~ बालभारती - मराठी कविता ~: November 2014

श्रावण मासि हर्ष मानसी' म्हणत रिमझिम पावसात चिंब भिजलेले ते दिवस किंवा 'आनंदी आनंद गडे' म्हणत नाचत-बागडत मारलेल्या उड्या; 'पावसाच्या धारा येती झरझरा' म्हणत पाण्यात सोडलेल्या कागदी बोटी; 'छान किती दिसते.. फुलपाखरू' गुणगुणत बागेत बागडलेले ते क्षण. प्रिय अमुचा एक महाराष्ट्र देश' किंवा 'आमुचे.. चढवू गगनी निशाण' म्हणत पंधरा ऑगष्टच्या प्रभातफेरीत भरपावसात भिजत दिलेल्या घोषणा; 'लाडकी बाहुली होती माझी एक' म्हणत खेळलेले भातुकलीचे खेळ.. रम्य ते बालपण आणि रम्य ते शालेय जीवन वयं पुढे पुढे सरकत गेले तसे बालपण निघून गेलं. पण व्यक्ती वयाने किंवा कर्तृत्वाने कितीही मोठी झाली तरी प्रत्येकाच्या अंतःकरणात कुमार वयात शिकलेले धडे आणि कवितांसाठी एक छोटासा कोपरा राखून ठेवलेला असतो. कुमार वयात शिकलेले धडे आणि विशेषत: कविता यांचा बालमनावर उमटलेला विलोभनीय ठसा जीवनात कधीच पुसला जात नाही. शालेय अभ्यासक्रमातल्या कविता आजही विसरता येत नाहीत. किंबहूना, अगदी बालपणापासून त्या कविता कुठेतरी खोलवर आपल्या मनात घर करून बसलेल्या असतात. शालेय जीवनात शिकत असताना ज्या शिक्षकांनी अशा कविता आपल्या हृदयावर बिंबविल्या त्या गुरुजनांचे ॠण कसं व्यक्त करावं हे कळत नाही.
साधारणत: १९४० सालापासून अगदी अलीकडच्या शालेय अभ्यासक्रमातल्या म्हणजेच जवळजवळ तीन पिढ्यांनी अभ्यासलेल्या काही निवडक कविता इथे संग्रहीत करून त्या गुरुजनांना आणि सर्व मान्यवर कविंना हा मानाचा मुजरा...
महत्त्वाची सुचना: या ब्लॉगवरील प्रकाशित सर्व कविता ह्या बालभारती, युवकभारती, कुमारभारती या पाठ्यपुस्तकातील आणि १९७१-७२ पुर्वीच्या शालेय स्तरावरील क्रमिक पुस्तकातील असून, माझ्याकडून त्या कवितांचा कोणताही व्यवहारी वापर होत नाही. ह्या सर्व कविता वेगवेगळ्या माध्यमांतून संकलित करून हा केवळ एक संग्रह बनवलेला आहे. या सर्व कवितांचे हक्क महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती व अभ्यासक्रम संशोधन मंडळ, माध्यमिक व उच्य माध्यमिक शिक्षण मंडळ, संबंधित कवी किंवा त्यांच्या वारसदारांकडे सुरक्षित असून कोणत्याहि प्रकारे कॉपीराईट भंग करण्याचा अथवा कोणाच्या भावना दुखवण्याचा उद्देश नाही. केवळ मराठी काव्य-रसिक, वाचक आणि अभ्यासक यांना शालेय अभ्यासक्रमातील अनमोल कवितांचा खजिना एकत्र उपलब्ध करून देण्याचा हा एक प्रांजळ प्रयत्न आहे.
येथील कवितांच्या प्रकाशनाबद्दल संबंधितांना काही आक्षेप असल्यास किंवा कॉपीराईट हक्क भंग होत असल्यास त्या काढून टाकल्या जातील. प्रत्येक कवितेच्या खाली कवींची नावे दिली असून नजरचुकीने एखादे नाव राहिले असल्यास किंवा चुकीचे नाव दिलेले असल्यास कृपया लक्षात आणुन द्यावे ही विनंती. ह्या ब्लॉगवरील सहित्य Copy & Paste करु नका. कॉपी पेस्ट न करता ब्लॉगच्या लिंकचा उपयोग करा अथवा, तुमचा इ-मेल आयडी आम्हाला कळवल्यास आपल्याला हवी असलेली कविता मेलवरून जरुर पाठवू.
कृपया ह्या ब्लॉगवरील साहित्याचा कुणीही व्यवहारी वापर करू नये हि विनंती. सर्व वाचकांनी याची नोंद घ्यावी.
ब्लॉगला भेट दिल्याबद्दल धन्यवाद
बालिश बहु बायकांत बडबडला
उत्तर म्हणे, 'असें जरि मीं एकाकी लहान, परि सवतें
यश जोडितों चि असता सारथि तरि, कथन मज न परिसवतें ll १ ll
होता परम निपुण, परी त्या ख्यात रणांत सारथि गळाला,
झांको छिद्र भलतसा; अडले म्हणतात 'सार' थिगळाला ll २ ll
कर्णादिकांसि देता समरीं वैराटिकेसरी करिता,
जिष्णुपुढें असुरजनीं कोण्ही वैरा टिके सरी करिता
मिळवा कोण्ही तरि, हो  धैर्याचा मात्र उदधि सारथि जो,
कुरुभटसमूह पावुनि मज, जेंवि हिमासि सुदधिसार थिजो' ll ४ ll
ऎसे बहुत चि बोले तो बालिश बोल बायकांमाजी,
चित्रपटकटकसें शिशुभाषण येईल काय कामा  जि
तें परिसुनि एकांतीं पार्थ म्हणे, 'देवि  कृष्णसखि
उत्तरसारथि होवुनि म्यां, त्वां मजवरि कदापि न खिजावें' ll ६ ll
त्या उत्तरासि सांगे, 'सारथ्य बृहन्नडा करिल; यातें
सूत करुनि, विजयानें नेले बहु खांडवीं अरि लायातें' ll ७ ll
कुरुकटकासि पहातां तो उत्तर बाळ फार गडबडला,
स्वपरबळाबळ नेणुनि बालिश बहु बायकांत बडबडला ll ८ ll
 हें कुरुबळ कल्पांतसिंधुसें गमतें,
ने रथ पुरात, माजें मन नयन हि पाहतां बहु भ्रमतें ll ९ ll
दुर्योधन, दु:शासन, कर्ण, कृप, द्रोण, भीष्म ज्या कटकीं
त्यांत मरेन चि शिरतां, काट्यांवरी घालितां चिरे पट कीं' ll १० ll
Labels: आर्या, बालिश बहु बायकांत बडबडला~, मोरोपंत (१७२९ – १७९४)
धाव धाव गा श्रीपती
लावूनियां नेत्रपातीं | हृदयीं चिंतिली कृष्णमूर्ती |
म्हणे, धांव धांव गा श्रीपती | ये आकांतीं स्वामिया
 मी तंव तुझीच कुमरी | यथार्थ जन्मलें तुझेच उदरीं,
स्नेहें सुभद्रेचिये सरी | बहिण म्हणें मी पाठींची || १२३ ||
सहस्त्र व्याघ्रामाजी गाय | सांपडतां जेवीं बोभाय
तेवीं तूतें मोकलिली धाय | कृष्णा धांवें म्हणउनी || १२८ ||
 माझी कुळस्वामिणी | मानसतुळजापुरवासिनी
कौरवमहिषासुरमर्दिनी | धांवें धांवें धांवणिया || १३२ ||
कौरवसभापाणीथडी | नक्रदु:शासनें घातली आढी,
काया करोनि कडोविकडी | ओढीताडीं पीडियेलें || १३३ ||
तयालागीं तूं घालीं उडी | फेडी दीनाचीं सांकडीं
 तांतडी | कृपाळू बा गोविंदा || १३४ ||
दु:शासन शंख वहिला | स्मरतां संतोषवेद हारविला
कौरवसागरीं बुडविला | तो कवणातें न काढवे
 | धांवें पांवें मधुसूदना
विभांडूनि याचिया वचना | समाधान मज द्यावें || १३६ ||
माझा स्वधर्ममंदरागिरी | कौरवसमुद्री पडिला फेरीं
तया बुडतया उद्धरीं | कांसव होई केशवा
कांसवदृष्टी विलोकावें | मातें पाठीसीं घालावें
पाय पोटीं न धरावें | धांवे पावें ये काळीं || १३८ ||
माझी लाज हे धरित्री | रसातळा नेतो वैरी
 | दाढें धरीं प्रतापें || १३९ ||
माझा भाव तो प्रल्हाद | निष्ठुरीं गांजितां पावला खेद,
शत्रूअहंकारस्तंभभेद | करुनि प्रगटें नरहरी
कौरव अहंता महीतळीं | वामनरुपिया वनमाळी
दाटी त्रिपादपायांतळीं | बळिबंधना पावावें || १४१ ||
माझा भाव आणि भक्ती | तेचि जमदाग्निरेणुकासती
कुशब्दशस्त्रीं कौरवदैत्यीं | संत्रासिली अवनिये
ते निवटूनि धराभारा | फेडीं भार्गवपरशुधरा
द्रौपदी सती वसुंधरा | पांडवद्विजा अर्पी कां || १४३ ||
लाज हरिली दु:शासनें | तेचि सीता या रावणे
हरिली ते तुवां रघुनंदनें | प्रतापरुद्रें रक्षावी || १४४ ||
 आठविया | तूंच आमुच्या विसावियां
कौरवअहंकारकाळिया | पायांतळीं रगडीं कां
 | कौरवीं मांडिली माझी हिंसा
 | प्राणरक्षक मज होई || १४६ ||
— मुक्तेश्वर (मुक्तेश्वर चिंतामणी मुदगल)
सलग क्रमाने ओव्या न घेता ज्या पाठ्यपुस्तकात होत्या त्याच इथे घेतल्या आहेत.
Labels: ओवी, धाव धाव गा श्रीपती~, मुक्तेश्वर (१६०९ – १६४५)
कंसारी संसारगजकेसरी | हासोनि बोले श्रीकृष्ण शौरी |
पांडुपुत्र हे निर्धारी | भीमार्जुन जाण पां ||
मागे अपराध केले क्षमा | ते कार्याकारणे पुरुषाधमा |
लोटली मर्यादेची सीमा | शेवटी फळ भोगी का ||
सरला सुकृताचा तंतू | आयुष्यतैला झाला अंतू |
माझिये हस्ती व्यजनवातू | भीमरूपे उदेला ||
तो झगटतां सत्वरगती | प्राणदीप पंच ज्योती |
मालवोनि पडेल क्षिती | गात्र पात्र पालथे ||
तिघांमाजी जो आवडे | त्यासीच भिडीजे इडेपाडे |
 तोंडे | जल्प करिसी वाचाटा ||
तू बहुरूपी खेळसी सोंगे | कोणते युद्ध जिंकिले आंगे |
वेडी बागडी भाविकें भणगे | तुझे शूरत्व त्यांमाजी ||
पार्थ पृथेचे सुकुमार बाळ | शस्त्राभ्यासी गेला काळ |
मजसि योग्य परि अळुमाळ | भीम काही दिसतसे ||
तोही मंद जड आळसी | बहुत आहार निद्रा त्यासी |
आयुष्य सरले म्हणोनि ऐसी |बुद्धि उदेली तुम्हांते ||
तिघांते हाणोनि चडकणा | क्षणामाजी मेळवीन मरणा |
बळे सर्पाचिया सदना | मंडूक वस्ती पावला ||
मंडूक किंवा तिघे गरुड | आत्ताचि होईल हा निवाड |
समय प्राप्त झालिया वाड | बोल टाकी माघारा ||
ऐसे बोलतां चक्रपाणी | उभे ठेले समरांगणी |
जरासंधे राज्यासनीं | अभिषेकिले सहदेवा ||
— मुक्तेश्वर (मुक्तेश्वर चिंतामणी मुदगल)
Labels: ओवी, मुक्तेश्वर (१६०९ -१६४५)
आतां सुमन देतु अवधान l धुमकुसें साहित्याचेन l
जग भोजें नाचवीन l आनंदाचा l
आधीचि जगा चंदन आवडे l वरि देवाचें अनुलेपन जोडे l
तरि कवणां वालभ न पडे l तया सुखाचें
तैसें आएकतां श्रीकृष्णचरित्र l होय सकळ सुखाचें छेत्र l
वरि जोडे ब्रम्हसुख पवित्र l ते मर्‍हाटी बोलैन l
जिथे भाषेचिये रसवृत्ती l सा भाषांचे कुपे कीजेति निगुती l
ते मर्‍हाटी कवण जाणे निरुती l जे रसांचे जीवन l
ते मर्‍हाटी बोल रसिक l वरी दावीन देशियेचे बिक l
म्हणैन सव्याख्यान श्लोक l मिसें वोवियेचेनि l
धुमकुसें = गर्दीने, वालभ = आवड, निगुती = नीट, निरुती = योग्य, बिक = महत्व
Labels: ते मर्‍हाटी बोलैन~, नरेंद्र
मनिं धीर धरीं, शोक आवरीं जननी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll धृ० ll
या न्यायाची, रीत मानवी असते l खरि ठरते, केव्हां चुकते
किति दुर्दैवी, प्राणी असतिल असले l जे अपराधाविण मेले
अति आक्रोशें, रडते केविलवाणी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll १ ll
"किती वेळ असा, शोक करिसि गे असला l दे निरोप मज जायाला
होईल पहा, विफल तुझा आकांत l बाहेर उभे यमदूत
नच उलटें काळिज त्यांचें
तुजपासुनियां, नेतिल मज ओढोनी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll २ ll
तुज सोडुनि मी, जाइन कां गे इथुन l परि देह परस्वाधीन
बघ बोलति हे, बोल मुक्या भावाचे l मम दोरखंड दंडाचे
हें शरीर म्यां पोशियलें
परदास्यिं देश तो लोळे
स्वातंत्र्य मला, मिळेल मग कोठोनी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ३ ll
कां परक्याला, बोल उगिच लावावा l दैवानें धरिला दावा
लाभेल कधीं, सांग कुणाला जगतीं l या जळत्या घरिं विश्रांती
हा सर्व ईश्वरी कोप
हा परवशता, करते भयकर करणी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ४ ll
मज फांशीची, शिक्षा दिधली जाण l न्यायाचा करुनी खून
या मरणाची, मौज कशी बघ असते l सांगेन तुला मी माते
करितील अतां, स्वागत जन मैदानीं l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ५ ll
मजसाठिं तिनें, सिंहासन निर्मियलें l त्या एका खांबावरलें
मी वीर गडी, चढेन गे त्यावरतीं l इतरांची नाहीं छाती
या दुनियेची, दौलत लोळे चरणीं l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ६ ll
या सर्वांचे मजवर भारी प्रेम l देतील खडी ताजीम
हें वैभव मी, विकत घेतलें साचें l देउनी मोल जिवाचें
वर जाइन मी, लाथ जगा हाणोनी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ७ ll
या देहाची, करुं कशाला चिंता l होईल तें होवो आतां
कुणि करुणेचे, सागर हळहळतील l कुणि हंसणारे हंसतील
जाईल पहा, क्षणांत मातिंत मिळुनी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ८ ll
सांगतों तुला, शपथ घेउनी आई l मरणाला भ्यालों नाहीं
आठवीं मनीं, श्रीगीतेचें सार l कीं नश्वर तनु जाणार
बघ शांत कसे आहें तें
तव सेवेला, अंतरलों मी जननी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ९ ll
माउली तुझा, नव्हें नव्हें मी कुमार l पूर्वीचा दावेदार
तव सौख्याच्या, वाटेवर निर्मियले l दु:खाचे डोंगर असले
नउ मास भार वाहून
परि बनलों मी, खचित अभागी प्राणी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll १० ll
'मम बाळ गुणी, वृद्धपणी बहुसाल l आम्हांला सांभाळील'
तव ममतेचे, बोल ऐकले असले l परि सारें उलटें झालें
नच बघवे तिकडे मजला
हा कठिण गमे, प्रसंग मरणाहहूनी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll ११ ll
लाभतें जया, वीर-मरण भाग्याचें l वैकुंठपदीं तो नाचे
दे जन्म मला, मातृभूमिचे पोटीं l पुन:पुन्हां मरण्यासाठीं
तव शुभ उदरीं, जन्म पुन्हां घेवोनी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll १२ ll
मग यमदुतें, ओढुनि त्याला नेलें l व्हायाचें होउनि गेलें
परि त्या ठायीं, शब्द उमटती अजुनी l 'भेटेन नऊ महिन्यांनी'
परि परवशता, सुखकर झाली नाहीं l दे कुंजविहारी ग्वाही ll १३ ll
— कुंजविहारी (हरिहर गुरुनाथ सलगरकर, कुलकर्णी)
पाठ्यपुस्तकात फक्त पांचच कडवी होती. देशाकरिता आनंदाने फाशी जाणार्‍या एका वीरयुवकाचे हे उद्गगार कवीने अतिशय हृदयस्पर्शी पद्धतीने चित्रित केले आहेत. आपल्यासारख्या व्यक्तीच्या मरणातूनच राष्ट्राचा पुनर्जन्म होत असतो अशी त्याची श्रद्धा आहे. पुन्हा याच भूमीत आणि याच आईच्या पोटी जन्म मिळावा हीच त्याची शेवटची इच्छा.
Labels: कुंजविहारी (१८९६ – १९८१), भेटेन नऊ महिन्यांनीं~
या ब्लॉगला ‘आपलं’ मानून वेळोवेळी सल्ला देणार्‍या सर्व हितचिंतकांचे तसेच सर्व पाठीराख्यांचे आणि वाचकांचे येथे मनापासून आभार. आत्तापर्यंतच्या संकलन प्रवासात प्रत्यक्ष/अप्रत्यक्ष अनेक प्रकारे मला सहकार्य केल्याबद्दल खालील व्यक्तींचा ऋणी आहे.
जेष्ठ साहित्यिक शं.ल. नाईक, देगलूर
श्री मिलिंद जोशी, पुणे
श्री नितिन करंदीकर, पुणे
श्री वसंत जोशी, बदलापूर
जेष्ठ कवी श्री उपेंद्र चिंचोरे, पुणे
जेष्ठ कवी श्री सुनील सामंत, ठाणे
श्री किरण राजे, मुंबई
श्रीमती नीता आंबेगांवकर, ठाणे
श्रीमती वनमाला पाटील, जालना
श्रीमती मृदुला तांबे, मुंबई
श्रीमती कांचन कराई, मुंबई
श्री सुनील देवरे, नवी मुंबई
श्री राजाराम म्हापदी, मुंबई
श्रीमती सुषमा मुणगेकर, मुंबई
श्रीमती चित्रा बारसकर, मुंबई
कु. भक्ती परब, मुंबई
श्रीमती अल्का विभस, दुबई (UAE)
श्रीमती सुप्रिया शिरोडकर, सावंतवाडी
सर्व कवींची सूची डाव्या आणि कवितांची वर्गवारी उजव्या बाजूच्या रकान्यात दिलेली आहे. तसेच काही निवडक कवींचा अल्प-परिचय वर्गीकरण करून खालील पट्टीत वेगवेगळ्या पानांवर दिलेला आहे. हवं ते पान उघडण्यासाठी डाव्या बाजूच्या रकान्यात योग्य ठिकाणी टिचकी मारावी आणि हवी ती कविता वाचण्यासाठी उजव्या बाजूच्या रकान्यात कवितेच्या शिर्षकावर टिचकी मारावी.
अ. ज्ञा. पुराणिक (2)
अनिल (१९०१ – १९८२) (5)
अरुण कांबळे (१९५३ – २००९) (1)
अरुण कोलटकर (१९३२ – २००४) (1)
अविनाश ओगले (१९५६ – २०१२) (1)
अशोक कौ. कोळी (१९७५ – हयात) (2)
आनंदराव कृ. टेकाडे (1)
आरती प्रभू (१९३० – १९७६) (1)
इंदिरा संत (१९१४ – २०००) (6)
इंद्रजीत भालेराव (– हयात) (1)
उत्तम कोळगांवकर (हयात) (1)
ए.पां. रेंदाळकर (१८८७ – १९२० ) (2)
कल्याण इनामदार(१९३९ – २००८) (1)
कवी गिरीश (१८९३ – १९७४) (2)
कवी बी (१८७२ – १९४७) (2)
काव्यविहारी (१८८४ — १९७५) (1)
कुंजविहारी (१८९६ – १९८१) (1)
कुसुमाग्रज (१९१२ – १९९९) (20)
के. ना. डांगे (1)
केशव मेश्राम (१९३७ – २००७) (1)
केशवकुमार (१८९८ – १९६९) (3)
केशवसुत (१८६६ – १९०५) (14)
खलील मोमीन (हयात) (1)
ग. दि. माडगुळकर (१९१९ – १९७७) (14)
ग. ल. ठोकळ (१९०९ – १९८४) (1)
ग.त्र्यं.माडखोलकर (१८९९ – १९७६) (1)
ग.ल. ठोकळ (१९०९ – १९८४) (1)
ग.ह. पाटील (१९०६ – १९८९) (6)
गजमल माळी (१९३५ - २०१७) (1)
गिरिश (१८९३ – १९७३) (1)
गोपीनाथ (१९०७ – २०००) (5)
गोविंद (१८७४ – १९२६) (2)
गोविंदाग्रज (१८८५ – १९१९) (7)
ग्रेस (१९४० – २०१२) (2)
चंद्रशेखर (१८७१ – १९३७) (2)
चोखामेळा (१३३८ – ) (1)
जोतिबा फुले (१८२७ – १८९०) (2)
डॉ. वसंत सावंत (१९३५ – १९९६) (1)
डॉ. सुरेश सावंत (१९६० – हयात) (2)
ताराबाई मोडक (१८९२ - १९७३) (1)
तुकाराम धांडे (– हयात) (1)
दत्त कवी (१८७५ – १८९९) (5)
दत्ता हलसगीकर (१९३४ – २०१२) (2)
दु. आ. तिवारी (1)
ना. के. बेहेरे (1)
ना. गं. लिमये (1)
ना. धों. महानोर (१९४२ - हयात) (4)
ना. वा. टिळक (१८६२ - १९७४) (7)
ना.घ. देशपांडे (१९०९ - २०००) (5)
नारायण कुलकर्णी कवठेकर ( १९५१ - हयात) (1)
नारायण सुर्वे (१९२६ – २०१०) (4)
निकुंब (१९१९ – १९९९) (1)
पद्मा विष्णू गोळे (१९१३ - १९९८) (5)
पांडुरंग श्रा. गोरे (1)
पु. शि. रेगे (१९१० - १९७८) (1)
प्रभा गणोरकर (१९४५) (1)
प्रवीण दवणे(– हयात) (1)
फ. मुं. शिंदे (१९४८) (3)
फादर स्टीफन्स (१५४९ - १६१९) (1)
बहीणाबाई चौधरी (१८८० - १९५१) (10)
बा. भ. बोरकर (१९१० – १९८४) (10)
बा. सी. मर्ढेकर (१९०९ – १९५६) (6)
बालकवी (१८९० – १९१८) (15)
बाळकृष्ण भिडे (१८७४ - १९२९) (1)
भा. दा. पाळंदे (1)
भा. रा. तांबे (१८७४ - १९४१) (14)
म. म. देशपांडे (१९२९ – २००५) (1)
मंगेश पाडगांवकर (१९२९ – २०१५) (13)
मनमोहन नातू (१९११ – १९९१) (3)
माधव (१८९२ – १९५८) (2)
माधव जूलियन (१८९४ – १९३९) (6)
मुकुंदराज (११२० - १२१०) (1)
मुक्तेश्वर (१६०९ -१६४५) (1)
मुक्तेश्वर (१६०९ – १६४५) (1)
मोरोपंत (१७२९ – १७९४) (2)
यशवंत (१८९९ – १९८५) (13)
रमेश तेंडुलकर (१९३० – १९९९) (1)
रवींद्र भट (१९३९ – २००८) (1)
रवींद्रनाथ टागोर (१८६१ – १९४१) (1)
लक्ष्मीकांत तांबोळी (१९३९ – हयात) (2)
वंदना विटणकर ( – २०११) (2)
वसंत बापट (१९२२ – २००२) (11)
वा. ना. आंधळे (1)
वा. रा. कांत (१९१३ – १९९१) (1)
वा.गो. मायदेव (१८९४ – १९६९) (7)
वामन निंबाळकर (१९४३ – २०१०) (1)
वामन पंडित (१६३६ – १६९५) (2)
वासुदेव बळवंत पटवर्धन (1)
वि. भि. कोलते (१९०८ - १९९८) (1)
वि. स. खांडेकर (१८८९ – १९७६) (1)
वि.दा. सावरकर (१८८३ – १९६६) (3)
वि.म. कुलकर्णी (१९१७ – २०१०) (9)
विठ्ठल वाघ (१९४५ – हयात) (3)
विंदा करंदीकर (१९१८ – २०१०) (6)
विनायक ओक (१८४० – १९१४) (1)
शं. ल. नाईक (हयात) (2)
शंकर रामाणी (१९२३ – २००३) (1)
शंकर वैद्य (१९२८ – २०१४) (1)
शरणकुमार लिंबाळे (१९५६ – हयात) (1)
शशिकांत शिंदे (१९६७) (1)
शांता शेळके (१९२२ – २००२) (9)
शिरीष पै (१९२९) (1)
श्री. दि. इनामदार (1)
श्री. बा. रानडे (१८९२ – १९८४) (3)
श्रीपाद कोल्हटकर (१८७१ – १९३४) (1)
संजीवनी मराठे (१९१६ – २०००) (2)
संत ज्ञानेश्वर (१२७५ – १२९६) (3)
संत तुकाराम (१६०८ – १६४९) (6)
संत नामदेव (१२७० – १३५०) (1)
सतीश काळसेकर (फेब्रुवारी १९४२) (1)
सदानंद रेगे (१९२३ – १९८२) (2)
समर्थ रामदास (१६०८ – १६८२) (2)
सरला देवधर ( – १९९१) (1)
सरिता पदकी (१९२८ – २०१५) (2)
साने गुरुजी (१८९९ – १९५०) (5)
सावित्रीबाई फुले (१८३१ – १८८७) (1)
सुरेश भट (१९३२ – २००३) (2)
सेनापती बापट (१८८० – १९६७) (1)
हरी स. गोखले (1)
हिरा बनसोडे (१९१९ – ) (1)
अजाण आम्ही तुझी लेकरे
अजाण आम्ही तुझी लेकरे तू सर्वांचा पिता प्रेमाने तुज नमितो गातो तुझ्या गुणांच्या कथा चंद्र-सूर्य हे तुझेच देवा तुझी गुरे वासरे तुझीच शेत...
सुंदर माझी शाळा हो सुंदर माझी शाळा ll धृ ll शाळेभोवती सारी झाडं रक्षण करण्या आम्ही पुढं रोज आम्हाशी बोलतसे हा भिंतीवरचा फळा ll १ ll ...
ही आवडते मज मनापासुनी शाळा | लाविते लळा ही, जसा माउली बाळा || हास ऱ्या फुलांचा बाग जसा आनंदी | ही तशीच शाळा, मुले इथे स्वच्छंदी |...
चित्रकार : श्री. श्रीमंत होनराव, वाई शेतामधी माझी खोप तिला बोराटीची झाप तिथं राबतो, कष्टतो माझा शेतकरी बाप लेतो अंगावर चिंध्या खा...
मनिं धीर धरीं, शोक आवरीं जननी l भेटेन नऊ महिन्यांनीं ll धृ० ll या न्यायाची, रीत मानवी असते l खरि ठरते, केव्हां चुकते किति दुर्दैवी, प्...
~~ मान्यवरांच्या प्रतिक्रिया ~~
ज्येष्ठ कवयित्री सरिता पदकी यांची प्रतिक्रिया
जेष्ठ बालसाहित्यिक श्री शं. ल. नाईक यांची प्रतिक्रिया
"बालभारती आठवणीतील कविता" या ई-पुस्तकाबद्दल लोकसत्ता, मुंबई वृत्तांत मधील बातमी.
१७ ऑक्टोबर २०११ रोजी प्रसिद्ध झालेली महाराष्ट्र टाइम्स, पुणे आवृत्ती मधील बातमी.
~~~ कवितांची वर्गवारी ~~~
अ आ आई~ अ आ ई~ अखंड~ अंगाई गीते~ अग्निपंख नभि फडफडु दे~ अजाण लेकरे~ अजुनि चालतोंचि वाट~ अढळ सौंदर्य~ अनंत-स्तोत्र~ अनंत~ अनामवीरा~ अमर हुतात्मे~ अरुण~ अरे संसार संसार~ असाच~ असो तुला देवा माझा~ अस्मान~ आइ~ आई मला दे ना~ आई~ आईपणाची भीती~ आईसारखे दैवत~ आकाशवेडी~ आकाशातील घारीस~ आजीचे घड्याळ~ आटपाट— नगरांतील काहणी~ आठवते ना~ आतां उजाडेल~ आता उठवू सारे रान~ आता~ आनंद~ आनंदाने नाचूया~ आनंदी - आनंद~ आपणच आपल्याला~ आभाळाची आम्ही लेकरे~ आमची मांजरी~ आमचे घर~ आम्ही कोण~ आम्ही तर जंगलची पांखरें~ आम्ही तिघे भाऊ~ आर्या आली बघ गाई~ आवाहन~ आव्हान~ आहे मनोहर तरी गमतें उदास~ इच्छा~ इंजिनदादा~ इथें~ इरलेवाली~
उ ऊ ऋ ए ऐ ओ औ
उगवले नारायण~ उघड उघड पाकळी~ उठा चिऊताई~ उतुंग आमुची उत्तर सीमा~ उदासीनता~ उद्यांचा काय नेम~ उद्योगी मुंग्या~ उपदेशपर आर्या~ उषा~ ऊठ गोपाळजी~ ऊन हिवाळ्यांतिल शिरशिरता~ ऋण~ ऋणाईत~ ऋणानुबंध~ एक खेडें~ एखाद्याचें नशीब~ ऐकव तव मधु बोल~ औदुंबर~
कणभर तीळाची मणभर करामत~ कणा~ कधीं पाहातों~ कळयांची फुलें कशी झाली~ कळीचे फुल कसे झाले~ कशासाठी पोटासाठी~ कां रे नाठविसी~ कादरखां~ कापणी~ कावळा व आणि बगळा~ किती तरी दिवसांत~ किमया~ कुणकूण~ कृतज्ञता~ केकावली~ केवढे हे क्रौर्य~ केवळ माझा सह्यकडा~ कोकण~ कोकिलान्योक्ति~ कोलंबसचे गर्वगीत~ कोळ्याचा प्रयत्न~ क्रांतीचा जयजयकार~ खचतो माझा धीर~ खंड्या~ खबरदार जर टाच मारुनी~ खरा धर्म~ खापराचे दिवे~ खेळणी~ खोपा~
गजान्योक्ती~ गढी~ गणपत वाणी~ गदड निळे~ गरगर गिरकी~ गवतफुला~ गवताचं पातं~ गाई घरा आल्या~ गाऊ त्यांना आरती~ गुराख्याचें गाणें~ गुलामाचें गाऱ्हाणें~ गे मायभू~ गोड हिवाळा~ गोदागौरव गोष्टी घराकडिल~ ग्रीष्मातल्या सकाळी~ घड्याळ~ घड्याळबाबा~ घन तमीं शुक्र बघ राज्य करी~ घननिळ~ घर कौलारू~ घर~ घरीं एकच पणती~ घाटातील वाट~ घाल घाल पिंगा वाऱ्या~ घे कुठार~ घेता~
चढवू गगनी निशाण~ चांदोबाची गंमत~ चाफेकळी~ चिऊताईचीं पिलें~ चिंतातुर जंतू~ चित्रवीण~ चिमणा वासुदेव~ चिमणीचा घरटा~ चिमण्यांस~ चुकलेलें कोंकरुं~ चैत्र पाडवा~ छोटेसे बहिण भाऊ~
जग-रहाटी जन पळभर म्हणतिल~ जनता अमर आहे~ जय जवान~ जयोस्तुते~ जरा अस्मान झुकले~ जलदाली~ जाईन दूर गावा~ जाग जाग भारता~ जालियनवाला बाग~ जिऊ जिकडेतिकडे पाणीच पाणी~ जिंकू किंवा मरू~ जीर्ण दुर्ग~ जीर्ण पाचोळा~ जे उरात उरते~ जो जो रे~ जोगिया~ ज्योत~ झप-झप चाललेत नाजुक पाय~ झपूर्झा झाडांचं मूल~ झाडे लावू~ झाल्या तिन्हिसांजा~ झांशिवाली~ झिणिझिणि वाजे बीन~ झुक झुक अगीनगाडी~ झुक झुक झुक गाडी~ झुळुक~
ट ठ ड ढ ण
टप टप टाकित टापा~ टप टप पडती अंगावरती~ डराव डराव~ डरांव डरांव~ डाव्या हाताचा अर्ज~ डोंगरी शेत~
तर मग गट्टी कोणाशी तळ्याकाठी~ तहान~ ताजी भाजी~ तांबियाचे नाणे~ ती शाळा~ तुतारी~ तुरुंगाच्या दारांत~ ते मर्‍हाटी बोलैन~ तेथें कर माझे जुळती~ तो श्रीकृष्णराओ जेथ~ थांब जरासा बाळ~ थांब पावसा ऊन पडूं दे~ थारा दे~ थेंबा थेंबा येतोस कोठून~ थोर तुझे उपकार~ दगडाची पार्थिव भिंत~ दान~ दास डोंगरी राहतो~ दिन दिन दिवाळी~ दिवाळी शके~ दीपज्योतीस~ दीपविसर्जन~ दुपार~ दूर दूर माझे घर~ दे~ देव अजब गारोडी~ देवा तुझे किती~ देवाचे घर~ देवाजीनें करुणा केली~ देह मंदिर चित्त मंदिर~ दोन दिवस~ द्वाड मनी~
धमाल सुट्टी~ धरत्रीले दंडवत~ धाव धाव गा श्रीपती~ धूळपेरणी~ नको नको रे पावसा~ नदी आणि कवी~ नदीचे गाणे~ नंदीबैल~ नदीमाय~ नलराजा आणि हंस - 1~ नलराजा आणि हंस - २~ नलराजा आणि हंस - ३~ नवी पिढी~ नसती उठाठेव~ नाच रे मोरा~ नाहीं निर्मळ जीवन~ निज माझ्या बाळा~ निजलेल्या मुलास~ निरोप~ निर्झरास~ निर्धार~ निवडुंगाच्या शीर्ण फुलाचे~ नीतिशतकांतील वेंचे~
पक्षी जाय दिगंतरा ~ पक्षी~ पंचारती~ पडुं आजारी~ पतंग उडवूं~ परमेश्वराची प्रार्थना~ पर्‍यांचे गाणे~ पलीकडे ओढ्यावर~ पसायदान~ पहा टाकले पुसुनी डोळे~ पाऊस कधीचा पडतो~ पाऊस खुळा~ पाऊस~ पाऊस~~ पाकोळी~ पाखरबोली~ पांखरा येशिल का परतून~ पांखरांची शाळा~ पाखरांनो तुम्ही~ पाणपोई~ पापाची वासना नको दावूं डोळां~ पारवा~ पाळींव पोपटास~ पावसाच्या धारा~ पाहुणचार~ पिंपळाचे पान~ पिसाट मन~ पीक खुशीत डोलतंया~ पुरे जाणतों मीच माझें बल~ पृथ्वीचे प्रेमगीत~ पेपर~ पैठणी पोटापुरता पसा पाहिजे~ पोपट~ प्रबोधन~ प्रभात~ प्रार्थना~ प्रेम कर भिल्लासारखं~ प्रेमस्वरूप आई~ फिर्याद~ फुंकर~ फुलपांखरू~ फुलपांखरूं~ फुलपांखरे~ फुलराणी~ फुलांची विनंति~ फुलात न्हाली पहाट ओली~
बघ आई~ बलसागर भारत होवो~ बाप~ बापा रे~ बापुजींची प्राणज्योती~ बाभळी~ बाभळीविषयीं अन्योक्ति~ बाभुळझाड~ बालगीत~ बालिश बहु बायकांत बडबडला~ बाळ जातो दूर देशा~ बाळाची बोली~ बिकट वाट वहिवाट~ बिनभिंतीची शाळा~ भक्तांचिया लोभा~ भंगु दे काठिन्य~ भय इथले संपत नाही~ भिल्लाचा पोर~ भुईनळ्यांचे झाड फुलांचे~ भूपाळी भेटेन नऊ महिन्यांनीं~ भोंवरा~
मंथर नाग~ मन~ मनीषा~ मयूरान्योक्ति~ मरणांत खरोखर जग जगतें~ मराठबाणा~ मराठी भाषेची प्रशस्ति~ मराठी माती~ महाराष्ट्र गीत~ महाराष्ट्रलक्ष्मी~ माझा गाव~ माझा भारत~ माझा हिंदुस्थान~ माझि शाळा~ माझी आई माझी आई~ माझी कन्या~ माझी बाहुली~ माझी माय सरसोती~ माझी मुक्ताई~ माझी शाळा~ माझें घड्याळ~ माझ्या गोव्याच्या भूमीत~ माझ्या छकुलीचे डोळे~ माझ्या जन्मभूमीचें नांव~ माझ्या शब्दांनो माणूस~ माणूसपण गारठलंय~ मातृभूमीस वंदन~ माधुकरी~ मानव म्हणावे का~ मामाची गाडी~ माय मराठी~ माय~ मायबोली~ मावळत्या सूर्याप्रत~ माहेर~ मित्र आमुचा नवा~ मी कोण मी फूल तृणांतिल इवलें~ मी वाचवतोय~ मीच माझा एककल्ली~ मुक्या जिवांचे दु:ख~ मुलांस बोध~ मृग~ मृगाचिये अंगीं~ मेंढपाळ~ मोगर्‍याचा हार~ या झोपडीत माझ्या~ या बालांनो~ या भारतात बंधुभाव~ या लाडक्या मुलांनो~ येवढे द्यावे~
राजहंस माझा निजला~ राजहंस~ राज्याभिषेक गीत~ राज्याभिषेक गीत~~ रानपांखरा~ रानवेडी~ रानांत पडलेले फूल~ रानातल्या बोरीला~ रायबा~ रिकामे मधुघट~ रुद्रास आवाहन~ लढा वीर हो लढा~ लमाणांचा तांडा~ लाडकी बाहुली~ लाला टांगेवाला~ लेझिम~ वनसुधा~ वाट ~ वाट~ वाढदिवस~ वारूळ~ वासरू~ वासुदेव आला~ विझता विझता~ विटीदांडूचा खेळ~ विद्याप्रशंसा~ विद्यार्थ्याप्रत~ विमान~ विवेक~ विवेकसिंधु~ विश्वास ठेव~ वेडं कोकरु~
शतकानंतर आज पाहिली~ शतदा प्रेम करावे~ शबरीगीत~ शब्द ~ शब्द~~ शहाणी बाहुली~ शांत बहरलेली रात्र~ शांत सागरी कशास~ शांताचेया घरा~ शांती (प्रार्थना) शांती~ शापित मी तगमगतो~ शाळेचा रस्ता~ शासन~ शिंग फुंकिले रणी~ शिशिर~ (हिवाळा) शुकान्योक्ति~ शूर शिपाई~ शेतकींतील सुख शेवटचा लाडू~ श्रावण~ श्रावणबाळ~ श्रावणमास~ श्री ज्ञानेश्वर समाधीवर्णन~ श्रीमहाराष्ट्रगीत~ श्रीरंग ~
स ह ळ क्ष ज्ञ
सकाळ~ सकाळ~~ सण एक दिन~ संतवाणी~ संताजींची घोडदौड~ सतारीचे बोल~ संथ निळे हें पाणी~ समतेचे हे तुफान उठले~ समाधी~ सरस्वतीची भूपाळी~ सरितेचें चरित~ सहानभूती~ सांग मला रे सांग मला~ सांग सांग भोलानाथ~ सागर~ सागरास~ सांगा कस जगायचं~ सात रंग~ सायंकाळची शोभा~ सारीं फुलेंच फुलें~ सिंहान्योक्ति~ सुंदर माझी शाळा~ सुंदर मी होणार~ सुंदरतेची भेट~ सूर्यान्योक्ति~ सैनिकाप्रत~ स्पर्शातून~ स्फूर्ति~ स्वर्ग~ स्वातंत्र्यलक्ष्मीस मुजरा~ हरिणान्योक्ती~ हा देश माझा~ हा हिंददेश माझा~ हिंमत द्या थोडी~ हिरकणी~ हिरवळ आणिक पाणी~ हिरवें तळकोंकण~ हिरीताचं देनं घेनं~ हे कोण गे आई हे राष्ट्र देवतांचे~ ह्या दु:खाच्या कढईची~ ह्या नभाने ह्या भुईला दान द्यावे~
अंगाईगीत (4) अभंग (9) आर्या (1) ओवी (8) ग्रामीण कविता (2) छंद-बद्ध (10) दशपदी (2) पोवाडा (1) प्रार्थना (3) फटका (1) बडबडगीत (2) बालगीत (35) भूपाळी (1) मुक्तछंद (5) शौर्यगीत (9) स्वदेशप्रेम (10)
मराठी कवी - अल्प-परिचय
विसाव्या शतकातील 'युगप्रवर्तक' - बा. सी. मर्ढेकर
बालभारती - फेसबुक पृष्ठ
बालभारती - फेसबुक पृष्ठ
मराठी ब्लॉग जगत् - विजेट कोड
बालभारती - वाचक (Followers)
"बालभारती - मराठी कविता" ह्या ब्लॉगवरील साहित्याचा कुणीही व्यवहारी वापर करू नये. . Watermark theme. Powered by Blogger.


वॉरविक आर्मस्ट्राँग - विकिपीडिया

(वॉरविक आर्मस्ट्रॉँग या पानावरून पुनर्निर्देशित)
येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट खेळाडू विस्तार विनंती
ऑस्ट्रेलियाच्या क्रिकेटपटूवरील हा लेख अपूर्ण आहे. तुम्ही हा लेख पूर्ण करण्यात विकिपीडियाला सहाय्य करू शकता.
उदाहरणादाखल सचिन तेंडुलकर हा लेख पहा.
सामने {{{सामने१}}} {{{सामने२}}} {{{सामने३}}} {{{सामने४}}}
धावा {{{धावा१}}} --- {{{धावा३}}} {{{धावा४}}}
फलंदाजीची सरासरी --- --- {{{फलंदाजीची सरासरी३}}} {{{फलंदाजीची सरासरी४}}}
शतके/अर्धशतके --- --- {{{शतके/अर्धशतके३}}} {{{शतके/अर्धशतके४}}}
सर्वोच्च धावसंख्या --- --- {{{सर्वोच्च धावसंख्या३}}} {{{सर्वोच्च धावसंख्या४}}}
चेंडू {{{चेंडू१}}} {{{चेंडू२}}} {{{चेंडू३}}} {{{चेंडू४}}}
गोलंदाजीची सरासरी --- --- {{{गोलंदाजीची सरासरी३}}} {{{गोलंदाजीची सरासरी४}}}
एका डावात ५ बळी --- --- {{{५ बळी३}}} {{{५ बळी४}}}
एका सामन्यात १० बळी --- {{{१० बळी२}}} {{{१० बळी३}}} {{{१० बळी४}}}
सर्वोत्तम गोलंदाजी --- --- {{{सर्वोत्तम गोलंदाजी३}}} {{{सर्वोत्तम गोलंदाजी४}}}
झेल/यष्टीचीत --- --- {{{झेल/यष्टीचीत३}}} {{{झेल/यष्टीचीत४}}}
जुलै १३, इ.स. २००६
दुवा: [---] (इंग्लिश मजकूर)
क्रिकेट खेळाडू विस्तार विनंती
ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
इ.स. १८७९ मधील जन्म
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २८ जुलै २०१७ रोजी १३:४४ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


कार्यक्रमाची माहिती | साधं... सोपं...

साधं सोपं आयुष्य... साधं सोपं जगण्यासाठी...
'ऋतु गझलांचा', मराठी गझल मुशायरा - डोंबिवली
डोंबिवली येथील काव्यरसिक मंडळ या कवितेला वाहिलेल्या संस्थेचे ४२ वे वार्षिक स्नेहसंमेलन दि १६-१७ फेब्रुवारी रोजी आंबेडकर हॉल,नगरपालिका इमारत,डोंबिवली (पूर्व) येथे संपन्न होत आहे.
या निमित्ताने रविवार दि.१७ फेब्रुवारी रोजी सकाळी १० वाजता 'ऋतु गझलांचा' हा मराठी गझलांचा मुशायरा आयोजीत केला आहे. यात वैभव जोशी, चित्तरंजन सुरेश भट, प्रसाद शिरगावकर, प्रमोद खराडे, संदीप माळवी व संमेलनाध्यक्ष श्री. इलाही जमादार गझला सादर करणार आहेत.
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
'ऋतु गझलांचा', मराठी गझल मुशायरा - डोंबिवली विषयीपुढे वाचा
महाराष्ट्र मंडळ लंडनच्या अमृतमहोत्सवात झालेल्या आनंदाचं गांव च्या प्रयोगाची एक छोटिशी झलक
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
महाराष्ट्र मंडळ लंडनच्या अमृतमहोत्सवानिमित्त आयोजित केलेल्या विविध कार्यक्रमांमध्ये 'आनंदाचं गांव ' हा माझ्या कवितांच्या कार्यक्रम सादर करायची संधी मला मिळाली आहे
हलक्या फुलक्या कवितांची आगळी वेगळी मैफील...
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
ई-सकाळवर "कुणीतरी आठवण काढतंय"
कुणीतरी आठवण काढतंय च्या नुकत्याच झालेल्या मैफलीची बातमी आणि क्षणचित्राचा व्होडिओ ई सकाळवर प्रसिध्द झाला आहे:
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
ई-सकाळवर "कुणीतरी आठवण काढतंय"
आनंदाचं गांव - कळवा, ठाणे येथे
ब्राम्हणसभा कळवा (ठाणे) यांच्या नवरात्रोत्सवामध्ये 'आनंदाचं गांव' हा माझा कवितांचा कार्यक्रम सादर करण्याची संधी मला मिळालेली आहे. कार्यक्रमाचा तपशील असा:
दिवस: शनिवार, दिनांक २३ सप्टेंबर
वेळ: रात्री ९.३० वाजता
कार्यक्रमाचा अवधी: सुमारे १ तास सलग
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
आनंदाचं गांव - कळवा, ठाणे येथे विषयीपुढे वाचा
तुमचा ईमेल पत्ता द्या
नवे लेखन प्रकाशित झाले की गूगल फीडबर्नर च्या कृपेने आपोआप आपल्या ईमेलवर येईल
खरं तर माझ्याविषयी काहीही माहिती जाणून घ्यायची इच्छा तुम्हाला व्हावी असं या माहितीत काहीही नाही तरीही आपण इथे, या पानावर, आलाच आहात तर आपल्याला पिडण्याचं थोडं स्वातंत्र्य मी घेतो


लिक्वीड फंड | जीवनभरासाठी तुमच्याच बरोबर विश्वसनीय भागीदार

जीवनभरासाठी तुमच्याच बरोबर विश्वसनीय भागीदार
म्युचुअल फंडाची माहिती मराठी भाषेत देणारे पहिलेच संकेतस्थळ
आमचे मार्फत गुंतवणुक का करावी
तुमची गुंतवणूक वर्ग करा
मोबाईल अॅप डाउनलोड करा
बॅंक एफङी v/s ङेट फंङ
३ इन १ (सेव्हिंग, ट्रेडिंग व डीमॅट) खाते उघडा
लार्ज व मिड कँप योजना
विशिष्ठ हेतू योजना कामगिरी
कर बचती बाबत लेख
अल्प व मध्यम मुदतीसाठी Liquid Fund योजना:
अशाप्रकारच्या योजनेतील गुंतवणूक हि बहुतांशी अल्प मुदतीच्या मनी मार्केट सिक्युरिटीमध्ये व थोडी रक्कम हि अल्प मुदतीच्या कर्जरोख्यात केली जाते. जेव्हा व्याजदरात वाढ होते तेव्हा अशा प्रकारच्या योजनेतून चांगले उत्पन्न मिळते. या योजनेत जोखीम जवळपास नसते. या प्रकारच्या योजनेत अगदी २/३ दिवस ते ६ महिने एवढ्या काळासाठी गुंतवणूक करणे योग्य होते. ज्याच्या बचत व चालू खात्यात जास्तीची रक्कम असते त्यानी या योजनेत अवश्य गुंतवणूक करावी. तसेच पतसंस्था, ट्रस्ट, सोसायटी, कंपन्या, व्यापारी ज्याच्या चालू खात्यात मोठी रक्कम शिल्लक असेल त्याप्रत्येक वेळी या योजनेत (लिक्वीड फंड) गुंतवणूक करुन जास्त उत्पन्न मिळवण्याची संधी घ्यावी. प्रत्येक कंपनीचा लिक्वीड फंड असतो, सरासरी उत्पन्न वार्षीक ८% मिळते (साधारणपणे बँक एफ.डी. पेक्षा १/२ टक्का जास्त मिळते - मात्र हे उत्पन्न किती मिळेल याची कोणतीही खात्री दिली जात नाही).
‹ बॅंक एफङी व ङेट फंङ तुलना Up अल्प मुदतीसाठी ›
म्युचुअल फंड म्हणजे काय
बॅंक एफङी व ङेट फंङ तुलना
शेअर बाजार कि म्यु.फंड
व्यक्त करा तुमच्या आई आणि बाबांवरील प्रेम
आयसीआयसी चा थ्री इन वन अकौंटची माहिती वाचा
माझ्या सोबत भेटीची वेळ ठरवा
चिपळूण, रत्नागिरी व पुणे येथे मला प्रत्यक्ष भेटण्यासाठी फोन करा
२७५, मनीषा, ICICI Bank जवळ, कावीळतळी, चिपळूण - ४१५६०५
टेली. ०२३५५ - २५१०८९ मो. ९४२२४३०३०२
पुणे येथे भेट ठरवण्यासाठी
रत्नागिरी भेट दर महिन्याच्या चौथा शनिवार आणि रविवार
रत्नागिरी येथे माझ्या पुढील भेटीची तारीख: 28th April, 2018
ठिकाण: हॉटेल विहर डिलक्स, माळनाका, रत्नागिरी
वेळ: सकाळी १० ते सायंकाळी ६ वाजेपर्यंत
श्री. हृदयेश रमेश पाटील, जळगाव
म्युच्युअल फंडातील गुंतवणुक हि बाजारातील जोखमीचे अधीन असुन मागील कामगीरी भविष्यात तशीच राहिल अथवा रहाणार नाही. गुंतवणुक करण्यापुर्वी ऑफर डाक्युमेंट वाचुन व समजुन घ्यावे.
आपण मला दर महिन्याच्या पहिल्या शनिवारी पूणे येथे भेटू शकता. भेट ठरविण्यासाठी किमान 2 दिवस अगोदर फोन करणे आवश्यक.
आपण मला रत्नागिरीत दर महिन्याच्या चौथ्या शनिवार आणि रविवार भेटू शकता.


Ajay Devgan to be seen in upcoming Marathi movie - Cinemajha

बॉलिवूडमधील प्रसिद्ध अभिनेता निर्माता अजय देवगण प्रादेशिक भाषेतील चित्रपटांची निर्मिती करत आहेत. अजय देवगण यांच्या प्रोडक्शन कंपनी ने अनेक चांगले चित्रपट देण्याचा प्रयत्न आज पर्यंत केला आहे. अनेक चांगल्या विषयांवरचे चित्रपट त्यामुळे प्रेक्षकांना अनुभवता येत आहेत . तसेच आशयघन विषयावरील चित्रपटाची निर्मिती करणे हा त्यांचा मुख्य उद्देश आहे.
लवकरच अजय देवगण प्रोडक्शन एक वेगळ्या विषयावर आधारित चित्रपटाची निर्मिती करणार आहेत. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार या चित्रपटाचे दिग्दर्शन सतिश राजवाडे करणार असून नाना पाटेकर यांची प्रमुख भूमिका आहे. या चित्रपटाविषयी आणखी एक विशेष गोष्ट आहे. ती म्हणजे अजय देवगण आय चित्रपटात पाहुण्या कलाकाराच्या भूमिकेत प्रेक्षकांनसमोर येत आहेत. अजय देवगणच्या चाहत्यांसाठी हि खूप आनंदाची बातमी आहे. या चित्रपटाच्या भूमिकेसाठी अजय काजोलकडून मराठीचे धडे घेत आहे. काजोल यांच्या आई तनुजा मराठी आहेत तयामुळे काजोल खूपच छान मराठी बोलते.
या आगामी चित्रपटात नाना पाटेकर, इरावती हर्षे आणि सुमीत राघवन प्रमुख भूमिकेत झळकणार आहेत. या चित्रपटाची निर्मिती अजय देवगण प्रोडक्शन, अभिनव शुक्ला आणि मनिष मिश्रा यांचे वॉटरगेट प्रोडक्शन एकत्र येऊन करणार आहे. तसेच नाना पाटेकर या चित्रपटाचे सहनिर्माते आहेत. या चित्रपटाचा मुहूर्त काजोल यांच्या उपस्थित झाला सध्या या चित्रपटाचे चित्रीकरण सुरु आहे.
चित्रपटात नायकाला प्रभावी ठरवायचे असेल तर तेव्हडाच प्रभावी खलनायक असणे गरजेचे असते. ‘महासत्ता २०३५’ या चित्रपटात प्रमुख खलनायकाची भूमिका साकारताहेत


सुनीताबाई | sanjopraav

← माझ्या संग्रहातील पुस्तके ११ ‘समुद्र’
सुनीताबाई देशपांडे यांचे निधन होऊन आता दीडेक वर्ष होऊन गेले. पु.ल. हयात असताना आणि त्यानंतरही सुनीताबाईंबद्दल बरेच बरे-वाईट बोलले-लिहिले जात असे. बरे कमी, वाईटच जास्त. ’पु.लं च्या प्रतिभेमागची खरी शक्ती’ इथपासून ते ’पु.लंच्या दारातलं कुत्रं’ इथपर्यंत विविध विशेषणे सुनीताबाईंना लावली गेली. गंमत म्हणजे यातली बरीचशी त्यांच्या कानावरही गेलेली होती. पु.लंच्या एकूण बहुरुपी व्यक्तिमत्वापुढे सुनीताबाईंची प्रतिमा (आणि प्रतिभा) काळवंडलेली, झाकोळल्यासारखीच राहिली असे खूप लोकांचे –अगदी खुद्द – पुलंचेही मत होते. ’आहे मनोहर तरी..’ नंतर तर त्यात भरच पडली. ’आहे मनोहर तरी…’ चे जसे कौतुक झाले तशी त्यावर सडकून टीकाही झाली. कितीतरी (भाबड्या) लोकांना हा सुनीताबाईंनी हेतुपुरस्सर केलेला मूर्तीभंजनाचा प्रकार वाटला. दरम्यान पुलंना महाराष्ट्रातील रसिकांनी आपले दैवत वगैरे बनवून टाकलेले होतेच. लेखन, संगीत, दिग्दर्शन, अभिनय अशा अनेक कलाक्षेत्रांत लीलया संचार करणारा हा माणूस चार भिंतींच्या आत तुमच्याआमच्यासारखाच एक सामान्य माणूस आहे, एक टिपिकल नवरा आहे – किंवा कुठलाही माणूस, नवरा तसाच असतो- हे काहीसे कटु सत्य वाचकांपर्यंत पोचवण्याचे महत्त्वाचे काम ’आहे मनोहर तरी..’ ने केले. सामान्य वाचकांच्या त्या पुस्तकावर उड्या पडल्या त्या पुलं आणि सुनीताबाई यांच्या खाजगी जीवनाबद्दल त्यांच्या मनात असलेल्या कुतुहलामुळेच. ’आहे मनोहर तरी…’ या पुस्तकात इतर बरेच काही आहे, पण त्यातून लक्षात राहिला तो म्हणजे सुनीताबाईंनी पुलंच्या आयुष्यात आणलेला व्यवहारीपणा, त्याला लावलेली शिस्त आणि त्यामुळे पुलंच्या वैयक्तिक आणि सार्वजनिक आयुष्यात पडलेला फरक.
पुढे जी.ए.कुलकर्णी यांनी सुनीताबाईंना लिहिलेल्या पत्रांचा एक मोठा खंड, सुनीताबाईंनी जी.एंना लिहिलेल्या पत्रांचे ’प्रिय जी.ए.’ हे पुस्तक, त्याशिवाय सुनीताबाईंनी स्वतंत्रपणे लिहिलेली ’सोयरे सकळ’, ’मण्यांची माळ’, ’समांतर जीवन’ ही पुस्तके प्रकाशित झाली. यांतून सुनीताबाईंची एक स्वतंत्र, स्वयंप्रकाशी प्रतिमा वाचकाच्या डोळ्यांसमोर उभी राहात गेली. मंगला गोडबोल्यांनी लिहिलेले व अरुणा ढेरे यांच्या एका स्वतंत्र लेखाचा समावेश असलेले, सुनीताबाईंच्या मृत्यूनंतर एका वर्षाने प्रसिद्ध झालेले ’सुनीताबाई’ हे पुस्तक नुकतेच माझ्या संग्रहात आले आहे.
मंगला गोडबोले या काही माझ्या फार आवडीच्या लेखिका आहेत असे म्हणता येणार नाही. त्यांची विनोदी पुस्तके एका विवक्षित वर्गात कितीही लो्कप्रिय झालेली असली तरी ’बडीशेप चघळताना वाचायची पुस्तके’ यापलीकडे त्यांचे फारसे अस्तित्व नाही असे माझे मत आहे. एकूणात चिंचाआवळी भाबडेपणा हाच त्यांच्या पुस्तकांचा स्थायीभाव आहे. त्यातल्या त्यात पु.ल.देशपांड्यांबद्दल लिहिताना तर मंगलाबाई देवघरात निरांजन लावून हातात मीठमोहर्‍या घेऊनच लिहायला बसत असल्यासारख्या वाटतात. असो. या पुस्तकात हा भाबडेपणा त्यांनी टाळला आहे असे त्या पुस्तकाच्या प्रस्तावनेत म्हणतात, पण सुनीताबाईंशी अत्यंत मोजका परिचय असताना त्यांनी सुनीताबाईंचे इतके तपशीलवार चरित्र लिहिणे हे म्हणजे भास्करबुवा बखल्यांना एकदाही न पहाता किंवा त्यांची एकही रेकॉर्ड न ऐकता त्यांच्या गायकीविषयी पुलंनी लिहिलेल्या लेखाइतके विचित्र वाटते. पण हा एक दोष सोडला तर मंगलाबाईंनी हे पुस्तक लिहून एक फार दांडगे काम केले आहे.
The borderline between genius and insanity is very thin असे म्हणतात. अलौकिक प्रतिभा आणि वैयक्तिक आयुष्यातले यश, त्यातली शिस्त असा एकत्र मिलाफ क्वचितच बघायला मिळतो. नित्यनूतननिर्मितीचा वर आणि विस्कटलेल्या आयुष्याचा शाप हेच बहुदा एकत्र नांदताना दिसतात. पुलंची एकूण वृत्ती आणि संस्कारांतून त्यांची झालेली जडणघडण यातून एरवी त्यांचे आयुष्य काही उधळले गेले असते असे वाटत नाही, पण ते इतके सार्थ झाले असते असेही नाही. अर्थात अमुक झाले असते तर, तमुक झाले असते तर अशा कल्पनांना काही अर्थ नाही, पण व्यवस्थितपणा, व्यवहारीपणा, गोष्टी वेळच्या वेळी करणे, लक्षात ठेऊन करणे हे अपला स्वभावातच नाही याची जाहीर कबुली पुलंनी दिलेली आहे. सुनीताबाईंनी पुलंच्या जीवनातला हा सगळा व्यवहार काटेकोरपणे सांभाळला. सुनीताबाईंना ओळखणार्‍या लोकांना त्यांच्या परवानगीशिवाय पुलंचे दर्शनसुद्धा कसे अशक्य होते याची कल्पना आहे. सुनीताबाई या स्वत: अत्यंत तत्वनिष्ठ, आदर्शवादी आणि कणखर स्वभावाच्या होत्या. याउलट पुलंचा स्वभाव काहीसा घळ्या म्हणता येईल असा. पुलंच्या या स्वभावाचा लोकांनी गैरफायदा घेणे हे एकदा सोडून अनेकदा झाले. (’गुळाचा गणपती’ चे उदाहरण सर्वश्रुतच आहे) त्यामुळे पुलंमधली सर्जनशीलता जपायची असेल आणि त्यांच्या हातून अधिकाधिक नवनिर्मिती व्हायची असेल तर त्यांच्यावर आणि त्यापेक्षा अधिक त्यांच्या चाहत्यांवर अंकुश ठेवणे आवश्यक आहे असे सुनीताबाईंना वाटले असावे. हा अंकुश ठेवणे म्हणजे तरी काय तर त्यांच्या लेखना-वाचनाच्या वेळा सांभाळणे, त्यांच्या प्रकृतीची काळजी घेणे, त्यांच्या नाट्यप्रयोगांची, पुस्तकांच्या आवृत्यांची, काव्यवाचनाच्या कार्यक्रमांची, प्रवासाची व्यवस्था बघणे आणि यापलीकडे जाऊन पु.ल.देशपांडे फाऊंडेशन चे सतत विस्तारत जाणारे काम बघणे. ही नुसती यादी बघीतली – आणि तशी ती फारच अपूर्ण आहे- तरी सुनीताबाईंच्या कामाची व्याप्ती ध्यानात येते.
हे सगळे सुनीताबाईंनी आनंदाने, प्रेमाने केले. पुलंच्या आयुष्यात विलक्षण उंची गाठून गेलेले काही क्षण केवळ सुनीताबाईंच्या आग्रहामुळे, काही वेळा अट्टाहासामुळे आले. मग ते कवितावाचनाचे जाहीर कार्यक्रम करणे असो नाहीतर आणीबाणीनंतर जनता पक्षाच्या सरकारस्थापनेच्या गौरवसभेत जाहीर भाषण करण्याला नकार देणे असो. पुलंच्या एका नाट्यप्रयोगाचे पन्नास प्रयोग झाले की त्यांनी दुसरा प्रयोग लिहायला घ्यायचा या सुनीताबाईंच्या आग्रहामुळेच पुलंकडून इतके विपुल लिखाण लिहून झाले हे अगदी सुनीताबाईंच्या टीकाकारांनाही नाकारता येणार नाही. याशिवाय ’परफेक्शनिस्ट’ वृत्तीच्या सुनीताबाईंनी जे जे करायचे ते उत्तमच झाले पाहिजे असा सतत आग्रह धरला. म्हणूनच पुलंचे लिखाण, त्यांचे नाट्यप्रयोग, कवितावाचन आणि मुख्य म्हणजे पु.ल. देशपांडे फाऊंडेशनचे सामाजिक कार्य इतके चोख, निर्दोष आणि देखणे झाले. आपले काम उत्तमच असावे, असे प्रत्येकालाच वाटते, पण त्यासाठी आवश्यक ती मेहनत घेण्याची किती लोकांची तयारी असते अशी मेहनत सुनीताबाईंनी आयुष्यभर घेतली. मग ते पुलंनी लिहिलेल्या प्रत्येक शब्दाचे मुद्रणशोधन असो की पुलंच्या नाट्यप्रयोगाच्या दरम्यान क्षणभर विंगेत येणाया पुलंसाठी हातात घोटभर पाण्याचा ग्लास घेऊन उभे राहाणे असो. पुलंच्या प्रयोगांची तिकिटविक्री, ध्वनिक्षेपण यंत्रणा, प्रेक्षकांची बसण्याची व्यवस्था, कलाकारांची येण्याजाण्याची व्यवस्था, त्यांना देण्यात येणारे मानधन यात कुठेही चूक होता कामा नये यासाठीच सुनीताबाईंनी अत्यंत चोख आणि अथक प्रयत्न केले. Behind every successful man there is a woman हे म्हणायला ठीक आहे, पण सुनीताबाईंनी ते आपल्या कणखरपणाने सिद्ध करुन दाखवले.
सुनीताबाईंच्या या कणखरपणाची कितीतरी उदाहरणे या पुस्तकात आहेत. त्यातली बरीचशी वाचताना ’हे जरा जास्तच होते आहे की काय’ असे वाटते. काही प्रसंग बाकी माणसात इतके आंतरिक बळ येते तरी कुठून असा प्रश्न पडावा असे आहेत. मालेगावच्या महात्मा गांधी विद्यालयचा बोजवारा उडाल्यावर आणि भाऊसाहेब हिरे आणि शंकरराव देव कितीही आदर्शवादी असले तरी मखरात बसलेले मातीच्या पायांचे देव आहेत हे ध्यानात आल्यावर सुनीताबाईंनी त्यांच्या फटकळ स्वभावानुसार तडकाफडकी राजिनामा दिला. मालेगावातल्या गैरव्यवहाराची कबुली देणारी आणि त्याबद्दल माफी मागणारी भाऊसाहेब हिर्‍यांची पत्रे सुनीताबाईंकडे आहेत हे कळाल्यावर त्याचा राजकीय फायदा घेण्याचा प्रयत्न आचार्य अत्र्यांनी केला. ती पत्रे मिळवण्यासाठी अत्र्यांनी विनवण्या, पैशाची लालूच दाखवणे आणि नंतर चक्क दमदाटी असले प्रकार केले, पण सुनीताबाई मुळीच बधल्या नाहीत. अत्रे हे त्या काळात फार मोठे प्रकरण होते. त्यांच्यासमोर त्या तुलनेने सर्वार्थाने अगदी लहान असलेल्या सुनीताबाईंचा हा कणखरपणा थक्क करुन टाकणारा आहे. असा खंबीरपणा त्यांनी आयुष्यात बर्‍याच वेळा दाखवला. पुलंच्या प्रत्येक नाट्यप्रयोगाची रॉयल्टी मिळण्याबाबत असो, की पु.ल देशपांडे फाऊंडेशनचा चोख व्यवहार सांभाळण्याबाबत असो, सुनीताबाईंनी कधीही तडजोड केली नाही.
या पुस्तकाच्या निमित्ताने संसारात नवराबायकोने एकमेकांवर किती अधिकार गाजवावा असा एक प्रश्न वाचकाच्या मनात येतो. खुद्द सुनीताबाईंनाही पुलंच्या हयातीत (आणि विशेषत: पुलंच्या निधनानंतर) ’आपण जरा जास्तच केले की काय’ अशी टोचणी लागली होती. ’मी त्याचा गिनिपिग तर केला नाही ना’ अशी टोचणी लागली होती. ’मी त्याचा गिनिपिग तर केला नाही ना’ असा प्रश्न त्यांनी ’आहे मनोहर तरी..’ मध्ये स्वत:लाच विचारला आहे. सुनीताबाईंच्या या प्रचंड कष्टाळू, झपाटलेल्या आणि ’परफेक्शनिस्ट’ वृत्तीचा अतिरेक होतो आहे की काय असे वाटावे असे काही उल्लेख या पुस्तकात आहेत. सुनीताबाईंच्या अतिचिकित्सक वृत्तीमुळे पुलंचे, एकूण मराठी साहित्यविश्वाचे आणि मुख्य म्हणजे मराठी भाषा आणि पुलं यांच्यावर निस्सीम प्रेम करणार्‍या असंख्य रसिकांचे नुकसान झाले की काय असे वाटावे असेच हे उल्लेख आहेत. परदेशात लेखकाच्या निधनानंतर त्याला आलेली (आणि बहुतेक वेळा त्याने इतरांना लिहिलेली) पत्रे प्रकाशित करण्याची पद्धत आहे. मराठीत ’जीएंची निवडक पत्रे’ चे चार खंड आणि ’प्रिय जी.ए., सप्रेम नमस्कार’ यांचे ढळढळीत उदाहरण आहे. पुलंच्या मृत्यूनंतर पुलंना आलेली मान्यवर लोकांची सुमारे अडीच हजार पत्रे प्रकाशित करावी, त्यातून समाजाच्या त्या काळातल्या जडणघडणीवर काही प्रकाश पडावा अशी योजना पुढे आली होती. पण पत्रावर प्रताधिकार कुणाचा – पत्र पाठवणार्‍याचा की पत्र ज्याला पाठवलं त्याचा यावर सुनीताबाईंनी इतका खल केला की शेवटी ती योजनाच बारगळली. कदाचित त्यांना आधी आलेल्या एकदोन कटु अनुभवांमुळे असेल, पण ’पुस्तक छापून आल्यावर एकाही पत्रलेखकानं आक्षेप घेतलेला मला चालणार नाही’ अशी भूमिका सुनीताबाईंनी घेतली. त्यांच्या या अलवचिक धोरणामुळे यातलं एकही पत्र आजवर प्रकाशित होऊ शकलेलं नाही. काही गोष्टी वेळच्या वेळी होण्यात गंमत असते. आता तर पुलं जाऊनही अकरा वर्षे होऊन गेली. आता अशी पत्रे प्रकाशित झाली तरी पुलंना आणि त्यांच्या जबर्‍या लोकसंग्रहाला ओळखणारी पिढीच आता हळूहळू संपत चालली आहे. सुनीताबाईंनी त्यांची ताठर भूमिका किंचित शिथील केली असती तर हा अनमोल ठेवा रसिकांसमोर वेळेत आला असता. असेच काहीसे खुद्द पुलंनी लिहिलेल्या पत्रांबाबतही वाटते. पुलं स्वत: जबरे पत्रलेखक होते. पुलंच्या निधनानंतर ’पुलंची निवडक पत्रे’ काही प्रसिद्ध झाली नाहीत. जी.एंच्या पत्रांच्या प्रसिद्धीबाबबत पुढाकार घेणार्‍या सुनीताबाईंनी याबाबत असे का केले असावे
पुलंच्या नाट्यप्रयोगांबाबतही असेच झालेले दिसते. ऐन बहरातल्या पुलंच्या नाट्यप्रयोगाचे चित्रीकरण सुनीताबाईंनी करु दिले नाही. चित्रीकरण करताना पुलं कॉन्शस होतील, प्रेक्षकांचा रसभंग होईल, या चित्रीकरणाचा पुढे दुरुपयोग होईल अशा सबबी पुढे करुन सुनीताबाईंनी पुलंच्या प्रयोगांचे चित्रीकरण करण्यास मनाई केली. यामागची निश्चित मानसिकता आजही ध्यानात येत नाही. पुलंच्या आज उपलब्द्ध असलेल्या चित्रफितींचा दर्जा अत्यंत सामान्य आहे. याहून उत्तम दर्जाचे चित्रीकरण करुन पुलंचे हे असामान्य प्रयोग अजरामर करुन ठेवता आले असते. सुनीताबाईंच्या या भूमिकेमागचे, त्यांना असे चित्रीकरण करण्यामागचे ऐतिहासिक महत्त्व त्यावेळी ध्यानात आले नसावे हे कारण आज पटत नाही. त्यांच्यासारख्या असामान्य बुद्धिमत्तेच्या स्त्रीला रंगमंचावर घडणारे हे असले काही विलक्षण नाट्य अजरामर करुन ठेवण्याचे महत्त्व नक्की कळाले असणार. मग सुनीताबाईंनी हे चित्रीकरण का करु दिले नाही यावर लेखिकेने सुचवलेले दुसरे कारण – या ना त्या प्रकारे आपला पुलंच्या प्रयोगावरच नव्हे तर आयुष्यावर वरचष्मा असावा असे सुनीताबाईंना वाटले असावे – हेच खरे असावे असे वाटते आणि मग ते कारण आपल्याला अस्वस्थ करुन जाते. आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांना स्वत:लाही आपल्या या वर्तनाचा पश्चाताप झाला असावा असे दिसते आणि मग तर या वरकरणी एकमेकांना अत्यंत अनुरुप अशा जोडप्यामधला हा कळत नकळत जाणवणारा विसंवाद मनाला खिन्न करुन जातो. अगदी कोणतीही पुरुषी मानसिकता बाळगायची नाही असे ठरवले तरीही अशा प्रसंगी पुलंनी किती तडजोडी केल्या असतील, त्यांच्या मनाला किती यातना झाल्या असतील याची कल्पना येते आणि अशा कटुतेचे कोणतेही प्रतिसाद आपल्या वागण्यात, जगण्यात आणि लिखाणात उमटू न देणार्‍या त्या पुरुषोत्तमाविषयीचा आदर वाढीला लागतो.
’ललित’ मध्ये पुलंनी मासिक सदर लिहावं अशा प्रस्तावाला पुलं काहीसे अनुकूलच होते. पण सुनीताबाईंनी नाना शंका, प्रश्न उपस्थित करुन त्या प्रस्तावाला फाटे फोडले. शेवटी ते झाले नाहीच. हे करण्यामागचा सुनीताबाईंचा उद्देश कितीही पवित्र असला – की सदरलेखनात पुलंची प्रतिभा त्यांच्या मते ’वाया’ जाऊ नये – तरी त्यामुळे पुलंच्या लेखनाचा एक वेगळा आणि अनोळखी पैलू कायमचा अंधारात राहिला हे डोळ्यांआड करता येत नाही. माणसांमध्ये रमणार्‍या पुलंच्या लोकसंग्रहावर, लोकसंवादावर सुनीताबाईंनी मर्यादा आणल्या. यात पुलंसारख्या प्रतिभावंत कलाकाराचा वेळ वाया जाऊ नये हा सुनीताबाईंचा हेतू उदात्त असेलही; पण पुलंच्या वैयक्तिक आनंदाचे काय नवनिर्मितीचे समाधान मिळावे म्हणून आपल्या वैयक्तिक खुषीचे असे किती क्षण पुलंना आपल्या मनाविरुद्ध कुर्बान करावे लागले असतील नवनिर्मितीचे समाधान मिळावे म्हणून आपल्या वैयक्तिक खुषीचे असे किती क्षण पुलंना आपल्या मनाविरुद्ध कुर्बान करावे लागले असतील पुलंच्या अवघ्या आयुष्याची ’योजना’ करणाया, त्यांच्या आयुष्याचेच व्यवस्थापन करणाया सुनीताबाई जेंव्हा पुलंच्या सन्मानार्थ दुसर्‍या कुणीतरी आयोजित केलेल्या मेजवानीचा ’मेनू’ ठरवू लागतात, ’भाईला हे आवडतं, हे त्याला सोसत नाही..’ असं सांगू लागतात आणि न राहावून ती मेजवानी आयोजित करणार्‍यांपैकी कुणीतरी धीर एकवटून त्यांना सांगतो की पुलंना आवडते ते त्यांना खाऊ घालणे हा आमचा आनंद आहे, तो कृपया आम्हाला मिळू द्या, त्यांना काय आवडतं, काय नाही हे त्यांना सांगू द्या तेंव्हा आपल्या कडक शिस्तीने पुलंच्या प्रतिभेला नवनवीन पालवी फुटू देणाया सुनीताबाईंची शिस्त ही तुरुंगातील, इस्पितळातील शिस्त वाटू लागते. पुलंविषयीच्या कणवेने मन भरुन येते. पण तो सुनीताबाईंच्या व्यक्तिमत्वाचा एक भाग झाला.
पुलं गेल्यानंतर सुनीताबाईंनीही आवराआवरीला सुरुवात केली होती. पुलंच्या आकाशवाणीवरील भाषणांचे व श्रुतिकांचे ’रेडिओवरील भाषणे व श्रुतिका’ हे पुस्तक त्यांनी पुलंच्या पहिल्या स्मृतिदिनाला मौज प्रकाशनाकडून प्रसिद्ध करुन घेतले. पुलंच्या इतर भाषणांचे ’सृजनहो’ हे पुस्तक त्यानंतर वर्षाने प्रसिद्ध झाले. पुलंचा खाजगी पत्रव्यवहार नष्ट करण्याचे प्रचंड काम त्यांनी काही मदतनिसांना हाताशी घेऊन पूर्ण केले. पुलंसारखी आपली आपल्या शेवटच्या आजारात अवस्था होऊ नये म्हणून त्यांनी आपल्याला कोणत्याही कृत्रिम उपायांनी जगवण्याचा प्रयत्न करण्यात येऊ नये या आशयाचं ‘ऍडव्हान्स डायरेक्टिव्ह फॉर हेल्थ केअर’ नावाचं इच्छापत्र तयार करुन घेतलं. त्यानंतर सुनीताबाईंनी स्वत:ला जवळजवळ घरात कोंडूनच घेतलं. काही मोजके प्रसंग सोडले तर त्यानंतर त्या घराबाहेर पडल्याच नाहीत. सावरकरांप्रमाणे आपल्याला कुणी या गलितगात्र अवस्थेत बघू नये, आपली जनमानसातली प्रतिमा ढळू नये यासाठीच ही धडपड होती का कुणास ठाऊक पण पुलं गेल्यानंतर जगण्याचे प्रयोजनच संपावे अशी सुनीताबाईंनी स्वत:ची करुन घेतलेली अवस्था समजण्याच्या पलीकडची होती. पहिला जी.ए.कुलकर्णी पुरस्कार स्वीकारायलाही त्या आल्या नाहीत. तो पुरस्कार त्यांच्या घरी जाऊन देण्यात आला आणि त्याची चित्रफीत दुसया दिवशी रसिकांना दाखवली गेली. त्या चित्रफीतीत अशक्तपणे आपले केस सावरणार्‍या, आपण चांगले दिसतो आहोत की नाही याबाबत कॉन्शस झालेल्या सुनीताबाई बघून मनाला यातना झाल्या. ’परी यासम हा..’ हा लघुपट रसिकांबरोबर बघणारे आणि तो संपल्यावर टाळ्यांच्या गजरात रसिकांकडे वळून त्यांना नम्रपणे नमस्कार करणारे हे जोडपे आठवले. ’ध्यानीमनी’ नाटकाचा प्रयोग पहिल्या रांगेतून बघणारे आणि तो प्रयोग संपल्यावर कितीतरी वेळ टाळ्या वाजवणारे हे जोडपे आठवले. या दोन्ही प्रसंगात वाजणारी एक टाळी माझी होती हेही मला आठवले.
असे स्वयंप्रकाशी, तेज:पुंज सार्थ आयुष्य लाभलेल्या सुनीताबाईंचा शेवट पुलंप्रमाणेच करुण व्हावा हे बाकी मनाला पटत नाही. पुलं अखेरपर्यंत प्रकाशात राहिले, त्यामुळे त्यांची प्रकृती, त्यांच्या वेदना, त्यांचे केविलवाणे परावलंबित्व लोकांना माहिती होत राहिले. सुनीताबाईंच्या बाबतीत असे झाले नाही. ऑगस्ट २००८ ला घरच्या घरी सुनीताबाई तोल जाऊन पडल्या आणि मग अगदी शेवटपर्यंत ७ नोव्हेंबर २००९ पर्यंत त्या अंथरुणाला खिळूनच राहिल्या. त्या काळात त्यांना नको ते परावलंबित्व, आर्थ्रायटिसच्या यातना आणि एकटेपण असे कायकाय सहन करावे लागले. इतके संपन्न आयुष्य जगलेल्या सुनीताबाईंचा असा परावलंबी अवस्थेत कणाकणाने शेवट व्हावा हे काही बरे झाले नाही. शेवटपर्यंत आपला दिमाख, तोरा न सोडलेल्या सुनीताबाई तशाच, एखादी वीज चमकून नाहीशी व्हावी तशा, एखादा तारा निखळून पडावा तशा लुप्त व्हायला पाहिजे होत्या असे वाटले.
’सुनीताबाई’ हे पुस्तक मला आवडलेच, पण या पुस्तकाने मला अस्वस्थ केले. याच पुस्तकात ’ऐसे कठिण कोवळेपणे’ या नावाचा अरुणा ढेरे यांचा सुनीताबाईंवरचा एक सुंदर लेख आहे. अरुणा ढेरे यांना देशपांडे कुटुंबाचा प्रत्यक्ष सहवास बराच काळ लाभला. अरुणाबाईंचा हा लेख म्हणजे या पुस्तकावरचा कळसच आहे.
अशी पांखरुन छाया, लावोनियां माया
आनंदाचे आसू लावी कोण ओघळाया
या आरती प्रभूंच्या या लेखात ढेरे यांनी उधृत केलेल्या ओळी या जोडप्याला किती समर्पक होत्या असे वाटून जाते.
या पुस्तकात काही दुर्मिळ सुंदर छायाचित्रेही आहेत. त्यातली बरीचशी मंडळी आता काळाच्या पडद्याआड गेली आहेत. एका पानावर पूर्ण पानभर सुनीताबाईंचे एक कृष्णधवल छायाचित्र आहे. लख्ख गोर्‍यापान वर्णाच्या, साधीशी साडी नेसलेल्या करारी मुद्रेच्या ताठ उभ्या असलेल्या सुनीताबाई. पु.ल. देशपांडे या महाराष्ट्राच्या लाडक्या व्यक्तिमत्वाची पत्नी यापलीकडे आपल्या तत्वांशी, मूल्यांशी आयुष्यभर प्रामाणिक राहिलेल्या, सच्च्या मनाच्या, संवेदनशील, कष्टाळू, प्रतिभावान आणि रसिक सुनीताबाई. या पुस्तकाचे मुखपृष्ठ याच चित्रावर आधारलेले आहे. सगळे पुस्तक वाचून झाल्यावर मनात विचाराविचारांचा गल्बला होतो, घशाशी काही कढ येतात, ’न मागता दिलेल्या आणि न सांगता परत नेलेल्या या देवाघरच्या माणसां’ बद्दल बरेच काही वाटत राहाते. पण शेवटी लक्षात राहातात त्या या सुनीताबाई.
Like लोड हो रहा है...
यह प्रविष्टि Uncategorized में पोस्ट की गई थी
← माझ्या संग्रहातील पुस्तके ११ ‘समुद्र’
जुलाई 14, 2011 को 2:24 अपराह्न
जुलाई 14, 2011 को 11:37 अपराह्न
जुलाई 14, 2011 को 3:19 अपराह्न
तुमचा ब्लॉग बघून परत एकदा फार बरे वाटले.
जुलाई 14, 2011 को 11:37 अपराह्न
जुलाई 15, 2011 को 5:40 पूर्वाह्न
‘वरवर पाहता आनन्दी वाटणारा, पण स्वत:च्या ज़ेवणातले पदार्थही बायकोच्या परवानगीशिवाय खाऊ न शकणारा’, ‘वैयक्तिक आनन्दाची राखरांगोळी झालेला’ (पु लं च्या वैयक्तिक आनन्दाचे काय) अशी पु लं ची अत्यंत अतिरंजित आणि अवास्तव प्रतिमा बरेचदा उभी करण्यात येते. हे पुस्तक मी काही महिन्यांपूर्वी घाईघाईत पाहिले आहे, आणि अरुणाबाई ढेरे यांचा लेख एक पवित्रा घेऊन लिहिल्यासारखा, बराच कृत्रिम वाटला होता, अशी अंधुक आठवण आहे. उलट सुनीताबाई स्वैंपाक करत असल्या तरी घराचं दार त्यांनाच उघडायला लावणारा, आपल्या आळसाच्या तत्त्वाशी पक्की निष्ठा राखणारा टोण्या अशीही ओळख सुनीताबाईंनीच ‘मनोहर तरी’ मधे दिली आहे. दार त्याच उघडायच्या हा पतिदेवांच्या आयुष्यावर ताबा ठेवण्याचा भाग नव्हता, तर त्याला एक नाईलाज़ाचेही परिमाण होते असावे. (हा ‘होते असावे’ हा एक सुनीताबाईंनी अनेकदा वापरलेला विचित्र शब्दप्रयोग.)
‘माझ्या आयुष्यात (पन्नास पूर्ण होताना, १९७६-सुमारास) एक पर्व आले होते’ असा एका ठिकाणी बाईंनी अत्यंत मोघम उल्लेख केला आहे. ते पर्व का आले होते, त्या नक्की कशाला वैतागल्या होत्या, त्या पर्वाचा पुढल्या १०-१५ वर्षांवर काय परिणाम झाला याविषयी काहीच माहिती मिळत नाही.
संजीव कुलकर्णी कहते हैं:
जुलाई 15, 2011 को 11:39 पूर्वाह्न
आपला स्वभाव आळशी आहे याची पुलंनी कबुली दिली होतीच. किंवा कबुली देऊन ते आळशीपणा करायला मोकळे झाले होते म्हणा. भाईबरोबर राहाताना कधीकधी मला असह्य त्रास होतो, त्याच्यासोबत राहाणं अशक्य आहे असं वाटतं, पण त्याच्याशिवाय राहाणंही मला शक्य नाही असं सुनीताबाई लिहितात तेंव्हा त्या नवरा-बायकोच्या नात्यांमधलं एक मर्म सांगून जातात, असं मला वाटतं.
जुलाई 19, 2011 को 9:29 पूर्वाह्न
जुलाई 25, 2011 को 5:03 अपराह्न
सावरकरांप्रमाणे आपल्याला कुणी या गलितगात्र अवस्थेत बघू नये, आपली जनमानसातली प्रतिमा ढळू नये यासाठीच ही धडपड होती का
हे वाक्य तुम्हाला सुचलं हे वाचून थोडं आश्चर्य वाटलं. जी एन्सारखा त्यानाही Waste -Land मधून चालल्या सारखं वाटत नसेल का
त्यांच्या डोळस आणि उत्कट काव्यप्रेमावर अजून लिहिलं पाहिजे…..
जुलाई 26, 2011 को 11:12 पूर्वाह्न
अगस्त 8, 2011 को 11:25 पूर्वाह्न
जुलाई 19, 2012 को 8:26 पूर्वाह्न
जुलाई 19, 2012 को 10:36 पूर्वाह्न
अगस्त 27, 2013 को 8:02 पूर्वाह्न
एक उत्तर दें जवाब रद्द करें


जागता पहारा: शिवसेना: मुंबईकराची गरज

वैधानिक इशारा: ज्यांना मोदीत्रस्ततेने पछाडले आहे, त्यांच्या मानसिक आरोग्यासाठी हा ब्लॉग अपायकारक असल्याने त्यांनी इकडे फ़िरकू नये. विपरीत परिणामांना मंडळ जबाबदार असणार नाही.
मुंबईतली शिवसेना हा वेगळा विषय आहे. शिवसेनेच्या स्थापनेला आता अर्धशतकाचा काळ होऊन गेला असून, त्या पाच दशकात अन्य कुठल्या संघटनेला वा पक्षाला सेनेच्या बुरूजांना धक्का लावता आलेला नाही. त्यामुळेच महापालिका पातळीवरच्या मतदानात सेनेची तुलना अन्य मतदानाशी करून चालत नाही. १९६८ सालात प्रथमच सेनेने महापालिका निवडणूका लढवल्या आणि दुसर्‍या क्रमांकाचा पक्ष होण्यापर्यंत मजल मारली. तेव्हा मुंबईत समाजवादी, कम्युनिस्ट वा संपुर्ण महाराष्ट्र समिती असे बिगर कॉग्रेसी पक्ष प्रबळ होते. पण त्यांचा राजकीय अवकाश पालिकेपुरता तरी सेनेने सहज व्यापला होता. पुढल्या काळात शिवसेना राजकारणात आली, तरी तिला त्या मतांचा उपयोग करून विधानसभा वा लोकसभेत यश मिळवता आलेले नव्हते. १९६८, १९७३ वा १९७८ अशा तीन पालिका मतदानात सेनेला पालिकेत चांगले यश मिळत राहिले. त्यातच सेनेचे मुंबईतील वेगळेपण अधोरेखित होते. शिवसेना हा मुंबईतला एकमेव पक्ष असा होता, की ज्याने गल्लीबोळात शाखा उघडल्या आणि दिवसरात्र केव्हाही लोकांना बारीकसारीक गोष्टीसाठी तिथे धाव घेण्याची सुविधा उभी केली. आरंभी किरकोळ नागरी सेवा, अडचणींसाठी शाखेत येणारे नागरिक, पुढल्या काळात रुग्णवाहिका, रक्त पुरवठा अशा इतरही कामासाठी येऊ लागले. नंतरच्या काळात शिवसेनेची शाखा ही मराठीपणा विसरून मुंबईकरांचे आश्रयस्थान होऊन गेली. आज अशी स्थिती आहे, की मुंबईत कुठल्या गल्लीत पोलिस ठाणे नसले तरी चालेल; पण शिवसेनेची शाखा असावी लागते. ही बाब अनेकांना चमत्कारीक वाटेल, पण ते सत्य आहे आणि त्याच्या अनुभवातून मराठीच नव्हेतर अमराठी मुंबईकरही जात असतात. मराठीला प्राधान्य असले तरी मुंबईकर हा सेनेसाठी कायम जिव्हाळ्याचा विषय राहिला आहे. त्यामुळेच पालिकेत सेनेचे कायम वर्चस्व राहू शकले.
१९८५ पर्यंत सेनेचे महापौर झाले वा विविध समित्यांची अधिकारपदेही सेनेला मिळालेली होती. पण कधी सेनेला बहूमताने सत्ता मिळाली नाही. १९८३च्या गिरणीसंपाने सेनेचा बालेकिल्ला हादरला होता. राजीव लाटेतही तिथून डॉ. दत्ता सामंत निवडून आले आणि नंतर त्यांचे तीन आमदारही निवडून आले. तेव्हा तर सेनेचा मुंबईवरला प्रभाव संपला, असेच मानले जात होते. पण तीन महिन्यांनी झालेल्या पालिका मतदानात सेनेने सर्वांना थक्क करून टाकले. कारण त्यात सेनेने प्रथमच बहूमताचे दार ठोठावले होते. राजीव लाटेवर स्वार झालेली कॉग्रेस आणि गिरणी संपावर स्वार झालेले दत्ता सामंत; अशा दोघांना धुळ चारत शिवसेना पालिकेत सर्वात मोठा पक्ष म्हणून निवडून आली. तेव्हापासून पालिका हा सेनेचा अभेद्य किल्ला होऊन गेला. त्याला अपवाद होता १९९२ सालचा. तेव्हा मुंबईतही विधानसभेत यश मिळवून आपले वर्चस्व सिद्ध करणार्‍या सेनेने विधानसभेप्रमाणेच पालिकाही भाजपाशी युती करून लढवायचा बेत केला होता. पण आजच्याप्रमाणेच कुवतीपेक्षा अधिक जागांवर भाजपाने दावा केला आणि युती होऊ शकली नाही. परिणामी भाजपाने अधिक उमेदवार उभे केले आणि सेनेला अपशकून केला. अपशकून एवढ्यासाठी म्हणायचे, की तेव्हा भाजपाचे दहाबाराही नगरसेवक नव्हते आणि युतीत भाजपा चौपटीहून अधिक जागा मागत होता. उलट तेव्हा कॉग्रेसने रिपब्लिकन पक्षाच्या आठवले गटाशी युती करून संयुक्तपणे प्रथमच निवडणूक लढवली. परिणामी सेनेच्या हातून पालिका निसटली. तरीही सेनेचे भरपूर नगरसेवक निवडून आलेले होते आणि भाजपाने अधिकाधिक अनामत रकमा गमवण्याचा विक्रम साजरा केला होता. मात्र तो अपवाद करता सेनेने सतत मुंबई पालिका आपल्या कब्जात ठेवलेली आहे. त्याचे खरे कारण शहरभर पसरलेल्या क्रियाशील गजबजलेल्या शाखा इतकेच आहे.
गल्लीबोळात चाळी झोपडीत वास्तव्य करणार्‍या गांजलेल्या मुंबईकराला शिवसेनेची शाखा हा मोठा आधार झालेला आहे. देशातील कायदे वा त्याची अंमलबजावणी योग्य रितीने होत असती, तर या शाखांना इतके महत्व आलेच नसते. जे काम पालिकेच्या वा सरकारी कार्यालयात जाऊन सहजगत्या होऊ शकते, त्यासाठी येणार्‍या अडचणी ही सेनेच्या कामाची जमेची बाजू आहे. नागरी सेवा किंवा सुविधांमध्ये असलेल्या अडचणी दूर करायच्या, तर सेनेच्या शाखेत लोकांना धाव घ्यावी लागते. कुठल्या पोराला पोलिसांनी पकडून नेले किंवा शाळेत प्रवेशापासून काही गडबड होत असेल, तिथे धिंगाणा घालण्यासाठी शिवसेनेची फ़ौज सदैव तैनात असते. ही मुंबईत सेनेची जमेची बाजू आहे. अनेकांनी त्याची झुंडशाही अशी संभावना केलेली आहे. पण त्या झुंडशाहीमुळे सामान्य मुंबईकराला भेडसावणार्‍या अनेक समस्यांचा तात्काळ निचरा होऊन जातो, हा लोकांचा अनुभव आहे. शिवसैनिकांची अरेरावी वा गुंडगिरी, धिंगाणा हा नेहमी टिकेचा विषय झालेला आहे. पण त्यातूनच सेनेचा दबदबा तयार झाला आणि त्याच ओळखीमुळे शाखाप्रमुख वा नगरसेवक म्हणजे धाक, अशी एक समजूत तयार झाली. असा शाखाप्रमुख वा नगरसेवक कुठल्या नागरिकाची समस्या घेऊन सरकार दरबारी जातो, त्याची तात्काळ दखल घेतली जाते. मध्यंतरी आपल्या पक्षाच्या चिंतन शिबीरात बोलताना राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी त्याचा दाखला दिला होता. सरकार असून पोलिस ठाणे वा सरकारी कचेरीत आपल्या पदाधिकार्‍याला कोणी दाद देत नाही. पण सेनेचा शाखाप्रमुख गेल्यास तात्काळ हालचाली होतात. म्हणून संघटना सेनेसारखी असायला हवी, असे पवार उगाच म्हणालेले नव्हते. मुंबईतली शिवसेना अशी आहे आणि म्हणूनच ती केवळ मराठी अस्मितेचा पक्ष नसते. तर मुंबईकराची ती एक गरज बनलेली आहे. त्याचा लाभ तिला पालिका मतदानात मिळतो.
शाखेचे वेगळेपण तिच्या गजबजलेपणात आहे. शाखाप्रमुख जिथे नित्यनेमाने उपलब्ध असतो, ती शिवसेनेची शाखा असते. पण जिथे नगरसेवक असतो, तिथे अशी गजबज अधिक व सातत्यपुर्ण असते. सहाजिकच गजबजलेली शाखा हवी असेल, तर तिथला नगरसेवक शिवसेनेचा असावा लागतो. अनेक भागात अमराठी लोकसंख्या असूनही म्हणून शिवसेनेचा नगरसेवक निवडून येताना दिसेल. वांद्रे पुर्व येथून आमदार झालेले बाळा सावंत ह्यांनी आसपासच्या परिसरात काम वाढवले आणि त्यांना बेहरामपाड्यातल्या मुस्लिमांच्या मतांवर विधानसभेत मुसंडी मारणे शक्य झाले होते. अशा अनेक शाखा दिसतील, जिथे सेनेचे हिंदूत्व विसरून बुरख्यातल्या मुस्लिम महिला वा टोपीधारी मुस्मिल रहिवासीही कामासाठी जमलेले असतात. हा सेनेचा मुंबईतला वेगळेपणा आहे. त्यानेच मुंबईची महापालिका निवडणूक वेगळी झाली आहे. तिथे राजकारणाच्या भूमिका व विचार बाजूला पडतात आणि मतदाराला गल्लीतल्या सुविधांना प्राधान्य देणे भाग होऊन जाते. शिवसेना हा राजकीय पक्ष आणि लहान गल्लीतली शिवसेना संघटना, यात मुंबईकर मतदार सुक्ष्म फ़रक करत असतो. त्यामुळेच पालिका मतदानात शिवसेना कायम शिरजोर राहिलेली आहे. सर्व खासदार व बहुतांश आमदार निवडून आणणार्‍या पक्षालाही शिवसेनेच्या या कर्तबगारीला मागे टाकणे शक्य झालेले नाही. म्हणूनच स्वबळावर मुंबई पालिका जिंकण्याचा भाजपाचा प्रयास कितपत यशस्वी होतो, ते बघावे लागणार आहे. तो अपेशी झाला, तर दुष्परिणाम भविष्यात भाजपालाच भोगावे लागतील. कारण स्वबळावर सेनेने मुंबई पालिका जिंकली, तर भविष्यात अन्य कुठल्याही मतदानात युतीची गरज सेनेला उरणार नाही. सहाजिकच युती हा विषय कायमचा निकालात काढला जाईल. त्याची दुसरी बाजू अशी, की कॉग्रेसची जागा भाजपा व्यापत जाईल. म्हणजे तोटा कॉग्रेसचा होईल.
जेव्हा दाऊदला मुंबईचा सामान्य माणूस ओळखतही नव्हता आणि गँगवॉर हा शब्दही प्रचलित झाला नव्हता, तेव्हा एक खतरनाक गुन्हेगार दिल्लीच्या तिहा...
सुप्रिया सुळे या शरद पवारांची कन्या म्हणून राजकारणात आल्या. त्यांच्यासाठी शरद पवार यांनी बारामतीची जागा मोकळी करून दिलेली होती. तिथेही गे...
वर्षभरापुर्वी भारतातला एक मोठा उद्योगपती विजय मल्ल्या अकस्मात पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन फ़रारी झाला. तेव्हा त्याबद्दल मोदी सरकारला जब...
गुरुजी आणि कर्नल पुरोहित
राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फ़डणवीस यांनी चुकीचा पायंडा पाडला आहे. प्रकाश आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली निघालेल्या मोर्चानंतर त्यांनी आंब...
इंद्राणी कार्ति, चोरांची आळंदी
भारताच्या माजी अर्थमंत्र्याच्या मुलाला अटक होण्याची बहुधा ही पहिलीच वेळ असेल. पण त्याच म्हणजे कार्ति चिदंबरम याच्या कंपन्यांचा व त्यातल्य...
भीमा कोरेगाव सोहळ्यानंतर महाराष्ट्राच्या विविध भागात उमटलेले हिंसक प्रतिसाद बघून ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी ‘हल्लाबोल’ केल्याच्या बातम्य...
संभाजी ब्रिगेडचा खरा चेहरा
भीमा कोरेगाव या विषयावर दोनशे वर्षांनी उठलेले वादळ मोठी सामाजिक उलथापालथ घडवणारे आहे. त्यात रामदास आठवले यांनी उघडपणे मराठा संघटनांवर ठपक...
पाकची झोप उडवणारा गृहस्थ
आपल्याकडे वाहिन्यांवरील चर्चेत जसा तोयबावाला सईद हाफ़ीजचा उद्धार चालतो, तसा पाकिस्तानी वाहिन्यांवर कोणाचा उद्धार चालत असेल
‘मालेगाव स्फोटाप्रकरणी १७ तरूणांना अटक करण्यात आली होती. तब्बल तीन वर्ष ही मुलं तुरूंगात खितपत पडली होती. त्यानंतर मी स्वत: आर. आर. ...
पुरोहित सुटले, पण हु किल्ड ‘खरेखुरे’
सोमवार २१ ऑगस्ट २०१७ रोजी कर्नल प्रसाद पुरोहित यांना सुप्रिम कोर्टाने जामिन दिला आणि अकस्मात देशातल्या तमाम वाहिन्या व माध्यमांना मालेगाव...
मुंबई राजकीय कात टाकतेय
स्वबळाचे आकडे सत्याशी वाकडे
बंदी मुठ्ठी लाख की, खुली तो प्यारे खाक की
रेल्वे घातपाताचे बोलविते धनी
युती म्हणजे गाजराची पुंगी
बच्चा लोग, ठोको ताली
खादी, गांधी आणि मोदी
वेड्या बहिणीची वेडी रे ‘माया’


रोज सकाळी रिकामी पोटी घ्या हा ज्यूस आणि फिट ठेवा पोट व किडनी | Webdunia Marathi

शनिवार, 21 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
रोज सकाळी रिकामी पोटी घ्या हा ज्यूस आणि फिट ठेवा पोट व किडनी
युरीन इन्फेक्शनची समस्या आता सामान्य झाली आहे. महिला-पुरूष दोघांमध्ये हे आढळून येते. पण या समस्येमुळे महिला जास्त प्रभावित होत आहे. ही समस्या लघवीच्या मार्गातून संक्रमणामुळे होत आहे. याच्या उपचारासाठी बरेच लोक महागडे प्रॉडक्ट्स विकत घेत आहे आणि डॉक्टरांचे चक्कर लावत आहे. पण आवळ्याचा ज्यूस याचा रामबाण इलाज आहे.
- रोज सकाळी रिकाम्या पोटी एक ग्लास पाण्यात दहा एमएल आवळ्याचा ज्यूस मिक्स करून याचे सेवन करावे.
- यामुळे शरीरात उपस्थित सर्व विषारी तत्त्व बाहेर निघून जातील.
- पोट आणि किडनी स्वच्छ होईल.
- युरीन इन्फेक्शनची समस्या देखील नेहमीसाठी दूर होण्यास मदत मिळेल.
- पोटाशी निगडित सर्व आजार दूर होण्यास मदत मिळेल.
त्याच्या पोटातून काढला चक्क बल्ब
जाणून घ्या कर्करोगाचे 8 लक्षणे...
सामान्य 10 सवयी, ज्याने किडनी खराब होते
कासवाच्या पोटातून काढली 915 नाणी
पोट सुटत असेल तर प्या दालचिनी चहा
यावर अधिक वाचा :
दलित समाजात जन्मलेले व स्वकर्तृत्वाने संपूर्ण भारतीय समाजाला आदर्श ठरलेले ज्ञानयोगी डॉ. ...
सर्वाधिक मुस्लीम लोकसंख्येचा देश म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या इंडोनेशियाची राजधानी जाकार्ताचे ...
CWG 2018 : नेमबाजीत अनीष भानवाला सुवर्ण
21 व्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत नेमबाज अनिश भानवाला याने पुरुषांच्या 25 मीटर रॅपीड पिस्टल ...
काठुआ बलात्कारात पाकचा हात: भाजपा खासदार
वरिष्ठ भाजप नेते आणि खंडवाहून खासदार नंदकुमार सिंह चौहान यांनी दावा केला आहे की ...
CWG 2018 : शूटिंगमध्ये तेजस्विनीला गोल्ड, अंजुमने जिंकले ...
राष्ट्रकुल स्पर्धेत भारतीय खेळाडूंची जोरदार पदकांची कमाई सुरु आहे. नेमबाज तेजस्विनी ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


एम.एम.युटीलिटी सोबत एकदाच करावयाचे नोंदणीसाठी लागणारे फॉर्म्स: | जीवनभरासाठी तुमच्याच बरोबर विश्वसनीय भागीदार

जीवनभरासाठी तुमच्याच बरोबर विश्वसनीय भागीदार
म्युचुअल फंडाची माहिती मराठी भाषेत देणारे पहिलेच संकेतस्थळ
आमचे मार्फत गुंतवणुक का करावी
तुमची गुंतवणूक वर्ग करा
मोबाईल अॅप डाउनलोड करा
बॅंक एफङी v/s ङेट फंङ
३ इन १ (सेव्हिंग, ट्रेडिंग व डीमॅट) खाते उघडा
लार्ज व मिड कँप योजना
विशिष्ठ हेतू योजना कामगिरी
कर बचती बाबत लेख
एम.एम.युटीलिटी सोबत एकदाच करावयाचे नोंदणीसाठी लागणारे फॉर्म्स:
१) हा फॉर्म आपल्या संगणकावर उतरवून घ्या, त्याची प्रिंट काढा.
यात लिहिल्याप्रमाणे कृती करा.
नोंदणीसोबतच एक रकमी गुंतवणूक करावयाची असेल तर.
नोंदणीसोबतच एस.आय.पी. सुरु करावयाची असेल तर.
याने तुमच्या बँकेचा वन टाईम मँडेटची नोंदणी होते, ज्यामुळे एकदा का बँकेत नोंदणी झाल
फॉर्म कुरीअल किंवा पोस्टाने हवे आहेत काय
तुम्हाला जर फॉर्म प्रिंट काढणे शक्य नसेल तर आम्ही ते तुम्हाला कुरिअर किंवा पोस्टाने पाठवून देऊ. ह्यामुळे तुम्ही एखाद्या छोट्याशा खेडेगावात जरी रहात असलात व तुम्हाला म्युचुअल फंड मध्ये गुंतवणूक करावयाची असेल तर ती करणे तुम्हाला अगदी सुलभ होईल. यासाठी तुम्ही मला फक्त एक फोन करा किंवा WhatsApp वर मला तुमचा पत्ता कळवा. मोबाईल 9422430302. किंवा मला sadanand.thakur@gmail.com वर इमेल करा
२७५, मनीषा, ICICI Bank जवळ, कावीळतळी, चिपळूण - ४१५६०५
टेली. ०२३५५ - २५१०८९ मो. ९४२२४३०३०२
आयसीआयसी चा थ्री इन वन अकौंटची माहिती वाचा
माझ्या सोबत भेटीची वेळ ठरवा
चिपळूण, रत्नागिरी व पुणे येथे मला प्रत्यक्ष भेटण्यासाठी फोन करा
२७५, मनीषा, ICICI Bank जवळ, कावीळतळी, चिपळूण - ४१५६०५
टेली. ०२३५५ - २५१०८९ मो. ९४२२४३०३०२
पुणे येथे भेट ठरवण्यासाठी
रत्नागिरी भेट दर महिन्याच्या चौथा शनिवार आणि रविवार
रत्नागिरी येथे माझ्या पुढील भेटीची तारीख: 28th April, 2018
ठिकाण: हॉटेल विहर डिलक्स, माळनाका, रत्नागिरी
वेळ: सकाळी १० ते सायंकाळी ६ वाजेपर्यंत
श्री. हृदयेश रमेश पाटील, जळगाव
म्युच्युअल फंडातील गुंतवणुक हि बाजारातील जोखमीचे अधीन असुन मागील कामगीरी भविष्यात तशीच राहिल अथवा रहाणार नाही. गुंतवणुक करण्यापुर्वी ऑफर डाक्युमेंट वाचुन व समजुन घ्यावे.
आपण मला दर महिन्याच्या पहिल्या शनिवारी पूणे येथे भेटू शकता. भेट ठरविण्यासाठी किमान 2 दिवस अगोदर फोन करणे आवश्यक.
आपण मला रत्नागिरीत दर महिन्याच्या चौथ्या शनिवार आणि रविवार भेटू शकता.


ऐरोली कोळीवाडा गोविंदा पथक २०१०, दहिकाला उत्सव २०११, नवी मुंबई गोविंदा पथक, दही हंडी, ह्यूमन टावर, ऐरोली गाव, नवी मुंबई, भारत

| फोटो गैलरी २०१४ | फोटो गैलरी २०१३ | फोटो गैलरी २०१२ | फोटो गैलरी २०११ | फोटो गैलरी २०१० | फोटो गैलरी २००९ | फोटो गैलरी २००८ |
क्यूआर कोड ची अधिक माहिती
| वृत्तपत्र बातमी - महाराष्ट्र टाईम्स | टाईम्स ऑफ इंडिया | लोकमत | नवनगर | लोकसत्ता | वार्ताहर | डी.एन.ए. |
| व्हिडीओ २०१४ | व्हिडीओ २०१३ | व्हिडीओ २०१२ | व्हिडीओ २०११ | व्हिडीओ २०१० | व्हिडीओ २००९ | व्हिडीओ २००८ |
| गैलरी २०१४ | गैलरी २०१३ | गैलरी २०१२ | गैलरी २०११ | गैलरी २०१० | गैलरी २००९ | गैलरी २००८ |
| मुखपृष्ट | आमच्या बद्दल | बातमी | उत्कृष्ट व्हिडीओ | समिती | संपर्क | क्यूआर कोड | प्रतिक्रिया | वेब साईट नकाशा |
डिसाईन बाय : वैभव धर्मे आणि प्रमोटेड बाय : रोहन कोटकर


टाईम्स ऑफ इंडिया मधील गोविंदा पथक, नवी मुंबई गोविंदा पथक २०१०, दहीकाला उत्सव, ऐरोली गाव, नवी मुंबई, भारत

टाईम्स ऑफ इंडिया - काउंटडाऊन बिगिन्स फोर दही हंडी स्टेक्स
बेला जयसिंघानी | टी एन एन - पत्रकार
क्यूआर कोड ची अधिक माहिती
| वृत्तपत्र बातमी - महाराष्ट्र टाईम्स | टाईम्स ऑफ इंडिया | लोकमत | नवनगर | लोकसत्ता | वार्ताहर | डी.एन.ए. |
| व्हिडीओ २०१४ | व्हिडीओ २०१३ | व्हिडीओ २०१२ | व्हिडीओ २०११ | व्हिडीओ २०१० | व्हिडीओ २००९ | व्हिडीओ २००८ |
| गैलरी २०१४ | गैलरी २०१३ | गैलरी २०१२ | गैलरी २०११ | गैलरी २०१० | गैलरी २००९ | गैलरी २००८ |
| मुखपृष्ट | आमच्या बद्दल | बातमी | उत्कृष्ट व्हिडीओ | समिती | संपर्क | क्यूआर कोड | प्रतिक्रिया | वेब साईट नकाशा |
डिसाईन बाय : वैभव धर्मे आणि प्रमोटेड बाय : रोहन कोटकर


रामिरेस - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
रामिरेस सान्तोस दो नासिमेंतो
२४ मार्च, १९८७ (1987-03-24) (वय: ३१)
रियो दि जानेरो, ब्राझील
* क्लब पातळीवरील सामने व गोल अद्ययावत तारीख: २२ मे २०१२.
† खेळलेले सामने (गोल).
‡ राष्ट्रीय संघ सामने अद्ययावत तारीख: २२ मे २०१२
रामिरेस (पोर्तुगीज: Ramires Santos do Nascimento) हा एक ब्राझिलियन फुटबॉल खेळाडू आहे. रामिरेस चेल्सी व ब्राझिलसाठी मिडफील्डर म्हणून खेळतो.
ब्राझील संघ - २०१४ फिफा विश्वचषक
१ जेफरसन • २ डॅनियल अल्वेस • ३ थियागो सिल्वा (क) • ४ दाव्हिद लुईझ • ५ फर्नांदिन्हो • ६ मार्सेलो व्हियेरा • ७ हल्क • ८ पाउलिन्हो • ९ फ्रेड • १० नेयमार • ११ ऑस्कार • १२ हुलियो सेझार • १३ दांते • १४ माक्सवेल कावेलिनो आंद्रादे • १५ एन्रिके • १६ रामिरेस • १७ लुईझ गुस्ताव्हो • १८ एर्नानेस • १९ विलियान • २० बेर्नार्द • २१ झो • २२ व्हिक्तोर • २३ मैकों • प्रशिक्षक: स्कोलारी
इ.स. १९८७ मधील जन्म
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ४ ऑगस्ट २०१७ रोजी ०८:०१ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


तुळस अध्यात्म विज्ञान उपयोग | धनंजय महाराज मोरे

श्री नवनाथ कथासार ग्रंथाच्या पारायणाची पूर्वतयारी
तुळस अध्यात्म विज्ञान उपयोग
तुळस अध्यात्म विज्ञान उपयोग
तुळशीचे अनेक औषधी उपयोग आहेत. लघू, उष्ण, तीक्ष्ण, खर वगैरे गुणांच्या योगे तुळस अनेक कार्ये करते; मात्र तुळशीमधला सर्वांत उपयुक्‍त गुण म्हणजे सूक्ष्म. या गुणामुळे शरीरात प्रवेश केल्यावर तुळस लगेच कामाला लागते.
बाग असो किंवा छोटीशी बाल्कनी असो, तुळशीचे झाड नाही, असे घर भारतात शोधूनही सापडणार नाही. प्रत्येक घरात तुळस मुलीच्या हक्काने राहते आणि घरामध्ये दर वर्षी विवाह प्रसंग तिच्यामुळेच होऊ शकतो. तुळशीला इतके अनन्यसाधारण महत्त्व का आहे, याचे उत्तर पुराणात, आयुर्वेदात व आरोग्यशास्त्रात सापडते.
याबाबत पुराणात एक कथा सांगितली जाते. जालिंदरनावाचा एक अत्यंत पराक्रमी राक्षस असतो. आपल्या पराक्रमाच्या बळावर त्याने देवांना आणि साधू-संतांना पार त्राहीत्राही करून सोडलेले असते. त्याला कसे रोखायचे, असा प्रश्न सर्व देवांना पडतो. मग देव विष्णूला शरण जाऊन जालिंदरापासून आपले रक्षण करण्याची विनंती करतात. विष्णूनी जेव्हा जालिंदराबाबत माहिती काढली, तेव्हा त्यांना असे कळते की, त्याची पत्नी वृंदा ही सती पतीव्रता असते. तिच्या पातिव्रत्याच्या सामर्थ्यांनेच जालिंदर विजयी होत असतो. त्याला पराजित करायचे असेल, तर वृंदाच्या पतिव्रत्याचा भंग करणे हाच उपाय उरतो. ते करण्यास कुणीही धजावत नाही. अखेर ती जबाबदारी विष्णू स्वीकारतात. जालिंदराचे रूप धारण करून विष्णू वृंदेच्या महालात जातात. आपले पती आले आहेत असे समजून वृंदा त्यांना अलिंगन देते. तिच्या पतिव्रत्याचा भंग होताच, जालिंदराचा मृत्यू होतो. देवांनी मारलेल्या बाणाने त्याचे शीर तुटते आणि ते वृंदेच्या दारात पडते. नवऱ्याचे शीर पाहताच वृंदा चकीत होते आणि विष्णूला विचारते, तू कोण आहेस त्यावर विष्णू आपले ख-या रूपात प्रकटतात. संतप्त झालेली वृंदा विष्णूला तू दगड होऊन पडशील आणि मला माझ्या पतीचा विरह तुझ्यामुळे घडला, तसाच तुलाही तुझ्या पत्नीचा विरह सहन करावा लागेल, असा शाप देते. भगवंत तिची क्षमा मागतात. तेव्हा वृंदा म्हणते, तू मला आता भ्रष्ट केलेस, आता मला कोण स्विकारील त्यावर विष्णू आपले ख-या रूपात प्रकटतात. संतप्त झालेली वृंदा विष्णूला तू दगड होऊन पडशील आणि मला माझ्या पतीचा विरह तुझ्यामुळे घडला, तसाच तुलाही तुझ्या पत्नीचा विरह सहन करावा लागेल, असा शाप देते. भगवंत तिची क्षमा मागतात. तेव्हा वृंदा म्हणते, तू मला आता भ्रष्ट केलेस, आता मला कोण स्विकारील तेव्हा भगवंत म्हणतात, ‘मी तुझा स्वीकार करतो. इतकेच नव्हे तर जे तुझी पूजा करतील त्यांच्यावर माझी कृपा असेल.’ त्यानंतर वृंदा सती गेली. पुढे तिच्या शापामुळेच राम अवतारामध्ये भगवंताला सीतेचा विरह सहन करावा लागला. देव दगड होऊन पडले. त्यालाच * ‘शालिग्राम’ म्हणतात.
ज्या ठिकाणी तिच्यावर अंत्यसंस्कार झाले, तिथे तुळशीचे रोप उगवले. तीच ही तुळस. वृंदेच्या नावावरूनच ज्या ठिकाणी तुळस लावली जाते, तिला ‘वृंदावन’ असे म्हटले जाते. तीच तुळस कृष्णाने, पांडुरंगानेही धारण केली. तिला भगवंताने स्वीकारले याचे प्रतीक म्हणून ‘शालिग्राम’ हा जो दगड आहे, त्याला देव मानून त्याचा विवाह तुळशीसोबत लावला जातो. ती भगवंतांची प्रिय होते, म्हणूनच तिला धारण करणा-यांवर भगवंत प्रेम करतो, अशी श्रद्धा आहे. याच विचाराने वारक-यांनीही तुळशीला आजतागायत पूजनीय मानले आहे.
जगातील प्रत्येक वनस्पती दिवसा ऑक्सिजन- O2 व रात्री कार्बन डाय ऑक्साईड- CO2 सोडते. अपवाद फक्त पिंपळ, कारण पिंपळ रात्रीही ऑक्सिजन सोडतो. म्हणुनच भगवान श्रीकृष्णाने म्हटले आहे की, सर्व वृक्षात मी अश्वथ – पिंपळ आहे. मात्र तुळस ही जगातील एकमेव वनस्पती आहे की जी दिवसा ऑक्सिजन, रात्री कार्बन डायऑक्साईड व फक्त पहाटेच्या वेळी 0.03% इतका ओझोन- O3 वा़यु सोडते. व या वायुच्या संपर्कात मनुष्य आल्यास त्याच्या मेंदुत 5HTPn- सेरॉटोनीन नावाचे संप्रेरक (Neurotransmiter) स्त्रवते. ज्यामुळे मनुष्य दिवसभर प्रसन्न व आनंदी राहतो. तसेच त्याची रोग प्रतिकारक शक्ती (Immune System) बळकट होते.आयुर्वेदानुसार तुळशीमुळे सर्दी, खोकला, ताप, त्वचारोग, मधुमेह, रक्तदाब, पोटाचे व किडनीचे विकार, कँन्सर, होत नाहीत. कारण तुळशीच्या बिया, मुळे, खोड, पाने, फुले (मंजिरी) हे सर्वच औषधी आहेत. शिवाय तुळशीतुन निघणाऱ्या शुभ स्पंदनांमुळे वातावरण शुद्धी होते. या सर्व बाबींचा गहन विचार करुनच पुर्वासुरींनी पहाटे तुळशीला पाणी घालण्यास सांगीतले आहे.
तुळशीच्या अनेक जाती-प्रजाती आहेत. रामतुळशी व कृष्णतुळशी हे दोन प्रकार सर्वांच्या परिचयाचे असतीलच, पण पास्ता, पिझ्झा वगैरे खाद्यपदार्थांवर बेसिल म्हणून वापरली जाणारी पानेसुद्धा एका प्रकारच्या तुळशीचीच असतात. कापरासारखा वास असणारी तुळशी कर्पूरतुळशी म्हणून ओळखली जाते. याशिवाय लिंबासारखा वास असणारीही एक जात असते. सर्व प्रकारच्या तुळशींना एक प्रकारचा विशिष्ट गंध असतो. त्यामुळे सुगंधी तेल काढण्यासाठीही तुळशीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.
तुळशीचे अनेक औषधी उपयोग आहेत. लघू, उष्ण, तीक्ष्ण, खर वगैरे गुणाच्या योगे तुळस अनेक कार्ये करते; मात्र तुळशीमधला सर्वांत उपयुक्‍त गुण म्हणजे सूक्ष्म. या गुणामुळे ती शरीरात प्रवेशित झाली की लगेच कामाला लागते. शरीरातील लहानातील लहान पोकळीत पोचू शकते. यामुळे आत्यंतिक अवस्था (इमर्जन्सी) असली, की मुख्य औषधांसमवेत तुळशीचा रस देण्याचा चांगला उपयोग होताना दिसतो.
थंडी वाजत असेल, हात-पाय गार पडत असतील तर अर्धा चमचा तुळशीचा रस आणि अर्धा चमचा मध यांचे मिश्रण थोडे थोडे घेण्याने लगेच बरे वाटते. हातापायाच्या तळव्यांना तुळशीचा रस चोळण्याचाही उपयोग होतो. दम्यामुळे किंवा छातीत कफ साठल्यामुळे श्‍वास घ्यायला त्रास होतो, अशा वेळीसुद्धा तुळशीचा रस व मधाचे चाटण चाटण्याचा फायदा होतो.
लघू, रुक्ष, तीक्ष्ण गुणांच्या योगे तुळशी लेखन (अनावश्‍यक चरबी कमी करण्याचे काम) करते. तुळशीच्या पानांचे चूर्ण, नागरमोथा, जव वगैरे द्रव्यांपासून बनवलेले उटणे अंगाला चोळले असता, वाढलेली चरबी कमी होते. कफदोषामुळे झालेल्या त्वचारोगात त्वचा जाड, निबर होताना दिसते, त्यावरही तुळशीचा रस चोळण्याचा उपयोग होताना दिसतो.
तुळशीमध्ये शुद्ध करण्याचा, स्वच्छ करण्याचाही गुणधर्म असतो. मुखामध्ये कफदोष चिकटपणा तयार करतो किंवा जिभेवर पांढरा थर जमा होतो, तो काढण्यासाठी तुळस उपयोगी असते. तुळशीची दोन-तीन पाने चावून खाण्यानेही हे काम होताना दिसते. जखम शुद्ध करण्यासाठीही तुळशीचा हा गुण उपयोगी पडताना दिसतो. विशेषतः पू झालेल्या जखमेवर तुळशीच्या पानांचे बारीक चूर्ण भुरभुरवण्याचा उपयोग होतो. जंतुसंसर्ग झालेली जखम तुळशीच्या पानांच्या काढ्याने धुण्याने जखम शुद्ध व्हायला व भरून यायला मदत मिळते.
शरीरात कुठेही जडपणा, जखडलेपण जाणवत असेल तर त्यावर तुळस उपयोगी पडते. डोके जड होऊन दुखत असेल, कफ भरून राहिला असेल, तर डोक्‍यावर पानांचा शेक करण्याचा फायदा होतो. सायनसमध्ये कफ भरला असेल, जडपणा जाणवत असेल तर बाहेरून तुळशीच्या पानांनी शेक करण्याने लगेच बरे वाटते.
पचनसंस्थेमध्ये कफदोष वाढल्यामुळे पोट जड होणे, सुस्ती वाटणे, तोंडाला चव नसणे वगैरे लक्षणे जाणवतात, अशा वेळी तुळशीची पाने व आले यांचा चवीपुरती साखर टाकून बनवलेला चहा घोट घोट पिण्याने बरे वाटते.
तुळशीची कार्ये चरकसंहितेमध्ये पुढीलप्रमाणे समजावलेली आहेत,
पित्तकृत् कफवातघ्नः सुरसः पूतिगन्धहा
उचकी लागणे, खोकला, विषदोष, दमा, बरगड्यांमध्ये दुखणे वगैरे विकारांमध्ये तुळस उपयुक्‍त असते. कफ तसेच वातदोषाचे शमन करणारी, पित्त वाढवणारी तुळस दुर्गंधीचा नाश करण्यास सक्षम असते. तुळशीमध्ये पर्यावरणाची शुद्धी करण्याचाही गुणधर्म असतो. तुळशीच्या आसपास रोगसंक्रामक जीवजंतूंचे प्रमाण निश्‍चित कमी असते. म्हणूनच भारतीय संस्कृतीत सकाळ-संध्याकाळ तुळशीजवळ दिवा लावून तुळशीला प्रदक्षिणा घालण्याची पद्धत आहे. यामुळे रोगप्रतिकारशक्‍ती वाढते, जंतुसंसर्ग होण्यास प्रतिबंध होतो. तुळशीची पाने, मंजिऱ्या वाळवून त्याचा धूप करण्याने तुळशीच्या जंतुघ्न गुणाचा फायदा मिळू शकतो. तुळशीच्या लाकडापासून बनवलेल्या मण्यांची माळ गळ्यात घातली जाते.
तुळशीच्या पानांचा रस काढण्याची पद्धत – साधारण चमचाभर रस हवा असला तर 10-15 पाने पाण्याने स्वच्छ धुवून घ्यावीत व सुती कापडाने पाणी टिपून कोरडी करावीत. खलबत्त्यामध्ये पाने टाकून त्यांची चटणी होईपर्यंत नीट कुटावीत. स्वच्छ सुती कापडावर ही कुटलेली चटणी ठेवून त्याची पुरचुंडी करून पिळावी व तुळशीच्या रसाचे थेंब गोळा करावेत. रस काढल्यावर तो शक्‍य तितक्‍या लवकर वापरणे चांगले. रस शिळा झाला तर त्यातील औषधी गुणधर्म कमी होऊ शकतात. सुती कापडातून पिळून रस काढताना कापडालाच बराचसा रस लागून वाया जाऊ शकतो, त्यामुळे थोडासा रस काढायचा असल्यास कुटलेला गोळा डाव्या हाताच्या तळव्याच्या मध्यावर ठेवून उजव्या हाताच्या अंगठ्याने दाबून रस काढता येतो. तुळशीचा रस मधाबरोबर किंवा साखरेबरोबर घेतला जातो. मधामुळे तुळशीतील कफसंतुलनाचा गुण अधिक वाढतो, तर साखरेमुळे उष्णता, तीक्ष्णता कमी होण्यास मदत मिळते.
तुळशीच्या पानांपासून बनविलेला चहा – एक कप चहा बनविण्यासाठी कपभर पाणी घ्यावे, त्यात तुळशीची चार-पाच पाने टाकावीत, किसलेले आले पाव चमचा घालावे, चवीनुसार साखर टाकावी, एक मिनिट उकळल्यावर वर झाकण ठेवून गॅस बंद करावा. दोन मिनिटांनी गाळून घेऊन गरम गरम प्यायला द्यावा.
तुळशीच्या बियांचा फालुदा – तुळशीच्या बिया पित्तशामक म्हणजे उष्णता कमी करणाऱ्या, लघवी साफ होण्यास मदत करणाऱ्या व पौष्टिक असतात. या बिया पाण्यात 25-30 मिनिटे भिजवून ठेवल्या तर फुलतात व गुळगुळीत बनतात. उन्हाळ्याच्या दिवसात किंवा शरद ऋतूत तसेच पित्ताचा त्रास असणाऱ्यांनी तुळशीच्या बिया दुधाबरोबर किंवा नारळाच्या दुधाबरोबर घेणे उत्तम असते.
त्वचारोगात, विशेषतः खाज येणाऱ्या त्वचारोगात तुळशीच्या पानांचा रस लावण्याचा उपयोग होतो.
तुळशीची पाने वाफवून त्यांचा छातीवर लेप केल्यास कफयुक्‍त खोकला कमी होतो.
विंचू चावला असता दंशस्थानी तुळशीचा रस लावणे चांगले असते.
टॉन्सिल्सच्या सुजेमुळे घसा दुखत असेल, घशात कफ साठल्यासारखे वाटत असेल, तर तुळशीची पाने वाफवून त्यांचा लेप करण्याने बरे वाटते.
सायनस, सर्दी, डोके जड होणे वगैरे तक्रारींवर तुळशीच्या पानांचा वाफारा घेण्याचा फायदा होतो.
तुळशीच्या सान्निध्यात सकाळ-संध्याकाळ काही वेळ बसण्याने चित्तवृत्ती प्रफुल्लित होण्यास मदत मिळते.
तुळशीच्या बियांना तकमारिया असेही म्हटले जाते. चमचाभर तुळशीच्या बिया थोड्याशा पाण्यात भिजत घालाव्यात. साधारण तीस मिनिटांनी फुलतात. कपभर कोमट किंवा सामान्य तापमानाच्या दुधात चमचाभर साखर किंवा शतावरी कल्प, आवडत असल्यास अर्धा चमचा रोझ सिरप, भिजवलेल्या तुळशीच्या बिया टाकून एकत्र करून नीट हलवून प्यावे.
तुळशीचे सिरप – तुळशीच्या पानांचा रस काढावा. रसाच्या दुप्पट साखर किंवा गूळ टाकून मंद आचेवर शिजवण्यास ठेवावे. पाण्याचा अंश उडून गेला की सिरप तयार झाले असे समजून भरून ठेवावे. लहान मुलांना देण्यासाठी तसेच बारा महिने तुळशी उपलब्ध नसणाऱ्या ठिकाणी हे सिरप उत्तम होय.
दमा, खोकला, घशामध्ये सतत कफाचा चिकटपणा जाणवणे, तोंडाला चव नसणे, भूक न लागणे, जंत होणे वगैरे त्रासांमध्ये हे सिरप अर्धा ते एक चमचा इतक्‍या प्रमाणात घेता येते.
आरतीचे महत्त्व धनंजय महाराज मोरे Dhananjay Maharaj More
दस वायु वर्णन दहा वायू पंचप्राण दशप्राण धनंजय महाराज मोरे
हरिकथेचे (किर्तन) आठ फायदे धनंजय महाराज मोरे
हवी ती माहिती शोधा
अध्याय पहिला संपूर्ण सार्थ ज्ञानेश्वरी संत ज्ञानेश्वर महाराज : धनंजय महाराज मोरे Dhanannjay Maharaj More
कर्मभोग (प्रारब्ध) भोगूनच संपवणे गरजेचे आहे का
आरतीचे महत्त्व धनंजय महाराज मोरे Dhananjay Maharaj More
Dhananjay GAYAK KIRATNKAR CONTACT Maharaj MAHARAJ CONTACT more MRIDANG MRUDANG ORGAN PAKHWAJ TABLA WADAK WARKARI CONTACT अभंग आरती किर्तनकार कीर्तन कीर्तनकार गायक ग्रंथ दिंडी अभंग दुर्गे दुर्घट भारी देवीची आरती संस्कृत आरती धनंजय नवनाथ नवनाथ कथासार नवनाथ ग्रंथ पाऊली भजन भागवतकार मनुस्मृती manusmruti manu smrutu महाराज महाराज फोन मालिका मृदंग मोरे वादक वारकरी अभंग वारकरी भजन वारकरी भजनी मालिका वारकरी मालिका वारकरी संपर्क संतांचे अभंग संस्कृत आरती शंकराची आरती लवथवती विक्राळा सार्थ ज्ञानेश्वरी सॉफ्टवेअर
धनंजय महाराज मोरे, मु. मांगवाडी, पो. भर, ता. रिसोड, जिल्हा वाशिम (विदर्भ)- 444506


नवनाथांची आरती नवनाथ ग्रंथाची आरती दत्तात्रय आरती | धनंजय महाराज मोरे

श्री नवनाथ कथासार ग्रंथाच्या पारायणाची पूर्वतयारी
नवनाथांची आरती नवनाथ ग्रंथाची आरती दत्तात्रय आरती
नवनाथांची आरती नवनाथ ग्रंथाची आरती दत्तात्रय आरती
आरती आरती नवनाथ नवनाथ कथासार नवनाथ ग्रंथ
जयदेव जयदेव जय नवनाथा | भक्तगण देवूनी सिद्ध करा || धृ ||
मच्छिंद्र गोरख तैसे जालींद्र्नाथ | कानिफ गहिनीनाथ नागेशासहित |
चर्पटि भर्तरी रेवण मिळूनी नवनाथ | नवनारायण अवतारा संत ||१||
भक्ती शक्ती बोध वैराग्यहित | तापत्रय ते हरिती स्मरा एकचित्त |
नमने चरित्र पठणे दुरितांचा अंत | भक्त जनांसी तारी नवनाथ खचित ||२||
इह्पर साधुनी देती समस्त नवनाथ | भूत समंधा प्रेता घालवीती सत्य |
भक्त जणांचे पूर्वा तुम्हीच संकल्प | कृपार्थ होता दावा सदानंद रूप ||३||
दु:खी दिन दरिद्री लोकांना तारा | देउनि सुख संपत्ती मुक्ती दोहि करा|
स्मरण करावे आता नित्य नवनाथा | शरणागत मी तुमच्या पायी मम माथा||४||
नवनाथची आधार सकलांचा आता | आरती ओवाळीता हरली भवचिंता |
ब्रम्ह सनातन शांती देई मम चित्ता | शरण विनायक लोटांगण आता ||५||
जयदेव जयदेव जय श्रीनवनाथाहो, स्वामी नवनाथा
भावार्ते आरती ओवाळू आरती श्रीगुरुदेवदत्ता ॥ जयदेव ॥ धृ ॥
दावीला मूळमार्ग शाबरी विद्येचा
आगळा महिमा न कळे स्वामी सिद्धांचा ॥ १ ॥
मच्छीपासूनि झाले स्वामी मच्छिंद्र
गोरक्ष जन्मले गोवर भस्मात
कानिफ पैदास गजकर्णात ॥ २ ॥
जयाचे चरणापासूनी झाले चर्पटीनाथ
पुढे चौर्‍यांशी सिद्धांचे गणित ॥ ३ ॥
शाबरीविद्या देऊनि जग उद्धरिले
विद्येच्या प्रतापे सुरवर जिंकिले
नाथांच्या सेवेशी शरणागत आले ॥ ४ ॥
हवी ती माहिती शोधा
अध्याय पहिला संपूर्ण सार्थ ज्ञानेश्वरी संत ज्ञानेश्वर महाराज : धनंजय महाराज मोरे Dhanannjay Maharaj More
कर्मभोग (प्रारब्ध) भोगूनच संपवणे गरजेचे आहे का
आरतीचे महत्त्व धनंजय महाराज मोरे Dhananjay Maharaj More
Dhananjay GAYAK KIRATNKAR CONTACT Maharaj MAHARAJ CONTACT more MRIDANG MRUDANG ORGAN PAKHWAJ TABLA WADAK WARKARI CONTACT अभंग आरती किर्तनकार कीर्तन कीर्तनकार गायक ग्रंथ दिंडी अभंग दुर्गे दुर्घट भारी देवीची आरती संस्कृत आरती धनंजय नवनाथ नवनाथ कथासार नवनाथ ग्रंथ पाऊली भजन भागवतकार मनुस्मृती manusmruti manu smrutu महाराज महाराज फोन मालिका मृदंग मोरे वादक वारकरी अभंग वारकरी भजन वारकरी भजनी मालिका वारकरी मालिका वारकरी संपर्क संतांचे अभंग संस्कृत आरती शंकराची आरती लवथवती विक्राळा सार्थ ज्ञानेश्वरी सॉफ्टवेअर
धनंजय महाराज मोरे, मु. मांगवाडी, पो. भर, ता. रिसोड, जिल्हा वाशिम (विदर्भ)- 444506


ख्रिस्त | साधं... सोपं...

साधं सोपं आयुष्य... साधं सोपं जगण्यासाठी...
हासरा जो काल होता आज चिंताग्रस्त आहे
चेहरा पाहून माझा आरसाही त्रस्त आहे
झेलण्या तूफान सारे काल होतो एकटा मी
आज माझ्या सोबतीला आसवांची गस्त आहे
का उभ्या आहेत भिंती काटक्यांनी बांधलेल्या
पत्थरांनी बांधलेला कोट का उध्वस्त आहे
बोचणारे सर्व ओझे घेतले पाठीवरी मी
क्रूस माझे वाहणारा भाबडा मी ख़िस्त आहे
स्पंद माझे काल त्यांना वाटले मी का कळेना
राहिलेल्या स्पंदनांवर आज माझी भिस्त आहे
Select rating10 पैकी 1 गुण द्या10 पैकी 2 गुण द्या10 पैकी 3 गुण द्या10 पैकी 4 गुण द्या10 पैकी 5 गुण द्या10 पैकी 6 गुण द्या10 पैकी 7 गुण द्या10 पैकी 8 गुण द्या10 पैकी 9 गुण द्या10 पैकी 10 गुण द्या
‹ ईद अनुक्रमणिका चंद्रास मावळू दे... ›
या सारख्या इतर कविता
आजही पोहे सॉलिड टेस्टी झाले होते
सीने मे जलन - भावानुवाद
आले किती गेले किती
या साईटवरचे साहित्य इतरांना पाठवायचे असल्यास कृपया साईटचा पत्ता इतरांना कळवावा ही विनंती. येथील साहित्य copy-paste करून इतरांना ईमेल करू नका. आपण अत्यंत संवेदनशील रसिक आहात, साहित्यचोर नाही याची जाणीव असू द्या.
तुमचा ईमेल पत्ता द्या
नवे लेखन प्रकाशित झाले की गूगल फीडबर्नर च्या कृपेने आपोआप आपल्या ईमेलवर येईल
खरं तर माझ्याविषयी काहीही माहिती जाणून घ्यायची इच्छा तुम्हाला व्हावी असं या माहितीत काहीही नाही तरीही आपण इथे, या पानावर, आलाच आहात तर आपल्याला पिडण्याचं थोडं स्वातंत्र्य मी घेतो


जागता पहारा: मायावतींचे भवितव्य

वैधानिक इशारा: ज्यांना मोदीत्रस्ततेने पछाडले आहे, त्यांच्या मानसिक आरोग्यासाठी हा ब्लॉग अपायकारक असल्याने त्यांनी इकडे फ़िरकू नये. विपरीत परिणामांना मंडळ जबाबदार असणार नाही.
आपल्या दारूण पराभवातून सर्वाधिक धक्का बसला असेल, तर तो बहूजन समाज पक्षाच्या सर्वेसर्वा मायावती यांना बसला आहे. कारण गेल्या दोन दशकात त्यांनी जे मनुवादाचे भूत उभे केले होते, ते आता सामान्य मतदाराच्या मानगुटीवरून उतरले असून, अजून मायावतीच त्यांनी निर्माण केलेल्या भुलभुलैयातून बाहेर पडायला तयार नाहीत. अर्थात त्यासाठी जग वा तोच सामान्य मतदार थांबायला राजी नसतो. एखाद्या भूमिका वा प्रचाराचा जनमानसावर काही काळ प्रभाव पडत असतो. कोणी हे सत्य नाकारू शकत नाही. पण त्या प्रभावाचा लाभ उठवून अधिकाधिक लोकांवरील त्या प्रभावाला विश्वासात परावर्तित करण्यातून प्रभावाचे बळ वाढत असते. उलट तो प्रभाव क्षीण होऊ लागला, मग प्रभाव पाडणार्‍यांचे पितळ उघडे पडू लागत असते. मनुवाद किंवा त्यातून मागास पिछाड्यांची दिर्घकालीन दुर्दशा, हा तसा नवा विषय नाही. दिडदोन शतकापासून भारतीय समाजात जी जातीय वा सामाजिक धुसळण सुरू झाली, त्यातून हा विषय सतत ऐरणीवर येत राहिला आहे. त्याचा सर्वाधिक लाभ मायावतींनी दशकभर उचलला. पण हे करताना त्यांनी थोडे जरी प्रामाणिक प्रयास त्याच दलित पिछड्यांच्या उद्धारासाठी केले असते, तर त्यांचा मतदार वाढत गेला असता. पण सत्तेच्या मागे धावताना मायावतींनी नेहमी आपल्याच आचारविचारांना बेधडक तिलांजली दिलेली होती. मात्र त्याविषयी कोणी शंका घेतली वा सवाल उभा केला, मग त्यांना आपण दलित की बेटी असल्याचे स्मरण व्हायचे. बाकीच्या वेळी त्या एखाद्या राजकन्येसारखी हुकूमत गाजवत राहिल्या. सोनिया गांधी वा राहुल-प्रियंका यांच्यापेक्षा मायावतींचे वर्तन किंचितही भिन्न नव्हते. म्हणूनच त्यांनाही लोकसभेतील दारूण पराभवाने जाग आली नाही आणि विधानसभेतला अभूतपूर्व पराभव त्यांना पत्करावा लागला आहे. पण अजूनही कांगावखोरीतून बाहेर पडण्याची इच्छा त्यांना झालेली दिसत नाही.
एकविसाव्या शतकाने मायावतींचा उत्तरप्रदेशातील उदय बघितला. त्यांनी सत्तेपर्यंत एकहाती मजल मारून दाखवली. ती त्यांना दलितच नव्हेतर समाजातील कुठल्याही जातीपंथांच्या लोकांनी दिलेली अपुर्व संधी होती. पण तिचा उपयोग जनतेला दिलासा देण्याकरीता करण्यापेक्षा मायावती आपली तुंबडी भरण्यासाठी सत्तेचा वापर करीत गेल्या. आज त्यांच्या भावाची कोट्यवधी रुपयांची संपत्ती आहे आणि खुद्द मायावती राजमहालात जीवन जगत असतात. पण याच दरम्यान सामान्य दलिताच्या किंवा सामान्य जनतेच्या झोळीत त्यांनी काय टाकले, त्याचे उत्तर नकारार्थी आहे. त्यामुळेच लोकसभेच्या मतदानात त्यांना जबरदस्त फ़टका बसला. नंतर एक एक करीत त्यांचे निकटचे सहकारी त्यांच्यावर गंभीर आरोप करीत पक्षातून बाहेर पडत गेले. मौर्य नावाचा त्यांच्या पक्षाचा विधानसभेतील विरोधीनेता, काही महिन्यांपुर्वी पक्षातून बाहेर पडला. त्याने केलेल्या आरोपात नवे काहीच नव्हते. बहनजी पैसे घेऊन पक्षाची उमेदवारी विकतात. त्यातून त्यांनी कोट्यवधीची माया जमवली आहे, हा मौर्याचा आरोप नवा नव्हता. तीच मायावतींची ख्याती होती. २०१६ संपण्यापुर्वी एकाच दिवशी मायावतींनी शंभर कोटीहून अधिक रोख रक्कम बॅन्क खात्यात जमा केली. अशा गोष्टी त्यांच्या दलित वा गरीब असण्याची साक्ष झाल्या होत्या. त्याचा स्पष्ट आरोप करायला अनेकजण दबकत होते. कारण मायावतींवर आरोप म्हणजे मनूवादाचा उलटा प्रत्यारोप, ही भिती तयार झाली होती. पण लोकही सत्य जाणून होते. म्हणूनच हक्काच्या जमवलेल्या मतदाराच्या पलिकडे अन्य जातीपातीतून मायावतींना प्रतिसाद दिलेला मतदार त्यांना सोडून गेला. त्याची प्रचिती लोकसभा निकालातून आली. त्यांच्या पक्षाचा एकही उमेदवार लोकसभा गाठू शकला नाही आणि राज्यसभेत बसलेल्या मायावतींना उरलेली मुदत संपल्यावर त्याही सभागृहात निवडून येणे अशक्य होणार आहे.
आज विधानसभेत मायावतींच्या पक्षाचे फ़क्त १९ आमदार निवडून आले आहेत आणि राज्यसभेत जाण्यासाठी मायावतींना किमान ४० आमदारांची मते मिळणे गरजेचे आहे. पण तितके आमदार त्यांच्यापाशी नाहीत. म्हणूनच पुढल्या वर्षी मायावती राजकारणात कुठे असतील, अशी शंका आतापासून व्यक्त केली जात आहे. जया भादुरी यांच्यापासून कोणालाही राज्यसभेच्या जागा वाटणार्‍या मुलायमचीही स्थिती दयनीय आहे. त्यांच्या पक्षाला राज्यसभेतही आपल्या जागा गमावण्यापलिकडे काहीही शक्य राहिलेले नाही. पण निदान आज मुलायम लोकसभेत आहेत आणि २०१९ सालातही निवडून येतील, अशी अपेक्षा आहे. पण मायावतींना तितके तरी शक्य होईल काय, असा प्रश्न आहे. कारण मायावती आजही २२ टक्के विखुरलेली मते घेऊन तिसर्‍या क्रमांकावर टिकल्या आहेत. पण विधानसभेत त्यांना ४० जागा निवडून आणणे शक्य झालेले नसेल, तर लोकसभेची एक जागा जिंकणे कितपत शक्य होऊ शकेल थेट जनतेतून निवडून येण्यासाठी हक्काचे मतदार पाठीशी असावे लागतात आणि ठरल्या जागी त्यांचे केंद्रीकरण असायला हवे. मायावतींकडे २०-२२ टक्के विखुरलेली मते असल्यानेच त्यांना अधिकची मते कुठून तरी मिळवावी लागतील. तरच या २२ टक्के मतांचा चेक कॅश होऊ शकतो. आणखी एक बाब अशी, की दलितांच्या सर्व जातींची मते मायावती आपल्या खात्यात टिकवू शकलेल्या नाहीत. मुस्लिमांवर मोठा भरवसा दाखवून त्यांनी मांडलेली गणिते फ़सली आहेत. म्हणूनच आगामी मतदानात त्यांना साथ देणारा कितीसा मुस्लिम त्यांच्याकडे टिकून राहिल, याचीच शंका आहे. इतक्या शिखरावर पोहोचलेल्या मायावतींची ही घसरगुंडी, राजकीय अभ्यसकांसाठी एक धडा आहे. लोकप्रियता मिळवणे जितके कठीण असते, त्यापेक्षाही ती टिकवणे अवघड असते. लोकप्रियतेतून विश्वास संपादन करण्यात उणिव राहिली, मग घसरगुंडी अपरिहार्य असते.
राजकारणात शिरलेले लोक आपली तुंबडी भरून घेण्याला प्राधान्य देतात, हे कोणी नाकारू शकत नाही. पण राजकीय यशाचे लाभ उठवताना जनतेलाही खुश ठेवावे लागत असते. तिच्या जीवनातही थोडाफ़ार बदल झाल्याचा अनुभव त्या सामान्य लोकांना यावा लागतो. मायावती मुलायमच्या व्यक्तीगतच नव्हेतर कौटुंबिक जीवनात आलेला आमुलाग्र बदल बघणार्‍या सामान्य मतदाराच्या जीवनात, तसूभरही स्थित्यंतर झालेले नाही. मग त्यांना अशा आपल्याच जातीपातीच्या नेत्यांच्या संपन्नतेविषयी शंका येऊ लागतात. असुया सतावू लागते. आपल्या यतना वेदनांचा बाजार मांडून कमाई करणार्‍यांविषयी कमालीचा संताप जनमानसात उफ़ाळू लागतो. त्याचे परिणाम मग मतमोजणीतून समोर येतात. मायावतींना त्याचाच फ़टका बसला आहे. कारण त्यांनी पाठीराख्या मतदाराच्या भावनांची वा गरजांची काडीमात्र फ़िकीर केलेली नाही. म्हणूनच दलित की बेटी पंतप्रधान व्हायला सज्ज होत असताना, पिछड्या मागास जातीपातीच तिला सोडून अन्यत्र वळल्या आहेत. आपण राजकन्या वा सरंजामदारी नसून सामान्य गरीबाइतकेच संवेदनशील आहोत, याची प्रचिती पुन्हा आणून देणे; हाच त्यातला एकमेव मार्ग आहे. मायावतींना तो अनुसरणे कितपत शक्य आहे, त्याची यापुढे परिक्षा होणार आहे. कारण लोकसभा विधानसभा पराभवानंतरचा मार्ग मोठा खडतर आहे. आपली पाळेमुळे शोधत जाण्यातच पुनरुत्थान असू शकते. फ़क्त आरोप वा कांगावखोरी यापुढे कामी येणार नाही. पुन्हा शून्यातून पक्षाची उभारणी व त्यासाठी विश्वासू सहकारी कार्यकर्त्यांची फ़ौज उभी करणे भाग आहे. नाहीतर राहुल गांधी यांच्या मार्गाने अरेरावी करीत उरलासुरला बसपा संपण्याला वेळ लागणार नाही. वास्तवाला सामोरे जाऊन व ते स्विकारूनच त्यात बदल घडवता येतो. वास्तव नाकारून कुठलाही बदल शक्य नसतो. मायावतींचे भवितव्य त्यांच्याच हाती आहे.
अगदी खरे आहे भाऊ
जेव्हा दाऊदला मुंबईचा सामान्य माणूस ओळखतही नव्हता आणि गँगवॉर हा शब्दही प्रचलित झाला नव्हता, तेव्हा एक खतरनाक गुन्हेगार दिल्लीच्या तिहा...
सुप्रिया सुळे या शरद पवारांची कन्या म्हणून राजकारणात आल्या. त्यांच्यासाठी शरद पवार यांनी बारामतीची जागा मोकळी करून दिलेली होती. तिथेही गे...
वर्षभरापुर्वी भारतातला एक मोठा उद्योगपती विजय मल्ल्या अकस्मात पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन फ़रारी झाला. तेव्हा त्याबद्दल मोदी सरकारला जब...
गुरुजी आणि कर्नल पुरोहित
राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फ़डणवीस यांनी चुकीचा पायंडा पाडला आहे. प्रकाश आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली निघालेल्या मोर्चानंतर त्यांनी आंब...
इंद्राणी कार्ति, चोरांची आळंदी
भारताच्या माजी अर्थमंत्र्याच्या मुलाला अटक होण्याची बहुधा ही पहिलीच वेळ असेल. पण त्याच म्हणजे कार्ति चिदंबरम याच्या कंपन्यांचा व त्यातल्य...
भीमा कोरेगाव सोहळ्यानंतर महाराष्ट्राच्या विविध भागात उमटलेले हिंसक प्रतिसाद बघून ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी ‘हल्लाबोल’ केल्याच्या बातम्य...
संभाजी ब्रिगेडचा खरा चेहरा
भीमा कोरेगाव या विषयावर दोनशे वर्षांनी उठलेले वादळ मोठी सामाजिक उलथापालथ घडवणारे आहे. त्यात रामदास आठवले यांनी उघडपणे मराठा संघटनांवर ठपक...
पाकची झोप उडवणारा गृहस्थ
आपल्याकडे वाहिन्यांवरील चर्चेत जसा तोयबावाला सईद हाफ़ीजचा उद्धार चालतो, तसा पाकिस्तानी वाहिन्यांवर कोणाचा उद्धार चालत असेल
‘मालेगाव स्फोटाप्रकरणी १७ तरूणांना अटक करण्यात आली होती. तब्बल तीन वर्ष ही मुलं तुरूंगात खितपत पडली होती. त्यानंतर मी स्वत: आर. आर. ...
पुरोहित सुटले, पण हु किल्ड ‘खरेखुरे’
सोमवार २१ ऑगस्ट २०१७ रोजी कर्नल प्रसाद पुरोहित यांना सुप्रिम कोर्टाने जामिन दिला आणि अकस्मात देशातल्या तमाम वाहिन्या व माध्यमांना मालेगाव...
ना लडुंगा, ना लडने दुंगा
मनी वसे ते स्वप्नी दिसे
प्रशांत किशोर कुठे आहे
अब मंदिर कौन बनायेंगे
उत्तरप्रदेश नंतरचा राजकीय सारीपाट
युपीचा मुख्यमंत्री छोटा दत्तकपुत्र
सहन होत नाही, सांगता येत नाही
वारू उधळता कामा नयेत
बळी तोच कान पिळी
पवारांची खेळी काय असेल
महाराष्ट्राचा मोदी काय करील
सत्तर वर्षात किती बदल झाले


Do you know what Pooja Sawant is afraid of ? - Cinemajha

आपल्याला आवडणाऱ्या कलाकारांविषयी सगळी माहिती आपल्याला माहित असावी असा प्रत्येक फॅन ला वाटत असतं . हे कलाकार आपल्या खाजगी आयुष्यात कसे राहतात, काय खातात, कुठे फिरतात त्यांची प्रेम प्रकरणं हे सगळं जाणून घेण्याची उत्सुकता कायम चाहतेमंडळीना वाटत असते.
अशीच एक गंमतीशीर बातमी अभिनेत्री पूजा सावंत यांच्या चाहत्यांसाठी आहे. सध्या त्यांच्या ‘बसस्टॉप’ या चित्रपटाची चर्चा सगळीकडे होत आहे. या चित्रपटाच्या चित्रीकरणादरम्यानचा एक गंमतीशीर किस्सा घडला होता. पूजा सावंतला पाण्याची खूप भीती वाटते . स्विमिंग पूल हा विषय आला कि ती प्रचंड घाबरते. ‘बसस्टॉप’ या चित्रपटाच्या चित्रीकरणादरम्यान एक आसा सीन होता ज्यामध्ये अनिकेत विश्वासरावला पाण्यात धक्का मारून तिला स्वतः पाण्यात उडी मारायची होती. या सीन साठी सर्व तयारी झाली व दिग्दर्शकांनी अॅक्शन म्हटले ठरल्याप्रमाणे पूजाने अनिकेतला पाण्यात ढकलले मात्र स्वतः पाण्यात उडी मारण्याऐवजी तिने चक्क पळच काढला. हे दृश्य पाहून संपूर्ण टीम हसू लागली. परंतु विशेष म्हणजे रिटेकमध्ये पूजाने हिम्मत करुन सीन पूर्ण केला.
या चित्रपटाच्या चित्रीकरणादरम्यान अश्या अनेक गंमत झाल्यामुळे हा चित्रपट पाहताना तुम्हाला अतिशय आनंद होणार हे नक्की. या चित्रपटामध्ये पूजा आणि अनिकेतबरोबरच अमृता खानविलकर, हेमंत ढोमे, सिद्धार्थ चांदेकर, रसिका सुनील, अक्षय वाघमारे, मधुरा देशपांडे, सुयोग गोरे हे कलाकार झळकणार आहेत. श्रेयश जाधव निर्मित आणि समीर हेमंत जोशी दिग्दर्शित ‘बसस्टॉप’ २१ जुलैला प्रेक्षकांना आपल्या नजीकच्या सिनेमागृहात पाहता येणार आहेत. तोवर पहा या चित्रपटाचा ट्रेलर .
चित्रपटात नायकाला प्रभावी ठरवायचे असेल तर तेव्हडाच प्रभावी खलनायक असणे गरजेचे असते. ‘महासत्ता २०३५’ या चित्रपटात प्रमुख खलनायकाची भूमिका साकारताहेत


मुस्लिम द्वेष | Satyashodhak

पुरंदरे यांना महाराष्ट्र भूषण का देऊ नये
महाराष्ट्र सरकारने बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे यांना महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार जाहीर केला आहे. या पुरस्काराला महाराष्ट्रातील शिवप्रेमी संघटनांनी विरोध केला आहे. पुरंदरे यांना पुरस्कार देण्यात येऊ नये यासाठी विविध बहुजन संघटना एकवटल्या असून त्यांनी छत्रपति शिवाजी बदनामी विरोधी कृती समिती स्थापन केली आहे. या विरोधामागची कारणे स्पष्ट करणारा इतिहास संशोधक श्रीमंत कोकाटे यांचा लेख. Advertisements
शिवश्री प्रदीप इंगोले महाराष्ट्राचे वाटोळे त्या दिवसापासून सुरु झाले, ज्या दिवशी प्रबोधनकार नावाच्या एका कायस्थाने त्याच्या ५० किलोच्या लेकराला उद्देशून आजपासून हा बाळ महाराष्ट्राला अर्पण म्हटले आणि शिवसेनेची स्थापना केली. त्यात फुले-शाहू-आंबेडकरांच्या महाराष्ट्राच्या नशिबी अजून वाईट दिवस होते म्हणूनच कि काय त्याच बाळ ठाकरेचा पुतण्या राज ठाकरेने काही वर्षांनी स्वतःच्या पाठीमागे फक्त आपली शेपूट असताना
श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंह महाराज भोसले
देवळांचा धर्म आणि धर्माची देवळे...
महात्मा फुलेंची बदनामी का होते
नामांतर : सांस्कृतीकरण कि राजकारण
शिवरायांचे खरे शत्रू कोण
शिवचरित्रावरील कलंक वाघ्या कुत्रा


Dainik Prabhat, Marathi News Paper, Pune. | Marathi News, Dainik Prabhat, Marathi ePaper, Latest News

अण्वस्त्र हल्ल्याची धमकी देणाऱ्या किम जोंग उन यांनी घेतला ‘हा’ मोठा निर्णय
पुणे: पाच वर्षांनी जलसंधारणाच्या कामाची गरज भासू नये
हिज्बुल प्रमुख सलाहुद्दीनच्या मुलाविरोधात आरोपपत्र दाखल
पुणे: 32 वर्षांपासूनच्या दस्तांसाठी “ई-सर्च’ प्रणाली
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राजीनामा द्यावा- उमा पानसरे
शाहरुख खानमुळे आयुष्य बरबाद झाले
जलतरण तलावाला समस्यांचा विळखा
न्यायपालिकेची प्रतिष्ठा राखा (अग्रलेख)
डिप्रेशन (नैराश्‍य) म्हणजे नेमकं काय
पुणे: तिकीट दरवाढीचा चेंडू आयोगाच्या कोर्टात
अण्वस्त्र हल्ल्याची धमकी देणाऱ्या किम जोंग उन यांनी घेतला ‘हा’ मोठा निर्णय
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राजीनामा द्यावा- उमा पानसरे
न्यायपालिकेची प्रतिष्ठा राखा (अग्रलेख)
पेट्रोल-डिझेलच्या दरात उच्चांकी वाढ
कर्नाटक निवडणूक : एस. बंगारप्पांचे पुत्र एकमेकांविरुद्ध निवडणूक लढणार
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे निधन
प्रसुतीनंतरच्या ऑपरेशनपेक्षा अन्य पर्यायांना जास्त पसंती
चेन्नई सुपर किंग्जची राजस्थान रॉयल्सवर सहज मात…
25 एप्रिलपासून टीईटीसाठी अर्ज भरण्यास सुरुवात
मांढरदेव खून प्रकरण : संसारात अडथळा ठरत असल्यानेच बानुचा काटा
अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात वयोवृद्ध गुन्हेगारास फाशी
पंतप्रधान मोदीं लंडनहून जर्मनीला रवाना – दौऱ्यात अचानक बदल
प्रिन्स चार्ल्स यांना प्रमुख नेमण्यास राष्ट्रकुल नेत्यांचा पाठिंबा
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे निधन
नेपाळमध्ये विमान धावपट्टीवर घसरले,
हिज्बुल प्रमुख सलाहुद्दीनच्या मुलाविरोधात आरोपपत्र दाखल
न्यायपालिकेची प्रतिष्ठा राखा (अग्रलेख)
12 वर्षांपर्यंतच्या बालकांवर बलात्कार करणाऱ्यास फाशीसाठी सरकारचा वटहुकूम
आर्थिक मागण्यांसाठी चंद्राबाबुंचेही लाक्षणिक उपोषण
पश्‍चिम बंगाल निवडणूकांसाठी भाजपचा स्वामी असीमानंद मोहरा
पुणे: पाच वर्षांनी जलसंधारणाच्या कामाची गरज भासू नये
पुणे: 32 वर्षांपासूनच्या दस्तांसाठी “ई-सर्च’ प्रणाली
डिप्रेशन (नैराश्‍य) म्हणजे नेमकं काय
पुणे: तिकीट दरवाढीचा चेंडू आयोगाच्या कोर्टात
पुणे: “डीपी’साठी स्वतंत्र कक्ष
जलतरण तलावाला समस्यांचा विळखा
अश्‍विनी बोबडे यांचा तडकाफडकी राजीनामा
पिंपरीत अत्याचारप्रकरणी अल्पवयीनांवर गुन्हा
मागविला कॅमेरा, आल्या साबणाच्या वड्या
सेवानिवृत्त अधिकाऱ्याने घेतला स्वच्छतेचा वसा
थेऊर मंडलाधिकारपदी चंद्रशेखर दगडे, उरुळी कांचनला दीपक चव्हाण
स्वारगेट ते खडकवासला मेट्रो मार्ग हवा – सुप्रिया सुळे
क्रिकेट साहित्य प्रदर्शनाचे उद्घाटन
मांढरदेव खून प्रकरण : संसारात अडथळा ठरत असल्यानेच बानुचा काटा
जाणून घेऊयात नॉस्ट्रडेमस विषयी…
महिलांवरील अत्याचारांच्या निषेधार्थ साताऱ्यात मुक मोर्चा
शिवरायांचा अश्‍वारुढ पुतळा वाईचे वैभव ठरेल
न्यायपालिकेची प्रतिष्ठा राखा (अग्रलेख)
डिप्रेशन (नैराश्‍य) म्हणजे नेमकं काय
पेट्रोल-डिझेलच्या दरात उच्चांकी वाढ
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे निधन
“नाणार’ : होणार की जाणार
अण्वस्त्र हल्ल्याची धमकी देणाऱ्या किम जोंग उन यांनी घेतला ‘हा’ मोठा निर्णय
पुणे: पाच वर्षांनी जलसंधारणाच्या कामाची गरज भासू नये
हिज्बुल प्रमुख सलाहुद्दीनच्या मुलाविरोधात आरोपपत्र दाखल
पुणे: 32 वर्षांपासूनच्या दस्तांसाठी “ई-सर्च’ प्रणाली
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राजीनामा द्यावा- उमा पानसरे
शाहरुख खानमुळे आयुष्य बरबाद झाले
जलतरण तलावाला समस्यांचा विळखा
न्यायपालिकेची प्रतिष्ठा राखा (अग्रलेख)
डिप्रेशन (नैराश्‍य) म्हणजे नेमकं काय
पुणे: तिकीट दरवाढीचा चेंडू आयोगाच्या कोर्टात
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी राजीनामा द्यावा- उमा पानसरे
शिक्षण सर्वांपर्यंत पोहविण्याचा प्रयत्न करणार – विशाल सोळंकी
प्रसुतीनंतरच्या ऑपरेशनपेक्षा अन्य पर्यायांना जास्त पसंती
चंदगडमध्ये लग्नमंडपासमोरच दोघांना टेंम्पोने चिरडले
पत्नी प्रियकरासोबत पळून गेल्याच्या नैराश्यातून पतीची आत्महत्या
मुंबईकरांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागण्याची शक्यता
भाजप सरकारमुळे कट्टरतावादी संघटनांना मोकळे रान
डीएननगर-वांद्रे-मानखुर्द मेट्रो भूयारी करा
चौकशी समितीवर न्यायालयाचे प्रश्‍नचिन्ह
भिवंडीत शिवसेना नेत्याची निर्घृण हत्या, मृतदेह पेटवला
शाहरुख खानमुळे आयुष्य बरबाद झाले
बायोपिकमध्ये संधी मिळाल्याने युविका चौधरी खूष
“परमाणू’ला रिलीजसाठी मुहुर्त सापडेना
शनिवारवाड्याचे भूमिपूजन आशुतोष गोवारीकरच्या हस्ते
दीपिका, प्रियांका चोप्रानंतर ‘या’ अभिनेत्रीची हॉलिवूडमध्ये एंट्री
Video : धम्माल बालचित्रपट ‘मंकी बात’चे मोशन पोस्टर प्रदर्शित
न्यायपालिकेची प्रतिष्ठा राखा (अग्रलेख)
पेट्रोल-डिझेलच्या दरात उच्चांकी वाढ
भारतीय भाषांमुळे इंटरनेट वापरणारे वाढतील
क्रेडाईकडून पुण्यात बांधकाम कामगारांना प्रशिक्षण
डाळींची निर्यात एप्रिल-फेब्रुवारीदरम्यान १८% वाढली
IPL 2018 : कोलकाता समोर आज पंजाबचे आव्हान
IPL 2018 : रोहीतच्या त्याखेळी साठी त्याला झाली अर्जुन तेंडूलकरची मदत
IPL 2018 : दिल्लीसमोर आज बंगळुरूचे आव्हान
सातव्या शशी वैद्य मेमोरियल आंतर क्‍लब टेनिस स्पर्धा
युवा ऑलिम्पिक 2026 च्या यजमानपदासाठी भारत प्रयत्नशील
एका आठवड्यातच श्रीकांतची पाचव्या स्थानी घसरण
सातारा : पसरणी घाटात अपघातामुळे वाहतुक ठप्प | Prabhat Online News
सातारकरांच्या हृदयावर "प्रभात" विराजमान | Prabhat Online News
जाणून घ्या आगळी वेगळी 'अंघोळीची गोळी' | Prabhat Online News
सातारा: फुलांचा बहर पाडतोय दुष्काळाचा विसर
मिजवान फॅशन वीकला ‘या’ सेलिब्रेटींनी लावली हजेरी (फोटो फिचर )
अक्षय्यतृतीयानिमित्त दगडूशेठ गणपती मंदिरात 11 हजार आब्यांची आरास
IPL 2018 : कोलकाता विरुद्ध दिल्लीमधील सामन्याची क्षणचित्रे
राष्ट्रकुल स्पर्धा : मनिका बत्राला दुहेरीत कांस्यपदक
देशातील काही राज्यांमध्ये निर्माण झालेला नोटांचा तुटवडा हा कर्नाटक मधील निवडणुकांमुळे झालाय हा काँग्रेसने भाजपवर केलेला आरोप योग्य वाटतो का
प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं…
उत्सुकता भविष्याची…(16 ते 22 एप्रिल 2018 पर्यंतचे ग्रहमान)
उत्सुकता भविष्याची…(9 ते 15 एप्रिल 2018 पर्यंतचे ग्रहमान)
उत्सुकता भविष्याची…(2 ते 8 एप्रिल 2018 पर्यंतचे ग्रहमान)
मासिक पाळी – शाप नाही; वरदानच
प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं…
अण्वस्त्र हल्ल्याची धमकी देणाऱ्या किम जोंग उन यांनी घेतला ‘हा’ मोठा...
डिप्रेशन (नैराश्‍य) म्हणजे नेमकं काय
मासिक पाळी – शाप नाही; वरदानच
उत्सुकता भविष्याची…(16 ते 22 एप्रिल 2018 पर्यंतचे ग्रहमान)
तिसऱ्या महायुद्धाची ठिणगी पडणार
आयपीएलचे यश : पैसा की गुणवत्ता


कॉम्रेड कुंभकर्ण: रामु रामनाथन/ओंकार गोवर्धन - Hakara

मूळ नाटक: रामू रामनाथन
मराठी अनुवाद: ओंकार गोवर्धन
चित्र: एमिल नोल्ड, मास्क स्टिल लाईफ १९११
ओंकार गोवर्धन हे चित्रपट व नाट्यक्षेत्रात अभिनेते म्हणून कार्यरत आहेत. अलीकडे, स्तानिस्लावस्कीच्या ‘द आर्ट अॉफ द स्टेज’ या पुस्तकाचे त्यांनी केलेले ‘रंगमंचकला’ हे भाषांतर राजहंस प्रकाशनने प्रकाशित केले आहे.
रामू रामनाथन हे नाटककार, दिग्दर्शक आणि संपादक आहेत. कॉटन ५६, पॉलिस्टर ८४, पोस्ट कार्डस फ्रॉम बार्डोली अशी त्यांची काही नाटके महत्वाची मानली जातात.
Tags: नाटक, भारतीय रंगभूमी, मराठी नाटक, राजकीय नाटक, रामायण