निमित्त: 1/31/10 - 2/7/10

कट्यार काळजात घुसली या नाटकातल्या दोन प्रसंगांची ही छायाचित्रे नाटकाच्या नव्या रुपाविषयीची कल्पना देण्यास पुरेशी आहेत.
तो गातो तेव्हा डोळे मिटून ऐकले की जणू वसंतराव देशपांडेच गातात.
त्याच गायकीची नजाकत राहूल देशपांडेंच्या गळ्यातून निघते. पण..आज
आजोबांनी गाजविलेल्या कट्यार मधल्या खॉंसाहेव आफताफ हुसेन यांच्या
भूमिकेत तो कसा दिसतो हे पाहण्यासाठी पुणेकरांची नजर एकवटली होती.
रंगमंचावर एंट्री झाली आणि टाळ्यांच्या गजरात उपस्थितांनी या नव्या रुपातल्या
खॉंसाहेबांच्या प्रवेशाचे स्वागत केले. राजस्थानी हवेलीचे दर्शन देणारा जयपूरच्या
फिकट तपकीरी रंगाचा भव्य सेट नांदी नंतर डोळ्यांना सुखावतो. आणि कट्यार
नाटकाच्या जुन्या आठवणी दूर निघून जातात.
कै. वसंतराव देशपांडे यांनी अजरामर करुन ठेवलेल्या नाटकाला तब्बल 28 वर्षानंतर साकारण्याचे
राहूल देशपांडे यांनी मनात आणले आणि ते सिध्दीस नेले.
याचे कौतूक करावे तेवढेच थोडेच आहे. आजोबांचा वारसा नातवाने अशा पध्दतीने
पुढे न्यावा ही खरी संस्कृतीची ओळख आहे. साकारताना आजोबांच्या भूमिकेत
राहूल बसले पण ती साकारली आपल्या स्वतःच्या गायकी ढेंगाने.
या निमित्ताने कट्यारच्या रुपाने गेले कांही वर्षे अस्तंगत पावत असलेल्या
अभिजात संगीत नाटकाला नवसंजीवनी मिळाली असे म्हटले तरच ते वावगे ठरणार नाही.
वंसतराव देशपांडे संगीत सभा निर्मित वंतराव देशपांडे प्रतिष्ठान प्रकाशित
संगीत कट्यार काळजात घुसली या संगीत नाटकाबद्दल रसिकांमध्ये उत्सुकता होती.
त्यामुळेच चार फेब्रुवारीची गुरुवार संध्याकाऴ संगीत रसिकांसाठी एक आनंददायी पर्वणीच होती. यशवंतराव चव्हाण नाट्यगृहात हाऊसपुल्लची पाटी झळकत होती.
नाट्यसंपदेचे प्रभाकर पणशीकर ज्यांनी वसंतराव देशपांडें यांचे कट्यार आपल्या
संस्थेमार्फत सादर केले ते ही प्रयोगाला हजर होते.
विद्याताई अभिषेकी, पं. हृदयनाथ मंगेशकर, रघुनंदन पणशीकर असे संगीत
आणि नाटक अनुभवलेले अनेक रसिक सारेच नाटक पाहण्यासाठी अधिर झाले होते.
नाटकाला पारंपारिक संगीत नाटकापेक्षा वेगळी ट्रीटमेंट देताना दिग्दर्शक सुबोध भावे यांनी
मूळ संहितेला धक्का न देता वंगळ्या पध्दतीने रंगमंचावर मांडले आहे.
पं. भानुशंकराचे पात्र नाटकाच केवळ संवादातून प्रकटते.
कांही वेळा वेगळे संवादही अभिराम भडकमकरींनी दारव्हेकरांच्या संवादाला साजेसे लिहले आहेत. घराणेदार गायकीची परंपरा आणि त्यातल्या अनिष्ट वृत्तीवरही नाटकात अखेरीस टिका करुन
संगीत साधकांना दिशा देण्यासाठी नवा संवाद शेवटी नाटकातून भरत वाक्य या न्यायाने दिले आहे.
हेच वेगऴेपण काय आणि नाटक कसे उभे केलेय हे पाहण्यसाठी कट्यारचा प्रयोग पहायला हवा. रसिकांच्या चेहर्‍यावर याबद्दची उत्सुकता दिसत होती.
पुरुषोत्तम दारव्हेकरांचे दर्जेदार लेखन आणि पं. जितेंद्र अभिषेकींनी संगीत दिग्दर्शनाच्या रुपाने चढविलेली रुपेरी झालर या दोन्हींचा मिलाफ या नव्या नाटकातून कसा होतो आहे ते पाहण्यासाठी
पुणेकर मोकळ्या मनाने आले होते.
एकेकाळी शंकर घाणेकरांना गाजविलेल्या कविराजाच्या भूमिकेत सुबोध भावे कसा शोभतो तेही पाहणे आकर्षणाचा भाग होता.
अखेरीस खॉंसाहेबांच्या रुपात राहूल देशपांडे यांची एंट्री झाली आणि..... उत्स्फूर्त टाऴ्यांनी प्रक्षागृह
निनादले गेले. कट्यार मधल्या संवादाची पकड आणि स्वरांचे मधाळ पण धारदार
घुसळत जाणारे स्वर प्रेक्षागृहात घुमु लागले. तेव्हाच ही कट्यार रसिकांच्या काळपर्यंत
थेट पोचल्याची पावती मिळाली.
घेई छंद मकरंदनंतर टाळ्यांनी दिलेली दाद अणि राहूलच्या रुपात नटलेल्या
खॉंसाहेबांची उर्दू मिश्रीत भाषा सारेच ऐकण्यासाठी आतूर झालेले रसिक तृप्त होत गेले.
तोच पण नवा पेहराव. वाक्यातली ती खास शैली. संयमीत पण संवादातले वेगळेपण टिपत रंगमंचावर फिरलेली व्यक्तिरेखा पाहताना मन मोहरुन जात होते. यातली नाट्यपदे तो इतरही वेळा
गाजवत असे पण आज भूमिकेच्या आकृतीबंधात राहून इतरांना बरोबर घेऊन साकारली
जाणारी व्यक्तिरेखा पाहण्यात नाविन्य होते.
राहूल देशपांडे भूमिकेत दिसले छान आणि रंगलेही उत्तम. संगीत रंगमंचावर अशी ताकदीची तीही आजोबांनी गाजविलेली साकारण्याचे शिवधनुष्य त्यांनी सहजी पेलले. तो सूर त्यांनी
नेमका पकडून ठेवला होता. नाटक चढत जाताना दारव्हेकरांच्या संवादातली ताकद
पुन्हा एकदा तेवढ्याच ताकदीने बाहेर येत होती.
राहूलच्या दमदार गायकीचा अनुभव घेतानाच महेश काळे यांनी सदाशिवाच्या रुपाने
साकारलेली भुमिका ठसत गेली ती त्याच्या संथ पण तळपत्या गायन शैलीने.
दुसर्‍या अंकात शेवटी सूतर पियाकी नाट्यपदातून दोन गायकींची सुरेल मैफल ऐकताना
येणारा आनंद शब्दापलिकडचा होता.
कविराजाच्या भुमिकेत संयमी आणि मोकळ्या संवादाची किनार सुबोध भावेंच्या
सहजी अभिनयातून उलगडत गेली. वाक्यांचा तोल संवादातला पोत सांभाळत ते वावरले.
दिप्ती माटे( राहूलची बहिण) अणि सौरभ काडगावकर,अमेय वाघ यांनी नटविले चांद-उस्मान
हवेलीतल्या सूरांना सांभाळत रसिकांना आपल्याबरोबर घेउन जातात.
वेदश्री ओक (उमा)यांच्या लडीवाळ सुरेल पदांनी नाटकाची उंची गाठली .
दिग्दर्शक म्हणून सुबोध भावे यांनी नाटकात जिवंतपणा आणला. नेपथ्य, प्रकाशातून साकारलेला
हे चार तासांचे हे नाटक कविराच्या रागमालिकेत गुरफटत नाही.
स्वतःच्या रागांची मैफल मांडताना प्रकाशाच्या आणि हालचालीच्या सहाय्याने रागमालिका
वेगळीच संगीत अनुभूती देते.
संगीताची तोच बाज आणि नाटकाची गती अणि संवादफेकीतली गंमत यातून
कट्यारचा प्रयोग एक नवा आनंद देउन जातो यात शंका नाही.
महेश काळेया अमेरिकास्थित अभिषेकींच्या शिष्याने गायनात सादर केलेले कौशल्य पाहण्यासाठी
ही नवी कट्यार आपल्या काळजात घुसवून घ्यायलाच हवी.
संगीत नाटकाचे हे वैभव , ती भव्यता, ते देखणेपण आणि नाट्यपदातली करामत पाहताना
चार तास कसे जातात ते कळतच नाही.
खॉंसाहेबांच्या एंट्रीलाच टाळ्या ---
कट्यारची तालीम सुरु असतानाचे हे छायाचित्र
तो गातो तेव्हा डोळे मिटून ऐकले की जणू वसंतराव देशपांडेच गातात.
त्याच गायकीची नजाकत राहूल देशपांडेंच्या गळ्यातून निघते. पण..आज आजोबांनी गाजविलेल्या कट्यार मधल्या खॉंसाहेव आफताफ हुसेन यांच्या भूमिकेत तो कसा दिसतो हे पाहण्यासाठी पुणेकरांची नजर एकवटली होती.
रंगमंचावर एंट्री झाली आणि टाळ्यांच्या गजरात उपस्थितांनी या नव्या रुपातल्या खॉंसाहेबांच्या प्रवेशाचे स्वागत केले.
राजस्थानी हवेलीचे दर्शन देणारा जयपूरच्या फिकट तपकीरी रंगाचा भव्य सेट नांदी नंतर डोळ्यांना सुखावतो. आणि कट्यार नाटकाच्या जुन्या आठवणी दूर निघून जातात. कै. वसंतराव देशपांडे यांनी अजरामर करुन ठेवलेल्या नाटकाला तब्बल 28 वर्षानंतर साकारण्याचे राहूल देशपांडे यांनी मनात आणले आणि ते सिध्दीस नेले. याचे कौतूक करावे तेवढेच थोडेच आहे. आजोबांचा वारसा नातवाने अशा पध्दतीने पुढे न्यावा ही खरी संस्कृतीची ओळख आहे. साकारताना आजोबांच्या भूमिकेत राहूल बसले पण ती साकारली आपल्या स्वतःच्या गायकी ढेंगाने. अगदी टेचात.
या निमित्ताने कट्यारच्या रुपाने गेले कांही वर्षे अस्तंगत पावत असलेल्या अभिजात संगीत नाटकाला नवसंजीवनी मिळाली असे म्हटले तरच ते वावगे ठरणार नाही.वंसतराव देशपांडे संगीत सभा निर्मित वंतराव देशपांडे प्रतिष्ठान प्रकाशित संगीत कट्यार काळजात घुसली या संगीत नाटकाबद्दल रसिकांमध्ये उत्सुकता होती.
त्यामुळेच चार फेब्रुवारीची गुरुवार संध्याकाऴ संगीत रसिकांसाठी एक आनंददायी पर्वणीच होती. यशवंतराव चव्हाण नाट्यगृहात हाऊसपुल्लची पाटी झळकत होती.नाट्यसंपदेचे प्रभाकर पणशीकर ज्यांनी वसंतराव देशपांडें यांचे कट्यार आपल्या संस्थेमार्फत सादर केले ते ही प्रयोगाला हजर होते.
विद्याताई अभिषेकी, पं. हृदयनाथ मंगेशकर, रघुनंदन पणशीकर असे संगीत आणि नाटक अनुभवलेले अनेक रसिक सारेच नाटक पाहण्यासाठी अधिर झाले होते. नाटकाला पारंपारिक संगीत नाटकापेक्षा वेगळी ट्रीटमेंट देताना दिग्दर्शक सुबोध भावे यांनी मूळ संहितेला धक्का न देता वंगळ्या पध्दतीने रंगमंचावर मांडले आहे. पं. भानुशंकराचे पात्र नाटकाच केवळ संवादातून प्रकटते. कांही वेळा वेगळे संवादही अभिराम भडकमकरींनी दारव्हेकरांच्या संवादाला साजेसे लिहले आहेत. घराणेदार गायकीची परंपरा आणि त्यातल्या अनिष्ट वृत्तीवरही नाटकात अखेरीस टिका करुन संगीत साधकांना दिशा देण्यासाठी नवा संवाद शेवटी नाटकातून भरत वाक्य या न्यायाने दिले आहे. तेही वेगळपण.
हेच वेगऴेपण काय आणि नाटक कसे उभे केलेय हे पाहण्यसाठी कट्यारचा प्रयोग पहायला हवा. रसिकांच्या चेहर्‍यावर याबद्दची उत्सुकता दिसत होती.
पुरुषोत्तम दारव्हेकरांचे दर्जेदार लेखन आणि पं. जितेंद्र अभिषेकींनी संगीत दिग्दर्शनाच्या रुपाने चढविलेली रुपेरी झालर या दोन्हींचा मिलाफ या नव्या नाटकातून कसा होतो आहे ते पाहण्यासाठी पुणेकर मोकळ्या मनाने आले होते.
एकेकाळी शंकर घाणेकरांना गाजविलेल्या कविराजाच्या भूमिकेत सुबोध भावे कसा शोभतो तेही पाहणे आकर्षणाचा भाग होता.अखेरीस खॉंसाहेबांच्या रुपात राहूल देशपांडे यांची एंट्री झाली आणि..... उत्स्फूर्त टाऴ्यांनी प्रक्षागृह निनादले गेले. कट्यार मधल्या संवादाची पकड आणि स्वरांचे मधाळ पण धारदार घुसळत जाणारे स्वर प्रेक्षागृहात घुमु लागले. तेव्हाच ही कट्यार रसिकांच्या काळपर्यंत थेट पोचल्याची पावती मिळाली. घेई छंद मकरंदनंतर टाळ्यांनी दिलेली दाद अणि राहूलच्या रुपात नटलेल्या खॉंसाहेबांची उर्दू मिश्रीत भाषा सारेच ऐकण्यासाठी आतूर झालेले रसिक तृप्त होत गेले. तोच पण नवा पेहराव. वाक्यातली ती खास शैली. संयमीत पण संवादातले वेगळेपण टिपत रंगमंचावर फिरलेली व्यक्तिरेखा पाहताना मन मोहरुन जात होते. यातली नाट्यपदे तो इतरही वेळा गाजवत असे पण आज भूमिकेच्या आकृतीबंधात राहून इतरांना बरोबर घेऊन साकारली जाणारी व्यक्तिरेखा पाहण्यात नाविन्य होते.
राहूल देशपांडे भूमिकेत दिसले छान आणि रंगलेही उत्तम. संगीत रंगमंचावर अशी ताकदीची तीही आजोबांनी गाजविलेली साकारण्याचे शिवधनुष्य त्यांनी सहजी पेलले. तो सूर त्यांनी नेमका पकडून ठेवला होता. नाटक चढत जाताना दारव्हेकरांच्या संवादातली ताकद पुन्हा एकदा तेवढ्याच ताकदीने बाहेर येत होती.
राहूलच्या दमदार गायकीचा अनुभव घेतानाच महेश काळे यांनी सदाशिवाच्या रुपाने साकारलेली भुमिका ठसत गेली ती त्याच्या संथ पण तळपत्या गायन शैलीने. दुसर्‍या अंकात शेवटी सूतर पियाकी नाट्यपदातून दोन गायकींची सुरेल मैफल ऐकताना येणारा आनंद शब्दापलिकडचा होता.
कविराजाच्या भुमिकेत संयमी आणि मोकळ्या संवादाची किनार सुबोध भावेंच्या सहजी अभिनयातून उलगडत गेली. वाक्यांचा तोल संवादातला पोत सांभाळत ते वावरले.दिप्ती माटे( राहूलची बहिण) अणि सौरभ काडगावकर,अमेय वाघ यांनी नटविले चांद-उस्मान हवेलीतल्या सूरांना सांभाळत रसिकांना आपल्याबरोबर घेउन जातात.वेदश्री ओक (उमा)यांच्या लडीवाळ सुरेल पदांनी नाटकाची उंची गाठली .
दिग्दर्शक म्हणून सुबोध भावे यांनी नाटकात जिवंतपणा आणला. नेपथ्य, प्रकाशातून साकारलेला हे चार तासांचे हे नाटक कविराच्या रागमालिकेत गुरफटत नाही. स्वतःच्या रागांची मैफल मांडताना प्रकाशाच्या आणि हालचालीच्या सहाय्याने रागमालिका वेगळीच संगीत अनुभूती देते.संगीताची तोच बाज आणि नाटकाची गती अणि संवादफेकीतली गंमत यातून कट्यारचा प्रयोग एक नवा आनंद देउन जातो यात शंका नाही.राहूल देशपांडेंबराबरच महेश काळेया अमेरिकास्थित अभिषेकींच्या शिष्याने गायनात सादर केलेले कौशल्य पाहण्यासाठी ही नवी कट्यार आपल्या काळजात घुसवून घ्यायलाच हवी.
संगीत नाटकाचे हे वैभव , ती भव्यता, ते देखणेपण आणि नाट्यपदातली करामत पाहताना चार तास कसे जातात ते कळतच नाही.
जानेवारी 29 हा दिवस व्हायोलिनचे सूर साठविण्याचा होता.
सूरांची संगत आणि साथीला तबल्याचा ठेका असा संगमच जणू भरत नाट्य मंदिराच्या
रंगमंचावर सादर होत होता.
हातातून सूर काढायला मला सांगा. पण बोलायला सांगू नका आसाच त्यांचा ठेका असायचा.
मी मात्र त्यांना घोडयावर बसविले आणि मुलाखतींचा कार्यक्रम करण्याचे सूचविले. मात्र ती जबाबदारी माझ्यावर येईल असे वाटले नव्हते. पण अखेरीस तेच घडले.
मग मात्र हिय्या केला आणि सूरांच्या संगतीचा ,तिच्या साधनेच्या प्रवासाची माहिती घेतली आणि
सज्ज झालो. मग तयार झालेला हा कार्यक्रम कसा वाटला ते अनेकांच्या शब्दातून जाणवले.
मी मात्र तो कसा झाला याविषयीचा पुरावाच तुम्हासमोर ठेवीत आहे.
खालील दोन्ही लिंक वरुन तुम्हीच ठरवा तो कसा झाला ते...
खॉंसाहेबांच्या एंट्रीलाच टाळ्या ---
अभिजित पंचभाईंच्या गीतरामायणाची तपपूर्ती
भावभक्तिच्या शक्तिचे आजच्या काळातले एक वेगळे उदाहरण रविवारची सकाळ रामजन्माचा दिवस..निवारा सभागृह रसिकांच्या साक्षीने बारा...
सूरांशी शरणांगती घ्या..मग गाणं सोपे होईल
डॉ. भरत बलवल्ली रियाज डोळसपणे केला पाहिजे. गाणं सतत आतमध्ये चालू असते. मी झोपतो तेव्हाही ते आत चालू असतं. भीमसेनजी...
शब्द स्वरांचा सुरेल गोफ म्हणजे..शब्द सूर बरवे
मालती पांडे आणि पद्माकर बर्वे यांच्या समृध्द सुरांचा वारसा अनुभवण्याची बहार ख्यातनाम गायक आणि संगीतकार पं ....
सात व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली अर्पण
पं . गजाननबुवांच्या काही रचनांचे एकत्रीतपणे व्हायोलीनवर वादन करून अभय आगाशे , रजत नंदनवाडकर , वसंत दे...
रंगावली साधक वसंतराव थिटे...
आपल्या आयुष्याचे धेय्य ठरवून त्यानुसार तत्वाने वाटचाल करणारे फार कमी...त्यातही जे मी प्राप्त केले आहे..ते सारे माझे नाही..ते सारे या समाजाना...
व्हायोलीन गुरू...पं. भालचंद्र देव अवघे ८१ वयोमान
व्हायोलीन गुरू म्हणून उपाधी मिळालेले ज्येष्ठ व्हायोलीनवादक पं. भालचंद्र देव यांचा सहस्त्रचंद्रदर्शना निमित्ताने पुण्यात निवारा सभागृ...
केवळ ठेका पुरेसा आहे -संगीतकार राम कदम
संगीतकार राम कदम जन्मशताब्दी.. संगीतकार राम कदम हे आज असते तर शंभर वर्षांचे असते..आज ते आपल्यात नाहीत.पण त्यांची संगीत दिलेली...
गोवा मुक्ती संग्राम आठवताना
गोवा मुक्ती लढा आठवतो कारण आज गोवा मुक्ती स्वातंत्र्याचा ५१ वे वर्ष. पुण्यात या दिवशी भारतीय विचार साधना या प्रकाशन संस्थेने गोमंतक मुक्ती...
व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली
स्वरबहार या संस्थेच्या वतीने गायन वादनाचार्य पं . गजाननबुवा जोशी यांच्या १०७व्या स्मृतीप्रित्यर्थ्य पुण्यातल्या सात...
गगनातला सायंतारा निस्तेज झाला
भावगीताला स्वतःच्या स्वतंत्र प्रतीभेची ओळख करून देणारा शांत निर्मळ स्वर आज त्या दूर देशा निधून गेला. गजाननराव वाटवे या व्यक्तिमत्वाची आठवणच...
अशा पध्दतीचे लेखन आपणास आवडते काय


न्यूझीलंड-१ : माओरी! माओरी!! | Maayboli

मराठी भाषा दिन २०१८
You are here: मुख्यपृष्ठ /न्यूझीलंड-१ : माओरी
माओरी - हे न्यूझीलंडचे आदिवासी, हे शाळेत असताना कधीतरी वाचलेलं लक्षात होतं. दूर जगाच्या एका कोपर्‍यातल्या चिटुकल्या देशातल्या आदिवासी लोकांशी या पलिकडे आपला का म्हणून संबंध यावा नाही म्हणायला माओरींशी आपल्याकडच्या क्रिकेटप्रेमींचा आणखी एक बारीकसा संबंध मानता येईल. न्यूझीलंडचा एक बॅट्समन रॉस टेलर माओरी वंशाचा आहे हे आपण ऐकत आलेलो आहोत. तरी आम्ही न्यूझीलंडला जायचं ठरवलं तेव्हा तिथले माओरी काही विशेष डोक्यात नव्हते.
न्यूझीलंडला जायचं ठरवलं, ते स्वतःच सगळं प्लॅनिंग करायचं, असं योजूनच. त्याप्रमाणे व्हीजासकट सगळी पूर्वतयारी केली. बुकिंग्ज झाली. न्यूझीलंडचा नकाशा धुंडाळताना बर्‍याच ठिकाणांची अ-इंग्रजी वाटणारी नावं दिसत होती- व्हांगारेई, वायटोमो, लेक वाकाटिपु, वगैरे. ती बहुदा माओरी भाषेतली असावीत अशी मनोमन नोंद झाली; पण त्यावर अधिक विचार केला गेला नाही. तयारीच्या तीन-चार महिन्यांदरम्यान इंटरनेटवरचे विविध फोरम्स, हाती लागतील ते ब्लॉग्ज, व्लॉग्ज, इतर माहिती धुंडाळणे, त्या देशाबद्दलची स्वतःच्या परिने एक पूर्वपीठिका तयार करणे, हे सुरू होतंच. स्वबळावर निवडणूक लढवतात तसं प्रथमच स्वबळावर परदेशी भटकायला निघालो होतो. न्यूझीलंड हा देश फिरायला अत्यंत सुरक्षित आहे असंच सगळीकडे वाचायला मिळत होतं; त्यामुळे मनोमन एक दिलासाही मिळत होता. एकीकडे स्वतःला समजावत होतो- परदेशात फिरतानाची किमान सावधगिरी इथेही बाळगावी लागेलच; पण निदान भाषेचा तरी प्रश्न येणार नाही...
जायची तारीख काही दिवसांवर येऊन ठेपली. आणि एक दिवस अचानक एक ब्लॉग दिसला, जो न्यूझीलंडमध्ये पोचल्या पोचल्या आवश्यक असणार्‍या ‘आईसब्रेकिंग’बद्दल बोलत होता. ‘न्यूझीलंडमध्ये जाण्यापूर्वी पर्यटकांनी माओरी भाषेतले काही शब्द आत्मसात करावेत’ असं त्यात सुचवलेलं होतं; आणि पुढे त्या भाषेतले दैनंदिन वापरातले काही शब्द, वाक्यं, त्यांचे अर्थ, असं सगळं दिलेलं होतं. मी एकदा नुसती त्यावरून झरझर नजर फिरवली. विरंगुळा म्हणून ते वाचायला इतर वेळी मजा आली असती; पण त्या ब्लॉगचा एकंदर सूर पाहता असं वाटायला लागलं, की न्यूझीलंडमध्ये माओरी भाषाच अधिक वापरतात की काय म्हणजे तिथे माओरी लोकसंख्याच अधिक आहे की काय म्हणजे तिथे माओरी लोकसंख्याच अधिक आहे की काय म्हणजे इंग्रजीचा वापर फारसा नाहीच की काय म्हणजे इंग्रजीचा वापर फारसा नाहीच की काय... आणि प्रथमच जरा पाल चुकचुकली.
आमच्या न्यूझीलंड प्रवासाच्या आधीच्या पंधरवड्यात त्यांची क्रिकेट टीम भारत दौर्‍यावर आली होती. मी हा ब्लॉग पाहिला त्याच दिवशी एक वन-डे मॅच होती. मॅच संपल्यावर रॉस टेलरचाच एक छोटा इंटरव्ह्यू दाखवला. आता तोच एक आधार उरला होता अशा थाटात मी टीव्हीचा आवाज वाढवून अगदी जिवाचे कान करून त्याचं बोलणं ऐकलं. तो काय बोलतोय यापेक्षा ते कसं बोलतोय यात मला रस होता. भाषेचे, विविध उच्चारांचे सूर, ढब, प्रमाण भाषेहून वेगळ्या दिसणार्‍या त्यातल्या छटा, हे सगळं मी तेवढ्या वेळात शोधायचा प्रयत्न केला. त्यात फारसा अर्थ नव्हता हे मलाही कळत होतं, पण याला ‘प्रवासाचा ज्वर चढणे’ असं म्हणू शकतो.
दरम्यान, थोडंफार फॉरेन एक्सचेंज वगैरे खरेदी झाली होती. सहज न्यूझीलंड डॉलरच्या त्या अपरिचित नोटा न्याहाळत होते. तर त्यावर ‘द रिझर्व बँक ऑफ न्यूझीलंड’ या इंग्रजी शब्दांखाली ‘TE PUTEA MATUA’ असे शब्द दिसले. (‘गूगल ट्रान्सलेट’कडून कळलं, की ती माओरी भाषा होती; त्याचा शब्दशः अर्थ ‘मुख्य पिशवी’ असा होता) ते पाहून माझी खात्रीच पटली, की त्यांच्या चलनी नोटांवरही माओरी भाषा नांदते आहे त्याअर्थी तो ब्लॉग म्हणत होता ते बरोबरच होतं; न्यूझीलंडला जायचं तर माओरींशी आणि माओरीशी तोंडओळख हवीच. पण आता तेवढा वेळ हाताशी नव्हता. शेवटी अज्ञानातल्या सुखावर भिस्त ठेवून प्रवासाची सुरूवात करायची ठरवली.
मुंबई-हाँगकाँग-ऑकलंड असा लांऽबचा प्रवास... ऑकलंडच्या विमानात माझ्या शेजारच्या सीटवर एक भारतीय बाईच होती. ती गेली १५ वर्षं ऑकलंडमध्ये राहते आहे. मूळची पंजाबी, मराठी माणसाशी लग्न केलेली; आयतीच माझ्या हातात सापडली. प्रवासभर जेव्हा जमेल तेव्हा मी तिला नाना प्रश्न विचारून भंडावून सोडलं...
आमचं विमान ऑकलंडला उतरायला आलं होतं. खिडकीतून बाहेर पाहिलं तर नुकतंच उजाडत होतं; मात्र बाहेर पांढर्‍याधोप, दाऽट ढगांविना बाकी काहीही दिसत नव्हतं. विमानाची उंची कमी-कमी झाली तरी ढग मात्र हटायला तयार नव्हते. शेजारची बाई माझ्याकडे वळून म्हणाली - “न्यूझीलंडचं दुसरं नाव ‘एओटिआरोआ’, इट्स अ माओरी नेम; त्याचा अर्थ, द लँड ऑफ लाँग व्हाइट क्लाऊड”... परत एकदा माओरी आणि त्यांची भाषा पुढ्यात ठाकले होते. पण आता सलामी झडायला आलेली होती; माओरीचा अभ्यास करण्याची वेळ निघून गेली होती.
ऑकलंड एअरपोर्टवरचे वेळखाऊ सोपस्कार पार पाडले; एअरपोर्टवरच्याच खादाडीच्या एका छोट्याशा दुकानातून सँडविच आणि फळं घेतली आणि आम्ही निघालो. आता आपण आणि आपला ट्रॅव्हल-प्लॅन, बस्स, असा विचार करत एअरपोर्टच्या बाहेर पडलो. आता पुढचे १५-२० दिवस भारतीय इंग्रजीच्या साथीने किल्ला लढवला की झालं दरम्यान माओरीशी सामना करायची वेळ आलीच, तर करायचे दोन हात...
Cut to ‘Paihia, Bay of Islands’, न्यूझीलंडच्या पार उत्तरेकडचं, दक्षिण पॅसिफिक समुद्राकाठचं एक सुप्रसिद्ध पर्यटनस्थळ. (स्थानिक उच्चार : पाह्हीऽऽया)
आम्ही घर सोडून छत्तीस-एक तास उलटले होते; त्यातले १८ तास तर विमानातच गेले होते; त्या दरम्यान, विमानातली शेजारची बाई म्हणाली तसं ‘टाईम की पूरी खिचडी’ झालेली होती; ३-४ तासांच्या झोपेत ती ‘खिचडी’ थोडीफार पचवून आम्ही ‘पाहिया जरा पाहूया’ म्हणून बाहेर पडलो होतो.
शांत ठिकाण; मुंबईत ऐन हिवाळ्यात असतो तितपत गारठा; नोव्हेंबर महिना म्हणजे तिथला हिवाळा संपून वसंत ऋतूची आणि पर्यटन मोसमाची नुकती चाहूल लागलेली असते. छोटंसं गाव, एकच मुख्य रस्ता, रस्त्यावर तुरळक माणसं; पर्यटकांना खुणावणारी मोजकी दुकानं; एकंदर सगळा निवांत मामला होता. रस्त्याच्या एका बाजूला समांतर समुद्रकिनारा, विरुद्ध बाजूला सुंदर घरं, बागा; मध्येच एखादी शाळा नाहीतर चर्च; मग दुकानं... या सगळ्यात आम्हाला जे हवं होतं ते दिसलं - तिथलं व्हिजिटर सेंटर.
न्यूझीलंडमध्ये देशभरात सर्व प्रमुख पर्यटनस्थळांवर I-Site Visitor Centres दिसतात. पर्यटकांसाठीची ही त्यांची अधिकृत सुविधा आहे. प्रत्येक ठिकाणच्या सेंटरमध्ये स्थानिक मंडळी काम करतात. तिथे जाऊन ‘इथे पब्लिक टॉयलेट्स कुठे आहेत’ किंवा ‘चांगली फळं कुठे मिळतील, हो’ किंवा ‘चांगली फळं कुठे मिळतील, हो’ अशी कुठलीतरी चौकशी करा, नाहीतर ‘दोन दिवस भटकायचं आहे, बुकिंग्ज हवी आहेत.’ किंवा ‘रात्री दहाचं विमान आहे; एअरपोर्ट ड्रॉप हवा आहे’ असं सांगा; तिथे तुम्हाला हमखास मदत मिळते. ऑकलंड एअरपोर्टवरच आम्हाला त्याची प्रचिती आलेली होती. एअरपोर्टवर आम्ही जिथे सँडविच आणि फळं घेतली त्याच्या शेजारीच आय-साईटचं एक छोटंसं सेंटर होतं. ऑकलंड सिटीत जायला बस बरी पडेल की टॅक्सी, बसचं तिकीट कुठे मिळेल, ऑनलाईन तिकीट इथेच मिळेल का, सिटीतून पाहियाला जायची बस कुठे पकडू, अशा प्रश्नांच्या आधारे घरंगळत घरंगळत, २ तिकिटं आणि २-४ छापिल नकाशे हातात घेऊन, आधी एका बसनं ऑकलंड सिटी आणि तिथून दुसर्‍या बसनं पाहिया, असा आमच्या ‘आईसब्रेकिंग’चा पहिला टप्पा पार पडलेला होता. चौकशीसाठी पहिल्या काऊंटरला जावं आणि तिथेच आख्खं काम उरकून बाहेर पडावं याची आपल्याला मुळी वट्टात सवयच नसते. त्या पार्श्वभूमीवर हे म्हणजे अतीच झालं. त्यामुळे आता पाहियातही आमचे पाय आय-साईटकडे वळणे साहजिक होतं.
तिथे गेल्या गेल्या “हिलोऽ गाईऽज...”नं आमचं स्वागत झालं. (हिलो - hello चा किवी उच्चार) पुढचे ३ आठवडे न्यूझीलंडमध्ये आम्ही ‘गाईज’च होतो. चाळीशी-पन्नाशीतल्या जोडप्याला असं ‘गाईज’ म्हणवून घेताना काय गोऽड वाटतं म्हणून सांगू खोटं कशाला बोलू (पुढे क्वीन्सटाऊनमध्ये तर एकानं ‘आर यू गाईज मॅरीड’ असाही प्रश्न टाकला. त्यावर काय प्रतिक्रिया द्यायला हवी होती हे अजूनही आमचं ठरत नाहीये’ असाही प्रश्न टाकला. त्यावर काय प्रतिक्रिया द्यायला हवी होती हे अजूनही आमचं ठरत नाहीये) तर, काऊंटरपलिकडच्या त्या माणसाला उत्तरादाखल आम्ही आमच्या स्वकष्टार्जित ट्रॅव्हल प्लॅनमध्ये पाहियाच्या रकान्यात जे जे टाकलं होतं, त्याचा पाढा वाचून दाखवला. त्यातली प्रत्येक गोष्ट त्याच्या दृष्टीने एकेका फोनकॉलच्या अंतरावर होती. त्यानं आमची नावं विचारून घेतली, आम्ही कुठून आलोय हे विचारून घेतलं; आणि मग झाला सुरू... होल इन द रॉक क्रूझला जायचंय, हा नंबर डायल कर; पॅरासेलिंग करायचंय, त्याला फोन कर... “हिलो, धिस इज ख्रिस फ्रम आय-साइट... I have two persons फ्रम India, they wish to... No, they are a couple... येह, शुअ, थँक्स” करत ५-७ मिनिटांत त्यानं पुढल्या दोन दिवसांतला आमचा कार्यक्रम आम्हाला हवा होता तसा मार्गी लावून दिला.
आमच्या हॉटेलपासून दोन-अडीच किमी अंतरावर तिथलं सुप्रसिद्ध ‘Waitangi Treaty Grounds’ हे ठिकाण होतं. तिथे फिरत फिरत जायचं असं आम्ही आधीच ठरवलेलं होतं. त्यामुळे ख्रिसनं त्याबद्दल विचारल्यावर आम्ही त्याला ‘चालतच जाणार, गाडी नको’ वगैरे सांगून टाकलं. त्यावर त्यानं ‘एक सुचवू का...’ म्हणत त्या ठिकाणी होणार्‍या माओरी शोबद्दल, नंतरच्या पारंपरिक माओरी डिनरबद्दल सांगितलं. ‘हा शो सध्या फक्त सोमवारी आणि गुरूवारी असतो, उद्या सोमवार आहे, तुम्हाला हवं तर मी बुकिंग करून देऊ शकतो,’ म्हणाला. आमच्या प्लॅनमध्ये पुढे ‘रोटोरुआ’च्या (Rotorua) रकान्यात या दोन्ही गोष्टी होत्या; पाहियातून आम्ही रोटोरुआलाच जाणार होतो. तरी, आम्ही क्षणभर विचार केला आणि त्याला ‘हो’ म्हणून टाकलं. प्लॅनिंग करताना, असे रकाने भरतानाच आमच्या डोक्यात होतं, की हे केवळ एक जनरल माहिती म्हणून सोबत ठेवायचं; ऐनवेळी यात बदल करावेसे वाटले तर करायचे. आखीव सहलकार्यक्रमाचं जोखड मानेवर नको, थोडी स्पॉन्टेनिटी हवी, म्हणून तर सगळी स्वतःची स्वतः आखणी केलेली; ती इच्छा अशी पहिल्याच दिवशी पुरी होणार असेल तर कोण ती संधी सोडेल (रोटोरुआच्या रकान्यातला तो टाइम-स्लॉट रिकामा झाल्यामुळे पुढे तिथे गेल्यावर आम्हाला ध्यानीमनी नसताना एक निवांत आणि भारी जंगल-वॉक करता आला.)
अशा तर्‍हेनं पंधरा-एक मिनिटांनी ‘I-site Visitor Centre’ला मनोमन ‘Like’ करत, ख्रिसच्या ‘Enjoy your stay in Paihia, Guys...’चं मोरपीस अंगावर फिरवत आम्ही तिथून बाहेर पडलो. ख्रिसनं अशी निरोपाची भाषा केली असली तरी पुढच्या दोन दिवसांत मी काही ना काही कारणं काढून तिथे जाणार होते; तिथल्या लोकांना हे ना ते प्रश्न, माहिती विचारून त्यांच्या मदत करण्याच्या क्षमतेची एका परिनं परिक्षाच घेणार होते; आणि पाहियाचा प्रत्यक्ष निरोप घेतेवेळी ‘Like I-site’वरून ‘बदाम I-site’वर शिफ्ट होणार होते.
दुसरा आख्खा दिवस मोकळाच होता. त्यामुळे सकाळी आरामात आवरून आम्ही समुद्राच्या कडेकडेनं रमतगमत चालत, फोटो काढत, दक्षिण गोलार्धातलं सुखद ऊन खात, पॅसिफिक वार्‍याचे घोट घेत आणि एक डोळा फोनमधल्या गूगल-मॅप्सवर ठेवत वायटँगी ट्रीटी ग्राऊंड्सचा रस्ता पकडला. (संध्याकाळ होईतो या ‘सुखद’ उन्हाचा असा काही तडाखा बसला, की दुसर्‍या दिवशी सकाळी आधी ‘सनस्क्रीन लोशन घ्यायचं आहे, Is there any super-market around’ - असा प्रश्न घेऊन मला आय-साइटमध्ये शिरायचं निमित्त मिळालं.)
वाटेत काही अंतरापर्यंत छोट्या-छोट्या ईटरीज, आईसक्रीम शॉप्स, सूवनीर शॉप्स दिसत राहिली. एका ईटरीच्या काऊंटरपलिकडच्या दोघांकडे माझं सहज लक्ष गेलं. तर त्यांची चेहरेपट्टी साधारण भारतीय, पंजाबी वाटली. मग उगीचच त्यांच्या मागच्या मोठ्या मेनू-डिस्प्लेकडे बघितलं गेलं; जणू तिथे मला चना-भटुरा, पुलाव वगैरे शब्दच दिसणार होते. पुढच्या एका ईटरीतही काऊंटरपलिकडच्या दोघांच्या चेहर्‍यांकडे अपेक्षेनं पाहिलं गेलं; रंग भारतीय होता, मात्र चेहरेपट्टी भारतीय नव्हती; पण किवी-युरोपीय गोरी अशीही नव्हती. आणि अचानक माझी ट्यूब पेटली - ते दोघं, एक पुरूष-एक स्त्री, माओरी होते मग जाणवलं, ऑकलंड-पाहिया बसमध्ये आमच्या पुढच्या सीटवर एक कॉलेजवयीन मुलगा होता, तो माओरीच होता मग जाणवलं, ऑकलंड-पाहिया बसमध्ये आमच्या पुढच्या सीटवर एक कॉलेजवयीन मुलगा होता, तो माओरीच होता त्यानं कानांना लावलेले मोठाले हेडफोन्सच लक्षात राहिलेले होते; पण त्याच्या चेहरेपट्टीची नोंद मनोमन घेतली गेली होती. त्याआधी, ऑकलंड स्काय-सिटी टर्मिनलला पाहियाच्या बसचं तिकीट काढलं तिथली क्लार्क मुलगीही अशीच, म्हणजे माओरी, होती त्यानं कानांना लावलेले मोठाले हेडफोन्सच लक्षात राहिलेले होते; पण त्याच्या चेहरेपट्टीची नोंद मनोमन घेतली गेली होती. त्याआधी, ऑकलंड स्काय-सिटी टर्मिनलला पाहियाच्या बसचं तिकीट काढलं तिथली क्लार्क मुलगीही अशीच, म्हणजे माओरी, होती आणखी मागे जाऊन, ऑकलंड एअरपोर्टवर आम्ही सँडविच-फळं घेतली ती विक्रेतीही माओरी होती आणखी मागे जाऊन, ऑकलंड एअरपोर्टवर आम्ही सँडविच-फळं घेतली ती विक्रेतीही माओरी होती न्यूझीलंडचे आदिवासी न्यूझीलंडमध्ये पाय ठेवल्यापासूनच असे अधूनमधून समोर आलेले होते; आणि ते अजिबात आदिवासी वाटलेले नव्हते.
ज्ञानवृद्धीच्या आनंदात पुढचं काही अंतर काटलं. आता जरा चढाचा रस्ता सुरू झाला. दुकानं संपली; वस्ती जरा विरळ झाली; डाव्या हाताला एक लहानसा डोंगरकडा सुरू झाला. उजव्या हाताला समुद्र होताच. चढाचा रस्ता असल्यामुळे रस्ता आणि समुद्रकिनारा यांच्यामध्ये रेलिंग लावलेलं होतं. आणि रेलिंगवर थोड्या थोड्या अंतरावर त्या प्रदेशात आढळणार्‍या विविध पक्ष्यांची माहिती देणारे छोटे छोटे फलक लावलेले होते. प्रत्येक फलकावर त्या पक्ष्याचा फोटो, एकीकडे इंग्रजी नाव, दुसरीकडे माओरी नाव, इंग्रजी नावाखाली इंग्रजीतून माहिती, माओरी नावाखाली माओरी भाषेतली माहिती लिहिलेली होती. माओरी भाषेची लिपी रोमनच असल्यामुळे आपसूक त्यातल्या शब्दांचा उच्चार करण्याचा प्रयत्न होत होता आणि ते उच्चार भलतेच असल्याचं जाणवत होतं.
रेलिंगच्या कडेकडेने आणखी ५-१० मिनिटं चालल्यावर आम्ही त्या ट्रीटी ग्राऊंड्सच्या परिसरात शिरलो. १९व्या शतकात ब्रिटिश वसाहतवादी आणि स्थानिक माओरी नेते यांच्यातल्या करारावर (Treaty of Waitangi) इथे सह्या झाल्या, असं इतिहास सांगतो.
आम्ही त्या परिसरातले दिशादर्शक फॉलो करत रिसेप्शनपाशी पोहोचलो. तर तिथल्या दाराच्या बाहेर दोन्ही बाजूंना एक तरूण स्त्री आणि एक तरूण पुरूष एकदम रंगीबेरंगी, चित्रविचित्र पोषाख घालून उभे होते; त्यांच्या अंगावरचे कपडे लौकिकार्थाने ‘कमी’ या कॅटेगरीतलेच होते. त्यांच्या हातांत प्रॉप्स होते; फूट-दीड फूट लांबीची दोरी आणि त्याला पुढे बांधलेला गोळा; ते स्वतःच्या चेहर्‍यांसमोर ते प्रॉप्स इंग्रजी आठाच्या आकड्यात फिरवत होते आणि आपांपसांत हळू आवाजात अनाकलनीय भाषेत बोलत होते. त्यांच्या दंडांवर, मांड्यांवर, मानेवर, गालावर नाहीतर कानामागे जागा मिळेल तिथे मोठाले पण कलात्मक टॅटूज होते. त्या मुलीने काळ्या रंगाची लिपस्टिक लावलेली; मुलाच्या डोळ्यांभोवती रंगरंगोटी केलेली; त्यांच्या कमरेला, गळ्यांत, हातांत माळा, झिरमिळ्या, वगैरे... ‘हां याला म्हणतात आदिवासी’ ही पहिली तत्पर प्रतिक्रिया झाली. त्यांचं तिथे तसं उभं राहण्यामागेही तोच उद्देश असावा; कदाचित पर्यटन व्यवसायाची काही गणितंही असावीत. मला त्यांचं बारकाईने निरिक्षण करत तिथेच थांबण्याचा एक क्षण मोह झाला; पण का कोण जाणे, परग्रहावरचा प्राणी पाहिल्याच्या नजरेनं त्यांना न्याहाळायचं, फोटो काढायचे, हे काही मला बरं वाटेना. त्यामुळे दोघांकडे एकदा नजर टाकून आम्ही पुढे झालो.
ट्रीटी ग्राऊंड्सच्या परिसरात फिरण्यासाठी वेगवेगळे पर्याय होते. २ तासांचा पास, फक्त म्युझियम, आख्ख्या दिवसाचा पास... आम्ही संध्याकाळच्या शोचं बुकिंग केलेलं असल्यामुळे आम्हाला डे पासचा पर्याय निवडण्याबद्दल सुचवलं गेलं. काऊंटरवरच्या तरूणाने त्याच्या पुढ्यातल्या कॉम्प्युटरवर काहीतरी खाडखुड-खाडखुड केलं आणि आमचे दोन पासेस आम्हाला काढून दिले. त्या पासेसवर आम्ही त्या परिसरात दोन वेळा प्रवेश करू शकणार होतो. तो कॉम्प्युटरवाला मुलगाही अर्थातच माओरी होता, पण शहरी वेषातला. बाहेरच्या दोघांपेक्षा आता तो उगीचच जरा परिचितासारखा वाटायला लागला. पासेस घेऊन आम्ही दर्शवलेल्या मार्गाने काही पावलं गेलो ते थेट ‘Te Kongahu Museum of Waitangi’च्या दारातच.
पाहियाचा रकाना भरताना हे म्युझियम आम्ही विचारात घेतलेलं नव्हतं. पण आता त्याबद्दल उत्सुकता निर्माण झालेली होती. त्यामुळे त्याला अव्हेरून पुढे जाणे शक्यच नव्हतं. आधुनिक म्युझियम्स इंटरअ‍ॅक्टिव मल्टिमिडिया वगैरेंनी युक्त असतात असं ऐकलं होतं. त्या प्रकारचं मी पाहिलेलं हे पहिलंच म्युझियम. माओरींचा समग्र इतिहास, टाईमलाईन, पुरातन नकाशे; आपल्या भूभागाकडे ठेवा म्हणून पाहण्याची माओरींची परंपरा, त्याविरुद्ध भूभागाचा उपयोग व्यापारासाठी करण्याचा ब्रिटिशांचा रिवाज, या मुद्द्यावरूनच माओरींना something is not right ची कुणकुण लागली; माओरींची विविध आयुधं, वाद्यं; त्या-त्या ठिकाणी दिलेली बटणं दाबली की त्या-त्या वाद्यांचा अगदी खरा वाटणारा आवाज येत होता, जणू आपल्या मागे एखादा बाहेरच्या त्या दोघांसारख्या अवतारातला माओरी उभा राहून ते वाद्य फुंकतोय, छेडतोय नाहीतर धोपटतोय; हे सारं बघत बघत एका अंधार्‍या दालनातून दुसर्‍या अंधार्‍या दालनात जायचं; ज्यांना इतिहासाचा तळ शोधायचाय त्यांनी ते करावं; माहिती वाचावी; पुरातन नेत्यांचे फोटो बघावेत; त्यांचे कोट्स वाचावेत… काही टचस्क्रीन्स होते, तिथे विविध मेनू होते; ते नॅव्हिगेट करत गेलं की दक्षिण पॅसिफिकचा गेल्या काही शतकांचा धांडोळा समोर उलगडत होता. एका दालनात एक आख्खी भिंत व्यापलेला मोठा स्क्रीन होता; स्क्रीनच्या पुढ्यात टेकायला काही ठोकळे, मोडे, बाक; स्क्रीनवर १२-१५ मिनिटांची फिल्म सतत दाखवत होते. मी लक्ष ठेवून फिल्मची सुरूवात पकडली आणि तिथे बसून ती संपूर्ण फिल्म पाहिली. ब्रिटिशांचं जगाच्या या कोपर्‍याकडे कसं लक्ष गेलं, त्यांनी त्याचं महत्व कसं हेरलं; माओरींशी आधी संवाद, मग व्यापार आणि मग करार; काही माओरी नेत्यांना अंधारात ठेवलं गेलं, काहींची मुस्कटदाबी केली गेली. ब्रिटिशांचा लौकिक पाहता त्यात काही वेगळं नव्हतं, तरी ते पाहताना अस्वस्थ वाटलंच. मग एका निसर्गविषयक विभागात शिरले. त्या भूभागात आढळणार्‍या वनस्पती, प्राणी, पक्षी, तशीच बटणं दाबून त्यांचे आवाज, त्यांच्या अधिवासाची मॉडेल्स, माओरींचं त्यांच्याशी असलेलं अतूट नातं... एक मजली म्युझियम, सबकुछ माओरीकेंद्री.
म्युझियममध्ये तास-दीड तास घालवून बाहेर पडलो; पुन्हा एक दिशादर्शक दिसला. त्याचं ऐकायचं ठरवलं, तर त्यानं आम्हाला थेट तिथल्या सूवनीर शॉपमध्ये आणून सोडलं. खरेदीची इच्छा आणि योजना दोन्ही नव्हतं, त्यामुळे तिथे नुसता एक फेरफटका मारला. तरी त्यातल्या त्यात लाकडी कोरीव कामाच्या वस्तूंच्या रॅकसमोर मी थोडी रेंगाळलेच. शॉपवाल्या माओरी मुलीनं लगेच ‘मागे एक वूड कार्विंग स्टुडिओ असल्याची’ माहिती पुरवली. आम्हीही लगेच तिकडे वळलो.
न्यूझीलंडच्या जंगलांत आढळणारे महाकाय वृक्ष लाकडी कोरीव कामासाठी आदर्श मानले जातात; तिथल्या समुद्रकिनार्‍यांवर नैसर्गिकरीत्या सापडणार्‍या ग्रीनस्टोनपासून पुरातन काळातली कोरीव कामासाठीची हत्यारं बनवली गेली. कोरीव काम केलेले खांब, तुळया, घराचे बाह्य भाग, मुखवटे; पुन्हा यातल्या प्रत्येक कोरीव कामाला काहीतरी अर्थ होता. स्थानिक माओरींपैकी काहीजण आजही या कलेची जोपासना करत आहेत. (पुढे रोटोरुआत एक मोठा वूड-कार्विंग-स्टुडिओ-कम-कॉलेज पहायला मिळालं.) वायटँगीच्या स्टुडिओत दोघं आडदांड माओरी काम करत होते. आम्ही तिथे गेल्यावर त्यांनी काम थांबवून आमच्याशी बोलायला सुरूवात केली. वूड-ग्रेन, ते कसे ओळखायचे, त्यानुसार लाकडाच्या रंगांमध्ये कसा फरक पडतो, लाकूड तासण्याची दिशा का आणि कशी महत्त्वाची… एकानं त्यांचं टूल-किट उलगडून दाखवलं, त्यात २०-२५ प्रकारच्या पटाशाच होत्या. ‘यातली नेमकी कोणती पटाशी कशासाठी लागणार हे तुम्हाला कसं कळतं’ असा एक मठ्ठ प्रश्न मी माझ्या सुदैवाने ऐनवेळी फिरवून जरा चतुराईनं विचारला. त्यानंही मग त्यांचं थोडंफार क्लासिफिकेशन समजावून सांगितलं.
आमचं १०-२० टक्के लक्ष त्यांच्या उच्चारांना ग्रहण करण्याकडे होतं. किवी इंग्रजीला अजून कान रुळलेले नव्हते; त्यात माओरी ढब आणखी जराशी वेगळी पडते; त्यांतल्या एकाला ते जाणवलं की काय कोण जाणे; अचानक थांबून त्याने Am I talking fast असं विचारलं. त्यावर आम्ही ‘तू बोल रे, फास्ट की स्लो त्याची चिंता करू नकोस, जे सांगतोयस ते भारी आहे; ठरवून स्लो बोलायला लागलास तरच व्यत्यय येईल, जे आम्हाला नकोय, त्यामुळे लगे रहो’ हे सगळं सांगणारे चेहरे करून त्याच्याकडे नुसतं नकारार्थी मान हलवत हसून पाहिलं. हा प्रश्न तो तिथे येणार्‍या सर्वच अ-इंग्लिश पर्यटकांना विचारत असणार आणि ते सगळेच त्या आपुलकीने खूष होत असणार.
दोघांशी १५-२० मिनिटं गप्पा मारून आम्ही निघालो. नाकासमोरच्या चढाच्या पायवाटेने जात जात प्रत्यक्ष ट्रीटी ग्राऊंड्सवर पोहोचलो.
विस्तीर्ण हिरवंगार राखलेलं मैदान; परिसरात चिटपाखरूही नव्हतं. एका बाजूला खाली समुद्र दिसत होता. दुसऱ्या बाजूला जुन्या इंग्रजी पद्धतीचं एक मोठं घर होतं. पण त्यापेक्षा लांबवर दिसणाऱ्या आणखी एका घरानं आम्हाला खुणावलं. ते होतं पारंपरिक माओरी घर. तिथे गेलो; घराला दार नव्हतं, तिथे राखणीला कुणी नव्हतं, आत डोकावून पाहिलं तर काही बाक, बाकांसमोर सादरीकरणासाठी वाटणारी मोकळी जागा; संध्याकाळचा शो इथे होत असणार याचा अंदाज आला.
समुद्र, हिरवंगार मैदान, घसघशीत मोठी स्थानिक झाडं, किलबिलणारे पक्षी; बराच वेळ तिथे फिरलो; पाय निघत नव्हता. पण जेवणाची वेळ होत आली होती आणि आसपास त्याची काही सोय दिसलेली नव्हती.
मैदानातून निघणारी आणखी एक पायवाट दिसत होती. कडेला To Ceremonial War Canoe असं लिहिलेलं होतं. खाली लगेच त्याचं माओरी भाषांतर. सार्वजनिक ठिकाणी इंग्रजीच्या बरोबरीने माओरी भाषेचा वापर दिसत होता खरा; पण त्या ब्लॉगवर लिहिलं होतं तशीही काही परिस्थिती आतापर्यंत वाटली नव्हती.
ती War Canoe म्हणजे अबब प्रकरण निघालं एक ३०-४० फुटी लांब लाकडी बोट, संपूर्ण लाकडी, सुरेख कोरीव काम केलेली, तिथे एका खुल्या शेडखाली उभी केलेली होती. ट्रीटी ग्राऊंड्सच्या तुलनेत हे ठिकाण खाली होतं; जवळपास समुद्रकिनार्‍यावरच. दरवर्षी फेब्रुवारी महिन्यात वायटँगी ट्रीटी दिन साजरा होतो. तेव्हा ती बोट पाण्यात ढकलली जाते. पारंपरिक माओरी वेषातले लोक तेव्हा ती बोट वल्हवतात.
3०च्या दशकात कधीतरी या बोटीसाठी ३ महाकाय ‘काऊरी’ (Kauri) वृक्ष पाडण्यात आले असं तिथल्या छोट्याशा माहितीफलकावर लिहिलेलं होतं. तशाच आणखी एका अंदाजे ८०० वर्षं पुरातन वृक्षाच्या खोडाचा साधारण २ फूट उंचीचा स्लाईस त्या माहितीफलकामागे ठेवलेला होता. त्या महाकाय वृक्षांची काया किती महा असावी ते त्या स्लाईसवरून लक्षात येत होतं.
आपले दोन्ही हात पसरले तरी त्याचा व्यास त्याला पुरून उरणारा होता. बोटीसाठी ३ वृक्ष पाडण्यात आले हे वाचल्यावर आधी जरा विषाद वाटला होता; पण त्यांच्या खोडाची ती ‘स्टँडर्ड साईझ’ पाहून वाटलं की तिथल्या जंगलातली तशी ३ झाडं म्हणजे दर्या में खसखस तेवढीच जरा इतर १००-२०० वर्षांच्या झाडांना खेळायला जागा मिळाली असेल... त्या ८०० वर्षं जुन्या खोडाला स्पर्श करताना जे वाटलं ते मात्र शब्दांत नाही सांगता येणार
Cut to दुसर्‍या दिवशीचे संध्याकाळचे ७:००; माओरी शोसाठी आलेले सगळे म्युझियमनजीकच्या एका बागेत जमले होते. बागेलगत एक रेस्टॉरंट होतं. अजूनही स्वच्छ उजेड होता. मात्र हवेतला गारठा चांगलाच वाढला होता. आमच्यासारखे थंडीची विशेष सवय नसणारे लपेटून, गुरफटून बसले होते. तीच हवा इतर काही जणांसाठी beautiful, warm weather होती एकीकडे शोच्या यजमानांची लगबग सुरू होती. पूर्ण काळ्या शहरी पोशाखांतले २० ते ३० वयोगटातले काही माओरी पुरुष, त्यांतल्या एकाने बोलायला सुरुवात केली. पुरातन काळी माओरी टोळ्या पाहुण्या टोळ्यांचं स्वागत ज्या पद्धतीने करत त्याच पद्धतीने पर्यटकांच्या टोळीचं स्वागत होणार होतं. आणि मग वर माओरी हाऊसमध्ये प्रत्यक्ष शो होणार होता. त्यानंतर Hangi, म्हणजे पारंपरिक माओरी जेवण आणि मग टाटा-बाय बाय, असा एकूण तीन तासांचा ऐसपैस कार्यक्रम होता. आम्ही बसलो होतो तिथेच एका कोपऱ्यात त्या ‘हांगी’ची तयारी सुरू होती.
हे हांगी म्हणजे आपल्याकडच्या पोपटीचं किवी भावंडं म्हणता येईल. जमिनीत मोठे खड्डे केलेले; भट्टीत सणकून तापवलेले दगड त्या खड्ड्याच्या तळाशी ठेवायचे; खड्ड्याच्या तोंडाशी स्टीलच्या जाळीची मोठी बास्केट, बास्केटमध्ये भाज्यांचे, मांसाचे तुकडे, ते आधी मोठ्या पानांनी झाकायचे, आणि त्यावरून कापडाचं आच्छादन; दगडांच्या उष्णतेने भाज्या, मांस शिजतात; मग त्यावर खास हांगी सीझनिंग घालून खायचं; असा तो साधारण प्रकार. आम्ही तिथे जमलो तेव्हा शिजण्यापर्यंतची प्रक्रिया पार पडलेली होती. आमच्यासमोर त्यांनी ती बास्केट बाहेर काढली.
मुरत मुरत शिजलेल्या अन्नाचा मस्त खमंग वास येत होता. त्यांनी त्याचे नमुने काहीजणांना चाखायला दिले. मी भाज्यांमधला एक तुकडा उचलून तोंडात टाकला, तर तो नेमका लाल भोपळा निघाला अगदी ‘प्रथमग्रासे मक्षिकापातः’ सिच्युएशन अगदी ‘प्रथमग्रासे मक्षिकापातः’ सिच्युएशन पण त्याचा अर्थ इतर सर्व चवी त्याहून फर्मास असणार होत्या पण त्याचा अर्थ इतर सर्व चवी त्याहून फर्मास असणार होत्या रात्री मस्त गारठ्यात ते जेवण जेवायला मजा येणार होती.
आता पारंपरिक स्वागत आणि शो. आदल्या दिवशी आम्ही कोरीव कामाच्या स्टुडिओपासून जो चढाचा रस्ता पकडला होता तिथूनच जायचं होतं. पर्यटकांच्या ‘टोळी’तून लीडर्स म्हणून तीन Volunteers निवडले गेले. प्रास्ताविक करणारा शहरी माओरी आमच्यासोबत चालत होता; आम्हाला माहिती सांगत होता. माओरी टोळ्या विरुद्ध टोळीच्या नेत्यांना आधी जोखून घेत. समोरची टोळी युद्ध करणार की मैत्री हे ओळखण्याची त्यांची एक पद्धत होती. ते तिथल्या स्थानिक नेच्याची (Fern) एक डहाळी खुल्या जागेत विरुद्ध टोळीच्या नेत्याच्या पुढ्यात ठेवत. ही टोळी मैत्रीभावनेनं आलेली असेल तर टोळीचा नेता माओरी नेत्याच्या नजरेला नजर भिडवत पुढे जाऊन ती डहाळी उचले आणि माओरी नेत्याच्या हातात देई. असं तीन टप्प्यावर तीन वेळा झालं की मैत्रीची खात्री पटे. हे तीन टप्पे पार पाडत आम्हाला त्या माओरी हाऊसपर्यंत जायचं होतं. हा साधारण त्या माहितीचा सारांश.
गर्द झाडीतून जाणारी वाट होती. वाटेत ठिकठिकाणी माओरी टोळ्यांमधली माणसं उभी होती; सर्वांचे पेहराव आदल्या दिवशी सकाळी दिसलेल्या त्या दोघांसारखे ‘खर्रेखुर्रे आदिवासी’. कुठूनतरी एका स्त्रीचं खड्या, खणखणीत आवाजातलं माओरी भाषेतलं गाणं ऐकू आलं. ती कुठून गातेय हे शोधायला मान आवाजाच्या दिशेला वळवली तर विरुद्ध दिशेच्या झाडीतून मोठा आवाज, चित्कार करत एक माओरी अचानक उडी मारून पुढ्यात आला. दचकायलाच झालं. त्याच्या हातात भाल्यासारखं शस्त्र होतं; वटारलेले डोळे, चेहऱ्यावर उग्र भाव, आ वासून जीभ पूर्ण बाहेर काढलेली, मधेच तो फुत्कार टाकत होता; गळ्याच्या शिरा ताणून माओरी भाषेत जोरजोरात काहीतरी बोलत होता; एकंदर अक्राळविक्राळ अवतार (यांना फुफ्फुसाचे, हृदयाचे विकार कधी होत नसणार.)
न्यूझीलंडच्या रग्बी टीमचा मॅच सुरू होण्यापूर्वीचा ‘हाका’ डान्स कुणी पाहिला असेल तर त्यावरून याची थोडीफार कल्पना येईल. समोरच्याला आव्हान देणे हा त्यामागचा उद्देश. रग्बी टीममधले अ-माओरी खेळाडूही त्याच त्वेषानं ‘हाका’ करताना दिसतात. समोरच्या टीमनं तेवढा वेळ त्यांच्या नजरेला नजर देत उभं राहायचं. क्रिकेट टीममध्ये रॉस टेलर बिचारा एकटाच माओरी; शिवाय तो एक नेमस्त खेळाडू म्हणूनच आपल्याला माहिती आहे. तो हे असं जिभा वगैरे बाहेर काढून डेल स्टेनसारख्यांना आव्हान देईल ही अशक्यकोटीतली बाब वाटते. असो. मुद्दा असा, की गुजराथी माणूस जसा जन्माला येतानाच गरबा शिकून येतो तसेच हे माओरी लोक आक्रमकपणा सोबत घेऊनच जन्माला येतात की काय असं वाटायला लावणारी दृश्यं होती ती.
तर अशी तीन टप्प्यावर तीन गाणी ऐकत, तीन वेळा दचकत, नेच्याच्या तीन फांद्या उचलत, आमचे ‘लीडर्स’ पुढे आणि आम्ही त्यांच्या मागे मागे असे त्या माओरी हाऊसपाशी पोहोचलो. आम्हाला वाटेत दिसलेले माओरी वेगळ्या वाटेने आमच्या आधी तिथे पोहोचलेले होते. तिथे त्यांच्यातला मुख्य नेता उभा होता. हाऽ असा अगडबंब देहाचा, उग्र आता हा आणखी कोणतं तांडवनृत्य करणार असा प्रश्न पडला; तर तो चक्क स्वच्छ इंग्रजीत बोलायला लागला. एकदम ‘हुश्श’ वाटून ‘कोई मिल गया’मधला बालबुद्धी हृतिक रोशन हसतो तसं हसावंसं वाटलं. भाषा हा जवळीक साधण्याचा किती हुकुमी मार्ग असतो
पर्यटकांच्या टोळीने पात्रता फेरी पार पाडली होती, मैत्रीसाठी हात पुढे केला होता. आमच्या तीनही लीडर्सना त्या अगडबंबानं जवळ बोलावलं आणि खास माओरी पद्धतीनं एकेकाच्या कपाळाला आपलं कपाळ टेकवून डोळे मिटून वंदन केलं. (न्यूझीलंड टुरिझमसंबंधीच्या अनेक वेबसाइट्सवर या कृतीचा फोटो दिसतो.) त्यांच्या आधीच्या आक्रमकतेच्या पार्श्वभूमीवर ही कृती इतकी शांतावणारी होती की विचारायची सोय नाही केवळ त्या कृतीसाठी तरी आपण volunteering करायला हवं होतं असं मला फार वाटून गेलं.
आम्हाला सर्वांना त्यानं आत बोलावलं; बाकांवर बसायला सांगितलं. मग माओरी परंपरा, चालीरीती, लोकजीवन, परस्परव्यवहार यांच्याबद्दल माहिती देत देत त्यांचा नृत्याधारित शो सुरु झाला. ते सादरीकरण वेगवान आणि गुंगवून ठेवणारं होतं. त्यात तालबद्धता होती; लय होती; रौद्रता होती; प्रचंड आवाजी ऊर्जा होती. (आवाज त्या कलाकारांचेच.) शोचं व्हिडीओ शूटिंग करायला मनाई होती. मी सुरुवातीला काही फोटो काढले आणि मग निमूटपणे कॅमेरा ठेवून दिला. फोटो काढण्याच्या नादात त्या ऊर्जेला दुर्लक्षित करणं म्हणजे कर्मदरिद्रीपणा ठरला असता.
शो साधारण अर्ध्या तासाचा होता. तो संपल्यावर सगळे बाहेर आलो. आता त्या कलाकारांसोबत बातचीत करायला, फोटोसेशनला वगैरे थोडा वेळ बहाल केला गेला. त्यांच्या नृत्यादरम्यानची स्त्री-कलाकारांची एक विशिष्ट कृती मला लक्षवेधी वाटली होती. पुरुष कलाकार ती कृती करताना दिसले नव्हते. त्याबद्दल मी त्यांच्यातल्या एकीशी जाऊन बोलले; त्या कृतीचा अर्थ विचारला. तिनं अगदी खड्या, खणखणीत माओरी इंग्रजीत त्याचं उत्तर दिलं. आमच्या न्यूझीलंडमधल्या ‘आईसब्रेकिंग’ची ती सांगता होती.
Ceremonial Canoe च्या वाटेनंच परत खाली उतरलो आणि रेस्टॉरंटमध्ये जमलो. टेबलं डेकोरेट केली गेली होती – नेच्याच्या नाजूक फांद्यांची नागमोडी वेलबुट्टी, जोडीला तिथल्या समुद्रकिनाऱ्यावरचे दगडगोटे आणि छोट्या छोट्या पणत्या/मेणबत्त्या. एकीकडे बुफे जेवण तयार होतं. परक्या देशातलं, परक्या संस्कृतीतलं जेवण; सर्वच पदार्थांची, सीझनिंगची चव अगदी सौम्य, तेल-तिखटाचा मागमूस नाही; पण स्मोकी स्वाद अप्रतिम होता.
जेवण उरकलं तोवर १० वाजत आलेले होते. दिवसभराच्या भटकंतीने दमायला झालं होतं. आदल्या दिवशी ख्रिसनं ‘माझं ऐका, रात्री मी एक टॅक्सी सांगून ठेवतो, ती १० वाजता तिथे येईल, १० मिनिटं तिथे थांबेल, तोवर शो संपला तर त्या टॅक्सीनं या, नाहीतर मग चालत या’ असं सुचवलं होतं. त्यानुसार ती टॅक्सी बाहेर उभी होती. प्रास्ताविक करणाऱ्या माओरी माणसानंच आम्हाला ते येऊन सांगितलं. या लोकांचं नेटवर्क भारीच होतं एकदम. त्याला थँक्स म्हटलं आणि टॅक्सीत बसलो, तर स्टीअरिंगवर एक काकू होत्या त्यांना साडेदहा वाजता एका ‘फियामिली’ला एअरपोर्टवर सोडायला जायचं होतं. ‘शो वेळेवर संपला ते बरं झालं, नाहीतर मी निघालेच होते,’ म्हणाल्या. काकूंनी जी झूम टॅक्सी मारली, ते आम्ही ५ मिनिटांत आमच्या हॉटेलच्या दारात पोहोचलो. टॅक्सीचं भाडं चुकतं केलं, काकूंना थँक्स म्हटलं. काकू तशाच झूम निघून गेल्या.
पुढे Hokitika मध्ये आम्हाला अशाच आणखी एक झूम गाडी चालवणाऱ्या भन्नाट काकू भेटणार होत्या… मस्त गप्पीष्ट होत्या त्या; रंगरूपाने गोर्‍या किवीच दिसत होत्या. पण गप्पांच्या ओघात कळलं, की त्यांच्या नजीकच्या पूर्वजांमध्ये काहीतरी माओरी लिंक होती. पण काकूंना जुजबी माओरीच तेवढं समजत होतं. त्यांची चिल्लीपिल्ली नातवंडं मात्र इंग्रजीबरोबरच अस्खलित माओरी बोलणारी होती. ते कसं काय तर आता तिथल्या शाळांमध्ये रीतसर माओरी भाषाशिक्षणाचा अंतर्भाव केला गेला आहे. वायटँगी ट्रीटीपश्चात हळूहळू अडगळीत ढकलली गेलेली ही भाषा आधुनिक युगात आता परत दिमाखाने मिरवते आहे. पण हे सांगत असताना ‘आमच्यावेळी असं नव्हतं...’ हा काकूंच्या बोलण्यातला सूर लपला नाही. ‘जगभरातल्या जवळपास लोप पावलेल्या, मात्र यशस्वीरीत्या पुनरुज्जीवित केल्या गेलेल्या काही निवडक भाषांपैकी एक माओरी आहे’ असं त्यांनी सांगितलं. सार्वजनिक ठिकाणी इंग्रजीच्या बरोबरीने माओरी का दिसत होती त्याचं कारण तेव्हा आमच्या लक्षात आलं. पण हे आमचं ज्ञानवर्धन आणखी १० दिवसांनी होणार होतं...
त्याआधी रोटोरुआतल्या ‘ते पुइया’च्या (Te Puia) माओरी व्हिलेजमध्ये त्यांचं धनधान्य साठवण्याचं, सुंदर कोरीव कामाचं ‘स्टोअरेज हाऊस’ दिसणार होतं; ‘बाहेरून जितकं अधिक कोरीव काम, तितकाच आतला धनधान्याचा साठा जास्त’ हे समीकरण आश्चर्यचकित करणार होतं. माओरी शोमधल्या कलाकारांच्या पेहरावातल्या झिरमिळ्या न्यूझीलंडच्या पाणथळ भागात आढळणार्‍या एका झुडुपाच्या चिवट पात्यांपासून तयार होतात, ही माहिती गाठीशी जमा होणार होती; ती वस्त्रं विणणार्‍या शहरी वेषातल्या माओरी मुलींच्या पुढ्यात उभं राहून त्यांचं काम बारकाईने निरखता येणार होतं.
दूर जगाच्या एका कोपर्‍यातल्या चिटुकल्या देशातल्या आदिवासी लोकांबद्द्ल आयुष्यभर पुरणार्‍या आठवणी जमा होतील असं निघण्यापूर्वी स्वप्नातही वाटलं नव्हतं.
 >>> छान परिचय. आवडले.
मी टाकलेल्या फोटोंच्या जागी
मी टाकलेल्या फोटोंच्या जागी मला लिंक्स दिसतायत. पूर्वीपेक्षा आता काही वेगळं करावं लागतं का बर्‍याच दिवसांनी मायबोलीवर फोटो अपलोड केले आहेत.
फारच छान लिहिलंय. मलाही
फारच छान लिहिलंय. मलाही फोटोंच्या लिंक दिसतायत. फोटो पाहून बॅक केलं की परत लेखाच्या सुरूवातीला जायला होतंय. मग कुठवर आले होते ते शोधत लेख वाचला.
इमेजेस टाकताना माझीच चूक
इमेजेस टाकताना माझीच चूक झाली होती... आता दुरूस्त केली आहे.
न्यूझीलंड लिस्टवर आहे पण जवळच आहे तर जाऊ जाऊ म्हणत राहिलंय.
मेलबर्न ला कधी येतेय
ओघवती लेखनशैली. छान लिहिलेय
मस्त लिहिलेय...पुढच्या भागाच्या प्रतीक्षेत.
वाह, सुंदर लिहिलंय. फोटोही
वाह, सुंदर लिहिलंय. फोटोही सुरेख.
अकरावीच्या इंग्लिश पुस्तकात माओरी विलेजेस हा धडा होता ते आठवलं. त्यांच्या प्रदेशात असणारे गरम पाण्याचे झरे. त्यावर माओरी लोक शिजवत असलेलं त्यांचं अन्न, असे काही संदर्भ आठवतायेत. वेरी इंटरेस्टिंग, मजा यायची तो धडा वाचताना. मस्त वेगळंच वाटायचं. त्यामुळे मला न्यूझीलंड म्हटलं की माओरी आणि हा धडा हमखास आठवतो.
 खूप सही लिहिलय. अगदी गप्पा मारल्यासारखं. पुढच्या भागांची वाट पहातोय.
क्रिकेट टीममध्ये रॉस टेलर बिचारा एकटाच माओरी; शिवाय तो एक नेमस्त खेळाडू म्हणूनच आपल्याला माहिती आहे. तो हे असं जिभा वगैरे बाहेर काढून डेल स्टेनसारख्यांना आव्हान देईल ही अशक्यकोटीतली बाब वाटते >>>>>
 मस्त सुरुवात. ही न्यूझीलंड मालिका रोचक होणार
मलाही अन्जू यांनी लिहिल्या प्रमाणे तो 'माओरी विलेजेस' भाग आठवला.
त्यातील वाकारेवारेवा ह्या गावाचे नाव 'वा का रे - वा रे वा  - वा रे वा  असे लक्षात ठेवायला माझ्या बाबांनी शिकवले होते
वाकारेवारेवा, ते आठवत नव्हतं.
वाकारेवारेवा, ते आठवत नव्हतं. आता आठवलं .
अन्जू, अनिंद्य, त्या धड्यात
अन्जू, अनिंद्य, त्या धड्यात हा लांबलचक शब्द होता का
छान लेख. पु भा प्र.
छान लेख. पु भा प्र.
....त्या धड्यात हा लांबलचक शब्द होता का
 म्हणजे केवळ 'वाकारेवारेवा' पर बात खत्म नही होती
आपल्या भारतातील तामिळनाडू-आंध्र सीमेवर असलेल्या Venkatanarasimharajuvaripeta / 'वेंकटनरसिम्हाराजुवारिपटा'ला लाजवतील तुमचे हे माओरी
मस्त लिहिलेय...पुढच्या भागाच्या प्रतीक्षेत. >>> + १२३
मस्त लिहीलं आहेस. लेखन शैली
मस्त लिहीलं आहेस. लेखन शैली मस्तच आहे यातली.
एवढा लांबलचक नव्हता. वाकारेवारेवा होता. तो धडा परत वाचावासा वाटतो. फार interesting होता. तो आणि एक बंद पडलेली इकॉनॉमी सुरु करणारा एक मनोरुग्ण हे दोन धडे अकरावीचे best होते. अजूनही आठवतात.
तो वरचा कसला लांबलचक शब्द आहे
तो वरचा कसला लांबलचक शब्द आहे, टोटली.
 आणि तू फार छान ओघवत्या
 आणि तू फार छान ओघवत्या भाषेत लिहिला आहेस
पुढले भागही आठवणीनं टाक... प्र.
तिकडे झूमकाक्वा आहेत की काय
मस्त झालाय पहिला भाग. पुभालटा
मस्त झालाय पहिला भाग.
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
या ग्रूपचे सभासद व्हा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१८ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


ओ कॅनडा (O Canada) | Granthali

SKU: Granthali-279 Categories: पर्यटन, प्रवास वर्णन, माहितीपर
शहर आत्महत्या करायचं म्हणतंय...
सूर्य होता रात्रीला ₹500.00 ₹300.00
सर्व स्तरांतील प्रजेचे मुक्त मनाने स्वागत करणारा कॅनडा हा शांतताप्रिय व सुसंस्कृत देश आहे. शिस्त व स्वातंत्र्य, दोन्हीचा आदर करणारा शिस्तीस स्वातंत्र्यावरील गदा समजणार्‍या अमेरिकन प्रजेस ‘ब्रिटिशांचे लाडावलेले बाळ’ वाटणारा शिस्तीस स्वातंत्र्यावरील गदा समजणार्‍या अमेरिकन प्रजेस ‘ब्रिटिशांचे लाडावलेले बाळ’ वाटणारा सर्वेक्षणाच्या अहवालात, एकशे पस्तीस देशांतून आलेले स्थलांतरित कॅनडात गुण्यागोविंदाने राहत असल्याची नोंद आहे. इथे शंभराहून अधिक भाषक प्रजा सुखाने नांदते – नांदू शकते. अशा या कॅनडाचा आगळावेगळा परिचय…
आरोग्याचा अर्थ (Arogyacha Arth)
असाही एक महाराष्ट्र (Asahi Ek Maharashtra)
अंधश्रद्धा निर्मूलन प्रश्नचिन्ह आणि पूर्णविराम (Andhashraddha Nirmulan Prashnachinha Ani Purnaviram)


Meghana in the Mirror: May 2013

तसं पाहायला गेलं तर माणसाच्या आयुष्यात आठवणीत राहण्यासारखे अगणित असे प्रसंग घडत नाहीत. रोजच्या रोज नवीन अशा प्रसंगांना सामोरं जाणारा माणूस सापडायला विरळाच. त्यामुळे असे काही मोजके प्रसंग सतत स्मरून त्या आठवणीत हरवून जाण्याची माणसाची सवय अगदी जुनीच म्हणावी लागेल. अगदी आजी आजोबा नातवंडाना ज्या गोष्टी सांगतात त्या बहुधा त्याच त्याच असतात. अर्थातच तरीही त्यांची गोडी जराही कमी होत नाही ही गोष्ट अगदी खरी आहे.
आपल्या आठवणींच्या कप्प्यात जतन करून ठेवेलेले असे मोजकेच का होईना प्रसंग वारंवार आठवून त्यात हरवून जाण्याचा आपला स्वभाव असतो. मुळात अशा आयुष्यभर जतन करून ठेवण्यासारख्या गोष्टी तुमच्या कडे असल्या तर तुम्ही अतिशय भाग्यवान आहात यात तिळमात्र शंका नाही.
हे पाल्हाळ सांगण्याच कारण म्हणजे माझ्या अवतीभवती असलेल्या लोकांना सदैव मुदुमलाईच कौतुक ऐकून वैताग येतही असेल कदाचित, पण तरीही त्या आठवणींमध्ये रमून जाणे हा कदाचित माझा छंद होऊन बसला आहे. आठवणी थोड्याच आहेत. पण तरीही माझ्यासाठी अतिशय जिव्हाळ्याच्या आहेत.
पंधरा दिवसांपूर्वी मुदुमलाई सोडल्याला एक वर्ष होऊन गेलं. फार काही जास्त फिरलो अशातला भाग नाही, उलट आमचं घर, आमचं गाव, आणि गावाच्या वेशीपलीकडला फार तर फार एखादा किलोमीटर पर्यंतचा भाग इतकाच आमचा जास्तीतजास्त वावरण्याचा भाग होता. तरीही जवळपास तीन वर्षांच्या वास्तव्यात तिथला प्रत्येक ऋतु मनसोक्त अनुभवला, प्रत्येक दिवशीच्या सायं छटा नव्याने अनुभवल्या. (लोभी मन तरीही जास्त हावरटपणा करत जातं. ) आणि या आठवणींची झिंग अजूनही मनातून उतरली नाहीये.
आठवणींच्या एका पर्वाचा शेवट झाल्याला एक वर्ष पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने या गोष्टी पुन्हा बोलून दाखवाव्याशा वाटल्या त्यानिमित्त हा लेखनप्रपंच
तसं पाहायला गेलं तर माणसाच्या आयुष्यात आठवणीत राहण...
मेरी खामोशी.... - तेरे ही जिक्र की जासूसी मेरी खामोशी है रहूं मैं चुप क्यूँ, तेरी बातों सी मेरी खामोशी है रहूं मैं चुप क्यूँ, तेरी बातों सी मेरी खामोशी है हरफ हरफ से लम्हे जो बिखर जाते है हरफ हरफ से लम्हे जो बिखर जाते है
फास - दडलेल्या गोष्टी अंधारच स्पष्ट दर्शवतो हेच खरे. सूर्य कधीच दुबळा झाला होता. पक्षी वगैरे आपापल्या घरी पोचले होते. मनुष्य जात मात्र त्या हमरस्त्यावर आपापल्या...
अखेर त्यांनी लक्ष्मणरेषा ओलांडली… - गेल्या काही दिवसांपासून जी बातमी येऊ नये असं वाटत होतं, ती बातमी अखेर आली. आपल्या सर्वांच्या जिव्हाळ्याच्या ‘common man’ ला जन्म देणार्‍या आर. के. लक्ष्मण ...
 - यंदाची दिवाळी संपताक्षणी पुढच्या दिवाळीचे वेध लागावेत इतका, हा आवडीचा नि खासमखास असा सण. नवरात्र सुरू झाले की दिवाळीची चाहूल लागते. मनात आपसूकच उत्साहाचे...
हॉर्ससिक... - आम्ही उटीला गेलो होतो .छोटी केतकी आणि तिचे आई बाबा म्हणजे इंदु मॅडम आणि सुरेश सर पण आमच्या बरोबर होते ,तिच्या आई कडून समजलं की तिला उटीला गेलं की नावेत आण...


निमित्त: 9/30/07 - 10/7/07

सध्या काही काळ मी बागेत काम करतो.
सध्या काही काळ मी बागेत काम करतो.
तसे बागेत काम ते काय असणार  प्रश्‍न बरोबर आहे.पावसाळा संपला .मातीचे गठळे होतात.ते खुरप्याने वेगळे करावे लागतात.अती पावसाने माती रापली जाते. ती वेगळी करून बाजुला टाकून नवी माती टाकावी लागते. कस वाढतो.बागही बहरू लागते.सांगायला हे फार सोपे.प्रत्यक्ष बागेत शिरलात की वेळ कसा जातो ते समजत नाही.त्याचा फायदा मनाला आणि शरीराला होतो. मनात दुसरे विचार येत नाहीत.आणि बागेतला शुध्द प्राणवायुही मिळतो.वाढलेले गवत काढताना.नको असलेली झुडपे काढा.ज्यादा वाढलेल्या फुलांच्या मोठ्या फांद्या तोडा.त्या दुधाच्या पिशवीत माती भरून त्यात त्या फांदीला खोवा. बघा आठ दिवसात फांदीला नवी पालवी येते.
आलेल्या प्रत्येकाला एक रोप भेट द्या.तुमची कायमची आठवण रहाते की नाही
विकत आणू नका रोप तुम्ही तुमच्या बागेतून निर्माण करा.स्वार्थ आणि परमार्थ दोन्हीही साधेल.आनंद वाटण्यातला आनंद वेगळाच आहे.
असे काही अनुभवले तर मला जरूर सांगा. शक्‍य झाल्यास ते मी प्रसिध्दही करण्याचा प्रयत्न करेन.
सह्याद्रीवर माझी माय ही नामवंत कलावंतांनी सांगीतलेली मालिका आहेमुलगा कितीही मोठा झाला तरी आईला तो लहानच.आईला मानणारा आणि आईला विचारणारा असे दोन गट पडतात.केदार शिंदेनी सांगीतले की, जन्मदात्री आई थोरच पण मला खरं वाढविले माया दिली ती माझी आजी.तीच माझी
माय.असाच एक अमुभव वाचनात आला वाटले तुम्हालाही तो वाचायला द्यावा.
मंत्रालयात डॉ. अविनाश दिसला. मी त्याला हाक मारली, तो थोडा गोंधळला, मग सावरत म्हणाला, "अरे श्रीकांत तू, फार वर्षांनी भेट झाली'."इथे कुठे' मी विचारलं."अरे, मंत्रालयात काम होतं. आपल्या गावाला नवीन हॉस्पिटल बांधावं अशी गावकऱ्यांची इच्छा आहे. त्यासाठी सर्व जबाबदारी माझ्यावर टाकली आहे. त्याच गडबडीत आहे' असं बोलून तो निघून गेला. त्याचा फोन नंबर घेण्याचंही भान राहिलं नाही.मला सर्व लहानपणीचं आठवलं. आम्ही दोघेही लहानपणापासून एकाच शाळेत, एकाच वर्गात शिकत होतो. मी जरा हुड होतो, मस्ती, मारामाऱ्या करण्यात दादा होतो. अविनाश साधा, शांत व सर्वांना मदत करणारा होता. आमच्या ऐसपैस घरासमोर त्याचं छोटं घर होतं. घरात तो, त्याचे बाबा आणि एक बहीण राहत. आम्ही श्रीमंत होतो. घरात पैसा, प्रेम नुसतं वहात होतं. सर्वांचा लाडका होतो. काय हवं नको ते एका क्षणात मिळत होतं. बाबा फिरतीवर असत. आई देव देव करे, पण सर्वांना मदत करण्यातही तत्पर असायची. तिला श्रीमंतीचा तोरा नव्हता. मी लाडका होतो तसा अविनाशसुद्धा माझ्या आईचा लाडका होता. तो नेहमी आमच्या घरात असायचा आम्ही खेळायचो, कधी कधी भांडणंसुद्धा होत. असंच एकदा माझं आणि अविनाशचं भांडण झालं. भांडता भांडता मी त्याला बोलून गेलो, "तुला माय कुठं आहे, मला माय आहे, मायचं प्रेम आहे.' त्याचं अवसान गळून पडलं. तो रडत घरी गेला. आईला ते समजलं. मला बोलावलं. अविनाशला हाक मारली. आणि मला आईने मार मार मारलं. शेवटी अविनाशच मध्ये पडला आणि आईला अडवलं. तिच्या कुशीत रडत बसला. आईने प्रेमाने त्याच्या डोक्‍यावरून हात फिरवत त्याला स्वयंपाक खोलीत नेऊन जेवू घातलं. मी हमसून हमसून रडत होतो. आई माझ्याकडे मात्र लक्ष देत नव्हती. आम्ही हळूहळू मोठे होत होतो. मी शिक्षणात एवढा हुशार नसल्यामुळे मी बी. ए.पर्यंत मजल मारली. अविनाश हुशार होता. त्याला डॉक्‍टर व्हायचं होतं. आमचे आई-बाबा त्याला सर्वतोपरी मदत करत होते. मला मुंबईला मंत्रालयात नोकरी लागली. मी गाव विसरलो. पूर्णतः मुंबईकर झालो. पगार सोडून अन्य मार्गाने माझ्याकडे पैसा खेळू लागला. आईची पत्र येत होती. प्रथम प्रथम माझीसुद्धा उत्तरं जात होती. हळूहळू तीसुद्धा कमी होत गेली. मी माझ्या कामात व्यस्त होतो. या पैशापायी मी आई, गाव मित्र सर्व विसरलो. संसार थाटला, तसा पैसा सुद्धा जास्त लागू लागला. हाव वाढली. बायका पोरांच्या इच्छा वाढल्या. घरापेक्षा ऑफिसमध्ये माझा वेळ जास्त जाऊ लागला. गाव, आई-बाबा यांना विसरलो. कुणाची कामं करायची, कुणाची नाही हे तो किती पैसे देतो यावर ठरू लागलं. आईने केलेले संस्कार सगळे विसरून गेलो.मंत्रालयात गावची माणसं येत.
मोठा डॉक्‍टर झाला. तो तुझ्या आईला फार मानतो. डॉक्‍टरची पदवी मिळाल्यावर त्यांने पहिल्यांदा आईच्या पायावर ठेवली व शपथ घेतली की मी माझी सेवा गावासाठी वापरीन, कोणत्याही आमिषाला बळी पडणार नाही. आईने व सर्व गावकऱ्यांनी त्याचा सत्कार केला. गावात मिरवणूक काढली. तीसुद्धा आईला बरोबर घेऊन, अशा एकेक गोष्टी मला कळत होत्या. हे ऐकून मी आईला पत्र लिहिलं, पण आईचं उत्तर काही आलं नाही.पण इथे मीही आता जास्तच मस्तीत वावरत होतो. मुंबईतील बिल्डरांची माझ्या ऑफिसमध्ये रांग लागत होती. रोज रोज पैशाचा हिशोब होत होता. तशातच एकदा गावावरून आई खूप आजारी असल्याची तार आली. मी माझ्या कामात व्यस्त होतो. आईपेक्षा मला त्या बिल्डरची काळजी जास्त होती. त्याचा पैसा, नुकसान जास्त महत्त्वाचं वाटत होतं. मी गावाला जाऊ शकलो नाही. पण तोच अविनाश मुंबईतील अतिमहत्त्वाचं काम अर्धवट सोडून आईच्या सेवेला धावून गेला. आईवर उपचार केले. त्याच्या बायको-मुलांनी माझ्या आईची सेवा केली.काही दिवसांनी बाहेर गावी कामानिमित्त जावं लागलं. गाव तिथून जवळ होतं. तेव्हा मी माझ्या गावी जायचं ठरवलं."काय आलात चिरंजीव, आहे मी जिवंत आहे. पण मी मेल्यावर तरी येशील की नाही याचीच शंका वाटत होती मला...पण आलास आधीच'""आई असं काय बोलतेस, मी तुझा मुलगा आहे.'"हो आहेस. पण "नावा'पुरता. मुंबईकर झालास. पैशात लोळतोयस. आईची आठवण कशी येईल.''मला काही जास्त वाद घालायचा नव्हता. घालूच शकलो नसतो. एका अर्थी आईचं बोलणं बरोबर होतं. मला त्याची लाज वाटत होती. शरमेनं माझी मान खाली गेली."आला आहेस तर घर तुझ्या नावावर करून जा. पण मी एक करणार आहे, गावाबाहेर आपली बरीच जमीन पडलेली आहे. ती मी गावासाठी हॉस्पिटलला देणार आहे. तुझ्या होकाराची वाट नाही बघत. पण तुझ्या कानावर घालते. आणि मी या घरात राहणार नाही. बाजूला एक खोली आहे तेथे राहीन. ज्या घरात मी माझ्या मुलांवर चांगले संस्कार केले, पण ते वाया गेले. त्या घरात मला आता रहावयाचे नाही'ती बरंच काही बोलली. मी बोललो नाही. कारण माझ्याच चुका होत्या. शिवाय मला मुंबई गाठायची होती. मी आईच्या पाया पडलो व निघतो आता असं म्हणून मी निघालो. तेव्हा आई म्हणाली, ""बघ, पैसा जमवू नको. माणसं जमव. तुझ्या बापानी ते केलं. माझ्या हातूनसुद्धा थोडं फार सत्कार्य घडलं. म्हणून मला गाव विचारतो. मला इथे काही कमी पडत नाही. बघ प्रयत्न कर. तुला असं जमतं का'ती बरंच काही बोलली. मी बोललो नाही. कारण माझ्याच चुका होत्या. शिवाय मला मुंबई गाठायची होती. मी आईच्या पाया पडलो व निघतो आता असं म्हणून मी निघालो. तेव्हा आई म्हणाली, ""बघ, पैसा जमवू नको. माणसं जमव. तुझ्या बापानी ते केलं. माझ्या हातूनसुद्धा थोडं फार सत्कार्य घडलं. म्हणून मला गाव विचारतो. मला इथे काही कमी पडत नाही. बघ प्रयत्न कर. तुला असं जमतं का''मी घराबाहेर पडलो. समोर डॉ. अविनाश व त्याचं कुटुंब भेटलं. अविनाश माझ्या जवळ आला. त्याने वहिनी, मुलांना माझ्या पाया पडायला लावलं.ते सगळे आत निघून गेले. अविनाश आणि मी रस्त्यात बोलत थांबलो. अविनाशला राहवलं नाही. तो मला जवळ घेऊन म्हणाला - "लहानपण आठवतं''मी घराबाहेर पडलो. समोर डॉ. अविनाश व त्याचं कुटुंब भेटलं. अविनाश माझ्या जवळ आला. त्याने वहिनी, मुलांना माझ्या पाया पडायला लावलं.ते सगळे आत निघून गेले. अविनाश आणि मी रस्त्यात बोलत थांबलो. अविनाशला राहवलं नाही. तो मला जवळ घेऊन म्हणाला - "लहानपण आठवतं तू मला म्हणाला होतास.तुला माय कुठे तू मला म्हणाला होतास.तुला माय कुठे तोच प्रश्‍न आज मी तुला विचारू शकतो...'
सध्या काही काळ मी बागेत काम करतो.
अभिजित पंचभाईंच्या गीतरामायणाची तपपूर्ती
भावभक्तिच्या शक्तिचे आजच्या काळातले एक वेगळे उदाहरण रविवारची सकाळ रामजन्माचा दिवस..निवारा सभागृह रसिकांच्या साक्षीने बारा...
सूरांशी शरणांगती घ्या..मग गाणं सोपे होईल
डॉ. भरत बलवल्ली रियाज डोळसपणे केला पाहिजे. गाणं सतत आतमध्ये चालू असते. मी झोपतो तेव्हाही ते आत चालू असतं. भीमसेनजी...
शब्द स्वरांचा सुरेल गोफ म्हणजे..शब्द सूर बरवे
मालती पांडे आणि पद्माकर बर्वे यांच्या समृध्द सुरांचा वारसा अनुभवण्याची बहार ख्यातनाम गायक आणि संगीतकार पं ....
सात व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली अर्पण
पं . गजाननबुवांच्या काही रचनांचे एकत्रीतपणे व्हायोलीनवर वादन करून अभय आगाशे , रजत नंदनवाडकर , वसंत दे...
रंगावली साधक वसंतराव थिटे...
आपल्या आयुष्याचे धेय्य ठरवून त्यानुसार तत्वाने वाटचाल करणारे फार कमी...त्यातही जे मी प्राप्त केले आहे..ते सारे माझे नाही..ते सारे या समाजाना...
व्हायोलीन गुरू...पं. भालचंद्र देव अवघे ८१ वयोमान
व्हायोलीन गुरू म्हणून उपाधी मिळालेले ज्येष्ठ व्हायोलीनवादक पं. भालचंद्र देव यांचा सहस्त्रचंद्रदर्शना निमित्ताने पुण्यात निवारा सभागृ...
केवळ ठेका पुरेसा आहे -संगीतकार राम कदम
संगीतकार राम कदम जन्मशताब्दी.. संगीतकार राम कदम हे आज असते तर शंभर वर्षांचे असते..आज ते आपल्यात नाहीत.पण त्यांची संगीत दिलेली...
गोवा मुक्ती संग्राम आठवताना
गोवा मुक्ती लढा आठवतो कारण आज गोवा मुक्ती स्वातंत्र्याचा ५१ वे वर्ष. पुण्यात या दिवशी भारतीय विचार साधना या प्रकाशन संस्थेने गोमंतक मुक्ती...
व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली
स्वरबहार या संस्थेच्या वतीने गायन वादनाचार्य पं . गजाननबुवा जोशी यांच्या १०७व्या स्मृतीप्रित्यर्थ्य पुण्यातल्या सात...
गगनातला सायंतारा निस्तेज झाला
भावगीताला स्वतःच्या स्वतंत्र प्रतीभेची ओळख करून देणारा शांत निर्मळ स्वर आज त्या दूर देशा निधून गेला. गजाननराव वाटवे या व्यक्तिमत्वाची आठवणच...
अशा पध्दतीचे लेखन आपणास आवडते काय


राष्ट्रकुल स्पर्धा २०१५: भारताला बॉक्सिंगमध्ये तीन पदके - Maha Sports

राष्ट्रकुल स्पर्धा २०१५: भारताला बॉक्सिंगमध्ये तीन पदके
राष्ट्रकुल स्पर्धा २०१५: भारताला बॉक्सिंगमध्ये तीन पदके
गोल्ड कोस्ट | ऑस्ट्रेलियात सुरु असलेल्या २१ व्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत भारताला आज बॉक्सिंगमध्ये तीन कांस्यपदके मिळाली आहे. ही पदके हुसामुद्दीन मोहम्मद, नमन तन्वर आणि मनोज कुमारने या खेळाडूंनी मिळवून दिली आहेत.
हुसामुद्दीन मोहम्मदने ५६ किलो वजनी गटात, नमन तन्वरने ९१ किलो वजनी गटात आणि मनोजने ६९ किलो वजनी गटात ही कामगिरी केली आहे.
हुसामुद्दीनला आज उपांत्य सामन्यात इंग्लंडच्या पीटर मॅकग्रील विरुद्ध ०-५ फरकाने पराभव स्वीकारावा लागला. या पराभवामुळे हुसामुद्दीनला कांस्य पदकावर समाधान मानावे लागले आहे.
त्याचबरोबर १९ वर्षीय तन्वरलाही आज उपांत्य सामन्यात पराभवाला सामोरे जावे लागले आहे. त्याला ऑस्ट्रेलियाच्या जेसन व्हॉटलेयने ०-४ फरकाने पराभूत केले, तर मनोजला उपांत्य सामन्यात इंग्लंडच्या पॅट मॅकॉरमॅकने ०-५ फरकाने पराभूत केले.
भारताला आत्तापर्यंत ४२ पदके मिळाली आहेत. यात १७ सुवर्ण, ११ रौप्य आणि १४ कांस्य पदकांचा समावेश आहे.
राष्ट्रकुल स्पर्धा २०१५: भारताला बॉक्सिंगमध्ये तीन पदके pic.twitter.com/YY3snRttJ1
CWG 2018Gold Coast 2018Hussamuddin MOHAMMEDNaman TANWARनमन तन्वरराष्ट्रकुल स्पर्धा २०१८हुसामुद्दीन मोहम्मद
सातव्या शशी वैद्य मेमोरियल टेनिस स्पर्धेत डेक्कन संघांची आगेकूच
राष्ट्रकुल क्रिडा स्पर्धेत महिला दुहेरी टेबल टेनिसमध्ये भारताला रौप्य पदक
2022च्या राष्ट्रकुल स्पर्धेतुन नेमबाजी वगळणे भारतासाठी मोठा धक्का – अभिनव…
रौप्यपदक आणि सुवर्णपदक यातील अंतर आता लक्षात आले – आंतरराष्ट्रीय टेबल टेनिसपटू…
मुंबई शरीरसौष्ठव संघटनेकडून भारत श्री विजेते आणि कुटुंबियांचा गौरव
१००% निकाल- राष्ट्रकुलला गेलेल्या १२ पैकी १२ कुस्तीपटूंनी केले भारताचे नाव रोशन
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर मात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर…
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला…
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी


हितगुज दिवाळी अंक | Maayboli

मराठी भाषा दिन २०१८
You are here: मुख्यपृष्ठ /हितगुज दिवाळी अंक
हितगुज दिवाळी अंक २०१४
हितगुज दिवाळी अंक २०१३
हितगुज दिवाळी अंक २०१२
हितगुज दिवाळी अंक २०११
हितगुज दिवाळी अंक २०१०
हितगुज दिवाळी अंक २००९
हितगुज दिवाळी अंक २००८
हितगुज दिवाळी अंक २००७
हितगुज दिवाळी अंक २००६
हितगुज दिवाळी अंक २००५
हितगुज दिवाळी अंक २००४
हितगुज दिवाळी अंक २००३
हितगुज दिवाळी अंक २००२
हितगुज दिवाळी अंक २००१
हितगुज दिवाळी अंक २०००
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१८ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


खरेदी करा vision publicationचे Programming In C पुस्तक ऑनलाइन जास्त सूट मिळवा | Cart91

यासाठी Cart91 मध्ये प्रवेश करा
सूची मध्ये काहीही समाविष्ट नाही.
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार (40)
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार (85)
क्रमांक लिहिणे आणि टेबल पुस्तके (0)
एम पी एस सी (729)
पीएसआय एएसओ एसटीआय (226)
एम पी एस सी वन पूर्व परीक्षा (3)
इलेक्ट्रिकल-मॅकेनिकल-सिव्हिल अभियांत्रिकी पूर्व (1)
पी एस आय मुख्य (202)
एस टी आय मुख्य (185)
ए एस ओ मुख्य (179)
एम पी एस सी कृषि मुख्य (29)
एम पी एस सी वन मुख्य (2)
एम पी एस सी कर सहाय्य मुख्य (16)
राज्य उत्पादन शुल्क विभाग (0)
सिव्हिल अभियांत्रिकी मुख्य (2)
न्यायिक सेवा मुख्य (0)
इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकी मुख्य (0)
मॅकेनिकल अभियांत्रिकी मुख्य (0)
यू पी एस सी (456)
यू पी एस सी पूर्व (251)
सिव्हिल सर्व्हिसेस पूर्व - सी एस ए टी (40)
यू पी एस सी प्रमुख (258)
भारतीय अभियांत्रिकी सेवा (2)
संयुक्त संरक्षण सेवा - सी डी एस (1)
भारतीय वन सेवा (3)
संयुक्त वैद्यकीय सेवा (0)
सिव्हिल सर्व्हिसेस मुख्य (35)
केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल (1)
भारतीय सांख्यिकी सेवा (0)
विशेष वर्ग रेल्वे अपरेंटिस (7)
एस एस सी परीक्षा (83)
आय बी पी एस पीओ (44)
आय बी पी एस एसओ (24)
आय बी पी एस आरआरबी (9)
आय बी पी एस क्लर्क (28)
एस बी आय पीओ (31)
एस बी आय एस ओ (13)
एस बी आय क्लर्क (12)
आर बी आय सहाय्यक (13)
आय आय बी एफ (5)
सीमा सुरक्षा दल आणि संबंधित (0)
आर्मी कॅडेट कॉलेज एसीसी (0)
सीआयएसएफ सीआरपीएफ बीएसएफ (0)
इंडियन कोस्ट गार्डस (0)
JEE मुख्य आणि अड्वान्स (1)
टी ई टी (15)
आय एन ओ ऍस्ट्रॉनॉमि (0)
एसइटी नेट जेआरएफ (24)
डी आय ई टी परीक्षा (1)
एम पी एस सी RTO परीक्षा (9)
भारतीय पोस्ट परीक्षा (2)
एस टी परीक्षा (9)
धर्म आणि आध्यात्मिक (53)
देव आणि संत (150)
भयपट आणि रहस्यमय (19)
आत्मचरित्र आणि चरित्र (359)
कुटुंब आणि संबंध (6)
धर्म व समुदाय (4)
समाज आणि संस्कृती (97)
अभिनय आणि नृत्य (7)
काढा आणि चित्रकला (12)
हस्तकला आणि ओरिगामी (24)
गायन आणि संगीत (26)
भाषण आणि लेखन (13)
फॅब्रिक आणि शिवणकाम (7)
प्राणी आणि पाळीव प्राणी (57)
बेकरी आणि पाकशास्त्र (86)
अकौंटसी आणि फायनान्स (14)
गुंतवणूक आणि कर आकारणी (15)
संगणक, इंटरनेट आणि तंत्रज्ञान (23)
पर्यावरण आणि निसर्ग (37)
इतिहास आणि राजकारण (209)
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (28)
कायदा आणि नियम (19)
गणित आणि आकडेवारी (9)
भूगोल आणि खगोलशास्त्र (41)
ज्योतिषशास्त्र आणि आर्किटेक्चर (5)
मराठी -इंग्रजी -मराठी (3)
सूचीत टाका विशलिस्ट मध्ये ठेवा
आपणास या सारखी अधिक पुस्तके पाहिजे असल्यास सदस्यत्व घ्या .
लेखक पूनम पोंडे, संजीवनी कुलकर्णी
या वस्तूबद्दल शेरा/अभिप्राय उपलब्ध नाही. अभिप्राय लिहिणारे सर्वप्रथम व्हा.
मागणी रद्द करणे आणि परतावा धोरण
राज्यासेवा प्राथमिक परीक्षा पुस्तके
राज्यसेवा मुख्य परीक्षा पुस्तके
यूपीएससी प्रीमिअम परीक्षा बुक्स
यूपीएससी मुख्य परीक्षा पुस्तके
Call us: ७७६८८००९९१ / ७७६७८०५९९१


Meghana in the Mirror: May 2015

अरुणा शानभाग. खरं तर हे नाव माझ्या जास्त परिचयाचं असण्याचं काही कारण नाही. तिचं अस्तित्व माझ्यासाठी एका वर्तमानपत्रातल्या बातमीपुरतं मर्यादित आहे, किंवा आता होतं म्हणावं लागेल. तिच्या आयुष्यावर बेतलेली 'अरुणाज स्टोरी' मी वाचलेलं नाही. माझा जन्म झाला तेव्हा तिच्यावर बलात्कार होण्याच्या घटनेला एक तप उलटून गेलं होतं. आयुष्यातल्या ६५ वर्षांपैकी तब्बल ४२ वर्षे कोमा मध्ये गेलेल्या अरुणा ची मृत्यूने अखेर सुटका केली. तिचं जाणं मनाला चटका लावून तर गेलंच, पण त्याबरोबर कितीतरी प्रश्नांचं काहूर माझ्यापाशी ठेवून गेलं. स्वतः न केलेल्या गुन्ह्याची शिक्षा किती भोगावी लागावी याला काही मर्यादा आहे दयामरणाचा हक्क असणे बरोबर की चूक याबद्दल विचार करणारी मी कोण दयामरणाचा हक्क असणे बरोबर की चूक याबद्दल विचार करणारी मी कोण पण रोज तीळ तीळ मरण्यापेक्षा, एकदाच काय ते मरण येऊन गेलेलं बरं का नाही पण रोज तीळ तीळ मरण्यापेक्षा, एकदाच काय ते मरण येऊन गेलेलं बरं का नाही असा विचार नक्कीच मनात खुपत रहातो. आज तिच्या कायदेशीर मृत्यूची बातमी वाचताना 'मरणाने केली सुटका जगण्याने छळले होते' हे सुरेश भटांचे शब्द या परिस्थितीत किती चपखल बसतात हे जाणवत होतं.
ई सकाळ वर ही बातमी वाचताना सहज वरच्या कोपरयाकडे लक्ष गेलं. '41 likes and 314 dislikes'.
मी कुठे क्लिक करावं कुणाच्याही निधनाच्या बातमीला 'Like' कसं करणार म्हणून 'Dislike'; की एका तडफडत्या आत्म्याची अखेर सुटका झाल्याचं बरं वाटलं म्हणून 'Like'
मला उत्तर अजून सापडलं नाहीये.
मेरी खामोशी.... - तेरे ही जिक्र की जासूसी मेरी खामोशी है रहूं मैं चुप क्यूँ, तेरी बातों सी मेरी खामोशी है रहूं मैं चुप क्यूँ, तेरी बातों सी मेरी खामोशी है हरफ हरफ से लम्हे जो बिखर जाते है हरफ हरफ से लम्हे जो बिखर जाते है
फास - दडलेल्या गोष्टी अंधारच स्पष्ट दर्शवतो हेच खरे. सूर्य कधीच दुबळा झाला होता. पक्षी वगैरे आपापल्या घरी पोचले होते. मनुष्य जात मात्र त्या हमरस्त्यावर आपापल्या...
अखेर त्यांनी लक्ष्मणरेषा ओलांडली… - गेल्या काही दिवसांपासून जी बातमी येऊ नये असं वाटत होतं, ती बातमी अखेर आली. आपल्या सर्वांच्या जिव्हाळ्याच्या ‘common man’ ला जन्म देणार्‍या आर. के. लक्ष्मण ...
 - यंदाची दिवाळी संपताक्षणी पुढच्या दिवाळीचे वेध लागावेत इतका, हा आवडीचा नि खासमखास असा सण. नवरात्र सुरू झाले की दिवाळीची चाहूल लागते. मनात आपसूकच उत्साहाचे...
हॉर्ससिक... - आम्ही उटीला गेलो होतो .छोटी केतकी आणि तिचे आई बाबा म्हणजे इंदु मॅडम आणि सुरेश सर पण आमच्या बरोबर होते ,तिच्या आई कडून समजलं की तिला उटीला गेलं की नावेत आण...


निमित्त: चारोळ्यांनी पुन्हा केले घायाळ..

चारोळ्यांनी पुन्हा केले घायाळ..
`माझे शब्द`च्या निमित्ताने चारोळीकार चंद्रशेखर गोखल्यांनी केला रसिकांशी मनमोकळा संवाद
मी माझाच रहात नाही
माझा कधीच उरत नाही`
अक्षरधाराच्या ४२१ व्या माय मराठी शब्दोत्सवात चंद्रशेखर गोखले आले..बोलले..आणि आपल्या अर्थपूर्ण गप्पातून आणि सादर केलेल्या भावस्पर्शी चारोळ्यातून चटका लावून गेले...
शनिवारची संध्याकाळ ..१९ नोव्हेंबर २०११.. अकरा वर्षांनी जाहिर कार्यक्रमाच्या निमित्ताने वाचकांसमोर आले ते पुण्यातल्या या कार्यक्रमाच्या निमित्ताने.
या सहज सुचलेल्या पहिल्या चारोळीच्या अनुभवविश्वात नेवून इथं चंद्रशेखर गोखल्यांनी आपण अनुभवेलला अद्ष्य झालेला काळ पुन्हा दृष्य केला..आपल्या तेवढ्याच भावूक शब्दांतून..
आयुष्य जगताना येणा-या विरोधाभासातून या सहज सुचलेल्या चारोळ्यांनी त्यांच्या आयुष्याच जे परिवर्तन घडविले..विशेषतः `प्रिया तेंडूवकरांनी आपल्या पिशवी तपासताना माझा कवितेची वही उलगडून पाहिली आणि ती वाचतच गेली. तिने भराभर फोन केले...आणि लोकसत्ताच्या कार्यालयात माधव गडकरी यांनी आपल्या सर्व सहका-यांना केबीनमध्ये बोलावून जेव्हा या चारोळ्यांचे वाचन केले तेव्हा..आणि लौकप्रभेत ह.मो. मराठे संपादक असताना चारोळ्यांनी स्वतःचे अस्तित्व सिध्द केले तेव्हा झालेला बदल`....ते आनंदाश्रुंच्या मदतीने सांगत गेले आणि रसिक टाळ्यांनी त्याला दाद देत गेले..
शाळेत शिक्षक हुशार मुलाला पुढे बसवितात..त्यांना सर्व कार्यक्रमात भाग घ्यायची पार्सलिटी करतात....मात्र अभ्यासात कच्च्या असलेल्य़ा माझ्यासारख्या मुलाला वर्गात मागच्या बाकावर बसवू काय बैलोबा..म्हणत..जेव्हा विचारतात..तेव्हा त्यावेळी येणारे नैराश्य..कधी कधी अनेकांच्या जिव्हारी लागते...मला ही ते बोचायचे...म्हणूनच उपस्थितातल्या शिक्षकांनी त्यांनी विनंती केली की, हुशार नसलेल्या मुलातही काही चांगले गुण असतात त्यांना सारखे हिणवू नका...त्यांनाही माणूस म्हणून वागविण्याचे आवाहन केले.
`संघर्ष, कष्ट आणि आयुष्यात नोकरी करायची नाही..या लिखणावर जगायचे ठरविले..आजपर्यंत तेच केले..मात्र ज्यांनी सतत अवहेलना केली त्यांच्या शेजारी मान्यवर म्हणून बसायचा मान मिळतो..तेव्हा..माझे मलाच आश्चर्य वाटते.. आणि असे वाटते ...त्यांनी त्यावेळी आपल्याला योग्य प्रोत्साहन दिले असते तर अधिक कांही माझ्याहातून घडले असते असे वाटते...` ;गोखले सांगत गेले.
आपल्याला इंग्रजी जमत नाही.. आणि तरीही माझे अजूनही कधी अडले नाही...मी नापास झालो..तरीही भावना व्यक्त करण्यात कमी पडत नाही...हुशारात गणला गेलो नाही....तरीही कलेतल्या मान्यवरांचे आशिर्वाद....क्वचित त्यांनी माझ्या सह्या घेतल्या.... सारेच ते बोलत असताना..
मधुनच..एखादी चारोळी सांगतात आणि त्यापाठीमगचे घटना ऐकवतात तेव्हा तर हे यांना कसे सुचते असेच जाणवत रहाते..
अंधेरीला माईकडे रहायलो गेलो..पण आई-वडिल पार्ल्यांला...एके दिवशी माझी पावले सहजपणे जुन्याच पार्ल्याच्या घराकडे वळली..गोखलेच्या घरात सगळे दिवे सुरु होते.. तेव्हा ध्यानात आले..मी चुकीनं इथं आलो..मी माईकडे अंधरीला रहातो...दारातच पावलं थबकली आणि चालतो झालो...आणि ओळी आल्या
प्रत्येकाला एक आभाळ असावं
कधी वाटलं तर भरारण्यासाठी
प्रतेकाला एक घरटं असावं
आपल्या मित्र नव्हते..आणि फारसे नाहीतच...म्हणून आयुष्यभर मी शब्दांशीच बोललो..आणि लेखनाचे व्यसन लागलं...
घरात पालक सांगतात..मुलांनी आपल्या स्वतःच्या पायावर उभं रहावं...मुलीला म्हणतात..काय नाचायचं ते त्या घरी जावून नाच... चेद्रशेखर गोशले यांना या वाक्यांचा तिटकारा आहे..ते सांगतात... पालकहो..मुलाच्या पायात बळ देण्याचे सोडून त्याला स्वतंत्रपण सोडून देणं किती बरोबर...मुलीलाही फुलायचे ..उमलायचे..बहरायचे नाचायचे..ते माहेरी..तिला स्वतः अस्तित्व ..जग मिळायला पालकांनीच मदत केली पाहिचे..जग पाहण्याचे आणि अनुभवण्याचे बळ त्यानीच दिलं पाहिजे....
१८ एप्रिल १९९० ला माईंच्या आर्थिक बळावर `मी माझा` पहिले पुस्तक प्रकाशित झालं...मग मात्र आपण मागे वळून पाहिले नाही...
तसा मी लाजरा, बुजरा...इथंही येण्याबूर्वी आपण बोलू शकू की नाही..अशी भिती मनात होती...
मात्र असे म्हणतानाच स्वतःचे आयुष्य उसवत ते मागे मागे..काय घडलं..माणसं कशी भेटली...एका स्टुडिओच्या लिफ्टपाशी माझ्या देवता असलेल्या आशा भोसले यांनी माझ्या समोरचर `मी माझे` पुस्तक पुढे करुन यावर `सही कर` म्हणून दरडावले..तो क्षण आपण आयुष्यात विसरु शकणार नाही..असेच कांही सोनेरी क्षणांच्या आठवणी सांगताना त्यांचे डोळे आज वयाची पन्नास वर्ष पूर्ण करताना ( ८ जानेवारी २०११) पाणावताना पाहिले..की आपणही हळवे बनतो...
त्यांचे एकच सांगणे होते माणसाला माणूस म्हणून समजावून घ्या...त्याच्यात लपलेल्या गुणांना शोधा..त्याला प्रोत्साहन द्या....
ही संध्याकाळ बोलती करणारे आमचे मित्र संजय बेंद्रे यांनीही `तू नसतास आलास तर चालले असते... कारण तूझ्या जाण्याचे दुःख अधिक होते...असे सांगून हूरहूर व्यक्त केली.
तू चार ओळीत पहिले
जो गेला घेऊन पैगाम
या घरीचा त्या घरी
नित्य घडी घडी मारवा
समाजासाठी एक वस्तुपाठ-कलागौरव पुरस्कार
चारोळ्यांनी पुन्हा केले घायाळ..
अभिजित पंचभाईंच्या गीतरामायणाची तपपूर्ती
भावभक्तिच्या शक्तिचे आजच्या काळातले एक वेगळे उदाहरण रविवारची सकाळ रामजन्माचा दिवस..निवारा सभागृह रसिकांच्या साक्षीने बारा...
सूरांशी शरणांगती घ्या..मग गाणं सोपे होईल
डॉ. भरत बलवल्ली रियाज डोळसपणे केला पाहिजे. गाणं सतत आतमध्ये चालू असते. मी झोपतो तेव्हाही ते आत चालू असतं. भीमसेनजी...
शब्द स्वरांचा सुरेल गोफ म्हणजे..शब्द सूर बरवे
मालती पांडे आणि पद्माकर बर्वे यांच्या समृध्द सुरांचा वारसा अनुभवण्याची बहार ख्यातनाम गायक आणि संगीतकार पं ....
सात व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली अर्पण
पं . गजाननबुवांच्या काही रचनांचे एकत्रीतपणे व्हायोलीनवर वादन करून अभय आगाशे , रजत नंदनवाडकर , वसंत दे...
रंगावली साधक वसंतराव थिटे...
आपल्या आयुष्याचे धेय्य ठरवून त्यानुसार तत्वाने वाटचाल करणारे फार कमी...त्यातही जे मी प्राप्त केले आहे..ते सारे माझे नाही..ते सारे या समाजाना...
व्हायोलीन गुरू...पं. भालचंद्र देव अवघे ८१ वयोमान
व्हायोलीन गुरू म्हणून उपाधी मिळालेले ज्येष्ठ व्हायोलीनवादक पं. भालचंद्र देव यांचा सहस्त्रचंद्रदर्शना निमित्ताने पुण्यात निवारा सभागृ...
केवळ ठेका पुरेसा आहे -संगीतकार राम कदम
संगीतकार राम कदम जन्मशताब्दी.. संगीतकार राम कदम हे आज असते तर शंभर वर्षांचे असते..आज ते आपल्यात नाहीत.पण त्यांची संगीत दिलेली...
गोवा मुक्ती संग्राम आठवताना
गोवा मुक्ती लढा आठवतो कारण आज गोवा मुक्ती स्वातंत्र्याचा ५१ वे वर्ष. पुण्यात या दिवशी भारतीय विचार साधना या प्रकाशन संस्थेने गोमंतक मुक्ती...
व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली
स्वरबहार या संस्थेच्या वतीने गायन वादनाचार्य पं . गजाननबुवा जोशी यांच्या १०७व्या स्मृतीप्रित्यर्थ्य पुण्यातल्या सात...
गगनातला सायंतारा निस्तेज झाला
भावगीताला स्वतःच्या स्वतंत्र प्रतीभेची ओळख करून देणारा शांत निर्मळ स्वर आज त्या दूर देशा निधून गेला. गजाननराव वाटवे या व्यक्तिमत्वाची आठवणच...
अशा पध्दतीचे लेखन आपणास आवडते काय


Fitness-mantra-by-Yami-Gautam | Health : फक्त फिट दिसणे नव्हे तर स्वस्थही असायला हवे -यामी गौतम ! | CNX Masti

आज दुपारी १ वाजता ‘झी मराठी’वर पाहा महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अवॉर्ड्सचा रंगतदार सोहळा
रंगला शानदार सोहळा,‘लोकमत’च्या सोहळ्यात अवतरले ‘स्टायलिश’ तारांगण
महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अवॉर्ड
Hritik Roshan Style: दुस-यांना आकर्षित करेल अशी स्वतःची वेगळी स्टाइल तुम्हाला बनवते 'स्टाइलिश'
स्टाइलमध्ये असावी ओरिजनालिटीः तेजस्विनी पंडीत
स्टाइल हे एक प्रेझेंटेशन
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला टायगर श्रॉफचा रॉकींग अंदाज
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला सोनाली बेंद्रेचा इंडो-वेस्टर्न लुक
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला सई ताम्हणकरचा ग्लॅमरस लूक
माधुरी दिक्षीतने केली सुमेध मदगलकरच्या अभिनयाची प्रशंसा
रणांगण चित्रपटाचं आगळं – वेगळं पोस्टर लाँच
माधुरी दीक्षितची निर्मिती असलेल्या मराठी चित्रपटात या भूमिकेत झळकणार वैभव मांगले
दर्शकांनी साथ दिल्यास मराठी चित्रपट यशस्वी- कश्मिरा शहा
Interview : उत्तम डायरेक्शनमुळे भूमिकेला न्याय देता आला- भालचंद्र (भाऊ) कदम
‘अभिनय हे माणूस म्हणून समृद्ध करणारं क्षेत्र’ -मुक्ता बर्वे
पहिला मराठी सिनेमा प्रदर्शित होण्यापूर्वीच स्वानंदी बेर्डेने साईन केला दुसरा सिनेमा
ऋषिकेश जोशीच्या या फोटो मागचं गुपित काय
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर बोनस चित्रपटाचे टीझर पोस्टर लाँच
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा
mantra marathi movie review : आस्तिक - नास्तिक यावर भाष्य करणारा मंत्र
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर ‘Once मोअर’ चित्रपटाचे मोशन पोस्टर प्रदर्शित
म्युजिकल लव्हस्टोरी 'तुझीच रे'चा मुहूर्त संपन्न
अमजद अली खान, आशा भोसले, अनुपम खेर दिग्गजांना मास्टर दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार घोषित
कठुआ प्रकरणावर अमिताभ बच्चन यांची प्रतिक्रिया ऐकून असे भडकले युजर्स
‘या’ पाकिस्तानी अभिनेत्रीने अली जफरवर लावला लैंगिक शोषणाचा आरोप
'या' अटीवर संजय दत्तने माधुरी दीक्षितसोबत कलंकमध्ये काम करण्यास दिला होकार
निया शर्मा म्हणते, माझ्या लिपस्टिकच्या शेडवर टीका करणा-यांची मला पर्वा नाही
थॅलेसेमिया देशापुढे आव्हान : जॅकी श्रॉफ
इशान खत्तर सांगतोय शाहिद कपूरने दिले हे मार्गदर्शन
मुंबईच्या रेल्वे स्टेशनवर दिवसभर बिनधास्त फिरत होती ‘चुलबुली गर्ल’,पण कोणीही तिला ओळखले नाही
अबब... प्रियांका चोप्राच्या ‘या’ ड्रेसची किंमत जाणून तुम्हाला धक्का बसेल
फक्त पाचवीपर्यंत शिकली बॉलिवूडची ‘ही’ प्रसिद्ध अभिनेत्री, जाणून घ्या
Nanu Ki Jaanu Movie Review : न हसवणारा, न घाबरवणारा विनोदी भयपट
Mercury Movie Review : डायलॉगविना खिळवून ठेवणारा थ्रिलर - ‘मर्क्युरी’
 भोजपुरी इंडस्ट्रीवर आम्रपाली दुबेचा ‘कब्जा’
‘भारत’मधून बॉबी देओल ‘आऊट’ सुनील ग्रोव्हर बनणार भाईजान सलमानचा मित्र
‘बाहुबली’ प्रभास खरचं करतोय का हॉलिवूड डेब्यू उत्तर हवे असेल तर वाचा बातमी
सैफ अली खानच्या कालाकांडीमधले दुसऱ्या साँगचे टीझर रिलीज
shocking :  लग्नाच्या तीन आठवड्यांपूर्वी जॉन सीना व निकी बेलाचे ब्रेकअप
हॉलिवूडच्या ‘या’ अभिनेत्रीने उत्तर प्रदेशातील मुलाला घेतले दत्तक, फोटो केला शेअर
एक्समॅन ह्यू जॅकमॅनने केले चाहत्यांना अलर्ट
मायकल जॅक्सनच्या मुलीने ‘या’ अभिनेत्रीसोबत समलैंगिक संबंध असल्याची दिली कबुली
एकटेपणामुळे वैतागली अ‍ॅँजेलिना जोली; या व्यक्तीला करतेय डेट
‘क्वांटिको-३’च्या प्रोमोमध्ये प्रियांका चोप्राने लावला अ‍ॅक्शन अन् हॉटनेसचा तडका
‘डीआयडी लिटिल मास्टर्स’मध्ये ‘लुंगी डान्स’च्या तालावर थिरकणार चित्रांगदा सिंह
स्टार प्रवाहवरील 'नकळत सारे घडले'च्या कथानकाला मिळणार हे वळण
बिग बॉसच्या घरामध्ये मेघा धाडे आणि आरती या दोघी का चिडल्या अनिल थत्तेवर
स्वत:च्या टॅलेंटवर विश्वास ठेवा - अंजली आनंद
‘शारीरिक-मानसिक पातळीवर स्वत:ला स्ट्राँग बनवा’- रणदीप राय
‘आयुष्य सर्वार्थाने समृद्ध बनवा’ - मोहित मलिक
“फराह माझी प्रेरणा आहे” एंटरटेनमेंट की @9- लिमिटेड एडिशनच्या सेटवर म्हणाली रविना टंडन
‘बिग बॉस’फेम पूजा मिश्रा इतरांना देणार सिनेमात झळकण्याची संधी
चित्रपटातील भूमिकेसाठी मला सुजयदांकडून तब्बल दोन वर्षांनंतर प्रतिसाद मिळाला- सुरवीन चावला
शिवजयंतीचे औचित्य साधत ‘संभाजी’ मालिकेच्या सेटवर रंगला कौतुक सोहळा
'द व्हॉईस इंडिया किड्स' 2च्या सेटवर लागली मोठी आग
प्रमोशनसाठी नाही तर या कारणासाठी सलमान खान पोहचला होता 'द व्हॉईस इंडिया किड्स'च्या सेटवर हे होते नेमके कारण
‘बिट्टी बिझनेसवाली’मध्ये अभिनेता अभिषेक बजाज बनला दबंग
‘बिट्टी बिझनेसवाली’मध्ये अभिनेता अभिषेक बजाज बनला दबंग
'शक्ति अस्तित्व के एहसास की' मालिकेत पाहायला मिळणार हा ट्रॅक
कलर जीन्स देई आकर्षक ‘ड्रेसिंग स्टाईल’
तरुणांमध्ये हिट होतेय 60's फ्लोरल प्रिंटची फॅशन
रोड ट्रीपसाठी सज्ज व्हा “या” कुल ड्रेसिंगसह
लहान मुलांची बौद्धिक क्षमता वाढवी ‘योगा’
सतत स्क्रीनसमोर असणा-यांनी डोळ्यांची घ्या काळजी
सडपातळ मुलीही दिसतील स्टायलिश
म्हणून सौंदर्य प्रसाधनांचा अतिरेक नको
सेरेन्डिपिटी आर्टस् फेस्टिवल-गोवा २०१७ मध्ये फक्त ७२ तासांमध्ये ५०००० हुन अधिक प्रेक्षकांनी भेट दिली
बाईक चालवताना घ्या ‘या’ गोष्टींची काळजी...
Travel Tips : एकट्याने प्रवास करताना महिलांनी लक्षात ठेवाव्यात ‘या’ टिप्स
या '' पाच '' कारणांनी मुलींवर होतात बलात्कार...
व्हॅलेंटाईन डे ला “तिला” द्या एक खास सरप्राईस
जाणून घ्या पुरुषाने आपल्यापेक्षा मोठ्या वयाच्या स्त्रीशी विवाह करण्याचे फायदे आणि तोटे
कलाकारांना सगळ्यात Irritate करणारे प्रश्न | Vaibhav Tatwawadi
लोकमत उत्सव नववर्षाचा-२०१८ | केतकी चितळे आणि साईंकित कामत | Rapid Fire प्रश्न
निया शर्माचा बोल्ड लूक
एमी जॅक्सनचा व्हॅकेशनदरम्यान दिसला कुल अंदाज
सो कुल मंदिरा बेदी
ब्युटीफूल अँड बोल्ड इलियाना डिक्रूज
Health : फक्त फिट दिसणे नव्हे तर स्वस्थही असायला हवे -यामी गौतम
काय आहे यामीचा फिटनेस मंत्रा, जाणून घ्या...
फक्त फिट दिसणेच नव्हे तर स्वस्थ राहणेही आवश्यक आहे, असे बॉलिवूड अभिनेत्री यामी गौतमचे म्हणणे आहे. यामीच्या मते, ‘कलाकारांना फक्त बाहेरून फिट दिसण्यापेक्षा आतून स्वस्थ व सक्रीय राहणे आवश्यक आहे. एखाद्या पेशासाठी फिट दिसण्यापेक्षा स्वस्थ व फिट राहणे आपल्या लाईफस्टाईलचा भाग असायला हवा.’
मुंबईत मागील आठवड्यात स्विमवेअर ब्रँड स्पीडो इंडिया व स्पड्रो अ‍ॅक्वाफिट (अंडरवॉटर, व्हर्टिकल, फिटनेस ट्रेनिंग प्रोग्राम) साठी क्रॉसफिट अ‍ॅक्वा अ‍ॅरोबिक्स प्रशिक्षक पूजा अरोरा यांच्यासोबत उपस्थित काबिल चित्रपटाची नायिका यामीचे मत आहे की कोणत्याही प्रकारचा फिटनेस त्यांना प्रेरित करतो.
यामीने सांगितले, ‘वेळोवेळी आपल्या फिटनेसवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.’
फिटनेस मंत्राविषयी विचारल्यावर यामीने सांगितले, ‘सक्रीय व नियंत्रित वजन प्रशिक्षण हाच मंत्र आहे. परंतु जेवणाचा याच्याशी घनिष्ट संबंध आहे. शरीर संतुलनासाठी आहार योग्य हवा.’
यापूर्वी यामीने राम गोपाल वर्मांच्या सरकार-३ या सिनेमामध्ये काम केले आहे. यामी प्रामुख्याने हिंदी व तेलुगू भाषांमधील चित्रपटांत भूमिका करते. २०१२ सालच्या विकी डोनर ह्या चित्रपटाद्वारे तिने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. विकी डोनरमधील भूमिकेसाठी तिला झी सिने पुरस्कार व आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार मिळाले. तेव्हापासून तिने ॲक्शन जॅक्सन, बदलापूर, टोटल सियापा, जुनुनियत इत्यादी हिंदी चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत.
Also Read : VIDEO : ...तर हे आहे बिपाशा बसुचे फिटनेस रहस्य
: Fitness secret of Deepika : दीपिकासारखे सपाट पोट हवे असेल तर जाणून घ्या फिटनेस रहस्य
सतत स्क्रीनसमोर असणा-यांनी डोळ्यां...
वाचा,कपिल शर्माच्या मानसिक स्थितीबद...
उन्हाळ्यात टरबूज खा, मात्र काळजीही...
बॅक वर्कआऊटच्या व्हिडीओ मार्फत रीना...
स्मार्टफोनचा अतिवापर आरोग्यासाठी घा...
पुलकित सम्राट आणि यामी गौतमचे नातं...
इरफान खानची पत्नी सुतपा सिकदरने पत...
शाहिद कपूरचा आगामी चित्रपटातील लूक...
शाहिद कपूरच्या 'बत्ती गुल मीटर चालू...
'बत्ती गुल मीटर चालू' या चित्रपटाचा...
लहान मुलांची बौद्धिक क्षमता वाढवी ‘...
खांदा मजबूत करण्यासाठी ही आसने उपयु...
...म्हणून करावी रात्री अंघोळ
सौंदर्यवृद्धीसाठी चांगली झोप महत्त्...
आॅफिस कल्चरसाठी ‘देसी साडी’ देई हटक...
गरोदरपणात घ्या 'ही' काळजी
महाराष्ट्रात होणार योग अभियान
‘या’ ५ गोष्टींकडे दुर्लक्ष केल्यास...
फिटनेस राखण्याचा मजेशीर उपाय : झुं...
सेलेब्रिटींसारखे मजबूत खांदे हवे अ...
‘या’ सोप्या टिप्सने ताणतणाव करा दू...
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा 20 Apr 2018
मराठी बिग बॉस हिट ठरणार का
पल्लवी जोशी सांगतेय, लहानपणापासून या वस्तूसोबत मी भावनिकदृष्ट्या जोडलेली होती...
‘बाहुबली’ प्रभास खरचं करतोय का हॉलिवूड डेब्यू उत्तर हवे असेल तर वाचा बातमी
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा
'या' अटीवर संजय दत्तने माधुरी दीक्षितसोबत कलंकमध्ये काम करण्यास दिला होकार
Video Goes Viral : अर्ध्यारात्री बॅकफ्लिप मारताना दिसला सलमान खान
सोनम कपूरच्या लग्नाची डेट झाली कन्फर्म, या बॉलिवूड सेलिब्रेटीना मिळाले लग्नाचे आमंत्रण
महेश भुपतीसोबत लग्न करण्याआधी लारा दत्ता या अभिनेत्यासोबत होती लिव्ह इन रिलेशनशिपमध्ये...


Jawlya, Sahyadri,Shivaji,Trekking,Marathi,Maharastra

मुळाक्षरानुसार डोंगररांगेनुसार जिल्ह्यानुसार प्रकारानुसार श्रेणीनुसार
जवळ्या (Jawlya) किल्ल्याची ऊंची : 4055
किल्ल्याचा प्रकार : गिरीदुर्ग डोंगररांग: सातमाळ
जिल्हा : नाशिक श्रेणी : मध्यम
रवळ्या जवळ्या हे दोन जुळे किल्ले सातमाळ रांगेत आहेत. एका मोठ्या पठारावर असलेल्या या दोन डोंगरांना रवळ्या आणि जवळ्या ही नावे देण्यात आली.हे दोन्हीही किल्ले असून यातील रवळ्या किल्ला चढण्यास कठीण आहे. तो प्रथम पाहून नंतर जवळ्या किल्ला पाहावा. मुंबई - नाशिकहुन एका दिवसाच्या मुक्कामात हे दोन्ही किल्ले पाहून होतात.
रवळ्याची माहिती साईटवर दिलेली आहे , ती वाचावी.
ऐतिहासिक कागद पत्रात रावळ्या जाबळ्याचा उल्लेख "रोला-जोला" म्हणुन येतो.१६३६ मध्ये हा किल्ला अलवर्दीखानाने बादशहा शहाजहानसाठी जिंकून घेतला.१६७० मध्ये शिवाजी महाराजांनी हा किल्ला जिंकून घेतला. १६७१ मध्ये दिलेरखानाने या किल्ल्यांना वेढा घातला होता. तो मराठ्यांनी उधळून लावला. त्यानंतर महाबत खानाने हा किल्ला जिंकून घेतला. पेशवे काळात हा किल्ला पुन्हा स्वराज्यात आला.इसवी सन १८१८ मध्ये हा किल्ला ब्रिटीशांच्या ताब्यात गेला. कॅप्टन ब्रिग्जने १८१९ मध्ये रवळ्या किल्ल्याच्या पायर्‍या आणि तटबंदी तोफ़ा लावून उध्वस्त केल्या.
जवळ्यावर जाण्यासाठी दोन वाटा आहेत. एक वाट, वस्तीपासून समोर सरळ चालत गेल्यावर एक डोंगरसोंड लागते. या डोंगरसोंडेवर चढून गेल्यावर एका ठिकाणी वाट डावीकडे वळते. वाट मळलेली असल्याने चुकायचा संभव नाही. वाटेत जातांना उजवीकडच्या कड्यामध्ये कोरलेल्या काही गुहा आहेत. या गुहा म्हणजे कधीतरी अपूर्ण सोडून दिलेल्या लेण्यांचा भाग आहे. वाटेने तसेच पुढे जायचे, एका डोंगरसोंडेवर येऊन वाट वर चढते. इथेच खालून डोंगरसोंडेवर चढत येणारी दुसरी वाट येऊन मिळते. इथून पुढे जाणारा रस्ता म्हणजे कड्यात कोरलेल्या पायर्‍या आहेत. पायर्‍या जरा जपूनच चढाव्या लागतात. थोडे चढून गेल्यावर कातळात कोरलेला किल्ल्याचा दरवाजा लागतो. त्याच्या उजव्या भिंतीवर शिलालेख कोरलेला आहे. पायर्‍या चढून गेल्यावर आपण दरवाजाच्या दुसर्‍या टोकाशी पोहोचतो. दरवाज्यातून वर आल्यावर एक वाट वर जाते. दुसरी वाट डावीकडे वळते. इथे कातळात कोरलेल्या गुहा आहेत. या गुहेत एक पाण्याचे टाके आहे. हे पाहून परत माथ्यावर जायचे. वर चढून गेल्यावर एक वाट समोर टेकाडावर जाते. ही वाट किल्ल्याच्या दुसर्‍या टोकाशी जाते. या टोकावरुन डावीकडे खाली गेले की कड्यात खोदलेली खांब टाकी आहेत. त्याच्या समोरच पाण्याची दोन कातळात खोदलेली टाकी सुध्दा आहेत. या पैकी कोणत्याही टाक्यातील पाणी पिण्यायोग्य नाही. या शिवाय किल्ल्यावर घोड्याच्या पागा आहेत. किल्ल्यावरुन घोडप, इखारा, कण्हेरगड, कंचना इंद्राई किल्ले दिसतात. जवळ्या पाहून पून्हा पठारावर परतायचे. दोन्ही किल्ले पाहून पठारावर यायला ६ ते ७ तास लागतात. या पठारावर जी वस्ती आहे तिचे नाव ‘तिवारी’ वस्ती. तिवारी नामक व्यक्तीने इथे ३ ते ४ घरे बांधली आहेत. सध्या त्यांचा उपयोग गोठा म्हणून होतो. वस्तीच्या समोरच पठारावर एक पिण्याच्या पाण्याचे टाके आहे. त्याच्याच पुढे समाधी आहेत. या पठारावरचा मुक्काम म्हणजे एक अविस्मरणीय अनुभव ठरतो.
नाशिक वरुन वणी ४० किमी अंतरावर आहे. वणीहून एक रस्ता बाबापूर - मुळाणे मार्गे कळवणला जातो. या रस्त्यावर बाबापूर सोडले की ३ किमी अंतरावर एक खिंड लागते. या खिंडीत उतरायंच. येथून उजवीकडे जाणारा रस्ता रवळ्या - जवळ्याला घेऊन जातो. तर डावीकडचा रस्ता मार्कंड्यावर जातो. वणीहून खिंडीत एसटीने येण्यास अर्धा तास लागतो. खिंडीत उतरल्यावर उजवीकडच्या डोंगरसोंडेवरची वाट धरायची. वाट चांगली मळलेली असल्याने चुकण्याचा फारसा संभव नाही. अर्धातास चढून गेल्यावर वाट डावीकडे वळते आणि परत उजवीकडे वळून पठारावर जाते. खिंडीपासून पठारावर पोहोचण्यास १ तास लागतो. पठारावर पो्होचल्यावर समोरच रवळ्या किल्ला दिसतो. पण आपल्याला प्रथम रवळ्या आणि जवळ्याच्या खिंडी मध्ये जायचे आहे. पठारावरुन जवळ्याच्या पायथ्याला जाण्यास पाऊण तास लागतो. वाट थोडी पठारावरुन मग जंगलातून अशी जाते. पठारावर अनेक वाटा असल्यामुळे वाटा चुकण्याचा संभव आहे. लक्षात ठेवण्याची खूण म्हणजे रवळ्याचा डोंगर नेहमी आपल्या डाव्या हाताला असतो. मध्ये जंगल लागते ते पार केल्यावर आपण वस्ती पाशी येऊन पोहोचतो. पठारावर खिंडीमध्येच ही वस्ती आहे.
पठारावरील वस्तीमधील घरात ४ ते ५ लोकांना रहाता येते किंवा उघड्यावर सुध्दा मुक्काम करता येतो.
गडावर जेवणाची सोय नाही, स्वत: करावी.
गडावर पाण्याची सोय आहे.
जाण्यासाठी लागणारा वेळ :
बाबापूर मार्गे पठार २ तास, मुळाणे बारी मार्गे पठार २ तास लागतात.
जाण्यासाठी उत्तम कालावधी :
मुळाक्षरानुसार इतर किल्ले: J


इ.स. ७२० - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
सहस्रके: इ.स.चे १ ले सहस्रक
शतके: ७ वे शतक - ८ वे शतक - ९ वे शतक
दशके: ७०० चे - ७१० चे - ७२० चे - ७३० चे - ७४० चे
वर्षे: ७१७ - ७१८ - ७१९ - ७२० - ७२१ - ७२२ - ७२३
वर्ग: जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती
१ महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी[संपादन]
उमायद खलिफा दुसरा उमर याची त्याच्या नोकराने विषप्रयोग करुन सिरियातील अलेप्पो येथे हत्या केली. त्याच्यानंतर त्याचा चुलतभाऊ दुसरा यझिद खलिफापदी बसला.
इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे
इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १८ मे २०१७ रोजी ११:०७ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


चंद्रबाबूंची टीडीपी सत्तेून बाहेर, राज ठाकरेंचा शिवसेनेवर निशाणा | Raj Thackeray targets Shivsena after tdp ministers resign from nda

चंद्रबाबूंची टीडीपी सत्तेून बाहेर, राज ठाकरेंचा शिवसेनेवर निशाणा
आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा न दिल्यामुळे नाराज असलेल्या चंद्रबाबू नायडूंच्या टीडीपीनं सत्तेतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला.
राज ठाकरेंचा शिवसेनेवर निशाणा
राज ठाकरेंचं नवं व्यंगचित्र
मुंबई : आंध्र प्रदेशला विशेष राज्याचा दर्जा न दिल्यामुळे नाराज असलेल्या चंद्रबाबू नायडूंच्या टीडीपीनं सत्तेतून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला. केंद्रातल्या मोदी सरकारमधल्या टीडीपीच्या दोन्ही मंत्र्यांनी राजीनामा दिला आहे. टीडीपीच्या मंत्र्यांनी राजीनामे दिल्यानंतर आता मनसे अध्यक्ष राज ठाकरेंनी शिवसेनेवर निशाणा साधला आहे.
'स्वाभीमान विरुद्ध स्वाभीमान' असं व्यंगचित्र राज ठाकरेंनी काढलं आहे. 'यात कसला मर्दपणा त्यांना म्हणावं हिंमत असेल तर सरकारमध्ये राहून, अपमान गिळून वर सरकारला धमक्या देऊन दाखवा त्यांना म्हणावं हिंमत असेल तर सरकारमध्ये राहून, अपमान गिळून वर सरकारला धमक्या देऊन दाखवा' असं उद्धव ठाकरे संजय राउत यांना सांगतं असल्याचं राज ठाकरेंनी या व्यंगचित्रामध्ये दाखवलं आहे.
सेनेच्या नाराजीची संपूर्ण यादी पाहा...
शिवसेनेने अनेकदा थेट सरकार आणि पंतप्रधानांवर टीका केली, अनेकदा राजीनामे देण्याची धमकी दिली, मात्र त्यासंदर्भात कोणतंही पाऊल उचललं नाही.
गरज पडल्यास सत्तेला लाथ मारेन
तर या सरकारला खाली खेचणार
मुंबई महाराष्ट्रापासून तोडू देणार नाही
शिवसेना सरकारला मोठा धक्का देईल
भाजपाबरोबर सत्तेत सहभागी झाल्यानंतर मागील काही वर्षातील शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांची ही विधानं.. ही विधाने करण्यामागे कारणंही तशीच होती. सत्तेत सहभागी झाल्यापासून अनेक मुद्यांवर शिवसेनेची नाराजी होती. ही नाराजी दर्शवण्यासाठी शिवसेनेने वेळोवेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींसह मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर टीका केली. एनडीएमध्ये सहभागी असलेल्या तेलगु देसमचीही अनेक मुद्यांवर नाराजी होती, मात्र तेलगु देसमने जे करुन दाखवले ते शिवसेनेला अद्याप जमलेले नाही. शिवसेनेची राज्य आणि केंद्र सरकारमधील नाराजीच्या मुद्यावर आता आपण एक नजर टाकूया..
खरं तर शिवसेनेच्या नाराजीची यादी लांबलचक आहे.
- केंद्राच्या भूसंपादन कायद्याला शिवसेनेचा विरोध
- शिवसेनेच्या विरोधानंतरही मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेनचा निर्णय
- मुंबईतील जागतिक वित्तीय सेवा केंद्र गुजरातला हलवले
- मुंबईतील एअर इंडियाचे मुख्यालय दिल्लीला हलवले
- शिवसेनेचा जीएसटीला विरोध
- नोटबंदीला शिवसेनेचा विरोध
- काश्मिर धोरणाबाबत शिवसेनेची नाराजी
- सत्तेत सहभागी होतानाच दुय्यम मंत्रीपदे
- शिवसेनेच्या राज्यमंत्र्यांनी अधिकार नसल्याच्या तक्रारी
- कॅबिनेट मंत्र्यांनाही आपल्या खात्याचे निर्णय घेता येत नाहीत
- पालकमंत्र्यांच्या नेमणुका विश्वासात न घेता केल्या
- शिवसेना आमदारांच्या मतदारसंघात निधी मिळत नाही
- शिवसेनेच्या विरोधानंतरही आरेमधील मेट्री कार शेड उभारणीचा निर्णय
- शिवसेनेच्या विरोधानंतरही गिरगावमधून जाणाऱ्या मेट्रो तीनला मंजूरी
- मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गाला शिवसेनेचा विरोध
- कर्जमाफीवरून मुख्यमंत्री आणि सरकारवर टीका, सरकारमधून बाहेर पडण्याचाही इशारा
- शेतकरी आंदोलनात आणि संपात शिवसेनेचा प्रत्यक्ष सहभाग
अशा पद्धतीने सत्तेत सहभागी झाल्यापासून शिवसेना-भाजपामध्ये वाद आणि नाराजी नाट्याला झालेली सुरुवात आजपर्यंत सुरू आहे. अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या नेतृत्वाखाली 1996 साली भाजपाचं सरकार पहिल्यांदा केंद्रात सत्तेवर आलं तेव्हा चंद्राबाबू नायडू यांचा तेलगु देसम पक्ष त्या सरकारमध्ये सहभागी होता. शिवसेनाही तेव्हापासूनच भाजपाबरोबर सत्तेत सहभागी आहे. २०१४ साली नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली पुन्हा जेव्हा भाजपाची सत्ता केंद्रात आली तेव्हही हे दोन्ही पक्ष या सरकारमध्ये सहभागी झाले. आपल्या राज्यातील अस्मितेच्या प्रश्नांवरून तेलगु देसम आणि शिवसेना या दोन्ही पक्षांची सरकारमध्ये असूनही सरकारवर नाराजी आहे. मात्र आपली अस्मिता जपण्यासाठी देलगु देसम थेट सरकारमधून बाहेर पडला, शिवसेना मात्र सध्या तरी धमकी देण्याच्याच मूडमध्ये दिसते.
या सगळ्या नाराजीमुळे सत्तेतून बाहेर पडण्याचा निर्णय योग्य वेळी घेऊ अशी धमकी उद्धव ठाकरेंनी अनेकदा दिली आहे. मात्र तेलगु देसमने कोणतीही धमकी न देता सत्ता सोडली. जो स्वाभीमान चंद्राबाबू नायडू यांच्या तेलगु देसमने दाखवला तो शिवसेना दाखवणार का असा सवाल आता विचारला जातोय.
श्रीराम इन्व्हेस्टमेंट गैरव्यवहार, श्रीराम समुद्र याला अटक
मुंबईच्या पंकजने चित्रातून साकारलाय केरळचा 'पुरम महोत्...
व्हॉट्सअॅपचं हे फिचर देणार अफवा पसरवणाऱ्यांना दणका
उन्हाळ्यात वीज गूल झाल्यावर एसीशिवाय शांत झोप मिळवण्यासाठी...
हॉलिवूड सिनेमा 'Puzzle'मध्ये इरफान खान, ट्रेलर र...
वॉटसनचं शतक, चेन्नईचा स्कोअर २०० पार
प्रिया वॉरियर देतेय 'फ्री अॅटीट्यूड'
योगी आदित्यनाथ फेसबूकवर सर्वाधिक चर्चा झालेले मुख्यमंत्री
तुकाराम मुंढे यांची आतापर्यंतची सर्वात मोठी कारवाई
रॅम्पवर अर्शी खानचे जलवे...
विद्या बालनने सांगितले 'बेडरूम सिक्रेट्स'


सुरेश तळवलकर - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
पंडित सुरेश तळवलकर (जन्म : चेंबूर-मुंबई, इ.स. १९४८ - हयात) हे हिंदुस्तानी संगीतातील एक मराठी तबलावादक आहेत. त्यांच्या पत्‍नी पद्मा तळवलकर या गायिका आहेत आणि कन्या सावनी तबलावादक आहेत. सुरेश तळवलकर यांचे व्यावसायिक असलेले चिरंजीव सत्यजित हेही तबला वाजवतात.
सुरेश तळवलकर यांनी सुरूवातीला आपले वडील दत्तात्रेय तळवलकर यांच्याकडून तबला वादनाचे धडे घेतले. पुढचे शिक्षण त्यांनी तबलावादक पंढरीनाथ नागेशकर आणि विनायकराव घांग्रेकर यांच्याकडून घेताले. सुरेश तळवलकर यांनी हिंदुस्तानी संगीताबरोबरच कर्नाटक संगीताचाही अभ्यास केला आहे.
टळवलकर यांनी सारंगीवादक राम नारायण यांना आणि शास्त्रीय संगीत गायक उल्हास कशाळकर यांना अनेकदा तबल्याची साथ केली आहे. त्यांच्याबरोबर त्यांनी अमेरिका, युरोप आणि आफ्रिकेत संगीताचे कार्यक्रम केले आहेत.
विजय घाटे आणि इतर अनेक देशी परदेशी विद्यार्थी पंडित सुरेश तळवलकरांचे शिष्य आहेत..
सुरेश तळवलकरांनी लिहिलेली पुस्तके[संपादन]
आवर्तन - भारतीय संगीतातील स्थूलता आणि सूक्ष्मता
सुरेश तळवलकरांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार[संपादन]
अमेरिकेतील ब्रॅडले विद्यापीठातील सेंट्रल इलिनॉइस येथील भारतीय विद्यार्थ्यांकडून सन्मान (२००८)
आकाशवाणी संगीत स्पर्धेत मिळालेला पहिला क्रमांक व पारितोषिक (१९६६)
आंध्र प्रदेश सरकारचा पुरस्कार (१९९८)
इंदूरच्या अभिनव कला समाजाकडून मिळालेले सन्मानपत्र (२००५)
करवीर पीठाच्या शंकराचार्यांकडून मिळाली ताल-योगी ही पदवी (२००१)
कलकत्त्याच्या इंडियन टॉबॅको कंपनीच्या संगीत संशोधन ॲकॅडमीचा पश्चिमी भारतातील कलावंतांसाठी ठेवलेला पुरस्कार (२००९)
पुण्याच्या गांधर्व महाविद्यालयाकडून मिळालेला विष्णू दिगंबर पलुसकर पुरस्कार (२००४)
डोंबिवलीच्या कर्‍हाडे ब्राह्मण सेवा मंडळाचा पुरस्कार (२००९)
थायलंडच्या राजकन्येच्या हस्ते मिळालेला ’की ऑफ थायलंड’ हा सन्मान (२००६)
नाशिक येथे मिळालेला पार्वती पुरस्कार (२०१०)
पूर्णवाद वर्धिष्णू विष्णु महाराज पारनेरकरांकडून मिळालेला संगीत पूर्णाचार्य पुरस्कार (२००८)
भारत गायन समाज संस्थेचा पंडित राम मराठे पुरस्कार (२००९)
भारताच्या दळणवळण मंत्र्यांच्या हस्ते मिळालेले जायंट’स इंटरनॅशनल अवॉर्ड (२००७)
मधुरिता सारंग स्मृती पुरस्कार (२००९)
मध्य प्रदेशच्या मुख्य मंत्र्यांच्या हस्ते मिळालेला मधुबन संस्थेचा श्रेष्ठ कला आचार्य पुरस्कार (२००८)
महाराष्ट्र सरकारचा वसंतराव नाईक पुरस्कार (२००५)
मुंबईच्या स्वरसाधना संस्थेकडून मिळालेला रत्‍न पुरस्कार (२००८)
मुंबईमधील चेंबूरच्या नाद-ब्रह्म संस्थेकडून मिळालेला त्यागराज पुरस्कार (२००२)
तालविश्व उस्ताद मेहबूबखान साहेब मिरजकर पुरस्कार (२०१५)
पुण्यात मिळालेला लक्ष्मी माता कला संस्कृती पुरस्कार (२००७)
भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते मिळालेला संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (२००४)
नाशिकच्या कैलास मठ ट्रस्टतर्फे सरस्वती पुरस्कार (२०१०)
पंढरपूरच्या स्वरसाधना संस्थेकडून सन्मान (२००९)
पुणे महापालिकेतर्फे स्वरभास्कर पुरस्कार (२०१७)
अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)
आग्रा घराणे · इंदूर घराणे · ग्वाल्हेर घराणे · किराणा घराणे · जयपूर घराणे · बनारस घराणे · मेवाती घराणे
अजित कडकडे · अब्दुल करीम खाँ · अमानत अली खाँ (भेंडीबाजारवाले) · उस्ताद अमीर खान · कुमार गंधर्व · के.जी.गिंडे · गजाननबुवा जोशी · दिनकर कैकिणी · जगन्नाथबुवा पुरोहित · पंडित जसराज · पंडित त्र्यंबकराव जानोरीकर · जितेंद्र अभिषेकी · डागर बंधू · निवृत्तीबुवा सरनाईक · दत्तात्रेय विष्णू पलुस्कर · विष्णू दिगंबर पलुसकर · फिरोज दस्तूर · बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर · विष्णू नारायण भातखंडे · भास्करबुवा बखले · भीमसेन जोशी · भूपेन हजारिका · मल्लिकार्जुन मन्सूर · माधव गुडी · यशवंतबुवा जोशी · वसंतराव राजूरकर · श्रीकृष्ण नारायण रातंजनकर · रामकृष्णबुवा वझे · रामचंद्र गणेश कुंदगोळकर · राम मराठे · राहुल देशपांडे · वसंतराव देशपांडे · विनायकराव पटवर्धन · विजय सरदेशमुख · शरद साठे · शिवानंद पाटील · शौनक अभिषेकी · श्रीकांत देशपांडे · संजीव अभ्यंकर · सवाई गंधर्व · सुरिंदर सिंग · सुरेशबाबू माने
आशा खाडिलकर · इंदिराबाई खाडिलकर · किशोरी आमोणकर · केसरबाई केरकर · गंगूबाई हानगल · गिरिजा देवी · पद्मावती शाळिग्राम · परवीन सुलताना · प्रभा अत्रे · मंजिरी केळकर · माणिक वर्मा · मालिनी राजूरकर · सरस्वतीबाई राणे · सिद्धेश्वरी देवी · सुमती मुटाटकर · हिराबाई बडोदेकर · रोशन आरा बेगम · मोगूबाई कुर्डीकर
राग अंजनी कल्याण · राग अडाणा · राग अडाणाबहार · राग अभोगी कानडा · राग आसावरी · राग ओडव आसावरी · राग काफी · राग कामोद · राग केदार · राग केसरी कल्याण · राग खट · राग खमाज · राग खंबावती · राग गांधारी · राग गावती · गुजरी तोडी · राग गोरख कल्याण · राग गोवर्धनी तोडी · राग गौड मल्हार · राग गौरी · राग चंद्रकांत कल्याण · राग चंद्रनंदन · राग चांदनी केदार · राग चांदनी बिहाग · राग छाया बिहाग · राग जलधर केदार · राग जैत कल्याण · जोड राग · राग जोग · राग जोगकंस · राग जौनपुरी · राग झिंझोटी · थाट · रागाचे थाट · राग तिलंग · राग तिलक कामोद · राग दिनकी पूरिया · राग दीपक · राग दुर्गा · राग देवकंस · राग देशकार · राग देस · राग देसी · राग धानी · राग नंदकंस · राग नट · राग नटभैरव · राग नारायणी · राग पंचम ललत · राग पटदीप · राग परज · राग पहाडी · राग पूरिया · राग पूरिया कल्याण · राग पूरिया धनाश्री · राग पूर्वी · राग बरवा · राग बसंत · राग बसंतबहार · राग बसंतीकेदार · राग बहार · राग बागेश्री · राग बिभास · बिहाग · राग भटियार · राग भीमपलासी · राग भूप · राग भूपेश्वरी · राग भैरव · राग भैरवबहार · राग भैरवभटियार · राग मधुकंस · राग मधुवंती · राग मलुहा केदार · राग मल्हार · राग मारुबिहाग · राग मालकंस · राग मालगुंजी · राग मियाँ मल्हार · राग मुलतानी · राग यमन · राग राजेश्वरी · राग रामदासी मल्हार · राग ललत · राग ललितागौरी · राग शंकरा · राग शुद्ध कल्याण · राग शुद्ध गुणकली · राग शुद्ध नट · राग श्याम कल्याण · रागेश्री · श्री (राग) · राग सावनी कल्याण · राग सावनी नट · राग सोरठ · राग सोहनी · रागातील स्वर · राग हरिकंस · राग हेम बिहाग · राग हेमंत · राग हेमावती · · ·
हिंदुस्तानी संगीतातील ताल व तालवादक
त्रिताल · रूपक · केरवा · झपताल · चौताल · एकताल · भजनी · आदिताल · फ़रदोस्ता · दीपचंदी · रूपकडा · आडाचौताल · गणेशताल · लक्ष्मीताल · मत्तताल · रुद्रताल · शिखरताल · ब्रह्मताल ·
उस्ताद अहमदजान तिरखवा · चंद्रकांत कामत · भरत कामत · अल्लारखा · विजय घाटे · सुरेश तळवलकर · प्रशांत पांडव · अविनाश पाटील · निखिल फाटक · भाई गायतोंडे · लक्ष्मण पर्वतकर · रिंपा शिवा · झाकिर हुसेन · शिवानंद पाटील · जगन्नाथबुवा पुरोहीत
हिंदुस्तानी संगीतातील प्रचलित वाद्ये
· अलगुज · ऑर्गन · एकतारी · कोंगा · क्लॅरिनेट · खंजिरी · घटम · चर्मवाद्य · चिपळी · जलतरंग · झांज · टाळ · डग्गा · डफ · डमरू · ड्रम · ढोल · ढोलकी · तबला · तंतुवाद्य · तंबोरा · तार शहनाई · ताशा · तुतारी · नगारा · नादस्वरम · पखवाज · पावा · पिपाणी · पियानो · पुंगी · फिडिल · बाजा · बाजाची पेटी · बासरी · बोंगो · मॅन्डोलिन · मंजिरी (वाद्य) · मृदंग · रुद्र वीणा · लाऊ · विचित्र वीणा · वीणा · व्हायोलिन · शंख · संतूर · संबळ · संवादिनी · सनई · सरोद · सारंगी · सूरबहार · स्वरमंडळ · हार्मोनियम ·
हिंदुस्तानी संगीतातील अप्रचलित लुप्तप्राय वाद्ये
· घांगळी · झर्झर · झींगा · झेंगट (वाद्य) · पायपेटी · पिनाकी · भांगसर सारंगी · चिकारा · · ·
संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
इ.स. १९४८ मधील जन्म
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १८ जानेवारी २०१८ रोजी ०९:११ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


Deepali Sayyad will produce the movie | अभिनेत्री दीपाली सय्यदचे सिनेनिर्मितीत पदार्पण | CNX Masti

आज दुपारी १ वाजता ‘झी मराठी’वर पाहा महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अवॉर्ड्सचा रंगतदार सोहळा
रंगला शानदार सोहळा,‘लोकमत’च्या सोहळ्यात अवतरले ‘स्टायलिश’ तारांगण
महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अवॉर्ड
Hritik Roshan Style: दुस-यांना आकर्षित करेल अशी स्वतःची वेगळी स्टाइल तुम्हाला बनवते 'स्टाइलिश'
स्टाइलमध्ये असावी ओरिजनालिटीः तेजस्विनी पंडीत
स्टाइल हे एक प्रेझेंटेशन
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला टायगर श्रॉफचा रॉकींग अंदाज
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला सोनाली बेंद्रेचा इंडो-वेस्टर्न लुक
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला सई ताम्हणकरचा ग्लॅमरस लूक
माधुरी दिक्षीतने केली सुमेध मदगलकरच्या अभिनयाची प्रशंसा
रणांगण चित्रपटाचं आगळं – वेगळं पोस्टर लाँच
माधुरी दीक्षितची निर्मिती असलेल्या मराठी चित्रपटात या भूमिकेत झळकणार वैभव मांगले
दर्शकांनी साथ दिल्यास मराठी चित्रपट यशस्वी- कश्मिरा शहा
Interview : उत्तम डायरेक्शनमुळे भूमिकेला न्याय देता आला- भालचंद्र (भाऊ) कदम
‘अभिनय हे माणूस म्हणून समृद्ध करणारं क्षेत्र’ -मुक्ता बर्वे
पहिला मराठी सिनेमा प्रदर्शित होण्यापूर्वीच स्वानंदी बेर्डेने साईन केला दुसरा सिनेमा
ऋषिकेश जोशीच्या या फोटो मागचं गुपित काय
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर बोनस चित्रपटाचे टीझर पोस्टर लाँच
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा
mantra marathi movie review : आस्तिक - नास्तिक यावर भाष्य करणारा मंत्र
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर ‘Once मोअर’ चित्रपटाचे मोशन पोस्टर प्रदर्शित
म्युजिकल लव्हस्टोरी 'तुझीच रे'चा मुहूर्त संपन्न
अमजद अली खान, आशा भोसले, अनुपम खेर दिग्गजांना मास्टर दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार घोषित
कठुआ प्रकरणावर अमिताभ बच्चन यांची प्रतिक्रिया ऐकून असे भडकले युजर्स
‘या’ पाकिस्तानी अभिनेत्रीने अली जफरवर लावला लैंगिक शोषणाचा आरोप
'या' अटीवर संजय दत्तने माधुरी दीक्षितसोबत कलंकमध्ये काम करण्यास दिला होकार
निया शर्मा म्हणते, माझ्या लिपस्टिकच्या शेडवर टीका करणा-यांची मला पर्वा नाही
थॅलेसेमिया देशापुढे आव्हान : जॅकी श्रॉफ
इशान खत्तर सांगतोय शाहिद कपूरने दिले हे मार्गदर्शन
मुंबईच्या रेल्वे स्टेशनवर दिवसभर बिनधास्त फिरत होती ‘चुलबुली गर्ल’,पण कोणीही तिला ओळखले नाही
अबब... प्रियांका चोप्राच्या ‘या’ ड्रेसची किंमत जाणून तुम्हाला धक्का बसेल
फक्त पाचवीपर्यंत शिकली बॉलिवूडची ‘ही’ प्रसिद्ध अभिनेत्री, जाणून घ्या
Nanu Ki Jaanu Movie Review : न हसवणारा, न घाबरवणारा विनोदी भयपट
Mercury Movie Review : डायलॉगविना खिळवून ठेवणारा थ्रिलर - ‘मर्क्युरी’
 भोजपुरी इंडस्ट्रीवर आम्रपाली दुबेचा ‘कब्जा’
‘भारत’मधून बॉबी देओल ‘आऊट’ सुनील ग्रोव्हर बनणार भाईजान सलमानचा मित्र
‘बाहुबली’ प्रभास खरचं करतोय का हॉलिवूड डेब्यू उत्तर हवे असेल तर वाचा बातमी
सैफ अली खानच्या कालाकांडीमधले दुसऱ्या साँगचे टीझर रिलीज
shocking :  लग्नाच्या तीन आठवड्यांपूर्वी जॉन सीना व निकी बेलाचे ब्रेकअप
हॉलिवूडच्या ‘या’ अभिनेत्रीने उत्तर प्रदेशातील मुलाला घेतले दत्तक, फोटो केला शेअर
एक्समॅन ह्यू जॅकमॅनने केले चाहत्यांना अलर्ट
मायकल जॅक्सनच्या मुलीने ‘या’ अभिनेत्रीसोबत समलैंगिक संबंध असल्याची दिली कबुली
एकटेपणामुळे वैतागली अ‍ॅँजेलिना जोली; या व्यक्तीला करतेय डेट
‘क्वांटिको-३’च्या प्रोमोमध्ये प्रियांका चोप्राने लावला अ‍ॅक्शन अन् हॉटनेसचा तडका
‘डीआयडी लिटिल मास्टर्स’मध्ये ‘लुंगी डान्स’च्या तालावर थिरकणार चित्रांगदा सिंह
स्टार प्रवाहवरील 'नकळत सारे घडले'च्या कथानकाला मिळणार हे वळण
बिग बॉसच्या घरामध्ये मेघा धाडे आणि आरती या दोघी का चिडल्या अनिल थत्तेवर
स्वत:च्या टॅलेंटवर विश्वास ठेवा - अंजली आनंद
‘शारीरिक-मानसिक पातळीवर स्वत:ला स्ट्राँग बनवा’- रणदीप राय
‘आयुष्य सर्वार्थाने समृद्ध बनवा’ - मोहित मलिक
“फराह माझी प्रेरणा आहे” एंटरटेनमेंट की @9- लिमिटेड एडिशनच्या सेटवर म्हणाली रविना टंडन
‘बिग बॉस’फेम पूजा मिश्रा इतरांना देणार सिनेमात झळकण्याची संधी
चित्रपटातील भूमिकेसाठी मला सुजयदांकडून तब्बल दोन वर्षांनंतर प्रतिसाद मिळाला- सुरवीन चावला
शिवजयंतीचे औचित्य साधत ‘संभाजी’ मालिकेच्या सेटवर रंगला कौतुक सोहळा
'द व्हॉईस इंडिया किड्स' 2च्या सेटवर लागली मोठी आग
प्रमोशनसाठी नाही तर या कारणासाठी सलमान खान पोहचला होता 'द व्हॉईस इंडिया किड्स'च्या सेटवर हे होते नेमके कारण
‘बिट्टी बिझनेसवाली’मध्ये अभिनेता अभिषेक बजाज बनला दबंग
‘बिट्टी बिझनेसवाली’मध्ये अभिनेता अभिषेक बजाज बनला दबंग
'शक्ति अस्तित्व के एहसास की' मालिकेत पाहायला मिळणार हा ट्रॅक
कलर जीन्स देई आकर्षक ‘ड्रेसिंग स्टाईल’
तरुणांमध्ये हिट होतेय 60's फ्लोरल प्रिंटची फॅशन
रोड ट्रीपसाठी सज्ज व्हा “या” कुल ड्रेसिंगसह
लहान मुलांची बौद्धिक क्षमता वाढवी ‘योगा’
सतत स्क्रीनसमोर असणा-यांनी डोळ्यांची घ्या काळजी
सडपातळ मुलीही दिसतील स्टायलिश
म्हणून सौंदर्य प्रसाधनांचा अतिरेक नको
सेरेन्डिपिटी आर्टस् फेस्टिवल-गोवा २०१७ मध्ये फक्त ७२ तासांमध्ये ५०००० हुन अधिक प्रेक्षकांनी भेट दिली
बाईक चालवताना घ्या ‘या’ गोष्टींची काळजी...
Travel Tips : एकट्याने प्रवास करताना महिलांनी लक्षात ठेवाव्यात ‘या’ टिप्स
या '' पाच '' कारणांनी मुलींवर होतात बलात्कार...
व्हॅलेंटाईन डे ला “तिला” द्या एक खास सरप्राईस
जाणून घ्या पुरुषाने आपल्यापेक्षा मोठ्या वयाच्या स्त्रीशी विवाह करण्याचे फायदे आणि तोटे
कलाकारांना सगळ्यात Irritate करणारे प्रश्न | Vaibhav Tatwawadi
लोकमत उत्सव नववर्षाचा-२०१८ | केतकी चितळे आणि साईंकित कामत | Rapid Fire प्रश्न
निया शर्माचा बोल्ड लूक
एमी जॅक्सनचा व्हॅकेशनदरम्यान दिसला कुल अंदाज
सो कुल मंदिरा बेदी
ब्युटीफूल अँड बोल्ड इलियाना डिक्रूज
अभिनेत्री दीपाली सय्यदचे सिनेनिर्मितीत पदार्पण
अभिनेत्री दीपाली सय्यद आता अभिनयासोबतच चित्रपटाची निर्मितीदेखील करणार आहे. तिच्या पहिल्या चित्रपटाचा मुहूर्त नुकताच वैजापूर येथे संपन्न झाला. अनुपसिंग ठाकूर या चित्रपटाद्वारे पहिल्यांदा मराठी चित्रपटात काम करणार आहे.
दीपाली सय्यद ही तिच्या अभिनयासोबतच तिच्या नृत्यासाठी देखील प्रसिद्ध आहे. तिने मुंबईचा डबेवाला, सासू नंबरी जावई दस नंबरी, जाऊ तिथे खाऊ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.
अनेक चित्रपट आणि गाजलेल्या गाण्यांसाठी प्रसिद्ध असलेली अभिनेत्री नृत्यांगना दीपाली सय्यद आता निर्माती झाली आहे. तिची निर्मिती असलेल्या पहिल्या चित्रपटाचा मुहूर्त नुकताच वैजापूर येथे संपन्न झाला.
ग्लोबल मीडिया कोर्पोरेशनच्या श्रेयस कामले, राजेंद्र कामले यांच्या सोबत अभिनेत्री नृत्यांगना दीपाली सय्यदने या चित्रपटाची निर्मिती केली आहे. या चित्रपटाचे नाव गुलदस्त्यातच ठेवणे या चित्रपटाच्या टीमने पसंत केले आहे. अशोक कामले, सुरेंद्र वर्मा हे या चित्रपटाचे दिग्दर्शन करत असून लेखा त्रिलोक्य यांनी या चित्रपटाचे लेखन केले आहे तर कॅमेरामन म्हणून अरविंद सिंह हे या चित्रपटासाठी काम पाहत आहेत.
या चित्रपटात प्रेक्षकांना एक आगळी वेगळी प्रेमकथा पाहायला मिळणार असून प्रेक्षकांना पुरेपुर मनोरंजन देणारा हा चित्रपट आहे. राज, मिली आणि गौरी यांची ही एक अनवट प्रेमकथा आहे. खरं प्रेम, आयुष्य, नातेसंबंध, शहर आणि गावातलं जगणं, राजकारण यांचा वेध या चित्रपटातून घेण्यात येणार आहे. अनुपसिंग ठाकूर या चित्रपटाद्वारे पहिल्यांदा मराठी चित्रपटात काम करणार आहे. अनुपने या पूर्वी महाभारत या मालिकेत कमांडो या हिंदी चित्रपटात आणि दक्षिणेतील काही चित्रपटात काम केले आहे. सिक्स पॅक अॅब्ज असलेला हा अभिनेता नक्कीच प्रेक्षकांवर छाप पाडेल अशी चित्रपटाच्या टीमला खात्री आहे. त्याच्यासह गजनी फेम प्रदीप रावत, दीपाली सय्यद, वर्षा उसगांवकर, उदय टिकेकर, पंकज विष्णू, अपूर्वा कवडे, दिलीप वाघ, साहेबराव पाटील यांच्याही महत्त्वाच्या भूमिका आहेत.
या कारणामुळे वर्षा उसगांवकर पहिल्या...
अनोळखी सुधीर - रेवती आयुष्याच्या उत...
ओली की सुकी लवकरच प्रेक्षकांच्या भे...
वर्षा उसगांवकर दिसणार जळू या चित्र...
झी चित्र गौरव पुरस्कारांतही ‘सैराट’...
एव्हरग्रीन वर्षा उसगांवकर बर्थ डे स...
वर्षा उसगांवकर करणार छोट्या पडद्या...
सुखदा खांडकेकर आणि दिपाली सैय्यदची...
दिपाली सैय्यदने कोणाचे मानले आभार
अपात्र मराठी चित्रपटांचे पुनर्परिक्...
'कॉमेडीची बुलेट ट्रेन' पोहोचली साता...
 रंगणार लावणी गौरव पुरस्कार सोहळा
पहिला मराठी सिनेमा प्रदर्शित होण्या...
ऋषिकेश जोशीच्या या फोटो मागचं गुपित...
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर बोनस...
'रणांगण'च्या निमित्ताने मराठी सिनेस...
‘श्रीमंत पेशवे बाजीराव बल्लाळ’ यांच...
सौंदर्याचं मर्म उलगडणारा ‘जश्न-ए-हु...
गायिका सावनी रविंद्रचं भावी पतीसह प...
अवधूतच्या आवाजातलं 'रणांगण' चित्रपट...
वयाची चाळीशी ओलांडूनही इतकी दिसते स...
प्रेक्षकांची प्रतिक्षा संपली... या...
सिद्धार्थ आणि मितालीचं व्हेकेशन इन...
जेव्हा तेजश्री प्रधानचा लॅपटॉप चोर...
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा 20 Apr 2018
मराठी बिग बॉस हिट ठरणार का
पल्लवी जोशी सांगतेय, लहानपणापासून या वस्तूसोबत मी भावनिकदृष्ट्या जोडलेली होती...
‘बाहुबली’ प्रभास खरचं करतोय का हॉलिवूड डेब्यू उत्तर हवे असेल तर वाचा बातमी
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा
'या' अटीवर संजय दत्तने माधुरी दीक्षितसोबत कलंकमध्ये काम करण्यास दिला होकार
Video Goes Viral : अर्ध्यारात्री बॅकफ्लिप मारताना दिसला सलमान खान
सोनम कपूरच्या लग्नाची डेट झाली कन्फर्म, या बॉलिवूड सेलिब्रेटीना मिळाले लग्नाचे आमंत्रण
महेश भुपतीसोबत लग्न करण्याआधी लारा दत्ता या अभिनेत्यासोबत होती लिव्ह इन रिलेशनशिपमध्ये...