सत्संगधारा - श्रीएकनाथमहाराजकृत - श्रीभावार्थरामायण - युद्धकाण्डे - अध्याय दहावा - इंद्रजिताला मांत्रिक रथाची प्राप्ती

सर्ग १ ते ५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७७
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ त ११९
सग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ६७
सर्ग १ त १०
सर्ग ११ त २०
सर्ग २१ त ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ त ५०
सर्ग ५१ त ६०
सर्ग ६१ त ६८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ ते १२०
सर्ग १२१ ते १२८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ वा -समाप्त
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ३७
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
सर्ग १ ते १०
अध्याय १ ते १०
अध्याय १ त १०
अध्याय १ ते १३
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते १६
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ४०
॥ अध्याय दहावा ॥
इंद्रजिताला मांत्रिक रथाची प्राप्ती
॥ श्रीसद्‌गुरुरामचंद्राय नमः ॥
युद्ध चालू असता रात्र झाली :
त्याचे पोटीं अति विरुद्ध  रात्रीं शरबंध करावया ॥ १ ॥
 तें बहु दुःख इंद्रजितातें
 अति लज्जेतें पावला ॥ २ ॥
 रात्रीं युद्ध मांडिलें ॥ ३ ॥
युद्ध्यतामेव तेषां तु तदा वानररक्षसाम्
रविरस्तंगतो रात्रिः प्रवृत्ता प्राणहारिणी ॥१॥
अन्योन्यं बद्धवैराणां घोराणां जयमिच्छताम्
संग्रवृत्तं निशायुद्धं तदा वानररक्षसाम् ॥२॥
राक्षसोऽसीति हरयो वानरोऽसीति राक्षसाः
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥३॥
हत दास्य चैहीति कथं विद्रवसीति च
एवं सुतुमुलः शब्दस्तस्मिस्तमासि शुश्रुवे ॥४॥
रात्रीचा फायदा घेऊन इंद्रजीताचा शरबंध प्रयोग :
 राक्षस गांजिले थोर थोर
 निशा निशाचर इच्छिती ॥ ४ ॥
 दिवाकर‍अस्त जाला ॥ ५ ॥
तें गुडुप पडतां रणीं  कोणी देखेना ॥ ६ ॥
अरे तूं काय होसी वानर
 रणीं सात्वर मारिती ॥ ७ ॥
 युद्ध दुर्धर मांडलें ॥ ८ ॥
छेदीं भेदीं रणीं पाडीं
 वीर कडाडीं गर्जती ॥ ९ ॥
 इतर मशकें कायसीं येथ
 करीत घात येरयेरां ॥ १० ॥
पाडीं पाडीं म्हणती रणीं
 मागें कोणी न सरती ॥ ११ ॥
तस्मिंस्तमसि दुःपारे राक्षसाः क्रोधमूर्च्छिताः
परिपेतुः सुसआंक्रुद्धा भक्षयंतौ वनेचरान्॥५॥
आप्लुत्य दशनैस्तीक्ष्णैर्नखैश्च विचकर्षिरे ॥६॥
आप्लुत्य विचकर्षुस्ते दशनैः क्रोधमूर्च्छिताः॥७॥
आदिश्यादिश्य रक्षांसि प्रवराणि निजघ्नतुः॥८॥
रुरोध कर्णौ योधानां चक्षुंषि च महीरजः॥९॥
आपणा न दिसे आपुलें शरीर  तेथें कोण देखे येरयेर
 युद्धार्थदुर्धर पेटले ॥ १२ ॥
वानारांची प्रतिक्रिया आणि रावणास प्रधानांचे उत्तर :
 लावून आले निशाण भेरी
 राक्षसभारीं मिसळले ॥ १३ ॥
 राक्षस मुखीं खावों घालित
 जिव्हां तोडित नखाग्रीं ॥ १४ ॥
 धरेवरी पाडिती ॥ १५ ॥
वानर खावों सुती पोटीं
 राक्षसां सृष्टीं पाडिती ॥ १६ ॥
 रणीं पाखरिले पैं घोडे
 रणीं रोकडे पाडिती ॥ १७ ॥
रणीं पाडिती मुख्य धुर  असिवारासमवेत ॥ १८ ॥
 मारिले हस्ती असंख्य ॥ १९ ॥
 रणपरवडी रक्षसां ॥ २० ॥
राक्षसें हाणितां नाना शस्त्रीं
वृथा घाय जाती अंधारीं  राम साहाकारी वानरां ॥ २१ ॥
 सैन्य समग्र रणमारें ॥ २२ ॥
 केला भुभुःकार वानरीं ॥ २३ ॥
 मुख्य धुरा थोर थोर
 रणीं समग्र मारिले ॥ २४ ॥
 रणमहामारी श्रीराम ॥ २५ ॥
 रणीं समग्र पाडिलें ॥ २६ ॥
 रणीं सुभट पाडिले ॥ २७ ॥
 रणमहामारीं मारिल्या ॥ २८ ॥
 हलकल्लोळ उठिला ॥ २९ ॥
 तुम्ही युद्धासी कां न वचां ॥ ३० ॥
 त्याचे वचन अति प्रमाण
करावया श्रीरामासीं रण आंगवण नाहीं तुम्हां ॥ ३१ ॥
 म्हणोनि रण नाहीं केलें ॥ ३२ ॥
 रणप्रवीण ते ऐका ॥ ३३ ॥
वज्‍रदंष्ट्रो महाकायस्तौ चोभौ शुकसारणौ ॥१०॥
तेषां रामः शरैः षड्‍भिः षड् जघान निशाचरान्
ते तु रामेण बाणौघैर्लघुहस्तेन ताडिताः
दिशश्चकार विमलाः प्रदिशश्च महाबलः ॥१३॥
ये त्वंन्ये राक्षसा वीरा रामस्याभिमुखे स्थिताः
तेऽपि नष्टाः समासाद्य पतंगा इव पावकम्॥१४॥
युद्धा आले सहाही जण  कोण कोण ते ऐका ॥ ३४ ॥
 सहाही दुर्धर युद्धार्थी ॥ ३५ ॥
रामाने केलेली दुर्दशा व त्यांचे पलायन :
 वीर वरिष्ठ पैं आले ॥ ३६ ॥
येतां देखोनि सहाही जण  त्यांचा निःशेष घ्यावया प्राण
रामें सज्जिले सहा बाण  वेगविंदान तें ऐका ॥ ३७ ॥
 तंव रघुनाथें विधिले ॥ ३८ ॥
त्यांचे छेदोनि चाप बाण  रथ सारथि करोनि चूर्ण
धुळी मेळवोनि सहाही जण  मुकुट छेदून पाडिले ॥ ३९ ॥
जरी ते रणीं न देत पाठी
 देवोनि पाठी पळाले ॥ ४० ॥
श्रीराम न मारी पळत्यातें  हें तिहीं पूर्वी ऐकिलें होतें
 रणीं रामातें विमुख झाले ॥ ४१ ॥
 रामबाणाभेण सलज्ज ॥ ४२ ॥
 त्यांचे सेनानी आणि सैन्य
 दुर्धर बाण वर्षोनी ॥ ४३ ॥
असंख्य वीर शिरें छेदूनी  पाडिले रणीं हंबत ॥ ४४ ॥
जो रणीं मिरवी हात
जो रणीं हाक देत  जिव्हा सदंत छेदी बाणें ॥ ४५ ॥
उरले ते जीव घेवोनी  गेले पळोनी लंडेसी ॥ ४६ ॥
अंगदस्य चमूं घोरां नाशयामास सर्वतः ॥१५॥
शिलामुत्पाटयामास बाहुभ्यां प्रणदन्मुहुः ॥१६॥
तां समुत्क्षिप्य तेजस्वी छादयानः शरोर्मिभिः
रथं बभंज वेगेन शिलया कपिकुंजरः ॥१७॥
अंगदो विरथं कर्तुं रावणिं समुपाद्रवत् ॥१८॥
इंद्रजित्तं रथं त्यक्त्वा हताश्वो हतसारथि
अंगदाकडून इंद्रजितावर शिळाप्रहार व त्याचे अंतःर्धान :
 अंगदसैन्यांत मिसळला ॥ ४७ ॥
 रणकल्लोळ मांडला ॥ ४८ ॥
 केला पुरुषार्थ तो ऐका ॥ ४९ ॥
 सवेग शिळा सोडिली ॥ ५० ॥
इंद्रजित विंधी अमित शर  परी ते शिळा दुर्निवार
 पळे सत्वर इंद्रजित ॥ ५१ ॥
 लाविली ख्याती अंगदें ॥ ५२ ॥
परी तो राक्षस बुद्धिवंत  त्वरान्वित पळाला ॥ ५३ ॥
 शिळासंपातीं शतचूर्ण ॥ ५४ ॥
 अंगदें धावोनि धरिला केशीं
 लागवेगेंसी पळाला ॥ ५५ ॥
 अंगदें उडोनि धरितां हातीं
 खेचरगती तडकला ॥ ५६ ॥
 बळवाहन परतला ॥ ५७ ॥
द्वंद्वयुद्ध आणि आतांचें रण
 अति उद्विग्न इंद्रजित ॥ ५८ ॥
प्रथम मज गांजी हनुमंत  अंगदें दोनी वेळां येथ
जळो जळो माझा पुरुषार्थ  केलों हताहत वानरीं ॥ ५९ ॥
रणीं न जिंकवती वानर
 करी अभिचार शारबंधा ॥ ६० ॥
इंद्रजिताने शिववरदान जागृत करुन प्रयोग केला :
 शरबंधन वीरांसी ॥ ६१ ॥
सर्प जे कां शिवभूषण  तेचि स्वयें होवोनि बाण
 शरबंधीं जाण बांधिती ॥ ६२ ॥
 ऐसें देख शिववरदान ॥ ६३ ॥
 विधिविधान तें ऐका ॥ ६४ ॥
स यज्ञभूम्यां विधिवत्पावकं जुहृतेऽस्त्रवित्
जुहृतस्तस्य तत्राग्निं रक्तपीतांबरस्रजः ॥२०॥
आजहुस्तत्र सामग्रीं राक्षसा यत्र रावणिः
शस्त्राणि शतपत्राणि समिधश्च विभीतकाः ॥२१॥
लोहितानि च वासांसि स्त्रुवं कार्ष्णायसं तथा
सर्वतोऽग्निं समास्तीर्य शतपत्रैः सतोमरैः ॥२२॥
छगस्य चापि कृष्णस्य कंठं जग्राह जीवतः
शोणितं तत्र विधिवत्स जुहाव रणोत्सुकः ॥२३॥
आरक्त वस्त्र आरक्त माळा
 घातल्या गळां यज्ञसिद्ध्यर्थ ॥ ६५ ॥
 शस्त्रें मंथोनि काढिला अग्नी
 पेटविला वन्ही लखलखित ॥ ६६ ॥
अग्नि पेटवितां धूम निघे  तैं कर्त्यासीं अपजयो लागे
विधूम ज्वाला निघतां वेगें  तैं लागवेगें रणविजय ॥ ६७ ॥
 करी आपण इंद्रजित ॥ ६८ ॥
 इंद्रजित प्रोक्षी जपोनि मंत्र
 शास्त्रविचार तो ऐका ॥ ६९ ॥
 खड्ग त्रिशूळ तोमर बाणीं
 परिस्तरणीं ही शस्त्रें ॥ ७० ॥
तिखें काढिलें लोह गाळोनि
 होमा अवदानीं छागरक्ता ॥ ७१ ॥
ज्या छागासी पांढरा तिलक  तेणें यजमाना लागे सीक
 आवश्यक आणिला ॥ ७२ ॥
छाग मारोनि निघता रक्त
 नव्हे सामर्थ्य रणमारा ॥ ७३ ॥
यालागीं छाग जीवें जीत  त्याचे कंठीचें घेवोनि रक्त
इंद्रजित स्वयें होम करित  जालें विपरीत तें ऐका ॥ ७४ ॥
 क्रोधानुमेळीं वाग्ददेवी ॥ ७५ ॥
 तेणें वचनार्थ खुंटला ॥ ७६ ॥
इंद्रजितास मंत्राचे विस्मरण :
 मंत्रोच्चारण खुंटलें ॥ ७७ ॥
त्यासीं सर्वथा न चले घात  मंत्रीं मंत्रार्थ खुंटला ॥ ७८ ॥
 मंत्रार्थशैली खुंतली ॥ ७९ ॥
 माझी वचनावळी खुंटली ॥ ८० ॥
नाठवे मंत्रार्थ ना मंत्र
 दुःखदुर्धर पावला ॥ ८१ ॥
जो जो केला म्यां पुरुषार्थ  तो तो व्यर्थ मज माझा ॥ ८२ ॥
 दुःखाभिभूत इंद्रजित ॥ ८३ ॥
न जिंकवे रघुकुळ टिळक
 करी महाशंख अति दुःखें ॥ ८४ ॥
श्रीरामांची प्रतिक्रिया व वाग्देवतेची सुटका :
 तोही युद्धार्थ पाहूं पां ॥ ८५ ॥
 शरबंधार्थभय काय ॥ ८६ ॥
 मिथ्या न करीं मी शिवासी
 शिववरदासीं सत्यत्वा ॥ ८७ ॥
 मिथ्या न करीं शिववरदान
 साहतां कठिण मज नाहीं ॥ ८८ ॥
 त्याचे भय काय आम्हांसीं
 शरबंधासी साहोनी ॥ ८९ ॥
 निर्मुक्तता श्रीरामें ॥ ९० ॥
 हृदयीं समस्त प्रकटले ॥ ९१ ॥
 साश्व रथ प्रकटला ॥ ९२ ॥
 अति आवेशीं चालला ॥ ९३ ॥
आरुरोह रथं श्रेष्ठमंतर्धानचरं शुभम्
अवध्यवाजिभिर्युक्तं शस्त्रैश्च विविधैर्युतम् ॥२४॥
भलैस्तथार्धवन्द्रैश्च तूणीरैः समुपस्थितम् ॥२५॥
बभूवेंद्रजितः केतौ वैडूर्यसमलंकृता ॥२७॥
रथ होमीं नाहीं प्रकटला  कैंचा कैसा कोठूण आला
 अवचट अला अभंग ॥ ९४ ॥
अभंग रथ अवध्य वारु
 रावणकुमरु उल्लासे ॥ ९५ ॥
भाले परिघ चंद्रार्ध शर  बाण तूणीर शूळशक्ति ॥ ९६ ॥
 जिये रथीं असे पुरती
 शास्त्रप्रयुक्तीं अभिधान ॥ ९७ ॥
 इंद्रजित करी होम समाप्त
 हर्षन्वित तेजस्वी ॥ ९८ ॥
 रथीं शोभत अति शोभा ॥ ९९ ॥
हाता आल्या अभंग रथ  मग गर्जत स्वानंदें ॥ १०० ॥
 अतर्क्य शक्ती रथवेगा ॥ १ ॥
अद्य हत्वा वधार्हौ तो मिथ्या संजल्पतौ रणे ॥२८॥
जयं पित्रे प्रदास्यामि रावणाय मन्ःप्रियम् ॥२९॥
इंद्रजिताची योजना व आकाशवाणी :
 विजयी सर्वत्र मी एक ॥ २ ॥
 तरी मी हट्टी इंद्रजित ॥ ३ ॥
 फोडीन हाडें सौ‍मित्राची ॥ ४ ॥
 कपटी दोघे राम लक्ष्मण
 घेईन प्राण दोहींचा ॥ ५ ॥
 त्याचें छेदीन नाक कान
 लंकाभुवन मग देखेन ॥ ६ ॥
रणीं मारुन त्या दोघांसी  सुखी पित्यासी करीन ॥७॥
 तेणें मी विजयी त्रिभुवनीं
 आकाशवाणी तंव जाली ॥ ८ ॥
परी तो तुम्हांसी मारील रणीं  दुर्धर बाणीं वर्षोनी ॥ ९ ॥
 स्वयें शंकर उखळील ॥ ११० ॥
मोकळे होवोनि राम सौ‍मित्र
 निशाचर निवटिती ॥ ११ ॥
 कुळनिर्दळण श्रीरामें ॥ १२ ॥
 कुळनिर्दळण श्रीरामें ॥ १३ ॥
 सत्य वचन हें मानीं ॥ १४ ॥
आकाशवाणीचा इंद्रजितावर परिणाम :
 झणीं रघुनाथ मज देखे ॥ १५ ॥
 प्रत्यक्ष रथ झाला प्राप्त
 भय कोण येथ तियेचें ॥ १६ ॥
जे बोलती मिथ्या काहाणी  कोण मानी सत्यत्वें ॥ १७ ॥
 वृथा न वचती जाण
बाणीं मारीन राम लक्ष्मण  वानरगणसमवेत ॥ १८ ॥
क्षणां भ्याकड क्षणां धाकड
 कथा अति गोड श्रीरामें ॥ १९ ॥
त्याचें चरित्र अति विंदान  परम पावन शिवप्रिय ॥ १२० ॥
 करीन कंदन राक्षसां ॥ १२१ ॥
स्वस्ति श्रीभावार्थरामायणे युद्धकांडे एकाकारटीकायां
शरबंधहोमविधानं नाम दशमोध्यायः॥ १० ॥
ओव्या ॥ १२१ ॥ श्लोक ॥ ३० ॥ एवं ॥ १५१ ॥


Padargad, Sahyadri,Shivaji,Trekking,Marathi,Maharastra

मुळाक्षरानुसार डोंगररांगेनुसार जिल्ह्यानुसार प्रकारानुसार श्रेणीनुसार
पदरगड (Padargad) किल्ल्याची ऊंची : 2200
किल्ल्याचा प्रकार : गिरीदुर्ग डोंगररांग: भीमाशंकर
जिल्हा : रायगड श्रेणी : अत्यंत कठीण
कर्जत - खांडस मार्गे भिमाशंकरला जाणार्‍या पुरातन गणेश (गणपती) घाटावर नजर ठेवण्यासाठी पदरगड व तुंगी या किल्ल्यांची निर्मित करण्यात आली होती. हे दोनही किल्ले टेहळणीसाठी बांधण्यात आले होते, त्यामुळे या किल्ल्यांवर फारसे अवशेष नाहीत. पदरगडावर जाण्याचा मार्ग ठिकठिकाणी तुटल्यामुळे प्रस्तरारोहणाचे सामान वापरूनच गड सर करता येतो.पदरगडावरील २ कातळ सुळक्यांना "कलावंतीणीचा महाल" या नावाने ओळखले जाते.
पदरगड कोणी व केंव्हा बांधला याची माहीती उपलब्ध नाही. या किल्ल्याचा उल्लेख औरंगजेबाने पेठचा किल्ला घेण्याच्या प्रयन्तांचा एक भाग म्हणून आजूबाजूचे किल्ले घेतले. त्यावेळी पदरगड व तुंगी हे पूरातन किल्ले त्याने टेहळणीसाठी पुन्हा बांधून घेतले.
पदरगडावर चढण्यासाठी "चिमणी क्लाईंबचा" टप्पा व त्यानंतरचा प्रस्तरारोहणाचा टप्पा पार करावा लागतो. त्यानंतर आपण गडमाथ्याला लागून असलेल्या डोंगराला वळसा घालून, गडमाथा व डोंगर यांमधील खिंडीत येतो. येथे उजव्या बाजूला कातळात कोरलेली मोठी गुहा पहायला मिळते.यात ५-७ माणसे आरामात राहू शकतात. तर डाव्या बाजूला ५ फूट उंचीवर कातळात कोरलेली छोटी गुहा पहायला मिळते. (यात जेमतेम एक माणूस बसेल एवढी जागा आहे.) या दोन्ही गुहांची तोंड वेगवेगळ्या दिशांना आहेत. तसेच त्या वेगवेगळ्या उंचीवर असल्यामुळे या गुहांमधून गणेश घाटावर व आजूबाजूच्या प्रदेशावर दूर पर्यंत लक्ष ठेवणे शक्य झाले आहे. गडमाथा व डोंगर या मधील खिंडीतून गडमाथ्यावर जाण्यासाठी दगडात कोरलेल्या पायर्‍यांचा मार्ग आहे. पण यातील ५ फूट उंचीपर्यंतच्या सर्व पायर्‍या नष्ट झाल्या आहेत. या अडचणीच्या ठिकाणी असलेल्या झाडाचा आधार घेऊन हा भाग पार करावा लागतो. पुढे ५-६ पायर्‍या चढून गेल्यावर वाट काटकोनात वळते. या ठिकाणी एका बाजूस कातळकडा व दुसर्‍या बाजूस खोल दरी आहे. कातळकड्याला लागून बांधीव १०-१२ पाय‍र्या आहेत. या पायर्‍या चढून गेल्यावर आपला गडमाथ्यावर प्रवेश होतो.
गडमाथा दोन भागात विभागलेला आहे. पहील्या भागात छोटे पठार असून त्यावर कातळात कोरलेली ३ पाण्याची बुजलेली टाकी आहेत. या भागात वास्तूंचेही दोन चौथरे पहायला मिळतात. गडमाथ्याचा दुसरा भाग पहील्या भागाशी चिंचोळ्या भागाने जोडलेला आहे. गडमाथ्याच्या दुसर्‍या भागात एकमेकांपासून अलग असलेले २ कातळाचे सुळके आहेत. त्यांना "कलावंतीणीचा महाल" या नावाने ओळखले जाते. पहील्या सुळक्याच्या खाली समोरच कातळात खोदलेल १ पाण्याच टाक आहे. जवळच वास्तूचा चौथरा आहे. या सुळक्याला उजव्या बाजूस ठेवून २ सुळक्यांमधील जागेतून आपण दुसर्‍या सूळक्यापाशी पोहोचतो. या दुसर्‍या सुळक्याला डावीकडे ठेवत चिंचोळ्या मार्गावरून आपण कातळात खोदलेल्या प्रशस्त गुहेत पोहोचतो. या गुहेत १०-१२ जणांची रहाण्याची सोय होऊ शकते. तसेच ३० माणसे बसू शकतात. गडावरील पाण्याची सर्व टाकी बुजलेली असल्यामुळे गडावर पिण्याचे पाणी नाही.
पदरगडावरून पूर्वेला भिमाशंकरच्या डोंगराची भिंत आडवी पसरलेली दिसते. त्याच्या उत्तर टोकाला सिध्दगडाचा डोंगर दिसतो. गडाच्या उत्तरेला खाली तुरळक घरांची वस्ती दिसते, तीला "पदरगडवाडी" या नावाने ओळखतात. पदरगडाच्या दक्षिणेला पेठचा किल्ला तर पश्चिमेला तुंगी किल्ल्याचे टोक दिसते.
पदरगडावर जाण्यासाठी मुंबईहून कर्जतला यावे. कर्जतहून खांडस या गावी यावे. खांडस ते कर्जत सुमारे १४ कि.मी चे अंतर आहे. कर्जतहून खांडसला बसने अथवा रिक्षेने जाण्याची सोय आहे. खांडस गावातून शिडी घाट , गुगळ घाट आणि गणेश घाट या तीन वाटांनी भीमाशंकर गाठता येते. त्यापैकी गणेश (गणपती) घाटाने अर्ध्या तासात घाटातील गणपती मंदिरापाशी पोहोचता येते. तेथून अर्ध्या तासात घाटातील विहिरी जवळ पोहोचतो. या विहिरीला जानेवारी-फेब्रुवारी पर्यंत पाणी असते. याठिकाणी पाणी भरुन घ्यावे कारण गडावर पाणी नाही.
विहिरीच्या पुढे (लगेचच) एक वाट उजवीकडील जंगलात शिरते. या वाटेने जंगल संपल्यावर लागणारा खडा चढून आपण अर्ध्या तासात कातळाच्या एका चिंचोळ्या बोळापाशी येतो. ४ फूट लांब २ फूट रूंद व १० फूट उंच असलेल्या या बोळाची दुसरी बाजू बंद आहे. तसेच वरून पडलेल्या दगडांमुळे याचे छ्त ही बंद झालेले आहे. या ठिकाणी एका वेळी फक्त २ माणसे उभी राहू शकतात. "चिमणी क्लाईंब तंत्राचा" (पाठ व पाय एकाचवेळी भिंतीवर रोवून वर चढणे) वापर करून हे अंतर चढून जावे लागते. याठिकाणी वरच्या बाजूला एक बोल्ट मारलेला आहे. त्यात रोप लावूनही वर चढता येते.
हा कठीण टप्पा पार केल्यावर लगेच एक कातळटप्पा आहे. हा १५ फूटाचा टप्पाही दोर लावून चढावा लागतो. त्यासाठी वरच्या बाजूला एक बोल्ट मारलेला आहे. त्यानंतर आपण गडमाथ्याला लागून असलेल्या डोंगराला वळसा घालून, गडमाथा व डोंगर यांमधील खिंडीत येतो. येथे उजव्या बाजूला कातळात कोरलेली मोठी गुहा पहायला मिळते. गडमाथा व डोंगर या मधील खिंडीतून गडमाथ्यावर जाण्यासाठी दगडात कोरलेल्या पायर्‍यांचा मार्ग आहे. पण यातील ५ फूट उंचीपर्यंतच्या सर्व पायर्‍या नष्ट झाल्या आहेत. या अडचणीच्या ठिकाणी असलेल्या झाडाचा आधार घेऊन हा भाग पार करावा लागतो. पुढे ५-६ पायर्‍या चढून गेल्यावर वाट काटकोनात वळते. या ठिकाणी एका बाजूस कातळकडा व दुसर्‍या बाजूस खोल दरी आहे. कातळकड्याला लागून बांधीव १०-१२ पाय‍र्या आहेत. या पायर्‍या चढून गेल्यावर आपला गडमाथ्यावर प्रवेश होतो.
खांडस गावातून पदरगडावर जाण्यास ३ ते ४ तास लागतात. उतरण्यासही तेवढाच वेळ लागतो.
गडावरील गुहेत रहाण्याची सोय होते.
जेवणाची सोय आपण स्वत: करावी.
गडावरील पाण्याची सर्व टाकी बुजलेली असल्यामुळे गडावर पिण्याचे पाणी नाही. गणेश (गणपती) घाटातील विहिरीला जानेवारी-फेब्रुवारी पर्यंत पाणी असते. याठिकाणी पाणी भरुन घ्यावे कारण गडावर पाणी नाही.
जाण्यासाठी लागणारा वेळ :
खांडस गावातून पदरगडावर जाण्यास ३ ते ४ तास लागतात. उतरण्यासही तेवढाच वेळ लागतो.
जाण्यासाठी उत्तम कालावधी :
पावसाळा व त्यानंतरचे २ महिने हा ट्रेक करू नये. तसेच एप्रिल - मे महिन्यात ट्रेक करणार असल्यास पाण्याचा जास्तीचा साठा बरोबर बाळगावा लागतो.
१) पदरगड सर करण्यासाठी गिर्यारोहण/ प्रस्त्ररारोहण तंत्राची माहिती असणे व साहित्य बरोबर असणे असणे आवश्यक आहे.
२) सोबत १०० फूटी व ३०फूटी असे दोन वेगवेगळे दोर घेतल्यास दोनही कातळटप्पे चढता उतरताना खोळंबा होत नाही. दोन्ही रॉक पॅचमध्ये व पहिल्या रॉकपॅच पूर्वी जागा अरुंद असल्यामुळे २ ते ३ जणांपेक्षा अधिक माणसे उभी राहू शकत नाहीत त्यासाठी दोन रोप असलेले चांगले.
३) किल्ला उतरतांना रॅपलिंग तंत्राचा वापर करावा.
४) गावात कातळटप्प्याची माहिती असणारे वाटाडे आहेत. योग्य मार्गदर्शनासाठी त्यांची मदत घ्यावी.
५) सुळके व भिंती चढणारे गिर्यारोहक हा कातळटप्पा फ्रि क्लाईंबींगने चढू शकतात.
६) हा एक दिवसाचा ट्रेक असला तरी उतरे पर्यंत अंधार होतो. त्यामुळे सोबत टॉर्च बाळगाव्यात.
७) पावसाळा व त्यानंतरचे २ महिने हा ट्रेक करू नये. तसेच एप्रिल - मे महिन्यात ट्रेक करणार असल्यास पाण्याचा जास्तीचा साठा बरोबर बाळगावा लागतो.
मुळाक्षरानुसार इतर किल्ले: P
पळशीचा किल्ला (Palashi Fort) पालगड (Palgad) पांडवगड (Pandavgad) पन्हाळेदुर्ग (पन्हाळघर किल्ला) (Panhaledurg)
पन्हाळेकाजी (प्रणालक दुर्ग) (Panhalekaji Fort) पन्हाळगड (Panhalgad) परांडा (Paranda) पारगड (Pargad)
पारोळा (Parola) पाटेश्वर (Pateshwar) पट्टागड (Patta) पेब (विकटगड)	(Peb)
पिसोळ किल्ला (Pisol) प्लस व्हॅली ट्रेक (Plus Valley) प्रबळगड (Prabalgad) प्रचितगड (Prachitgad)


मायबोली - लेखमालिका | Maayboli

मराठी भाषा दिन २०१८
You are here: मुख्यपृष्ठ /मायबोली - लेखमालिका
मायबोली - गुलमोहर मध्ये मायबोलीकरानी लिहिलेल्या कथा/कादंबरी/लेख मालिका.
उदंड देशाटन करावे ... लडाख
खग ही जाने खग की भाषा
पुणे ते कन्याकुमारी सायकल प्रवास
बिच्चारा कॅन्सर.... माझी विजय गाथा
माझा पहिला परदेश प्रवास
माझे ड्रायव्हिंग व्हेकेशन - लेह लडाख
शेरलॉक होम्स साहसकथा अनुवाद
श्रीनिवास पेंढारकर - एक बाप
हवाई बेटांवरच्या सुरस गोष्टी
हाफ राईस दाल मारके
२०३ डिस्को, बुधवार पेठ, पुणे २
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१८ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


5-ways-to-get-the-perfect-figure | Health : परफेक्ट फिगरसाठी ‘हे’ आहेत ५ घरगुती उपाय ! | CNX Masti

आज दुपारी १ वाजता ‘झी मराठी’वर पाहा महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अवॉर्ड्सचा रंगतदार सोहळा
रंगला शानदार सोहळा,‘लोकमत’च्या सोहळ्यात अवतरले ‘स्टायलिश’ तारांगण
महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अवॉर्ड
Hritik Roshan Style: दुस-यांना आकर्षित करेल अशी स्वतःची वेगळी स्टाइल तुम्हाला बनवते 'स्टाइलिश'
स्टाइलमध्ये असावी ओरिजनालिटीः तेजस्विनी पंडीत
स्टाइल हे एक प्रेझेंटेशन
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला टायगर श्रॉफचा रॉकींग अंदाज
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला सोनाली बेंद्रेचा इंडो-वेस्टर्न लुक
लोकमत महाराष्ट्राज मोस्ट स्टायलिश अॅवॉर्डवेळी दिसला सई ताम्हणकरचा ग्लॅमरस लूक
माधुरी दिक्षीतने केली सुमेध मदगलकरच्या अभिनयाची प्रशंसा
रणांगण चित्रपटाचं आगळं – वेगळं पोस्टर लाँच
माधुरी दीक्षितची निर्मिती असलेल्या मराठी चित्रपटात या भूमिकेत झळकणार वैभव मांगले
दर्शकांनी साथ दिल्यास मराठी चित्रपट यशस्वी- कश्मिरा शहा
Interview : उत्तम डायरेक्शनमुळे भूमिकेला न्याय देता आला- भालचंद्र (भाऊ) कदम
‘अभिनय हे माणूस म्हणून समृद्ध करणारं क्षेत्र’ -मुक्ता बर्वे
पहिला मराठी सिनेमा प्रदर्शित होण्यापूर्वीच स्वानंदी बेर्डेने साईन केला दुसरा सिनेमा
ऋषिकेश जोशीच्या या फोटो मागचं गुपित काय
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर बोनस चित्रपटाचे टीझर पोस्टर लाँच
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा
mantra marathi movie review : आस्तिक - नास्तिक यावर भाष्य करणारा मंत्र
अक्षय तृतीयाच्या शुभमूहुर्तावर ‘Once मोअर’ चित्रपटाचे मोशन पोस्टर प्रदर्शित
म्युजिकल लव्हस्टोरी 'तुझीच रे'चा मुहूर्त संपन्न
अमजद अली खान, आशा भोसले, अनुपम खेर दिग्गजांना मास्टर दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार घोषित
कठुआ प्रकरणावर अमिताभ बच्चन यांची प्रतिक्रिया ऐकून असे भडकले युजर्स
‘या’ पाकिस्तानी अभिनेत्रीने अली जफरवर लावला लैंगिक शोषणाचा आरोप
'या' अटीवर संजय दत्तने माधुरी दीक्षितसोबत कलंकमध्ये काम करण्यास दिला होकार
निया शर्मा म्हणते, माझ्या लिपस्टिकच्या शेडवर टीका करणा-यांची मला पर्वा नाही
थॅलेसेमिया देशापुढे आव्हान : जॅकी श्रॉफ
इशान खत्तर सांगतोय शाहिद कपूरने दिले हे मार्गदर्शन
मुंबईच्या रेल्वे स्टेशनवर दिवसभर बिनधास्त फिरत होती ‘चुलबुली गर्ल’,पण कोणीही तिला ओळखले नाही
अबब... प्रियांका चोप्राच्या ‘या’ ड्रेसची किंमत जाणून तुम्हाला धक्का बसेल
फक्त पाचवीपर्यंत शिकली बॉलिवूडची ‘ही’ प्रसिद्ध अभिनेत्री, जाणून घ्या
Nanu Ki Jaanu Movie Review : न हसवणारा, न घाबरवणारा विनोदी भयपट
Mercury Movie Review : डायलॉगविना खिळवून ठेवणारा थ्रिलर - ‘मर्क्युरी’
 भोजपुरी इंडस्ट्रीवर आम्रपाली दुबेचा ‘कब्जा’
‘भारत’मधून बॉबी देओल ‘आऊट’ सुनील ग्रोव्हर बनणार भाईजान सलमानचा मित्र
‘बाहुबली’ प्रभास खरचं करतोय का हॉलिवूड डेब्यू उत्तर हवे असेल तर वाचा बातमी
सैफ अली खानच्या कालाकांडीमधले दुसऱ्या साँगचे टीझर रिलीज
shocking :  लग्नाच्या तीन आठवड्यांपूर्वी जॉन सीना व निकी बेलाचे ब्रेकअप
हॉलिवूडच्या ‘या’ अभिनेत्रीने उत्तर प्रदेशातील मुलाला घेतले दत्तक, फोटो केला शेअर
एक्समॅन ह्यू जॅकमॅनने केले चाहत्यांना अलर्ट
मायकल जॅक्सनच्या मुलीने ‘या’ अभिनेत्रीसोबत समलैंगिक संबंध असल्याची दिली कबुली
एकटेपणामुळे वैतागली अ‍ॅँजेलिना जोली; या व्यक्तीला करतेय डेट
‘क्वांटिको-३’च्या प्रोमोमध्ये प्रियांका चोप्राने लावला अ‍ॅक्शन अन् हॉटनेसचा तडका
‘डीआयडी लिटिल मास्टर्स’मध्ये ‘लुंगी डान्स’च्या तालावर थिरकणार चित्रांगदा सिंह
स्टार प्रवाहवरील 'नकळत सारे घडले'च्या कथानकाला मिळणार हे वळण
बिग बॉसच्या घरामध्ये मेघा धाडे आणि आरती या दोघी का चिडल्या अनिल थत्तेवर
स्वत:च्या टॅलेंटवर विश्वास ठेवा - अंजली आनंद
‘शारीरिक-मानसिक पातळीवर स्वत:ला स्ट्राँग बनवा’- रणदीप राय
‘आयुष्य सर्वार्थाने समृद्ध बनवा’ - मोहित मलिक
“फराह माझी प्रेरणा आहे” एंटरटेनमेंट की @9- लिमिटेड एडिशनच्या सेटवर म्हणाली रविना टंडन
‘बिग बॉस’फेम पूजा मिश्रा इतरांना देणार सिनेमात झळकण्याची संधी
चित्रपटातील भूमिकेसाठी मला सुजयदांकडून तब्बल दोन वर्षांनंतर प्रतिसाद मिळाला- सुरवीन चावला
शिवजयंतीचे औचित्य साधत ‘संभाजी’ मालिकेच्या सेटवर रंगला कौतुक सोहळा
'द व्हॉईस इंडिया किड्स' 2च्या सेटवर लागली मोठी आग
प्रमोशनसाठी नाही तर या कारणासाठी सलमान खान पोहचला होता 'द व्हॉईस इंडिया किड्स'च्या सेटवर हे होते नेमके कारण
‘बिट्टी बिझनेसवाली’मध्ये अभिनेता अभिषेक बजाज बनला दबंग
‘बिट्टी बिझनेसवाली’मध्ये अभिनेता अभिषेक बजाज बनला दबंग
'शक्ति अस्तित्व के एहसास की' मालिकेत पाहायला मिळणार हा ट्रॅक
कलर जीन्स देई आकर्षक ‘ड्रेसिंग स्टाईल’
तरुणांमध्ये हिट होतेय 60's फ्लोरल प्रिंटची फॅशन
रोड ट्रीपसाठी सज्ज व्हा “या” कुल ड्रेसिंगसह
लहान मुलांची बौद्धिक क्षमता वाढवी ‘योगा’
सतत स्क्रीनसमोर असणा-यांनी डोळ्यांची घ्या काळजी
सडपातळ मुलीही दिसतील स्टायलिश
म्हणून सौंदर्य प्रसाधनांचा अतिरेक नको
सेरेन्डिपिटी आर्टस् फेस्टिवल-गोवा २०१७ मध्ये फक्त ७२ तासांमध्ये ५०००० हुन अधिक प्रेक्षकांनी भेट दिली
बाईक चालवताना घ्या ‘या’ गोष्टींची काळजी...
Travel Tips : एकट्याने प्रवास करताना महिलांनी लक्षात ठेवाव्यात ‘या’ टिप्स
या '' पाच '' कारणांनी मुलींवर होतात बलात्कार...
व्हॅलेंटाईन डे ला “तिला” द्या एक खास सरप्राईस
जाणून घ्या पुरुषाने आपल्यापेक्षा मोठ्या वयाच्या स्त्रीशी विवाह करण्याचे फायदे आणि तोटे
कलाकारांना सगळ्यात Irritate करणारे प्रश्न | Vaibhav Tatwawadi
लोकमत उत्सव नववर्षाचा-२०१८ | केतकी चितळे आणि साईंकित कामत | Rapid Fire प्रश्न
निया शर्माचा बोल्ड लूक
एमी जॅक्सनचा व्हॅकेशनदरम्यान दिसला कुल अंदाज
सो कुल मंदिरा बेदी
ब्युटीफूल अँड बोल्ड इलियाना डिक्रूज
Health : परफेक्ट फिगरसाठी ‘हे’ आहेत ५ घरगुती उपाय
काही घरगुती उपाय आहेत जे फॉलो केल्यास नैसर्गिक रित्या आपले वजन कमी होईल आणि आपणास परफेक्ट फिगर मिळेल.
बॉलिवूड असो की, हॉलिवूड येथील सेलिब्रिटींची फिगर ही परफेक्ट असते. त्यासाठी त्या व्यायामाबरोबरच डायटकडे आवर्जून लक्ष देतात. आपली फिगरही सेलिब्रिटींसारखी हवी असे आज प्रत्येक तरुणी किंवा महिलेस वाटते. मात्र वाढत्या वजनाने आपला लूक तर खराब दिसतो शिवाय मनाप्रमाणे आपण आवडता ड्रेसही परिधान करू शकत नाही. ही समस्या आपणासही भेडसावत असेल तर काही घरगुती उपाय आहेत जे फॉलो केल्यास नैसर्गिक रित्या आपले वजन कमी होईल आणि आपणास परफेक्ट फिगर मिळेल.
* एक ग्लास पाण्यात अद्रक आणि लिंबूच्या स्लाइस टाकून काही वेळासाठी मंद आचेवर गरम करा. त्यानंतर पाण्याला गाळून प्या. पाणी पिताना ते कोमटच हवे. असे केल्याने लठ्ठपणासोबतच ओवरइटिंगची समस्यादेखील कमी होते.
* वजन कमी करण्यासाठी आणि परफेक्ट फिगरसाठी ग्रीन टीदेखील मदत करते. यासाठी नियमित ग्रीन टीचे सेवन करू शकता.
* आहारात जास्त मिठाचा वापर करु नका. यामुळे वजन वाढते.
* परफेक्ट फिगरसाठी आहारात तांदूळ आणि बटाट्याचा समावेश नको. जर तांदूळ खाण्याची इच्छाच असेल तर तांदूळला कुकर ऐवजी परसट भांड्यात शिजवा आणि अतिरिक्त पाणी काढून फेकून द्या.
* वजन नियंत्रणात राहावे आणि फिगर परफेक्ट असावी यासाठी कोशिंबीरमध्ये भरपूर प्रमाणात पत्ताकोबी कापून मिक्स करा. त्यानंतर कोशिंबीराचे सेवन करा. यामुळे आपले शरीर स्लिम होण्यास मदत होते. पत्ताकोबी सहज पचते, सोबतच बºयाच वेळापर्यंत पोट भरल्यासारखे वाटते. त्यामुळे जेवण कमी जाते आणि वजन नियंत्रणात राहते.
सतत स्क्रीनसमोर असणा-यांनी डोळ्यां...
वाचा,कपिल शर्माच्या मानसिक स्थितीबद...
उन्हाळ्यात टरबूज खा, मात्र काळजीही...
स्मार्टफोनचा अतिवापर आरोग्यासाठी घा...
जाणून घ्या कसा आहे ये रिश्ता क्या...
इरफान खानची पत्नी सुतपा सिकदरने पत...
बॉलिवूडच्या या कलाकारांकडे आहे स्वत...
गायिका कविता निकमने केला नावात बदल,...
पारंपारिक कोल्हापुरी मेजवानीला सेलि...
Fat To Fit: बॉलिवूडच्या या दिग्दर्श...
लहान मुलांची बौद्धिक क्षमता वाढवी ‘...
खांदा मजबूत करण्यासाठी ही आसने उपयु...
...म्हणून करावी रात्री अंघोळ
सौंदर्यवृद्धीसाठी चांगली झोप महत्त्...
आॅफिस कल्चरसाठी ‘देसी साडी’ देई हटक...
गरोदरपणात घ्या 'ही' काळजी
महाराष्ट्रात होणार योग अभियान
‘या’ ५ गोष्टींकडे दुर्लक्ष केल्यास...
फिटनेस राखण्याचा मजेशीर उपाय : झुं...
सेलेब्रिटींसारखे मजबूत खांदे हवे अ...
‘या’ सोप्या टिप्सने ताणतणाव करा दू...
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा 20 Apr 2018
मराठी बिग बॉस हिट ठरणार का
पल्लवी जोशी सांगतेय, लहानपणापासून या वस्तूसोबत मी भावनिकदृष्ट्या जोडलेली होती...
‘बाहुबली’ प्रभास खरचं करतोय का हॉलिवूड डेब्यू उत्तर हवे असेल तर वाचा बातमी
shikari marathi movie review : शिकाऱ्याच्या जाळ्यात अडकलेल्या अभिनेत्रीची कथा
'या' अटीवर संजय दत्तने माधुरी दीक्षितसोबत कलंकमध्ये काम करण्यास दिला होकार
Video Goes Viral : अर्ध्यारात्री बॅकफ्लिप मारताना दिसला सलमान खान
सोनम कपूरच्या लग्नाची डेट झाली कन्फर्म, या बॉलिवूड सेलिब्रेटीना मिळाले लग्नाचे आमंत्रण
महेश भुपतीसोबत लग्न करण्याआधी लारा दत्ता या अभिनेत्यासोबत होती लिव्ह इन रिलेशनशिपमध्ये...


पिंपळगाव वार्ता : March 2014

रविवार, ३० मार्च, २०१४
ब्रह्म्हदेवाने हे जग चैत्र शुल्क प्रतिपदेच्या दिवशी निर्माण केले असे पुराणात सांगितलेले आहे. त्यामुळे विश्वाचा वाढदिवस या गुढीपाडव्याला साजरा केला जातो. गुढीपाडवा हा साडेतीन मुहूर्तातील एक सण मानला जातो. या दिवसासंबंधी विविध आख्यायिका प्रचलित आहेत. त्या अशा :
१. शालिवाहन शकासंबंधी दोन कथा सांगितल्या जातात. शालिवाहन नावाच्या एका कुंभाराने मातीचे सैन्य तयार करून त्यांच्यात जीव भरला आणि त्यांच्या मदतीने शत्रूचा पाडाव केला. या विजयाप्रीत्यर्थ शालिवाहन नृपशक सुरू झाला. म्हणजे मातीच्या गोळ्याप्रमाणे थंड, पराक्रमहीन, दुर्बल, निर्जीव झालेल्या समाजामध्ये त्याने चैतन्य निर्माण केले असावे. समाजात स्वाभिमान, अस्मिता जागृत केली असावी.
दुसऱ्या कथेप्रमाणे शालिवाहन राजाने अत्याचारी शक लोकांचा पराभव करून त्यांच्या जाचातून जनतेची मुक्तता केली. या विजयाप्रीत्यर्थ चैत्र शुक्ल प्रतिपदेपासून शालिवाहन शकाला प्रारंभ झाला. या वर्षी शालिवाहन शक १९३० चा प्रारंभ होत आहे. ज्यांनी विजय मिळविला तो शालिवाहन आणि ज्यांच्यावर विजय मिळविला ते 'शक' असा दोघांचाही अंतर्भाव 'शालिवाहन शक' यामध्ये करण्यात येतो.
२. वसू नावाचा राजा तपश्चर्या करून मनुजैंद झाला. स्वर्गातील अमरेंदाने चैत्र शुक्ल प्रतिपदेला वस्त्रालंकार देऊन त्याचा गौरव केला म्हणून हा दिवस आनंदोत्सव म्हणून साजरा केला जातो.
३. भगवान श्री विष्णूंनी प्रभु रामचंदाचा अवतार घेऊन रावणासह दुष्ट राक्षसांचा पराभव केला. रावणाला ठार मारले. त्यानंतर प्रभु रामचंदानी चैत्र शुल्क प्रतिपदेच्या दिवशी अयोध्येत प्रवेश केला. त्यावेळी जनतेने गुढ्या तोरणे उभारून त्यांचे स्वागत केले. तेव्हापासून दर चैत्र शुक्ल प्रतिपदेला गुढ्या तोरणे उभारून आनंदाचा विजयोत्सव दिन साजरा होऊ लागला.
गुढीपाडवा असा साजरा करावा
गुढीपाडव्याच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून घराची व परिसराची स्वच्छता करावी. अंगास सुवासिक तेल लावून अभ्यंगस्नान करावे. नवीन वस्त्रे परिधान करावीत. दरवाजासमोर रांगोळी काढावी. देवांची पूजा करावी. घराच्या दरवाजाला आंब्याच्या पानांचे तोरण बांधावे. वेळूची (बांबूची) काठी घेऊन ती स्वच्छ धुवून तिच्या टोकाला तांबडे वस्त्र, फुलांची माळ, साखरपाकाची माळ घालून त्यावर एक लोटी उपडी ठेवावी. अशारितीने तयार केलेली गुढी, दारासमोर रांगोळी घालून उभी करावी. या गुढीस पूजा करून कडूनिंबाची कोवळी पाने घेऊन त्यात जिरे, मिरी, हिंग, सैंधव, मीठ व ओवा इत्यादी घालून ते मिश्रण चांगले वाटावे आणि घरातील सर्वांनी थोडे थोडे खावे. पंचपक्वान्नाचे भोजन करून तो दिवस आनंदात घालवावा. या दिवशी चांगल्या कामाचा शुभारंभ करावा.
अमेरिकेच्या नॅशनल सायन्स अकादमीने 'नीम : ए ट्री फॉर सॉल्विंग ग्लोबल प्रॉब्लेम्स' नावाचा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. कडूनिंबाचे फार महत्त्व आहे. म्हणूनच गुढीपाडव्याला कडूनिंब भक्षणाचे महत्त्व आहे.
निम्बस्तिक्त : कटू : पाकेलघु : शीतोह्यग्नि-वात-कृत
ग्राही हृद्यो जयेत् पित्त-कफ-मेह-ज्वर-कृतीन्
भूक न लागणे, उलट्या होणे, आम्लपित्त, कावीळ, मूळव्याध, पोटदुखी, पोटात जंत होणे, डोक्यात उवा होणे, वेगवेगळ्या प्रकारचे त्वचारोग, व्रण, जखमा, दाहरोग, विंचूदंश, सर्पदंश, अकाली केस पांढरे होणे, वेगवेगळ्या प्रकारचे ज्वर (ताप) मुखरोग, दातांचे आजार, नेत्रदोष, स्त्रियांचे आजार, सांधेदुखी इत्यादी आजारांवर कडूनिंब उपयुक्त आहे. मात्र तज्ज्ञ वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखालीच याचा उपयोग करावा. अति कडूनिंब सेवन आरोग्यास अपायकारक असते. जंतुनाशक म्हणूनही कडूनिंब उपयुक्त आहे.
गुढीपाडव्यापासून, नवीन शालिवाहन शकवर्षारंभापासून नवीन पंचांगाची सुरुवात होते. चैत्र, वैशाख, ज्येष्ठ, आषाढ, श्रावण, भादपद, आश्विन, कातिर्क, मार्गशीर्ष, पौष, माघ व फाल्गुन हे चांद-महिने एकामागोमाग येत असतात. भारतीय कालमापनात ऋतू व सण यांनी सांगड घातलेली आहे. त्यासाठी सौर व चांदपद्धतीचा मेळ घातलेला आहे. महिन्यांची नावे व आकाश यांचाही संबंध आहे. चैत्र महिन्यात चित्रा नक्षत्र रात्रीच्याप्रारंभी पूवेर्ला उगवून पहाटे पश्चिमेस मावळते. वैशाख महिन्यात विशाखा ज्येष्ठात ज्येष्ठा तसेच त्या महिन्यांच्या पौणिर्मेला चंद त्या त्या नक्षत्रापाशी असतो. म्हणजे चैत्र पौणिर्मेला चंद चित्रापाशी
कलियुगाची एकंदर ४ लक्ष ३२ हजार वर्षे आहेत. तिथी, वार, नक्षत्र, योग आणि करण या पाच अंगानी पंचांग बनते. इ.स.पूर्व १५०० वर्षांपासून तिथी प्रचारात आहेत. इ.स. पूर्व एकहजार वर्षांपासून वार प्रचारात आहेत. नक्षत्रेही इ.स.पूर्व १५०० वर्षांपासून प्रचारात आहेत. 'योग' हे पंचांगातील चौथे अंग इ.स. ७०० नंतरच प्रचारात आले. पाचवे अंग 'करवा' हे इ.स.पूर्व १५०० पासून प्रचारात आले. पंचांग म्हणजे आकाशाचे वेळापत्रक वर्षभरातील खगोलीय घटनांचे वेळापत्रक पंचांगात असते. पंचांगे ही सूर्यसिद्धांत, ग्रहलाघव, करणकल्पकता या करणग्रंथांवरून तयार केली जात. सध्या पंचांगे ही संगणकावर तयार केली जातात. ती जास्त सूक्ष्म असतात.
द्वारा पोस्ट केलेले Pimpalgaon Khadki येथे १०:४८ म.उ. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
सकाळ तनिष्का व्यासपीठ पिंपळगाव खडकी मध्ये स्थापन
सकाळ तनिष्का व्यासपीठ आज नववर्षाच्या मुहार्तावर पिंपळगाव खडकी येथे २० महिलांच्या उपस्थितीत पार पडले तेव्हा त्या महिलांना सकाळचे ज्येष्ठ पत्रकार मा.श्री. डी.के.वळसे पाटील तसेच जिल्हा परिषद सदस्य मा.श्री. मथाजी पांडुरंग पोखरकर यांनी संबोधित केले....
द्वारा पोस्ट केलेले Pimpalgaon Khadki येथे १०:४५ म.उ. कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
नवीनतर पोस्ट्स जरा जुनी पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: पोस्ट (Atom)
सकाळ तनिष्का व्यासपीठ पिंपळगाव खडकी मध्ये स्थापन
माझे पूर्ण प्रोफाइल पहा.
साधेसुधे थीम. Blogger द्वारा समर्थित.


सत्संगधारा - श्रीएकनाथमहाराजकृत - श्रीभावार्थरामायण - युद्धकाण्डे - अध्याय पंधरावा - अकंपन व वज्रदंष्ट्र यांचा वध

सर्ग १ ते ५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७७
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ त ११९
सग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ६७
सर्ग १ त १०
सर्ग ११ त २०
सर्ग २१ त ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ त ५०
सर्ग ५१ त ६०
सर्ग ६१ त ६८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ ते १२०
सर्ग १२१ ते १२८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ वा -समाप्त
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ३७
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
सर्ग १ ते १०
अध्याय १ ते १०
अध्याय १ त १०
अध्याय १ ते १३
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते १६
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ४०
॥ अध्याय पंधरावा ॥
अकंपन व वज्रदंष्ट्र यांचा वध
॥ श्रीसद्‌गुरुरामचंद्राय नमः ॥
धूम्राक्षं निहतं श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः
क्रोधेन महताविष्टो निःश्वसन्नुरगो यथा ॥१॥
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य क्रोधेन कलुषीकृतः
अब्रवीद्राक्षसं क्रूरं वज्रदंष्ट्रं महाबलम् ॥२॥
गच्छ त्वं वीर निर्याहि राक्षसैः परिवारितः
जहि दाशरर्थि रामं सुग्रीवं वानरैः सह ॥३॥
तथे त्युक्त्वा द्रुततरं मायावी राक्षसेश्वरः
निर्जगाम बलैः सार्धं बहुभिः परिवारितः ॥४॥
 त्याचा हनुंमतें केला घात
 क्रोधान्वित अति दुःखें ॥ १ ॥
 क्रोधें प्राण त्यजूं पाहे ॥ २ ॥
रावणाने वज्रदंष्ट्रास पाठविले :
 युद्धा सत्वर निघावें ॥ ३ ॥
 हनुमान साधन धरावा ॥ ४ ॥
 लहान थोर शोधूनी ॥ ५ ॥
वज्रदंष्ट्राचे ससैन्य प्रयाण :
 निघे आपण संग्रामा ॥ ६ ॥
 करत्राणें गोधांगुळी ॥ ७ ॥
 निघे आपण संग्रामा ॥ ८ ॥
वाजी पदाती खर उष्ट्र
रथ ध्वजी मत्त कुंजर  सैन्यसंभार सज्जूनी ॥ ९ ॥
 वीर उद्‌भट चालिले ॥ १० ॥
 दक्षिणावर्त साधूनी ॥ ११ ॥
 एक झेलित मुद्‌गल ॥ १२ ॥
 वीर झुंजार गर्जती ॥ १३ ॥
 उल्लास पूर्ण युद्धाचा ॥ १४ ॥
शूळ त्रिशूळ तोमर निकट  गजघट चालविती ॥ १५ ॥
 दाविती युद्धीं रणमारें ॥ १६ ॥
 वज्रदंष्ट्र निघाला ॥ १७ ॥
निःसृतो दक्षिणद्वारादंगदो यत्र यूथपः
तेषां निष्काममाणानामशुभं समजायत ॥५॥
 निशाचरीं अशुभार्थ ॥ १८ ॥
भालू भुंकती उंच स्वरीं  निशाचरीं अशुभार्थ ॥ १९ ॥
 कडकडाटीं ससैन्य ॥ २० ॥
वानर राक्षस सैन्याचे युद्ध :
 बहुप्रकारें वानरीं ॥ २१ ॥
मृदंग शंख भेरी गहन  काहळा वीणा आणि विषाण
 आलें स्फुरण उभयदळीं ॥ २२ ॥
 रणीं सत्वर उपटिती ॥ २३ ॥
 येरयेरां नोकोनी ॥ २४ ॥
 करिती विचित्र तें ऐका ॥ २५ ॥
 मुष्टिघातें मारिती ॥ २६ ॥
 चमत्कार दाविती ॥ २७ ॥
 करिती घात राक्षसां ॥ २८ ॥
 महामारी राक्षसां ॥ २९ ॥
 वीर कुंथत पाडिले ॥ ३० ॥
 रण कंदन राक्षसां ॥ ३१ ॥
 रणसंकटीं क्षोभला ॥ ३२ ॥
 रथ सत्वर प्रेरिला ॥ ३३ ॥
 वानर सैन्य विधिलें ॥ ३४ ॥
 बाण न गणिती वानर
 शिळा शिखरदुमपाणि ॥ ३५ ॥
 अति दुर्धर योजिलें ॥ ३६ ॥
वज्रदंष्ट्राच्या सर्वसंहारक अस्त्राचा प्रभाव :
 साटोपता समंत्र ॥ ३७ ॥
 मागील मागे पुढील पुढें
 चहूंकडे रणमार ॥ ३८ ॥
 पाडी विंधोनी साटोपें ॥ ३९ ॥
 असे करित वज्रदंष्ट्र ॥ ४० ॥
 रणीं वानरां निवटित ॥ ४१ ॥
 आला गर्जोनी साटोपें ॥ ४२ ॥
 राक्षससेना निर्दाळी ॥ ४३ ॥
अंगदाचा आवेश व राक्षसांची दाणादाण :
 मृगें पळती बारा वाटीं
 राक्षसकोटी निमताती ॥ ४४ ॥
 अंगदें ख्यातीं लाविली ॥ ४५ ॥
जे जे युद्धा संमुख येती  वृक्ष हाणितां रणीं पडती
 अति आघातीं मारित ॥ ४६ ॥
 अंगद रणीं खवळला ॥ ४७ ॥
मूळ छेदल्या वृक्ष लवंडती  तेंवी राक्षस पाडोनि क्षितीं
गज रथ अश्व सारथी  वृक्षघातीं शतचूर्ण ॥ ४८ ॥
भंगिले रथ ध्वज विचित्र
 हार केय़ूर लोळती ॥ ४९ ॥
 शस्त्रे वस्त्रें लोळती ॥ ५० ॥
 तेणें शोभे भूमि विचित्र
 निशिं सचंद्र शोभत ॥ ५१ ॥
 अति दुस्तर भासत ॥ ५२ ॥
तुटोनि दूर गेलीं शिरें
 अंगदवीरें पाडिलीं ॥ ५३ ॥
 धीर वीरां न धरवे ॥ ५४ ॥
 रणीं पळत अति धांके ॥ ५५ ॥
 कोपें प्रबळ चालिला ॥ ५६ ॥
 महावीर वज्रदंष्ट्र ॥ ५७ ॥
 शर दुस्तर सोडिले ॥ ५८ ॥
 युद्धा दुर्धर मिसळले ॥ ५९ ॥
 साश्व रहंवर उपडिती ॥ ६० ॥
 रणीं सनिष्ठीं भिडती ॥ ६१ ॥
 योद्धे दुर्धर पाडोनी ॥ ६२ ॥
 वानर न सरतीच मागें
पाय हाणितां पैं रागें  करिती अष्टांगें शतचूर्ण ॥ ६३ ॥
 वृक्ष शिळां गिरी पर्वत
 रुधिरोक्षित महावीर ॥ ६४ ॥
 अवनीं रुधिरें वाहती ॥ ६५ ॥
वानर रणीं पडतां जाण
 उठती गर्जोन संग्रामीं ॥ ६६ ॥
 तेणें शस्त्रें चूर होत
राक्षस वीर पडिले बहुत  पर्वतपातमहामारें ॥ ६७ ॥
 रणकंदनार्थ राक्षसां ॥ ६८ ॥
रणीं पडले अति दुर्धर  काक बक श्येन घार
वृक जंबुक श्वान सूकर  मांस रुधिर भक्षिती ॥ ६९ ॥
शिरें गेलीं पैं तुटोनी
 घेती धणीं मांसाची ॥ ७० ॥
 तुटोनि पडिले कर शिर
 अति दुर्धर भासत ॥ ७१ ॥
 रणीं वानर पाडिले ॥ ७२ ॥
वानर पडतां निर्वाण झुंजें
 रणसमाजें प्राणांत ॥ ७३ ॥
 राक्षसभार भंगले ॥ ७४ ॥
 चळकापेंसीं निघाले ॥ ७५ ॥
तुम्ही येथोनि शिघ्र काढा पळ  शिळा कपाळ भेदिती ॥ ७६ ॥
 शस्त्रें तितकीं होती चूर्ण
आडवें न चले वोडण  वृथा प्राण कां देतां ॥ ७७ ॥
स्वबलस्य च घातेन अंगदस्य बलेन च
राक्षसः क्रोधमाविष्टो वज्रदंष्ट्रो महाबलः ॥६॥
विस्फार्य च धुनर्घोरं शक्राशनिसमप्रभम्
वज्रदंष्ट्रांचा कोपयुक्त प्रतिकार :
 धनुष्यबाण साज्जिले ॥ ७८ ॥
 ताम्रनयन क्षोभला ॥ ७९ ॥
 खोंचोनि बाण सर्वांगीं ॥ ८० ॥
वृक्ष शिळा शिखरें पर्वत
 क्षत विक्षत शरघातें ॥ ८१ ॥
 सात पांच नव जण
घायें पाडी आठ जण  केलें कंदन वानरां ॥ ८२ ॥
घायीं अडकले असतां शर
 वज्रदंष्ट्र विस्मित ॥ ८३ ॥
 आले समग्र ठाकोनी ॥ ८४ ॥
जेंवी झाल्या व्यसन प्राप्त
 आले धांवत वानर ॥ ८५ ॥
 घ्यावया प्राणा तयाच्या ॥ ८६ ॥
 मारु निःशंक चालिला ॥ ८७ ॥
 हें भय नाहीं अंगदा चित्तीं
 भद्रजाती खवळला ॥ ८८ ॥
 निशाचर कांपती ॥ ८९ ॥
वज्रदंष्ट्राचे व अंगदाचे युद्ध :
 वज्रदंष्ट्र स्वयें आला ॥ ९० ॥
घाय हाणिती नाना कुसरीं  शिरीं उदरीं तळपोनी ॥ ९१ ॥
 घाय हाणितां पडला अवनीं
 उडी टाकोनी मारावया ॥ ९२ ॥
 घ्यावया प्राण अंगदाचा ॥ ९३ ॥
 करावया घात राक्षसां ॥ ९४ ॥
 आला गर्जोन साटोपें ॥ ९५ ॥
 रणी सत्वर सोडिला ॥ ९६ ॥
घायें करी हो निवाडा  हाडेंहाड फोडूनी ॥ ९७ ॥
 निवारण वृक्षाचें ॥ ९८ ॥
 रथावरुन उडाला ॥ ९९ ॥
 पिटिली टाळी राक्षसीं ॥ १०० ॥
समापतंतं तं दृष्ट्वा रथादाप्लुत्य वीर्यवान्
गदापाणिरसंभ्रांतः पृथिव्यां समतिष्ठत ॥८॥
अंगदेन शिला क्षिप्ता गत्वा तु रणमूर्धनि
वज्रदंष्ट्रस्य शिरसि पातयामास वानरः ॥९॥
अंगदाचा वज्रदंष्ट्रावर शिलाघात :
अंगद वीर तेचि काळीं
 घाली कपाळीं वज्रदंष्ट्रा ॥ १ ॥
श्लाघोनि जंव बैसला रथांवरी  तंव शिळा बैसे येवोनि शिरीं
 कष्टेंकरी पळाला ॥ २ ॥
सचक्र सांटा अंक धुरी  केली चकचुरी ध्वजेंसीं ॥ ३ ॥
 पर्वत थोर उचलिला ॥ ४ ॥
 क्रोधान्वित अंगद ॥ ५ ॥
 तंव पर्वत शिसीं वाजला ॥ ६ ॥
 मूर्च्छा तत्काळ त्या आली ॥ ७ ॥
गदा टेंकोनि दोही हातीं
 कांहीं स्फुर्ति स्फुरेना ॥ ८ ॥
 पाडिला रणीं वज्रदंष्ट्र ॥ ९ ॥
 सावचित्त तो झाला ॥ ११० ॥
 त्याच्या वधार्थ धाविन्नला ॥ ११ ॥
तो न डंडळी तिळभरी  जेंवी कां गिरि पर्जन्यें पैं ॥ १२ ॥
अंगदें उडोनि धरिला हात  आला प्राणांत करावया ॥ १३ ॥
 अनुलक्षित मारावया ॥ १४ ॥
 लागे डोळां अर्धचंद्री ॥ १५ ॥
 घायें वर्मस्थ हाणिती ॥ १६ ॥
 जाले घायीं अति जर्जर
 येरां येर न ढळती ॥ १७ ॥
 तैसे दोघे रणीं आरक्त
 तरी भिडत साटोपें ॥ १८ ॥
अंगदें उडोनि ते काळीं
 रणकल्लोळीं पातला ॥ १९ ॥
 खंड विखंड हो सरलें ॥ १२० ॥
 करावया घात अंगदा ॥ २१ ॥
 दावी आंगवण वज्रदंष्ट्र ॥ २२ ॥
 निजविजयार्थ साधावया ॥ २३ ॥
 तैसे रक्तें आरक्त वीर
 घाय निष्ठुर हाणोनी ॥ २४ ॥
 सावचित्त संग्रामीं ॥ २५ ॥
 तोही वृत्तांत अवधारा ॥ २६ ॥
घुर्मी बाष्प दाटलें कंठीं  नेत्रवाटी बहु विकळ ॥ २७ ॥
 निमेषांत तो ऐका ॥ २८ ॥
 तैसा धांवत साटोपें ॥ २९ ॥
अंगद वीर निधडा जाण
 केलें हनन गर्जोनी ॥ १३० ॥
निर्मलेन सुघौतेन खड्गेनास्य महच्छिरः
वज्रदंष्ट्राचा स्वतःच्याच खडगाते घात :
 अति निर्मळ सतेज धार
 छेदिलें शिर तयाचें ॥ ३१ ॥
अंगद वीर अति विख्यात  त्याच्या शस्त्रें त्याचा घात
 रणीं गर्जत हरिनामें ॥ ३२ ॥
अंगद वीर अति निधडा  धायें शिर उडविलें पुढां
 केला नितोडा राक्षसां ॥ ३३ ॥
 वानरीं अंत पुरविला ॥ ३४ ॥
 लंकाद्वारी आकांत ॥ ३५ ॥
वज्रदंष्ट्र वधाने राक्षसांचा आकांत व वानर सैन्यात हर्ष :
एक रडत एक पडत
एक पाणी पैं मागत  खुणा हातें दावूनी ॥ ३६ ॥
 लंकेशातें निंदिती ॥ ३७ ॥
 होत बोहरी राक्षसां ॥ ३८ ॥
 रगुनाथकृपेनें ॥ ३९ ॥
 सुखें निर्भर अंगद ॥ १४० ॥
तैसा शोभे अंगद वीर  सपरिवार वानरीं ॥ ४१ ॥
 आला निजदळसमवेत ॥ ४२ ॥
 नमस्कार घातला ॥ ४३ ॥
 बिभीषण वंदिला ॥ ४४ ॥
 अभिवंदित अंगद ॥ ४५ ॥
 स्वयेंवानीत श्रीराम ॥ ४६ ॥
 तेंही रण अवधारा ॥ ४७ ॥
 क्रोधान्वित स्वयें जाला ॥ ४८ ॥
वज्रदंष्ट्र हत श्रुत्वा वालिपुत्रेण रावणः
शीघ्रं निर्यांतु दुर्धर्षा राक्षसा घोरदर्शनाः
अकंपनं पुरस्कृत्य सर्वशस्त्रास्त्रकोविदम् ॥१२॥
ततो नानाप्रहरणा भीमाक्षा भीमदर्शनाः
निर्ययू राक्षसा मुख्या बलाध्यक्षप्रणोदिताः ॥१३॥
रावणाचा क्रोध व अकंपनाची रणावर रवानगी :
 रणप्रवीण रणयोद्धा ॥ ४९ ॥
माझे निढळींचा पुशीं घाम  प्रिय परम मज करी ॥ १५० ॥
 न लागतां क्षण निवटीन ॥ ५१ ॥
 मागें न सरें मी अकंपन
राम लक्ष्मण बापुडे कोण  वानर तृण मजपुढें ॥ ५२ ॥
धाकेंचि वीर सांडी प्राण  अत्युग्र सैन्य सज्जिलें ॥ ५३ ॥
ज्याचें देखतां विकट वदन
ऐसें दुर्धर सज्जोनि सैन्य  अकंपन निघाला ॥ ५४ ॥
 गदा मुद्‌गल परिघ घोर
 निशाचर निघाले ॥ ५५ ॥
 सबळ बळाचा गर्व पूर्ण
 करावया रण धाडिला ॥ ५६ ॥
अकंपनस्तु तैर्घोरेराक्षसैः सह निर्ययौ ॥१४॥
तस्य निर्धावमानस्य संरब्धस्य युयुत्सया
प्रस्फुरन्नयनं चास्य सव्यं युद्धाभिकांक्षिणः
तानुत्पातान्धःकृत्वा निर्जगाम निशाचरः ॥१६॥
 विजराजमान महावीर ॥ ५७ ॥
 स्वभावें क्रूर आणि अत्यंग्र
 युद्धा सत्वर निघाला ॥ ५८ ॥
 शुद्ध भूमिका मार्ग सपाट
चहूं वारुवां वळली भेट  मारितांही साट न उठती ॥ ५९ ॥
वारुवें दातीं धरली भोये  उठवितां न उठवी पाहें
 करावें काये नाठवे ॥ १६० ॥
संचित होतां मुख्य धुर  अशुभें लवे वाम नेत्र
 दुश्चिन्हें थोर देखोनी ॥ ६१ ॥
 रथ सन्निष्ठिं सज्जिला ॥ ६२ ॥
 पुढें दुश्चिन्ह देखिलें ॥ ६३ ॥
वृक जंबुक सिंह व्याघ्र
 पक्षीही क्रूर शब्द करिती ॥ ६४ ॥
 करावया रण निघाला ॥ ६५ ॥
शंके देखोनि जो उत्पात
जय न पवे युद्धांत  जो भयभीत अपशकुनें ॥ ६६ ॥
 अति कडकडाट युद्धाचा ॥ ६७ ॥
तस्य निर्यातमानस्य राक्षसः सह राक्षसैः
बभूव सुमहान्नादः क्षोभयन्निव सागरम् ॥१७॥
तेन सब्देन वित्रस्ता वानराणां महाचमूः
दुमशैलप्रहाराणां योद्धं समवतिष्ठताम् ॥१८॥
तेषां युद्धं महाघोरं बभूव कपिरक्षासाम्
रामरावणयोरथें समरे त्यक्तजीविनाम् ॥१९॥
अन्योन्यं रजसा तेन कौशेयारुणपांडुना
संवृत्तं धूमधूम्रेण ददृशुस्ते रणजिरम् ॥२०॥
न ध्वजो न पताका वा चर्म वा तुरगोपि वा
आयुधं स्यंदनं वापि ददृशुस्तेन रेणुना ॥२१॥
वानर आणि राक्षसांचा रणसंग्राम :
 निशाचर चालिले ॥ ६८ ॥
 युद्धा सत्वर मिसळले ॥ ६९ ॥
शिळा शिखरें वृक्ष पर्वत
घायें राक्षसां करिती घात  सैन्यकंदनार्थ मांडिला ॥ १७० ॥
त्रिशुळ कात्या शक्ति तोमरे
 वाहत रुधिर भडभडां ॥ ७१ ॥
 असंख्यात मारिले ॥ ७२ ॥
वानरी करोनि युद्ध निर्वाण  श्रीराम काजी वेंचितां प्राण
त्यांसी न बाधी जन्म मरण  नामस्मरण करितांचि ॥ ७३ ॥
वानर घायीं होतां निर्बुज
घाय पानपोन होती नीरुज  कपिसमाज गर्जती ॥ ७४ ॥
 नामें वानरां बळ संपूर्ण
 बळवाहन गर्जती ॥ ७५ ॥
वीरां वानरां करितां रण
रवि बिबेंसीं झांकती किरण  आपणाआपण न देखती ॥ ७६ ॥
ध्वजपताकांसीं न दिसे रथ  अश्व सारथि वीर विख्यात
 सैन्य समस्त केंवी देखे ॥ ७७ ॥
तेही करोनि सामान्य शक्ती  देखणी स्थिति वानरां ॥ ७८ ॥
 देखणी शक्ती वानरां ॥ ७९ ॥
 सावधान अवधारा ॥ १८० ॥
ऐतस्मिन्नंतरे वीरा वानराश्च महाबलाः
संरब्धाः परमं क्रुद्धाश्चक्रुर्यद्धमनुत्तमम् ॥२२॥
ते मुष्टिभिर्महावेगा राक्षसानां चमूमुखे
कन्दनं सुमहच्चक्रुर्लीलया हरिपुंगवाः ॥२३॥
श्रुयते तुमुलो तुमुलो युद्धे न रुपाणि चकाशिरे ॥२४॥
तदा च रक्षोगणमुन्नदंतं संभ्रांतनागाश्वरथं विकृष्टम्
महोदधेः पूरमिवानुरुपं निशाचराणां बलमाबभासे ॥२५॥
राक्षस सैन्याची दैना :
रणीं रज दाटलें दुर्धर
राक्षसां केला दुर्धर मार  शिळाशिखर द्रुमपाणी ॥ ८१ ॥
 रणीं सन्निष्ठीं गर्जोनि ॥ ८२ ॥
 निशाचर भंगले ॥ ८३ ॥
वोडण खडण शूर दुर्धर
 निशाचर मर्दूनी ॥ ८४ ॥
रणीं राक्षसां होतां घात
तोच वानरां अनुकूळ होत  श्रीरघुनाथाचेनि साह्यें ॥ ८५ ॥
असुर वानर करितां रण
 रज दारुण उपशमलें ॥ ८६ ॥
रथाश्व गज सारथी वीर  निशाचर कळकळती ॥ ८७ ॥
 क्षोभला गर्जे अति दुर्धर
 निशाचर कळवळती ॥ ८८ ॥
 सांगे आपण सारथ्या ॥ ८९ ॥
 कपिकुंजर वधावया ॥ ९० ॥
तत् दृष्ट्वा सुमहत्कमं कृतं वानरसत्तमैः
क्रोधमाहारयामास युधि तीव्रमकंपनः ॥२६॥
दृष्ट्वा तत्कर्म शत्रूणां सारथिं वाक्यमब्रवीत्
तत्रैव त्वरितं याहि सारथे यत्र वानराः ॥२७॥
एते हि वलिनो ध्नन्ति सुबहून्‍राक्षसानणे
एकान्निहन्तुमिच्छामि समरश्लाघिनो ह्यहम् ॥२८॥
ततः प्रजविताश्वेन रथेन रथिनां वरः
न शेकुर्वानराः स्थातुं किं पुनर्योद्‍धुमाहवे
अकंपनशरैर्भग्ना दुदुवुः सर्ववानराः ॥३०॥
अकंपनाच्या बाणवृष्टीने वानरसैन्याची दैन्यावस्था :
जेथे वानर करिती रण  तेथें आपणा आणिला ॥ ९१ ॥
उडोनि जातां पैं वानर  केला मार शरघातें ॥ ९२ ॥
शिळा शिखरें द्रुम पाषाण
 वानर सैन्य त्रासिलें ॥ ९३ ॥
 रणभूमीसीं राहवेना ॥ ९४ ॥
वानर बाणीं होवोनि हिंपुटी  उठाउठीं पळाले ॥ ९५ ॥
 रणीं रघुनाथ मारीन ॥ ९६ ॥
 हनुमान आपण चालिला ॥ ९७ ॥
 आला हनुमंत साटोपें ॥ ९८ ॥
तं महाप्लवंग दृष्ट्वा सर्वे ते प्लवगर्षभाः ॥३१॥
समेत्य समरे वीराः सहिताः पर्यवारयन्
अकंपनस्तु शैलाभं हनूमन्तमवस्थितम् ॥३२॥
महेंद्र इव धाराभिः शरैरभिववर्ष ह
अचिंत्तयित्वा बाणौघान्शरीरे पतितान्कपिः ॥३३॥
अकंपनवधार्थाय मनो दघ्रे महाबलः
शालमुत्पाटयामास गिरिशृंगमिव स्थितम् ॥३४॥
समुद्यम्य महाशालं भ्रामयामास मारुतिः
भ्रामयन्त स चिच्छेद शरैः शालमकम्पनः ॥३५॥
हनुमान व अकंपनाचे युद्ध :
 बळोन्मत्त हनुमंत ॥ ९९ ॥
 दुर्धर विघ्न आलें ॥ २०० ॥
 गोळांगूळ मारीन ॥ १ ॥
आजि मरणें कां मारणें
 निर्वाणबाणें विधित ॥ २ ॥
तैसे बाण पैं कपींद्रा  विंधी वानरां सर्वांगीं ॥ ३ ॥
बाणांतें न गणी जगजेठी  शंका पोटीं असेना ॥ ४ ॥
 हनुमान जाण चालिला ॥ ५ ॥
हातींच्या हातीं छेदिला देख  साधोनि लक्ष संग्रामीं ॥ ६ ॥
तेणें हनुमान अति विस्मित  वीर विख्यात अकंपन ॥ ७ ॥
 केला घात शालवृक्षा ॥ ८ ॥
 वृक्ष छेदिला हातींच्या हातीं
 सुर वानिती स्वर्गस्थ ॥ ९ ॥
विध्वस्तं कर्म तद् दृष्ट्वा हनूमान्प्रेक्ष्य विस्मितः
स गृहीत्वा गिरेःश्रृंगं जवेनाभिससार तम्॥३६॥
तं पर्वताग्रभाकाशे रक्षोबाणविदारितम् ॥३७॥
विकीर्णं पतितं दृष्ट्वा हनुमान्क्रोधमूर्च्छितः
सोऽश्वकर्ण समासाद्य रोषदर्पान्वितो हरिः ॥३८॥
तं गृहित्वा महाकायं भ्रामयामास संयुगे ॥३९॥
प्रधावन्नुरुवेगेन बभंज तरसा द्रुमान्॥४०॥
अकंपनाचा प्रतिकार व दर्पोक्ती :
 कपीचें वृथा गेलें कर्म
तेणें हनुम्यासीं विस्मय परम  दृढ विक्रम अकंपनां ॥ १० ॥
 शिखरें प्राण घ्यावया ॥ ११ ॥
शिखर हाणितां हनुमान वीर
 बळें दुर्धर अकंपन ॥१२ ॥
 स्वर्गी सुरवर वानिती ॥ १३ ॥
 शिखर छेदूनि पाडितां पुढां
हनुमान विस्मित जाला गाढा  निर्वाणनिधडा अकंपन ॥ १४ ॥
 त्यासी मारुती मारुं पाहे ॥ १५ ॥
 वृक्ष भवंडोनि हाणित ॥ १६ ॥
वृक्ष सोडिले नेणों किती  पडावया क्षिती अकंपन ॥ १७ ॥
 छेदी आन आन द्रमा ॥ १८ ॥
वृक्ष छेदोनि पाडितां तळीं
 पितिळी टाळी सकळिकीं ॥ १९ ॥
 अवघे आश्चर्य मानिती थोर
 स्वयें समग्र मानिती ॥ २२० ॥
 आल्हाद पूर्ण युद्धाचा ॥ २१ ॥
 रणीं तुष्टलों मी मारुती
तुज मी न मारीं युद्धावर्तीं  जाय लंकेप्रती विजयेंसीं ॥ २२ ॥
जंव तुझा घेतला नाहीं प्राण  तंववरी जय मज नाहीं ॥ २३ ॥
 मारीन समस्तां वानरां ॥ २४ ॥
 माझ्या अंगी विजय पूर्ण
 हनुमान दारुण क्षोभला ॥ २५ ॥
जघान समरे क्रुद्धान्पदातींश्चापरान्बुहून् ॥४१॥
तमापतंतं संरब्धं राक्षसानां भयावहम्
ददर्शकंपनो वीरश्चुक्रोधन ननाद च ॥ ४२ ॥
निर्बिभेद महावीर्यं हनुमंतमकंपनः ॥४३॥
स तथा तेन विद्धोऽपि बहुभिर्मार्गणैः शितैः
हनूमान् ददृशे वीरो रुधिरेण समुक्षितः ॥४४॥
उत्पाट्य सहसा वृक्षं कृत्वा वेगम्नुत्तमम्
हनुमान रागें धांवतां पाहीं
पुच्छघायें वीर पाडित ठायीं  अकंपन पाहीं कोपला ॥ २६ ॥
तेही बाणीं कपि उन्मत्त  क्रोधान्वित चालिला ॥ २७ ॥
 सांडिला प्राण अकंपनें ॥ २८ ॥
राक्षसांचे पलायन व रावणास क्रोध व चिंता :
त्यांसी वानरीं केलें कंदन  रणमर्दन राक्षसां ॥ २९ ॥
राक्षस घेवोनि पळती प्राण  रणीं अकंपन पाडिला ॥ ३० ॥
राक्षस अति भयें पळत
वानर आले रे मारित  बोंब सांगत नगरस्थां ॥ ३१ ॥
पुढें पळत मागें पाहत
 केला घात अकंपना ॥ ३२ ॥
 केला घात सर्वांचा ॥ ३३ ॥
 चिंताग्रस्त रावण ॥ ३४ ॥
समेत्य हरयः सर्वे हनुमंतमपूजयन्
 उल्लास पूर्ण विजयाचा ॥ ३५ ॥
 यशवंत रणरंगी ॥ ३६ ॥
 वानर समस्त वंदिले ॥ ३७ ॥
 हर्षें त्रिभुवन कोंदले ॥ ३८ ॥
 श्रीरामचरण वंदिले ॥ ३९ ॥
स्वस्ति श्रीभावार्थरामायणे युद्धकांडें एकाकारटीकायां
वज्रदंष्ट्र‍अकंपनवधो नाम पंचदशोऽध्यायः ॥ १५ ॥
ओव्या ॥ २३९ ॥ श्लोक ॥ ४६ ॥ एवं ॥ २८५ ॥


सत्संगधारा - श्रीएकनाथमहाराजकृत - श्रीभावार्थरामायण - उत्तरकाण्डे - अध्याय अठ्ठाविसावा - शूर्पणखेचे दंडकारण्यात गमन

सर्ग १ ते ५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७७
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ त ११९
सग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ७५
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ६७
सर्ग १ त १०
सर्ग ११ त २०
सर्ग २१ त ३०
सर्ग ३१ त ४०
सर्ग ४१ त ५०
सर्ग ५१ त ६०
सर्ग ६१ त ६८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ ते १२०
सर्ग १२१ ते १२८
सर्ग १ ते १०
सर्ग ११ ते २०
सर्ग २१ ते ३०
सर्ग ३१ ते ४०
सर्ग ४१ ते ५०
सर्ग ५१ ते ६०
सर्ग ६१ ते ७०
सर्ग ७१ ते ८०
सर्ग ८१ ते ९०
सर्ग ९१ ते १००
सर्ग १०१ ते ११०
सर्ग १११ वा -समाप्त
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ३७
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
सर्ग १ ते १०
अध्याय १ ते १०
अध्याय १ त १०
अध्याय १ ते १३
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते १६
अध्याय १ ते १०
अध्याय ११ ते २०
अध्याय २१ ते ३०
अध्याय ३१ ते ४०
॥ अध्याय अठ्ठाविसावा ॥
॥ श्रीसद्‌गुरुरामचंद्राय नमः ॥
 रावणें पुढें काय केलें ॥१॥
निर्विकल्प ब्रह्म तूं सनातन  विरंचि हा तुझा नंदन
जयानें सृष्टि केली निर्माण  ब्रह्मसृष्टि जाण म्हणिजे ते ॥३॥
तुझी आज्ञा वंदी कळिकाळ  तुझी माया हे लोकां सबळ
तो तूं आम्हाप्रति कुशळ  कथा ऐकों इच्छिसी ॥४॥
तरी ऐकें गा श्रीरामचंद्रा
 वाचा चारी वदती शब्द ॥५॥
रावणाकडून वरुणस्त्रियांचें अपहरण :
 त्यांच्या स्त्रिया देखिल्या ॥६॥
सुंदरा आणि अति सुकुमारा
 हरिता झाला लंकेश ॥७॥
 दैत्य आणि सिद्ध चारण
 स्त्रिया जाण हरिता झाला ॥८॥
मार्ग क्रमितां योषिता जनीं  खेद करिती आक्रंदें ॥९॥
त्या स्त्रियांचा विलाप :
म्हणती पूर्वी काय पाप केलें  राक्षसें आमुच्या भ्रतारां मारिलें
 पुढें आमुतें भक्षील हा ॥१०॥
 म्हणोनि रावणा झालों प्राप्त
विमानीं भरोनि स्त्रिया समस्त  असे नेत लंकेसीं ॥११॥
नदिया समुद्रीं जेंवी भरती
तैशा विमानीं स्त्रिया नेणों किती
मार्गी स्त्रिया शोक करिती
 एक चरफडती अति दुःखें ॥१३॥
 एकी भूमीवरी उदकें लिहिती
जे रावणकुळा हो समाप्ती  ऐसें म्हणती पैं एकी ॥१४॥
या स्त्रियांचें वर्णितां रुप
 लाजें समीप येवों न शकती ॥१५॥
 एकी तरुण षोडशवर्षा ॥१६॥
बाला प्रौढा मुग्धा नारी
म्हणती अगा ये त्रिपुरारी  कोण कर्म आमुचें ॥१७॥
जेंवी अग्निहोत्राच्या धुरें जाण  गृह काळिमा पावत ॥१८॥
 कोण गती पावतील ॥१९॥
सासू सासरे दीर भावे जाण  कोण गती करितील ॥२०॥
 येथें सांडूं पाहों प्राण
परी हा राक्षस दुर्जन  न लागतां क्षण मारील ॥२१॥
अथवा स्वबुद्धी प्राण त्यागितां
तेणें पापें रावणें धरुन
विधात्या दुष्टें लिहिलें ललाटीं  कर्म आपुलें देखोनी ॥२४॥
 तेणें बंधन झालें प्राप्त
आम्हां सोडविता नाहीं येथ
आमचें रावणें केलें ग्रहण  दुष्ट दुरात्मा निंद्य जाण
पुढें स्त्रियांचें करितां ग्रहण  अवश्य मरण पावेल ॥२६॥
ऐसा शाप वदती कन्यका  पुढें परदार धरितां दशमुखा
मरण पावेल सकुळी देखा
 राजा म्हणोनि लंकेचा ॥२८॥
रावणासमोर शूर्पणखेने पतिनिधनाचा विलाप केला :
 अति आक्रंदोनि दीर्घ रडे
 ललाट करें पीटित ॥३०॥
मग रावण म्हणे तियेसी  काय झालें सांग आम्हांसी
 शोक करिसी कासया ॥३१॥
 कोणीं पाहिलें सांग मातें
कीं कोणें दाविलें हातातें  त्याच्या प्राणातें घेईन ॥३२॥
म्हणे राया माझ्या प्राणपतीचें हनन  तुवां संग्रामीं केलें पैं ॥३३॥
अगा ये बंधो अवधारीं  तुझेनि वैधव्य माझे शिरीं
ऐसी तुझ्या बळाची थोरी
तुझी कीर्ती जगीं पावन
येरु म्हणे तुझा भर्ता  कोणे काळीं वधिला म्यां ॥३६॥
येरी म्हणे काळिकेय दैत्य  मारिला तैंच माझा कांत
तूंचि वैरी तयासि अन्यत्र
 तुंवा तस्करें हरिलें रे ॥३८॥
 म्यां युद्ध केलें अगाधख्याती
रणमद चढला तेणें भ्रांतीं
 दुःख दारुण न करावें ॥४०॥
शूर्पणखेला खर-दूषणांसह दंडकारण्य दिले :
अवो वत्से भय सांडीं
मी तुज देतों मान दान
तुझे पाठीसी ठेवितों खरदूषण
गोदा अरुणा वरुणा त्रिवेणी  ओघ पूर्ण ते ठायीं ॥४३॥
 दूषणेंसीं तुम्हीं वसावें सत्वर
 जे दंडकीं राक्षस असतील ॥४४॥
मान देवोनि मुनीच्या वचना  तुम्हीं तेथें करावें गमना
 घेवोनि तुम्हीं पैं जावें ॥४५॥
तेथें होईल तुमची कीर्ती
 ऐसे नृपती बोलिला ॥४६॥
 राज्य दिधलें रावणें साचें
 लंकानायके पैं केलें ॥४८॥
 रामायण अति रम्य ॥४९॥
स्वस्ति श्रीभावार्थरामयणे उत्तरकांडे एकाकारटीकायां
शूर्पणखाखरदूषणदंडकारण्यप्रवेशो नाम अष्टाविंशतितमोऽध्यायः ॥२८॥ ओंव्या ॥४९॥


निमित्त: सण आला दिवाळीचा..उजळू दिवा अंतरीचा

सण आला दिवाळीचा..उजळू दिवा अंतरीचा
दिवाळीच्या आठवणी अजून ताज्या आहेत मनात  पहाटेची शांतता, पेंगलेल्या डोळ्याना जागं करणारा थंडीचा सुखद गारवा.. अंगणातल्या चुलीवर उकळणारा पाण्याचा हंडा..आसमंतातल्या फुलांचा उटण्याच्या सुगंधात मिसळून गेलेला तो दर्वळ..उष्णोद्काच्या अभ्यन्ग स्नानाची शरीराला वेढून राहिलेली ऊब.. तुळशीपुढे पणत्यांची रांगोळी आणि आकाशात झगमगणारी चांदण्याच्या दिव्यांची आरास पहाटेची शांतता, पेंगलेल्या डोळ्याना जागं करणारा थंडीचा सुखद गारवा.. अंगणातल्या चुलीवर उकळणारा पाण्याचा हंडा..आसमंतातल्या फुलांचा उटण्याच्या सुगंधात मिसळून गेलेला तो दर्वळ..उष्णोद्काच्या अभ्यन्ग स्नानाची शरीराला वेढून राहिलेली ऊब.. तुळशीपुढे पणत्यांची रांगोळी आणि आकाशात झगमगणारी चांदण्याच्या दिव्यांची आरास मग तुळशीसमोर बसून नमस्कार करायचा आणि म्हणायचं ,
दिवा लावला तुळशीपाशी | उजेड पडला विष्णूपाशी ||
वसुवारस म्हणजे दानाचा दिवस.. नरक चतुर्दशी म्हणजे अभ्यंग स्नानाचा दिवस. लक्ष्मीपूजन म्हणजे आल्या लक्ष्मीला नमस्कार करून दाखवण्याच्या कृतज्ञतेचा दिवस.. बलिप्रतिपदा हा घरच्या लक्ष्मीचा म्हणजे पतीने पत्नीचा सत्कार करण्याचा दिवस.. भाऊबीज हा भावाबहिणीच्या प्रेमळ बंधाचा दिवस  घरच्या गाईगुरांपासून आप्तेष्ट आणि सगेसोयरे अशा सर्वांचे ऋणानुबंध जपणारी, सर्वाना एकत्र गुंफून रांगोळी बनवणारी दिवाळी घरच्या गाईगुरांपासून आप्तेष्ट आणि सगेसोयरे अशा सर्वांचे ऋणानुबंध जपणारी, सर्वाना एकत्र गुंफून रांगोळी बनवणारी दिवाळी ‘अस्तु दीपावली तुष्टये पुष्टये |’ म्हणजे ‘ही दीपावली सर्वाना सुखसमृद्धीची जावो’ अश्या शुभेच्छांचे प्रसन्न रंग भरणारी दिवाळी ‘अस्तु दीपावली तुष्टये पुष्टये |’ म्हणजे ‘ही दीपावली सर्वाना सुखसमृद्धीची जावो’ अश्या शुभेच्छांचे प्रसन्न रंग भरणारी दिवाळीवर्षे सरली . दिवाळी बदलली. जुने अंघोळ, उटणे,उब शब्द गेले. त्यांचे संदर्भ हरवले. त्या जागी फटके, फराळ ,फन आले. आता ईफन आणि ईफराळ ईफोन वरून बागडू लागले. जगाच्या एका टोकाच्या ईफोनवर दिवा लावला की त्याचा उजेडच नव्हे तर तो दिवा दुसऱ्या टोकाच्या ईफोनवर उमटू लागला. दिव्यांच्या झगमगाटी दुनियेत पणतीचा प्रकाश लोपून गेला... सगळं जग आता एकाच आकाशाखालचं अंगण झालं आहे....
.........सगळं जग आता एकाच आकाशाखालचं अंगण झालं आहे येईल का त्याचा फायदा घेता येईल का त्याचा फायदा घेता येईल का लावता परंपरेचा नवा अर्थ आता  येईल का लावता परंपरेचा नवा अर्थ आता  जुने संदर्भ नव्या कल्पनांशी येतील का जोडता  जुने संदर्भ नव्या कल्पनांशी येतील का जोडता  आपले सगे सोयरे आणि मित्र यांच्या पलीकडे जाऊन आणखी चार जणांच्या घरात सुखसमृद्धीचा दिवा येईल का लावता आपले सगे सोयरे आणि मित्र यांच्या पलीकडे जाऊन आणखी चार जणांच्या घरात सुखसमृद्धीचा दिवा येईल का लावता
त्यासाठी आपल्या अंतरातला दिवा उजळावा.. स्नेहाचा आणि समवेदनेचा
वसुवारसाच्या दिवशी दानाचे संकल्प सोडावेत. दान पैशांचं, वेळाचं, बुद्धीचं आपल्याला जमेल आणि सुचेल तसं काही तरी काम हाती घ्यावं.
धनत्रयोदशी हा धन्वंतरीपूजेचा दिवस. आपले आरोग्य हे आपले सर्वात मोठे धन. ‘आरोग्य सलामत तो पगडी पचास’ तेव्हा मिळालेल्या आरोग्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करावी. ते कसे टिकवावे याचा विचार करावा.
नरक चतुर्दशीला श्रीकृष्णाने नरकासुराच्या तावडील्या स्त्रियांची मुक्तता केली. त्यांची आठवण म्हणून आपण अडलेल्या, गांजलेल्या महिलांसाठी काही कामाचे संकल्प करावे.
 मला भेटल्या काही महाराष्ट्रात ‘नाही मी एकटी मला मिळाल्या सख्या’ अशा प्रकारचे महिलाना एकत्र आणणारे महिला बचत गट महाराष्ट्रात अनेक आहेत. त्यांच्यासाठी काही काम करणे हे लक्ष्मीपूजन
बलिप्रतिपदा ही बळीराजाची.. येईल का काही करता आपल्याला महाराष्ट्रातल्या बळीराजा शेतकरी लोकांसाठी
भाऊबीजेला आमच्या लहानपणी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्थेची भाऊबीज फंडाची पेटी फिरत असे. ती संस्था अजूनही काम करत आहे. अशा आणखी पुष्कळ संस्था आहेत. आपल्या मुलाना आपण नको तितकी वाढदिवस आणि नाताळची ‘गिफ्ट्स’ देत असतो. त्यातले एखादे कमी करून भाऊबीज भेट पाठवण्यासाठी आपण त्याना समजून सांगावे..त्याने नवे मैत्र मिळते.. समृद्धी नुसती पैशाची नसते. ती मनाची, समाधानाची, आणि मैत्राचीही असते.
तर असा दिवाळीचा महोत्सव करावा. मजा करावी.. आनंद लुटावा. दानाचाही आनंद घ्यावा. समृद्धीच्या शुभेचछा द्याव्या घ्याव्यात. अंतरीचा दिवा उजळावा आणि कोणतीही अपेक्षा न करता इतराना प्रकाश देण्याचा प्रयत्न करावा.
अगदी खार आहे रोजच्या या धावपाळीच्या आयुष्यात सणाचं पारंपरिक रुप मागे पडत चाललंय आणि त्या सोबतच कुठेतरी संस्कृतीचाही लोप होतोय.
सण आला दिवाळीचा..उजळू दिवा अंतरीचा
अभिजित पंचभाईंच्या गीतरामायणाची तपपूर्ती
भावभक्तिच्या शक्तिचे आजच्या काळातले एक वेगळे उदाहरण रविवारची सकाळ रामजन्माचा दिवस..निवारा सभागृह रसिकांच्या साक्षीने बारा...
सूरांशी शरणांगती घ्या..मग गाणं सोपे होईल
डॉ. भरत बलवल्ली रियाज डोळसपणे केला पाहिजे. गाणं सतत आतमध्ये चालू असते. मी झोपतो तेव्हाही ते आत चालू असतं. भीमसेनजी...
शब्द स्वरांचा सुरेल गोफ म्हणजे..शब्द सूर बरवे
मालती पांडे आणि पद्माकर बर्वे यांच्या समृध्द सुरांचा वारसा अनुभवण्याची बहार ख्यातनाम गायक आणि संगीतकार पं ....
सात व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली अर्पण
पं . गजाननबुवांच्या काही रचनांचे एकत्रीतपणे व्हायोलीनवर वादन करून अभय आगाशे , रजत नंदनवाडकर , वसंत दे...
रंगावली साधक वसंतराव थिटे...
आपल्या आयुष्याचे धेय्य ठरवून त्यानुसार तत्वाने वाटचाल करणारे फार कमी...त्यातही जे मी प्राप्त केले आहे..ते सारे माझे नाही..ते सारे या समाजाना...
व्हायोलीन गुरू...पं. भालचंद्र देव अवघे ८१ वयोमान
व्हायोलीन गुरू म्हणून उपाधी मिळालेले ज्येष्ठ व्हायोलीनवादक पं. भालचंद्र देव यांचा सहस्त्रचंद्रदर्शना निमित्ताने पुण्यात निवारा सभागृ...
केवळ ठेका पुरेसा आहे -संगीतकार राम कदम
संगीतकार राम कदम जन्मशताब्दी.. संगीतकार राम कदम हे आज असते तर शंभर वर्षांचे असते..आज ते आपल्यात नाहीत.पण त्यांची संगीत दिलेली...
गोवा मुक्ती संग्राम आठवताना
गोवा मुक्ती लढा आठवतो कारण आज गोवा मुक्ती स्वातंत्र्याचा ५१ वे वर्ष. पुण्यात या दिवशी भारतीय विचार साधना या प्रकाशन संस्थेने गोमंतक मुक्ती...
व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली
स्वरबहार या संस्थेच्या वतीने गायन वादनाचार्य पं . गजाननबुवा जोशी यांच्या १०७व्या स्मृतीप्रित्यर्थ्य पुण्यातल्या सात...
गगनातला सायंतारा निस्तेज झाला
भावगीताला स्वतःच्या स्वतंत्र प्रतीभेची ओळख करून देणारा शांत निर्मळ स्वर आज त्या दूर देशा निधून गेला. गजाननराव वाटवे या व्यक्तिमत्वाची आठवणच...
अशा पध्दतीचे लेखन आपणास आवडते काय


tender - Latest News on tender | Read Breaking News on Zee News Marathi

कंडोम घोटाळ्याचा संशय, ७५ पैशांच्या कंडोमला बोली पावणेदोन रुपयांची
भारतीय स्पर्धा आयोगाला कंडोम घोटाळा झाल्याचा संशय आहे.
ई-टेंडरच्या नियमातून ग्रामविकास विभागाची पळवाट, पर्दाफाश करणारा रिपोर्ट
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांनी तीन लाखांच्या वरच्या प्रत्येक कामाचं ई-टेंडरिंग बंधनकारक केले. पण नियम हा पळवाट काढण्यासाठीच असतो, हे आपल्या नेतेमंडळींना आणि बाबूंना चांगलंच माहित आहे.
महिला बालकल्याण विभागाचे पोषण आहाराचे टेंडर रद्द
राज्याच्या मंत्रिमंडळ विस्तारामध्ये जलसंधारण खातं काढून घेतल्यानंतर पंकजा मुंडेंना आता दुसरा धक्का बसला आहे.
पालिकेच्या 'टेंडर फिक्सिंग'मुळे मुंबईकरांना 40 कोटींचा भुर्दंड
मुंबई महापालिकेच्या शिक्षण विभागात टेंडर फिक्सिंगसारखी धक्कादायक घटना समोर येतेय. पालिका शाळांमधील हाऊस किपिंग आणि सिक्युरिटीचं काम मर्जीतल्या दोन कंपन्यांना देण्यासाठी नियम अक्षरश: धाब्यावर टेंडर सेटींग केल्याचा आरोप होतोय. यासाठी इतर कंपन्या टेंडर प्रक्रियेत कशा अपात्र ठरतील, याचीही दक्षता घेतली गेलीय. यामुळं बीएमसीला किमान 40 कोटी रुपयांचा फटका बसणार आहे. परंतु हे संपूर्ण प्रकरण हायकोर्टात गेल्यानंतर हायकोर्टानं वर्क ऑर्डर देण्यावर स्थगिती आणलीय.
‘महिला फ्लीट टॅक्सी`साठी परवाने मिळवणं झालं सोप्पं
राज्य शासनानं आखलेल्या ‘महिला फ्लीट टॅक्सी’ योजनेची अंमलबजावणी लवकरच होण्याची चिन्हं आहेत. या योजनेसाठी महिलांना लिलाव पद्धतीनं परवाने देण्यात येणार आहेत. याविषयी निविदाही (टेन्डर) जारी करण्यात आलीय.
निचरा पैशाचा की कचऱ्याचा...
मुंबई महापालिकेनं राबवलेल्या ‘ब्रिमस्टोवॅट’ प्रकल्पाचा खर्च कसा वाढला याबद्दल चौकशी करण्यात येईल, असं आश्वासन मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी विधानसभेत दिलंय.
गेलचा खुलासा, या खेळाडूमुळे खेळतोय ही लीग
शतक ठोकल्यानंतर गेलने का केली 'ती' अॅक्शन
शतक ठोकल्यानंतर गेलने जाहीरपणे मागितली ही गोष्ट
बिग बॉस मराठीतील ही स्पर्धक लग्नाआधीच झाली होती आई
थायरॉईड असणाऱ्यांनी खावू नयेत हे 6 पदार्थ
रिंकू राजगुरूने केला एवढा मोठा बदल
हे पदार्थ पुन्हा गरम करुन खाऊ नका...
200 - 500 रुपयांच्या नोटांवर सरकारने घेतला मोठा निर्णय
बायकोला गिफ्ट देण्यासाठी नवऱ्याने मैत्रिणीची केली हत्या
कठुआ गँगरेप : आरोपींच्या विरोधात मिळाला सर्वात मोठा पुरावा


प्रेमाची अनोखी जर्नी - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » मनोरंजन » प्रेमाची अनोखी जर्नी
प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं, तुमचं आणि आमचं अगदी सेम असतं असं पाडगावकर म्हणतात खरं. पण, प्रेमाची परिभाषा प्रत्येकासाठी खूप वेगवेगळी असते. दोन जीवांना जोडणारा तो एक नाजूक धागा असतो. अलगद हळुवारपणे नकळत उलगडणारी ही भावना प्रत्येकाच्या आयुष्यात कधीना कधी डोकावतेच. प्रेमाचे रंग, रूपं अनेक आहेत. फेब्रुवारी महिना आला की या प्रेमाच्या रंगांना आणखीन उधाण येतं. म्हणूनच प्रेमाचा महिना म्हणून ओळखला जाणाऱया या फेब्रुवारी महिन्यात येत्या 17 तारखेला जर्नी प्रेमाची हा एक नवीन प्रेम प्रवास असलेला चित्रपट प्रदर्शित होत आहे.
पार्थ प्रोडक्शन्स, गुर्जित सिंग बिंद्रा प्रस्तुत आणि एआरबी 9 फिल्म्स निर्मित ‘जर्नी प्रेमाची’ या आगामी मराठी चित्रपटाचा संगीत प्रकाशन सोहळा, पोस्टर लाँच तसेच ट्रेलर प्रकाशन सोहळा दादरमधील प्लाझा प्रिह्यूव थेटर येथे नुकताच पार पडला. यावेळी जर्नी प्रेमाची चित्रपटाचे दिग्दर्शक अमोल भावे, निर्माते आदिल बलोच, प्रस्तुतकर्ता पार्थ शाह अभिनेता अभिषेक सेठिया, अभिनेते प्रदीप पटवर्धन, अभिनेत्री दीपज्योती नाईक, संगीतकार निखिल कामत, गीतकार आशय परब, विमल कश्यप, गायक पूरण शिवा, गायिका ऍनी चॅटर्जी या कार्यक्रमास उपस्थित होते. ‘जर्नी प्रेमाची’ या रोमँटिक चित्रपटात मुख्य भूमिकेत माधव देवचक्के, अभिषेक सेठिया, काश्मीरा कुलकर्णी यांची प्रेम कहानी दिसणार असून तुझ्यात जीव रंगला फेम हार्दीक जोशी या सिनेमाद्वारे खलनायकाच्या भूमिकेत दिसणार आहे. सोबत आश्लेषा सिंग, वर्षा एरणकर, अतुल अभ्यंकर, पराग बेडेकर यांचाही महत्त्वपूर्ण भूमिका आहेत. मालिकांद्वारे घराघरात पोहचलेले गुणी दिग्दर्शक अमोल भावे यांनी हा सिनेमा दिग्दर्शित केला असून, संवादही त्यांनीच लिहिले आहेत. कथा-पटकथा राहुल पंडित, हिलाल अहमद आणि दिनेश देवळेकर यांनी लिहिली आहे. नफत्य दिग्दर्शन विकी खान यांचे असून, कला दिग्दर्शन संदेश निटोरी यांचे आहे. संकलन जफर सुल्तान यांचे असून वेशभूषा एकता भट यांनी केली आहे.
11 ऑगस्टला होणार सर्वांचेच प्रॉब्लेम्स सॉल्व्ह
ऑस्ट्रेलियात रंगणार पहिला मराठी फिल्म फेस्टिव्हल
वर्षा उसगावकर कोंकणी चित्रपटात
धामापूर तलाव ‘वेटलँड’ घोषित होणार
वेनगर यांचा व्यवस्थापकपदाचा राजीनामा
ज्युवेंटस्-नापोली यांच्यात जेतेपदासाठी लढत
नेमबाजीला वगळल्याने भारताला फटका : अभिनव बिंद्रा
अंगणवाडी कर्मचाऱयांनी एकजूट कायम राखावी
आता कायदाच हाती घेऊ
आत्माराम बांदेकर यांचे उपोषण स्थगित
ज्योकोव्हिकला हरवून थिएम उपांत्यपूर्व फेरीत
विर्डी प्रकल्पग्रस्तांचा वनवास संपला
विजयी घोडदौडीसाठी कोलकाता, पंजाब सज्ज
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


निमित्त: 6/15/14 - 6/22/14

गरजा कमी करा समाधान लाभेल..श्री टेब्ये स्वामी
माणगावच्या टेंब्ये स्वामीं महाराज यांच्या जीवनावर आधारित मराठी चित्रपट संपूर्ण राज्यात २७ जून रोजी प्रदर्शित होत असल्याचे दिग्दर्शक चंद्रकांत गायकवाड यांनी पुण्यात नुकतीच एका पत्रकार परिषदेत दिली.
२८ जुनला त्यांच्या निर्वाणाला शंबर वर्ष पूरी होत आहेत...बरोबर एक दिवस आगोदर हा चित्रपट सर्वत्र पदर्शित होत आहे..हा ही एक योग आहे. तुम्ही गरजा कमी करा समाधान आपोआपच लाभेल..असे सांगणारे त्यांचे विचार आजच्या काळातही तेवढेच उपयुक्त असल्याचे निर्माते सांगतात.
श्री योगी चित्रपटातून कुठल्याही प्रकारचे चमत्काराचे क्षणचित्रे नाहीत. १८५६ ते १९१३ या काळात टेंबे स्वामींच्या खडतर जीवनाचा प्रवास व खडतर जीवनाला कसे सामोरे गेले आहेत या चित्रपटात दाखविण्यात आले आहे. आजच्या तरुणाईला अशा चित्रपटाची गरज असून त्यांनीही कुठल्याही प्रसंगाला, समस्याला लगेच हतबल न होता श्रद्धा, भक्तिभावाने अडचणीच्या वेळी कार्यक्षम असणे गरजेचे आहे असा बोध चित्रपटातून घेणे गरजेचे असल्याचेही दिग्दर्शक आवर्जुन सांगतात.
चमत्काराद्वारे नमस्कार करायला लावणारे खूप आहेत. पण चमत्कारापेक्षा संत साहित्याद्वारे जनतेला संतत्वाची प्रचिती देणारे फार कमी… अशांमध्ये टेंब्ये स्वामी महाराज हे नाव अग्रगण्य मानलं जातं. याति वासुदेवानंद सरस्वती टेंब्ये असं नाव असलेले हे महात्मे त्यांच्या शिष्यगणांमध्ये ‘टेंब्ये महाराज स्वामी’ या नावाने प्रचलित आहेत. दत्त सांप्रदायाचे पायिक असलेले तळ कोकणातील सावंतवाडी माणगाव येथे जन्माला आलेल्या टेंब्ये स्वामी महाराजांची महती वर्णन करणारा ‘श्री योगी’ हा चित्रपट खर्‍या अर्थाने आजच्या युगातील तरुणांसाठी आदर्शवत ठरवा असा आहे. कारण टेंब्ये स्वामींनीच मूळात आपल्या जीवनकार्यात चमत्कारांना कधीच थारा दिला नाही.
संत साहित्याच्या अभ्यासाद्वारे जगाला दैवी शक्तीची अनुभूती करुन देणे हा जणू टेंब्येस्वामी महाराजांचा मूळ मंत्र असल्याने त्यांनी केवळ संत साहित्याच्या निर्मिती आणि प्रसारावरच कायम भर दिला. स्वामी दत्तात्रयांना प्रिय असलेला ‘दिगंबरा दिगंबरा श्रीपाद वल्लभ दिगंबरा’…,हा मंत्रसुध्दा टेंब्ये स्वामी महाराजांच्या साहित्यवाणीतून आकाराला आलेला.
‘माय माऊली निर्मिती’च्या बॅनरखाली तयार होणार्‍या ‘श्री योगी’चे निर्माते आहेत माऊली (उत्तम) मयेकर. दिग्दर्शक चंद्रकांत लता गायकवाड यांच्या दिग्दर्शनाखाली तयार होणार्‍या या चित्रपटात एका गरीब कुटुंबात जन्माला आलेले टेंब्ये स्वामी महाराज आपल्या तल्लख बुद्धीमत्तेच्या आणि दत्तात्रयांवर असलेल्या निस्सिम श्रद्धेच्या बळावर प्रपंच आणि परमार्थाची अचूक सांगड घालून ‘योगी’ पदापर्यंत कसे पोहोचले याचं चित्रण या चित्रपटात पहायला मिळणार आहे. टेंब्येस्वामी महाराजांच्या जीवनात चमत्काराला थारा नसल्याने अंधश्रद्धेला खतपाणी घालणारा एकही प्रसंग या चित्रपटात नाही. रसिकांचे हात जुळतील ते केवळ आणि केवळ श्रध्देपोटीच.
अभिनेता आनंदा कारेकर टेंब्ये स्वामी महाराजांची भूमिका साकारत असून त्याच्यासोबत रविंद्र महाजनी, अरुण नलावडे, गिरीश परदेशी, शर्वरी लोहकरे, यतीन कार्येकर, उदय टिकेकर, उमा सरदेशमुख, अभिजीत चव्हाण, किशोर चौगुले, डॉ. विलास उजवणे, अमोल बावडेकर, नारायण जाधव, आसित रेडिज, तृप्ती गायकवाड यांसारख्या मराठीतील आघाडीच्या कलाकारांच्या या चित्रपटात प्रमुख भूमिका आहेत.
‘श्री योगी’ चे पटकथा-संवाद प्रविण दवणे आणि चंद्रकांत लता गायकवाड यांनी लिहिले आहेत. प्रविण दवणेंच्या गीतरचनांना नंदू होनप यांनी संगीत दिलं असून पार्श्वसंगीत सोहम पाठक यांचं आहे. सुरेश वाडकर, रविंद्र साठे, अजीतकुमार कडकडे आणि वैशाली सामंत या मराठीतील नामवंत गायकांच्या आवाजात ‘श्री योगी’च्या गीतरचना स्वरबद्ध करण्यात आल्या आहेत. सुमित पाठक कलादिग्दर्शक असून दिनेश सटाणकर हे छायालेखक आहेत. भाऊसाहेब लोखंडे हे संकलनाची जबाबदारी सांभाळत आहेत .
व्हायोलीनमधून स्वरांचा सदाबहार नजराणा
जून १७ च्या जागतिक व्हायोलीन दिवसानिमित्ताने पुण्यातल्या `व्हिओलिना` या चार व्हायोलीन
वादकांनी सुरु केलेल्या उपक्रमात यंदा शंकर जयकिशन यांच्या कारकीर्दीतल्या वीस गीतांना रसिकांच्या मनात रुजी घालणा-या सदाबहार गीतांना पुणेकरांच्या साक्षीने सादर करुन टाळ्य़ा आणि वहावाचा पाऊस पाडला..सलग आठ वर्षे ही कलावंत मंडळी एकत्रीतपणे दरवर्षी व्हायोलीन दिवस साजरा करतात..दरवर्षी नवी थीम घेऊन व्हायोलीनमधून अनेकविध स्वरांचा सदाबहार नजराणा देतात..
चारुशीला गोसावी, अभय आगाशे, निलिमा राडकर आणि संजय चांदेकर यांनी सादर केलेल्या गीतांना उत्तम वाद्यमेळाच्या संगीतीने सुरेलपणाने सादर केले.
वैशाली जुनरे यांनी निवेदनातून शंकर जयकिशन यांची कारकीर्द सांगताना त्यांच्या महत्वाच्या चित्रपटांचीही दखल घेतली. मनोज चांदेकर, अविनाश आणि विनित तिकोनकर यांनी तबला-ढोलक आणि रिदमची साथ केली. दर्शना जोग यांनी सिंथेसायझवर गीतामधला भरणा विविध वाद्यांच्या संगतीत सादर करुन..भारलेले वातावरण तयार केले.अनुजा आगाशे आणि ओंकार चांदेकर यांनीही वाद्यांचा मेळ ऐकत रहावे असा मांडला.
`जिस देशमे गंगा बहती है`च्या शिर्षक गीताने सुरवात करुन `बरसात`च्या गीताने एकापेक्षा एक गीतांना रसिकांसमोर सादर केले.
ओ बसंती.याद न आए, रसिक बलमा, एहसान होगा तेरा, वो चाॅंद खिला, अकेले एकेले कहॅां जा रहे हो, पंछी बनू, पान खाए सैय्या हमारे, परदेमे रहने दो, जिया बोकरार है असी किती नावे सांगू..सुमारे २० गीतांतून शंकर जयकिशन यांच्या सुरावटीचा मोहमयी सुरल प्रवास सादर करुन पुन्हा त्या गीतांना व्हायोलीनच्या स्वरातून जीवंत केले
रसिकांच्या पसंतीला पुरेपूर उतरतील अशी एकसे बढकर एक सुरेल गीते रसिकांना पुन्हा ऐकावीशी वाटत होती...पण वन्समोअरचा आग्रह टाळण्याचे भान निवेदिकरेने केल्याने कार्यक्रम किती आवडतो याची जाणीव कलावंतांनो होत होती...
अर्थात विनामूल्य कार्यक्रमाला असाच प्रतिसाद लाभतो..त्यातही आवडीची गीणी असल्यानंतर काही विचारूच नका..तेच प्रेक्षक तिकीट लावून कार्यक्रम केला तर त्याकडे पाठ फिरवितात ही वस्तुस्थितीही नाकारून चालत नाही...असो.
रसिकांची पसंती इतकी की सारे प्रेक्षागृह अपुरे पडावे...पुन्हा पुन्हा ऐकावी अशी अवीट गोडीची गाणी ऐकायला केवळ एका जाहिरातीवर पुणेकर सभागृह अपुरे पाडले..हिच याची पावती..
- सुभाष इनामदार, पुणे
व्हायोलीनमधून स्वरांचा सदाबहार नजराणा
गरजा कमी करा समाधान लाभेल..श्री टेब्ये स्वामी
अभिजित पंचभाईंच्या गीतरामायणाची तपपूर्ती
भावभक्तिच्या शक्तिचे आजच्या काळातले एक वेगळे उदाहरण रविवारची सकाळ रामजन्माचा दिवस..निवारा सभागृह रसिकांच्या साक्षीने बारा...
सूरांशी शरणांगती घ्या..मग गाणं सोपे होईल
डॉ. भरत बलवल्ली रियाज डोळसपणे केला पाहिजे. गाणं सतत आतमध्ये चालू असते. मी झोपतो तेव्हाही ते आत चालू असतं. भीमसेनजी...
शब्द स्वरांचा सुरेल गोफ म्हणजे..शब्द सूर बरवे
मालती पांडे आणि पद्माकर बर्वे यांच्या समृध्द सुरांचा वारसा अनुभवण्याची बहार ख्यातनाम गायक आणि संगीतकार पं ....
सात व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली अर्पण
पं . गजाननबुवांच्या काही रचनांचे एकत्रीतपणे व्हायोलीनवर वादन करून अभय आगाशे , रजत नंदनवाडकर , वसंत दे...
रंगावली साधक वसंतराव थिटे...
आपल्या आयुष्याचे धेय्य ठरवून त्यानुसार तत्वाने वाटचाल करणारे फार कमी...त्यातही जे मी प्राप्त केले आहे..ते सारे माझे नाही..ते सारे या समाजाना...
व्हायोलीन गुरू...पं. भालचंद्र देव अवघे ८१ वयोमान
व्हायोलीन गुरू म्हणून उपाधी मिळालेले ज्येष्ठ व्हायोलीनवादक पं. भालचंद्र देव यांचा सहस्त्रचंद्रदर्शना निमित्ताने पुण्यात निवारा सभागृ...
केवळ ठेका पुरेसा आहे -संगीतकार राम कदम
संगीतकार राम कदम जन्मशताब्दी.. संगीतकार राम कदम हे आज असते तर शंभर वर्षांचे असते..आज ते आपल्यात नाहीत.पण त्यांची संगीत दिलेली...
गोवा मुक्ती संग्राम आठवताना
गोवा मुक्ती लढा आठवतो कारण आज गोवा मुक्ती स्वातंत्र्याचा ५१ वे वर्ष. पुण्यात या दिवशी भारतीय विचार साधना या प्रकाशन संस्थेने गोमंतक मुक्ती...
व्हायोलिन वादकांनी वाहिली गजाननबुवा जोशी यांना स्वरांजली
स्वरबहार या संस्थेच्या वतीने गायन वादनाचार्य पं . गजाननबुवा जोशी यांच्या १०७व्या स्मृतीप्रित्यर्थ्य पुण्यातल्या सात...
गगनातला सायंतारा निस्तेज झाला
भावगीताला स्वतःच्या स्वतंत्र प्रतीभेची ओळख करून देणारा शांत निर्मळ स्वर आज त्या दूर देशा निधून गेला. गजाननराव वाटवे या व्यक्तिमत्वाची आठवणच...
अशा पध्दतीचे लेखन आपणास आवडते काय


India मध्येशीर्ष 10 सासूल शिर्ट्स | PriceDekho.com

कूपन, दर cashback ऑफर
लॅपटॉप, पीसी च्या, गेमिंग आणि अॅक्सेसरीज
कॅमेरा, लेन्स आणि अॅक्सेसरीज
टीव्ही आणि मनोरंजन साधने
घर & स्वयंपाकघर उपकरणे
गृह सजावट, स्वयंपाकघर आणि फर्निचर
लहान मुले आणि बेबी उत्पादने
खेळ, फिटनेस आणि आरोग्य
पुस्तके, स्टेशनरी, भेटी आणि मीडिया
भारतातील टॉप 10 मोबाईल
मागचा कॅमेरा [13 MP]
मोबाईल प्रकरणे आणि कव्हर
बिंदू आणि अंकुर कॅमेरे
कंडिशनर्स,वॉशिंग मशिन्स आणि ड्रायरसुद्धा
व्हॅक्यूम & विंडोमध्ये क्लीनर
juicer मिक्सर आणि धार लावणारा
पायांकरीता असलेले कातड्याचे बाह्य आवरण पॅड
मऊ तळव्यांचे आवाज न होणारे बूट
चप्पल आणि फ्लिप flops
Top 10 सासूल शिर्ट्स Indiaकिंमत
शीर्ष 10 सासूल शिर्ट्स
सर्वाधिक ते सर्वात कमी
सर्वात कमी ते सर्वोच्च
शीर्ष 10 सासूल शिर्ट्स म्हणून 21 Apr 2018 India मध्ये. ही यादी नवीनतम ऑनलाइन ट्रेंड आणि आमच्या तपशीलवार संशोधन नुसार संकलित आहे. ही उत्पादने माध्यमातून ब्राउझ करा: दर तुलना , वैशिष्ट्य आणि पुनरावलोकने चित्र पहा वाचा आणि आपल्या मित्रांसह सर्वोत्तम दर शेअर करा. शीर्ष 10 उत्पादन यादी India बाजारात लोकप्रिय उत्पादने जाणून एक चांगला मार्ग आहे. अव्वल ट्रेंडिंग सासूल शिर्ट्स India मध्ये बीओ कीड बॉय s चेकेरेड सासूल शर्ट SKUPDckseE Rs. 909 किंमत आहे. किंमती Mumbai, New Delhi, Bangalore, Chennai, Pune, Kolkata, Hyderabad, Jaipur, Chandigarh, Ahmedabad, NCR ऑनलाइन शॉपिंग इत्यादी सर्व प्रमुख शहरांमध्ये वैध आहेत.
दर्शवत आहे 10 उत्पादने
उ स पोलो अससोसिएशन
युनाइटेड कॉलोर्स ऑफ बेनेटतों
कूक न कीच डिस्नी
रस 2000 2001 अँड दाबावे
रस र 500 अँड बेलॉव
सेमी कट अवे कॉलर
ब्यफोर्ड बी पॅन्टालून्स में s चेकेरेड सासूल शर्ट
थे इंडियन गर्गे कॉ में s सॉलिड सासूल शर्ट
युनाइटेड कॉलोर्स ऑफ बेनेटतों में s स्त्रीपीडा सासूल शर्ट
बेजिंग हुमान क्लोथिंग में s प्रिंटेड सासूल शर्ट
थे इंडियन गर्गे कॉ में s सॉलिड सासूल शर्ट
फ्लयिंग माचीच्या में s चेकेरेड सासूल शर्ट
युनाइटेड कॉलोर्स ऑफ बेनेटतों में s फ्लोरल प्रिंट सासूल शर्ट
पीटर इंग्लंड में s सॉलिड सासूल शर्ट
युनाइटेड कॉलोर्स ऑफ बेनेटतों में s सॉलिड सासूल शर्ट
युनाइटेड कॉलोर्स ऑफ बेनेटतों में s प्रिंटेड सासूल शर्ट
* 80% संधी किंमत पुढील 3 आठवडे 10% पडू शकतो की नाही
मिळवा झटपट किमतीत घट ईमेल / एसएमएस
Quick links आमच्या विषयी आमच्याशी संपर्क साधा T&C गोपनीयता धोरण FAQ's


होती मानधना म्हणून वाचला सामना! - Maha Sports

होती मानधना म्हणून वाचला सामना
होती मानधना म्हणून वाचला सामना
आज भारतीय महिला विरुद्ध इंग्लंड महिला संघांमध्ये नागपूर येथे पार पडलेल्या पहिल्या वनडे सामन्यात भारतीय महिलांनी १ विकेटने विजय मिळवला आहे. या सामन्यात सलामीवीर फलंदाज स्म्रिती मानधनाने अर्धशतक करून भारताच्या विजयात महत्वाची कामगिरी बजावली.
इंग्लंडने भारताला प्रथम फलंदाजी करताना विजयासाठी २०८ धावांचे आव्हान दिले होते. हे आव्हान पार करताना भारताने चांगली सुरुवात केली. पण चांगल्या सुरुवातीनंतर सलामीवीर फलंदाज देविका विद्या १५ धावांवर बाद झाली. त्यानंतर लगेचच कर्णधार मिताली राज बाद झाली. तिला आज शून्य धावेवरच डॅनिएल हेझलने बाद केले.
यानंतर मात्र हरमनप्रीत कौरने मानधनाची चांगली साथ दिली. पण ती सुद्धा २१ धावा करून बाद झाली. तर त्यानंतर काही वेळातच दीप्ती शर्माही(२४) खेळपट्टीवर स्थिर झाल्यावर बाद झाली. त्यापाठोपाठ अर्धशतक करून एकाकी लढत देणाऱ्या मानधनाला जॉर्जिया एल्विसने बाद केले. मानधनाने आज १०९ चेंडूत ५ चौकार आणि ४ षटकार मारत ८६ धावा केल्या.
मात्र बाकी फलंदाजांना खास काही करता आले नसले तरी मानधनाने केलेल्या अर्धशतकामुळे भारताला विजयाचा पाय रचणे सोपे गेले. शेवटच्या षटकापर्यंत रंगलेल्या या सामन्यात अखेर भारताने १ विकेटने विजय मिळवला.
भारताकडून अन्य फलंदाजांपैकी वेदा कृष्णमूर्थी(८), सुषमा वर्मा(३), झुलन गोस्वामी(२), एकता गोस्वामी(१२*), शिखा पांडे(४) आणि पूनम यादव(७*) यांनी धावा केल्या. तर इंग्लंडकडून सोफी एक्लेस्टोन(४/३७), जॉर्जिया एल्विस(२/१४) आणि डॅनिएल हेझल(२/३४) यांनी विकेट्स घेतल्या.
तत्पूर्वी इंग्लंडकडून प्रथम फलंदाजी करताना फ्रँन विल्सन(४५), टॅमी बोमोंट(३७) आणि डॅनिएल हेझलने(३३) धावा करत थोडीफार लढत दिली. पण बाकी फलंदाजांकडून मात्र निराशा झाली. त्यांच्या एकही फलंदाजाला अर्धशतकी खेळी करता आली नाही.
इंग्लंडकडून बाकी फलंदाजांपैकी डॅनिएल वॅट(२७), एमी एलेन जोन्स(०), नताली सायव्हर(२१), जॉर्जिया एल्विस(१), एलिस डेव्हिडसन रिचर्ड्स(९), अन्या श्रबसोल(४), सोफी एक्लेस्टोन(१) आणि अॅलेक्स हार्टली(३*) यांनी धावा केल्या.
भारताकडून पूनम यादव(४/३०), एकता बिश्त(३/४९), दीप्ती शर्मा(२/२५) आणि झुलन गोस्वामी(१/३२) यांनी विकेट्स घेत इंग्लंडला ४९.३ षटकात २०७ धावांवर सर्वबाद केले.
indwvengwJhulan GoswamiMithali RajnagpurSmriti Mandhanaपहिला वनडेभारतीय महिला विरुद्ध इंग्लंड महिलास्म्रिती मानधना
हे ७ खेळाडू परतले त्यांच्या जुन्या आयपीएल संघांकडे
IPL 2018- पद्मभुषण एमएस धोनीला चेन्नईकडून खास भेट
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
पहा व्हिडिओ- गेलचे धमाकेदार शतक आणि युवराजचा गंगनम स्टाईल डान्स
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर मात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर…
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला…
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी


जुने दिवस परतले, आयपीएल पहा आता थेट आपल्या दूरदर्शनवर - Maha Sports

जुने दिवस परतले, आयपीएल पहा आता थेट आपल्या दूरदर्शनवर
जुने दिवस परतले, आयपीएल पहा आता थेट आपल्या दूरदर्शनवर
इंडियन प्रिमीयर लीगचे प्रक्षेपण आता दूरदर्शन वाहिनीवरुन होणार आहे. ७ एप्रिलला सुरु होणाऱ्या या क्रिकेटच्या कुंभमेळ्याचे प्रसारण करण्यासाठी स्टार स्पोर्ट्सने दूरदर्शनला परवानगी दिली आहे.
यात आयपीएल उद्घाटन समारंभ, आयपीएलची सांगता हे दोन समारंभ तसेच आठवड्यात एक सामना अशा प्रकारे हे प्रसारण होणार आहे. तसेच अंतिम सामना, काॅलिफायर १, एलिमिनेटर, काॅलिफायर १ हे सामनेही दाखवले जाणार आहेत.
परंतु हे सामने १ तास उशीराने दूरदर्शनवर प्रसारित केले जाणार आहेत. यात जाहिरातीमधून येणारे उत्पन्न स्टार आणि दुरदर्शनमध्ये ५०-५०% असे विभागले जाणार आहे.
स्टार इंडियाने या स्पर्धेच्या ५ मोसमाच्या प्रसारणाचे हक्क तब्बल १६,३४७.५ कोटी एवढी मोठी रक्कम देऊन विकत घेतले आहेत.
हे सर्व सामने डीडी स्पोर्ट्स या चॅनेलवर दिसणार आहेत.
दूरदर्शनवर कोणते सामने पहायला मिळणार-
१. अंतिम सामना, काॅलिफायर १, एलिमिनेटर, काॅलिफायर १
२. दर रविवारी एक सामना
३. आयपीएल उद्घाटन समारंभ, आयपीएल सांगता समारंभ
४. काही सामन्यांच्या हायलाईट्स
राष्ट्रकुल स्पर्धा २०१८- भारताला दुसरे सुवर्ण, संजिता चानूचा वेटलिफ्टिंगमध्ये भीमपराक्रम
भारतीय नारी सब पर भारी, सेहवागने केले सुवर्ण पदक विजेत्या संजिताचे अभिनंदन
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
पहा व्हिडिओ- गेलचे धमाकेदार शतक आणि युवराजचा गंगनम स्टाईल डान्स
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर मात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर…
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला…
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी


राहुलच्या धुव्वादार फिफ्टीला युवी घाबरला, मैदानावर येताच काय म्हणाला पहाच! - Maha Sports

राहुलच्या धुव्वादार फिफ्टीला युवी घाबरला, मैदानावर येताच काय म्हणाला पहाच
राहुलच्या धुव्वादार फिफ्टीला युवी घाबरला, मैदानावर येताच काय म्हणाला पहाच
 किंग्स इलेव्हन पंजाब विरुद्ध दिल्ली डेअरडेव्हिल्स संघात पार पडलेल्या सामन्यात पंजाबने दिल्लीवर ६ विकेट्सने विजय मिळवला. या सामन्यात केएल राहुलने केलेली अर्धशतकी खेळी महत्वपूर्ण ठरली. तसेच त्याने एक खास विक्रमही आपल्या नावावर केला.
राहुलने १४ चेंडूंतच अर्धशतक पूर्ण करताना भारताकडून ट्वेन्टी२० क्रिकेटमध्ये दुसऱ्या क्रमांकाचे वेगवान अर्धशतक केले. तसेच त्याने आयपीएलमधील सर्वात वेगवान अर्धशतक केले. त्याने ०, २, ०, ६, ४, ४, ६, ४, १, ४, ६, ६, ४, ४, ४ अशा धावा करत अर्धशतक पूर्ण केले.
याचबरोबर राहुल ट्वेन्टी२० क्रिकेटमध्ये डावाच्या पहिल्या तीन षटकातच अर्धशतक पूर्ण करणारा पहिलाच फलंदाज बनला आहे.
जेव्हा मयांक अग्रवाल बाद झाला तेव्हा मैदानावर आलेल्या युवराजने केएल राहुलजवळ एक चिंता व्यक्त केली. याबद्दल केएल राहुलनेच खुलासा केला आहे.
“युवराज मैदानावर येताच मला म्हणाला, ‘मला भीती होती की तू माझ्या १२ चेंडूत केलेल्या अर्धशतकाचा विक्रम मोडतोय की काय'”, असे राहूल म्हणाला.
ट्वेन्टी२० क्रिकेटमध्ये जलद अर्धशतक करण्याचा विक्रम अजून युवराज सिंगच्या नावावर आहे. त्याने २००७ च्या टी२० विश्वचषकात इंग्लंडविरुद्ध १२ चेंडूत अर्धशतक केले होते.
राहुलने १६ चेंडूत ५१ धावा केल्या. यात त्याने ६ चौकार आणि ४ षटकार ठोकले. त्याचा झंझावात ट्रेंट बोल्टने संपवला. राहुलच्या या वेगवान खेळीमुळे पंजाबने पहिल्या ३ षटकातच ५० धावा धावफलकावर लावल्या होत्या.
राहुलने आजपर्यंत ४० आयपीएल सामन्यात खेळताना ३१.४ च्या सरासरीने ७७६ धावा केल्या आहेत. यात त्याच्या ५ अर्धशतकांचा समावेश आहे. तो याआधीच्या आयपीएल मोसमांमध्ये रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोरकडून खेळला. पण यावर्षी त्याला किंग्स इलेव्हन पंजाबने ११ कोटी देऊन संघात घेतले आहे.
आयपीएलमध्ये सर्वात जलद अर्धशतक करणारे फलंदाज:
केएल राहुल: १४ चेंडूत अर्धशतक (दिल्ली डेअरडेव्हिल्स विरुद्ध, मोहाली, २०१८)
युसूफ पठाण: १५ चेंडूत अर्धशतक (सनरायझर्स हैद्राबाद विरुद्ध, कोलकाता, २०१४)
सुनील नारायण: १५ चेंडूत अर्धशतक (रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर विरुद्ध, बंगलोर, २०१७)
सुरेश रैना: १६ चेंडूत अर्धशतक (किंग्स इलेव्हन पंजाब विरुद्ध, मुंबई, २०१४)
आयपीएल २०१८: अजिंक्य रहाणेसाठी भूवी ठरतोय धोकादायक
प्रो कबड्डीच्या ६व्या हंगामासाठी ९ संघानी २१ खेळाडूंना केले कायम
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
पहा व्हिडिओ- गेलचे धमाकेदार शतक आणि युवराजचा गंगनम स्टाईल डान्स
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर मात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर…
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला…
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी


पुण्यात होणाऱ्या आयपीएल सामन्यांमुळे अनेक फायदे - Maha Sports

पुण्यात होणाऱ्या आयपीएल सामन्यांमुळे अनेक फायदे
पुण्यात होणाऱ्या आयपीएल सामन्यांमुळे अनेक फायदे
चेन्नई सुपर किंग्सचे घरच्या मैदानावर होणारे सामने कावेरी पाणी वादामुळे रद्द झाल्यामुळे पुढील सामने चेन्नई ऐवजी पुण्यामध्ये होणार आहेत.
पुण्यामध्ये होणाऱ्या सामन्यांविषयी बोलताना महाराष्ट्र क्रिकेट संघटनेचे अध्यक्ष अभय आपटे म्हणाले की, चेन्नई घरच्या मैदानावर खेळणार नाही ही दुर्देवाची बाब आहे; पण पुण्यात होणाऱ्या सामन्याचे अनेक फायदे आहेत.पुण्यातील सामन्यांमुळे चांगले उत्पन्न मिळू शकते आणि त्याच बरोबर चेन्नई सुपर किंग्सचे खेळाडू पुण्यामध्ये खेळले असल्यामुळे त्यांना त्याचा नक्कीच फायदा होईल.
पहिल्या सामन्यातील सुरक्षेविषयी बोलताना ते म्हणाले की, आम्ही उत्पन्न, परवानगी, पोलीस या सर्व गोष्टींची खबरदारी घेणार आहोत. हे आमच्या समोर निश्चितच एक मोठे आव्हान असणार आहे; पण आम्ही या आधी देखील आयपीयलच्या सामन्यांचे आयोजन केले आहे, त्यामुळे आम्हाला त्याचा अनुभव आहे. आम्ही सरकारची परवानगी मिळेपर्यंत वाट पाहू.
याआधीही पुण्यामध्ये आयपीयलचे अनेक सामने झाले आहेत व प्रेक्षकांकडूनही त्यास भरघोस प्रतिसाद मिळाला आहे.
चेन्नई सुपर किंग्सचा पुढील सामना पुण्यातील गहुंजे येथील महाराष्ट्र क्रिकेट असोशिएशनच्या स्टेडिअमवर 20 एप्रिलला आर अश्विन कर्णधार असलेल्या किंग्स इलेव्हन पंजाबशी होणार आहे.
आयपीएल २०१८: शेवटच्या चेंडूवर हैद्राबादचा मुंबईवर रोमांचकारी विजय
क्रिकेटपटू मिचेल स्टार्कच्या भावाला राष्ट्रकूल स्पर्धेत सुवर्णपदक
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
पहा व्हिडिओ- गेलचे धमाकेदार शतक आणि युवराजचा गंगनम स्टाईल डान्स
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर मात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर…
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला…
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी


आयपीएल २०१८: अटीतटीच्या सामन्यात चेन्नईचा कोलकातावर ५ विकेटने विजय - Maha Sports

आयपीएल २०१८: अटीतटीच्या सामन्यात चेन्नईचा कोलकातावर ५ विकेटने विजय
आयपीएल २०१८: अटीतटीच्या सामन्यात चेन्नईचा कोलकातावर ५ विकेटने विजय
 आयपीएल २०१८ मधील पाचव्या सामन्यात चेन्नई सुपर किंग्स संघाने २०३ धावांचा यशस्वी पाठलाग करताना कोलकाता नाईट रायडर्सवर ५ विकेट्सने विजय मिळवला. या विजयात सलामीवीर फलंदाज शेन वॉटसन आणि सॅम बिलिंग्सने महत्वाची कामगिरी बजावली.
कोलकाताने प्रथम फलंदाजी करताना चेन्नई समोर विजयासाठी २०३ धावांचे आव्हान ठेवले होते. या आव्हानाचा पाठलाग करताना शेन वॉटसन आणि अंबाती रायडूने(३९) आक्रमक सुरुवात केली होती. सुरवातीपासूनच फटकेबाजी करणाऱ्या वॉटसनला रायडूने चांगली साथ दिली. या दोघांनी मिळून ७५ धावांची सलामी भागीदारी रचली. वॉटसनने १९ चेंडूत ४२ धावा केल्या. यात त्याने ३ चौकार आणि ३ षटकार मारले.
हे दोघेही बाद झाल्यावर सुरेश रैना(१४) आणि एमएस धोनी ही जोडी मैदानावर होती. पण रैनाला क्रॅम्प आल्याने त्याला धावा करताना त्रास होऊ लागला. त्यातच त्याने त्याची विकेट गमावली.
यानंतर चेन्नई संघाचा डाव धोनी आणि सॅम बिलिंग्स या दोघांनी सांभाळली. या दोघांनी धावफलक हालता ठेवताना ५४ धावांची भागीदारी रचली. खेळपट्टीवर ही जोडी स्थिर झालेली असताना धोनी २५ धावांवर बाद झाला.
यानंतर सॅम बिलिंग्सने आक्रमक खेळत चेन्नईला विजयाच्या समीप आणले. अखेर त्याला बाद करण्यात टॉम कर्रनला यश मिळाले. पण तोपर्यंत सामना चेन्नईच्या आवाक्यात आला होता.
अखेर ड्वेन ब्रावो(११*) आणि रवींद्र जडेजाने(११*) बाकी धावा पूर्ण केल्या. जडेजाने १ चेंडू बाकी असताना षटकार ठोकत चेन्नईचा विजय निश्चित केला.
कोलकाताकडून टॉम कर्रन(२/३९), पियुष चावला(१/४९), सुनील नारायण(१/१७), कुलदीप यादव(१/२७) यांनी विकेट घेतल्या.
तत्पूर्वी कोलकाताने २० षटकात आंद्रे रसेलच्या तुफानी अर्धशतकाच्या जोरावर ६ बाद २०२ धावा केल्या होत्या. कोलकाताची सुरुवात चांगली झाली होती पण त्यांनी नियमित कालांतराने विकेट गमावले त्यामुळे एका क्षणी कोलकाता संघ ५ बाद ८९ धावा असा संघर्ष करत होता.
पण त्यानंतर रसेलने सामन्याची जबाबदारी उचलत तब्बल ११ षटकार आणि १ चौकाराच्या साहाय्याने ३६ चेंडूत नाबाद ८८ धावांची खेळी केली. कोलकाताच्या बाकी बालंदाजांपैकी ख्रिस लिन(२२), सुनील नारायण(१२), रॉबिन उथप्पा(२९), नितीश राणा(१६), दिनेश कार्तिक(२६), रिंकू सिंग(२) आणि टॉम कर्रन(२*) यांनी धावा केल्या.
चेन्नईकडून शेन वॉटसन(२/३९), हरभजन सिंग(१/११), शार्दूल ठाकूर(१/३७) आणि रवींद्र जडेजा(१/१९) यांनी विकेट्स घेतल्या.
भारतीय संघाचे प्रशिक्षक रवी शास्त्री ठरले ‘महाराष्ट्राचा अभिमान’
प्रेक्षकांमधून मैदानात बूट, काय झालं नक्की चेन्नई विरुद्ध कोलकाता सामन्यात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
पहा व्हिडिओ- गेलचे धमाकेदार शतक आणि युवराजचा गंगनम स्टाईल डान्स
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर मात
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला आपल्या नावे
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी
IPL 2018: आज पुण्यात रंगणार चेन्नई विरूद्ध राजस्थान सामना
जागतिक शालेय बॅडमिंटन स्पर्धेत भारत अ संघाची ब्राझीलवर…
केवळ ७२ तासांत आयपीएल किंग सुरेश रैनाने तो विक्रम केला…
आज या ११ खेळाडूंना देण्यात आले चेन्नईकडून संधी


Meghana in the Mirror: January 2011

आज टीव्ही वर एक पौराणिक मालिका बघायचा योग आला. मारनचा असल्या सगळ्या मालिकांवर फार जीव आहे. या मालिका तो रोज न चुकता बघतो. त्यामुळे आज मलाही अर्धा तास ती मालिका ’सहन’ करावी लगली. ’सहन’ अशासाठी की, पौराणिक मालिका बघण्यास हरकत नही पण तमिळ मधे चालू असलेली किती वेळ सहन करणार अर्थात असल्या मालिका कळायला भाषा यायलाच हवी हे काही बंधनकारक नाही.
बर्‍याच वर्षांपूर्वी ॐ नम: शिवाय, श्रीकृष्ण, विष्णू पुराण आदी खूप मन लावून नियमितपणे मीही बघितल्या आहेतच. आज मात्र त्यावेळी ज्या भक्तीभावाने बघितल्या होत्या त्या भक्तीचा, किंवा निरागस विश्वासाचा कुठेही मागमूसही शिल्लक राहिला नाहीय अस प्रकर्षाने जाणवलं. कारणमीमांसा करायचीच झाली तर -- १) जास्त शिकल्यामुळे शिंग फुटली आहेत, बाकी काही नाही. २) आजकालच्या पिढीचं काय करावं हेच समजत नाही हो.. सगळे असलेच.. जरा रोज देवासमोर हात जोडून शांत बसा म्हटलं तर ऐकायची सोय नाही. देवाची सुद्धा खिल्ली उडवायला कमी करत नाहीत ही आजकालची पोरं... इत्यादी इत्यादी विधानांपैकी कुठलही एक चिकटवून टाका बिनधास्त
पण खरंच, अशा मालिकांतून जे चित्र उभं करतात त्यातून इतके भयंकर प्रश्न पडतात की बस्स.
या सगळ्या देवांना (अन दानवांना सुध्दा) रात्रंदिवस तो भरजरी पोषाख आणि दागिने घालणं बंधनकारक असतं का सगळेजणं आपले सदैव कुठल्यातरी लग्नकार्याला निघाल्यासारखे नटलेले. बरं तरं बरं, बायकांची अवस्था म्हणजे आणखी वाईट. असल्या make up मधे रडायला पण लावतात. पण आज तर height च झाली. वामनाचा जन्म झाल्या झाल्या दुसर्‍या मिनिटाला त्याची आई मस्त टकाटक सगळेजणं आपले सदैव कुठल्यातरी लग्नकार्याला निघाल्यासारखे नटलेले. बरं तरं बरं, बायकांची अवस्था म्हणजे आणखी वाईट. असल्या make up मधे रडायला पण लावतात. पण आज तर height च झाली. वामनाचा जन्म झाल्या झाल्या दुसर्‍या मिनिटाला त्याची आई मस्त टकाटक (पूर्ण make up मधे with all accessories.. I mean jewellery and all...) अर्थात हा त्या मालिकेच्या दिग्दर्शकाचा प्रश्न आहे म्हणा. देव जर खरच अस्तित्वात असेल तर त्यालाही असले प्रश्न नक्कीच पडत असणार.. अगदी शंभर टक्के
या सगळ्या देवांच्या आणि दानवांच्या hairstyle आणि कपड्यांमधे प्रचंड फरक. देवांचे (आणि देव्यांचे :-)) पोषाख सगळे पांढरे, bright आणि fresh रंगांचे. आणि दानवांचे मुख्यतः काळपट आणि गडद. हा significant difference खरच असेल का हो हा दानवांवरती अन्यायच नाही का
हे सगळे ऋषी मुनी म्हणा, देव म्हणा, चौकात भाजीला चालल्यासारखे ’काही नाही, जरा स्वर्गात जाउन येतो’ अस सहज म्हणून गेल्यासारखे सगळीकडे हिंडत असतात. चहाला कैलासावर तर नाश्त्याला वैकुंठात. मजाच असते
काही देव/ऋषी either मृगजिनावर किंवा वाघाच्या/ बिबट्याच्या कातडीवर बसलेले असतात म्हणा किंवा त्यापासून बनवलेले वस्त्र परिधान करत असतात. आजकालच्या युगात ते जर असते तर मनेका गांधीनी नक्कीच case ठोकली असती त्यांच्या विरुद्ध.
कधी कधी वाटतं, की एखादा राक्षस चुकून रागाच्या भरात ’हे मूर्ख’ वगैरे संस्कृतोद्भव शिव्या देण्याच्या ऐवजी ’u ediot' असं म्हणण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
दानवांची शस्त्रही जाणवण्याइतपत वेगळी असतात बरं का देवांपेक्षा एखाद्या राक्षसाची तलवार बघा आणि देवाची बघा. उत्तर मिळेल. उत्तराच्या पाठीमागचं कारण मीच अजून शोधते आहे.
सगळे देव handsome आणि देव्या beautiful category त, तर दानव शक्य तितके विकृत, विचित्र दाखवले जातात. याला एकही अपवाद सापडणार नाही. बघा शोधून. म्हणजे देवत्व आणि दानव्य हा केवळ physical appearance वरच ठरतो की काय एखाद्या चांगल्या चेहर्‍याच्या मागे दुष्ट/ क्रूर चेहरा लपलेला असू शकतो ही शक्यता कुठेच consider केली जात नाही. हा दोष कुणाचा
बरं हे तर झाले मालिकारुपी चित्र उभं करतानाचे दोष. पण आणखी काही technical प्रश्न बरेच आहेत.
जेव्हा पृथ्वी समुद्रात बुडवली होती, तेव्हा विष्णूने अवतार घेउन तिला वाचवलं. आता जर पाणी फक्त पृथ्वीवरच अस्तित्त्वात आहे, तर हा आख्खाच्या आख्खा समुद्र आला कुठून तो आहे कुठे म्हणजे जर पृथ्वी बुडेल इतका जर समुद्र अस्तित्त्वात असेल तर तो आपल्याला सापडल्याशिवाय राहिला असता का
जर देवाला भविष्यातलं कळतं, तर मग दानवांना वरदान देण्याच्या आधीच काळजी का नाही घेत बरं एकदा ठीक आहे, दोनदा ठीक आहे, पण देवही अशा चुका सारख्याच करताना दिसतात. मग आपल्यसारख्या बापुड्या मनुष्यप्राण्याच्या हातातून चुका झाल्या तर त्यात नवल ते काय
कृष्णाला खरंच अर्जुनाला भगवद्गीता समजावून सांगण्याइतका वेळ कुरुक्षेत्रावर मिळाला तोवर बाकीचे लोक करत काय होते तोवर बाकीचे लोक करत काय होते मालिकेमधे दाखवताना सोयीसाठी म्हणून मागचे सगळे लोक ’pause’ status मधे दाखवतात. प्रत्यक्षात असं थोडंच असेल
हे आणि असे बरेच प्रश्न मला सारखेच पडत असतात. आणि मला खात्री आहे की असे प्रश्न पडणारी मी एकटीच नक्कीच नाहीये. उत्तरं शोधायची सध्यातरी मला घाई अजिबात नाही. जोवर त्या उत्तरांवाचून काही अडत नाही तोवर चाललय ते चालू देत हेच माझं धोरण आहे. पण तुमच्याकडे उत्तरं असली तर जाणून घ्यायला नक्की आवडतील. आणि असे अजून प्रश्नही
P. S. कृपया हा लेख वाचून माझ्या आस्तिकते/नास्तिकते बद्दल शंका काढू नका. जे मनात आहे ते मांडलंय इतकंच. अर्थात १००% आस्तीक माणूसही या शंकांचे योग्य प्रकारे निरसन करु शकेल की नही याबद्दल माझ्या मनात शंकाच आहे.
मेरी खामोशी.... - तेरे ही जिक्र की जासूसी मेरी खामोशी है रहूं मैं चुप क्यूँ, तेरी बातों सी मेरी खामोशी है रहूं मैं चुप क्यूँ, तेरी बातों सी मेरी खामोशी है हरफ हरफ से लम्हे जो बिखर जाते है हरफ हरफ से लम्हे जो बिखर जाते है
फास - दडलेल्या गोष्टी अंधारच स्पष्ट दर्शवतो हेच खरे. सूर्य कधीच दुबळा झाला होता. पक्षी वगैरे आपापल्या घरी पोचले होते. मनुष्य जात मात्र त्या हमरस्त्यावर आपापल्या...
अखेर त्यांनी लक्ष्मणरेषा ओलांडली… - गेल्या काही दिवसांपासून जी बातमी येऊ नये असं वाटत होतं, ती बातमी अखेर आली. आपल्या सर्वांच्या जिव्हाळ्याच्या ‘common man’ ला जन्म देणार्‍या आर. के. लक्ष्मण ...
 - यंदाची दिवाळी संपताक्षणी पुढच्या दिवाळीचे वेध लागावेत इतका, हा आवडीचा नि खासमखास असा सण. नवरात्र सुरू झाले की दिवाळीची चाहूल लागते. मनात आपसूकच उत्साहाचे...
हॉर्ससिक... - आम्ही उटीला गेलो होतो .छोटी केतकी आणि तिचे आई बाबा म्हणजे इंदु मॅडम आणि सुरेश सर पण आमच्या बरोबर होते ,तिच्या आई कडून समजलं की तिला उटीला गेलं की नावेत आण...


वाडेश्वरोदय - शिवकालिन संस्‍कृत काव्‍य | थिंक महाराष्ट्र!

वाडेश्वरोदय - शिवकालिन संस्‍कृत काव्‍य
‘वाडेश्वर’ किंवा ‘व्याडेश्वर’ नावाने कोकणातील गुहागर (तालुका - गुहागर, जिल्हा - रत्नागिरी) येथे प्राचीन देवस्थान आहे. संपूर्ण काळ्या पाषाणाचे ते भव्य मंदिर पुरातन आहे. वाडेश्वर हा अनेक कुटुंबांचे कुलदैवत मानला जातो. मुख्य शिवमंदिर मधोमध असून चार कोपऱ्यांत सूर्य, गणपती, दुर्गादेवी आणि लक्ष्मीनारायण यांची मंदिरे आहेत. महाद्वार पूर्वेला आहे. महाद्वाराच्या एका बाजूला गरूड हात जोडून उभा आहे तर दुसऱ्या बाजूला नतमस्तक मारुती आहे. प्रवेशद्वारासमोर काळ्या पाषाणाच्या दोन भव्य दीपमाळा आहेत. मंदिराच्या समोर नंदीचे गंडकी शिळेचे भव्य शिल्प आहे. नंदी ऐटबाज आहे. त्याच्या गळ्यातील घंटा, घुंगूरमाळा सजीव वाटतात. तो कोणत्याही क्षणी उठून चालू लागेल अशी सचेतनता त्या पाषाणात कलाकाराने ओतली आहे. ती कलाकृती पाहून थक्क व्हायला होते.
वाडेश्वराबद्दल आख्यायिका अनेक आहेत. त्‍यापैकी एक अशी - एक शेतकरी शेत नांगरत होता. त्‍याच्‍या शेतात एक गाय एका विशिष्ट ठिकाणी येऊन नियमितपणे पान्हा सोडत असे. शेतकऱ्याला कुतूहल वाटले. त्याने त्‍या ठिकाणावर नांगराचा फाळ खोलवर घुसवून नांगर ओढला. नांगर पुढे जाईना. त्याने रेटा लावल्यावर जमिनीत शिवपिंडिका दिसू लागली. नांगराच्या फाळाने मूळ शाळुंकेचे तीन कपचे उडाले. ते असगोली, बोऱ्याअडूर आणि अंजनवेल या ठिकाणी पडून तेथे अनुक्रमे वाळकेश्वर, टाळकेश्वर व उडालेश्वर अशी तीन मं`दिरे निर्माण झाली. ती आजही पाहणे शक्य आहे.
माझा जन्म गुहागरचा. मी वाढले-घडले गुहागरला. नंतर, माझ्या सासरचे मूळ घर गुहागरलाच. त्यामुळे त्या गावाशी माझा संबंध सतत राहिला. मध्यंतरी परशुरामाविषयी काम करताना म.स. पारखे यांच्या ‘रामयशोगाथा’ या परशुरामावरील पुस्तकात वाडेश्वर मंदिराचा उल्लेख वाचला. वाडेश्वर मंदिर परशुरामाने स्थापन केले असा तो उल्लेख होता. वाडेश्वर देवस्थानाविषयीच्या अधिक शोधात ‘वाडेश्वरोदय’ नावाचे काव्य माझ्या हाती आले. ते काव्य शिवकालीन आहे. ते कोकणनिर्मिती आणि त्याचा निर्माता परशुराम यांविषयी खूप काही बोलते.
‘वाडेश्वरोदय’ या संस्कृत काव्याचे एकच हस्तलिखित उपलब्ध असून ते कोलकोत्याच्या एशियाटिक सोसायटीच्या संग्रहालयात ठेवलेले आहे. त्यावरून त्या काव्याची फोटोकॉपी तयार करण्यात आली. ‘Oriental Though’ (Series No. 10) त्यामध्ये डॉ. अ.द. पुसाळकर यांनी त्या काव्याविषयी लेख छापला. तसेच, त्या काव्याचा परिचय करून देणारा लेखही श्री गुरुस्वामी केवलानंद सरस्वती यांच्या गौरवग्रंथात 1952 साली छापलेला (पृष्ठ 83 ते 102)आहे. त्या लेखात त्यांनी मूळ ग्रंथलेखकासंबंधी (विश्वनाथासंबंधी) माहिती आणि मूळ ग्रंथाचा परिचय करून दिला आहे. त्यामध्ये पुसाळकरांचा एक उद्देश होता, की वाडेश्वरभक्तांच्या वाचनात तो लेख आला तर गुहागरस्थित काही मंडळी अधिक माहिती देतील. सांस्कृतिक परंपरेत प्राक्कथा, मिथक, दंतकथा यांमधूनही काही धागेदोरे हाती येऊ शकतात.
मुळात आमच्या गुहागर गावात ज्ञानाविषयी आणि संशोधनाविषयी फारसा रस नाही. त्यामुळे पुसाळकरांचा उद्देश सफल होण्यासारखा नव्हताच आणि त्यांना काहीच माहिती न मिळाल्याने तो सफल झाला नाही.
‘वाडेश्वरोदय’ ग्रंथाचा कर्ता विश्वनाथ हा ‘गुहाग्राम’ म्हणजे हल्लीचे गुहागर (जिल्हा- रत्नागिरी) या गावचा रहिवासी. पित्रेकुलोत्पन्न महाराष्ट्रीय ब्राम्हण. विश्वनाथ पित्रे यांनी त्यांची वंशावळ ग्रंथाच्या शेवटी नोंदवली आहे. ग्रंथसमाप्तीचा काल नोंदवला आहे तो असा : ‘रन्ध्रबाणतिथिसम्मिताशब्दक शालिवाहन शके 1559.’ म्हणजे इसवी सन 1637.
मूळ ग्रंथाची नक्कलप्रत शके 1575 म्हणजेच इसवी सन 1653 ला झालेली दिसते. ती राम नावाच्या ब्राम्हणाने केली असा उल्लेख आहे. विश्वनाथ पित्रे यांनी 14 व्या सर्गामध्ये 24 आणि 25 या श्लोकांत ती वंशावळ नोंदवली आहे.
वंशे s भूत्कौशिकस्यागणितगुणगणो वेदतत्त्वावबोधी
काशीनाथाभिदान: सकलबुधवर: श्रीगुहग्रामवासी |
विद्वान् पित्राख्ययोक्तो द्विजजनपरमो s भूद्धरिर्नाम तस्मात्
कौशिक वंशात वेदशास्त्रसंपन्न काशीनाथ नावाच्या मूळ पुरुषापासून वंशावळ सुरू होते. त्याचा पुत्र महादेव. त्याच्यापासून पित्रे हे आडनावाने प्रसिद्ध असलेल्या हरीपासून महादेव अशी वंशावळ सुरू होते. वंशावळ विश्वनाथ पित्रे यांच्यापर्यंत दिलेली आहे. (14 व्या सर्गातील 24 ते 28 मूळ श्लोक पाहता येतील.) त्यांच्या घराण्यात शंकराची उपासना असल्याचा उल्लेख आलेला आहे. त्यांच्या कुळातील पूर्वजांचे वर्णन विश्वनाथाने आत्मभावाने केलेले दिसते. कुळातील व्यक्ती वेदशास्त्रसंपन्न, अगणित गुणांनी युक्त, दानशूर, आचारविचारसंपन्न, उपासक आहेत असे वर्णन वाचताना गंमत वाटते.
‘वाडेश्वरोदय’ ग्रंथाला 14 सर्ग आहेत आणि श्लोक संख्या सहाशे चौऱ्याण्णव (694)एवढी दिलेली आहे.
वाडेश्वर मुख्य कुलदैवताच्या स्थापनेचे वर्णन सविस्तरपणे पहिल्या सर्गात येते. ग्रंथाची सुरुवात गणेशवंदनेने झाली आहे. दुसरा श्लोक शारदावंदनेचा आहे. त्यामध्ये विश्वनाथने केलेली प्रार्थना लक्षणीय आहे.
‘हे वागीश्वरी, हे माते, आपले नाव सार्थ करून, अपभ्रंशात वेगाने संचार करणाऱ्या माझ्या वाणीवर योग्य नियंत्रण ठेवून तिला उत्तम शब्दांच्या दिशेने ने व वाणीवर प्रभुत्व देऊन हे सदय सर्वेश्वरी देवी, या दासाला काव्याची प्रेरणा दे’ (मूळ श्लोकाचा हा सारांश आहे)
यामधील ‘अपभ्रंशात’ वेगाने संचार करणाऱ्या वाणीवर नियंत्रण ठेव असे म्हटले आहे. कवीची वाणी भरकटते, मूळ विषयाला सोटून भटकते असा या शब्दाचा – अपभ्रंश – अर्थ केला आहे. हे काव्य वाचताना विश्वनाथाने केलेली वर्णने बहारदार आणि नेटकी आहेत हे नोंदवावेसे वाटते.
रामायण आणि महाभारत यांमध्ये परशुरामाची कथा येते. त्या कथेपेक्षा येथे परशुरामाचा वेगळा संदर्भ आलेला आहे. परशुरामाने मिळवलेली जमीन क्षत्रियहत्येने पापक्षालनार्थ कश्यपाला दिली आणि तो दक्षिणेकडे आला, त्याचा उल्लेख त्या काव्यात नाही. दान केलेल्या भूमीवर राहणे योग्य नाही म्हणून परशुराम स्वत:च दक्षिणेकडे उतरला आणि त्याने समुद्र हटवून भूमी मिळवली. म्हणून तो ‘अपरान्ताचा स्वामी’ असा त्याचा गौरव तेथे आहे.
सर्ग एक व दोन हे दोन्ही परशुरामाची सविस्तर कथा सांगतात. त्यात परशुरामाने सोडलेल्या बाणाचे वर्णन प्रभावी आहे. उदाहरणार्थ, परशुरामाने सोडलेला बाण आपल्या ध्वनीने निनादत आकाशातून गरुडाप्रमाणे वेगाने जात असता त्या बाणाच्या पंखातून निघणाऱ्या वाऱ्याने प्रकंपित होऊन मेघांचे तुकडे तुकडे झाले. (सर्ग 2, श्लोक 37)
परशुरामाने अर्जित केलेल्या भूमीच्या क्षेत्रफळाची कल्पना देणारे दोन श्लोक तेथे येतात. तसेच भौगोलिक स्थितीचे वर्णन येते.
‘शंभर योजने विस्तीर्ण (लांब) आणि सहा योजने रुंद, सह्याद्री व समुद्र यांमध्ये वसलेले ते परशुराम क्षेत्र होय. केरळ देशाची हद्द ही दक्षिणसीमा तर उत्तरेकडे वैतरणा नदी ही उत्तरसीमा होय. (सर्ग 2, श्लोक 46, 47)
‘योजन’ हा भूमीमापनाचा मापक होता. ह्युएन् त्श्वाँग (इसवी सन 602 ते 664 ) हा चिनी प्रवासी भारतात आला. त्याने अंतर मोजण्याचा तक्ता तयार केला. त्यामध्ये त्याकाळी वापरात असलेल्या त्या मापकाबद्दल माहिती मिळते. ‘योजन’ एककाबद्दल माहिती देताना : ‘9 योजन = 8 क्रोश (कोस)’ अशी नोंद आहे. (विश्वकोश खंड 15, पृष्ठ 351) या मापकावरून कोकणभूमी आठशे कोस लांब, साठ कोस रुंद म्हणता येते. विश्वकोशात कोकणची लांबी पाचशे ते सहाशे किलोमीटर व रुंदी पंचावन्न ते पासष्ट किलोमीटर अशी नोंद आहे.
हे दोन सर्ग म्हणजे परशुरामाच्या पराक्रमाची गाथा आहे. रौद्र, भयानक, वीर रसांचा अपूर्व मेळ तेथे लेखकाने घडवला आहे.
चतुर्थ सर्गामध्ये ‘वाडेश्वर’ कुलदेवतेची स्थापना झालेली आहे आणि गुहाभिध नावाचे क्षेत्र म्हणजे गुहागर येथे तो वाडेश्वर विसावला आहे अशी स्पष्ट नोंद आहे.
यथा गुहायां संलीनं दुर्लभं वस्तु दुर्दशाम् |
तथात्र दुर्लभो वासस्तस्मान्नाम्ना गुहाभिधम्
गिरिशचरणघृष्टं संनिकृष्टं पयोधे: |
भृगुपतिपदमिष्टं संप्रजुष्टं गुणौघे –
रघविघटनसृष्टं धर्मपुष्टं चकासे |
ज्याप्रमाणे गुहेत लपलेली वस्तू वाईट-दुष्ट लोकांना दुर्लभ असते त्याप्रमाणे येथे निवास करायला मिळणे दुर्लभच. सागराजवळ असलेले, भगवान परशुरामाने स्थापन केलेले, शंकराच्या चरणस्पर्शाने पुनीत झालेले हे क्षेत्र, गुहामिध (गुहागर) नावाचे क्षेत्र प्रकाशमान झालेले आहे. परशुरामाचा काळ इसवी सन पूर्व 6500 वर्षे समजला जातो. मूळ मंदिर काळाच्या ओघात राहिलेले नाही हे उघड आहे. पण पुण्यक्षेत्राचा जीर्णोद्धार परत परत होत असतो. त्या न्यायाने गुहागरचे वाडेश्वर पुरातन मंदिर आहे असा अर्थ घ्यायचा.
काव्यातील उल्लेख नद्या आणि सरोवरे, तीर्थे हे आजही आहेत. बाणगंगा, रामतीर्थ, रामेश, वेळणेश, टाळदेव, तारकेश्वर, कनकेश्वर, विंध्यवासिनी, कोकणातील नद्या ‘सावित्री’ आणि ‘गायत्री’ हे सारे निर्देश भौगोलिकदृष्ट्या पथदर्शक आणि महत्त्वाचे आहेत. त्यामुळे स्थलविषयक सामग्रीवर प्रकाश पडतो. स्थलनिश्चितीला असे उल्लेख महत्त्वाचे ठरतात.
गुहागर गावाच्या रचनेचे वर्णन तेराव्या सर्गात सविस्तरपणे आले आहे.
अथैक: श्रीधरोनाम ब्राम्हण: सर्वशास्त्रवित् |
वशीकृतपिशाचेश: साधको योगसिद्धीमान् ||१ ||
धनी बहुजनो विद्वान् वदान्यो राजसंमत: |
वाडेश्वरमुपस्थाय सजानं समुपस्थित: ||२ ||
त्यातील पिशाच्चविद्या वश केल्याचा उल्लेख विद्वान व्यक्तीच्या संदर्भात न पटणारा असा आहे. तरीसुद्धा श्रीधर हा बुद्धिमान आणि कुशाग्र असावा. स्थापत्यशास्त्राचे त्याला चांगले ज्ञान असावे. ग्रामरचनेच्या बाबतीत त्यांनी सांगितलेला आराखडा लक्षणीय आहे. गावाची रचना झाल्यावर त्यांनी केलेल्या सूचना पथदर्शक आहेत. रस्त्याची आखणी, वस्त्या मंदिरे, सरोवरे यांची आखणी पाहता तो तंत्रज्ञ असावा याला दुजोरा मिळतो.
गाव पूर्ण वसवल्यावर काय काळजी घ्यावी, त्याचे वर्णन पाहण्यासारखे आहे.
‘गाव स्थापन झाल्यावर पंचवीस वर्षे जाईपर्यंत त्या गावातून राजाला कोणताही कर देऊ नये. नंतर गावाच्या उत्पन्नाचा दहावा अंश निव्वळ प्रजेसाठी राहवा. उरलेला सहावा अंश प्रजेचे पालन करणाऱ्या राजासाठी राहवा’ (सर्ग 13, श्लोक 6 व 7)
राजाने श्रीधरला सर्व प्रकारचे सहकार्य दिले. ‘वाडेश्वरोदय’ हे संस्कृत काव्य शिवकालीन आहे. पण त्याचे काही पडसाद त्या काव्यात दिसत नाहीत. इसवी सन 1637 म्हणजे तो बालशिवाजीचा काळ. त्या काव्यात ब्राम्हणांची भलावण आणि त्यांचे कार्यकर्तृत्व आहे. त्यामुळे त्या त्या काळातील सामाजिक संदर्भाचा अर्थ बुद्धिनिष्ठेने समजून घ्यायला हवा. तीनशे वर्षांपूर्वी लिहिल्या गेलेल्या त्या ग्रंथामध्ये भौगोलिकदृष्ट्या आणि स्थलदृष्ट्या काही महत्त्वाचे उल्लेख आहेत. म्हणून त्याचा परिचय महत्त्वाचा
‘वाडेश्वरोदय’ या काव्याचे मराठी भाषांतर संस्कृत पंडित मो.दि. पराडकर यांनी ‘श्री वाडेश्वर महात्म्य’ या नावाने केले. रघुनाथ हरी आपटे हे वाडेश्वराचे परमभक्त होते. त्यांनी तो ग्रंथ स्वखर्चाने छापून 1981 साली लोकांच्या हाती ठेवला.
कमळ - मानाचं पान
'किर्लोस्कर ब्रदर्स'च्या शतकपूर्ती फिल्‍मची निर्मितीप्रक्रिया
आड - ग्रामीण जलस्रोत
संदर्भ: वेळापूर गाव, शिवमंदिर, महाराष्‍ट्रातील मंदिरे
खिद्रापूरचे कोपेश्वर शिवमंदिर – शिल्पकृतींचा साक्षात्कार
संदर्भ: महाराष्‍ट्रातील मंदिरे, खिद्रापूर गाव, शिवमंदिर
संदर्भ: शिवमंदिर, महाराष्‍ट्रातील मंदिरे
संदर्भ: देवस्‍थान, महाराष्‍ट्रातील मंदिरे, शिवमंदिर, Sagareshwar
संदर्भ: शिवमंदिर, वीरगळ, महाराष्‍ट्रातील मंदिरे
सोशल मिडिआ अकाऊंटने लॉगिन करा...
सोशल मिडिआ अकाऊंटने रजिस्टर व्हा
अधिक संकेस्थळांसाठी इथे क्लिक करा..
लॉगिन करा ओनलाइन डोनेशन द्या
सर्व हक्क 'व्हिजन महाराष्ट्र फाउंडेशन'कडे राखीव | सौजन्य : अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमीटेड