याकडे अससेल्या कामाचा व्याप माहित असतानाही मी तुम्हाला अशी सूचना करीत आहे, याचे भान मला आहे. पण तरीही आपण जमल्यास यासाठी प्रयत्न करावा, ही नम्र विनंती.
जेव्हा दाऊदला मुंबईचा सामान्य माणूस ओळखतही नव्हता आणि गँगवॉर हा शब्दही प्रचलित झाला नव्हता, तेव्हा एक खतरनाक गुन्हेगार दिल्लीच्या तिहा...
सुप्रिया सुळे या शरद पवारांची कन्या म्हणून राजकारणात आल्या. त्यांच्यासाठी शरद पवार यांनी बारामतीची जागा मोकळी करून दिलेली होती. तिथेही गे...
वर्षभरापुर्वी भारतातला एक मोठा उद्योगपती विजय मल्ल्या अकस्मात पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन फ़रारी झाला. तेव्हा त्याबद्दल मोदी सरकारला जब...
गुरुजी आणि कर्नल पुरोहित
राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फ़डणवीस यांनी चुकीचा पायंडा पाडला आहे. प्रकाश आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली निघालेल्या मोर्चानंतर त्यांनी आंब...
इंद्राणी कार्ति, चोरांची आळंदी
भारताच्या माजी अर्थमंत्र्याच्या मुलाला अटक होण्याची बहुधा ही पहिलीच वेळ असेल. पण त्याच म्हणजे कार्ति चिदंबरम याच्या कंपन्यांचा व त्यातल्य...
भीमा कोरेगाव सोहळ्यानंतर महाराष्ट्राच्या विविध भागात उमटलेले हिंसक प्रतिसाद बघून ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी ‘हल्लाबोल’ केल्याच्या बातम्य...
संभाजी ब्रिगेडचा खरा चेहरा
भीमा कोरेगाव या विषयावर दोनशे वर्षांनी उठलेले वादळ मोठी सामाजिक उलथापालथ घडवणारे आहे. त्यात रामदास आठवले यांनी उघडपणे मराठा संघटनांवर ठपक...
पाकची झोप उडवणारा गृहस्थ
आपल्याकडे वाहिन्यांवरील चर्चेत जसा तोयबावाला सईद हाफ़ीजचा उद्धार चालतो, तसा पाकिस्तानी वाहिन्यांवर कोणाचा उद्धार चालत असेल
‘मालेगाव स्फोटाप्रकरणी १७ तरूणांना अटक करण्यात आली होती. तब्बल तीन वर्ष ही मुलं तुरूंगात खितपत पडली होती. त्यानंतर मी स्वत: आर. आर. ...
पुरोहित सुटले, पण हु किल्ड ‘खरेखुरे’
सोमवार २१ ऑगस्ट २०१७ रोजी कर्नल प्रसाद पुरोहित यांना सुप्रिम कोर्टाने जामिन दिला आणि अकस्मात देशातल्या तमाम वाहिन्या व माध्यमांना मालेगाव...
जनतेला दहशतवाद का आवडतो
राजकीय आत्महत्या अशी करावी
पेकिंगचे बिजींग झाले, त्याची गोष्ट
सच्चाई छुप नही सकती, बनवटके असूलोसे
भारतातले ‘पाकमित्र’ अस्वस्थ कशाला
मास्को टू दिल्ली: व्हाया काबूल, लाहोर
बलात्कार महिलेवर होत नाही
इंदिराजींची सून कन्येला घाबरली
कॉग्रेसचे पुनरुत्थान आणि पवार
राजकीय सुडबुद्धी आणि सीबीआय
सौदी राजेशाही कोणाला घाबरलीय
सासू आठवते, पण सासरा नाही
शरद पवारांचे ‘अमृताचे बोल’
बाटलीतले भूत बाहेर येणार काय
सोनिया इज (पुरोगामी) इंडिया
टॉलरन्स फ़्लू रोगाचं काय झालं
‘गळेपडू’ विश्वासघाताचा सज्जड पुरावा
राजकीय सूडबुद्धी म्हणजे तरी काय
इंदिरा गांधी आणि त्यांची ‘सून’
ह्या असंहिष्णुतेला कोणी वाली आहे
तिसरा पर्याय असेल तर सांगा
बुरख्यातल्या लेकीला सावित्रीआईचे पत्र
कथा नाट्याच्या शोधातील नानाविध पात्रे //// महायुद्...
कितीकाळ दुटप्पीपणा चालू शकेल
विच्छा माझी पुरी करा
गिरीश कुबेर ‘लिला’ भन्साळी
सवाल राष्ट्रगीताच्या सन्मानाचा नाहीच
ये कहॉ आगये हम, युही बात करते करते


वाचू आनंदे | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
जर आपल्या घरीं ८ ते १२ वयोगटातील मुले मुली असतील अथवा
आपण ६० पेक्षा जास्त वयोगटातील असाल अथवा
आपणाला वेळ आहे ( किंवा फ़ार नाही ) पण काय वाचावे याचा नक्की अंदाज नसेल तर ( थोडक्यात सर्व मराठी वाचकांसाठी )
आपल्या घरी आवष्यक अशी पुस्तके म्हणजे " वाचू आनंदे ".
सर्वश्री माधुरी पुरंदरे व नंदिता वागळे या दोघींनी संकलित केलेली ही चार पुस्तके बालगट आणि कुमारगट अशा दोन वयोगटातील मुलां-मुलींकरिता आहेत. संकलनामागची कल्पना त्यांच्या शब्दात देणे उचित. " तुम्ही विचाराल, वाचायच कशासाठी  माझे साधे उत्तर आहे- आनंदासाठी. वाचनातून खूप आनंद मिळतो आणि तो कधी संपत नाही, शिळा होत नाही. वाचनातून ज्ञान मिळतं, माहिती मिळते पण ते नंतरचे. वाचनात रमायला जमले की मग ते बाकीचे सहज, आपसूक आपल्यापर्यंत येते.शब्दांमधून वाहणारा आनंदाचा झरा सापडला की एक विलक्षण सुंदर दुनिया आपल्यासमोर खुली होते, मग कळत नकळत आपल्याभोवतालचा निसर्ग, भोवतीची माणसं- आपलं सगळ जगच जास्त छान दिसावयाला लागतं..... भाषेची निरनिराळी रुपं तुम्हाला दिसतील. समाजाचे निरनिराळ्या काळातलं दर्शन तुम्हाला घडेल...... समाजातील माणसं वेगवेगळ्या परिस्थितीत जगत असतात, त्यांची सुखंदुख:खं, विचार, भावना, पद्धती तुम्हाला कळतील. .... आपलंही मन विशाल होतं, समजुतदार होतं. ... पुस्तकांसारखीच चित्रही आवडतात... शब्दांमधून जसं जग दिसतं, जाणवतं, तसंच ते रंगरेषांमधूनही जाणवतं.. ते मनोहारीही असतं....य़ा निमित्तानं आपल्या देशातल्या काही चित्रकार-शिल्पकारांच्या कलेशी तुमचा थोडाफ़ार परिचय होईल. "
कितपत जमलं आहे दोघींना  माझ्या मते चांगल्यापैकी. जवळ्जवळ दोनशे गद्य ,सव्वाशे पद्य उतारे व तीनशे चित्र पुस्तकांत आहेत. निवड काळजीपूर्वक व रसिकतेने केली आहे. ७००-८०० वर्षांमधील मराठीतील सार मुलांकरिता काढणे सोपे नाही व जे काढले आहे ते सगळ्यांना पसंत पडेलच असेही नाही. कारण व्यक्ती तितक्या प्रकृती. पण माझी खात्री आहे की आपल्यापैकी कोणीही " मुलांनी वाचावे " अशा लेखकांची/ कवींची यादी केली तर त्यातील किमान ८० टक्के लेखक/ कवी या पुस्तकात सापडतील. आता थोडे धाडसी विधान.
मुलांचे सोडा, मला आवडणारे लेखक / कवी यांची यादी करा.त्यामधीलही ७०-८० टक्के येथे सापडतील.
पुस्तकांची विभागणी घर-गाव-प्रदेश, रस्ते-प्रवास,शिक्षण, व्यवसाय-समाजजीवन,कला, भाषा, निसर्ग,प्राणिसृष्टी, बालपण. कुटुंब, इत्यादी गटांमध्ये केली आहे. काही उदाहरणे मी पुढे देणारच आहे.(आपणास कल्पना यावी म्हणून.मुलांकरिता उतारे पुरेत, मोठ्यांनी संपूर्ण कलाकृती पहावी या साठी.) कला विभागात तीन-एकशे चित्रे आहेत. त्यातली काही देण्याचा विचार आहे.किती वाढवावयाचे ते प्रतिसादांवरून ठरवू.
तर आतापर्यंत तुमच्या लक्षात आले असेल की आपल्या घरात ८ ते १२ वर्षे वयोगटातील मुले-मुली असतील तर ही पुस्तके का आवष्यक म्हणतो ते. ६० वरील वयोगटातील व्यक्तींना जुन्या आठवणींना उजाळा मिळेल. आचार्य म्हणतात त्याप्रमाणे पेढा नाही तरी त्याच्या तुकड्याचा आस्वाद घेता येईल. वेळ असेल तर दर वर्षीच्या पुस्तक खरेदीची यादी करावयास उपयोगी पडेल. नसेल तर आपण काय गमावत आहोत ते तरी कळेल. हा झाला वाङ्मयाबद्दलचा आढावा.
कलाविभागात प्रत्येक चित्राबरोबर चित्रकाराचे नाव आणि प्रकार(उदा. जलरंग, मैथिली लोककला इ.) दिले आहे. भारतीय कलापरंपरा,चित्रकारांचा परिचय व आधुनिक कलाविचार असे छोटेखानी लेखही आहेत.कुमारांना कलेच्या दालनात प्रवेश करतांना पुरेशी शिदोरी आहे.
उदाहरणे द्यावयाची म्हणजे उताऱ्यातला उतारा. नखभर काजूकतली. पण इलाज नाही.उपक्रमवरील " जपणूक आपल्या ठेव्याची " या विषयाशी जवळीक असणारा श्री. श्री.बा. जोशी यांचा " विसरलेला "खेळ"कर वारसा " या लेखातील काही भाग :
दूरदर्शनमधील एका चर्चेत असा उल्लेख होता की "हुतुतु " हा खेळ प्राचीन असून महाभारतात त्याचा उल्लेख आहे. शोध घेतला पण मला तरी त्याचा सुगावा लागला नाही. असे किती तरी खेळ लुप्त झाले.१८६० मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या शब्दरत्नावलीमध्येनोंद केलेले खेळ पहा. अकुटेदुकुटे, इरगी मिरगी, खिचकुला, खुंटाफ़ळी, गायचाळा,घार्मोर, टिपरघाई, दडकुली, हुरकुंड,आसूमासू, मृदुंगपाट,इत्यादी.काय होते या खेळांचे स्वरूप  त्यांचे नियम काय होते  त्यांचे नियम काय होते  अजून कुठे खेळले जातात का अजून कुठे खेळले जातात का यात भर घालता येईल. चोरगली, सुरसुर, चिरपाटी, भिंतपाणी, हातपोळी, भोरभेंडी, काचकिवडा, फ़रेतरे वगैरे.हुतुतुला शंभर वर्षांपूर्वी दम-दम-दम असे म्हणत तर बंगालमध्ये कपाटी- कपाटी. यच खेळाला गुडगुडी, हुडसाब, चंडाजी, सुरबड्डी, किलासर अशीही नावे होती.मुलींच्या खेळातला कल्पनाविलास नि शीघ्रकवित्व मन मोहवून टाकणारे.
 मैत्रिणी मैत्रिणींची फ़ुगडी पहा
किंवा " बटाट्याची भाजी  आंबली कशी  थोराची सून दमली कशी
उंच उंच बुचडे, पुणेकरणी  कासोट्याच्या पट्ट्या, सातारकरणी
किरीतन म्हशी खेळातले गाणॆ :
यातील अंत:करणाचा नकळत उमटलेला उमाडलेला स्वर कसा काळजात भिडतो.
खेळ हा सुद्धा आपला सांस्कृतिक वारसा आहे. महाराष्ट्राच्या खेड्यापाड्यात अजूनही कुठेकुठे हे खेळ खेळले जात असतील.त्यांच्या चित्रफ़िती, ध्वनीफ़िती बनवाव्यात, खेळांचे एखादे म्युझिअम करावे, त्यांचे नियम-कानू लिहून ठेवावेत, असे फ़ार वाटते.
प्रकाश घाटपांडे [13 Apr 2009 रोजी 15:46 वा.]
खेळ हा सुद्धा आपला सांस्कृतिक वारसा आहे. महाराष्ट्राच्या खेड्यापाड्यात अजूनही कुठेकुठे हे खेळ खेळले जात असतील.त्यांच्या चित्रफ़िती, ध्वनीफ़िती बनवाव्यात, खेळांचे एखादे म्युझिअम करावे, त्यांचे नियम-कानू लिहून ठेवावेत, असे फ़ार वाटते.
हेच म्हणतो. ऋषीकेश च्या आजी आजोबांच्या वस्तुच्या मालिकेतला चा हा भाग आहे असे मला वाटते.आमच्या कडे मोक्षपट नावाचा एक खेळ होता. त्याचे साम्य हे सापशिडी या खेळाशी आहे. प्रत्येक घराला काही नावे होती . शेवटचे घर म्हणजे मोक्ष.मधली घरांची नावे काहीच आठवत नाहीत.पण अध्यात्मिक होती. मूळ पट अत्यंत जीर्णावस्थेत असल्याने वडिलांनी ड्रॉईंग कागदावर त्याची प्रतिकृती तयार करुन ठेवली होती.
स्कॅन करून द्या ना
मोक्षपट ही काय सुंदर कल्पना आहे.
आम्हालाही हा मोक्षपट स्कॅन करून उपलब्ध करून द्या ना
प्रकाश घाटपांडे [14 Apr 2009 रोजी 10:22 वा.]
ती प्रतिकृती देखील नाश पावली.
काय दैवदुर्विलास आहे हा
मोक्षाच्या खेळालाच मोक्ष मिळावा
शिवाय मुलींच्या खेळांमधली गाणी गमतीदार तरी कौटुंबिक जिव्हाळ्याची वाटली.
वाचू आनंदे वाचनीय आणि संग्रहणीय आहे, असे जाणवते.
माझ्याकडे ह्याचे चारही भाग आहेत. बाल आणि कुमार वाचकांना उद्देशुन लेख/कविता संकलीत केले असले तरी दर्जेदार लेख/कविता निवडल्याने सर्वांनीच वाचण्या सारखे आहेत. पुस्तकांची रचना बरीचशी शालेय पाठ्यपुस्तकांसारखी असली तरी आकर्षक बांधणी तसेच भरपूर चित्रे ह्यामुळे अजीबात रटाळ वाटत नाही. शाळेच्या अभ्यासक्रमात अशीच पुस्तके पाठ्यपुस्तके म्हणून नेमली तर बर्‍याच जणांना मराठी वाचनाची गोडी लागेल असे वाटते. एकंदरीत छान उपक्रम


स्वप्नास पांघराया... | साधं... सोपं...

साधं सोपं आयुष्य... साधं सोपं जगण्यासाठी...
ओठांस लाव राणी प्याला रिता कराया
ओतीन जीव माझा प्याला पुन्हा भराया
हे मद्य संपण्याची भीती तुला कशाला
ओठांस स्पर्शुनी ते लागेल मोहराया
नाकारशील माझे सारे उधाण राणी
(पण) लागेल वेळ थोडा काहूर ओसराया
थंडीत एकट्याने तू झोपशील तेंव्हा
माझेच चांदणे घे स्पप्नांस पांघराया
डोळ्यांत आठवांचा दाटेल मेघ माझ्या
धावून ये सखे त्या मेघास सावराया
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
या सारख्या इतर कविता
नाते तुझे नि माझे यावे कसे जुळून
मिठीतही का सखे दुरावे
ती जाताना 'येते' म्हणून गेली
या साईटवरचे साहित्य इतरांना पाठवायचे असल्यास कृपया साईटचा पत्ता इतरांना कळवावा ही विनंती. येथील साहित्य copy-paste करून इतरांना ईमेल करू नका. आपण अत्यंत संवेदनशील रसिक आहात, साहित्यचोर नाही याची जाणीव असू द्या.
तुमचा ईमेल पत्ता द्या
नवे लेखन प्रकाशित झाले की गूगल फीडबर्नर च्या कृपेने आपोआप आपल्या ईमेलवर येईल
खरं तर माझ्याविषयी काहीही माहिती जाणून घ्यायची इच्छा तुम्हाला व्हावी असं या माहितीत काहीही नाही तरीही आपण इथे, या पानावर, आलाच आहात तर आपल्याला पिडण्याचं थोडं स्वातंत्र्य मी घेतो


पॅरालिंपिक फुटबॉल - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
क्रीडा · प्रशासकीय संघटना · खेळाडू · राष्ट्रीय खेळ
बास्केटबॉल (बीच, डेफ, वॉटर, व्हीलचेअर, फिबा ३३) · कॉर्फबॉल · नेटबॉल (फास्टनेट, इंडोअर) · स्लॅमबॉल
फुटबॉल (बीच, फुटसाल, इंडोअर, स्ट्रीट, पॅरालिंपिक) · ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल (नाइन-अ-साइड, रेक फुटी, मेट्रो फुटी) · गेलिक फुटबॉल (महिला) · पॉवरचेअर फुटबॉल
अमेरिकन फुटबॉल (८ मॅन, फ्लॅग, इंडोअर, ९ मॅन, ६ मॅन, स्प्रिंट, टच) · अरिना फुटबॉल · कॅनेडियन फुटबॉल
ऑस्टस · आंतरराष्ट्रीय रूल्स फुटबॉल · सामोआ रूल्स · युनिवर्सल फुटबॉल · वोलाटा
बा · केड · साल्सियो फिओरेंटीनो · कँपिंग · क्नापन · कॉर्निश हर्लिंग · कुजु · हार्पस्टम · केमारी · ला सोल · मॉब फुटबॉल · रॉयल श्रोवेटीड · अपीज आणि डाउनीज
बीच · रग्बी लीग (मास्टर्स, मिनी, मॉड, ९, ७, टॅग, टच, व्हीलचेअर) · रग्बी युनियन (अमेरिकन फ्लॅग, मिनी, ७, टॅग, टच, १०)
गोलबॉल · हँडबॉल (बीच, फील्ड) · टोरबॉल
बेसबॉल · ब्रानबॉल · ब्रिटिश बेसबॉल · क्रिकेट (इंडोअर, एकदिवसीय क्रिकेट, कसोटी, २०-२०) · डॅनिश लाँगबॉल · किकबॉल · लाप्टा · ओएन · ओव्हर-द-लाइन · पेस्पालो · राउंडर्स · सॉफ्टबॉल · स्टूलबॉल · टाउन बॉल · विगोरो
काँपोझिट रूल्स शिन्टी-हर्लिंग · हर्लिंग (कमोगी) · लॅक्रोसे (बॉक्स, फील्ड, महिला) · पोलोक्रोसे · शिन्टी · बॉल बॅडमिंटन
बॉल हॉकी · बँडी (रिंक) · ब्रूमबॉल (मॉस्को) · हॉकी (इंडोअर) · फ्लोअर हॉकी (फ्लोअरबॉल) · आइस हॉकी · रिंगेट्ट · रोलर हॉकी (इनलाइन, क्वाड) · रोसाल हॉकी · स्केटर हॉकी · स्लेज हॉकी · स्ट्रीट हॉकी · अंडरवॉटर हॉकी · अंडरवॉटर आइस हॉकी · युनिसायकल हॉकी
कनोई पोलो · काउबॉय पोलो · सायकल पोलो · हत्ती पोलो · हॉर्सबॉल · पोलो · सेग्वे पोलो · याक पोलो
जाळीवरुन चेंडू मारायचे प्रकार
बीरिबोल · बोसाबॉल · फिस्टबॉल · फुटबॉल टेनिस · फुटव्हॉली · जियांझी · फुटबॅग नेट · पेटेका · सेपाक तक्र्व · थ्रो बॉल · व्हॉलीबॉल (बीच, पॅरालिंपिक)
एअरसॉफ्ट · बास्क पेलोटा (फ्रॉटेनिस, जय् अलाई, झारे) · बुझकाशी · कर्लिंग · सायकल बॉल · डॉजबॉल · गेटबॉल · कबड्डी · खोखो · लगोरी · पेंटबॉल · पेटेंक · रोलर डर्बी · त्कौबॉल · उल्मा · अल्टिमेट · अंडरवॉटर रग्बी · वॉटर पोलो · व्हीलचेअर रग्बी · अंडरवॉटर फुटबॉल
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ३० मार्च २०१४ रोजी ०१:०९ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


क्रांतीसिंह | Satyashodhak

क्रांतिसिंह – चित्रमय जीवनवेध
महान सत्यशोधक क्रांतिसिंह नाना पाटील यांच्या ३४ व्या स्मृतिदिनानिमित्त दै. पुढारी मधील चित्रमय जीवनवेध… Advertisements
क्रांतिसिंह नाना पाटील व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्मृतिदिन…
आज महान सत्यशोधक क्रांतिसिंह नाना पाटील व दीन-दलितांचे कैवारी विश्वरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा स्मृतिदिन… त्यांच्या कार्याला विनम्र अभिवादन…
मराठ्यांचीच सत्ता जातीची – ज्ञानेश महाराव
मराठयांचीच सत्ता जातीची. मुठभर मराठा राजकारण्यांकडे बोट दाखवून नेहमी मराठा समाजाच्या नावाने शंख करणाऱ्यांच्या डोळ्यात झणझणीत अंजन चित्रलेखाचे संपादक शिवश्री ज्ञानेश महाराव यांचा अत्युकृष्ट लेख.
महान देशभक्त क्रांतीसिंह नाना पाटील…
आज क्रांतीचे प्रणेते, सातारच्या प्रती सरकारचे जनक, महान सत्यशोधक क्रांतीसिंह नाना पाटील यांची जयंती त्यांना माझे कोटी प्रणाम.महाराष्ट्र सरकार तसेच भटी वर्तमानपत्रांना त्यांच्या जयंतीचा विसर पडलेला आहे. पण मला नाही.हे सरकार मूठभर भटांचे बटिक आहे.सोनिया गांधीच्या वाढदिवसाला ह्या नेत्यांची स्पर्धा सुरू असते की कोण आधी तिचे पाय धरतो त्यांना माझे कोटी प्रणाम.महाराष्ट्र सरकार तसेच भटी वर्तमानपत्रांना त्यांच्या जयंतीचा विसर पडलेला आहे. पण मला नाही.हे सरकार मूठभर भटांचे बटिक आहे.सोनिया गांधीच्या वाढदिवसाला ह्या नेत्यांची स्पर्धा सुरू असते की कोण आधी तिचे पाय धरतो नाना सगळ्यांना पुरून उरलेत आणि आम्ही त्यांची
श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंह महाराज भोसले
देवळांचा धर्म आणि धर्माची देवळे...
महात्मा फुलेंची बदनामी का होते
नामांतर : सांस्कृतीकरण कि राजकारण
शिवरायांचे खरे शत्रू कोण
शिवचरित्रावरील कलंक वाघ्या कुत्रा


सह्याद्रीमित्र…

खान्देशावर बोलू काही : - भाग एक
रात्रीचे पावणेदोन वाजत आले होते. नाशिकच्या द्वारका चौकात वाहनांची वर्दळ वेळ आणि देहभान विसरून धावतच होती. मुंबई - आग्रा महामार्गाचा गुळगुळीतपणा जाणवायला लागला तसा पुणे - नाशिक प्रवासाचा शीण कुठल्याकुठे पळाला . रस्त्यावरचे मैलाचे दगड वेगवेगळ्या गावांशी सलगी करत होते...आमच्यातलं आणि त्यांच्यातलं अंतर कमी करत होते. पौर्णिमा दोन दिवसांवर होती. वडाळेभोई गाव जवळ आलं तशी नजर आपोआपच डावीकडे वळाली.....लख्ख चंद्रप्रकाशात धोडपचा बुलंद आकार आणि कांचनाची जुळी टोकं मनात तरंग उमटवून गेली... आठवणी जाग्या करून गेली  भाऊडबारीच्या टोलनाक्याच्या आधी कांचना,मांचना,बाफळ्या,शिंगमाळ या असीम शिखरांवरून फिरत असलेली नजर विसावली ती राजदेहेर,कोळदेहेर आणि इंद्राई दुर्गांवर  भाऊडबारीच्या टोलनाक्याच्या आधी कांचना,मांचना,बाफळ्या,शिंगमाळ या असीम शिखरांवरून फिरत असलेली नजर विसावली ती राजदेहेर,कोळदेहेर आणि इंद्राई दुर्गांवर  सातमाळा रांग आणि आमचं मनस्वी नातं पुन्हा एकदा अधोरेखित झालं....आनंद देऊन गेलं. मालेगाव चौफुलीवरच्या हॉटेलमध्ये फर्मास चहाचे घुटके घशाखाली रिचवत असताना चर्चा रंगल्या त्या मार्कंड्याच्या आभाळउंचीच्या,मोहनदरीच्या जगावेगळ्या नेढ्याच्या,कण्हेरगडाच्या खडतर चढाईच्या आणि धोडपच्या सर्वगुणसंपन्नतेच्या  सातमाळा रांग आणि आमचं मनस्वी नातं पुन्हा एकदा अधोरेखित झालं....आनंद देऊन गेलं. मालेगाव चौफुलीवरच्या हॉटेलमध्ये फर्मास चहाचे घुटके घशाखाली रिचवत असताना चर्चा रंगल्या त्या मार्कंड्याच्या आभाळउंचीच्या,मोहनदरीच्या जगावेगळ्या नेढ्याच्या,कण्हेरगडाच्या खडतर चढाईच्या आणि धोडपच्या सर्वगुणसंपन्नतेच्या  गाडीला आता वेग आला. रात्रीचा शेवटचा प्रहर सुर…
खान्देशावर बोलू काही : - भाग एक


loksatta blog benchers winner | शौनक कुलकर्णी, गोविंद मस्के ब्लॉग बेंचर्सचे विजेते | Loksatta

भयमुक्त भारतासाठी भाजपला सत्तेपासून रोखा-सचिन पायलट
मुलीवर अत्याचार; आरोपीस सक्तमजुरी
जयंत पाटील, राजू शेट्टी उद्या एकाच व्यासपीठावर
जातीय तेढ वाढवण्याचे भाजपाचे षड्यंत्र- अशोक चव्हाण
कोलकाता-पंजाब लढतीत विंडीजच्या फलंदाजांकडे लक्ष
लोकसत्ता ब्लॉग बेंचर्स »
शौनक कुलकर्णी, गोविंद मस्के ब्लॉग बेंचर्सचे विजेते
शौनक कुलकर्णी, गोविंद मस्के ब्लॉग बेंचर्सचे विजेते
अतिवेगवान, सुस्पष्ट आणि मिळेल तेथून माहिती महाजालात शिरण्याची सुविधा तर हवी, परंतु त्यासाठी दाम तर मोजावयास नको, असे म्हणून चालणारे नाही. यासाठी गुंतवणूक करणाऱ्यांचा हेतू
अतिवेगवान, सुस्पष्ट आणि मिळेल तेथून माहिती महाजालात शिरण्याची सुविधा तर हवी, परंतु त्यासाठी दाम तर मोजावयास नको, असे म्हणून चालणारे नाही. यासाठी गुंतवणूक करणाऱ्यांचा हेतू काही धर्मार्थ असणार नाही. त्यांनाही नफ्याची आस आणि गरज असणारच. अशा वेळी या नफ्याच्या हेतूने त्यांनी माहिती महाजालात ग्राहकांना आकर्षून घ्यायचे, पण नंतर ग्राहकांनी गुंतवणूकदाराकडे दुर्लक्ष करायचे हे अर्थतत्त्वात बसणारे नाही. परंतु तरीही नेट न्यूट्रलिटीचा उद्घोष केला जातो. तो करताना नेटवर नियंत्रण नको ही मागणी जरी योग्य असली तरी मुळात नेटची निर्मिती ही मोफत नाही, हे आधी लक्षात घ्यायला हवे. टीम बर्नर्स ली या तंत्रज्ञ अभियंत्यांच्या संगणकांना जोडण्याच्या कल्पनेतून नेटचा जन्म झाला. ही घटना १९८९ सालची. म्हणजे नेटने अद्याप वयाची तिशीही गाठलेली नाही. पण तरीही ते सर्वव्यापी बनले आहे आणि त्याने आपले जगण्याचे परिमाण बदलले आहे. तेव्हा या महाजालाच्या मोहजालात अर्थशास्त्रालाही आता बदलावे लागणार असून नेट न्यूट्रलिटीच्या मुद्दय़ाने हेच आव्हान उभे केले आहे. या विषयावर सांगोपांग विवेचन ३० नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध झालेल्या ‘महाजालाचे मोहजाल’ या अग्रलेखात करण्यात आले आहे. यावर आपली भूमिका मांडत औरंगाबाद येथील एमआयटी वास्तुरचनाशास्त्र महाविद्यालयाचा विद्यार्थी शौनक कुलकर्णी ‘ब्लॉग बेंचर्स’च्या पहिल्या पारितोषिकाचा मानकरी ठरला आहे. तर परभणीतील कृषी महाविद्यालयाचा विद्यार्थी गोविंद मस्के याने दुसरे पारितोषिक पटकावले.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
 जन्मदात्या आईनेच केली ८ महिन्यांच्या बाळाची हत्या
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
देशातल्या सर्वात गरीब मुख्यमंत्र्यांचा विचार बदलला, नवीन घर आणि SUV कारची केली मागणी
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे वयाच्या अवघ्या २८ व्या वर्षी मस्कतमध्ये निधन
आजचे राशीभविष्य, शनिवार, २१ एप्रिल २०१८
कुख्यात डॉन अबू सालेमला लागले लग्नाचे डोहाळे, मागितली ४५ दिवसांची सुट्टी
टीसीएसची ऐतिहासिक ‘१०० अब्जावधी’ झेप
आता अण्वस्त्र परीक्षण नाही, किम जोंग यांची घोषणा; ट्रम्प म्हटले ही जगासाठी गुड न्यूज
वरुण धवनच्या जबरा फॅनची करामत ऐकली का
मी शिव्या देऊन स्वतःला शांत करतो- कपिल शर्मा
सुहाना खानच्या शूजची किंमत जाणून तुम्हीही व्हाल थक्क
मुस्लिम व्यक्तीशी लग्न केल्यामुळे करिना ट्रोलिंगची शिकार; स्वरा भास्करकडून नेटकऱ्यांना सडेतोड उत्तर
कठुआ बलात्कार प्रकरणी स्पृहा म्हणतेय, काय फरक पडतो मी नाही लिहिलं तर
एस. बंगारप्पांचे पुत्र एकमेकांविरुद्ध
‘बेस्ट’कडून माहिती घेण्यास महापालिका असमर्थ
अर्सेनलचे प्रशिक्षकपद सोडण्याची वेंगर यांची घोषणा
बेस्टचे सेवानिवृत्त कर्मचारी दीड वर्षांपासून उपदानापासून वंचित
पुण्यात वर्षभरात लोहमार्गावर ५४० मृत्यू
‘गुटखा बंदी’ केवळ नावापुरती
‘महाराष्ट्र दिन’ श्रमदानाने साजरा करावा
दीड लाख महिलांना प्रशिक्षण, ४० कोटींचा खर्च
बिबटय़ाच्या हल्ल्यात पोलीस पाटील जखमी ; बिबटय़ाचा मृत्यू
नाणारच्या तव्यावर विरोधकांची पोळी


Loksatta Readers Letter Over Lokrang Articles 4 | निराशेचे ढगही जातील.. | Loksatta

भयमुक्त भारतासाठी भाजपला सत्तेपासून रोखा-सचिन पायलट
मुलीवर अत्याचार; आरोपीस सक्तमजुरी
जयंत पाटील, राजू शेट्टी उद्या एकाच व्यासपीठावर
जातीय तेढ वाढवण्याचे भाजपाचे षड्यंत्र- अशोक चव्हाण
कोलकाता-पंजाब लढतीत विंडीजच्या फलंदाजांकडे लक्ष
‘लोकरंग’मधील (२१ जानेवारी) गिरीश कुबेर यांचा ‘इतिहासाचा कच्चा खर्डा’ हा लेख वाचला.
( संग्रहीत प्रतिकात्मक छायाचित्र )
‘लोकरंग’मधील (२१ जानेवारी) गिरीश कुबेर यांचा ‘इतिहासाचा कच्चा खर्डा’ हा लेख वाचला. समकाळात घडणाऱ्या साऱ्याच घटना आपण एका संकटाचे प्रत्यक्षदर्शी आहोत अशी जाणीव करून देणाऱ्या आहेत. यातून पुढे काय जन्मास येईल हे खात्रीलायकरीत्या कोणी सांगू शकत नाही. तरी यातूनही चांगलेच उपजेल असा आशावाद राखण्यास हरकत नसावी. निराशेचे ढग त्यातूनच तर दूर होतील. या कामी कष्ट पडतील; आपल्यासारखा विचार करणारे समाजात आहेत ना नक्की, असे प्रश्नही पडतील. परंतु आशा ठेवू या. विवेकाने लढू या. निसर्ग सोबत देईल. आपण धीराने मार्गक्रमण करू या.
स्वतंत्र बुद्धीची प्रेरणा मिळो
‘इतिहासाचा कच्चा खर्डा’ हा लेख वाचला. ‘ट्रेलर हा सिनेमापेक्षाही अधिक रोमांचक’ असेच हा लेख वाचून वाटले. परिस्थितीसाधम्र्याचा एवढा चपखल उपयोग करून संदेश देण्याची हातोटी हेच लेखाचे बलस्थान आहे. पारतंत्र्यात असताना कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकरांनी ‘कीचकवध’ लिहून हेच तर केले होते. लेखात नमूद केलेल्या ‘कणाहीन’ आणि ‘कंबरलचक्यां’ना असे लेख स्वतंत्र बुद्धी वापरण्यास प्रेरक ठरतील.
– प्रमोद भार्गवे, नाशिक
देशातल्या सर्वात गरीब मुख्यमंत्र्यांचा विचार बदलला, नवीन घर आणि SUV कारची केली मागणी
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे वयाच्या अवघ्या २८ व्या वर्षी मस्कतमध्ये निधन
आजचे राशीभविष्य, शनिवार, २१ एप्रिल २०१८
कुख्यात डॉन अबू सालेमला लागले लग्नाचे डोहाळे, मागितली ४५ दिवसांची सुट्टी
टीसीएसची ऐतिहासिक ‘१०० अब्जावधी’ झेप
आता अण्वस्त्र परीक्षण नाही, किम जोंग यांची घोषणा; ट्रम्प म्हटले ही जगासाठी गुड न्यूज
‘इतिहासाचा कच्चा खर्डा’ हा लेख वाचला, आवडला. लेखात ‘द पोस्ट’ या चित्रपटाचे रसग्रहण आणि त्याच्या अनुषंगाने राजकीय परिस्थितीवर भाष्य करताना आपल्या चित्रपटसृष्टीची बोळवण ‘मनोरंजनखान आणि टाइमपासकुमार’ अशी केली आहे, तेथे मात्र अडखळल्यासारखे झाले. राजकीय विषयांवर वा इतिहासावर करकरीत भाष्य करणारे चित्रपट आपल्याकडेही कमी नाहीत. भारतासमोरील भ्रष्टाचार, बेरोजगारी, बदलती कुटुंबव्यवस्था अशा प्रश्नांना बॉलीवूडने वेळोवेळी न्याय दिला आहे. ‘गर्म हवा’, ‘रंग दे बसंती’, ‘आंधी’.. अशी अनेक नावे घेता येतील. राज कपूरपासून मधुर भांडारकपर्यंत अनेकांनी असे प्रयत्न केलेले दिसतात. जावेद अख्तर यांच्या मार्मिक आणि धारदार संवादांतून तोच प्रयत्न अगदी ‘अँग्री यंग मॅन’च्या तथाकथित ‘सुपरहिट, गल्लाभरू’ चित्रपटांतही दिसतो. तरीही त्यांना ‘द पोस्ट’सारखा दर्जा रसिक आणि समीक्षकांकडून मिळत नाही. बॉलीवूडवर असा अन्याय होऊ नये असे वाटते.
– प्रसाद दीक्षित, ठाणे
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
 जन्मदात्या आईनेच केली ८ महिन्यांच्या बाळाची हत्या
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
देशातल्या सर्वात गरीब मुख्यमंत्र्यांचा विचार बदलला, नवीन घर आणि SUV कारची केली मागणी
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे वयाच्या अवघ्या २८ व्या वर्षी मस्कतमध्ये निधन
आजचे राशीभविष्य, शनिवार, २१ एप्रिल २०१८
कुख्यात डॉन अबू सालेमला लागले लग्नाचे डोहाळे, मागितली ४५ दिवसांची सुट्टी
टीसीएसची ऐतिहासिक ‘१०० अब्जावधी’ झेप
आता अण्वस्त्र परीक्षण नाही, किम जोंग यांची घोषणा; ट्रम्प म्हटले ही जगासाठी गुड न्यूज
वरुण धवनच्या जबरा फॅनची करामत ऐकली का
मी शिव्या देऊन स्वतःला शांत करतो- कपिल शर्मा
सुहाना खानच्या शूजची किंमत जाणून तुम्हीही व्हाल थक्क
मुस्लिम व्यक्तीशी लग्न केल्यामुळे करिना ट्रोलिंगची शिकार; स्वरा भास्करकडून नेटकऱ्यांना सडेतोड उत्तर
कठुआ बलात्कार प्रकरणी स्पृहा म्हणतेय, काय फरक पडतो मी नाही लिहिलं तर
एस. बंगारप्पांचे पुत्र एकमेकांविरुद्ध
‘बेस्ट’कडून माहिती घेण्यास महापालिका असमर्थ
अर्सेनलचे प्रशिक्षकपद सोडण्याची वेंगर यांची घोषणा
बेस्टचे सेवानिवृत्त कर्मचारी दीड वर्षांपासून उपदानापासून वंचित
पुण्यात वर्षभरात लोहमार्गावर ५४० मृत्यू
‘गुटखा बंदी’ केवळ नावापुरती
‘महाराष्ट्र दिन’ श्रमदानाने साजरा करावा
दीड लाख महिलांना प्रशिक्षण, ४० कोटींचा खर्च
बिबटय़ाच्या हल्ल्यात पोलीस पाटील जखमी ; बिबटय़ाचा मृत्यू
नाणारच्या तव्यावर विरोधकांची पोळी


नथुराम गोडसे | Satyashodhak

भारतातील तमाम मराठा-बहुजन समाजातील महापुरुषांना सोडून केवळ ब्राम्हणांना जातीच्या आधारावर भारतरत्न देण्याच्या भारत सरकारच्या कृतीवर संभाजी ब्रिगेडचे अकोला जिल्हा प्रवक्ता शिवश्री अमोल मिटकरी यांनी ओढलेला असूड
मोहनदास करमचंद गांधी या माणसाला त्याच्या हयातीतच शत्रू होते असे नाही तर त्याने ‘हे राम’ म्हटल्याला आता ६३ वर्षे व्हायला आली तरी त्याला शत्रू आहेतच. आणि या नि:शस्त्र वृद्धाचे तेव्हा प्राण हिरावूनही या शत्रूंची तहान भागलेली नाही. त्यांना त्याची तत्त्वे, त्याने इतिहासावर उठवलेली मोहोर आणि विश्वव्यापी करुणा पुसून टाकायची आहे. तसे नसते तर १५ नोव्हेंबरला
श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंह महाराज भोसले
देवळांचा धर्म आणि धर्माची देवळे...
महात्मा फुलेंची बदनामी का होते
नामांतर : सांस्कृतीकरण कि राजकारण
शिवरायांचे खरे शत्रू कोण
शिवचरित्रावरील कलंक वाघ्या कुत्रा


अशिक्षितांची कैफियत | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
शालेय शिक्षणाचे गुणगान गाणाऱ्या मित्रानो, तळागाळातल्यांना निरक्षरतेच्या गाळातून बाहेर काढू इच्छिणाऱ्या मसीहानो,
तुम्ही आमच्या आडरानात असलेल्या खेड्यात आला, काही दिवस आम्ही दिलेली भाजी-भाकरी गोड समजून खाल्ली, आम्हाला शिक्षणाचे वारेमाप स्तुती करणाऱ्या गोष्टी सांगितल्या, शिकण्याचे महत्व पटवून देणारी गाणी गायली, यामुळे - उशीरा का होईना - आम्हाला जाग आली. आपण शहरातून या आडवळणाच्या खेड्यात भरपूर पायपीट करून आला याबद्दल आम्ही तुमचे ऋणी आहोत. तुम्ही, शहरातली मंडळी आमची काळजी घेत आहात याबद्दल मी आभारी आहे.
तुम्ही इतके दिवस जे काही सांगत होता ते मी लक्षपूर्वक ऐकत होतो. मला समजल्याप्रमाणे आमची निरक्षरता, आमचा हा अशिक्षितपणा या देशाला काळिमा आणणारा आहे. आमच्या या अशिक्षितपणामुळे तुम्हाला मान खाली घालावे लागते. त्याबद्दल मी तुम्हा सर्वांची माफी मागतो.
आजपर्यंत तुम्ही जे काही सांगत होता ते सर्व मी मुकाट्याने ऐकत होतो. आज मात्र मला याविषयी थोडेसे बोलायचे आहे. आपण ऐकून घ्यावे. मी माझ्या अस्सल बोली भाषेत बोलल्यास तु्म्हाला कितपत कळेल याविषयी माझ्या मनात शंका आहेत म्हणून तुमच्याच भाषेत सांगण्याचा मी प्रयत्न करतो.
1. एक लक्षात ठेवा की आम्ही पण आमच्या दृष्टीने अक्षरच गिरवत असतो. त्यासाठी आम्हाला तुमच्यासारखी खडू-पाटी वा पेन्सिल-पेपर लागत नाहीत. आमच्यासाठी पाटी म्हणजे ही काळी सुपीक जमीन. माझे हे नांगर, पेन्सिल वा खडू. आम्ही आमची अक्षरं या मातीत गिरवतो. या अक्षरातून तुमचे पोट भरते. तुम्ही विनातक्रार ते खात सुखाने राहता.
2. तुम्हीसुद्धा एकदा पेनऐवजी हातात कुदळ-फावडे घेऊन दाखवा. कागदाऐवजी शेतात गिरवून दाखवा. तुमच्या त्या कागदावर काय पिकत असते, हे मला गौडबंगाल वाटते. तेथे काही तरी पिकू शकेल का
3. तुम्ही दूध देणाऱ्या गायी-म्हशी-शेळीपासून कायमचेच चार हात लांब राहता. परंतु त्याच वेळी तुम्हाला दूध पिणे आवडते. दही, लोणी, तुपाशिवाय तुम्हाला तुमचे जेवण बेचव लागते.
4. आपल्या दोघांच्या राहणीमानात जमीन-आसमानाइतका फरक आहे, हे जाणवते. आम्ही दिवस रात्र कष्ट करत काही उत्पादन करण्याच्या प्रयत्नात असतो. तुम्ही मात्र ते संपवून टाकण्याच्या मार्गावर असता. आम्ही आहे त्यात सुख-समाधानाने राहतो. तुम्हाला मात्र कायम कुठल्याही गोष्टीची तक्रार केल्याशिवाय चैन पडत नाही. समाधान मिळत नाही.
5. आमचं जिणं, जगणं, व इतरांशी वागणं यातून आम्हाला दिवसागणिक भरपूर काही शिकायला मिळतं. तुम्हाला मात्र प्रत्येक पावला-पावलाला कुणाची तरी मदत लागते. शिक्षक, सल्लागार, तज्ञ व्यावसायिक इत्यादींच्या मदतीशिवाय तुमचं पान हलत नाही.
6. तुमच पढिक शिक्षण पुस्तकांच्या पानात अडकून पडलेले असते. परंतु आमचे अस्तित्वच या मातीच्या श्रीमंत ज्ञानाशी निगडित असते.
7. तुमची शाळा तुम्हाला ज्ञानाचा भांडार वाटत असेल. परंतु आज या शाळा शिक्षणव्यवस्थेला बाजारी स्वरूप देण्यात, एका निगरगट्ट दलालासारखे पुढाकार घेत आहेत. शिक्षणाचा मूळश्रोत श्रमात आहे, याचाच आपल्याला विसर पडला आहे. त्या श्रमाचीच आम्हाला जीवनभर साथ मिळते, हे मी अभिमानाने सांगू इच्छितो.
8. तुम्हाला माझ्यासारख्या कष्टकऱ्यांच्या (अ)ज्ञानाविषयी कीव वाटत असेल. परंतु आम्हीच खरेखुरे व सातत्याने प्रयोग करत असणारे कृषीसंशोधक आहोत. दुग्धव्यवसायातील कौशल्य आमच्याजवळ आहे. व आम्ही आमच्या बोलीभाषेचे तज्ञ आहोत.
9. खरे पाहता आमचे 'शिकणे' हेच अधिकृत 'शिकणे' असेल. आमच्या या शिकण्यासाठी कुणाचीच शिफारस लागत नाही. किंवा मी किती शिकलो हे सांगण्यासाठी कुठल्याही कागदी सर्टिफिकेटची गरज नाही.
10. खर शिकणं हे शाळेच्या चार भिंतीत बंदिस्त राहत नसते. किंवा जीवन जगण्यासाठीचे मूलभूत शिक्षण अआइईच्या बाराखडीत वा आकड्यांच्या जंजाळात अडकून पडलेले नसते.
11. या विश्वातील कणा-कणात ज्ञानाचे कण असतात. शिक्षण कधीच संपत नसते. शिक्षण हा एक आयुष्यभराचा ध्यास आहे.
12. शिक्षणाच्या व्यापक स्वरूपाकडे पाहिल्यास ते एक वैश्विक आविष्कार आहे. आज शाळेत शिकवत असलेले एकसुरी, कंटाळवाणे, साचेबंद व ठराविक शिक्षण ज्ञानसंपादनाच्या बहुविध मार्गात अडथळा आणणारा ठरत आहे.
13. एक लक्षात ठेवा की एखाद्या खेड्यात कोंबडा आरवला नाही तर तेथे दिवस उगवत नाही, सकाळ होत नाही, असा समज करून घेवू नका. शिकणे हे सगळीकडे - जेथे शाळा नाही तेथेसुद्धा - शक्य होत असते. त्यासाठी एकही पैसा मोजावा लागत नाही.
14. मला अजून भरपूर शिकायचे आहे, हे प्रांजळपणाने कबूल न करण्याइतका हेकेखोर मी नाही.
15. माझ्या सुशिक्षित बांधवानो, तुम्हाला खऱ्याखुऱ्या शिक्षणाची व्याख्या कळली नाही, हे सांगण्यास मला दु:ख वाटते. त्यामुळेच कदाचित तुम्ही स्वत:ला सुशिक्षित म्हणून घेत असावेत.
16. खरे शिक्षण केवळ एखाद्याच्या वर्तनात वा त्याच्या बोलीभाषेत बदल केल्यामुळे मिळत नसते. शिक्षणाचा उद्देश माणसाची नीतीमत्ता उंचावणे व त्याला चारित्र्य संपन्न बनवणे हा असावा.
17. खरा सुशिक्षित माणूस वस्तुनिर्मितीच्या प्रत्यक्ष व्यवहारात सहभागी न होता इतर कशातही रुची दाखवणार नाही. स्वार्थपूरित व्यवहारातून आप्पलपोटेपणाने सगळे माझे, इतरांचे काही नाही असे कधीच म्हणणार नाही, वा त्याप्रमाणे वागणार नाही. स्वत:च्या गरजा व मागण्या अत्यंत कमी ठेवण्याकडे त्याचा कटाक्ष राहील.
18. खरा सुशिक्षित स्वत: काही खायच्या अगोदर इतर सहकाऱ्यांना मिळाले आहे की नाही याची विचारपूस करून त्यासाठी प्रयत्न करेल. सहकाऱ्यापासून तो लांब जाणार नाही. त्यांची काळजी घेत राहील.
19. दुर्बलांच्यासमोर तो कघीही हिरोगिरी करणार नाही. त्याचप्रमाणे त्याच्यापेक्षा जास्त सशक्त असल्यासमोर मान तुकवणार नाही.
20. सुशिक्षित माणसाला नैतिक वर्तनांसाठी बाहेरच्या रखवालदाराची गरज भासणार नाही. तो स्वतच आपल्याकडून काहीही वाईट घडणार नाही यासाठीचा वॉचमन असतो. सत्यापासून तो ढळणार नाही वा नैतिकतेचा अपवाद करणार नाही.
21. शिक्षण म्हणजे आपले काम मन:पूर्वक करणे. शिक्षण म्हणजे सत्यम्, शिवम्, सुंदरम् च्या शोधात असणे.
22.शिक्षण म्हणजे केवळ कौशल्य प्राप्ती किंवा बाष्कळ ज्ञान वा परीक्षा पास झालेल्याचे ढीगभर सर्टिफिकेट्स नव्हे.
23. परीक्षेच्या वेळी विचारलेल्या प्रश्नांची (अचूक वा मोघम) उत्तरं तीन तासात देण्यावरून शिकण्याचे मूल्यमापन करता येत नाही. आयुष्याच्या शेवटच्या श्वासापर्यंत शिकणे हे चालू असते व चालू असायला हवे.
24. त्यामुळे तुमच्या दृष्टीने अशिक्षित वाटणारा हा माणूस जास्त विश्वासार्ह असेल. विश्वासघाती सुशिक्षितापेक्षा हाच जास्त शिक्षित असेल.
25. तुमच्या शाळेतील शिक्षण मुलांमधील उपजत स्वभावांना मारक ठरणारा आहे. या वयात भरपूर खेळ व खुल्या मैदानात दंगा मस्ती करण्यासाठी ते मुख्यत्वे शाळेत येत असतात. परंतु तुम्ही मात्र त्यांना शाळेच्या बंदिस्त खोलीत जबरदस्तीने ठेवण्याच्या प्रयत्नात असल्यामुळे शाळेत येण्यास ते नाखुष असतात.
26. असले शिक्षण मुलांना आवडत नाही, हे माहित असूनसुद्धा तुमची शाळा मित्रां-मित्रामध्ये स्पर्धा लावून परीक्षेच्या चाबकाची भीती दाखवते. त्यामुळे नवीन काही तरी शिकण्याच्या खऱ्याखुऱ्या उत्साहाऐवजी पाठ्यक्रम संपवण्यासाठीचा कृत्रिम उत्साह त्यांच्यात असतो. खरे काही शिकण्याऐवजी परीक्षेच्या टांगत्या तलवारीमुळे व त्या भीतीतून थोडीशी अक्षर ओळख होत असेल.
27. त्यामुळेच शाळेत काय शिकतो यापेक्षा शाळेतला हा विद्यार्थी वैरत्व व स्पर्धेच्या विषचक्रात अडकून पडलेला असतो. त्यामुळे प्रेम, विश्वास, बंधुत्व, सहकार इत्यादी सद्गुणांची पायमल्ली होत राहते. समता, संतृप्ती यांना शाळेच्या आवारातच गाडल्या जातात.
28. शाळा-कॉलेजमधून शिकून बाहेर पडलेल्यांना इतरांकडून काय घ्यावे व कसे घ्यावे एवढेच माहित असते. परंतु आपणही कुणाचे तरी देणे लागतो व इतरांनाही काही द्यावे याविषयी ते पूर्ण अनभिज्ञ असतात वा तसे सोंग वठवत असतात. इतरांकडून मिळालेल्या मदतीचे क्षुल्लकीकरण करण्यातच ते धन्यता मानतात. व तसे करत राहण्याची तार्किक कसरत कायम करत असतात. ही मंडळी आक्रमक असतात. त्याच्यात दया-माया नसते व संवेदनाविहीन असतात. इतरांनी भाजून ठेवलेल्या पोळीवर त्यांची नजर असते व त्यावर ते गुजराण करतात.
29. मी बोलतो, तुम्ही ऐकत रहा, मी इतरांचे मूल्य मापन करणार, तुम्हाला माझे विश्लेषण करण्याचा हक्क नाही. हीच त्यांची वृत्ती असते. या विश्वाचा मीच मध्यबिंदू आहे. हे जग माझ्याभोवती फिरते. इतर म्हणजे किस झाडकी पत्ती इतराच्या पिकांची नासधूस, वाताहत झाली तरी चालेल. परंतु माझे शेत भरपूर पाणी पिऊन हिरवेगार असायला हवे. असेच या सुशिक्षितांना वाटत असते.
30. आपल्या समाजाची खरी समस्या कष्टकरी अशिक्षित आहेत हे नसून समाजातील सुशिक्षितांमध्ये श्रमाविषयी सुप्त ( वा उघड) घृणा आहे. विशेषकरून शारीरिक श्रमाविषयी जास्त. ते श्रमाचा तिटकारा करतात. ऐषारामी (आळशी) जीवन हेच सुखी जीवन असे त्यांना वाटते.
31. माझ्या मित्रांनो, अशिक्षितांमधील निरक्षरतेचे उच्चाटन करत असतानाच सुशिक्षितांमधील श्रमासंबंधीच्या या चुकीच्या भावनेचा पण उच्चाटन करायला विसरू नका. शैक्षणिक, बौद्धिक, प्रशासकीय व्यवस्थेतील विनाश्रम कमविण्याच्या वृत्तीला वेळीच वेसण घालावे ही माझी कळकळीची विनंती आहे.
32. सुशिक्षितांच्या मते जे काही कष्ट घ्यायला हवे होते ते सर्व कष्ट परीक्षा पास होत असतानाच आम्ही पूर्वीच घेतलेले आहेत. आता कष्ट करण्याची त्यांची तयारी नाही. त्यामुळे आता बुद्धी खर्ची घालण्यासारखे काहीही राहिले नाही.
सुशिक्षितांकडेच भाषणाची मक्तेदारी असलेल्या या काळात माझ्यासारख्या अशिक्षितानी बडबड करणे योग्य नसेलही. तरीसुद्धी आपल्याला माझ्या या बडबडीचा राग येणार नाही याची मला खात्री आहे.
28. शाळा-कॉलेजमधून शिकून बाहेर पडलेल्यांना इतरांकडून काय घ्यावे व कसे घ्यावे एवढेच माहित असते. परंतु आपणही कुणाचे तरी देणे लागतो व इतरांनाही काही द्यावे याविषयी ते पूर्ण अनभिज्ञ असतात वा तसे सोंग वठवत असतात. इतरांकडून मिळालेल्या मदतीचे क्षुल्लकीकरण करण्यातच ते धन्यता मानतात. व तसे करत राहण्याची तार्किक कसरत कायम करत असतात. ही मंडळी आक्रमक असतात. त्याच्यात दया-माया नसते व संवेदनाविहीन असतात. इतरांनी भाजून ठेवलेल्या पोळीवर त्यांची नजर असते व त्यावर ते गुजराण करतात.
विचार एकदम पटले. शाळा-कॉलेजमधे शिकायला पैसे मोजावे लागतात व त्या नंतर इतरांकडून काय घ्यावे व कसे घ्यावे ह्याची माहिती मिळते.
29. मी बोलतो, तुम्ही ऐकत रहा, मी इतरांचे मूल्य मापन करणार, तुम्हाला माझे विश्लेषण करण्याचा हक्क नाही. हीच त्यांची वृत्ती असते. या विश्वाचा मीच मध्यबिंदू आहे. हे जग माझ्याभोवती फिरते. इतर म्हणजे किस झाडकी पत्ती इतराच्या पिकांची नासधूस, वाताहत झाली तरी चालेल. परंतु माझे शेत भरपूर पाणी पिऊन हिरवेगार असायला हवे. असेच या सुशिक्षितांना वाटत असते.
30. आपल्या समाजाची खरी समस्या कष्टकरी अशिक्षित आहेत हे नसून समाजातील सुशिक्षितांमध्ये श्रमाविषयी सुप्त ( वा उघड) घृणा आहे. विशेषकरून शारीरिक श्रमाविषयी जास्त. ते श्रमाचा तिटकारा करतात. ऐषारामी (आळशी) जीवन हेच सुखी जीवन असे त्यांना वाटते.
32. सुशिक्षितांच्या मते जे काही कष्ट घ्यायला हवे होते ते सर्व कष्ट परीक्षा पास होत असतानाच आम्ही पूर्वीच घेतलेले आहेत. आता कष्ट करण्याची त्यांची तयारी नाही. त्यामुळे आता बुद्धी खर्ची घालण्यासारखे काहीही राहिले नाही.
सुप्पर...एकदम पटलं. काही गोष्टी रोज अनुभवतो.. (सुशिक्षितांची वैचारिक दिवाळखोरी असा शब्दप्रयोग कुठेही न केल्याबद्दल धन्यवाद. कान किटलेत तेच तेच शब्द ऐकून. :-))
ता. कर्‍हाड जि. सातारा
शरद् कोर्डे [22 Jan 2010 रोजी 08:13 वा.]
कैफियत मांडणारा अशिक्षित खूपच विद्वान् दिसतो. अशा विद्वानांना शहरात दिलं जाणारं शिक्षण देणं निरर्थक आहे. तेव्हा या विद्वान् समाजाची काळजी सुशिक्षित शहरी समाजानी करण्याचं कारण नाही. ज्या तर्‍हेचं शिक्षण या शहराबाहेरील समाजाला मिळत आहे (मुद्दा क्रमांक १ ते ८) ते त्याला स्वतःची काळजी स्वतः घेण्यास समर्थ बनवील असं वाटतं.
शिक्षण उपयुक्त असले पाहिजे. आपल्याकडचे किंवा बर्‍याच ठिकाणीचे शिक्षण हे सरळ कामाशी संबंधित नसते. आणि वाईट असे, की ही गॅप आहे हे बरेच उशीरा लक्षात येते.
तरी शालेय शिक्षणाची (मूलभूत विषय - गणित, विज्ञान आणि भाषा) यांची गरज तर आहेच. पण ते कसे द्यावे याच्या पद्धती प्रचंड वेगळ्या असल्या पाहिजेत हे मान्य होण्यासारखेच आहे.
प्रत्येकाने ठराविक गोष्टी ठराविक पद्धतीनेच शिकाव्यात तरच तो सुशिक्षित ह्या विचारसरणीला उभा छेद देणारे मुक्तक आवडले :)
भ्रष्टाचार संपविण्याचा सर्वोत्तम आणि सर्वात सोपा() उपाय म्हणजे त्यात स्वतः सहभागी न होणे
मोजक्या शब्दात व्यवस्थित समाचार
फार सुंदर आणि चाबूक-फटके मारले आहेत तुम्ही. मोजक्या शब्दात व्यवस्थित समाचार घेतला आहे.
वाचतांना विचार करत होतो, की असेच मनातले विचार एखाद्या "शिकलेल्या" माणसाने (त्यांच्या दृष्टीने असलेल्या) अशिक्षिताला जर शिक्षणाचे महय्व पटवून देण्याकरता मांडले असते तर् ते खूप शब्दबंबाळ व त्या पामराला समजूच नये अशा शब्दात मांडले असते.
राजेशघासकडवी [25 Jan 2010 रोजी 18:59 वा.]
शिक्षण हे केवळ लेखी, पढीक नसत या मुख्य कल्पनेला कोणाचाच विरोध नसावा इतकी ती साधी आणि सोपी आहे. पण काळ्या मातीत रोज अगदी गावरान प्रेमाने डोळे खुपसून बसल तरी त्यातले जीवाणु दिसण्यासाठी सूक्ष्मदर्शीच लागतो. आणि सूक्ष्मदर्शी शोधायचा असेल तर काही सुशिक्षितांना संशोधन करणं आवश्यकच आहे. सर्वांना सरसकट शेतात नेण्याचे प्रचंड अयशस्वी प्रयत्न चीनमध्ये झालेले आहेत.
"एक होता कार्व्हर" जर वाचल असेल (नसल्यास वाचा - अप्रतिम आहे) तर त्यात कार्व्हरला याच पवृत्तीशी संघर्श दयावा लागला होता. अति उत्पादनाने नापीक झालेल्या जमिनीला नत्राची गरज आहे हे त्याने कितीही कानी कपाळी सांगितलं तरी याच प्रवृत्तीने (जरा कमी नम्रपणाने, अर्थातच ) त्याच्याकडे लोकांनी दुर्लक्ष केलं. एका वर्शात उत्पादन दहापट करून दाखवल्यावर मग आपोआप त्या "चार बुकं पढूलेल्या कालच्या पोराकडे" "गेली वीस वर्शं काळ्या मातीत घाम गाळणारे" शेतकरी शिकायला गेले. जवळपास वाळवंट झालेल्या अलाबामाच्या मातीला नवं जीवन देण्यात त्याचा मोठा हातभार लागला.
चाबूक-फटके, समाचार वगैरे ऐकायला चांगलं वाटतं, पण मुख्य गरज आहे ती प्रत्येकानेच आपल्या ज्ञानाचा गर्व सोडून जिथे जे उपयुक्त ज्ञान मिळेल तिथून ते मिळवण्याची आणि वापरण्याची. मग ते पुस्तकात मिळो वा शेतात.
"केवळ साक्षर/नागर म्हणून लोकांनी असाक्षरांना उपदेशाचे डोस पाजू नयेत, " अशा प्रकारच्या मूळ लेखातील भावनेशी सहमत आहे. अधोरेखित वाक्यावेगळा कुठलाही बोध मला पहिल्या एक-दोन परिच्छेदांनंतर मिळाला नाही. म्हणून लेखन बाळबोध झाले आहे, किंवा अतिरेकी लांबले आहे, असे वाटते.
१. बाजारभाव वाचता येत नाही आणि कर्जपत्रे वाचता येत नाहीत, त्यांनी काळ्या मातीत नांगराने कितीही सुरेख कित्ता गिरवला तरी काय ज्या नागर-साक्षर लोकांना कानपिचक्या दिल्या जात आहेत, ते ढोपरांनी खणून नेणार. स्वतःचे नुकसान होते, त्याबद्दल कैफियत सांगायची, त्याऐवजी लेखातील निरक्षर "साक्षर नसूनही मातीत लिहितो" अशी प्रौढी मिरवतो आहे. स्वतःचा तोटा केल्याची शाबासकी मागणारा कारागीर ... येथे कैफियतीचा नेम चुकला आहे असे वाटते.
२. "तुम्ही कुदळ फावडे घेऊन दाखवा". बरे फावडेवालेदादा - तुम्ही सुया-धागा घेऊन कपडा विणून-शिवून दाखवा. विजेचे सर्किट बनवून दाखवा. कारागीर असणे आणि निरक्षर असणे यांच्यात अवश्य-संबंध असा काय आहे छे - कुठलाही संबंध काय आहे
३. "गायीपासून दूर दूध-दुभते खाता..." देशावरच्या निरक्षरदादा तुम्हाला मीठ बनवता येत नाही. मात्र मीठभाकर मात्र खाता... उत्पादनाच्या बाबतीत अनेक विशेष क्षेत्रे आहेत. सगळ्या आवश्यकतांची स्वतःहून निर्मिती करणारा अगदी-अगदी क्वचित सापडेल. याचा साक्षर-निरक्षरतेशी संबंध काय आहे
४. "आम्ही सुखासमाधानाने राहातो" - मग भूकबळी, आत्महत्या, मार्‍यामार्‍या, या सर्व बातम्या खोट्या म्हणायच्या का
वगैरे... अशा प्रकारे ही सर्व कैफियत "रोमँटिक" कल्पनाविलासी नगरवासीयाच्या सुपीक डोक्यातून निघाल्यासारखी भासते आहे.
पुनश्च : सामान्य नगरवासी साक्षरांनी देशी लोकांना हिणावणे चूक आहे, आंधळे आहे, आणि अमानुष आहे, या लेखातील भावनेशी मी पूर्णपणे सहमत आहे. मात्र लेखातील मुद्दे मला प्रामाणिक वाटत नाही - म्हणजे खर्‍याखुर्‍या निरक्षराला काय टोचते त्या भावनांचे हे यथार्थ वर्णन वाटत नाही. आणि अर्थकारणाच्या दृष्टीने ही बिंदुगामी टीका वाटत नाही.
तर्काचे तेलही गेले भावनांचे तूपही गेले.


‘उंडगा’तील गण्याचा अनोखा ‘संघर्ष’ - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » आवृत्ती » सातारा » ‘उंडगा’तील गण्याचा अनोखा ‘संघर्ष’
‘उंडगा’तील गण्याचा अनोखा ‘संघर्ष’
सिनेमात काम करता करता करतोय लॉ, बाल कलाकार ते मराठी चित्रपटातील अभिनेता चिन्मय संत
4 ऑगस्टला संपूर्ण राज्यभर प्रदर्शित होणाऱया उंडगा या चित्रपटातील नायक चिन्मय संत याचाच जीवनपट एखाद्या चित्रपटातील कथेप्रमाणेच आहे. तो बालपणापासून अभिनय करत आहे. पाठीवर वडिलांची सावली नसताना आज तो सिनेमाचे चित्रीकरण करत असताना पुण्याच्या मॉर्डन कॉलेजमध्ये लॉच्या शेवटच्या वर्षात शिक्षण घेत आहे. उंडगा या चित्रपटातील नायक असलेला या ‘गण्या’चा खरोखरच्या जीवनातील लढा मात्र महाराष्ट्रातील युवकांना ‘उंडगा’ बना असे सांगणारा आहे.
पुणे तिथे काही नाही उणे या प्रमाणे चिन्मय संत यांचे वडिल कोथरुडमध्ये इलेक्ट्रीशनची कामे करत, आपली मुलगी आणि मुलगा चिन्मय याला शिक्षण देत होते. चिन्मय याला प्राथमिक शाळेत असताना कलाकाराच्या नकला करायचा. त्यामुळे त्याच्या वडिलांनी मुलाचे पाय पाळण्यात ओळखूनच. त्याला प्रकाश पारखी यांच्या नाटय़ कला ऍकॅडमीत दाखल केले. या ऍकॅडमीत सुबोध भावे, अवधूत गुप्ते यांच्यासारख्या कलाकारांनी नशिब आजमवले. तसे चिन्मयला पहिली पहिला चित्रपट बाल कलाकार म्हणून मिळाला. तो सातवीमध्ये असताना ताऱयांचे बेट. प्रमुख भूमिका असलेल्या ईशानच्या मित्राची. ती भूमिका कसदारपणे चिन्मयने केली. आठवीमध्ये त्याला जन गण मन हा चित्रपट तर 9 वी मध्ये टुरिंग टॉकी आणि दहावीमध्ये 72 मैल हे चित्रपट केले. अभ्यास करत करत हे चित्रपट तो करत होता. दहावीमध्ये असताना मात्र परीक्षेच्या कालावधीत त्याचे वडील त्याला सोडून गेले. तरीही खचून न जाता चिन्मयने आई आणि बहिणीच्या आर्शिवादावर वाडिया कॉलेजमध्ये अकरावीत प्रवेश केला. अभिनयाची आवड मात्र त्याला गप्प बसू देत नव्हती. पुण्याच्या फिल्म टेलिव्हीजन इन्स्टिटयुटमधून शॉट फिल्म करत होता. असे असताना ई टीव्हीच्या क्राईम डायरी या मालिकेतील पाच भागामध्ये भूमिका केली. चिन्मयच्या कुटुंबियांकडून डिग्री तुझ्याकडे हवी आहे, असा हट्ट केल्याने त्याने मॉर्डन कॉलेजला लॉ ला प्रवेश घेतला. सध्या तो शेवटच्या वर्षात शिक्षत आहे. त्याची बहिण पुण्यात शास्त्रज्ञ आहे. अशी जीवनगाथा असलेला चिन्मय संत हा मराठीतील उगवता अभिनेत्याचा नुकताच 4 ऑगस्टला उंडगा हा चित्रपट येत आहे. त्याबाबत चिन्मय म्हणाला, मला सिनेमात करिअर करायचे आहे. लॉ चा अभ्यास परीक्षेच्या एक महिना अगोदर करतो. वर्षभर शुटींगमध्ये व्यस्त असतो. येवू घातलेला चित्रपट हा मित्रावर कथानक असलेला आहे, असे त्याने तरुण भारतशी बोलताना सांगितले.
मलकापूरातील सांडपाणी प्रकल्प एप्रिल अखेर पूर्ण होईल
मेंडिकल कॉलेजबाबत मुख्यमंत्र्यांनाच जाब विचारा
फलटण-पंढरपूर रेल्वे मार्गाचे सर्व्हेक्षण महिनाअखेर पूर्ण होणार
नागपूर अधिवेशनावर अनिश्चिततेचे सावट
बेस्टकडे माजी कर्मचाऱयांचे निवृत्तीवेतन थकीत
सर्वसामान्यांचा लाल डबा महागणार
कल्याण ग्रोथ सेंटरला तत्वत: मंजुरी
अजूनही वेळ गेलेली नाही, एकत्र या
एकीचा मुद्दा डावलून प्रकाश मरगाळेंच्या उमेदवारीची घोषणा
कणबर्गीतील कार्यकर्त्यांनी घेतली किरण ठाकुर यांची भेट
शाह झाले, आता पवार काय बोलणार
हापूसचा दर सामान्यांच्या आवाक्याबाहेर
दिग्गजांकडून शक्तीप्रदर्शनाने उमेदवारी दाखल
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


आयफोन एक्स स्टॉकची 15 मिनिटात विक्री - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » उद्योग » आयफोन एक्स स्टॉकची 15 मिनिटात विक्री
आयफोन एक्स स्टॉकची 15 मिनिटात विक्री
भारतात आयफोन एक्स या मॉडेलची शुक्रवारपासून नोंदणी सुरू झाली असून एक लाख रुपये किंमत असणाऱया या महागडय़ा स्मार्टफोनला भारतीयांकडून उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. स्मार्टफोनची नोंदणी सुरू झाल्यानंतर केवळ 15 मिनिटात स्टॉफ ऑऊट झाल्याचे सांगण्यात आले. देशात 64 जीबीच्या मॉडेलची किंमत 89 हजार रुपये आणि 256 जीबीसाठी 1 लाख 02 हजार रुपये मोजावे लागणार आहेत. फ्लिपकार्टवर या स्मार्टफोनच्या खरेदीबरोबर कॅशबॅक देण्यात येत आहे. याव्यतिरिक्त कंपनीकडून ईएमआयचा पर्याय देण्यात आला आहे. तीन वर्षांसाठी ईएमआय घेतल्यास प्रतिमहिना 3,042 रुपये हप्ता द्यावा लागेल. पुन्हा नवीन स्टॉक कधी दाखल होईल याबाबत कंपनीकडून कोणतीही माहिती देण्यात आलेली नाही. या फोनमध्ये फेस आयडीचा वापर करण्यात आला असून वापरकर्त्याचा चेहरा ओळखण्यास मदत होते. मात्र स्मार्टफोनमध्ये फिंगरप्रिंट स्कॅनरचा समावेश नाही.
आरबीआय सर्व्हेत बेरोजगारी वाढण्याची लक्षणे
गृह खरेदीसाठी ‘एसबीआय’चे पोर्टल
अर्थसंकल्पातील आयात शुल्क वाढीने 7 हजार कोटी
मोबाईल क्रमांक 10 अंकीच
नागपूर अधिवेशनावर अनिश्चिततेचे सावट
बेस्टकडे माजी कर्मचाऱयांचे निवृत्तीवेतन थकीत
सर्वसामान्यांचा लाल डबा महागणार
कल्याण ग्रोथ सेंटरला तत्वत: मंजुरी
अजूनही वेळ गेलेली नाही, एकत्र या
एकीचा मुद्दा डावलून प्रकाश मरगाळेंच्या उमेदवारीची घोषणा
कणबर्गीतील कार्यकर्त्यांनी घेतली किरण ठाकुर यांची भेट
शाह झाले, आता पवार काय बोलणार
हापूसचा दर सामान्यांच्या आवाक्याबाहेर
दिग्गजांकडून शक्तीप्रदर्शनाने उमेदवारी दाखल
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


भटक्मया जनावरांना पकडण्याची कारवाई - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » आवृत्ती » बेळगांव » भटक्मया जनावरांना पकडण्याची कारवाई
भटक्मया जनावरांना पकडण्याची कारवाई
शहरात भटक्मया जनावरांची संख्या दिवसेंदिवस वाढत आहे. महापालिकेच्या अतिक्रमण निर्मूलन पथकाकडून वारंवार कारवाई करून देखील शहरातील रस्त्यांवर भटकी जनावरे ठाण मांडण्याचे प्रकार सुरूच आहेत. यामुळे शुक्रवारी शहरातील विविध भागात भटक्या जनावरांना जेरबंद करण्याची कारवाई महापालिकेच्या अतिक्रमण निर्मूलन पथकाने केली.
बाजारपेठेतील रस्त्यांवर आणि चौकात ठिकठिकाणी भटकी जनावरे ठाण मांडत आहेत. त्यामुळे रहदारीस अडथळा निर्माण होत आहे. यामुळे भटक्मया जनावरांचा बंदोबस्त करण्यात यावा, अशी मागणी होत आहे. महापालिकेच्यावतीने ही कारवाई महिन्यातून एकदा केली जाते. तरीदेखील आठ दिवसानंतर भटकी जनावरे पुन्हा रस्त्यांवर दिसतात. यामुळे महापालिकेची कारवाई नाममात्र आहे का अशी विचारणा नागरिकांमधून करण्यात येत आहे.
पकडण्यात आलेल्या जनावरांचा बंदोबस्त व्यवस्थितपणे करण्यात यावा, अशी मागणी नागरिकांमधून करण्यात येत आहे. पण याची दखल घेतली जात नाही. शुक्रवारी सहा जनावरे पकडण्यात आली. ठिकठिकाणी जनावरांना पकडून गो शाळेत पाठविण्यात आले. पण या पकडण्यात आलेल्या जनावरांना पुन्हा सोडण्यात येऊ नये, अशी मागणी होत आहे.
एपीएमसी अध्यक्ष निवड आज
मोर्चात घोषणा दिली म्हणून नेते-कार्यकर्त्यांवर एफआयआर
एन. जयराम यांना सरकारी निरोप
शहरामध्ये नशिल्या पदार्थांचे जाळे पसरविणाऱया टोळीला अटक
नागपूर अधिवेशनावर अनिश्चिततेचे सावट
बेस्टकडे माजी कर्मचाऱयांचे निवृत्तीवेतन थकीत
सर्वसामान्यांचा लाल डबा महागणार
कल्याण ग्रोथ सेंटरला तत्वत: मंजुरी
अजूनही वेळ गेलेली नाही, एकत्र या
एकीचा मुद्दा डावलून प्रकाश मरगाळेंच्या उमेदवारीची घोषणा
कणबर्गीतील कार्यकर्त्यांनी घेतली किरण ठाकुर यांची भेट
शाह झाले, आता पवार काय बोलणार
हापूसचा दर सामान्यांच्या आवाक्याबाहेर
दिग्गजांकडून शक्तीप्रदर्शनाने उमेदवारी दाखल
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


गझल | साधं... सोपं...

साधं सोपं आयुष्य... साधं सोपं जगण्यासाठी...
एवढी आहे सखे प्रेमार्तता माझी तुझी
आपल्या नात्यात होते पूर्तता माझी तुझी
थांबल्या आकाशगंगा थांबली तारांगणे
स्तब्ध सारे ही कहाणी ऐकता माझी तुझी
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
वेगळा आवाज माझा वेगळा माझा गळा
राहुनी गर्दीतही या राहतो मी वेगळा
बाटलेले सूर सारे आज माझ्या भोवती
त्या सुरांच्या मध्यभागी सूर माझा सोवळा
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
हृदयात या रुजले ऋतू
हृदयात या रुजले ऋतू
देहात या फुलले ऋतू
ही पालवी आली नवी
हे अंतरी सजले ऋतू
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
हृदयात या रुजले ऋतू विषयीपुढे वाचा
रोज वेगळेच नाव, रोज वेगळेच गाव
रोज वेगळे जमाव, रोज वेगळे तणाव
कालचा जुनाच माल, कालचाच हा दलाल
आज का नवीन भाव आज का नवे लिलाव
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
नवे उठाव... विषयीपुढे वाचा
मानवाने जीवघेणे युद्ध का खेळायचे
माणसाने माणसाला का असे मारायचे
आसमंती वर्षती ही आजही अस्त्रे पुन्हा
एकमेकाने दुजाचे देश का जाळायचे
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
राज्य मर्तिकांचे विषयीपुढे वाचा
वीष मी मस्तीत प्यालो
पिउनी मी धुंद झालो
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
तेजाने तळपत होता भास्कर तो गझलेचा
शून्यात लोपला आता भास्कर तो गझलेचा
हातात घेतली होती त्याने मशाल चैतन्याची
आजन्म पेटला होता भास्कर तो गझलेचा
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
भास्कर तो गझलेचा... विषयीपुढे वाचा
कालही होतो इथे मी आजही आहे इथे
ध्येयही येथेच आहे वाटही आहे इथे
का धरू मी पालवीची आस माझ्या अंतरी
कालचे ते वाळलेले पानही आहे इथे
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
श्वासही आहे इथे... विषयीपुढे वाचा
ना तुला भेटूनही ही ओढ वाटावीच का
अंतरी माझ्या तुझ्या ही ज्योत पेटावीच का
सूर जे नाही मिळाले शोधुनी दाही दिशा
खिन्न माझ्या अंतरीची धून तू गावीच का
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
येतात घोळक्याने, जातात घोळक्याने
आयुष्य का असे हे जगतात घोळक्याने
कोणीच येत नाही जीवास वाचवाया
प्रेतास जाळण्याला जमतात घोळक्याने
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
तुमचा ईमेल पत्ता द्या
नवे लेखन प्रकाशित झाले की गूगल फीडबर्नर च्या कृपेने आपोआप आपल्या ईमेलवर येईल
खरं तर माझ्याविषयी काहीही माहिती जाणून घ्यायची इच्छा तुम्हाला व्हावी असं या माहितीत काहीही नाही तरीही आपण इथे, या पानावर, आलाच आहात तर आपल्याला पिडण्याचं थोडं स्वातंत्र्य मी घेतो