दत्ता टोळ

प्रसिद्ध बालसाहित्यकार दत्ता टोळ यांचा २१ डिसेंबर हा जन्मदिन. त्यानिमित्त आजच्या ‘दिनमणी’मध्ये त्यांचा अल्प परिचय...
२१ डिसेंबर १९३५ रोजी जन्मलेले दत्ता टोळ हे खासकरून बाळगोपाळांसाठी लिहिणारे लेखक. त्यांनी अमरेंद्र दत्त असं टोपण नाव वापरूनसुद्धा काही लेखन केलं होतं. २००२ साली नगरमध्ये भरलेल्या बालकुमार साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते.
मुलांमध्ये वाचनाची आवड वाढावी, यासाठी टोळ यांनी पालिकेच्या शाळांमध्ये १५० बालवाचनालये सुरू केली. अमृतपुत्र विवेकानंद, कारगिलच्या युद्धकथा, महाराष्ट्राचे मानकरी, संस्कारकथा, तेजस्वी पत्रे, वादळ वाटेवरील सोबती, अक्षरदीप, बागुलबोवा गेला, भारताचे पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी, जय मृत्युंजय, कल्पनाराणी, मृत्युंजयाच्या कथा, अशी त्यांची पुस्तकं प्रसिद्ध आहेत.
(दत्ता टोळ यांची पुस्तकं ‘बुकगंगा डॉट कॉम’वरून घरपोच मागविण्यासाठी https://goo.gl/k9zGEp येथे क्लिक करा. दररोज प्रसिद्ध होणाऱ्या ‘दिनमणी’ सदरातले स्फुट लेख एकत्रितरीत्या https://goo.gl/QMr7oP या लिंकवर वाचता येतील.)
जेम्स हेरीअट अनंत काणेकर, डॉ. अनंत वर्टी विठ्ठल वाघ, उत्तम बंडू तुपे, नामदेव कांबळे नेपोलिअन हिल, केशव सदाशिव रिसबूड द्वारकानाथ पितळे, संदीप वासलेकर, कृष्णराव देशपांडे, कृष्णराव बाबर
आंबा : पोषक तत्त्वांचा खजिनाच..
फेसबुकची खरी समस्या - भारतीय भाषा
एक पाऊलही पुढे टाकू शकत नव्हतो...
एकाग्रता - चित्रकार रझा यांची विद्यार्थ्यांसाठीची कलाकृती
नागभीड अभयारण्य, माणिकगड, पवनी
...त्या तिघींनी दिली मराठी शाळेला ‘संजीवनी’
‘ऑरेंज सिटी’ नागपूर, रामटेक आणि बरंच काही


July | 2016 | EduPonder

July 22, 2016 Marathiकोचिंग क्लास, परीक्षा, शाळा, शिकवणीthefreemath
भारतात शिकवणीला (कोचिंग क्लास) जाणाऱ्यांचे प्रमाण आणि या उद्योगातील पैशांचे आकडे पाहून माणूस अवाक् होतो. महानगरांमध्ये प्राथमिक शाळेतली ८७% तर माध्यमिक शाळेतली ९५% मुलं शिकवणीला जातात. ग्रामीण भागात सुमारे 30% मुलं शिकवणीला जातात. भारतातील कोचिंग क्लासचा उद्योग २०१५ मध्ये सुमारे ४० बिलियन डॉलर्सच्या (म्हणजेच अडीच लाख कोटी रुपये) घरात असण्याचा अंदाज आहे. (हे आकडे ASSOCHAM – The Associated Chambers of Commerce & Industry of India – http://assocham.org/ यांच्या सर्वेक्षणावर आधारित आहेत).
जो करदाता माणूस आहे, तो स्वत:च्या उत्पन्नावर कर भरतो. या करातून सरकारला शिक्षणाच्या पुरेशा पायाभूत सुविधा पुरवता आलेल्या नाहीत. त्या पुरवता याव्यात म्हणून या करावर आणखी शिक्षणाचा ३% सेस कर भरतो. त्यानंतरही त्याने भरलेल्या पैशातून चालणाऱ्या सरकारी शाळांमध्ये मुलांना पाठविण्यासारखी परिस्थिती नसल्याने खासगी शाळांच्या “वाढता वाढता वाढे” प्रकारच्या दरवर्षी वाढणाऱ्या फी भरतो. याच्यावर अजून हा पालक मुलांच्या शिकवणीसाठी किती पैसे खर्च करत असावा तर वरील सर्वेक्षणानुसार महानगरांमधले बहुतांशी पालक प्राथमिक शाळेच्या शिकवणीसाठी महिन्याला १००० ते ३००० रुपये खर्च करतात आणि माध्यमिक शाळेतल्या मुलांवर महिना ५००० किंवा अधिक रुपये शिकवणीवर खर्च होतो.
पालकांनी पाण्यासारखा (खरं तर पाणी सुद्धा जपून वापरलं पाहिजे) पैसा खर्च करायचा आणि मुलांनी दिवसच्या दिवस बंदिस्त वर्गांमध्ये लांब चेहऱ्याने काढायचे, असं हे चित्र आहे. शाळेत जे शिकायचं (शिकायचं म्हणण्यापेक्षा माहीत करून घ्यायचं), तेच शिकवणीत पुन्हा घोकायचं. यात ना काही औत्सुक्य आहे, ना शिकण्याची उमेद-ऊर्जा आहे, ना कुठलं आव्हान आहे. दिवसा शाळेत आणि संध्याकाळी शिकवणीत चक्की पिसणाऱ्या मुलांना पुरेसं खेळायला मिळत नाही की कुठला छंद धड जोपासता येत नाही. यातून अभ्यास खूप चांगला येतो असंही नाही (मार्क मात्र वाढत असतील). स्वत:चा स्वत: अभ्यास करणं, स्वत: विचार करून प्रश्न सोडवणं, एका जागी एकट्याने एकाग्रतेने बसून काम करणं ही कौशल्ये शिकवणीमुळे शिकता येत नाहीत. त्याला स्वत:चा स्वत: अभ्यास करावा लागतो.
कोचिंग क्लास हा असा सार्वत्रिक नियम होऊन बसण्यामागे बरीच कारणे आहेत. वाढती स्पर्धा, परीक्षाकेंद्री शिक्षण पद्धती, शाळांच्या दर्जाबद्दल पालकांच्या मनात असणारी शंका आणि पालकांना स्वत: वेळ आणि लक्ष देण्यापेक्षा क्लासला पाठवण्यात वाटणारी सोय अशी काही कारणं सहज दिसतात.
शिक्षणातलं, मुलांच्या बालपणातलं आणि एकूणच आयुष्यातलं तथ्य शोधण्यापेक्षा केवळ पुढे जाण्याला फाजील महत्त्व आलेलं आहे. त्याचीच किंमत आपण मोजतो आहोत. हे भलेमोठे आकडे तेच सांगतात.
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त
डिजिटाइझ्ड साहित्य की डिजिटल साहित्य
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त


सगळीं पानां - विकिपीडिया

हुपून वचात:	दिशा-नियंत्रण, सोद
नांव-थोळ (मुखेल) चर्चा वापरपी वापरपी चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा फायल फायल चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा प्रारूप प्रारूप चर्चा आदार आदार चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा एकक एकक चर्चा Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk विशय
फाटलें पान (सुचिता नार्वेकार)
फाटलें पान (सुचिता नार्वेकार)
खंयचेंय आदलें मदलें पान


इ.स. २१७ - विकिपीडिया

येथे जा:	सुचालन, शोधयंत्र
सहस्रके: इ.स.चे १ ले सहस्रक
शतके: २ रे शतक - ३ रे शतक - ४ थे शतक
दशके: १९० चे - २०० चे - २१० चे - २२० चे - २३० चे
वर्षे: २१४ - २१५ - २१६ - २१७ - २१८ - २१९ - २२०
वर्ग: जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती
१ महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी[संपादन]
एप्रिल ८ - कॅराकॅला, रोमन सम्राट.
इ.स.च्या २१० च्या दशकातील वर्षे
इ.स.च्या ३ र्‍या शतकातील वर्षे
इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल १२ जून २०१७ रोजी ०१:१५ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


नियतीचे प्रतिबिंब

हातावरच्या रेषा, उंचवटे, बांधणी, स्पर्श, रंग, हाताचा आकार, तळहातावर असणाऱ्या विविध आकृत्या (फुल्या, चांदणी, साखळी, मत्स्य, डाग), बोटांची कमी-जास्त लांबी, एकमेकींना छेडणाऱ्या रेषा, रेषांचे वळसे या सर्वांचा आपल्या शरीर प्रकृतीशी, प्रारब्धाशी असणारा संबंध यातून प्रत्येक केस कशी हाताळली आणि हस्तरेषांचा अभ्यास आणि जोडीला अंकशास्त्र आणि रत्नशास्त्र यांचा वापर करून अचूक रिझल्ट्स कसे मिळवले हे इंटरेस्टिंग गोष्टीरूप पद्धतीने सांगणारे पुस्तक म्हणजे ‘नियतीचे प्रतिबिंब.’ त्या पुस्तकाचा हा परिचय...
हस्तरेषाशास्त्र हे एक दैवी विज्ञान आहे आणि त्याचा वापर केवळ ‘मला किती आयुष्य, किती पैसा मिळेल, काय प्रकारचं सुख मिळेल, परदेशगमनाचे योग आहेत का आणि कधी,’ - असल्याच बाबतीत उत्तरं मिळण्यासाठी नसून, ‘लग्न जुळणे, इंजिनीअरिंगला जावं की कम्प्युटर सायन्स घ्यावं, चोरीला गेलेली आणि पोलिसांना शोध घेऊनही न सापडणारी गाडी कुठच्या उपदिशेला शोधली तर सापडू शकेल, नुसती साधी प्रसिद्धीच नाही तर ‘गिनेस बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड’मध्ये नाव येण्याची खात्री, मेडिकलच्या सर्व परीक्षा सहज पास करून फायनल एक्झामला घाबरणारा आणि डॉक्टर होऊ शकणार नाही वाटणाऱ्याला डॉक्टर होणारच ही खात्री मिळणे, काही रत्ने किंवा खडे वापरून कठीण, बिकट आपत्तीमधून बाहेर निघू शकणे, तीन मुलींनंतरही मुलगा होण्यासाठी प्रयत्न करून पुन्हा दोन वेळा मुली जन्मणार म्हणून गर्भपात करून घेतलेल्या बाईला सहाव्यांदा दिवस गेल्यावर आणि गर्भलिंग चाचणीमध्ये मुलगी आहे हे कळूनही ती चाचणी चुकीची असून मुलगाच होणार हे हस्तरेषांवरून ठामपणे सांगून तसे घडणे, करिअरविषयी विचारायला आलेल्या मुलाला हस्तरेषांवरून आध्यात्मिक प्रगती असणार हे सांगितल्यावर पुढे त्याने उच्च आध्यात्मिक प्रगती करून कुंडलिनी जागृती होणे, हरवलेला मुलगा पुढच्या चार दिवसांत घरी परत येण्याविषयी हस्तरेषांवरून भाकीत सांगणे – असे प्रथमदर्शनी अशक्यप्राय किंवा खोटे वाटणारे, पण खरेखुरे घडलेले प्रसंग प्रख्यात हस्तरेषातज्ज्ञ कल्पना जानी यांनी त्यांच्या ‘नियतीचे प्रतिबिंब’ या स्वानुभवाच्या पुस्तकात सांगितले आहेत. ते वाचताना आपली मती गुंग होऊन जाते.
२२० पृष्ठांच्या या पुस्तकात आपल्याला जानी यांच्या अगाध ज्ञानाची प्रचीती येते. त्याचबरोबर समोरच्या व्यक्तीची मनःस्थिती समजून घेऊन त्याला ‘कम्फर्टेबल’ करणे, आश्वस्त करणे, धीर देणे आणि त्याचा आत्मविश्वास जागृत करून ‘परिस्थितीवर मात करता येईल, नव्हे तसे होईलच’ अशी त्याच्या मनाची खात्री पटवून देऊन नवी उमेद, नवी उभारी देऊन पाठवणे हे त्या किती सहजपणे करतात ते या पुस्तकात वर्णन केलेल्या सर्वच ३६ केसेस वाचून आणि शेवटच्या प्रकरणात दिलेल्या २९ लोकांच्या प्रातिनिधिक प्रतिक्रिया आणि अभिप्रायांवरून लक्षात येते.
तत्त्वज्ञानात एमए (डिस्टिंक्शन) असणाऱ्या कल्पना जानी यांचे वडील घनःश्याम जोशी हे जगप्रसिद्ध हस्तरेषातज्ज्ञ होते आणि त्यांच्याकडून अगदी लहान वयापासूनच कल्पना यांनी हस्तरेषाशास्त्राचे धडे गिरवले होते. हातावरच्या रेषा, उंचवटे, बांधणी, स्पर्श, रंग, हाताचा आकार, तळहातावर असणाऱ्या विविध आकृत्या (फुल्या, चांदणी, साखळी, मत्स्य, डाग), बोटांची कमी-जास्त लांबी, एकमेकींना छेडणाऱ्या रेषा, रेषांचे वळसे या सर्वांचा आपल्या शरीर प्रकृतीशी, प्रारब्धाशी असणारा संबंध यातून त्यांनी प्रत्येक केस कशी हाताळली आणि अचूक रिझल्ट्स कसे मिळवले, हे त्यांनी फार इंटरेस्टिंग गोष्टीरूप पद्धतीने सांगितले आहे.
एकीकडे हस्तरेषांचा अभ्यास आणि जोडीला अंकशास्त्र आणि रत्नशास्त्र (विविध ग्रहांचे खडे आणि रत्नांचा वापर) यांच्या एकत्रित उपायाने त्या आपल्याकडे येणाऱ्या व्यक्तींना सल्ले देत असतात. आणि त्यांची भाकितं अचूक ठरून येणारी व्यक्ती संतुष्ट होऊनच परत जातो आणि सुखी आयुष्य जगतो हे कल्पना जानी याचं मोठं यश म्हणता येईल.
हस्तरेषाशास्त्राविषयी उत्सुकता असणाऱ्यांना आणि अडचणीत असणाऱ्यांना हे पुस्तक वाचून समाधान मिळेल.
पुस्तक : नियतीचे प्रतिबिंब
प्रकाशक : कल्पना जानी
मूल्य : २५० रुपये
(हे पुस्तक ‘बुकगंगा डॉट कॉम’ वरून घरपोच मागविण्यासाठी येथे क्लिक करा.)
Tags: BOIBookBooksनियतीचे प्रतिबिंबNiyatiche Pratibimbप्रसन्न पेठेकल्पना जानीKalpana Jani
झुंज श्वासाशी प्रोग्रामिंग इन ‘सी’ निवडणुकीसाठी बिनमहत्त्वाच्या गोष्टी अवश्य वाचावे असे गीत महाभारत स्वयंप्रेरणेची गुरुकिल्ली देणारं पुस्तक
आंबा : पोषक तत्त्वांचा खजिनाच..
एक पाऊलही पुढे टाकू शकत नव्हतो...
एकाग्रता - चित्रकार रझा यांची विद्यार्थ्यांसाठीची कलाकृती
बाळ फोंडके, अशोक केळकर, हेन्री फिल्डिंग
देवेंद्र फडणवीस यांच्यावरील पुस्तकाचे २४ एप्रिलला प्रकाशन
नागभीड अभयारण्य, माणिकगड, पवनी
...त्या तिघींनी दिली मराठी शाळेला ‘संजीवनी’
‘ऑरेंज सिटी’ नागपूर, रामटेक आणि बरंच काही


तंत्रज्ञान | EduPonder

डिजिटाइझ्ड साहित्य की डिजिटल साहित्य
April 3, 2017 Marathiएकस्टेप, डिजिटल शिक्षण, तंत्रज्ञान, शैक्षणिक साहित्यthefreemath
तंत्रज्ञानामुळे शिक्षण क्षेत्राचं रूपच बदलू लागलं आहे. दर्जेदार शालेय शिक्षण शेवटच्या माणसापर्यंत पोहोचावं म्हणून तंत्रज्ञानाचा उपयोग करून घेण्यासाठी बरेच गट आणि संघटना कार्यरत आहेत. यूट्युब आणि वेगवेगळ्या संकेतस्थळांवर पुष्कळ शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध आहेच, परंतु इंटरनेट नसतानाही वापरता येतील असे एकस्टेप आणि कोलिब्रीसारखे नवीन शैक्षणिक प्लॅटफॉर्म (मंच) आता येत आहेत. जिथे इंटरनेट नाही किंवा असलं तरी भरवशाचं नाही, अशा ठिकाणीसुद्धा वर्गांमध्ये आणि वर्गाबाहेर मुलांना तंत्रज्ञान वापरून शिकणं शक्य होणार आहे. उदाहरणार्थ, महाराष्ट्रात सरकारी आणि अनुदानित मिळून ६८,००० शाळा आहेत. यातल्या सुमारे ४५% शाळांमध्ये कुठल्या ना कुठल्या प्रकारची तंत्रज्ञानविषयक (उदा. संगणक) सुविधा आहे. तंत्रज्ञानाच्या पायाभूत सुविधा सध्या ज्या गतीने वाढत आहेत, तो वेग असाच चांगला राहिला तर लवकरच सर्व शाळांमध्ये या सुविधा उपलब्ध होतील. खूप आशादायी चित्र आहे हे.
आजकाल महाराष्ट्रातल्या बऱ्याच शिक्षकांनी स्वत:चा यूट्युब चॅनल किंवा संकेतस्थळ सुरू केल्याचं दिसून येतं. महाराष्ट्र शासनातार्फेही लवकरच ‘मित्र’ नावाचं संकेतस्थळ आणि अॅप सुरू होत आहे. यात शिक्षकांना (एकस्टेप प्लॅटफॉर्म वापरून) शैक्षणिक साहित्य बनवता आणि वापरता येणार आहे. अशा नवीन साधनांचा वापर करून आपल्या भाषेत आणि आपल्याशी संबधित असलेलं दर्जेदार शैक्षणिक साहित्य निर्माण होणं महत्त्वाचं आहे.
सध्या डिजिटल शैक्षणिक साहित्य निर्माण करण्याबाबत खूप उत्सुकता, उत्साह आणि हौस दिसून येते. मात्र बराचसा कल आणि भर हा पाठ्यपुस्तके डिजिटाइझ करण्यावर दिसून येतो. यामुळे तंत्रज्ञानाने खुल्या केलेल्या संसाधनांचा पुरेसा आणि योग्य वापर होत नाही, असं वाटतं. मुलांकडे पुस्तकं असतातच. आजकाल ही पुस्तकं पीडीएफ स्वरूपात इंटरनेटवरही असतात. तीच गोष्ट फारसा बदल न करता पुन्हा एकदा स्क्रीनवर दाखवून काय साध्य होणार आहे पाठ्यपुस्तकातून होणाऱ्या शिक्षणाला डिजिटल शिक्षणाने जोड द्यायला हवी, भर घालून ते समृद्ध करायला हवं आणि एकूणच शालेय शिक्षणाचा अनुभव व्यापक करायला हवा. उदाहरणार्थ, नाटक आणि चित्रपट ही माध्यमंच वेगळी आहेत आणि त्यामुळे त्यातली निर्मिती प्रक्रियाही वेगळी आहे आणि अर्थातच प्रेक्षकांना मिळणारी अनुभूतीही वेगळी आहे. त्याचप्रमाणे एखादा धडा आपण जेव्हा डिजिटल विश्वात नेतो, तेव्हा त्या माध्यमाची ताकद, क्षमता आपल्याला वापरता यायला हवी. दृकश्राव्यता, संवादात्मकता, आधीच्या क्लिकवर पुढच्या गोष्टी ठरविणे यासारख्या गोष्टींचा उपयोग करून घेता यायला हवा.
पाचवीच्या इंग्रजीच्या पुस्तकातलं संभाषण कौशल्याचं इथे उदाहरण दिलं आहे. मुलांनी संभाषण आणि चित्र अशी जोडी जुळवायची आहे. पुस्तकात असलेलीच वाक्यं आणि चित्रं स्कॅन करून स्क्रीनवर दाखविण्याऐवजी त्याच धर्तीवरची वेगळी वाक्ये देता येतील. उदा. “I’m sorry I broke the cup” सारखी “I’m sorry I broke the glass” किंवा “I’m sorry I spilled milk on the floor” किंवा “I’m sorry I left the tap open” यासारखी संवादकौशल्ये वाढविणारी वाक्यं देता येतील. ही वाक्यं रेकॉर्ड करून ऐकवता येतील आणि मुलांना स्वत:च्या आवाजात रेकॉर्ड करायची सोयही देता येईल, हे ओघानेच आलं. शिवाय चित्रांवर touch-points (बोट ठेवण्याच्या जागा) तयार करता येतील म्हणजे नळाच्या चित्रावर बोट ठेवल्यास ‘tap’ अशी अक्षरे दिसतील आणि त्याचा उच्चारही ऐकू येईल. भूगोलासारख्या विषयात असे संवादात्मक नकाशे खूप छान होतील. एखाद्या राज्यावर बोट ठेवलं, की त्या राज्याच्या भाषेत वाक्य ऐकू येईल आणि बाजूला त्या राज्याची विशेष माहितीही दिसेल. मुलं विज्ञानातले प्रयोग करताना किंवा गणिताचे प्रकल्प करत असताना त्याचं शूटिंग करून केलेले व्हिडिओ पण खूप उपयोगी आणि मनोरंजक ठरतात.
जितके जास्त लोक अशा शैक्षणिक साहित्य निर्मितीत सहभागी होतील, तितकं चांगलं. बऱ्याचदा मोजक्या तज्ज्ञांपेक्षा सामान्य लोकांची फौज जास्त कामी येते. त्यातून दृष्टिकोनांचं वैविध्य, वेगवेगळ्या कल्पना आणि निर्मिती-संकल्पना पुढे येत जातात.
‘शिक्षणात तंत्रज्ञानाचा वापर’ या गोष्टीची उगीचच हवा केली जात आहे आणि डिजिटल आभासी दुनियेतून खऱ्या जगातले व्यवहारी प्रश्न सुटत नसतात, असं बऱ्याच लोकांना वाटतं. नव्या काही कल्पना, पद्धती आल्या, की अशा प्रतिक्रिया येतच असतात. सुमारे २४०० वर्षांपूर्वी प्लेटोसारख्या मोठ्या विचारवंताने “लेखन केल्यामुळे शिकणाऱ्यांचे विस्मरण वाढीस लागेल. कारण लोक स्मरणशक्तीचा वापर करणार नाहीत”, असं म्हटलं होतं. लेखन आणि दस्तऐवजीकरण (documentation) केल्यामुळे मनुष्याची किती प्रगती झाली, हे आज सूर्यप्रकाशाइतकं स्वच्छ आहे तंत्रज्ञान हे शाळा किंवा शिक्षकांची जागा घेऊ शकतं, असं अर्थातच म्हणता येणार नाही. पण झपाट्याने वाढणाऱ्या तंत्रज्ञानाने बऱ्याच अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टी आवाक्यात आणल्या आहेत आणि आपल्या शिक्षणपद्धतीतले निदान काही प्रश्न तरी सोडविण्याची त्यात क्षमता दिसते आहे.
मुलांच्या वाढीसाठी शिक्षकांनी दिलेलं वैयक्तिक लक्ष, संस्कार आणि शिक्षकांच्या व्यक्तिमत्वाचा प्रभाव या गोष्टी आवश्यक असल्या, तरी आपल्याला प्रत्यक्ष परिस्थितीचं भान असणं सुद्धा आवश्यक आहे. जागतिक बँकेने केलेल्या पाहणीनुसार भारतात सरकारी शाळांमध्ये रोज २५% शिक्षक अनुपस्थित असतात आणि उपस्थित शिक्षकांपैकी ५०% शिक्षकच शिकवत असताना आढळले आहेत. शिक्षकांच्या अनुपस्थितीमुळे दरवर्षी देशाला साधारण ८००० कोटी रुपयांचं नुकसान होतं दुसरा मुद्दा म्हणजे, जेव्हा शिक्षक शाळेत असतात आणि नीट शिकवत असतात, तेव्हा सुद्धा सध्याच्या शिक्षण पद्धतीत मुख्य भर पाठांतरावरच असतो. त्यामुळे फार तर चांगले परीक्षार्थी तयार होतात. पण स्वतंत्रपणे विचार करायला आणि प्रश्न सोडवायला फारसा वाव मिळत नाही.
अजून एक महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे अभ्यासक्रमाच्या चौकटीत शिकताना येणाऱ्या मर्यादा. अभ्यासक्रम आणि शिक्षणाच्या ठरीव पद्धतींच्या चाळण्यांमधून शेवटी मुलांपर्यंत पोहोचणारी माहिती आणि कौशल्ये खूपच मर्यादित होऊन बसतात. उदाहरणार्थ, २०१४ मध्ये आपलं मंगळयान मंगळाच्या कक्षेत यशस्वीपणे पोहोचलं. आपल्या देशासाठी अत्यंत आनंदाचा आणि अभिमानाचा असा हा क्षण होता आणि त्यातून बरंच काही शिकण्यासारखं सुद्धा होतं. पण प्रश्न असा पडतो, की या मंगळयानाचा अभ्यासक्रमात कधी समावेश होणार आणि कधी हे सगळं मुलांपर्यंत पोहोचणार ज्या मुलांना सुशिक्षित, विचारी पालक किंवा पाठ्यपुस्तकाच्या पलिकडचं शिकविणारे उत्साही शिक्षक लाभलेले नाहीत; त्या मुलांना नवनवीन, कुतूहल जागवणाऱ्या गोष्टी कशा शिकायला मिळणार
शालेय अभ्यासक्रम हा साधारणतः शिकण्याची सरासरी पातळी बघून तयार केलेला असतो. पण प्रत्येक मूल हे वेगळ्या प्रकारे, स्वत:च्या गतीने आणि स्वत:च्या मार्गाने शिकतं. प्रत्यक्ष व्यवहारात आपण एकच एक ओळीने शिकत नसतो. एकातून दुसरा, दुसऱ्यातून तिसरा अशा संबंधित विषयांवर आपण जात असतो. इंटरनेट वापरल्यासारखंच असतं ते. डिजिटल तंत्रज्ञानामुळे अथांग माहितीची आणि ज्ञानाची कवाडं उघडली आहेत. वेगवेगळ्या स्त्रोतांमधून येणारं ज्ञान मुलं आपल्या गतीने आणि आपल्या कलाने शिकू शकतात. दर्जा, उपलब्धता आणि खर्च अशा सर्व गोष्टींचा विचार केला तर शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात तंत्रज्ञान वापरणं आवश्यक आहे.
पूर्वीच्या काळी ‘शिकणे’ ही गोष्ट शाळा आणि वाचनालायांशी निगडित होती. जे शाळा आणि वाचनालायांपासून दूर (वंचित) राहिले, ते मागे पडले. आता आधुनिक काळात (शाळा आणि वाचनालयाबरोबर) डिजिटल साधनांची उपलब्धताही आवश्यक झाली आहे. शाळेतल्या शिक्षणाला तंत्रज्ञानाची जोड देण्यावाचून गत्यंतर नाही. अद्ययावत् माहिती आणि ज्ञान मिळवून देणारा, स्वत:चा स्वत: अभ्यास आणि विचार करायला लावू शकणारा आणि शिक्षणाची गोडी निर्माण करू शकणारा हा एक उत्तम मार्ग आहे.
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त
डिजिटाइझ्ड साहित्य की डिजिटल साहित्य
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त


आपले मनापासुन अभिनंदन. - Marathi Corner a marathi forum| मराठी कॉर्नर एक मराठी फोरम

मुख्य पान General सल्ले, अभिप्राय, सुचना
इथे केवळ सल्ले, अभिप्राय, सुचना कळवाव्यात. "मराठी कॊर्नर" टिम याचा आवश्य विचार करतील.
सौ.पल्लवी, अद्वैत व समस्त मराठी कॉर्नर टीम,
सर्वप्रथम मराठी कॉर्नर सारखे व्यासपीठ समस्त मराठी प्रेमींसाठी उपलब्ध करुन दिल्याबद्दल आपले मनापासुन अभिनंदन.
मोगरा फुलला, मराठी सुची,मराठी ब्लॉग विश्व,मराठी मंडळी सारख्या अनेक संकेतस्थळांनी समस्त मराठी जनांचे प्रेम यापुर्वीच मिळवले आहे, आणि आपणही या चळवळीत सामील झालात , आणि आपल्या मराठी कॉर्नर ला भरभरुन प्रतीसाद मिळतो आहे हे पाहुन खुपच आनंद वाटला. ही चळवळ अशीच बळकट व्हावी आणि आपण सर्वांनी मिळुन एक दिवस समस्त मराठी ब्लॉगर्सचे साहीत्य संमेलन ही भरवावे ही सदिच्छा. आपणास पुढील वाटचालीस हार्दीक शुभेच्छा.
Re: आपले मनापासुन अभिनंदन.
Re: आपले मनापासुन अभिनंदन.
आपल्या शुभेच्छांबद्दल मनापासून धन्यवादब्लॉगर्सचे स्नेहसंमेलन/सहित्यसंमेलन ही खरच खुपच छान कल्पना आहे. सध्या आपण जवळ जवळ ६५ सभासद आहोत, हे आपण १ महिन्यात achieve केले आहे त्यामुळे माला आशा आहे की येत्या काही महिन्यांत मराठी कॉर्नरची सभासद संख्या चांगलीच strong होईल त्यावेळी आपण नक्कीच एखादे स्नेहसंमेलन आयोजीत करू. खरच मस्तच कल्पना आहे. त्यामुळे आपल्याला शक्य तितक्या लोकांना मराठी कॉर्नर विषयी कल्पना द्यावी जेणे करून जास्तीत जास्त ब्लॉगर्स इथे एकत्र येतील
मराठी कॉर्नर ग्लोबल मॉडरेटर
Return to “सल्ले, अभिप्राय, सुचना”
लेखमाला स्पर्धा- फेब्रुअरी २०११
आपली ओळख करून द्या
प्रदूषण क्षणिका (३) - वारे - पूर्वी आणि आता
लॅपटॉप घेऊ कि नेटबुक
श्रावणात : अंत आणि आरंभ
तुमचा ब्लॉग आमच्याशी जोडा
ही सुविधा लवकरच पुन्हा सुरू होत आहे.
मराठी कॉर्नरची संक्षिप्त माहिती


डॉक्‍टर मी काय पिऊ? | Abstract India

डॉक्‍टर मी काय पिऊ
उन्हाळ्याच्या दिवसात तहान फार लागते आणि मग शरीरावर भरपूर कोल्ड्रिंक्‍सचा मारा केला जातो. पण असं करणं योग्य असतं का उन्हाळ्यात आणि एरवीही कोणत्या द्रवपदार्थांचे सेवन करावे उन्हाळ्यात आणि एरवीही कोणत्या द्रवपदार्थांचे सेवन करावे ते कोणत्या प्रमाणात करावे ते कोणत्या प्रमाणात करावे अशा प्रश्‍नांचे जंजाळ अनेकांना नेहमी अस्वस्थ करीत असते. …….
सध्या विविध “कोल्ड्रिंक्‍स’ हे लोकांचे प्रमुख आकर्षण झाले आहे. गोल्डस्पॉट, सिट्रा, लिम्का, कोकाकोला, मिरिंडा इत्यादी प्रकारची कोल्ड्रिंक्‍स तरुण पिढीच्या दृष्टीने “अमृत’ बनली आहेत. तसेच चहा-कॉफी यासारखी पेये तर काही जण टाईमपास म्हणून तर काही जण केवळ जेवायला वेळ नाही म्हणून दिवसातून १०-१५ वेळेस घेण्यासही कमी करत नाहीत. त्या क्षणी आनंद मिळत असला तरी ही पेये जरुरीपेक्षा जास्त प्रमाणात घेतल्यास त्याचा शरीरावर निश्‍चितच वाईट परिणाम होतो. बऱ्याचदा हे वाईट परिणाम त्वरित दिसून येतातच असे नाही. पण हळूहळू काही ना काही निमित्त/ कारण होऊन परिणाम जाणवायला लागतात.
जेव्हा अतिश्रम होऊन शरीराची ऊर्जा खर्च होते आणि तहान लागल्याची जाणीव होते तेव्हाच योग्य व आवश्‍यक तेवढेच पेयपान घ्यावे, तरच ते शरीरास हितकर होते. निरनिराळी कोल्ड्रिंक्‍स, मादक पेये, चहा, कॉफी यासारखी पेये वाजवीपेक्षा जास्त प्रमाणात घेतल्यास शरीराची पचनशक्ती मंदावते; आणि अपचन, जडपणा, सर्दी इत्यादी तक्रारींना सुरवात होते. चहामधील “टॅनिन’ हे द्रव्य शरीराला हानिकारक असते. चहा जास्त वेळ ठेवून प्यायल्यास त्यात टॅनिन जास्त प्रमाणात उतरते आणि त्याचा परिणाम पचनक्रियेवर होऊन ती बिघडते. परिणामी, मलोत्सर्ग व्यवस्थित होत नाही व मलबद्धता, अजीर्ण, गॅसेस या तक्रारी तोंड वर काढतात. निद्रानाश, आम्लपित्त यासारख्या व्याधी उत्पन्न होतात. खूप लोकांमध्ये अशी समजूत आहे, की चहापेक्षा कॉफी शरीराला चांगली असते, परंतु कॉफीमधील कॅफिन हेसुद्धा टॅनिनसारखेच हानिकारक असते. कित्येक लोकांना कॉफी उकळून त्याचा काढा करून पिण्याची सवय असते. पण अशा पद्धतीने कॉफी घेतल्यास भूक मंदावते. त्यायोगे अपचनाचा विकार जडतो. या पेयांमधून पौष्टिक घटक न मिळाल्याने शरीरावर लवकर सुरकुत्या पडतात; शरीर निस्तेज बनते. ही पेये उत्तेजक असल्याने ती सेवन केल्यास तात्पुरत्या स्वरूपात उत्साह, तरतरी वाढते, पण आवश्‍यक ती पोषक घटकद्रव्ये शरीरात न गेल्याने त्याचे दुरगामी परिणाम वाईट होतात. काही जणांना अत्यंत गरम, उकळता चहा घेण्याची सवय असते- ज्यामुळे जळजळ, अशक्तपणा आम्लपित्त या तक्रारी आढळून येतात.
चहा-कॉफीप्रमाणेच प्रमुख आकर्षण असणारे अत्यंत घातक पेय म्हणजे मद्य योग्य प्रमाणात, योग्य काळी मद्यपान शरीरास हानिकारक ठरत नाही; परंतु त्याचे वाजवीपेक्षा जास्त प्रमाणात सेवन केल्यास निश्‍चितच वाईट परिणाम होतात. यकृताचे विकार जडतात, कोठा बिघडून मलोत्सर्ग व्यवस्थित होत नाही, अपचनामुळे उलटी, ताप या तक्रारी वारंवार उद्‌भवतात.
आपल्या शरीराला अत्यंत हितकारक ठरणारे पेय म्हणजे पाणी तहान लागल्यावर “पाणी’ हेच पेय सेवन करणे अपेक्षित असते. अतिथंड पेयांमुळे पचनशक्तीवर वाईट परिणाम होतो. या पेयांच्या सेवनाने मिळणारा उत्साह तात्पुरत्या स्वरूपाचा असतो. त्यामुळे जेव्हा शरीराला द्रवपदार्थाची नितांत गरज असते तेव्हा इतर कोणत्याही पेय प्रकारांपेक्षा “पाणी’ हेच पेय हितकारक ठरते. शरीरातील सर्व भागास आकार, लवचिकपणा, उत्साह उत्पन्न करण्यास “पाणी’च कारणीभूत असते. अन्न चावताना जी लाळ त्यात मिळते तिच्यात ९१ टक्के पाणीच असते. अन्नाबरोबर सेवन केलेले पोषक क्षार पाण्याद्वारेच रक्तात मिसळतात. आरोग्याच्या दृष्टीने पाणी जर योग्य वेळी, योग्य प्रमाणात, योग्य पद्धतीने घेतले तर निश्‍चितच हितकर ठरते.
पाणी हे पेय कसे घ्यावे, याबाबतही सर्वसामान्य लोकांच्या मनात गैरसमजुती आहेत. पाणी थंड प्यावे की गरम, उकळून थंड केलेले असावे का, केव्हा प्यावे, किती प्रमाणात प्यावे, या सर्व गोष्टी आरोग्य उत्तम राहण्यासाठी फार महत्त्वाच्या आहेत. शास्त्रकारांच्या मते, स्वच्छ पाणी सूर्योदयापूर्वी प्यायल्यास उत्तम आरोग्य प्राप्त होते. पण अशा पद्धतीने प्यायलेले पाणी प्रत्येक व्यक्तीला लागू पडेलच असे नाही. कारण प्रत्येकाची प्रकृती भिन्न असते. त्यामुळे तज्ज्ञ वैद्याच्या सल्ल्यानुसारच सकाळी पाणी पिण्याची सवय लावून घ्यावी. ताम्रपात्रातले पाणी पिण्यास उत्तम समजावे.
थंड पाणी आणि गरम पाणी- दोन्हींच्या गुणधर्मांमध्ये निश्‍चितच फरक आहे. थंड पाणी सेवन केल्यास मूर्च्छा, दाह, तृष्णा, उष्णता, रक्तपित्त शमन पावतात. पण हेच थंड पाणी ताप आल्यास, अजीर्ण झाल्यास, पोट दुखत असल्यास सेवन केले तर हानिकारक ठरते. गरम पाणी हे पाचक, कंठास हितकर असते. पोटफुगी, नवीन ताप, अजीर्ण, सर्दी, खोकला यात गरम पाणीच हितकर ठरते. अशा प्रकारे आरोग्य चांगले राहण्यासाठी थंड आणि गरम पाण्याचा योग्य पद्धतीने उपयोग करून घ्यावा लागतो. आपल्याला असे दिसून येते, की बऱ्याच लोकांमध्ये जेवताना पाणी प्यावे की नंतर प्यावे, या बाबतीत गैरसमजुती आहेत. आयुर्वेद शास्त्रानुसार जेवताना पाणी पिणेच इष्ट असते. त्यामुळे अन्नातील स्निग्ध पदार्थांचे सुलभ रीतीने पचन होऊन आरोग्य उत्तम राहण्यास मदत होते. या संदर्भात आयुर्वेदाच्या अष्टांग हृदय सूत्रस्थानाच्या अध्याय ५ मध्ये असा उल्लेख आहे
जेवताना प्रथम पाणी पिण्याची सवय असणारी व्यक्ती कृश बनते. आपण व्यवहारात पाहतो, की प्रज्वलित अग्नीवर पाणी घातल्यास तो मंद होतो किंवा विझतो, तद्वतच एखाद्या व्यक्तीला भूक लागते म्हणजेच त्या वेळी त्या व्यक्तीत जठराग्नी प्रदीप्त झालेला असतो. अशा वेळी आहाराऐवजी पाणी घेतले तर त्यावर परिणाम होऊन भूक मंदावते. परिणामी, अन्नपचन व्यवस्थित न होऊन कृशता येते. जेवणामध्ये पाणी प्यायल्यास अन्नांशाचे पचन होण्यास मदत होते आणि आरोग्य उत्तम राहते. जेवणानंतर पाणी प्यायल्यास कफाची वाढ होऊन स्थूलता येते, म्हणजेच जेवताना पाणी पिणे आरोग्याच्या दृष्टीने सर्वाधिक हितकर असते. ज्याप्रमाणे पाणी केव्हा प्यावे, कसे प्यावे, याला महत्त्व आहे त्याप्रमाणे कोणत्या प्रकारचे पाणी शरीराला हितकर असते यालाही महत्त्व आहे; आणि त्याला ग्रंथोक्त आधारही आहे. खडकाळ जमिनीत क्षार कमी असतात व तीतून वाहत जाणाऱ्या पाण्यात क्षार फारसे मिळत नाहीत. याकरिता अशा खडकाळ जमिनीतील झऱ्याचे पाणी पिण्यास चांगले व आरोग्यकारक असते. अशा प्रकारे “पाणी’ हे सर्वांना सुपरिचित पेयदेखील उत्तम आरोग्याच्या दृष्टीने कशा पद्धतीने सेवन करावे, याला महत्त्व आहे.
आपल्या आहारात असणारे आणि आरोग्यास हितकर असे आणखी एक पेय म्हणजे ताक. विरजलेल्या दह्यात पाणी घालून ते घुसळल्यावर जे लोणी येईल ते काढून जो द्राव शिल्लक राहतो त्यास ताक म्हणतात. ताक हे ताजेच असावे. लोणी न काढलेले ताक हे लोणी काढलेल्या ताकापेक्षा पचनास जड असते. ताक शक्‍यतो अर्धे जेवण झाल्यावर घ्यावे. पचनसंस्थेच्या विकारांवर ताक उत्तम कार्य करते. जुलाब होणे, आव पडण्याची तक्रार असणे, मूळव्याध, यासारख्या विकारांत तज्ज्ञ वैद्यांच्या सल्ल्यानुसार ताकाचा उपयोग केल्यास निश्‍चितच फायदेशीर ठरते. ताकावर विविध संस्कार करून निरनिराळे पदार्थही केले जातात. त्यापैकी “मठ्ठा’ हा प्रकार सर्वांना परिचित आहे. त्यात हिंग, आले, जिरेपूड, साखर, कोथिंबीर इ. पदार्थ योग्य प्रमाणात मिसळलेले असतात. पचनाच्या तक्रारीत अथवा भूक मंदावल्यास मठ्ठ्याचा योग्य पद्धतीने उपयोग करावा. अशा प्रकारे “ताक’ हे पेय सर्वांनीच योग्य पद्धतीने सेवन करावे. आजच्या या प्रचंड धावपळीच्या काळात थकवा कमी व्हावा याकरिता दूध, ताकासारखी पेये जरी आवश्‍यक असली तरी त्वरित तरतरी आणि उत्साह आणणारी पेये तेवढीच गरजेची असतात. अशा वेळी विविध कोल्ड्रिंक्‍स, मिल्कशेक यांच्या आहारी न जाता नारळाचे पाणी, लिंबू सरबत, फळांचे रस यांचे सेवन केले तर त्वरित उत्साह तर वाटतोच, पण त्याचा आरोग्यावरही विपरीत परिणाम होत नाही. खूप उन्हात फिरल्याने थकवा आल्यास नारळाचे पाणी प्यावे. मळमळ होत असल्यास, पित्ताचा त्रास होत असल्यास थंड लिंबू सरबत घ्यावे; ज्यामुळे आरोग्यास हानी होत नाही आणि थंड पेय घेतल्याचे समाधानही लाभते. त्याचप्रमाणे डाळिंबाचा रस, मोसंबी ज्यूस, कोकम सरबत यांचाही उपयोग करावा.
भूक मंदावू नये म्हणून
आजच्या फॅशनच्या युगात विविध हॉटेले लोकांचे लक्ष वेधून घेतात. वाढदिवस, पार्टीच्या निमित्ताने पुष्कळ लोक हॉटेलात जाऊन यथेच्छ भोजन करताना आढळतात. जेवणापूर्वी सूप घेण्याची पद्धत खूप ठिकाणी आढळून येते. आजच्या भाषेत “ऍपिटायझर’ म्हणून पुष्कळ लोक सूप घेताना आढळतात. पण त्यामुळे भूक मंदावते. मागे उल्लेख केल्याप्रमाणे भूक लागलेली असताना, म्हणजेच शरीरातील अग्नी दीप्त असताना प्रथम द्रवाहार घेतला तर अग्नी मंद होतो. म्हणजेच पचनशक्ती मंदावते. त्यामुळे जेवणामध्ये “सूप्स’ हा प्रकार घेतला तर तो विशेष हानिकारक ठरत नाही. ऍपिटायझरच्या नावाखाली प्रचलित असणारी अत्यंत मसालेदार सूप्स घेतल्यास त्याचा त्रास होण्याचा संभव असतो.
अशा प्रकारे सध्या प्रचलित असणारे कोल्ड्रिंक्‍सचे विविध प्रकार, चहा, कॉफी, दूध- फळेमिश्रित मिक्‍सफ्रूट ज्युसेस, मिल्कशेक यांच्यापेक्षा शहाळ्याचे पाणी, लिंबू सरबतासारखी पेये सेवन केली तर निश्‍चितच आरोग्य उत्तम राहण्यास मदत होते. आयुर्वेदशास्त्रात स्वास्थ्यरक्षणास सर्वाधिक महत्त्व दिले आहे. आहार कसा असावा, किती प्रमाणात असावा, या गोष्टी जितक्‍या महत्त्वाच्या आहेत तितकेच महत्त्व पेय प्रकारांना आहे आणि उत्तम स्वास्थ्यासाठी कोणती पेये उपयोगी असतात याचे वर्णन आयुर्वेदीय ग्रंथांत आढळून येते. विविध जाहिराती पाहून सध्या प्रचलित असणाऱ्या कोल्ड्रिंक्‍सच्या आहारी न गेल्यास आणि पाश्‍चात्त्य संस्कृतीचे अनुकरण करण्याच्या आनंदात मद्य, चहा यासारखी पेये न घेतल्यास उत्तम स्वास्थ्य लाभेल, यात काहीच शंका नाही.
– वैद्य विनीता कुलकर्णी
from → पाणी, वैद्य विनीता कुलकर्णी, सकाल
← डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी नेत्रबस्ती
2 प्रतिक्रिया leave one →
फारच उपयुक्त माहिती मिळाली, त्याबद्दल धन्यवाद
प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.
आर्चिव्ह्ज महिना निवडा जून 2016 मार्च 2016 फेब्रुवारी 2016 जुलै 2015 नोव्हेंबर 2014 एप्रिल 2014 मार्च 2014 जानेवारी 2014 जानेवारी 2013 डिसेंबर 2012 नोव्हेंबर 2012 सप्टेंबर 2012 फेब्रुवारी 2012 जानेवारी 2012 डिसेंबर 2011 नोव्हेंबर 2011 ऑक्टोबर 2011 सप्टेंबर 2011 ऑगस्ट 2011 जुलै 2011 जून 2011 मे 2011 एप्रिल 2011 मार्च 2011 फेब्रुवारी 2011 जानेवारी 2011 डिसेंबर 2010 नोव्हेंबर 2010 ऑक्टोबर 2010 सप्टेंबर 2010 ऑगस्ट 2010 जुलै 2010 जून 2010 मे 2010 एप्रिल 2010 मार्च 2010 फेब्रुवारी 2010 जानेवारी 2010 डिसेंबर 2009 नोव्हेंबर 2009 ऑक्टोबर 2009 सप्टेंबर 2009 ऑगस्ट 2009 जुलै 2009 जून 2009 मे 2009 एप्रिल 2009 मार्च 2009 फेब्रुवारी 2009 जानेवारी 2009 डिसेंबर 2008 नोव्हेंबर 2008 ऑक्टोबर 2008 सप्टेंबर 2008 ऑगस्ट 2008 जून 2008 मे 2008 एप्रिल 2008 मार्च 2008
अन्नयोग : सुका मेवा
उत्तरे तुमच्या प्रश्‍नांची ayurveda
जापान वीसा कागद पत्र
डॉ. श्री बालाजी तांबे
मूतखड्याला करणीभूत मेटॅबोलिक सिन्ड्रोम


आरोग्यदायी तुळस | Abstract India

डॉ. श्री बालाजी तांबे
तुळशीचे अनेक औषधी उपयोग आहेत. लघू, उष्ण, तीक्ष्ण, खर वगैरे गुणांच्या योगे तुळस अनेक कार्ये करते; मात्र तुळशीमधला सर्वांत उपयुक्‍त गुण म्हणजे सूक्ष्म. या गुणामुळे शरीरात प्रवेश केल्यावर तुळस लगेच कामाला लागते.
बाग असो किंवा छोटीशी बाल्कनी असो, तुळशीचे झाड नाही, असे घर भारतात शोधूनही सापडणार नाही. प्रत्येक घरात तुळस मुलीच्या हक्काने राहते आणि घरामध्ये दर वर्षी विवाह प्रसंग तिच्यामुळेच होऊ शकतो. तुळशीला इतके अनन्यसाधारण महत्त्व का आहे, याचे उत्तर आयुर्वेदात व आरोग्यशास्त्रात सापडते.
तुळशीच्या अनेक जाती-प्रजाती आहेत. रामतुळशी व कृष्णतुळशी हे दोन प्रकार सर्वांच्या परिचयाचे असतीलच, पण पास्ता, पिझ्झा वगैरे खाद्यपदार्थांवर बेसिल म्हणून वापरली जाणारी पानेसुद्धा एका प्रकारच्या तुळशीचीच असतात. कापरासारखा वास असणारी तुळशी कर्पूरतुळशी म्हणून ओळखली जाते. याशिवाय लिंबासारखा वास असणारीही एक जात असते. सर्व प्रकारच्या तुळशींना एक प्रकारचा विशिष्ट गंध असतो. त्यामुळे सुगंधी तेल काढण्यासाठीही तुळशीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.
तुळशीचे उपयोग अनेक तुळशीचे अनेक औषधी उपयोग आहेत. लघू, उष्ण, तीक्ष्ण, खर वगैरे गुणाच्या योगे तुळस अनेक कार्ये करते; मात्र तुळशीमधला सर्वांत उपयुक्‍त गुण म्हणजे सूक्ष्म. या गुणामुळे ती शरीरात प्रवेशित झाली की लगेच कामाला लागते. शरीरातील लहानातील लहान पोकळीत पोचू शकते. यामुळे आत्यंतिक अवस्था (इमर्जन्सी) असली, की मुख्य औषधांसमवेत तुळशीचा रस देण्याचा चांगला उपयोग होताना दिसतो.
थंडी वाजत असेल, हात-पाय गार पडत असतील तर अर्धा चमचा तुळशीचा रस आणि अर्धा चमचा मध यांचे मिश्रण थोडे थोडे घेण्याने लगेच बरे वाटते. हातापायाच्या तळव्यांना तुळशीचा रस चोळण्याचाही उपयोग होतो. दम्यामुळे किंवा छातीत कफ साठल्यामुळे श्‍वास घ्यायला त्रास होतो, अशा वेळीसुद्धा तुळशीचा रस व मधाचे चाटण चाटण्याचा फायदा होतो.
लघू, रुक्ष, तीक्ष्ण गुणांच्या योगे तुळशी लेखन (अनावश्‍यक चरबी कमी करण्याचे काम) करते. तुळशीच्या पानांचे चूर्ण, नागरमोथा, जव वगैरे द्रव्यांपासून बनवलेले उटणे अंगाला चोळले असता, वाढलेली चरबी कमी होते. कफदोषामुळे झालेल्या त्वचारोगात त्वचा जाड, निबर होताना दिसते, त्यावरही तुळशीचा रस चोळण्याचा उपयोग होताना दिसतो.
तुळशीमध्ये शुद्ध करण्याचा, स्वच्छ करण्याचाही गुणधर्म असतो. मुखामध्ये कफदोष चिकटपणा तयार करतो किंवा जिभेवर पांढरा थर जमा होतो, तो काढण्यासाठी तुळस उपयोगी असते. तुळशीची दोन-तीन पाने चावून खाण्यानेही हे काम होताना दिसते. जखम शुद्ध करण्यासाठीही तुळशीचा हा गुण उपयोगी पडताना दिसतो. विशेषतः पू झालेल्या जखमेवर तुळशीच्या पानांचे बारीक चूर्ण भुरभुरवण्याचा उपयोग होतो. जंतुसंसर्ग झालेली जखम तुळशीच्या पानांच्या काढ्याने धुण्याने जखम शुद्ध व्हायला व भरून यायला मदत मिळते.
शरीरात कुठेही जडपणा, जखडलेपण जाणवत असेल तर त्यावर तुळस उपयोगी पडते. डोके जड होऊन दुखत असेल, कफ भरून राहिला असेल, तर डोक्‍यावर पानांचा शेक करण्याचा फायदा होतो. सायनसमध्ये कफ भरला असेल, जडपणा जाणवत असेल तर बाहेरून तुळशीच्या पानांनी शेक करण्याने लगेच बरे वाटते.
पचनसंस्थेमध्ये कफदोष वाढल्यामुळे पोट जड होणे, सुस्ती वाटणे, तोंडाला चव नसणे वगैरे लक्षणे जाणवतात, अशा वेळी तुळशीची पाने व आले यांचा चवीपुरती साखर टाकून बनवलेला चहा घोट घोट पिण्याने बरे वाटते.
पर्यावरणशुद्धीसाठी तुळस तुळशीची कार्ये चरकसंहितेमध्ये पुढीलप्रमाणे समजावलेली आहेत,
पित्तकृत् कफवातघ्नः सुरसः पूतिगन्धहा
उचकी लागणे, खोकला, विषदोष, दमा, बरगड्यांमध्ये दुखणे वगैरे विकारांमध्ये तुळस उपयुक्‍त असते. कफ तसेच वातदोषाचे शमन करणारी, पित्त वाढवणारी तुळस दुर्गंधीचा नाश करण्यास सक्षम असते. तुळशीमध्ये पर्यावरणाची शुद्धी करण्याचाही गुणधर्म असतो. तुळशीच्या आसापास रोगसंक्रामक जीवजंतूंचे प्रमाण निश्‍चित कमी असते. म्हणूनच भारतीय संस्कृतीत सकाळ-संध्याकाळ तुळशीजवळ दिवा लावून तुळशीला प्रदक्षिणा घालण्याची पद्धत आहे. यामुळे रोगप्रतिकारशक्‍ती वाढते, जंतुसंसर्ग होण्यास प्रतिबंध होतो. तुळशीची पाने, मंजिऱ्या वाळवून त्याचा धूप करण्याने तुळशीच्या जंतुघ्न गुणाचा फायदा मिळू शकतो. तुळशीच्या लाकडापासून बनवलेल्या मण्यांची माळ गळ्यात घातली जाते.
तुळस सेवावी आयुर्वेदिक औषधे बनविताना तुळशीच्या पंचांगाचा म्हणजे पाने, फुले, बिया, देठ, मूळ या सर्वांचा वापर केला जातो. घरच्या घरी मात्र सहसा तुळशीची पाने वापरली जातात. तुळशीच्या पानांचा रस काढण्याची पद्धत, पानांचा चहा करण्याची पद्धत, तुळशीच्या बीपासून खीर बनविण्याची पद्धत आपण पाहणार आहोत, जेणेकरून आवश्‍यकतेनुसार लगेच तुळस वापरणे शक्‍य होईल.
तुळशीच्या पानांचा रस काढण्याची पद्धत – साधारण चमचाभर रस हवा असला तर 10-15 पाने पाण्याने स्वच्छ धुवून घ्यावीत व सुती कापडाने पाणी टिपून कोरडी करावीत. खलबत्त्यामध्ये पाने टाकून त्यांची चटणी होईपर्यंत नीट कुटावीत. स्वच्छ सुती कापडावर ही कुटलेली चटणी ठेवून त्याची पुरचुंडी करून पिळावी व तुळशीच्या रसाचे थेंब गोळा करावेत. रस काढल्यावर तो शक्‍य तितक्‍या लवकर वापरणे चांगले. रस शिळा झाला तर त्यातील औषधी गुणधर्म कमी होऊ शकतात. सुती कापडातून पिळून रस काढताना कापडालाच बराचसा रस लागून वाया जाऊ शकतो, त्यामुळे थोडासा रस काढायचा असल्यास कुटलेला गोळा डाव्या हाताच्या तळव्याच्या मध्यावर ठेवून उजव्या हाताच्या अंगठ्याने दाबून रस काढता येतो.
तुळशीचा रस मधाबरोबर किंवा साखरेबरोबर घेतला जातो. मधामुळे तुळशीतील कफसंतुलनाचा गुण अधिक वाढतो, तर साखरेमुळे उष्णता, तीक्ष्णता कमी होण्यास मदत मिळते.
तुळशीच्या पानांपासून बनविलेला चहा – एक कप चहा बनविण्यासाठी कपभर पाणी घ्यावे, त्यात तुळशीची चार-पाच पाने टाकावीत, किसलेले आले पाव चमचा घालावे, चवीनुसार साखर टाकावी, एक मिनिट उकळल्यावर वर झाकण ठेवून गॅस बंद करावा. दोन मिनिटांनी गाळून घेऊन गरम गरम प्यायला द्यावा.
तुळशीच्या बियांचा फालुदा – तुळशीच्या बिया पित्तशामक म्हणजे उष्णता कमी करणाऱ्या, लघवी साफ होण्यास मदत करणाऱ्या व पौष्टिक असतात. या बिया पाण्यात 25-30 मिनिटे भिजवून ठेवल्या तर फुलतात व गुळगुळीत बनतात. उन्हाळ्याच्या दिवसात किंवा शरद ऋतूत तसेच पित्ताचा त्रास असणाऱ्यांनी तुळशीच्या बिया दुधाबरोबर किंवा नारळाच्या दुधाबरोबर घेणे उत्तम असते.
तुळशीचे बाह्य उपयोग त्वचारोगात, विशेषतः खाज येणाऱ्या त्वचारोगात तुळशीच्या पानांचा रस लावण्याचा उपयोग होतो.
तुळशीची पाने वाफवून त्यांचा छातीवर लेप केल्यास कफयुक्‍त खोकला कमी होतो.
विंचू चावला असता दंशस्थानी तुळशीचा रस लावणे चांगले असते.
टॉन्सिल्सच्या सुजेमुळे घसा दुखत असेल, घशात कफ साठल्यासारखे वाटत असेल, तर तुळशीची पाने वाफवून त्यांचा लेप करण्याने बरे वाटते.
सायनस, सर्दी, डोके जड होणे वगैरे तक्रारींवर तुळशीच्या पानांचा वाफारा घेण्याचा फायदा होतो.
तुळशीच्या सान्निध्यात सकाळ-संध्याकाळ काही वेळ बसण्याने चित्तवृत्ती प्रफुल्लित होण्यास मदत मिळते.
तुळशीच्या बियांना तकमारिया असेही म्हटले जाते. चमचाभर तुळशीच्या बिया थोड्याशा पाण्यात भिजत घालाव्यात. साधारण तीस मिनिटांनी फुलतात. कपभर कोमट किंवा सामान्य तापमानाच्या दुधात चमचाभर साखर किंवा शतावरी कल्प, आवडत असल्यास अर्धा चमचा रोझ सिरप, भिजवलेल्या तुळशीच्या बिया टाकून एकत्र करून नीट हलवून प्यावे.
तुळशीचे सिरप – तुळशीच्या पानांचा रस काढावा. रसाच्या दुप्पट साखर किंवा गूळ टाकून मंद आचेवर शिजवण्यास ठेवावे. पाण्याचा अंश उडून गेला की सिरप तयार झाले असे समजून भरून ठेवावे. लहान मुलांना देण्यासाठी तसेच बारा महिने तुळशी उपलब्ध नसणाऱ्या ठिकाणी हे सिरप उत्तम होय.
दमा, खोकला, घशामध्ये सतत कफाचा चिकटपणा जाणवणे, तोंडाला चव नसणे, भूक न लागणे, जंत होणे वगैरे त्रासांमध्ये हे सिरप अर्धा ते एक चमचा इतक्‍या प्रमाणात घेता येते.
from → कृष्णतुळशी, तकमारिया, तुळशी, तुळस, बेसिल, रामतुळशी
प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.
आर्चिव्ह्ज महिना निवडा जून 2016 मार्च 2016 फेब्रुवारी 2016 जुलै 2015 नोव्हेंबर 2014 एप्रिल 2014 मार्च 2014 जानेवारी 2014 जानेवारी 2013 डिसेंबर 2012 नोव्हेंबर 2012 सप्टेंबर 2012 फेब्रुवारी 2012 जानेवारी 2012 डिसेंबर 2011 नोव्हेंबर 2011 ऑक्टोबर 2011 सप्टेंबर 2011 ऑगस्ट 2011 जुलै 2011 जून 2011 मे 2011 एप्रिल 2011 मार्च 2011 फेब्रुवारी 2011 जानेवारी 2011 डिसेंबर 2010 नोव्हेंबर 2010 ऑक्टोबर 2010 सप्टेंबर 2010 ऑगस्ट 2010 जुलै 2010 जून 2010 मे 2010 एप्रिल 2010 मार्च 2010 फेब्रुवारी 2010 जानेवारी 2010 डिसेंबर 2009 नोव्हेंबर 2009 ऑक्टोबर 2009 सप्टेंबर 2009 ऑगस्ट 2009 जुलै 2009 जून 2009 मे 2009 एप्रिल 2009 मार्च 2009 फेब्रुवारी 2009 जानेवारी 2009 डिसेंबर 2008 नोव्हेंबर 2008 ऑक्टोबर 2008 सप्टेंबर 2008 ऑगस्ट 2008 जून 2008 मे 2008 एप्रिल 2008 मार्च 2008
अन्नयोग : सुका मेवा
उत्तरे तुमच्या प्रश्‍नांची ayurveda
जापान वीसा कागद पत्र
डॉ. श्री बालाजी तांबे
मूतखड्याला करणीभूत मेटॅबोलिक सिन्ड्रोम


36-24-36 फिगर हवा आहे, मग हे करा | Webdunia Marathi

मंगळवार, 24 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
36-24-36 फिगर हवा आहे, मग हे करा
प्रत्येक मुलीचे स्वप्न असतं की तिची बॉडी 36-24-36 साईजची असावी. छोटीशी कंबर आणि सडपातळ फिगर मुलींना आवडते. अशा फिगरचे स्वप्न बघत असाल तर त्यासाठी तुम्हाला रोज आसन करणे आवश्यक आहे. ज्यामुळे तुम्ही ३६-२४-३६ साईज बनवू शकता. योगाच्या मदतीने तुम्ही तुमची बॉडीवरची चरबी कमी करू शकता. हे आसन केल्यामुळे तुम्ही तुमची बॉडी लवचिक बनवू शकता. त्यासाठी तुम्हाला सर्वात आधी भुजंगासन करायला पाहिजे.
हे आसन केल्यामुळे पोटाची चरबी कमी होते. सोबतच कंबरही छोटी होते आणि शोल्डर मजबूत होतात.
भुजंगासन करण्यासाठी काही नियम-
आधी पोटावर सरळ झोपा आणि दोन्ही हात डोक्यांच्या खाली ठेवा.
दोन्ही पायांचे पंजे सोबत ठेवा.
आता डोके समोरून उचला आणि खांद्याच्या बाजूने हात राहू द्या. असे केल्याने बॉडीचे वजन आपल्या बाजूने पडले पाहिजे.
आता बॉडीच्या वरील भागाला हाताच्या आधारे उचला.
शरीर ताणून एक लांब श्वास घ्या.
हलासनामुळे सदैव रहा तरुण
तणाव घालवण्यासाठी सोपी आणि परिणामकारक योगासने
योगसाधनेने कमवा बलदंड बाहू
हृदयविकारावर प्रभावी ही योगमुद्रा
यावर अधिक वाचा :
टीसीएसने केला 100 अब्ज अमेरिकी डॉलरचा टप्पा पार
टाटा समूहातील एक उपकंपनी असलेल्या टाटा कन्सल्टंसी सव्‍र्हिसेस (टीसीएस)ने ऐतिहासिक असा ...
मज्जा म्हणून १०० नंबरवर कॉल करू नका
आता मस्तीमध्ये १०० नंबरवर फोन करणाऱ्यांविरोधात पोलीस कठोर पावलं उचलणार आहेत. असा लोकांवर ...
नाणार होणार नाही: उद्धव ठाकरे
नाणार असो की जैतापूर, माझ्या कोकणाची राख करून गुजरातमध्ये रांगोळी घालणार असाल, तर तुमची ...
नायडूंनी महाभियोगाचा प्रस्ताव फेटाळला
नवी दिल्ली- सरन्यायाधीश दीपक मिश्रा यांच्याविरोधात काँग्रेससह इतर पक्षांनी दिलेल्या ...
अबब, उमेदवाराची संपत्ती 1020.5 कोटी
कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीसाठी सर्वच राजकीय पक्षांनी धनाढ्य उमेदवारांना निवडणुकीचं तिकिट ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


Press Information Bureau: Government of India news site, PIB Mumbai website, PIB Mumbai, Press Information Bureau, PIB, India’s Official media agency, Government of India press releases, PIB photographs, PIB photos, Press Conferences in Mumbai, Union Minister Press Conference, Marathi press releases, PIB features, Bharat Nirman Public Information Campaign, Public Information Campaign, Bharat Nirman Campaign, Public Information Campaign, Indian Government press releases, PIB Western Region New Page 1

शहर स्तरावर अतिरिक्त महसूल निर्मितीसाठी मालमत्ता करावर भर देता येईल
भारतातील प्रत्येक शहराला पाणी आणि वीज पुरवठा, कचरा व्यवस्थापन, सार्वजनिक परिवहन, शिक्षण, आरोग्य, संरक्षण तसेच प्रदूषणासारख्या आव्हानांचा सामना करावा लागतो. शहरांच्या विकासाची जबाबदारीही स्थानिक प्रशासनावर असते. दरडोई उत्पन्न, स्वत:चा महसूल, अधिक स्रोत याबाबी सेवा प्रदानाशी संबंधित आहेत. त्यादृष्टीने शहरातील स्थानिक प्रशासनांना अतिरिक्त महसूल निर्मितीसाठी मालमत्ता करावर भर देता येईल, असे आर्थिक सर्वेक्षण 2016-17 मध्ये सुचवण्यात आले. बंगळुरू आणि जयपूर ही शहरे सध्या त्यांच्या संबंधित क्षमतेच्या तुलनेत 5 ते 20 टक्क्यांपेक्षा जास्त मालमत्ता कर संकलित करत नाहीत, असेही एका अभ्यासात स्पष्ट झाल्याचे या सर्वेक्षणात नमूद केले आहे.


उबदार अभ्यंग -1 | Abstract India

डॉ. श्री बालाजी तांबे
केव्हातरी थंड हवेच्या ठिकाणी गेले असता, भरपूर चालून झाल्यावर थकवा घालविण्यासाठी फक्‍त मसाज घेण्यापेक्षा जो नियमितपणे अभ्यंग मसाज घेतो तो तरुण राहतो, त्याची ताकद वाढते, त्याची रोगप्रतिकारशक्‍तीही चांगली राहते व उबदार प्रेम देता-घेता येते.
थंडीच्या दिवसांत असते थंडगार वातावरण, थंडगार हवा, थंडगार पाणी, थंडगार स्पर्श. थंडी म्हणजे गोठणे. गोठणे याचा अर्थ इतरांपासून वेगळे पडणे. सर्व जगात पूजा होते अग्नीची. कारण तो सर्वांना आकर्षित करतो, जवळ आणतो. या अग्नीचे आकर्षण एवढे असते, की शरीरातूनसुद्धा पाहिली जाते ऊब. हालचाल करत नसलेल्या माणसाच्या कपाळाला स्पर्श करून पाहतात, की तो आहे की गेला. म्हणजेच त्याच्या शरीरात ऊब आहे की तो थंड पडला, हे पाहिले जाते. त्याच्या स्पर्शावरून कळते, की जीवन प्रवाहित आहे की नाही. जीवनप्रवाहातून वेगळेपणा कोणालाच आवडत नाही. जीवनप्रवाहात राहणे व जीवनाची ऊब मिळविणे, त्याचा आनंद घेणे प्रत्येकालाच आवडते.
अशा या थंडीमध्ये, एकसंध असलेली शरीराची त्वचा किंवा स्नायू गोठायला म्हणजे आखडायला सुरवात होते. त्वचेचा काही भाग गोठला, आखडला की इतर भागापासून सुटा पडतो, म्हणजेच शरीरावर भेगा पडायला सुरवात होते, शरीर तडतडायला लागते आणि कंड सुटायला लागते.
हे सर्व टाळण्यासाठी औषध एकच असते व ते म्हणजे ऊब. आपल्याला ऊब अनेक प्रकारे मिळते. ऊब मिळवायचा सोप्यात सोपा मार्ग म्हणजे शरीर चोळणे, घर्षण करणे म्हणजेच अभ्यंग करणे, मसाज करणे. त्यानंतर ऊब मिळविण्यासाठी करावी लागते धावपळ, म्हणजेच व्यायाम. तसेच ऊब मिळविण्यासाठी योग्य आहाराची योजना करणे आवश्‍यक असते. तसे पाहता थंडीच्या दिवसांत बाहेर सूर्यप्रकाशात, त्याच्या उबेत बसण्याएवढे आनंददायक दुसरे काही नाही. म्हणून सूर्यध्यान, खास ऊब देणाऱ्या पदार्थांचे सेवन अशा गोष्टींपासून ऊब मिळविणे आवश्‍यक असते. त्यानंतरही समाधान झाले नाही तर शेकोटी पेटवून बसणे, होळीसारखे उत्सव साजरे करणे, अशा प्रकारच्या योजना करून मनुष्य ऊब मिळविण्याच्या मागे लागतो. अर्थात थंडीच्या दिवसांत उबदार कपडे घालून संरक्षण करता येते.
थंडी हा ऋतू चांगला असतो. त्यामुळेच आपण पाहतो, की थंड प्रदेशांतील लोक भरपूर अन्न खातात, पेये पितात, मेहनत करतात, ते उंचेपुरे, गोरेगोमटे असतात. पण तेथली थंडी सहन करण्यासाठी ऊब आवश्‍यक असतेच. तेथे घरे गरम करण्याची व्यवस्था असते, गरम कपडे वापरावे लागतात.
भारतासारख्या प्रदेशात एकमेकाला भेटल्यानंतर दुरूनच नमस्कार करून मिळालेली ऊब पुरेशी ठरते, पण थंड प्रदेशांत गेले तर हाताला हात मिळवून उबेचे आदान-प्रदान व्हावे लागते आणि एवढ्याने समाधान झाले नाही तर कडकडून मिठी मारावी लागते.
शरीराच्या एखाद्या भागाला, पायाच्या बोटाला रक्‍ताभिसरण कमी झाले, तेवढा भाग रक्‍तसंचारापासून वंचित झाला तर तेवढा भाग थंड पडून बधिर होण्याची, तेथे मुंग्या येण्याची शक्‍यता असते. असे झाल्यास नखावर खाजवले असता पुन्हा तेथील रक्‍ताभिसरण वाढून ऊब निर्माण होते व त्रास जातो. हात गार पडून लिहिता येत नाही, काम होत नाही, अशा वेळी दोन हात एकमेकांवर घासण्याची क्रिया साहजिकच घडते. थोडी अधिक माहिती असणारा मनुष्य पुढून-मागून सर्व दिशांनी हात घासतोच व बरोबरीने बोटे एकमेकांत अडकवून, दाबून धरून ओढायचा प्रयत्न करतो, म्हणजे बोटांच्या कडांचे, दोन बोटांच्या मध्ये असलेल्या जागेचे घर्षण होते आणि उबेचा उत्साह येतो. पाठीवर थाप मारायची, हाही एक ऊब देण्याचाच प्रकार.
हे सर्व लक्षात घेतले तर ऊब देणे, रक्‍ताचा संचार वाढवणे, थंडीमुळे किंवा इतर कारणामुळे अवघड जागी साकळलेले रक्‍त किंवा अडकलेला रक्‍तप्रवाह दूर करण्यासाठी त्या ठिकाणी घर्षण करणे म्हणजेच अभ्यंग करणे- मसाज देणे अभिप्रेत असते. परंतु शरीराचे दोन भाग एकमेकांवर घासताना ते जर कोरडे असतील तर त्या ठिकाणी उत्पन्न होणाऱ्या उष्णतेमुळे त्वचेला त्रास होऊ शकतो. शिवाय मुख्य म्हणजे स्नेहन, मैत्री, आपुलकी शरीराशी व्हावी लागते, त्यासाठी तेलाने किंवा तत्सम पदार्थाने मसाज करणे अभिप्रेत असते. नुसते वास दिलेले तेल असेल तर त्याचा उपयोग होत नाही. उलट अशा असंस्कारित तेलाच्या वापरामुळे त्वचेवरची रंध्रे बंद होतात. असे तेल वापरून मसाज घेताना वाटलेले सुख नंतर महागात पडते.
म्हणून आयुर्वेदाने अभ्यंगासाठी वेगवेगळ्या प्रकारची अनेक तेले सुचविलेली आहेत. ही तेले बनविताना वेगवेगळ्या वनस्पती, दूध, दही, ताक, निवळी अशी अनेक द्रव्ये वापरलेली असतात, अगदी केशर, कापरासारखी द्रव्येही वापरलेली असतात. अशा तेलाने योग्य मसाज केला तर नुसती तात्पुरती ऊब न येता शरीरात टिकून राहणारी व शरीराला फायदा करणारी ऊब तयार होते. तेव्हा थंडीच्या दिवसांत प्रत्येकाने खास मसाजसाठी तयार केलेले अप्रतिम अभ्यंग तेल घेऊन स्वतःच शरीरावर चोळून व्यवस्थित मसाज करावा. जमेल त्यांनी उपचार केंद्रात जाऊन प्रशिक्षित परिचारकाकडून मसाज करून घ्यावा.
केव्हातरी थंड हवेच्या ठिकाणी गेले असता, भरपूर चालून झाल्यावर थकवा घालविण्यासाठी फक्‍त मसाज घेण्यापेक्षा जो नियमितपणे अभ्यंग मसाज घेतो तो तरुण राहतो, त्याची ताकद वाढते, त्याची रोगप्रतिकारशक्‍तीही चांगली राहते व उबदार प्रेम देता-घेता येते.
from → अभ्यंग, अभ्यंगस्नान, गुडघेदुखी, थंडी, वातविकार, शरीराची निगा
← संशोधन – अर्भकांना मसाज
उबदार अभ्यंग -2 →
प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.
आर्चिव्ह्ज महिना निवडा जून 2016 मार्च 2016 फेब्रुवारी 2016 जुलै 2015 नोव्हेंबर 2014 एप्रिल 2014 मार्च 2014 जानेवारी 2014 जानेवारी 2013 डिसेंबर 2012 नोव्हेंबर 2012 सप्टेंबर 2012 फेब्रुवारी 2012 जानेवारी 2012 डिसेंबर 2011 नोव्हेंबर 2011 ऑक्टोबर 2011 सप्टेंबर 2011 ऑगस्ट 2011 जुलै 2011 जून 2011 मे 2011 एप्रिल 2011 मार्च 2011 फेब्रुवारी 2011 जानेवारी 2011 डिसेंबर 2010 नोव्हेंबर 2010 ऑक्टोबर 2010 सप्टेंबर 2010 ऑगस्ट 2010 जुलै 2010 जून 2010 मे 2010 एप्रिल 2010 मार्च 2010 फेब्रुवारी 2010 जानेवारी 2010 डिसेंबर 2009 नोव्हेंबर 2009 ऑक्टोबर 2009 सप्टेंबर 2009 ऑगस्ट 2009 जुलै 2009 जून 2009 मे 2009 एप्रिल 2009 मार्च 2009 फेब्रुवारी 2009 जानेवारी 2009 डिसेंबर 2008 नोव्हेंबर 2008 ऑक्टोबर 2008 सप्टेंबर 2008 ऑगस्ट 2008 जून 2008 मे 2008 एप्रिल 2008 मार्च 2008
अन्नयोग : सुका मेवा
उत्तरे तुमच्या प्रश्‍नांची ayurveda
जापान वीसा कागद पत्र
डॉ. श्री बालाजी तांबे
मूतखड्याला करणीभूत मेटॅबोलिक सिन्ड्रोम


Sports Minister Vijay Goel says terrorism, sports can't go along and Pakistan should understand that ...तोवर पाकिस्तानशी क्रीडा संबंधही नाहीत : विजय गोयल | eSakal

...तोवर पाकिस्तानशी क्रीडा संबंधही नाहीत : विजय गोयल
गुरुवार, 4 मे 2017
पाकिस्तानातही खेळणे सुरक्षित नाही. अनेक देश पाकिस्तानात खेळण्यास राजी नाहीत हे सत्य आहे, असे सांगून गोयल म्हणाले, "अवघ्या जगाला पाकिस्तान दहशतवादास पाठिंबा देत असल्याचे माहीत आहे. एकही देश पाकिस्तानात खेळण्यास तयार नाही. पाकिस्तानी खेळाडूंना क्रीडा क्षेत्रापासून दूर ठेवल्यावर तरी त्यांना आपले सरकार चुकीचे वागत असल्याचे कळेल.''
नवी दिल्ली - सीमेपलीकडून सातत्याने पाकिस्तानकडून होणारा शस्त्रसंधीचा भंग आणि दहशतवादाची बोळवण करणे जोवर थांबवले जात नाही, तोवर पाकिस्तानशी कुठल्याही प्रकारचा क्रीडा संबंध ठेवला जाणार नाही, अशी स्पष्टोक्ती केंद्रिय क्रीडामंत्री विजय गोयल यांनी बुधवारी येथे केली.
नवी दिल्लीत 10 ते 14 मे दरम्यान होणाऱ्या आशियाई कुस्ती स्पर्धेसाठी पाकिस्तानच्या मल्लांनी व्हिसा नाकारल्याप्रकरणी बोलताना त्यांनी सरकारची भूमिका मांडली. ते म्हणाले, "दहशतवाद आणि खेळ हातात हात घालून चालू शकत नाही. पाकिस्तान सातत्याने शस्त्रसंधीचा भंग करत आहे. जोपर्यंत ते दहशतवादास पाठिंबा देणे थांबवत नाहीत, तोवर त्यांच्याशी कुठल्याही प्रकारचे क्रीडा संबंध ठेवण्यात येणार नाहीत.''
पाकिस्तानातही खेळणे सुरक्षित नाही. अनेक देश पाकिस्तानात खेळण्यास राजी नाहीत हे सत्य आहे, असे सांगून गोयल म्हणाले, "अवघ्या जगाला पाकिस्तान दहशतवादास पाठिंबा देत असल्याचे माहीत आहे. एकही देश पाकिस्तानात खेळण्यास तयार नाही. पाकिस्तानी खेळाडूंना क्रीडा क्षेत्रापासून दूर ठेवल्यावर तरी त्यांना आपले सरकार चुकीचे वागत असल्याचे कळेल.''
गेल्यावर्षी कुमार विश्‍वकरंडक हॉकी स्पर्धेसाठी पाकिस्तानी संघास व्हिसा नाकारण्यात आला. काही दिवसांपूर्वी आशियाई वैयक्तिक स्क्वॅशस्पर्धेसाठी देखील पाकिस्तानी खेळाडूंना परवानगी नाकारण्यात आली आणि आता कुस्तीपटूंनाही रोखले. यावरून पाकिस्तानशी क्रीडा संबंध नकोतच यावर केंद्र सरकार ठाम असल्याचे दिसून येते.
प्रत्येक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा प्रकारांसाठी पाकिस्तानबाबत हीच भूमिका कायम राहिल्यास पाकिस्तानी खेळाडूंना कधीच संधी मिळणार नाही, असे सांगून पाकिस्तान कुस्ती महासंघाचे सरचिटणीस महंमद अर्षद यांनी आपण आंतरराष्ट्रीय क्रीडा महासंघांना यापुढे भारतात आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेचे आयोजन करण्यात येऊ नये, अशी तक्रार करणार असल्याचे सांगितले.
कल्याण पूर्व मधील स्कायवॉक रखडला; नागरिक हैराण
कल्याण - कल्याण पूर्व मधील रेल्वे स्थानकाला जोडणाऱ्या दुसऱ्या टप्यातील सिद्धार्थ नगर ते गणपती चौकातील स्कायवॉकचे काम रखंडल्याने नागरीकांना अनेक अडथळे...
गोव्यासाठी डोकेदुखी ठरलेले कसीनो सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या दारात असलेल्या मोपा परिसरात हलवण्याच्या हालचाली सुरू झाल्या आहेत. कोट्यवधींची आर्थिक उलाढाल...
विद्यार्थ्याने साजरा केला अनोखा वाढदिवस
निजामपूर-जैताणे (धुळे) : जैताणे (ता. साक्री) येथील रहिवासी व आदर्श विद्या मंदिराचा इयत्ता दहावीचा विद्यार्थी आशुतोष भगवान जगदाळे याने जमविलेल्या...
राजकीय वर्चस्वाच्या वादातून झालेल्या खून प्रकरणात अकरा जणांना आजन्म कारावास
कोल्हापूर - पाचगाव (ता. करवीर) येथील राजकीय वर्चस्वाच्या वादातून झालेल्या दोन्ही खुनांच्या गुन्ह्यांचे निकाल आज एकाच दिवशी जाहीर झाले. दोन्ही खटल्यात...
मिस कॉल देवून घरपोच मिळवा किराणा
सोलापूर - मोबाईलवर मिस कॉल दिल्यावर तुम्हाला लगेच फोन येतो... सर, मॅडम तुम्हाला काय हवे आहे.. असे विचारून आवश्‍यक किराणा मालाची यादी केली जाते......
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.