कार्तिक माहात्म्य - अध्याय ३

यज्ञोपवीत ( जानवे ) म्हणजे काय त्याला किती दोरे असतात त्याला किती दोरे असतात त्याच्या गाठीला काय म्हणतात
मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|पुराणे|कार्तिक माहात्म्य|
कार्तिक माहात्म्य - अध्याय ३
कार्तिक माहात्म्य वाचल्याने गतजन्मातील पापे नष्ट होतात.
सत्यभामा म्हणते - कलास्वरुपी जो तूं त्या कालाचे सर्व मासादि अवयव तुझेच अंश आहेत, मग सर्व महिन्यांमध्यें कार्तिक मासच कां श्रेष्ठ आहे ॥१॥
तिथींमध्ये एकादशी व मासांमध्यें कार्तिकमास तुम्हांला प्रिय असण्याचें कारण मला सांगा ॥२॥
श्रीकृष्ण म्हणतात - तूंख फार उत्तम विचारलेंस; तुला याविषयीं पृथूचा व नारदाचा संवाद सांगतों. चित्त देऊन ऐक ॥३॥
पूर्वी पृथुराजानें नारदास हेंच विचारिलें; व सर्वज्ञ नारदांनीं कार्तिक श्रेष्ठ असण्याचें कारण सांगितलें ॥४॥
नारद म्हणतात - पूर्वी त्रैलोक्य जिंकण्यास समर्थ असा महापराक्रमी सागराचा पुत्र शंखनांवाचा राक्षस होता ॥५॥
त्यानें देवांस जिंकून स्वर्गातून घालवून दिले व इंद्रादिकांचे सर्व अधिकार हरण केले ॥६॥
नंतर ते सर्व देव त्याच्या भयानें मेरुपर्वताच्या गुहेंत गेले व पुष्कळ वर्षेपर्यंत स्त्रिया व बांधवांसह तेथें दडून राहिले ॥७॥
ते देव गुहेंत असतां तो दैत्य विचार करुं लागला ॥८॥
देवांचा पराभव करुन त्यांचे अधिकार मीं जरी हरण केले तरी ते बलवान् दिसतात तेव्हां काय करावें ॥९॥
हं, मी समजलों; देव वेदमंत्रांनीं बलिष्ठ झाले आहेत. तेव्हां वेदमंत्र हरण करावे म्हणजे ते सहज बलहीन होतील ॥१०॥
असा विचार करुन विष्णूला झोंप लागली आहे असें पाहून त्यानें त्वरेनें सत्यलोकाहून ब्रह्मदेवाचे वेद हरण केले ॥११॥
त्यानें नेलेले ते वेद त्याच्या भीतीनें यज्ञमंत्रबीजासह पाण्यांत शिरले ॥१२॥
त्याच्या शोधाकरितां शंखासुर समुद्रांत फिरुं लागला; परंतु एके ठिकाणीं गुप्त असलेले ते वेदमंत्र त्यास दिसले नाहींत ॥१३॥
नंतर ब्रह्मदेव देवांसह पूजादिक साहित्य घेऊन वैकुंठात विष्णूला शरण गेला ॥१४॥
तेथें विष्णूला जागृत करण्याकरितां वाद्यें वाजविलीं; गायन केलें; सुगंधिक धूप व दीप पुनः पुनः लाविले ॥१५॥
नंतर देवांचे भक्तीनें संतुष्ट झालेले भगवान् जागृत झाले व हजारों सूर्याप्रमाणें तेजस्वी अशा भगवंतांचे त्या सर्वानीं दर्शन घेतलें ॥१६॥
षोडशोपचारांनी भगवंताची पूजा करुन सर्वांनीं साष्टांग नमस्कार घातले. नंतर देवांना विष्णु बोलले ॥१७॥
विष्णु म्हणाले - हे देवहो, तुमच्या गीतवाद्यादि मंगलांनीं मी संतुष्ट झालों, तुमची इच्छा असेल तें सर्व तुम्हांस देईन ॥१८॥
कार्तिक शुद्ध एकादशीला सूर्योदय होईल तोंपर्यंत कार्तिकमासीं नित्य पहांटे प्रहर रात्र राहिली असतां मंगलवाद्यगीत मजपुढें तुम्हीं केलें, करितां त्याप्रमाणें जे करितील ते मला प्रिय होतील आणि माझेजवळ येतील ॥१९॥२०॥
तुम्ही यथाक्रमानें पाद्य, अर्घ्य, आचमनीय व उदक मला अर्पण केलें. त्याचा गुण अद्भुत आहे. तें तुमच्या सुखास कारण झालें ॥२१॥
शंखासुरानें हरण केलेले वेद उदकांत आहेत. हे देवहो, मी त्या सागरपुत्र शंखासुरास मारुन ते वेद आणतों ॥२२॥
आजपासून प्रत्येक वर्षी कार्तिकमासीं मंत्रबीजासहित वेद उदकामध्यें विश्रांति घेतील ॥२३॥
आजपासून कार्तिकांत मीही जलामध्यें राहीन व तुम्हीही सर्व ऋषींसह माझ्याबरोबर वास करा ॥२४॥
या कार्तिकमासीं जे मनुष्य प्रातः स्नान करितील त्या सर्वांना अवभृथ स्नान केल्याचें फळ मिळेल ॥२५॥
हे इंद्रा, जे मनुष्य नित्य उत्तम कार्तिकव्रत करितील त्यांना अंतकालानंतर तूं वैकुंठाला आणून पोहोंचीव ॥२६॥
तसेंच विघ्नांपासून त्यांचें उत्तम संरक्षण कर. हे वरुणा, तूं त्यांना पुत्रपौत्रादि संतति दे ॥२७॥
कुबेरा, तूं माझे आज्ञेनें त्यांची ऐश्वर्य संपत्ति वाढीव; कारण तो मनुष्य माझें रुप धारण करणारा जीवन्मुक्त आहे ॥२८॥
ज्यानें जन्मापासून मरणकालपर्यंत यथाविधि हें उत्तम व्रत केलें तो तुमच्याही बरोबरीचा आहे ॥२९॥
आज एकादशीला तुम्हीं मला जागृत केलें म्हणून ही तिथि मला फार मान्य व प्रिय आहे ॥३०॥
दानें, तीर्थे, व्रतें व यज्ञ ह्यांनीं स्वर्ग प्राप्त होतो; माझें सान्निध्य मिळत नाहीं. परंतु हे देवहो, ह्या दोन व्रतांनीं माझें सान्निध्य मनुष्याला प्राप्त होतें ॥३१॥
॥ इति तृतीयोऽध्यायः ॥३॥
वि. चौथा . - आफ .
 भारतिचे वैभव कोठे ...
माझी एकच इच्छा - एक मात्र चिंतन आता एकची व...
मनमोहन मूर्ति तुझी माते - मनमोहन मूर्ति तुझी माते स...
भारतमाता - हे भारतमाते मधुरे
निरोप - निरोप धाडू काय तुला मी बा...
आत्मा ओत रे ओत - आत्मा ओत रे ओत निर्मावा द...
प्रेमाचे गाणे - बा नीज, सख्या
 - “चिरमित्र सखा सहोदर मम तू...
गायीची करुण कहाणी - रवि मावळला, निशा पातली, श...
 - शस्त्रास्त्रांनी सुटती न ...


Maharashtra Water Resource Department

तुम्ही आता येथे आहात : >> कार्यक्रम >> दुरुस्ती, नुतनिकरण आणि पुनर्संचयन
मंत्रालय अधिकारी बैठक व्यवस्था
पदोन्नती व रिक्त पदांची माहिती
महाराष्ट्र कृष्णा खोरे विकास महामंडळ
कोकण पाटबंधारे विकास महामंडळ
गोदावरी मराठवाडा पाटबंधारे विकास महामंडळ
महासंचालक, जल व भूमी व्यवस्थापन संस्था - वाल्मी
विदर्भ पाटबंधारे विकास महामंडळ
तापी पाटबंधारे विकास महामंडळ
महासंचालक, संकल्पचित्र, प्रशिक्षण, जलविज्ञान, संशोधन व धरण सुरक्षा
माहिती अंकेक्षण आणि प्रमाणीकरण
वेगवर्धित सिंचन लाभ कार्यक्रम
दुरुस्ती, नुतनिकरण आणि पुनर्संचयन
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना
वेगवर्धित सिंचन लाभ कार्यक्रम
दुरुस्ती, नुतनिकरण आणि पुनर्संचयन
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना
वेगवर्धित सिंचन लाभ कार्यक्रम
दुरुस्ती, नुतनिकरण आणि पुनर्संचयन
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना
रुपये ३ लक्ष पर्यंतच्या निविदा सूचना
रुपये ३ लक्ष पर्यंतच्या निविदा सूचना
पी डब्ल्यू डी हँडबुक
पी डब्ल्यू डी हँडबुक
स्वयंप्रेरणेने प्रसिद्ध करावयाची माहिती
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
स्वयंप्रेरणेने प्रसिद्ध करावयाची माहिती
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
वेगवर्धित सिंचन लाभ कार्यक्रम
दुरुस्ती, नुतनिकरण आणि पुनर्संचयन
प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना
दुरुस्ती, नुतनिकरण आणि पुनर्संचयन
नियोजित कालावधीमध्ये अंमलबजावणी अथवा पूर्णत्वास जाणारा अंदाजे ३०० कोटी रु किंमतीचा आणि ३:१ या प्रमाणात केंद्र व राज्‍य सरकारने सोसावयाच्या खर्चाची एक मार्गदर्शक योजना भारत सरकाने जानेवारी २००५ मध्ये "जलस्त्रोतांची दुरुस्ती, देखभाल आणि पुनर्संचयनाचा राष्ट्री प्रकल्प" या नावाने मंजूर केली आहे. संचयन आणि जलस्त्रोतांची साठवण क्षमता वाढविणे, आणि ओलीताखालील क्षेत्रात वाढ करणे हे या योजनेचे उद्धिष्ट्य आहे. महाराष्ट्रासह १५ राज्यातील २६ जिल्ह्यातील प्रकल्पांकरिता या योजनेस मंजूरी देण्यात आली आहे.
कृपया, पीडीएफ फाईल डाउनलोड करण्यासाठी खालील दुव्याचा वापर करा.
दुरुस्ती, नुतनीकरण आणि पुनर्संचयन कार्यक्रम
शेवटी अद्ययावत केले ती तारीख : 11/01/2018 भेट दिलेल्या वापरकर्त्यांची संख्या : 6127850
©हे महाराष्ट्र जलसंपदा विभागाचे अधिकृत संकेत स्थळ आहे. सर्व अधिकार राखीव.
संकेतस्थळाचे संकल्पन आणि विकास विप्रो लिमिटेड नी केले आहे.


50languages मराठी - क्रोएशियन नवशिक्यांसाठी | उभयान्वयी अव्यय ३ = Veznici 3 |

Home > 50languages.com > मराठी > क्रोएशियन > अनुक्रमणिका
घड्याळाचा गजर वाजताच मी उठतो. / उठते.
अभ्यास करावा लागताच मी दमतो. / दमते.
६० वर्षांचा / वर्षांची होताच मी काम करणे बंद करणार.
आपण केव्हा फोन करणार
मला क्षणभर वेळ मिळताच.
त्याला थोडा वेळ मिळताच तो फोन करणार.
आपण कधीपर्यंत काम करणार
माझ्याकडून होईपर्यंत मी काम करणार.
माझी तब्येत चांगली असेपर्यंत मी काम करणार.
तो काम करण्याऐवजी बिछान्यावर पहुडला आहे.
ती स्वयंपाक करण्याऐवजी वृत्तपत्र वाचत आहे.
तो घरी जाण्याऐवजी दारूच्या दुकानात बसला आहे.
माझ्या माहितीप्रमाणे तो इथे राहतो.
माझ्या माहितीप्रमाणे त्याची पत्नी आजारी आहे.
माझ्या माहितीप्रमाणे तो बेरोजगार आहे.
मी जरा जास्त झोपलो, / झोपले, नाहीतर मी वेळेवर आलो असतो. / आले असते.
माझी बस चुकली, नाहीतर मी वेळेवर आलो असतो. / आले असते.
मला रस्ता मिळाला नाही, नाहीतर मी वेळेवर आलो असतो / आले असते.
विचार आणि भाषण एकतत्रित जातात. ते एकमेकांनमध्ये परिणाम घडवितात. भाषिक संरचना आपल्या विचारांतील संरचनांन मध्ये परिणाम घडवितात. काही भाषांमध्ये, उदाहरणार्थ, संख्यांनसाठी शब्दच नाहीत. वक्त्यांना अंकांची संकल्पना समजत नाही. त्यामुळे गणित आणि भाषा देखील काही प्रकारे एकत्र जातात. व्याकरण संबंधीच्या व गणितीय संरचना अनेकदा सारखीच असते. काही संशोधक मानतात कि ते देखील प्रक्रियेत आहेत. ते मानतात भाषण केंद्र देखील गणितास जबाबदार आहे. ते गणिते करण्यासाठी मेंदूला मदत करते. तथापि, अलीकडील अभ्यास दुसर्या निष्कर्षास येत आहेत. ते दाखवातात कि आपला मेंदू गणिताची प्रक्रिया करतो न भाषण करता. संशोधकांनी तीन पुरुषान वर अभ्यास केला. आज युरोपियन युनियनमध्ये 25 पेक्षा जास्त देश आहेत. भविष्यात, युरोप मध्ये अजून काही देशांचा समावेश होईल. एक नवीन देश म्हणजेच सहसा एक नवीन भाषा. सध्या, 20 पेक्षा अधिक विभिन्न भाषा युरोपियन युनियन मध्ये बोलल्या जातात. युरोपियन युनियन मध्ये सर्व भाषा समान आहेत. या विविध भाषा आकर्षित करणार्‍या ठरतात. पण हे समस्येस पात्र देखील होऊ शकते. स्केप्तीकांनच्या मते अनेक भाषा युरोप मध्ये अडथळा निर्माण करतात. ते कार्यक्षम सहयोग थोपवतात. अनेकांच्या मते एक सामान्य भाषा असावी. सर्व देशांनी या भाषेत संवाद साधावा. पण सोपे नाहीये. कोणत्याही भाषेला एक अधिकृत भाषा म्हणून नावाजले जाऊ शकत नाही. इतर देशांना वंचित वाटेल. आणि युरोप मध्ये एकही खरोखर तटस्थ भाषा नाही...
Contact book2 मराठी - क्रोएशियन नवशिक्यांसाठी


माणूस लिहितो कशासाठी? | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
 एक स्वतःसाठी. दोन सगळयांसाठी. पूर्णपणे स्वतःसाठी ते असतं जे त्याच्या मनात दाटत असतं, तो गुदमरत असतो आणि असह्य होतं म्हणून ते व्यक्त करण्यासाठी तो लिहितो. या लिखाणाची त्याला प्रतिक्रिया वाचकांकडून आली नाही आली, चांगली मिळाली नाही मिळाली काही फरक पडत नाही. कारण कुणीतरी वाचावं म्हणून ते लिहिलेलंच नसतं. दुसरं सगळ्यांसाठी म्हणजे मित्रपरिवार, जवळचे लोक आणि अनोळखी वाचक यांसाठी ते लिखाण असतं ज्यावर मिळालेल्या प्रतिक्रियेने लेखक सुखावतो किंवा दुखावतो. म्हणजे जशी प्रतिक्रिया येते तसं. माझ्याही लेखांच्या, कवितांच्या प्रतिक्रिया मला प्रेरणा देतात. चांगलं लिहिण्यासाठी, चुका सुधारण्यासाठी. असं लिहितानाच मुळी प्रतिक्रियांचा किंवा वाचकांना भिडावं आवडावं असं लिहिण्याचा प्रयत्न असतो. आणि भाषेत वाक्प्रचार, अलंकार हे यथायोग्य पणे आपल्या भावना शब्दात मांडता याव्यात यासाठीच असतात.
कुणी तरी म्हटलं आहेच की जो कवी असं म्हणतो की मी फक्त स्वतःसाठी लिहितो तो कुठेतरी स्वतःशी प्रतारणा करत असतो. कारण तुम्ही एकदा तुमचं साहित्य जनतेसमोर किंवा मित्रांसमोर आणलं की चांगलं लिहीत राहण्याचं उत्तरदायित्व तुमच्यावर येतंच. उस्फूर्त साहित्याला थोडया वास्तवतेच्या भानाची जोड दिली की वाचकांच्या डोळ्यासमोर चित्र उभं राहणं शक्य होतं. तुमची कविता त्याला त्याचीच कहाणी वाटू लागते. तीच तुमची दाद असते आणि पोचपावतीही. सुजाण रसिकांच्या काळजाला हात घालणं कुणाला इतकं सोप्पं वाटत असेल तर ते चूक आहे. आणि त्याच वेळी आपलं लेखन सगळ्यांनाच आवडेल असं वाटणंही चूक आहे. कारण त्यात वाचकाच्या आवडीनिवडीचाही भाग असतोच की. तेव्हा स्वतःशी प्रामाणिक राहून स्वतःला सुचेल तेच लिहून वाचकांच ॠण फेडणं यात लेखकाच्या लेखनाच सार्थक आहे. अपेक्षा वाढतात हे खरंच आहे पण अपेक्षा निर्माण केल्यावर त्या पूर्ण करायला नकोत का अता तुम्ही म्हणाल की मग असं सारखं तोच दर्जा टिकवणं कसं जमेल अता तुम्ही म्हणाल की मग असं सारखं तोच दर्जा टिकवणं कसं जमेल यावर थांबणे हा उपाय आहे. जोपर्यंत दमदार आणि कमीत कमी स्वतःला (मनापासून) आवडेल असं काही सुचत नाही तोपर्यंत थांबावं. सुरेश भट ज्याला थांबता येत नाही तो खरा कवी नव्हे म्हणतात ते यासाठीच. कारण नाहीतर तुम्ही अपेक्षांच्या पुरात वाहून जाल. तुम्हीही आणि तुमचे लेखनही.
तुमचं काय मत आहे
- आर्य चाणक्य. मराठीत लिहा. वापरा.
एका वाक्यात - तेही इंग्रजी सांगायचे तर 'बिकॉज आय कान्ट हेल्प इट
विसोबा खेचर [04 May 2007 रोजी 10:30 वा.]
असं लिहितानाच मुळी प्रतिक्रियांचा किंवा वाचकांना भिडावं आवडावं असं लिहिण्याचा प्रयत्न असतो.
कारण तुम्ही एकदा तुमचं साहित्य जनतेसमोर किंवा मित्रांसमोर आणलं की चांगलं लिहीत राहण्याचं उत्तरदायित्व तुमच्यावर येतंच.
 माणसाने त्याला वाटेल ते, चाहेल ते, लिहीत जरूर राहावं. ते चांगलं आहे की वाईट, किंवा चांगलं लिहीत राहण्याच्या उत्तरदायित्वाचा वगैरे मुळीच विचार करू नये असं मला वाटतं. चांगलं की वाईट हे वाचकांना ठरवू द्यावं. ज्यांना आवडेल ते "चांगलं" म्हणतील, ज्यांना आवडणार नाही ते "वाईट", किंवा "चांगलं नाही", असं म्हणतील आणि फार फार तर पुन्हा वाचणार नाहीत
उस्फूर्त साहित्याला थोडया वास्तवतेच्या भानाची जोड दिली की वाचकांच्या डोळ्यासमोर चित्र उभं राहणं शक्य होतं.
आणि त्याच वेळी आपलं लेखन सगळ्यांनाच आवडेल असं वाटणंही चूक आहे. कारण त्यात वाचकाच्या आवडीनिवडीचाही भाग असतोच की.
 त्यामुळे आपल्या मनासारखं स्वान्तसुखाय लिहीत राहावं इतकंच मी म्हणेन. कुणाला आवडल्यास उत्तम, न आवडल्यास फारच उत्तम
मुळात एखादा माणूस आपल्याला जे म्हणायचे आहे ते लेखी स्वरुपात का मांडतो ह्याचा विचार व्हायला हवाय.
माझ्या स्वत:च्या बाबतीत मी हे सांगू शकेन की आपल्याला आलेला अनुभव इतरांच्यात वाटावा(बरेचसे मोठे लेखकही हेच करतात....लेखनाच्या दर्जाबाबत नसले तरी ह्या एका बाबतीत माझी आणि त्यांची कुंडली जमतेय हेही नसे थोडके). त्यात इतरांना सहभागी करून घ्यावे असे वाटले म्हणून लिहायला लागलो. हे अनुभव वाचून काही लोकांना त्यांच्या गतस्मृतीत डोकावून बघावेसे वाटले तरी लिहिण्याचे सार्थक झाले असे वाटते. मात्र आपल्या लिखाणावर बरा/वाईट अभिप्राय आलाच नाही किंवा त्याची दखलच घेतली गेली नाही तर वाईट जरूर वाटते.तरीही लिहिण्यामागचा एक हेतू स्वान्तसुखाय असावा असे वाटते ;म्हणजे मग जो देगा(अभिप्राय) उसका भला आणि जो नही देगा (अभिप्रायच हो ...वाचूनही) उसका भी भला आणि अजिबातच दखल कुणी घेतली नाही तरी त्यांचे ही भलेच होवो ('पुराणिक बुवांनी पुराण सांगत जावे.कुणी ऐकायला आहे अथवा नाही ह्याची काळजी करू नये'). त्यात इतरांना सहभागी करून घ्यावे असे वाटले म्हणून लिहायला लागलो. हे अनुभव वाचून काही लोकांना त्यांच्या गतस्मृतीत डोकावून बघावेसे वाटले तरी लिहिण्याचे सार्थक झाले असे वाटते. मात्र आपल्या लिखाणावर बरा/वाईट अभिप्राय आलाच नाही किंवा त्याची दखलच घेतली गेली नाही तर वाईट जरूर वाटते.तरीही लिहिण्यामागचा एक हेतू स्वान्तसुखाय असावा असे वाटते ;म्हणजे मग जो देगा(अभिप्राय) उसका भला आणि जो नही देगा (अभिप्रायच हो ...वाचूनही) उसका भी भला आणि अजिबातच दखल कुणी घेतली नाही तरी त्यांचे ही भलेच होवो ('पुराणिक बुवांनी पुराण सांगत जावे.कुणी ऐकायला आहे अथवा नाही ह्याची काळजी करू नये')अशी धारणा मनात बाळगावी अशा मताचा मी आहे. तरीही केवळ लोकांना अमूक एक पद्धतीचे लेखन आवडते म्हणून मी असेच लिहिले पाहिजे हे म्हणणेही तितकेसे सुसंगत वाटत नाही. अर्थात असे लिहिण्याला आक्षेप नाही परंतू पाठिंबाही नाही. म्हणजेच ज्याला जे आणि जसे जमेल तसे त्याने लिहावे. कुणाला आवडले तर छानच आहे. नाही आवडले तरी आपले मन मोकळे होते हेही नसे थोडके.
त्यातून कुणाला काय आवडेल आणि आवडणार नाही ह्याचे ठोकताळे बांधता येत नाहीत(काही मोजक्या लोकांना ते जमते म्हणुनच ते लोकोत्तर ठरतात...असो) त्यामुळे 'गुरुदेव म्हणाले लिहीम्हणून लिहिले' इतक्या सहजतेने लिहावेसे वाटले तर लिहावे.लिहिल्याशिवाय तरी कसे कळणार की आपण कसे लिहितो
मानवाने आपले विचार ईतरापर्यंत पोहचवण्यासाठी विविध कला सुजाण केल्या त्यातील एक लेखन कला
माझे एक मत आहे एक विचार आहे जर आपल्याला काही बोलायचे आहे अथवा लिहायचे आहे ते बिनधास्त लिहावे / बोलावे
कोणास आवडो अथवा ना आवडो
कर्म करत जा फळाची अपेक्षा नको - गीता नूसार
लेखन करीत जा प्रतिसादांची अपेक्षा नको - अनुभवा नूसार


50languages मराठी - पंजाबी नवशिक्यांसाठी | डिस्कोथेकमध्ये = ਡਿਸਕੋ ਵਿੱਚ |

Home > 50languages.com > मराठी > पंजाबी > अनुक्रमणिका
ही सीट कोणी घेतली आहे का
मी आपल्याबरोबर बसू शकतो / शकते का
आवाज जरा जास्त आहे.
पण बॅन्डचे कलाकार फार छान वाजवत आहेत.
आपण इथे नेहमी येता का
नाही, हे पहिल्यांदाच आहे.
मी इथे याअगोदर कधीही आलो / आले नाही.
मला तेवढे चांगले नाचता येत नाही.
मी आपल्याला दाखवतो. / दाखवते.
आपण कोणाची वाट बघत आहात का
भाषेवर जनुके परिणाम करतात
जी भाषा आपण बोलतो ती आपल्या कुलपरंपरेवर अवलंबून असते. परंतु आपली जनुके देखील आपल्या भाषेस कारणीभूत असतात. स्कॉटिश संशोधकांनी हा निष्कर्ष काढला आहे. त्यांनी इंग्रजी ही कशी चायनीज भाषेपेक्षा वेगळी आहे याचा अभ्यास केला. असे करून त्यांनी शोधून काढले की जनुकेदेखील कशी भूमिका बजावतात. कारण आपल्या मेंदूच्या विकासामध्ये जनुके परिणाम करतात. असे म्हणता येईल की, ते आपल्या मेंदूची रचना तयार करतात. अशाप्रकारे, आपली भाषा शिकण्याची क्षमता ठरते. दोन जनुकांचे पर्‍याय यासाठी महत्वाचे ठरतात. जर विशिष्ट जनुक कमी असेल, तर ध्वनी भाषा विकसित होते. म्हणून, ध्वनी लोक भाषा ही या जनुकांशिवाय बोलू शकतात. ध्वनी भाषेमध्ये, शब्दांचे अर्थ हे ध्वनीच्या उच्चनियतेवर अवलंबून असते. उदाहरणार्थ: चायनीज ही भाषा ध्वनी भाषेमध्ये समाविष्ट होते. परंतु, हा जनुक जर प्रभावी असेल तर बाकीच्या भाषा देखील विकसित होऊ शकतात. इंग्रजी ही ध्वनी भाषा नाही. जनुकांची रूपे ही समानतेने वितरीत नसतात. म्हणजेच, ते जगामध्ये वेगवेगळ्या वारंवारतेने येत असतात. परंतु, भाषा तेव्हाच अस्तित्वात राहू शकते जेव्हा ते खाली ढकलले जातात. असे घडण्यासाठी, मुलांनी त्यांच्या पालकांच्या भाषेची नक्कल करणे आवश्यक आहे. म्हणून, त्यांनी भाषा व्यवस्थित शिकणे आवश्यक आहे. तेव्हाच ते एका पिढीपासून दुसर्‍या पिढीपर्यंत पोहोचेल. जुने जनुकाची रूपे ध्वनी भाषेस प्रवृत्त करतात. म्हणून, भूतकाळापेक्षा वर्तमानकाळामध्ये कदाचित ध्वनी भाषा अधिक आहेत. परंतु, एखाद्याने जनुकांबद्दल अत्याधिक अंदाज बांधू नये. ते फक्त भाषेच्या विकासाबाबत विचारात घेतले जातात. परंतु, इंग्रजी किंवा चायनीज भाषेसाठी कोणतेही जनुके नाहीत. कोणीही कोणतीही भाषा शिकू शकतात. त्यासाठी तुम्हाला जनुकांची गरज नाही, तर त्यासाठी फक्त कुतूहल आणि शिस्त यांची गरज आहे.
Contact book2 मराठी - पंजाबी नवशिक्यांसाठी


ताणतणाव | Abstract India

– डाॅ. ह. वि. सरदेसाई
कशामुळे ताण-तणावातून विकार होईल, हे प्रत्येक व्यक्तीत वेगवेगळे असू शकते. माणसाच्या मनोशारीरिक घटनेवर (जडण-घडणीवर) ते अवलंबून राहते. नेमक्‍या कोण-कोणत्या घटनांनी ताणतणाव निर्माण होईल, याबद्दल विविध मते असणे स्वाभाविक आहे.
परिस्थितीत होणारा बदल कमी जास्त प्रमाणात ताण निर्माण करतो. या बदलाशी जुळवून घेण्याची क्षमता महत्त्वाची असते. या क्षमतेतील त्रुटी तणाव निर्माण करते. हा बदल कधी कधी तुलनेने नगण्यही असू शकतो. कधी तर झालेला किंवा होऊ घातलेला बदल किफायतशीरदेखील असू शकतो (जसे बढती मिळणे व बदली होणे), अशा कोणत्याही बदलाशी जुळवून घेण्याची क्षमता कमी असण्याने माणसाच्या मनोशारीरिक अस्तित्वात विकार होऊ शकतात. कशामुळे ताण-तणावातून विकार होईल, हे प्रत्येक व्यक्तीत वेगवेगळे असू शकते. माणसाच्या मनोशारीरिक घटनेवर (जडण-घडणीवर) ते अवलंबून राहते. नेमक्‍या कोण-कोणत्या घटनांनी ताणतणाव निर्माण होईल, याबद्दल विविध मते असणे स्वाभाविक आहे.
तणाव निर्माण करणाऱ्या प्रसंगाचा प्रकार वयोमानानुसार बदलू शकतो. पौगंडावस्थेत आपल्या पालकांच्या अपेक्षा, तारुण्यात वैवाहिक साथीदारांसंबंधीची मिलनोत्सुकता, पुढे कामातील वरिष्ठांशी संबंध, आर्थिक स्वास्थ्य-सुबत्ता मिळण्याची आणि ती कमावण्याकरिता करावी लागणारी धडपड, पुढे वैवाहिक जोडीदाराबरोबर सलोख्याचे स्नेह-संबंध टिकणे, वयस्कर वाड-वडिलांच्या प्रकृतीच्या समस्यांना सांभाळणे, लहान मुलांचे बेशिस्त वागणे, सामाजिक मूल्यांचा ऱ्हास होताना पाहणे, वार्धक्‍याबरोबर येणारी शारीरिक आणि आर्थिक तूट, याबरोबर घसरणारी कौटुंबिक आणि सामाजिक प्रतिष्ठा आणि नेहमीच असणारी, परंतु वार्धक्‍यात विशेषतः जाणीव होत राहणारी मृत्यूची भीती, ही सारी कमी-जास्त प्रमाणात तणाव निर्माण करणारी कारणे प्रत्येक व्यक्तीत असू शकतात. या कारणांना वास्तवात जाणणे, वास्तव स्वीकारणे आणि वास्तवाचा उपभोग घेण्याची क्षमता जोपासणे, हे खऱ्या समृद्ध मनाचे लक्षण होय.
तणावामुळे व्यक्ती चिंतातुर अथवा खिन्न होऊ शकते. अनेकांना शारीरिक लक्षणे उद्‌भवतात. काही जणांची वृत्ती समस्यांपासून पलायन करण्याची असते. अशा व्यक्ती मद्यपाशात स्वतःला झुगारून देतात किंवा अतिरेकी खातात व स्थूल बनतात किंवा जुगार, रेस अथवा पत्ते खेळणे, अशा वास्तवातून पलायनाच्या मार्गाला लागतात. बहुतेकांना तणाव निर्माण करणाऱ्या प्रसंगांच्या पुनरावृत्तीचे भय वाटत राहते. (जसे परीक्षा, सभेत भाषण करणे, मुलाखत देणे) काहींना क्रोध येत राहतो (अपेक्षा भंग होणे) काहींना अपराधीपणाची भावना येत राहणे (आपल्या हातून चूक घडली याचा पश्‍चात्ताप, ‘पाप’ घडल्याची टोचणी) काहींना घडून गेलेल्या घटनेबद्दल शरम वाटत राहते, (आपल्या कृत्यांबद्दल अथवा इतरांनी केलेल्या आपल्या ‘अपमाना’बद्दल) अशी भीती, राग, अपराधीपणाची भावना, लाज वाटणे इत्यादी भावना ज्याप्रमाणे प्रत्यक्ष प्रसंग घडताना
निर्माण होतात, त्याचप्रमाणे त्या त्या प्रसंगाच्या आठवणीनेदेखील जशाच्या तशाच निर्माण होतात. या भावनांमुळे व्यक्ती अस्वस्थ होते. माणसाची चिडचिड होते, स्वभाव रागीट किंवा चिडका बनतो, अकारण थकवा येतो, लहान सहान गोष्टींनी (आवाजामुळे) दचकावयाला होते आणि आपण तणावाखाली असण्याची जाणीव होते. या तणावामुळे एकाग्रता शक्‍य होत नाही, मनात विचारांचे वारू बेलगाम संचार करू लागतात, झोपेत व्यत्यय येऊ लागतो (झोप लागण्यास वेळ लागतो, जाग लवकर येते, सारखी जाग येते) अस्वस्थ करणारी स्वप्ने पडू लागतात. आपण आजारी आहोत, या भावनेने व्यक्ती पछाडली जाते, स्वतःला योग्य वाटेल ती औषधे (विनाकारण) घेण्याकडे कल होऊ लागतो. व्यसनाधीनता बळावते. प्रत्यक्ष त्रास होत असल्याने विविध तपासण्यांत फारसा दोष सापडत नाही, याचे नवल वाटू लागते.
बदलांना स्वीकारताना होणारे त्रास हे ‘चिंतातुर’तेपेक्षा वेगळे असतात, याचे ध्यान ठेवावे. शिवाय, इतर मानसिक आजार किंवा स्वभाव-दोष यांपासूनदेखील या परिस्थितीशी ‘जुळवून घेण्यातील त्रुटी’ने होणारे दोष वेगळे असतात. काही शारीरिक आजारांबरोबर आलेल्या मानसिक आजारांचीदेखील दखल घेणे आवश्‍यक असते. परिस्थितीशी जुळवून घेण्याच्या क्षमतेतील त्रुटीमुळे होणारे त्रास ती परिस्थिती बदलली (परीक्षा किंवा मुलाखत होऊन गेली) की आपोआप शमतात, तसे मानसिक विकारांचे होत नाही. परिस्थिती स्वीकारली म्हणजे जुळवून घेण्याचा प्रश्‍न मागे राहात नाही. परिस्थितीत बदल झाल्यावर येणारे विकार होण्यास जबाबदार असणारा परिस्थितीतील बदल न्यायालयांचे समन्स येणे, मिलनोत्सुक प्रेमसंबंधात विधान होणे) ओळखता येतो. साधारणपणे अशा घटनेचे परिणाम जेव्हा सहा महिने होतात, तेव्हा या तणावांना तीव्र प्रकारचे म्हटले जाते आणि जेव्हा जास्त काळ (अथवा कायम) होत राहणारा त्रास हा दीर्घकाळ चालणारा त्रास मानला जातो.
अशा बदलामुळे आलेल्या घटनांच्या उपचारात विविध प्रकारचे उपाय करणे उपयोगी पडते. सुरवात काही क्रियांपासून करणे इष्ट असते. बरीच माणसे श्‍वास भरभर घेऊ लागतात; परिणामी, रक्तीतील कार्बन-डाय-ऑक्‍साइडचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे हातापायांच्या बोटांना मुंग्या येतात, नाक व चेहरा किंवा कान येथेही अशा संवेदना जाणवतात. या संवेदनामुळे व्यक्ती आणखीनच भयभीत होते. शरीरक्रियांच्या अज्ञानातून उद्‌भवलेल्या भीतीचे निराकरण करून तक्रार लगेच दूर करण्यासाठी अशा व्यक्तीला एखाद्या (बंद) कागदाच्या पिशवीत श्‍वासोच्छवास करावयास सूचना द्याव्यात. थोड्याच श्‍वसनानंतर मुंग्या येणे थांबेल, भीती जाईल, मग कागदी पिशवी काढावी.
कोणत्याही कारणाने माणसाने श्‍वास भराभर घेतला तरी त्याच्या रक्तातील कार्बन-डाय ऑक्‍साइडचा निचरा होतो. असा निचरा प्रमाणाबाहेर झाल्याने हातापायांना मुंग्या येतात. शिवाय, काही रक्तवाहिन्यांचे आकुंचन होणेही संभवते. आपल्या मेंदूतील टेंपोरल लोब या भागात अशा प्रकारे रक्तवाहिन्यांच्या आकुंचनामुळे प्राणवायूचा पुरवठा कमी पडणे शक्‍य होते. परिणामी, त्या व्यक्तीलाकाही प्रकारचे ‘भास’ होणे शक्‍य आहे. याची माहिती प्राणायामातील ‘भास्त्रिका’ हा प्रकार करणाऱ्या साधकांना असावी.ज्या व्यक्तींना विशिष्ट बदलांमुळे तणाव येतो याची कल्पना असते किंवा देता आली तर अशा प्रसंगांना कसे तोंड द्यावे, याचे समुपदेशन उपयोगी पडते. तणावांची जाणीव होऊ लागताच शवासनासारखे शरीर सैल करणे व श्‍वासावर पूर्ण लक्ष केंद्रित करून इतर सर्व विचार करण्याकरिता मन मोकळे न ठेवणे याचाही उपयोग होतो. हा एका प्रकारे जागृत मन विचाररहित ठेवण्याचा (ध्यानाचा) प्रयत्न होय.
काही सामाजिक परिस्थितीचा परिणाम तणाव निर्मितीत होणे शक्‍य असते. काहींना गर्दीत जाणे नको वाटते, काहींना नव्या ओळखी करून घ्याव्याशा वाटत नाहीत, व्यासपीठावर जाण्याची अकारण भीती काहींना असते, अशा सामाजिक प्रसंगांना ओळखणे महत्त्वाचे ठरते. या प्रसंगांतून बाहेर पडताना सुरवात अगदी माफक (दोन-तीन माणसे) आकड्यापासून सुरवात करून (किंवा तशी कल्पना करून) त्या प्रसंगांना तोंड देण्याची मनाची तयारी केली जाते. काही वेळा मोठे बदल करावे लागतात. (उदा. नोकरी बदलणे) परंतु, हे निर्णय पूर्ण विचारांच्या नंतरच घ्यावेत.
मानसोपचार क्वचितच लागतो; परंतु समुपदेशन उपयोगी पडते. मनाला भविष्यकाळ किंवा भूतकाळांतील घटनांच्या विचारांत गुंतण्याची सवय लागलेली असते. त्याऐवजी मनाला वर्तमानकाळात आणि आताच्या परिस्थितीत राहण्याचा सराव करणे उपयुक्त ठरते. चिंता ही नेहमीच भवितव्याशी संबंधित तर अपराधीपणा हा नेहमीच भूतकाळात घडलेल्या घटनांबद्दल असतो, याची जाणीव ठेवावी.
काही औषधांचा वापरदेखील उपयोगी ठरतो. अर्थात, कोणत्याही औषधांचा वापर त्या संबंधात ज्ञान आणि वापरण्याचा अनुभव असणाऱ्या (डॉक्‍टर) व्यक्तीनेच करावा. पूर्वी आपल्याला बरे वाटले होते, हा अनुभव किंवा केवळ सद्‌हेतूने सुचविलेले औषध घेणे केवळ निरुपयोगीच नव्हे, तर अपायकारकही ठरू शकते, याचीदेखील जाणीव असावी. अनेक औषधांना नको असणारे परिणाम असतात, कधी कधी हे नको असणारे परिणाम गंभीर परिणाम करू शकतात, घातकही ठरू शकतात. यासंबंधात अमेरिकेतील जगप्रसिद्ध मॅसॅच्युसेट्‌स जनरल हॉस्पिटलमधून प्रसिद्ध झालेल्या एका शोध-निबंधातील माहिती दखलपात्र आहे. सलग दाखल झालेल्या सहाशे रुग्णांना ‘उपचाराचा’ झालेला त्रास अभ्यासला गेला तेव्हा असे आढळले की, या ६०० पैकी २९० रुग्णांना उपचारांचा काहींना काही त्रास झाला. यापैकी ७७ रुग्णांना गंभीर दुखणे झाले, तर १५ रुग्ण त्यांच्या आजारांनी नव्हे, तर उपचारांच्या दुष्परिणामांनी दगावले लोरॅझिपॅम ०.५ ते १.० मिलीग्रॅम दिवसातून दोन वेळा असे उपयोगी पडणारे औषध डॉक्‍टरांच्या नजरेखाली मर्यादित काळापुरते फायदेशीर ठरू शकते.
सहसा योग्य समुपदेशन व रुग्णाला आजाराच्या स्वरूपाचे ज्ञान देऊन भीती घालविण्याने बरेच रुग्ण बरे होतात. उशिरा केलेले किंवा चुकीचे उपचार, आजार रेंगाळवतात व दीर्घकाळ चालू राहिलेले आजार एकदा जुनाट झाले की बरे होणे कठीण होते.
from → खिन्नता, ताणतणाव, प्रसन्न मन, बुद्धी, मानसिक ताण, मानसोपचार, स्वभाव
स्रोतस सिद्धांत -1 →
प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.
आर्चिव्ह्ज महिना निवडा जून 2016 मार्च 2016 फेब्रुवारी 2016 जुलै 2015 नोव्हेंबर 2014 एप्रिल 2014 मार्च 2014 जानेवारी 2014 जानेवारी 2013 डिसेंबर 2012 नोव्हेंबर 2012 सप्टेंबर 2012 फेब्रुवारी 2012 जानेवारी 2012 डिसेंबर 2011 नोव्हेंबर 2011 ऑक्टोबर 2011 सप्टेंबर 2011 ऑगस्ट 2011 जुलै 2011 जून 2011 मे 2011 एप्रिल 2011 मार्च 2011 फेब्रुवारी 2011 जानेवारी 2011 डिसेंबर 2010 नोव्हेंबर 2010 ऑक्टोबर 2010 सप्टेंबर 2010 ऑगस्ट 2010 जुलै 2010 जून 2010 मे 2010 एप्रिल 2010 मार्च 2010 फेब्रुवारी 2010 जानेवारी 2010 डिसेंबर 2009 नोव्हेंबर 2009 ऑक्टोबर 2009 सप्टेंबर 2009 ऑगस्ट 2009 जुलै 2009 जून 2009 मे 2009 एप्रिल 2009 मार्च 2009 फेब्रुवारी 2009 जानेवारी 2009 डिसेंबर 2008 नोव्हेंबर 2008 ऑक्टोबर 2008 सप्टेंबर 2008 ऑगस्ट 2008 जून 2008 मे 2008 एप्रिल 2008 मार्च 2008
अन्नयोग : सुका मेवा
उत्तरे तुमच्या प्रश्‍नांची ayurveda
जापान वीसा कागद पत्र
डॉ. श्री बालाजी तांबे
मूतखड्याला करणीभूत मेटॅबोलिक सिन्ड्रोम


अभिजीत कटके ठरला 42वा महाराष्ट्र केसरी

पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
गडचिरोलीत आणखी ६ माओवाद्यांचा खात्मा
, हिंदू-मुस्लीम एकत्रित साजरी करताय शिवजयंती
पाणी द्यायला पोलीस आले, कैद्यांनी मारहाण करून जेलमध्ये टाकले अन् पळाले
मुंबईत धावत्या लोकलसमोर ढकलून प्रवाशाची हत्या
मुंबईत म्हाडा ची ३३०० घरांसाठी सोडत लवकरच
19 वर्षाचा मराठी तरुण घेणार जैन धर्माची दीक्षा
कांदिवली शिवसेनेचे उपशाखाप्रमुख सचिन सावंत यांची हत्या
सानियानं दिली गोड बातमी, लवकरच येणार नवा पाहुणा
, जखम डोक्याला, डाॅक्टरांनी केलं पायाचं आॅपरेशन
उपराष्ट्रपतींच्या निर्णयाविरोधात काँग्रेस सर्वोच्च न्यायालयात जाणार
चेक बाउंस प्रकरणी राजपाल यादवला सहा महिन्यांची शिक्षा आणि जामीन
चेक बाउंस प्रकरणी राजपाल यादवला सहा महिन्यांची शिक्षा आणि जामीन
बिग बाॅसच्या घरातून आरती सोळंकीची गच्छंती
'डोण्ट वरी बी हॅपी' म्हणतेय स्वानंदी टिकेकर
हृतिकची बहिण सुनैना 'जिंदगी'तून करणार सकारात्मक विचारांचा प्रसार
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
विराट कोहली आयपीएलमध्ये सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू
'ही' आहे आयपीएलची नवी अॅंकर
पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
कृष्णप्पा गौतमची धडाकेबाज फलंदाजी, राजस्थानचा मुंबई इंडियन्सवर 'रॉयल विजय'
एबी डिव्हिलियर्सचा तडाखा, आरसीबीचा दिल्लीवर 'राॅयल' विजय
गेल-राहुलचा 'भांगडा', कोलकाताला पराभूत करून पंजाब 'टाॅप'वर
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
कैद्यांनी दिली पोलिसांच्या हातावर तुरी
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
बेधडक : शांतता कोर्ट चालू आहे
विशेष बेधडक 'गोरखपूर'चा अन्वयार्थ
विशेष बेधडक 'विज्ञानसूर्य मावळला'
अभिजीत कटके ठरला 42वा महाराष्ट्र केसरी
यावर्षी महाराष्ट्र केसरी ठरलेला अभिजीत हा मागच्यावर्षी याचस्पर्धेचा उपविजेता ठरला होता. हा सामना पाहण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरीही उपस्थित होते
भूगाव, 24 डिसेंबर: पुण्याचा अभिजीत कटके आज पुण्याजवळ भूगाव इथे झालेल्या महाराष्ट्र केसरी स्पर्धेत महाराष्ट्र केसरी ठरला आहे. अत्यंत चुरशीच्या झालेल्या सामन्यात अभिजीत कटके याने साताऱ्याच्या किरण भगत याचा 10-7ने पराभव केला.
यावर्षी महाराष्ट्र केसरी ठरलेला अभिजीत हा मागच्यावर्षी याचस्पर्धेचा उपविजेता ठरला होता. हा सामना पाहण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते शरद पवार आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरीही उपस्थित होते. त्याला चांदीची गदाही देण्यात आली आहे.
अभिजीत कटके आणि किरण भगत या दोघांमध्ये अत्यंत चुरशीची लढत झाली. दोघंही एकामेकावर सरस ठरत होते. सामना संपायला 1 मिनीट22 सेकंद राहिले असताना स्कोअर 3-3 असा बरोबरीत निघाला होता. त्यानंतर कोण जिंकणार याची सगळ्यांनाच उत्कंठा लागली होती. अत्यंच रोमांचक अशा या सामन्यात किरण भगतने सरशी घेत 7 गुण मिळवले पण शेवटच्या काही क्षणात सारा डाव फिरवत 10-7 अशा गुणांनी अभिजीत कटके विजयी ठरला आहे.
एक वर्ष सातत्याने मेहनत करून चांदीची गदा मिळवणाऱ्या अभिजीतवर आता सगळीकडूनच शुभेच्छांचा वर्षाव होतो आहे.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
गडचिरोलीत आणखी ६ माओवाद्यांचा खात्मा
, हिंदू-मुस्लीम एकत्रित साजरी करताय शिवजयंती
पाणी द्यायला पोलीस आले, कैद्यांनी मारहाण करून जेलमध्ये टाकले अन् पळाले
अमरावतीत अल्पवयीन मुलीचे अपहरण करून हत्या, बलात्काराचा संशय
भीमा कोरेगाव : पूजा सकट मृत्यू प्रकरणाची चौकशी व्हावी -प्रकाश आंबेडकर
पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


Marathi | Cyber Journal 24 Web News

फेसबुक पोस्ट वर चिडून मुंबईतील भाजपच्या खासदारांनी आरटीआय कार्यकर्त्याविरोधात केली तक्रार दाखल
भारतीय जनतापक्षावर सोशल मीडियाच्या माध्यमातून टीका करणाऱ्यांविरोधात पक्ष पोलीस बाळाचा वापर करून त्यांचा आवाज शांत करत आहे अश्या अनेक बातम्या गेले काही महिने कानावर येत आहेत. असाच अनुभव काही आर. टी. आय. कार्यकर्ते व पत्रकारांना देखील आला आहे. भाजपचा महाराष्ट्रातील भ्रष्टाचारा विरोधात लढणारा चेहरा म्हणून ओळखलेजाणारे मुंबईतील खासदार किरीट सोमैया यांनी मागील आठवड्यात मुलुंड मधील … Continue reading फेसबुक पोस्ट वर चिडून मुंबईतील भाजपच्या खासदारांनी आरटीआय कार्यकर्त्याविरोधात केली तक्रार दाखल
टीका करणाऱ्या व सरकार विरोधी बोलणाऱ्या पत्रकारांचा आवाज दाबून टाकण्याचा प्रयत्न सरकारने सुरु केला आहे का
नॅशनल मीडिया अॅनॅलिटिक्स आणि न्यू मीडिया विंगसह तीन संस्था सध्या पत्रकारांवर लक्ष ठेवत आहेत फेब्रुवारी २०१६ मध्ये, इंडियन एक्स्प्रेस या वर्तमानपत्राने एनडीए सरकारच्या वृत्तपत्रांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मीडिया सेलची स्थापना करण्याच्या योजनेबद्दल एक लेख प्रकाशित केला होता. या सेलचे नाव राष्ट्रीय माध्यम अ‍ॅनॅलिटिक्स केंद्र आणि या विभागातील अधिकाऱ्यांचे काम म्हणजे सरकारवर टीका करणाऱ्या पत्रकारांवर लक्ष ठेवणे. … Continue reading टीका करणाऱ्या व सरकार विरोधी बोलणाऱ्या पत्रकारांचा आवाज दाबून टाकण्याचा प्रयत्न सरकारने सुरु केला आहे का


गूढ माझ्या मनीचे !!: भूल

ही माझी हसरी आणि स्वप्नाळू दुनिया
भूल पडली सागराची चंद्रवर्खी रातीला
बंधने उधळून सारी ती निघाली भेटीला
चांदण्याचे माप ओलांडून अलगद उतरली
बावरी नव परिणिता जणु प्रियकराला बिलगली
सावळ्या सखी-साजणाचा नूर होता आगळा
मत्स्यगंधा रात्र झाली, अन् धुके चहूबाजुला
यामिनीचा मग रुपेरी साज हलके उतरला
धुंदले आकाश होते चंद्र होता साक्षीला
शांत झाली गाज तरीही गोड हुरहुर राहिली
का निशेची पैंजणे लाटांत त्या रेंगाळली
रात्र सरली, सागराचे गात्र जागत राहिले
अन् तटावर शिंपल्यांची फक्त उरली पाऊले
द्वारा पोस्ट केलेले जयश्री येथे 1:18 AM
 रूपक तालात छान बसेल चाल.
भरतीच्या आवेगान कोजागिरी झाली तृप्त
सागराशी बिलगली चांद केवड्याची रात
एका छोट्या स्मितहास्याने तुम्ही हे जगसुद्धा जिंकू शकता असा माझा ठाम विश्वास आहे. निवेदन, गायन, लेखन, काव्य,अभिनय ह्यात खूप रमते मी. “काहीही अशक्य नाही” ह्या गोष्टीवर ठाम विश्वास आहे माझा. आतापर्यंत माझे गीतकार म्हणून सहा मराठी आणि एक हिंदी असे अल्बम रिलीज झाले आहेत. सुरेश वाडकर, पद्मजा फ़ेणाणी, देवकी पंडित, वैशाली सामंत, स्वप्निल बांदोडकर, संगीता चितळे, अभिजित राणे, सुचित्रा भागवत, पल्लवी केळकर अशा प्रख्यात गायकांनी माझी गाणी गायली आहेत.
माझी मी - अशी मी
थांबलेली सांज, कातरवेळ... मनात तूच.. तसाच नेहेमीसारखा  तेच जीवघेणं हसू , तीच बेफिकीरी. त्या बेफिकीरीची भुरळ, ते गुंतत जाणं....
एकेक दिवस असा उगवतो ना.....  आतून काहीतरी होत असतं....ते कां होतं......कसं होतं ...तेच कळत नाही. मन व्याकुळ होतं...... उगाच केविलवाणं ह...


उपमालंकार - लक्षण १०

मराठी मुख्य सूची|मराठी साहित्य|मराठी व्याकरण|रसगंगाधर|उपमालंकार|
उपमालंकार - लक्षण १०
रसगंगाधर ग्रंथाचे लेखक पंडितराज जगन्नाथ होत. व्याकरण हा भाषेचा पाया आहे.
ह्या श्लोकांत, सुधापायम् ह्या पदांत सुधेसारखें ह्या अर्थी, कर्मणि णमुल् आहे. आणि ‘ उपमाने कर्मणि च ’ या पाणिनि सूत्रांतील चकारानें निजर्रावासम् ह्या पदांत, देवासारखें, ह्या अर्थी कर्तरि णमुल् झाला आहे.
धर्मोपमानलुप्ता उपमा, वाक्यांत व समासांत असल्याचीं उदाहरणें हीं-
“ सारे वन धुंडाळलें; सर्व वृक्ष न्याहाळून पाहिले: तरी पण, हे आम्रवृक्षा, सार्‍या जगांत तुझ्यासारखा एकही वृक्ष भुंग्याला सापडला नाही. ”
( हें झालें वाक्यांतील लुप्तोपमेचें उदाहरण. ) आतां, ह्याच श्लोकांत ‘ तथापि ते समम् ’ हे शब्द काढून व त्याऐवजीं ‘ भवत् समम् ’ हे शब्द घालून, शुद्ध आर्या तयार केली तर, हाच श्लोक, समासांतील लुप्तोपमेचें उदाहरण, होईल.
क्किपू प्रत्ययाचे द्वारां होणार्‍या वाचकधर्मलुप्ता उपमेचें उदाहरण हें-
“ हे राजा, तुझ्या कीर्ति स्त्रियांच्या पुष्ट स्तनांवर, अलकानगरींत, व समुद्राच्या पुळणींत, अनुक्रमें हारासारख्या, शंकरासारख्या व हिर्‍यासारखा चमकतात. ”
ह्या श्लोकांत हार, हर व हीर हे शब्द, आचारार्थीं क्किप् प्रत्ययाचा लोप होत असल्यामुळें, धातूंचीं रूपें समजावीं. ह्या ठिकाणीं, “ हार वगैरे शब्द लक्षणेनें हार वगैरेंचें सादृश्य हा अर्थ दाखवितात व क्किप् प्रत्ययाचा लोप झाला असतांही त्याचें स्मरण झाल्यानें, तो प्रत्यय ‘ आचार ’ हा अर्थ दाखवितो, ” हें मत मान्य केलें तर, ह्या श्लोकांत वाचकाचा व आचार या धर्माचा लोप स्पष्टच आहे. “ हार वगैरे शब्द ( स्वत: च ) लक्षणेनें, ‘ हारादिकांचें जें सादृश्य त्याच्याशीं अभिन्न असा आचार ’ इतक्या अर्थाचा बोध करतात, ” हा पक्ष ग्राह्य मानला तरीसुद्धां, केवळ
सादृश्य व केवळ धर्म यांचा वाचक शब्द येथें नसल्यानें ह्या ठिकाणीं वाचकधर्म लुप्ता उपमा तर खरीच.
समासांतील वाचकधर्मलुप्ता उपमेचें उदाहरण हें-
‘ हे सुंदरी, कमळासारख्या तुझ्या वदनावर, तुझ्या सुंदर दंतपंक्तीच्या प्रभा, तुझ्या लाल अधराच्या प्रेभेशीं मिसळल्यामुळें, कमळाच्या लालसर तंतू प्रमाणें शोभत आहेत. ॥
ह्या ठिकाणीं वदन व अंबुज ह्या दोहोंत अभेद सांगण्याच्या हेतूनें जर वदनांबुज हा विशेषणसमास ( कर्मधारय ) केला तर, दंतपंक्तींची प्रभा ‘ कमलतंतूंप्रमाणें शोभत आहे, ’ हें म्हणणें, जुळणार नाहीं. कारण कीं, वदन व अंबुज ह्यांचें तादात्म्य साधण्याकरतां दंतप्रभेचें कमलतंतूंशी तादात्म्य मानणें भाग आहे. कमलतंतूशीं सादृश्य हें त्या वदनांबुजाच्या तादात्माला साधक नाहीं; पण वदनांबुज हा उपमितसमास घेतला म्हणजे वदन व अंबुज ह्या दोन धर्मीमध्यें सादृश्य प्रतीत होईल; आणि मग त्या धर्मींचे जे केसर व दंतप्रभा हे धर्म, त्यांमध्यें सादृश्य सांगणें योग्यच होईल. म्हणून ‘ वदनांबुजे ’ ह्या अधिकरणविशिष्ट ( म्हणजे सप्तमी विभक्तींत ) असलेल्या सामासिक पदांतील उद्देश्य कोटींत असलेल्या उपमेला घेऊनच आम्ही वाचकधर्मलुप्तोपमेचें हें उदाहरण दिलें आहे. विधेयकोटींतील, ‘ केसरा इव ( कान्तय: ) काशन्ते ’ ही उपमा तर पूर्णाच आहे.
क्यच् प्रत्ययांतील वाचकोपमेयलुप्ता उपमा, तसेंच समासांत होणारी धर्म, उपमान व वाचक, ह्या तिघांच्या लोपानें होणारी उपमा अशा दोन लुप्तोपमांचीं उदाहरणें, पुढील एकाच श्लोकांत आहेत-
“ तिलोत्तमेसारखी असलेल्या व हरणाच्या पाडसाच्या डोळ्याप्रमाणें डोळे असणार्‍या अशा तिच्या सहवासांत मला हा मर्त्यलोक स्वर्गासारखा वाटला. ”
तिलोत्तमीयन्त्या ह्या पदाचा विग्रह ‘ तिलोत्तमामिव आत्मानं आचरन्त्या ’ ( तिलोत्तमेसारखी स्वत:ला वागवणारी म्हणजे करणारी ) हा असून, ह्या ठिकाणीं आचार या अर्थीं क्यच् प्रत्यय झाला आहे. आणि तिलोत्तमा-पदाची, तिलोत्तमेचें सादृश्य ह्या अर्थावर लक्षणा केली आहे; त्यामुळें सादृश्याचा वाचक इव शब्द ह्या ठिकाणीं स्पष्ट दिसत नसल्यानें, आणि
‘ आत्मानम् ’ हें उपमेय येथें शब्दानें सांगितलें नसल्यानें तिलोत्तमीयन्त्या ह्या पदांत वाचकोपमेयलुप्ता ( उपमा ) समजावी. कुणी म्हणतील, “ स्वत: नायिका हीच येथें उपमेय घ्यावयास काय हरकत आहे  ” ह्याला उत्तर हें की , ‘ आचरन्ती म्ह० वागवणारी ’ ह्या क्तियेचें कर्म जी स्वत: म्ह०आत्मा म्ह० नायिका हीच येथें उपमेय आहे. येथील तिलोत्तमीयन्ती ह्या शब्दाच्या विग्रहांतून निघणारें ‘ आत्मा हें पद उपमेय म्हणून घेतां येणार नाहीं. ( कारण तें पद आचरणें या क्तियेचें कर्म म्हणून गुंतल्यानें, त्याला उपमेय म्हणून घेतां येणार नाही ) शिवाय, तिलोत्तमां व आचरन्ती ह्या भिन्न विभक्तींत असलेल्या शब्दंचा उपमनोमेयभाव जुळणार नाहीं; तेव्हां तो जुळण्याकरता आत्मानं हेंच अध्याह्लतपद येथें उपमेय म्हणून मानणें भाग आहे. ( आणि तें पद तर श्लोकांत नाहीं; म्हणून येथें उपमेय लुप्त असलेली उपमा आहे. )
गांवे, नद्या, समुद्र, देवदेवता किंवा अन्य नांवांची उत्पत्ती काय असेल नांवे कशी पडली असतील
 भारतिचे वैभव कोठे ...
माझी एकच इच्छा - एक मात्र चिंतन आता एकची व...
मनमोहन मूर्ति तुझी माते - मनमोहन मूर्ति तुझी माते स...
भारतमाता - हे भारतमाते मधुरे
निरोप - निरोप धाडू काय तुला मी बा...
आत्मा ओत रे ओत - आत्मा ओत रे ओत निर्मावा द...
प्रेमाचे गाणे - बा नीज, सख्या
 - “चिरमित्र सखा सहोदर मम तू...
गायीची करुण कहाणी - रवि मावळला, निशा पातली, श...
 - शस्त्रास्त्रांनी सुटती न ...


पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
गडचिरोलीत आणखी ६ माओवाद्यांचा खात्मा
, हिंदू-मुस्लीम एकत्रित साजरी करताय शिवजयंती
पाणी द्यायला पोलीस आले, कैद्यांनी मारहाण करून जेलमध्ये टाकले अन् पळाले
मुंबईत धावत्या लोकलसमोर ढकलून प्रवाशाची हत्या
मुंबईत म्हाडा ची ३३०० घरांसाठी सोडत लवकरच
19 वर्षाचा मराठी तरुण घेणार जैन धर्माची दीक्षा
कांदिवली शिवसेनेचे उपशाखाप्रमुख सचिन सावंत यांची हत्या
सानियानं दिली गोड बातमी, लवकरच येणार नवा पाहुणा
, जखम डोक्याला, डाॅक्टरांनी केलं पायाचं आॅपरेशन
उपराष्ट्रपतींच्या निर्णयाविरोधात काँग्रेस सर्वोच्च न्यायालयात जाणार
चेक बाउंस प्रकरणी राजपाल यादवला सहा महिन्यांची शिक्षा आणि जामीन
चेक बाउंस प्रकरणी राजपाल यादवला सहा महिन्यांची शिक्षा आणि जामीन
बिग बाॅसच्या घरातून आरती सोळंकीची गच्छंती
'डोण्ट वरी बी हॅपी' म्हणतेय स्वानंदी टिकेकर
हृतिकची बहिण सुनैना 'जिंदगी'तून करणार सकारात्मक विचारांचा प्रसार
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
विराट कोहली आयपीएलमध्ये सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू
'ही' आहे आयपीएलची नवी अॅंकर
पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
कृष्णप्पा गौतमची धडाकेबाज फलंदाजी, राजस्थानचा मुंबई इंडियन्सवर 'रॉयल विजय'
एबी डिव्हिलियर्सचा तडाखा, आरसीबीचा दिल्लीवर 'राॅयल' विजय
गेल-राहुलचा 'भांगडा', कोलकाताला पराभूत करून पंजाब 'टाॅप'वर
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
कैद्यांनी दिली पोलिसांच्या हातावर तुरी
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
बेधडक : शांतता कोर्ट चालू आहे
विशेष बेधडक 'गोरखपूर'चा अन्वयार्थ
विशेष बेधडक 'विज्ञानसूर्य मावळला'
10 लाखांची लाच स्वीकारताना तहसीलदाराला ठाण्यात अटक
काश्मीरा गावातील जमीन सर्व्हे क्रमांक-५६ आणि ५९ या जमिनीला एनए करून ऑर्डर घेण्यासाठी आलेल्या तक्रारदार यांच्याकडून १० लाख रुपयांची मागणी करण्यात आली होती. सदर मागणी प्रकरणी तक्रारदार यांनी लाचलुचपत खात्याकडे तक्रार केली. मंगळवारी रात्री किसन भदाणे आणि राम उगले यांना लाचेची रक्कम स्वीकारताना लाचलुचपत खात्याच्या पथकाने रंगेहात अटक केली.
ठाणे,17 ऑक्टोबर: ठाण्याचे तहसीलदार किसन भदाणे याला 10 लाखाची लाच मागितल्या प्रकरणी एसीबीने अटक केली आहे.त्यांना एसीबीने दहा लाख रूपयांसह अटक केल्याची माहिती मिळत असून सध्या एसीबीची कारवाई सुरू आहे.
जमीन एनए ऑर्डर देण्यासाठी १० लाखाची लाचेची मागणी संबंधित तहसीलदाराने केली होती. ती लाच घेताना ठाण्याचा तहसीलदार किसन भदाणे आणि राम उगले यांना लाचलुचपत खात्याच्या पथकाने अटक केली. या प्रकरणी ठाणे नगर पोलीस ठाण्यात रात्री उशिरा गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
काश्मीरा गावातील जमीन सर्व्हे क्रमांक-५६ आणि ५९ या जमिनीला एनए करून ऑर्डर घेण्यासाठी आलेल्या तक्रारदार यांच्याकडून १० लाख रुपयांची मागणी करण्यात आली होती. सदर मागणी प्रकरणी तक्रारदार यांनी लाचलुचपत खात्याकडे तक्रार केली. मंगळवारी रात्री किसन भदाणे आणि राम उगले यांना लाचेची रक्कम स्वीकारताना लाचलुचपत खात्याच्या पथकाने रंगेहात अटक केली. ठाण्याच्या रुस्तमजी बिल्डरच्या इमारतीत भदाणे याच्या मालकीचा संपूर्ण फ्लोअर असल्याची माहिती समोर येत आहे. याची किंमत ५ कोटी रुपये आहे. तर भदाणे याच्या मालकीची अनेक दुकाने इतर ठिकाणी असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. लाचलुचपत खात्याच्या पथकामार्फत त्यांच्या घराची तपासणी सुरु आहे. ठाणे नगर पोलीस ठाण्यात भदाणे आणि त्यांचा सहकारी उगले यांच्यावर रात्री उशिरा पर्यंत गुन्हा दाखल करण्याची प्रक्रिया सुरु असल्याची माहिती लाचलुचपत विभागाच्या अधिकारी यांनी दिली.
ठाण्याच्या तहसीलदारासोबत एका खासगी इसमाला देखील अटक करण्यात आली आहे. सध्या एसीबी तहसीलदाराच्या घराची झडती घेत असून मोठ्या प्रमाणात रक्कम जप्त होऊ शकते.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
गडचिरोलीत आणखी ६ माओवाद्यांचा खात्मा
, हिंदू-मुस्लीम एकत्रित साजरी करताय शिवजयंती
पाणी द्यायला पोलीस आले, कैद्यांनी मारहाण करून जेलमध्ये टाकले अन् पळाले
अमरावतीत अल्पवयीन मुलीचे अपहरण करून हत्या, बलात्काराचा संशय
भीमा कोरेगाव : पूजा सकट मृत्यू प्रकरणाची चौकशी व्हावी -प्रकाश आंबेडकर
पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
गडचिरोलीत आणखी ६ माओवाद्यांचा खात्मा
, हिंदू-मुस्लीम एकत्रित साजरी करताय शिवजयंती
पाणी द्यायला पोलीस आले, कैद्यांनी मारहाण करून जेलमध्ये टाकले अन् पळाले
मुंबईत धावत्या लोकलसमोर ढकलून प्रवाशाची हत्या
मुंबईत म्हाडा ची ३३०० घरांसाठी सोडत लवकरच
19 वर्षाचा मराठी तरुण घेणार जैन धर्माची दीक्षा
कांदिवली शिवसेनेचे उपशाखाप्रमुख सचिन सावंत यांची हत्या
सानियानं दिली गोड बातमी, लवकरच येणार नवा पाहुणा
, जखम डोक्याला, डाॅक्टरांनी केलं पायाचं आॅपरेशन
उपराष्ट्रपतींच्या निर्णयाविरोधात काँग्रेस सर्वोच्च न्यायालयात जाणार
चेक बाउंस प्रकरणी राजपाल यादवला सहा महिन्यांची शिक्षा आणि जामीन
चेक बाउंस प्रकरणी राजपाल यादवला सहा महिन्यांची शिक्षा आणि जामीन
बिग बाॅसच्या घरातून आरती सोळंकीची गच्छंती
'डोण्ट वरी बी हॅपी' म्हणतेय स्वानंदी टिकेकर
हृतिकची बहिण सुनैना 'जिंदगी'तून करणार सकारात्मक विचारांचा प्रसार
आसामी वधू झाली मराठमोळी सून
विराट कोहली आयपीएलमध्ये सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू
'ही' आहे आयपीएलची नवी अॅंकर
पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
कृष्णप्पा गौतमची धडाकेबाज फलंदाजी, राजस्थानचा मुंबई इंडियन्सवर 'रॉयल विजय'
एबी डिव्हिलियर्सचा तडाखा, आरसीबीचा दिल्लीवर 'राॅयल' विजय
गेल-राहुलचा 'भांगडा', कोलकाताला पराभूत करून पंजाब 'टाॅप'वर
... आणि मी बिग बॉसच्या घरात
ही तर हिंस्र श्वापदांची रानटी वस्ती
उपाशी पोटांची किमान थट्टा तरी करू नका
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
कैद्यांनी दिली पोलिसांच्या हातावर तुरी
न्यायमूर्ती पी. बी. सावंत यांची संपूर्ण मुलाखत
बेधडक : शांतता कोर्ट चालू आहे
विशेष बेधडक 'गोरखपूर'चा अन्वयार्थ
विशेष बेधडक 'विज्ञानसूर्य मावळला'
मुख्यमंत्री फडणवीस आज अण्णा हजारेंना भेटणार
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आज एक दिवसांच्या राळेगण सिद्धीच्या दौऱ्यावर असून ते ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांची भेटही घेणार आहेत. ग्रामसुरक्षा दल आणि सौरउर्जा प्रकल्प यांचं उद्घाटन करण्यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आज राळेगण सिद्धीला येत आहेत
मुंबई, 04 नोव्हेंबर : मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आज एक दिवसांच्या राळेगण सिद्धीच्या दौऱ्यावर असून ते ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांची भेटही घेणार आहेत. ग्रामसुरक्षा दल आणि सौरउर्जा प्रकल्प यांचं उद्घाटन करण्यासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आज राळेगण सिद्धीला येत आहेत. या ठिकाणी अधिकाऱ्यांबरोबर महाराष्ट्रात स्थापन झालेल्या ग्राम सुरक्षा दलांचा आढावा मुख्यमंत्री घेणार आहे. आज दुपारी मुख्यमंत्री आणि अण्णांची भेट होणार आहे.
मध्यंतरी अण्णा हजारेंनी लोकपालच्या मुद्यावरून केंद्रातल्या मोदी सरकारविरोधात आंदोलनाचा इशारा दिला होता. त्यापार्श्वभूमीवर अण्णांची मनधरणी करण्यासाठी मुख्यमंत्र्यांनी राळेगणसिद्धीचा आजचा दौरा आखल्याचं बोललं जातंय. अर्थात या भेटीमागचं खरं कारण मात्र, अजून समजू शकलेलं नाही.
बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला , टि्वटरवर आणि	जी प्लस फाॅलो करा
Tags: anna hajarecm fadanvisअण्णा हजारेमुख्यमंत्रीराळेगण सिद्धी
कबड्डी खेळताना चक्कर आल्याने विद्यार्थ्याचा जागीच मृत्यू
पिंपरी चिंचवडमध्ये कचरा डेपोला आग, शेकडो टन कचरा जळल्यामुळे नागरिकांना धुराचा त्रास
पुण्यात ऑडी आणि होंडा सिटीकार अज्ञातांनी पेटवली, धक्कादायक प्रकार सीसीटीव्हीत कैद
पुण्यात भटक्या कुत्र्यांची संख्या 50 हजारांवर, कुत्र्यांच्या हल्ल्यात अनेकांचा बळी
मुंबईसह पुण्यात आज ओला आणि उबरचालकांचा संप
लोणावळ्यात महाविद्यालयीन तरुणाची दगडाने चेचून हत्या; मृतदेह फेकला धरणात
पंजाबचा दिल्लीवर शानदार विजय
'पूजा सकटच्या मृत्यूबद्दल चुकीचा प्रचार'
'उद्धव ठाकरे हे नीरव मोदी'
'स्वाभिमान असेल तर बाहेर पडा'
एक हजार रुपयांसाठी तरुणाची हत्या, 3 अल्पवयीन मुलं अटकेत
फोटो गैलरी व्हिडिओ LIVE Tv


Lovely Quotes, Jokes and Poems: रात्र चांदण्याची,

आठवण तिझी देऊन गेली...
हळूच मझला धाखावून गेली....
हळूच मझला धाखावून गेली....
♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥ मन होतं माझं कुठेतरी हरवलेलं, पण तरी ते तुलाच शोधत होतं, तुला खरच ओळखता नाही आलं, ते फक्त तुझ्यासाठीच झुरत होतं....
प्रियकाराचा जेव्हा नवरा होतो..
प्रियकाराचा जेव्हा नवरा होतो.. प्रेयसीचा चंद्रासारखा चेहरा.. बघू नए इतका नकोसा होतो.. मग... रोज भांडण्याची वेळ ठरलेली असते.. रुसलेल्या ...
लग्न लग्न म्हणजे काय असतं
लग्न लग्न म्हणजे काय असतं त्याच्या मनातल्या विचारांचं तिच्या चेहऱ्यावर प्रतिबिंब असतं तिच्या प्रश्‍नाआधी त्याचं उत्तर तयार असतं. लग्न ...
मैत्री करणारे खूप भेटतील परंतू निभावणारे कमी असतील मग सांगा, खरे मित्र कसे असतील कधी भांडणाची साथ, कधी मैत्रीचा हात कधी प्रेमाची बात, अशी ...
येईन आठवण जेव्हा तुला जुन्या क्षणांची
कुणाला इतकाही वेळ देवू नये
बरं झालं जाताना तिने
बरं झालं जाताना तिने
वैर हे निशेतले राहणे दूर ते
पुष्कळदा ठरवतेस सान्गाव तुला
नातं तुझं नि माझं
स्वामी समर्थ आलो आज तुझ्या दारी
कधी कधी वाटे तुला फक्त बघत राहावे
बाहूत त्यास घेता देहास आग लागे
डोळे आंधळे झाले म्हणून नजर तुला पहायचे सोडून देत न...
सुखाला सामोरे जाण्यातच खरं कौशल्य असतं
एक अप्रतिम प्रेम कहाणी
आपल्या मनाला आपणच आवरायचं असतं....
हि गुलाबी थंडी थोडेच दिवस आहे,
या चांदण्या रात्री साथ तुझी हवी ......
मी अस नाही सांगत की प्रेम करू नका...
एवढे एक करशील ना
येइल का गं तुला माझी आठवण
जिच्यासोबत चालताना जग परकं व्हावं
आधीच ठरले होते तुझे माझे नाते
देव देव्हार्‍यात नाही, देव नाही देवालयी
जाते मी असं तिचे बोलणे होते ..
तुला पाहून मन माझे फुलले
तू दिलेलं गुलाबाचं फुल
एक ख्वाब थी वो छू पाता किस तरह
हीच का ती झिंगलेली रात आहे
मैत्री व प्रेम हे एका नाण्याच्या दोन बाजू आहेत
एकदा बस स्टोप समोर एक मुलगा सिगारेट ओढत असतो.
तुला भेटण्याची ओढ प्रत्येक भेटीनंतर वाढतच जाते
तुझी तशीच असेल का माझी जी स्थिती
सकाळी सकाळी 'उठ ना' म्हणत त्याच्या अंगावरून बोट फि...
का रे......तू असं का केलंस...
आजचा ही दिवस गेला वाट तिची पहाण्यात
हाकेला तुझ्या मी साद देईन,


Tathapi Publication List 2012

Women and Health / स्त्रिया आणि आरोग्य
स्त्रिया आणि आरोग्य : काही संसाधने (हिंदी, मराठी इंग्रजी संसाधनांची यादी) (मराठी) (रु. ५०)
लोकसंख्या प्रश्न : गरीबीचं कारण की गरीबीचा परिणाम (पुस्तिका, मराठी) (रु. ५)
साद आरोग्याची क्र. ३ - गर्भाशय काढण्याची शस्त्रक्रिया (मराठी) (रु. १५)
साद आरोग्याची क्र. ४ - प्रजनन मार्गाचा फिस्टुला (मराठी) (रु. १५)
स्त्रियांमधील रक्तपांढरी (पुस्तिका, मराठी) (रु. १०)
आपल्या रक्ताची लाली आपणच तपासा (तक्ता, मराठी) (रु.१५) (मूळ गुजराती प्रकाशन - मानव आरोग्य वर्तुळ, अहमदाबाद)
आपले शरीरमान (तक्ता) (मराठी, हिंदी) (रु. १०)
गर्भलिंगनिदान गुन्हा आहे (५ पोस्टरचा संच, मराठी) (रु. ५०)
संजीवनी : स्त्रिया आणि आरोग्य प्रशिक्षण संच (पुस्तक, फ्लिपबुक, पोस्टर, तक्ते, चित्रांसहित) (मराठी, हिंदी) (रु. ६००)
स्त्रिया आणि मानसिक आरोग्य ... एक सुरुवात (सी ए एम एच सोबत) (पुस्तिका) (रु. २५)
(मराठी झेरॉक्स प्रत उपलब्ध)
जिव्हाळा (त्रैमासिक वार्तापत्र) (वर्गणी वार्षिक - रु. ३५, तीन वर्षाची - रु. १००)
Body Literacy / शरीर साक्षरता
मानवी शरीरातील आतले अवयव (शरीराचे कागदी कोडे) (इंग्रजी, मराठी) (रु. १५)
आपल्या हातात: स्त्रियांसाठी कार्यपुस्तिका (इंग्रजी, मराठी) (रु. २०) (प्रती उपलब्ध नाहीत) (झेरॉक्स उपलब्ध)
मासिक पाळी चक्रात काय घडत आहे (चक्र आणि सरक पट्टी) (इंग्रजी, मराठी, हिंदी) (संच रु. २५)
शरीर साक्षरता मुलांसाठी (३ वर्कबुकचा संच मराठी मार्गदर्शक पुस्तिकेसह) (इंग्रजी, मराठी) (रु. १८०)
Violence as a Public Health Issue / स्त्रियांवरील हिंसा : सार्वजनिक आरोग्याचा प्रश्न
Fact sheet (Mar) माहितीपत्रक - रु. १५
तुमच्या बाबतीत असं घडतंय का (२ पोस्टरचा संच, दवाखान्यात लावण्यासाठी) - रु. २०
आधार - स्त्रियांवरील हिंसाविषयक मदत व मार्गदर्शन सूची (पुणे जिल्ह्यासाठी) - रु. ५
हिंसामुक्त घर प्रत्येक स्त्रीचा अधिकार (पोस्टर) - रु. १०
स्त्रियांवरील हिंसा - महाराष्ट्रातील कामाचा आढावा - रु. २०
Gender, Sexuality, Work with Men / लिंगभाव, लैंगिकता, पुरुषांसोबत काम
Set of Two Posters (Mar) पुरुषीपणा सोडू या... माणूस म्हणून वाढू या. (पोस्टर) (Rs.10)
समानतेच्या दिशेने: पुरुषांसोबत काम (२ चित्रफिती)
अ. पुरुषीपणा सोडू या... माणूस म्हणून वाढू या. (युवक मेळाव्याची क्षणचित्रे) (३० मिनीटे, मराठी, इंग्रजी सबटायटल्ससहित) (रु. ५०)
ब. आम्ही 'बि'घडलो (२४ मिनिटे, मराठी, इंग्रजी सबटायटल्ससहित) (रु. ५०)
Booklet (Mar) सीडॉ करार - स्त्रियांच्या अधिकाराचा जाहिरनामा (पुस्तिका, मराठी) (रु. १०)
सीडॉ कराराची अंमलबजावणी करा. (३ पोस्टरचा संच, मराठी, इंग्रजी) (रु. ३०)
प्रक्रिया नोंद कशी करावी (पुस्तिका, मराठी) (रु. १०)


Keyword - river

जेवण उष्टे सोडून अन्नाचा अपमान करणार्याला विविध शास्त्र, पुराणात काय शिक्षासांगितली आहे कृपाया संदर्भासह स्पष्ट करणे .
भूपाळी नद्यांची - प्रातःकाळीं प्रातःस्नान
देव रात्रीं झोंपला आहे. त्याला झोंपेतून उठविण्यासाठी पहांटेच्या भूप रागांत गाणें गावयाचें ही कल्पना भूपाळ्यांत आहे. Poems that can be sung early mor..
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - प्रस्तावना
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय २
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ३
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ४
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ५
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ६
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ७
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ८
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ९
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १०
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय ११
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १२
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १३
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १४
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १५
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
श्री कृष्णा माहात्म्य - अध्याय १६
विष्णूंच्या चरणांपासून कृष्णा नदी उत्पन्न झाली म्हणून तिचे पाणी विष्णुपादोदक आहे. त्यामुळे गंगेपेक्षाही तिचे महत्त्व अधिक आहे.
 भारतिचे वैभव कोठे ...
माझी एकच इच्छा - एक मात्र चिंतन आता एकची व...
मनमोहन मूर्ति तुझी माते - मनमोहन मूर्ति तुझी माते स...
भारतमाता - हे भारतमाते मधुरे
निरोप - निरोप धाडू काय तुला मी बा...
आत्मा ओत रे ओत - आत्मा ओत रे ओत निर्मावा द...
प्रेमाचे गाणे - बा नीज, सख्या
 - “चिरमित्र सखा सहोदर मम तू...
गायीची करुण कहाणी - रवि मावळला, निशा पातली, श...
 - शस्त्रास्त्रांनी सुटती न ...


शिक्षण | EduPonder

January 8, 2017 Marathiखर्च, मानके, व्हाउचर, शिक्षण, संकल्पना आणि कौशल्येthefreemath
गेल्या वर्षीच्या अर्थसंकल्पानुसार भारत सरकार शालेय शिक्षणावर वर्षाला ४२,००० कोटी रुपये खर्च करतं. यातला मुख्य खर्च शिक्षकांच्या पगारावर होतो आणि जागतिक बँकेने केलेल्या पाहणीनुसार भारतात सरकारी शाळांमध्ये रोज २५% शिक्षक अनुपस्थित असतात. या अनुपस्थितीमुळे वर्षाला ८,००० कोटी रुपयांचं नुकसान होतं. याखेरीज भारतातील कोचिंग क्लासचा उद्योग २०१५ मध्ये सुमारे अडीच लाख कोटी रुपये घरात असण्याचा अंदाज आहे. महानगरांमध्ये प्राथमिक शाळेतली ८७% तर माध्यमिक शाळेतली ९५% मुलं शिकवणीला जातात. ग्रामीण भागात सुमारे 30% मुलं शिकवणीला जातात. या सगळ्यात खाजगी शाळांवर (पालकांचा) होणारा खर्च धरलेलाच नाही इतका सगळा खर्च करून शेवटी मुलं काय आणि किती शिकतात, हा प्रश्न उरलाच आहे. ‘प्रथम’ संस्थेने केलेल्या सर्वेक्षणातून वारंवार हे दिसून आलं आहे, की ग्रामीण भारतात पाचवीतल्या ५०% मुलांना दुसरीच्या पातळीची कौशल्येही येत नाहीत.
खरं तर, सरकारने पुरवठादारांवर (शिक्षक, संस्था) पैसा खर्च करायचं बंद करून थेट विद्यार्थ्यांवर करावा आणि त्यासाठी व्हाउचर पद्धत स्वीकारावी, ही मागणी जोर धरते आहे. सरकार प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या शिक्षणावर जेवढा खर्च करतं तेवढ्या रकमेची प्रत्येक पालकाला व्हाउचर द्यावीत आणि त्यांनी आपल्या पाल्याला कोणत्याही शाळेत प्रवेश घ्यावा, असं या मागणीचं स्वरूप आहे. पण त्याही पुढे जाऊन असं म्हणावंसं वाटतं, की पालकांनी मुलांना कुठेही शिकवावं. सरकारी शाळेत, खाजगी शाळेत, शिकवणीत, घरी – कुठेही. सरकारने मुलं शाळेत जातात का, हे तपासण्याऐवजी मुलं शिकतात का, एवढंच बघावं. मुलांचं ‘शिक्षण’ होतं आहे ना, ते बघण्याची मानके तयार करावीत आणि विद्यार्थ्यांची चाचणी घेण्याचं काम फक्त करावं. कुठल्या विद्यार्थ्याने, कुठल्या विषयात, कोणत्या संकल्पना आणि कौशल्ये आत्मसात केली आहेत, तेवढंच सांगावं. याला वयाचं बंधन आणि इयत्तेच्या चौकटी असण्याचीही गरज नाही. उदाहरणार्थ, एखादी १० वर्षांची मुलगी गणितात पाचव्या, भाषेत तिसऱ्या आणि गायनात सातव्या पातळीला असू शकते.
‘मुलं शाळेत जातात का, कितवीत आहेत’ असा विचार करण्याऐवजी ‘मुलं काय काय शिकली’ यावर लक्ष केंद्रित करणं आवश्यक आहे. यात सध्याच्या अभ्यासक्रमात नसलेल्याही बऱ्याच विषया-कौशल्यांचा अंतर्भाव करता येईल.
‘शिक्षणात तंत्रज्ञानाचा वापर’ या गोष्टीची उगीचच हवा केली जात आहे आणि डिजिटल आभासी दुनियेतून खऱ्या जगातले व्यवहारी प्रश्न सुटत नसतात, असं बऱ्याच लोकांना वाटतं. नव्या काही कल्पना, पद्धती आल्या, की अशा प्रतिक्रिया येतच असतात. सुमारे २४०० वर्षांपूर्वी प्लेटोसारख्या मोठ्या विचारवंताने “लेखन केल्यामुळे शिकणाऱ्यांचे विस्मरण वाढीस लागेल. कारण लोक स्मरणशक्तीचा वापर करणार नाहीत”, असं म्हटलं होतं. लेखन आणि दस्तऐवजीकरण (documentation) केल्यामुळे मनुष्याची किती प्रगती झाली, हे आज सूर्यप्रकाशाइतकं स्वच्छ आहे तंत्रज्ञान हे शाळा किंवा शिक्षकांची जागा घेऊ शकतं, असं अर्थातच म्हणता येणार नाही. पण झपाट्याने वाढणाऱ्या तंत्रज्ञानाने बऱ्याच अशक्य वाटणाऱ्या गोष्टी आवाक्यात आणल्या आहेत आणि आपल्या शिक्षणपद्धतीतले निदान काही प्रश्न तरी सोडविण्याची त्यात क्षमता दिसते आहे.
मुलांच्या वाढीसाठी शिक्षकांनी दिलेलं वैयक्तिक लक्ष, संस्कार आणि शिक्षकांच्या व्यक्तिमत्वाचा प्रभाव या गोष्टी आवश्यक असल्या, तरी आपल्याला प्रत्यक्ष परिस्थितीचं भान असणं सुद्धा आवश्यक आहे. जागतिक बँकेने केलेल्या पाहणीनुसार भारतात सरकारी शाळांमध्ये रोज २५% शिक्षक अनुपस्थित असतात आणि उपस्थित शिक्षकांपैकी ५०% शिक्षकच शिकवत असताना आढळले आहेत. शिक्षकांच्या अनुपस्थितीमुळे दरवर्षी देशाला साधारण ८००० कोटी रुपयांचं नुकसान होतं दुसरा मुद्दा म्हणजे, जेव्हा शिक्षक शाळेत असतात आणि नीट शिकवत असतात, तेव्हा सुद्धा सध्याच्या शिक्षण पद्धतीत मुख्य भर पाठांतरावरच असतो. त्यामुळे फार तर चांगले परीक्षार्थी तयार होतात. पण स्वतंत्रपणे विचार करायला आणि प्रश्न सोडवायला फारसा वाव मिळत नाही.
अजून एक महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे अभ्यासक्रमाच्या चौकटीत शिकताना येणाऱ्या मर्यादा. अभ्यासक्रम आणि शिक्षणाच्या ठरीव पद्धतींच्या चाळण्यांमधून शेवटी मुलांपर्यंत पोहोचणारी माहिती आणि कौशल्ये खूपच मर्यादित होऊन बसतात. उदाहरणार्थ, २०१४ मध्ये आपलं मंगळयान मंगळाच्या कक्षेत यशस्वीपणे पोहोचलं. आपल्या देशासाठी अत्यंत आनंदाचा आणि अभिमानाचा असा हा क्षण होता आणि त्यातून बरंच काही शिकण्यासारखं सुद्धा होतं. पण प्रश्न असा पडतो, की या मंगळयानाचा अभ्यासक्रमात कधी समावेश होणार आणि कधी हे सगळं मुलांपर्यंत पोहोचणार ज्या मुलांना सुशिक्षित, विचारी पालक किंवा पाठ्यपुस्तकाच्या पलिकडचं शिकविणारे उत्साही शिक्षक लाभलेले नाहीत; त्या मुलांना नवनवीन, कुतूहल जागवणाऱ्या गोष्टी कशा शिकायला मिळणार
शालेय अभ्यासक्रम हा साधारणतः शिकण्याची सरासरी पातळी बघून तयार केलेला असतो. पण प्रत्येक मूल हे वेगळ्या प्रकारे, स्वत:च्या गतीने आणि स्वत:च्या मार्गाने शिकतं. प्रत्यक्ष व्यवहारात आपण एकच एक ओळीने शिकत नसतो. एकातून दुसरा, दुसऱ्यातून तिसरा अशा संबंधित विषयांवर आपण जात असतो. इंटरनेट वापरल्यासारखंच असतं ते. डिजिटल तंत्रज्ञानामुळे अथांग माहितीची आणि ज्ञानाची कवाडं उघडली आहेत. वेगवेगळ्या स्त्रोतांमधून येणारं ज्ञान मुलं आपल्या गतीने आणि आपल्या कलाने शिकू शकतात. दर्जा, उपलब्धता आणि खर्च अशा सर्व गोष्टींचा विचार केला तर शिक्षणाच्या मुख्य प्रवाहात तंत्रज्ञान वापरणं आवश्यक आहे.
पूर्वीच्या काळी ‘शिकणे’ ही गोष्ट शाळा आणि वाचनालायांशी निगडित होती. जे शाळा आणि वाचनालायांपासून दूर (वंचित) राहिले, ते मागे पडले. आता आधुनिक काळात (शाळा आणि वाचनालयाबरोबर) डिजिटल साधनांची उपलब्धताही आवश्यक झाली आहे. शाळेतल्या शिक्षणाला तंत्रज्ञानाची जोड देण्यावाचून गत्यंतर नाही. अद्ययावत् माहिती आणि ज्ञान मिळवून देणारा, स्वत:चा स्वत: अभ्यास आणि विचार करायला लावू शकणारा आणि शिक्षणाची गोडी निर्माण करू शकणारा हा एक उत्तम मार्ग आहे.
आरक्षण – माहितीअभाव आणि दृष्टीअभाव
आंबेडकर जयंतीनिमित्त बऱ्याच चर्चा ऐकू येतात. आजकाल सोशल मीडियामधे पण वाद होत असतात. आरक्षण हा अर्थातच लोकांना जवळचा आणि महत्त्वाचा वाटणारा विषय आहे. बाकी कशाशी सोयरसुतक असो वा नसो, या एका विषयावर बहुतेकांना मत असतं. हे मत दरवेळी तटस्थ किंवा संतुलित असेल अशी अपेक्षा नाही. पण या विषयाची काहीच माहिती नसताना, अर्धवट किंवा ऐकीव माहितीवर लोक हिरीरीने बोलत असतात आणि त्यातून दिशाभूल होत असते.
यामागचं एक मुख्य कारण म्हणजे ज्याचा सर्व विद्यार्थ्यांच्या उच्च शिक्षणाशी, भवितव्याशी आणि मुख्य म्हणजे नागरिक असण्याशी संबंध आहे, त्या आरक्षणाबद्दल आपल्याला शाळेमध्ये काहीच शिकवत नाहीत. इतक्या महत्त्वाच्या विषयाचा अभ्यासक्रमात समावेश नाही. आरक्षणामागचं तत्वज्ञान काय, आरक्षण आणि दारिद्र्यनिर्मूलन यातला फरक, राजकीय आणि शैक्षणिक आरक्षणातला फरक, त्याचा नियमित घेतला जाणारा आढावा या गोष्टी शाळेत नागरिकशास्त्रात शिकवायला हव्या. ज्या व्यवस्थेतून पुढे जायचं आहे, त्याबद्दल काहीच माहिती न देता, विचार करायला न शिकवता आणि हा विषयच जणू वर्ज्य आहे असं मानून शिक्षण दिल्यामुळे त्याचे मोठे दुष्परिणाम होत आहेत. जी गोष्ट उदार सामाजिक न्याय म्हणून आली आहे, ती उफराटा, विपरीत न्याय आहे असं वाटणाऱ्या पिढ्याच्या पिढ्या तयार होत आहेत. शिक्षणाने सामाजिक न्यायाची संकल्पना तर सांगायला हवीच. शिवाय तो समजून घेण्याची समंजस, विचारी आणि उदार दृष्टी पण द्यायला हवी.
December 5, 2015 Marathiखेळ, जाणिवा, नागरिकशास्त्र, शिक्षणthefreemath
नागरिक शास्त्र हा बऱ्याच मुलांच्या नावडीचा आणि कंटाळवाणा वाटणारा विषय आहे. पण प्रत्यक्षात तो खूप महत्त्वाचा, उपयोगी आणि मनोरंजक करता येण्यासारखा आहे.
भारतीय राज्यघटना, नियमावली, नागरिकांचे हक्क आणि कर्तव्ये अशी भारंभार माहिती ऐकणे, वाचणे आणि लिहिणे यापलिकडे बरंच काही करता येईल. उदाहरणार्थ, वेगवेगळ्या भूमिका असलेल्या चिठ्ठया तयार करायच्या आणि ज्याला जी चिठ्ठी मिळेल, त्याने ती भूमिका करायची आणि अनुभवायची. कुणी सभापती होईल, कुणी पंतप्रधान तर कुणी विरोधी पक्षनेता. कुणी सत्तेत असतील तर कुणी विरोधक. त्यांना एखादे विधेयक चर्चेला सुद्धा देता येईल. मजा येईल, शिकूनही होईल. पण मुख्य म्हणजे लोकशाही आणि संसदेबद्दल थोडीफार समज येऊ शकेल. त्याचं गांभीर्य लक्षात येऊ शकेल. कदाचित, क्वचितप्रसंगी का होईना, विरोधासाठी विरोध करण्यातला फोलपणा लक्षात येऊ शकेल.
राजकारण्यांनी संसदेचा पोरखेळ केलेला असतानाच्या काळात, लहान मुलांचे खेळ कदाचित जास्त समंजस ठरतील
October 30, 2014 Marathiकौशल्य, परीक्षा, प्रश्न विचारणे, मराठी, शिक्षणthefreemath
जेव्हा आपण मुलांना अभ्यास करताना बघतो, तेव्हा आपल्या असं लक्षात येतं, की त्यांचं सगळं लक्ष हे उत्तरं शिकण्यावर, खरं तर पाठ करण्यावर केंद्रित झालेलं असतं. आपली शालेय शिक्षणाची कल्पना, अनुभव हे सगळं “उत्तर येणे” या एकाच गोष्टीभोवती फिरत आहे. पण प्रश्नांचं काय स्वतंत्र विचार करणे, विश्लेषण करणे, सर्जनशीलता या सर्व क्षमतांची पहिली महत्त्वाची पायरी म्हणजे प्रश्न विचारता येणे आणि तीच आपण आपल्या शालेय शिक्षणात समाविष्ट केलेली नाही. उत्सुकता, नवीन काही शिकण्याची आवड या गोष्टी मुलांमधे स्वाभाविकच असतात. या आवडीलाच नीट वळण देऊन मुलांना चांगले प्रश्न विचारण्याचं कौशल्य शिकविता येईल. वर्गात एखादा विषय समजला नाही म्हणून शंका विचारणं वेगळं (ते तर यायलाच हवं) आणि योग्य, चांगले प्रश्न विचारता येणं वेगळं.
प्रश्न विचारण्याचं कौशल्य शिकविण्यासाठी बरंच काही करता येऊ शकतं. एखाद्या विषयावर वेगवेगळे प्रश्न काढण्याचे गटांमधे प्रकल्प करता येतील. वर्गात एखाद्या विषयावर वैचारिक चर्चा (brain storming) करून मुलांना प्रश्न विचारायला उत्तेजन देता येईल. भाषेच्या परीक्षेत पाठ्येतर उतारा किंवा कविता असते आणि त्यावरच्या प्रश्नांची मुलांनी उत्तरं लिहायची असतात. यातून विद्यार्थ्यांचं आकलन तपासलं जातं. पण पाठ्येतर उताऱ्यावर उत्तरं लिहिण्याऐवजी मुलांना प्रश्न तयार करायला देता येतील अर्थात, अशी परीक्षा घेणं सोपं नाही. असे पेपर तपासण्यासाठी शिक्षकांकडे पुरेसा अवधी आणि कौशल्य हवं. कारण इथे प्रत्येक पेपर वेगळा असणार आणि ते तपासायला ‘नमुना उत्तरपत्रिका’ वापरता येणार नाही.
मुलं जसजशी मोठी होत जातील तसतसे त्यांना वेगवेगळ्या प्रकारचे प्रश्न समजू लागतील. चांगले, योग्य, समर्पक प्रश्न म्हणजे काय, हे लक्षात येईल. प्रस्तुत आणि अप्रस्तुत प्रश्नांमधला फरक कळू लागेल. काही प्रश्न हे जास्तीची, पुढची माहिती मिळविण्यासाठी असतात; तर काही प्रश्न हे आपल्या समजुती, गृहीतं तपासणारे, त्यांची चिकित्सा करणारे असतात. काही प्रश्नांना ठोस अशी काही उत्तरं नसतात, तर काही प्रश्नांना वेगवेगळी अनेक उत्तरं असतात. ही सगळी समज येणं आणि या वेगवेगळ्या प्रकारचे प्रश्न विचारायला, त्या पद्धतीने विचार करायला जमणं, हे सगळं या कौशल्याचा भाग आहे. चांगले, योग्य प्रश्न विचारता येणं ही सध्याच्या काळाची गरज आहे आणि म्हणूनच जितक्या लवकर आपल्या शिक्षण पद्धतीत आपण याचा समावेश करू, तितकं उत्तम
आपण मुलांना मदत करत आहोत
पुस्तकात सोडवून दाखविलेल्या उदाहरणांसारखीच गणितं अभ्यास म्हणून किंवा परीक्षेत येतात. त्यात आकडे सोडून काहीच बदल नसतो. समजा, पुस्तकाच्या बाहेरचं गणित असेल, तर त्यात टीप असते. उदाहरणार्थ –
एका सायकलने 3किमी प्रवास केला. जर त्या सायकलच्या चाकाची त्रिज्या 21सेंमी असेल तर 3किमी अंतर कापताना चाकाच्या किती फेऱ्या होतील
टीप :- चाकाच्या फेऱ्या = सायकलने कापलेले अंतर / चाकाचा परीघ
वेगळं गणित आलंच, तर त्यात अशी टीप का लिहिलेली असते त्याहीपुढे जाऊन विचारावंसं वाटतं, की गणितामध्ये मुलांनी नक्की काय शिकणं अपेक्षित आहे त्याहीपुढे जाऊन विचारावंसं वाटतं, की गणितामध्ये मुलांनी नक्की काय शिकणं अपेक्षित आहे मला वाटतं, की गणितं सोडविताना नुसती त्या गणितांची उत्तरं काढणंच नाही, तर एकूणच प्रश्न सोडविण्याचं कौशल्य शिकणं अपेक्षित आहे. प्रश्नांची उत्तरं स्वत:ची स्वत: विचार करून शोधायला शिकणं हा गणित शिकण्याचा मूळ हेतू आहे. आजकालच्या जगात वेगवेगळ्या गोष्टी माहीत असण्याचं महत्त्व पूर्वीइतकं उरलेलं नाही. माहिती तर काय सहज इंटरनेटवर शोधता येते. पण मिळालेल्या माहितीचा वापर करता येणं आणि योग्य तो वापर करून प्रश्न सोडविता येणं हे अत्यावश्यक झालेलं आहे. माहिती कुठे आणि कशी वापरायची हे समजणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे.
आपली मुलं झपाट्याने बदलणाऱ्या जगात मोठी होत आहेत. आज आपण कल्पना करू शकणार नाही, अशा नव्याच समस्या, नव्या प्रश्नांना भविष्यात त्यांना सामोरं जावं लागणार आहे. आपण त्यासाठी त्यांना तयार करायला हवं. गणिताचे अभ्यासक्रम आणि उदाहरणं शक्य तितकी सोपी (म्हणजे डोकं न वापरता सोडविण्याची) करण्याकडे दिवसेंदिवस कल वाढत चालला आहे. अशाने मुलं स्वतंत्र विचार करायला, प्रश्न हाताळायला कशी शिकणार आणि खोच असलेलं, आव्हानात्मक गणित सोडविण्यातला आनंद वगैरे विचार तर फारच दूर राहिला
वरच्या उदाहरणातली ‘टीप’ ही मुलांना गणित सोडवायला मदत करण्यासाठी असते. पण दूरगामी विचार केला, तर याने मदत होते आहे की नुकसान
धडे-कविता शिकताना नवीन शब्द आला, की मुलं त्या शब्दाचा अर्थ लिहून घेतात आणि पुढे जातात. पण तो शब्द शिकताना जर त्या अनुशंगाने येणारे बाकी शब्द पण शिकता आले तर म्हणजे ‘परका’ असा शब्द शिकविताना ‘पर’ चा अर्थ आणि त्याबरोबर येणारे परदेश, परकीय, परप्रांत, परभाषा असे बरेच शब्द मुलांना शिकविता येतील. तसंच ‘संग्रहालय’ हा शब्द शिकताना संग्रह आणि आलय हे शब्द समजले आणि आलय म्हणजे घर असं लक्षात आलं, की त्याबरोबरच वाचनालय, रुग्णालय हे शब्द पण शिकून होतील. हिमालयाच्या नावातलं सौंदर्य समजेल. पुढे कधी ‘दुग्धालय’ असा शब्द वाचनात आला, तर स्वत:चा स्वत: अर्थ लावता येईल. यातून नुसतीच शब्दसंपत्ती वाढणार नाही, तर शब्द कुठून आले, कसे तयार झाले, यातली गंमत अनुभवता येईल. आपोआप गोडी वाटेल.
मात्र अभ्यासक्रम पूर्ण करायच्या वेळापत्रकात असं सगळं शिकवायला, गोडी लावायला आपल्याकडे अवधी आहे का आणि हे परीक्षेत येत नाही, तर शिकण्या-शिकविण्याची गरज भासणार आहे का
July 25, 2014 Marathiआकलन, परीक्षा, भाषा, वाचन, शाळा, शिक्षणthefreemath
भाषेच्या पाठ्यपुस्तकात वेगवेगळे धडे आणि कविता असतात आणि मुलं वर्गात हे धडे, कविता शिक्षकांकडून शिकतात. यातून मुलांनी नक्की काय शिकणं अपेक्षित आहे फक्त पुस्तकातले धडे माहीत करून घेणं अपेक्षित आहे का फक्त पुस्तकातले धडे माहीत करून घेणं अपेक्षित आहे का की त्या धड्यांसारखे, त्या पातळीचे कोणतेही लेख, गोष्टी, कविता समजून घेण्याचं कौशल्य शिकणं अपेक्षित आहे
आपली सध्याची पद्धत अशी आहे, की या धड्या-कवितांवरची प्रश्नोत्तरे मुलं गृहपाठ म्हणून सोडवितात किंवा शिक्षक उत्तरं सांगतात आणि मुलं वर्गात ती लिहून घेतात. यातलेच काही प्रश्न परीक्षेत येतात. सगळी नसली, तरी बरीचशी मुलं ही उत्तरं पाठ करून, घोकून परीक्षेत लिहितात. या सगळ्या पद्धतीत मुलांना धड्यांचं किती आकलन झालं आहे, हे कळायला मार्ग नसतो आणि समजा, हे धडे वर्गात शिकविलेले असल्यामुळे समजले आहेत, असं जरी गृहीत धरलं तरी याच प्रकारचं इतर लेखन त्यांना स्वत:चं स्वत: समजून घेण्याचं कौशल्य आत्मसात झालं आहे का, हे कसं कळणार
बऱ्याचशा प्रगत देशांमधे प्राथमिक शाळांपासून भाषेसाठी पाठ्यपुस्तकच नसतं. नेमून दिलेले धडे शिकणं हा उद्देश नसून, नेमून दिलेल्या विशिष्ट काठिण्य पातळीचा (कोणताही) मजकूर समजून घेण्याची क्षमता शिकणं हा उद्देश असतो. उदा. – इंग्लंडमधे भाषा विषयासाठी प्राथमिक शाळेपासूनच पाठ्यपुस्तक नसतं. वयानुरूप, इयत्तेनुसार विशिष्ट पातळीचे लेख, गोष्टी, कविता, पुस्तके ही वाचली जातात आणि त्यावर वर्गात चर्चा होते. गृहपाठ म्हणून किंवा परीक्षेत पूर्वी न वाचलेला मजकूर समजून घायचा असतो. त्यामुळे वाचलेल्या गोष्टीचे आकलन तपासले जाते. वहीतली किंवा गाईडमधली उत्तरं नीट पाठ केली आहेत का, हे तपासलं जात नाही.
आपल्याकडेही पाठ्यपुस्तक काढून टाकायला पाहिजे, असं म्हणण्याचा हेतू नाही. पाठ्यपुस्तक तयार करताना काही विचार केलेला असतो. विषयांचं आणि शैलीचं वैविध्य, सखोलता वगैरे आणण्याचा त्यात प्रयत्न असतो. पण परीक्षा पाठ्यपुस्तकातील धड्यांवर कशाला हवी परीक्षेत पाठ्यपुस्तकाच्या पातळीच्या पाठ्येतर मजकुराचं आकलन तपासलं, म्हणजे झालं.
मुलं जेव्हा निबंध, पत्र किंवा उतारा लिहितात; तेव्हा बहुतेकदा त्यात साधे, सामान्य शब्द वापरण्याकडे त्यांचा कल असतो. उदा. – छान, मजा, चांगला असे. प्रत्येक गोष्ट “छान”, “चांगली” असते. “प्रेक्षणीय”, “अद्वितीय”, “स्वर्गीय” असं काहीच नसतं. असं का तर बरेचदा असे शब्द माहीत असले तरी लिहायला अवघड वाटतात. त्यात शुद्धलेखनाची काही चूक होईल आणि त्यामुळे आपला अर्धा गुण जाईल, अशी भीती वाटते. मग कशाला उगीच धोका पत्करा, अशा विचाराने मुलं नेहमीचे, सामान्य, तेच ते शब्द वापरत राहतात. इंग्रजीत लिहिताना पण nice, good असेच शब्द वापरले जातात. incredible किंवा fabulous अशा शब्दांपासून मुलं चार हात दूरच राहतात कारण स्पेलिंग चुकण्याची भीती वाटते. शुद्धलेखनात चूक झाली, की गुण कापण्याच्या धोरणामुळे आपण मुलांना वेगवेगळे शब्दप्रयोग करण्यापासून, समर्पक, दर्जेदार शब्द वापरण्यापासून परावृत्त करत आहोत.
लिखाणात कल्पकता, विश्लेषण, परिणामकारकता या गोष्टी जास्त महत्त्वाच्या नाहीत का शुद्धलेखनाच्या बेड्या घातल्याने या सगळ्या गोष्टींना खीळ बसते आहे का शुद्धलेखनाच्या बेड्या घातल्याने या सगळ्या गोष्टींना खीळ बसते आहे का त्यापेक्षा समृद्ध शब्दसंपत्तीसाठी आपण उत्तेजन दिले पाहिजे. नवनवीन, परिणामकारक शब्द वापरल्याबद्दल एखादा गुण जास्त द्यावा, त्यात शुद्धलेखनाची चूक असली तरीही. मग शुद्धलेखनाचे काय त्यापेक्षा समृद्ध शब्दसंपत्तीसाठी आपण उत्तेजन दिले पाहिजे. नवनवीन, परिणामकारक शब्द वापरल्याबद्दल एखादा गुण जास्त द्यावा, त्यात शुद्धलेखनाची चूक असली तरीही. मग शुद्धलेखनाचे काय ते महत्त्वाचे नाही का ते महत्त्वाचे नाही का ते पण महत्त्वाचे आहे. पण त्यासाठी शुद्धलेखनाची अशी वेगळी छोटी चाचणी घेता येईल. त्यात फक्त शुद्धलेखन तपासायचे. निबंध, पत्र, कथा अशा लिखाणाशी शुद्धलेखनाची सांगड घालायची गरज नाही.
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त
डिजिटाइझ्ड साहित्य की डिजिटल साहित्य
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त


"अर्मेनिया" हाका जोडणी आशिल्लीं पानां - विकिपीडिया

"अर्मेनिया" हाका जोडणी आशिल्लीं पानां
हुपून वचात:	दिशा-नियंत्रण, सोद
हाका कितें जुळटा पान: नांव-थोळ सगळें (मुखेल) चर्चा वापरपी वापरपी चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा फायल फायल चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा प्रारूप प्रारूप चर्चा आदार आदार चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा एकक एकक चर्चा Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk विशय विपरीत प्रवरण
गाळणे लिपयात दूस्रात-समावेश | लिपयात जोडण्यो | लिपयात पुनर्निर्देशन
मुखावेली पानां अर्मेनिया: हाका जोडणी करतात
वापरपी:Dcljr/Deva  (← जोडण्यो | बदल)
"https://gom.wikipedia.org/wiki/विशेश:WhatLinksHere/अर्मेनिया" चे कडल्यान परतून मेळयलें
खंयचेंय आदलें मदलें पान


Lovely Quotes, Jokes and Poems: बंध आहेत हे प्रेमाचे

बंध आहेत हे प्रेमाचे
बंध आहेत हे प्रेमाचे
नाही तुटणार ही प्रेमाची नाती
आठवणीचे वारे ही वाहणार
एकमेँकाशिवाय आपण कसे जगणार
कोमल अशा तुझ्या कळीला
कधीच नाही कोमजु देणार
अश्रुंशी नाते जोडलेस तरी
अश्रुंसाठी तुला पारखे करणार
करु शकलो नाही असे तर सांग तुच
एकमेँकाशिवाय आपण कसे जगणार
जरी वाळवंटात सापडलीस तु
मी तुझ्या सोबतीला असणार
शब्दात माझ्या अडकलीश तु
तर वेदना ह्या मलाच होणार
असं असताना तुच सांग
एकमेंकाशिवाय आपण कसे जगणार
का बंध टाकु मी माझ्या जीवनावर
मी यात वाहवतच जाणार
लढेन मी तुझ्या सुखासाठी
नाही लढलो तर मी या जगातच नसणार
कविता नाही हे जीवन आहे माझे
अखेरच्या श्वासापर्यत अंत नाही होऊ देणार
असं असताना तुच सांग
एकमेंकाशिवाय आपण कसे जगणार
तुजविना मी कसा जगणार
♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥ मन होतं माझं कुठेतरी हरवलेलं, पण तरी ते तुलाच शोधत होतं, तुला खरच ओळखता नाही आलं, ते फक्त तुझ्यासाठीच झुरत होतं....
प्रियकाराचा जेव्हा नवरा होतो..
प्रियकाराचा जेव्हा नवरा होतो.. प्रेयसीचा चंद्रासारखा चेहरा.. बघू नए इतका नकोसा होतो.. मग... रोज भांडण्याची वेळ ठरलेली असते.. रुसलेल्या ...
लग्न लग्न म्हणजे काय असतं
लग्न लग्न म्हणजे काय असतं त्याच्या मनातल्या विचारांचं तिच्या चेहऱ्यावर प्रतिबिंब असतं तिच्या प्रश्‍नाआधी त्याचं उत्तर तयार असतं. लग्न ...
मैत्री करणारे खूप भेटतील परंतू निभावणारे कमी असतील मग सांगा, खरे मित्र कसे असतील कधी भांडणाची साथ, कधी मैत्रीचा हात कधी प्रेमाची बात, अशी ...
मन माझे तुझ्याकडे आहे
जेव्हा काही चुकत असेल.....तेव्हा माझी आठवण कर........
एवढे एक करशील ना
राख होऊनी या देहाची
माझे खरे प्रेम तिला कधी कळलेच नाही
तुझी साथ हवी होती मला आयुष्यात
बंध आहेत हे प्रेमाचे
तुला पाहिले कि, कविता सुचते... जशी तुझी नझर, माझ्य...
मला आठवतंय तुझ माझ्याशी बोलन
प्रेम मागुन मिळत नाही
आयुष्यात सर्वात वाईट वाटले
तू मला सोडून गेलास


७० गिटारवादकांचा अनोखा आविष्कार

७० गिटारवादकांचा अनोखा आविष्कार
पुणे : ‘म्युझिका वेना’ या संस्थेने तब्बल ७० गिटारवादकांना एका मंचावर आणून रसिकांना एका अनोख्या आविष्काराचे साक्षीदार होण्याची संधी दिली. शनिवारी (सहा जानेवारी) बिबवेवाडी येथील अण्णा भाऊ साठे सभागृहात झालेल्या ‘एन्डिअरिंग गिटार’ या बहारदार सादरीकरणाला रसिकांनी भरभरून दाद दिली. अनोख्या फ्लेमँको स्टाइलचे गिटारवादन हे या कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण ठरले.
अवीट गोडीच्या जुन्या हिंदी चित्रपटगीतांबरोबर सूफी, रॉक, मेटॅलिका, डीप पर्पल, वेस्टर्न स्टाइलच्या गाण्यांच्या सादरीकरणासह भारतीय शास्त्रीय संगीतावर आधारित रचनांमुळे रसिक मंत्रमुग्ध झाले. अजित, सुजित, अमिता आणि प्रियांका या चार गायकांनी गिटारच्या साथीने एकसे बढकर एक गाणी सादर केली. या कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणे म्हणून प्रसिद्ध सॅक्सोफोनवादक अनिल करमरकर आणि प्रसिद्ध गायक दीपक महाजन उपस्थित होते. या कार्यक्रमात की-बोर्डवर मंदार देव, ऱ्हिदम मशीनवर अभिजित भदे, ड्रम्सवर शुभम नाईक यांनी साथसंगत केली. प्रसिद्ध निवेदक सिद्धार्थ बेंद्रे यांनी खुमासदार शैलीत या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन केले.
आठ ते साठ वर्षे वयोगटातील वादकांचा समावेश असलेल्या या कार्यक्रमात ३० ऱ्हिदम वादक, ३० मुख्य वादक, चार बास वादक आणि दोन फ्लेमँको गिटारवादक सहभागी झाले होते. ‘कर्ज’ चित्रपटातील गाजलेल्या गीतावर गिटारच्या साह्याने केलेल्या सादरीकरणाला रसिकांनी टाळ्यांच्या कडकडाटाने दाद दिली.
या कार्यक्रमाचे संगीत संयोजन डॉ. मयुरेश केमकर यांनी केले होते, तर संकल्पना आणि निर्मिती उदय केमकर, मुक्ता केमकर यांची होती. यंदाचे या कार्यक्रमाचे पाचवे वर्ष होते.
(या कार्यक्रमाची झलक दर्शविणारा व्हिडिओ सोबत देत आहोत.)
Tags: Musica VenaEndearing Guitarsम्युझिका वेनाएन्डिअरिंग गिटारउदय केमकरमुक्ता केमकरडॉ. मयुरेश केमकरBOI
तारा भवाळकर, वामन होवाळ ‘टीएमटी’च्या ताफ्यात नवीन बस सेवा ‘कामगारांच्या रोजगार, वेतन आणि सामाजिक सुरक्षेसाठी सरकार कटिबद्ध’ ‘आरबीके’च्या विद्यार्थ्याचे यश शहीदांच्या कुटुंबीयांना मदतीसाठी विशेष वेबसाइट आणि अॅप
आंबा : पोषक तत्त्वांचा खजिनाच..
एक पाऊलही पुढे टाकू शकत नव्हतो...
एकाग्रता - चित्रकार रझा यांची विद्यार्थ्यांसाठीची कलाकृती
नागभीड अभयारण्य, माणिकगड, पवनी
...त्या तिघींनी दिली मराठी शाळेला ‘संजीवनी’
‘ऑरेंज सिटी’ नागपूर, रामटेक आणि बरंच काही


"माँटेनिग्रो" हाका जोडणी आशिल्लीं पानां - विकिपीडिया

"माँटेनिग्रो" हाका जोडणी आशिल्लीं पानां
हुपून वचात:	दिशा-नियंत्रण, सोद
हाका कितें जुळटा पान: नांव-थोळ सगळें (मुखेल) चर्चा वापरपी वापरपी चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा फायल फायल चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा प्रारूप प्रारूप चर्चा आदार आदार चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा एकक एकक चर्चा Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk विशय विपरीत प्रवरण
गाळणे लिपयात दूस्रात-समावेश | लिपयात जोडण्यो | लिपयात पुनर्निर्देशन
मुखावेली पानां माँटेनिग्रो: हाका जोडणी करतात
वापरपी:Dcljr/Deva  (← जोडण्यो | बदल)
"https://gom.wikipedia.org/wiki/विशेश:WhatLinksHere/माँटेनिग्रो" चे कडल्यान परतून मेळयलें
खंयचेंय आदलें मदलें पान


26/11 नंतर सर्जिकल हल्ल्याचा सल्ला दिला होता: मेनन | Webdunia Marathi

मंगळवार, 24 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
26/11 नंतर सर्जिकल हल्ल्याचा सल्ला दिला होता: मेनन
मुंबईत झालेल्या 26/11 च्या हल्ल्यानंतरही तत्कालिन यूपीए सरकारला सर्जिकल हल्ले करण्याचा सल्ला दिला होता.
मात्र सरकारने राजकारण करत सर्जिकल स्ट्राईक करणं टाळल्याचा गौप्यस्फोट माजी परराष्ट्र सचिव शिवशंकर मेनन यांनी केला आहे.
सदरचा गौप्यस्फोट मेनन यांनी ‘चॉइसेस – इन्साईड द मेकिंग ऑफ इंडियाज फॉरेन पॉलिसी’ या पुस्तकात केला आहे. लोकभावनाचा आदर करत भारत सरकारने पाकमधल्या मुद्रिकेमध्ये असलेल्या लष्कर-ए- तैयबाच्या तळावर किंवा पाकव्याप्त काश्मिरमधे सर्जिकल स्ट्राईक केलेच पाहिजेत, असा सल्ला दिल्याचं मेनन यांनी म्हटले आहे.
पाकच्या गोळीबारात दोन जवान शहीद
पाकिस्तानमध्ये ‘ए दिल है’ आणि ‘शिवाय’ ला नो एन्ट्री
पाक माफी मागेल, अशी आशा : नायडू
शोएबची इंग्रजी वाचून पोट धरून हसाल
पाकमध्ये आत्मघाती हल्ला; 60 ठार
यावर अधिक वाचा :
26/11 नंतर सर्जिकल स्ट्राइक
31 मार्चला संपणार जिओ प्राइम मेंबरशिप
1 एप्रिल 2017 रोजी सुरू झालेली जिओ प्राइ मेंबरशिप 31 मार्च 2018 रोजी संपणार आहे. आता ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
इन्कम टॅक्सच्या दहा नियमांमध्ये 1 एप्रिलपासून होणार बदल
1. नव्या नियमानुसार नोकरदारांना सध्या देण्यात येणाऱ्या प्रवास भत्ता (रू.19,200) आणि ...
एअर एशियाची दमदार ऑफर
एअर एशिया या विमान कंपनीने दमदार ऑफर आणली आहे. यानुसार विदेशात विमान प्रवास करण्यासाठी ...
भिडे यांच्या अटकेसाठी सरकारला ८ दिवसांची मुदत
कोरेगाव-भीमा येथे झालेल्या दंगलीमधील मुख्य आरोपी संभाजी भिडे यांना आठ दिवसांमध्ये अटक ...
मुलांपेक्षा मुलींना सोशल मीडियाचे वेड जास्त
सोशल मीडियाने सध्या लोकांचे आयुष्य बदलून ठेवले आहे. प्रत्येकजण सोशल मीडियावर आपले विचार व ...
फ्लिपकार्टमध्ये ७०० जागांसाठी भरती प्रक्रिया
फ्लिपकार्टने आपल्या विविध पदांसाठी भरती प्रक्रिया सुरु केली आहे. ही भरती प्रक्रिया ७०० ...
फेसबुक डेटा लिक प्रकरण : आमच्याकडून चूक झाली : मार्क ...
मार्क झुकरबर्ग ने अखेर मोठा खुलासा केला आहे. फेसबुक मोठ्या अडचणीत सापडले आहे. केंब्रिज ...
केवळ 7 रुपयात विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर
आयबीएम बोफिन्स यांनी विश्वातील सर्वात लहान कॉम्प्युटर तयार केले आहे. हे कॉम्प्युटर ...
आता ‘वायफाय’ नव्हे ‘लायफाय’ तंत्रज्ञान
‘वायफाय’पेक्षाही अधिक वेगवान ‘लायफाय’ अर्थात ‘लिक्विड फिडॅलिटी’ हे तंत्रज्ञान विकसित ...
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


क्रेझी-चीझी कॅफे, सदाशिव पेठ येथे पाहिजेत | jahirati.maayboli.com

क्रेझी-चीझी कॅफे, सदाशिव पेठ येथे पाहिजेत
क्रेझी-चीझी कॅफे, सदाशिव पेठ येथे पाहिजेत: कॅप्टन-४, अनुभवी, हिंदी/मराठी/इंग्रजी भाषा आवश्‍यक . मोरीवाला- ४. संपर्क: ९८९० ८२७८२७, ७०३८४७२८०७
क्रेझी-चीझी कॅफे, सदाशिव पेठ येथे पाहिजेत: कॅप्टन-४, अनुभवी, हिंदी/मराठी/इंग्रजी भाषा आवश्‍यक . मोरीवाला- ४. संपर्क: ९८९० ८२७८२७, ७०३८४७२८०७
गेल्या ३० दिवसात या जाहिरातीची वाचने
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१५ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


विकणे: २बीएचके | jahirati.maayboli.com

विकणे: २बीएचके, वडगांव (बु).६३२स्क्वे.फु., वेल फर्निश्‍ड, २-व्हीलर पार्किंग सह. अपेक्षा- रु.३० लाख निगो. १० लाखांचे लोन उपलब्ध. ९०९६४६२७६५
विकणे: २बीएचके, वडगांव (बु).६३२स्क्वे.फु., वेल फर्निश्‍ड, २-व्हीलर पार्किंग सह. अपेक्षा- रु.३० लाख निगो. १० लाखांचे लोन उपलब्ध. ९०९६४६२७६५
गेल्या ३० दिवसात या जाहिरातीची वाचने
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१५ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


सरलतेकडून क्लिष्टतेकडे भाग ३ : उत्क्रांतिवादाचं उत्तर | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
सरलतेकडून क्लिष्टतेकडे भाग ३ : उत्क्रांतिवादाचं उत्तर
या विश्वात पसरलेल्या जडाच्या अंधारात चेतनेचा प्रकाश कसा भरून आला या जगाच्या प्रत्येक सांदी-कोपर्‍यात पाहिलं तर प्राणी, पक्षी, जीव, जीवाणू आपापलं जीवन जगत असलेले दिसतात. हे कुठून आले या जगाच्या प्रत्येक सांदी-कोपर्‍यात पाहिलं तर प्राणी, पक्षी, जीव, जीवाणू आपापलं जीवन जगत असलेले दिसतात. हे कुठून आले कुणी सर्वोच्च शक्तीने ते आपल्या इच्छेच्या बळावर आपोआप तयार केले का कुणी सर्वोच्च शक्तीने ते आपल्या इच्छेच्या बळावर आपोआप तयार केले का "प्रकाश होवो" म्हणून एकाच फटकार्यात सगळं जग उज्ज्वल झालं तसंच एकाच फटकार्यात सर्व जीव निर्माण झाले का "प्रकाश होवो" म्हणून एकाच फटकार्यात सगळं जग उज्ज्वल झालं तसंच एकाच फटकार्यात सर्व जीव निर्माण झाले का बायबलचं यावर मत ठाम हो, असंच आहे. परमेश्वराने त्याच्या आंतरिक शक्तीने हे सगळं आपोआप सहा दिवसात घडवलं. आणि त्याची आंतरिक शक्ती कुठून आली बायबलचं यावर मत ठाम हो, असंच आहे. परमेश्वराने त्याच्या आंतरिक शक्तीने हे सगळं आपोआप सहा दिवसात घडवलं. आणि त्याची आंतरिक शक्ती कुठून आली ती होतीच, आहेच, व ती वादातीत आहे. गेल्या लेखात आपण बघितलं की असा किमयागार पुढे करायचा म्हणजे वैचारिक दिवाळखोरी कबूल करण्यासारखं आहे. जेव्हा आपण अशक्य हे शक्य आहे असं मानतो तेव्हा त्याचा अर्थ काहीही शक्य आहे असा होतो. केवळ एकच अशक्यतेला होकार पण इतर बाबतीत तार्किक दृष्टीकोन हे विसंगत आहे. शून्यापासून या क्लिष्टतेच्या शिखरापर्यंत एका उडीत पोचणं अशक्य आहे. त्यामुळे योग्य उत्तरात या टोकापर्यंत टप्प्या टप्प्याने कसं जाता येईल याचं चित्रण हवं. आपल्याला मुंबईहून दिल्लीला जाण्यासाठी नकाशाची आवश्यकता असते. पण नुसत्या नकाशाने प्रवास होत नाही, त्यासाठी वाहन लागतं. एकदा या दोन गोष्टी सापडल्या की प्रवास कसा झाला याविषयी प्रश्न राहात नाही. उत्क्रांतीवादाने या दोन्ही गोष्टी आपल्याला दिलेल्या आहेत. मार्ग आणि त्या मार्गावर अव्याहतपणे पुढे ढकलणारी प्रक्रिया. काटेकोर पणे बोलायचं झालं तर ती एका अपरिहार्यतेने जाणारी व त्यायोगे आपल्या पाउलखुणातून मार्ग उमटवत जाणारी प्रक्रिया आहे. नकाशा तिच्या मार्गक्रमाने तयार होतो.
ही प्रक्रिया काय आहे हे समजावून घेण्यासाठी आपण थोडा वेळ प्रकाशाचंच उदाहरण - रूपक म्हणून वापरू. अंधारात प्रकाश कुठून येतो निसर्गात:च काही दगड एकमेकांवर आपटतात आणि त्यातून ठिणगी पडते. अशा ठिणग्या अंधारात कुठे ना कुठे पडत असतात. पण त्यांनी काही सारं रान उजळून जात नाही. पण घटकाभर धरून चाला की एक जादूची ठिणगी निर्माण झाली. तिची जादू अशी की ती पडली की तिच्या आसपासचे दगड हलतात, एकमेकांवर आपटतात, आणि दोन ठिणग्या - हुबेहूब तिच्यासारख्याच पडतात. त्या अगदी पुढच्या क्षणीच पडत नाहीत, एकच वेळी ही पडत नाहीत पण साधारण पुढच्या मिनिटाभरात केव्हाही पडतात. अर्थात ह्या नवीन ठिणग्याही जादूच्याच असल्यामुळे त्यांच्यापासून प्रत्येकी आणखीन दोन ठिणग्या तयार होतात. सुरुवातीची काही मिनिटं काहीच फरक जाणवणार नाही. पण प्रत्येक मिनिटाला दुप्पट, दुप्पट करत गेलं तर अर्ध्या तासातच ते आख्खं जंगल उजळून निघेल. किंबहुना हे एक तास चाललं तर दर सेकंदाला अणुस्फोट झाल्यासारखा वाटेल. चक्रवाढ टोकाला नेली तर फार लवकर गोष्टी हाताबाहेर जातात, वा निरर्थक उत्तरं यायला लागतात. अर्थातच निसर्गात चक्रवाढ या पातळीला जात नाही, कारण इतर बंधनं पुढे येतात. तेव्हा ही जादूची दुनिया थोडीशी खर्‍यासारखी करण्या साठी आपण असंच एक बंधन घालूया. ही जादूची ठिणगी पाडल्यामुळे दगडांची शक्ती खर्च होते आणि ते मिनिटभर गपगार पडून राहतात. तेव्हा प्रकाश कायम वाढत जाणार नाही. एक वेळ अशी येईल, की तिथले सर्व दगड एक तर ठिणग्या पाडत असतील, किंवा नुकतीच ठिणगी पाडून मिनिटभर विश्रांती घेत असतील. आणि रान थोड्याफार प्रमाणात उजळून निघालेलं असेल.
आता तुम्ही म्हणाल की त्यात काय विशेष एक अंधाराची स्थिर स्थिती होती ती जाऊन काही सतत पडणार्‍या ठिणग्यांची स्थिर स्थिती आली. थोडा प्रकाश निर्माण झाला, पण त्यासाठी जादूचा वापर करावाच लागला ना एक अंधाराची स्थिर स्थिती होती ती जाऊन काही सतत पडणार्‍या ठिणग्यांची स्थिर स्थिती आली. थोडा प्रकाश निर्माण झाला, पण त्यासाठी जादूचा वापर करावाच लागला ना कबूल. या काहीशा ओढून ताणून आणलेल्या रूपकाचे उद्देश दोन होते. एक म्हणजे एक छोटीशी जादू वापरली तर तिच्यातून खूप मोठा परिणाम होऊ शकतो हे दाखवणं. आपल्याला शेवटचं चित्र तेच ठेवायचं आहे, पण जादू हळू हळू कमी करायची आहे. दुसरा उद्देश हा थोडा पहिल्याशी संबंधित आहे. तो म्हणजे, ही छोटी जादू विस्तृत परिणाम साधते, याचं कारण म्हणजे पुनरुत्पादानातून निर्माण होणार्या चक्रवाधीच गणित. या चक्रवाधीमुळे निसर्गात खूप दूरवरचे परिणाम घडतात. उत्क्रांतीच कोडं सुटायलाही या चक्रवाढ चीच मदत झाली.
पेलीने आपलं लेखन केलं (१८०२) - विश्वाची जटिलता परमोच्च निर्मात्याचं अस्तित्व सिद्ध करते हे सांगणारं - त्याच सुमाराला किंबहुना त्याच्या थोडं आधी १७९८ मध्ये थॉमस माल्थसने आपला "लोकसंख्या-तत्त्वाचा निबंध" प्रसिद्ध केला. त्यात तो दोन गृहीतक मांडतो १. मानवाच्या अस्तित्वासाठी अन्नाची गरज आहे - व ती कायम राहील . २. लैंगिक आकर्षण ही मूलभूत प्रवृत्ती आहे (व तिचे परिणाम - लोकसंख्या वाढ) ती कायम राहतील. [तो सर्वोच्च शक्ती यात ढवळा ढवळ करणार नाही हेही गृहीत धरतो, पण ती गोष्ट अलाहिदा ] या दोन गृहीतकांतून तो काही भयंकर निष्कर्ष काढतो. एक म्हणजे समाजात दिसणारी विषमता ही कधीच संपणार नाही. दुसरं म्हणजे आदर्श समाजाचे स्वप्न ज्यात सर्व लोक खाऊन पिऊन सुखी आहेत ते कधीच साध्य होणार नाही. गरीब, आळशी, कर्तृत्वहीन लोक उपासमारीने मरत राहणार. औद्योगिक क्रांतीच्या उंबरठ्या पलिकडे असलेल्या त्या काळाच्या सर्वात श्रीमंत देशात - इंग्लंड मध्ये राहून तो हे म्हणतो हे विचारात घेण्या सारखं आहे. [पण त्याच्या सिद्धांतात तत्कालीन श्रीमंत, उच्चवर्गीयांना एकच वेळी इगो सुखावण्याची व सामाजिक बंधनातून मुक्त करण्याची सोय आहे.] बरं त्याच्या गणितात काही चूक काढावी तर त्यात काही नव्हती. तो म्हणतो की उत्पादनाची साधनं फार तर सरळ व्याजाने वाढतात पण लोकसंख्या ही चक्र वाढीने वाढते. आणि तुम्ही कितीही मोठा सरळ व्याजाचा दर घेतलात, आणि तरी नैसर्गिक लोकसंख्या वाढ त्याला कधी ना कधी मागे टाकणार. याचा अर्थ तुम्ही कितीही अन्न उत्पादन वाढवलं तरी शेवटी लोकसंख्येच्या वाढीच्या दाबामुळे ते अपुरं पडणार. अगदी तळा गाळातले लोक शेवटी उपासमारीने, दुष्काळ ग्रस्त होऊन मरणारच. आणि हे कळण्यासाठी काहे मोठे तत्त्वज्ञ, विचारवंत, गणिती असण्याची गरज नाही. साधं सरळ व्याज आणि चक्रवाढ व्याज कळलं की झालं.
माल्थसचा सिद्धांत हा, अचूक गणित बांधलं तरी ते चुकीच्या गृहीतकांवर आधारित असलं की कसा अनर्थ होतो याचं उत्तम उदाहरण आहे. त्याने हे विचार मांडून २०० वर्षे होऊन गेली. पण उपासमारीने मारणार्‍या लोकांची संख्या घटत चाललेली आहे. लोकसंख्या नक्की कुठे स्थिरावणार हाच फक्त एक प्रश्न शिल्लक आहे, ती स्थिरावणार की नाही हा नाही. अर्थात, त्याला दोष देण्याचं कारण नाही, तो ज्या काळात वावरत होता त्यात कुटुंब नियोजनाची तितकीशी खात्रीलायक सोय नव्हती. पण मुद्दा तो नाही. माल्थसने काही बाबतीत खोलात विचार केला - साध्या गणिताच्याही पुढे जाऊन. ते म्हणजे लोकसंख्या वाढीचा प्रश्न दिसतो त्या पेक्षा गंभीर आहे. समजा आत्ता तुम्हाला चक्रवाढ एका दराने होते आहे असं दिसतंय. पण जर तुमच्या समाजात त्याहीपेक्षा अधिक दराने पुनरुत्पादन करणारे गट असतील तर शेवटी लोकसंख्या वाढ त्यांच्या वेगाने होणार. म्हणजे दोन चाक्रवाढीचे दर असतील, तर ज्याप्रमाणे चक्रवाढ सरळ व्याजावर मात करते त्याच प्रमाणे अधिक मोठ्या चाक्रवाढीचा दर हा लहान दरावर मात करेल. यात एक अध्याहृत आहे की विशिष्ट गटाचा पुनरुत्पादनाचा दर हा पुढल्या पिढीतही कायम राहील. उत्क्रांतीवादाच्या जडण घडणीतला हा अतिशय महत्त्वाचा दुवा आहे.
हे कसं हे पाहण्या साठी आपण पुन्हा आपल्या जादूच्या अरण्यात जाऊ. आपल्या पेटणार्‍या ठिणग्या प्रत्येकी दोन ठिणग्यांना जन्म देतात, आणि हा क्रम सतत चालू आहे. समजा, आणखी एक जादू झाली, आणि एका ठिणगीच्या पोटी एक नवी विचित्र ठिणगी जन्माला आली. आधीच्या सर्व पिवळ्या होत्या, ही निळी आहे. आणि हिच्या पोटी केवळ हिच्या सारख्याच म्हणजे निळ्याच ठिणग्या जन्माला येतात. केवळ रंगातच फरक असता तर काही विशेष परिणाम होणार नाही. सुरुवातीला निळ्या ठिणग्या वाढतील, पण पिवळ्याची मुळात संख्या इतकी जास्त आहे की निळ्या त्यात बुडून जातील. कदाचित थोड्याशा वाढतील, कदाचित नाही... पण संपूर्ण प्रकाश बघितला तर तो पिवळाच राहील. पण समजा त्या निळ्या ठिणगीला रंगाव्यतीरिक्त इतरही वेगळे गुणधर्म आहेत. ती दोना ऐवजी तीन ठिणग्या पैदा करते. इथे चाक्रवाढीचा दर बदलला. आता निळ्या ठिणग्यांची वाढ जास्त झपाट्याने होणार. पिवळ्या मिनिटाला दुप्पट होतात तर निळ्या मिनिटाला तिप्पट. त्यामुळे कितीही कमी संख्येने निळ्यांची सुरुवात झाली, तरी केवळ वीसच मिनिटात निल्यांची सापेक्ष संख्या ३००० पटीने जास्त होणार. संपूर्ण अरण्याकडे तुम्ही वरून बघितलं तर सुरुवातीला काही ठिकाणी हिरवे डाग दिसतील. ते हळू हळू निळे होताना दिसतील. त्यांचा विस्तार वाढेल. पेट्री डिश मध्ये वाढणाऱ्या बॅक्टेरीया प्रमाणे. पुरेशा वेळाने पाहिलं तर पिवळ्याची नामो-निशाणी ही राहिलेली दिसणार नाही.
आपल्या जादूच्या अरण्यात दगड आहेत आणि ठिणग्या आहेत. आत्तापर्यंत आपण त्यांच्याबाबत बोलताना कुठेही "प्रेरणा", "इच्छा", "जीजिवीषा" हे शब्द वापरले नाहीत. कारण अंध पुनरुत्पादना शिवाय दुसरं काही होत नाही. पण निळ्या आणि पिवळ्या - वेगवेगळे पुनरुत्पादनाचे दर असलेल्या ठिणग्या परस्पर संबंधात आल्या तर माल्थसच्या नियमाप्रमाणे अधिक पोरे काढणार्‍या ठिणग्या राहतात हे दिसून येतं. आपल्याला असंही म्हणता येईल की मर्यादित रानासाठी निळ्या व पिवळ्या मध्ये संघर्ष झाला व त्यात निळ्यांचा जय झाला. पण संघर्ष हा शब्द योग्य आहे का संघर्ष मध्ये आपण आधीच प्रेरणा गृहीत धरतो, जाणीव गृहीत धरतो. हा प्रश्न रास्तच नव्हे, तर अतिशय महत्त्वाचा प्रश्न आहे. या सारख्या प्रश्नात गल्लत केल्यामुळेच आपल्याला अचेतना पासून सचेतना पर्यंतच्या प्रवासाची कल्पना करताना अडथळे येतात. प्रेरणा, कामना, व विरोधी कामनांतून उद्भवणारा संघर्ष हा सचेतनांचा प्रांत आहे. पण आपण जे उत्तर बघतो आहे ते हळुवार चढाचे, हळुवार बदलाचे. जर चेतना हळुवार येणार तर त्याचप्रमाणे प्रेरणाही. आणि इतक्या सुरुवातीला संघर्षही तितक्याच कमी पातळीचा. शब्द हे काळे- पांढरे असतात. पण ते शब्द आपण ज्या संकल्पना व्यक्त करायला वापरतो त्या खूप छटा घेतात. गेल्या लेखात उडण्याची कल्पना अशीच ताणली होती. हवेवर भिरभिरणारं पान हे "उडतं" आणि हिंडेनबर्गही "उडतं". या दोन्ही उडण्यात जसा फरक आहे तसाच आपल्या निळ्या पिवळ्याच्या संघर्षात व दोन मानवी जमातींच्या संघर्षात आहे. आपल्या जादुई जंगलात जो संघर्ष आहे तो प्रेरणेतून किंवा प्रयत्नातून नाही, तो आपल्याला अंतिम परिस्थितीतून दिसतो. एका पक्षाचं पारडं जड झालं. निळे जिंकले पिवळे हरले. का तर, बघा ना, निळेच शिल्लक आहेत. या अर्थाने निसर्गात कायमच संघर्ष चालू असतो, तो करणार्‍यांना "आपण संघर्ष करतो आहोत" हे जाणवण्याची जाण ही जाणीवे बरोबरच वृद्धिंगत झाली.
माल्थसने मांडलेले विचार होते ते मानवी समाजाविषयी. मानवाला विचार करण्याची शक्ती आहे. लोकसंख्येचं संकट ओळखून त्याबाबत पावलं उचलण्यासाठी यंत्रणा आहेत. पण प्राण्यांचं काय मानवाची लोकसंख्या त्या मानाने खूपच आटोक्यात आहे. पण प्राण्यांच्या बाबतीत लोकसंख्येची आंदोलनं मोठ्या प्रमाणात होताना दिसतात. एका वर्षी मुबलक अन्न असताना लोकसंख्या दुप्पट होणं आणि पुढच्या वर्षी सामान्य अन्नपुरवठ्या पायी त्यातली निम्मी (किंवा त्याहूनही अधिक) नष्ट होणं हे चक्र वारंवार चालताना दिसतं. जेव्हा खाणारी तोंडं जास्त, व अन्न कमी, त्यावेळी काही जगतात व उरलेले मरतात. यात एकमेकांशी प्रत्यक्ष लढाई चालू नसली तरी हा संघर्षच आहे. ज्या प्राण्यात या नवीन, कठीण परिस्थितीत टिकाव धरण्याची क्षमता असते ते टिकतात. जे या तुलनेत कमी पडतात ते मरतात. जीवन मरण ही अगदीच गळ्याशी येणारी लढाई झाली. बहुतेक वेळा संघर्षाच स्वरूप हे प्रत्येक जीव आपल्यापाठी आपल्याच गुणधर्माचे किती सक्षम जीव सोडू शकतो या पातळीला येतं. चक्रवाढीचा दर कोणाचा जास्त आहे तो विजयी ठरतो. पुन्हा इथे "विजयी ठरणं" याची व्याख्या आपल्या ठिणग्या प्रमाणेच "अंती कोण टिकून राहतो" ही आहे.
पण अंती कोण टिकतं सर्व प्राणी तर मरूनच जातात ना सर्व प्राणी तर मरूनच जातात ना मग हा संघर्ष आहे कोणात मग हा संघर्ष आहे कोणात आपल्या जादूच्या रानाताही वैयक्तिक ठिणग्या शिल्लक राहात नाहीत. त्या क्षणभंगुर आहेत. टिकून राहतो तो पिवळा किंवा निळा प्रकाश. पण प्रकाश काही रंगामुळे टिकत नाही. ते रंग केवळ डोळ्यासमोर चित्र स्पष्ट व्हावं म्हणून मी दिलेले आहेत - आपण प्राण्यांना नावं द्यावी त्याप्रमाणे. टिकून राहतो तो त्या ठिणग्यांचा गुणधर्म - विशिष्ट पद्धतीने दगडांमधून प्रकाश निर्माण करण्याचा व ही पद्धत पुढे चालू ठेवणार्‍या आपल्याप्रमाणेच इतर ठिणग्या उत्पादन करण्याचा. आणि या गुणधर्मात जेव्हा बदल होतो तेव्हा नवीन गुणधर्म आणि जुना गुणधर्म यात "संघर्ष" होतो. ठिणग्या उत्पन्न करण्याच्या दोन पद्धती मध्ये. आपल्या व्याख्येप्रमाणे "विजयी" होतात (टिकून राहतात, वृद्धिंगत होतात) किंवा "पराभूत" होतात (नाहीसे होतात) ते हे गुणधर्म. बाकी सर्वच क्षण भंगुर. ठिणग्या केवळ माध्यम.
डार्विनने मांडलेल्या उत्क्रांतीवादात याच गुणधर्म बदलण्याच्या प्रक्रियेची परिणती प्राण्यांच्या शरीर रचनेच्या बदलात कशी व्यक्त होते व त्यापासून नवीन जाती कशा निर्माण होतात याचं वर्णन आहे. डार्विन नंतर उत्क्रांतीवादाची क्षितिजं खूप विस्तारली - नकाशा अधिक स्पष्ट झाला, गाडीची रचना काय असावी हे जास्त स्पष्ट झालं तरी मूळ गाभा तोच आहे, इंजिन तेच आहे, प्रक्रिया तीच आहे. पुनरुत्पादन करणारा समुदाय आपल्या अंगचे गुणधर्म पुढच्या पिढीत देतो. काही ना काही कारणाने या गुणधर्मात मर्यादित स्वरूपात बदल नैसर्गिक रीत्या होतात. यातले जे बदल तत्कालीन परिस्थितीत अधिक प्रमाणात पुढची पिढी निपजवायला, जोपासायला कारणीभूत ठरतात/मदत करतात ते बदल अधिकाधिक स्वरूपात पुढच्या पिढीत दिसतात. ही प्रक्रिया चालू राहिली की या बदलांची बेरीज होते. कालांतराने समुदाय इतका भिन्न होतो की त्याला नवीन जात (specie) म्हणता येते. आज आपल्याला जे वैविध्य दिसतं त्याचं कारण म्हणजे अब्जावधी वर्ष चालू असलेली ही प्रक्रिया. छोट्या छोट्या बदलांची बेरीज करून अंती मोठा बदल होण्याची. उंच उडी न मारता हत्तीमार्गावरून हळू हळू पण निश्चित मार्गक्रमणा करण्याची.
सर्वसाधारण थियरी मांडून झाली. तांत्रिक शब्द मी कटाक्षाने टाळलेले आहेत. जोपर्यंत अंतर्भूत कल्पना नक्की होत नाहीत तोपर्यंत या शब्दांचा उपयोगापेक्षा अपायच जास्त होतो. असो. पण अजूनही अचेतनापासून सचेतना पर्यंत प्रवासाचं वर्णन बाकीच आहे. पुढच्या दोन लेखांमध्ये या प्रवासातले काही मधले टप्पे, खाचखळगे, आणि पुनरुत्पादन या गुणधर्माचीच मुळात उत्क्रांती कशी झाली यावर चर्चा करेन. त्यात अचेतन ते सचेतन प्रवास होईलच. त्यानंतर आपण सजीव सृष्टीपलीकडे अशा क्षणभंगुर entities च्या माध्यमात गुणधर्मांची चढाओढ दिसते का ते पाहू. कदाचित तिथेही हीच प्रक्रिया आपल्याला कार्यरत दिसेल.
मुक्तसुनीत [05 Feb 2010 रोजी 04:51 वा.]
लेखमालेचा आनंद घेतो आहे. लेखाची भाषा , मांडण्याची शैली अत्यंत लोभसवाणी, सुबोध. एकेका परिच्छेदात मांडलेल्या संकल्पना वाचताना मजा येते आहे.
आजवर जे वाचले तेच नव्याने वाचल्यासारखे वाटते आहे; मात्र मूळ विषय मांडताना जी भूमिका मांडली , विचार करण्याच्या पद्धतीचे जे मंडन झाले त्यातून, मूलभूत संकल्पनांना कसे भिडावे याचेच प्रात्यक्षिक मला मिळते आहेसे वाटले. ज्ञान करून घेण्याच्या प्रक्रियेचे एक अतिशय परिणामकारक डेमॉन्स्ट्रेशन.
लेखमाला कुठल्या दिशेने जाणार , छोट्या छोट्या परिच्छेदातून जमवलेल्या कणातून निर्माण होत असलेली आकृती कशी असेल , त्याचे सम्यक् आकलन मला होईल किंवा नाही याबाबत उत्सुकता वाटते आहे.
प्रभाकर नानावटी [06 Feb 2010 रोजी 14:15 वा.]
मुक्तसुनीत यांच्या प्रतिसादाशी मी पूर्ण सहमत आहे.
श्री घासकडवी, नेहमीप्रमाणेच उत्तम लेख.
उत्क्रांतीच्या संदर्भात आधीचे माहीत असलेले विसरून लेख वाचण्याचा प्रयत्न केला. सर्वप्रथम 'गुणधर्म टिकणे/ टिकवणे' हे माध्यमांच्या आपापसातील तसेच इतर माध्यमांशी सततच होत असणार्‍या संघर्षाची मूलभूत प्रेरणा आहे. हे माझे आकलन बरोबर आहे का तसे असल्यास 'गुणधर्मांचे सातत्य टिकावे' यास मूल किंवा आद्यप्रेरणा व संघर्षास दुय्यम प्रेरणा असे वर्गीकरण करता येईल. त्यामुळे पहिला प्रश्न पडतो तो हा की दुय्यम प्रेरणा आद्यप्रेरणेशी नेहमीच सुसंगत असेल काय तसे असल्यास 'गुणधर्मांचे सातत्य टिकावे' यास मूल किंवा आद्यप्रेरणा व संघर्षास दुय्यम प्रेरणा असे वर्गीकरण करता येईल. त्यामुळे पहिला प्रश्न पडतो तो हा की दुय्यम प्रेरणा आद्यप्रेरणेशी नेहमीच सुसंगत असेल काय आद्यप्रेरणेच्या विपरीत दुय्यम प्रेरणेने (सुसंगत असूनही) होणारे बदल हे आद्यप्रेरणेने अपेक्षित असलेल्या बदलांपेक्षा विसंगत असू शकतील काय आद्यप्रेरणेच्या विपरीत दुय्यम प्रेरणेने (सुसंगत असूनही) होणारे बदल हे आद्यप्रेरणेने अपेक्षित असलेल्या बदलांपेक्षा विसंगत असू शकतील काय (उदाहरण म्हणून इस्टर बेटांवरील लोकांचा परस्परात होत असलेला संघर्ष आणि मानव जमातीस टिकवून ठेवण्याची प्रेरणा. यात संघर्ष अनेक पातळीवरील आहे पण हा संघर्ष त्या बेटावरील लोकांचे अस्तित्त्व (गुणधर्म) संपवण्यात झाला.) याच अनुषंगाने पुढे जाऊन किंबहूना लेखमालेच्या 'स्पिरिट ऑफ इन्क्वायरीच्या' प्रेरणेशी सुसंगत राहून पडलेला प्रश्न म्हणजे 'गुणधर्म टिकणे/ टिकवणे' या प्रेरणेचा स्त्रोत काय असावा
*हे प्रश्न माझे आकलन व्यवस्थित नसल्याने पडले असण्याची तीव्र शक्यता आहे.
राजेशघासकडवी [06 Feb 2010 रोजी 05:20 वा.]
आपण प्रेरणांचे वर्गीकरण दोन पातळ्यांवर केले आहे. ते रास्त आहे. केवळ प्रेरणा या शब्दाबद्दल मी एक लाल कंदील आधी दाखवू इच्छितो. आपण जी "आद्य" प्रेरणा म्हटली आहे ती गुणधर्म जनकांची आहे. ती आरोपित प्रेरणा असे मी म्हणेन कारण ती आपल्या सामान्य वापरातल्या इच्छा, आकांक्षा यातून येत नाही. 'गुणधर्मांचे सातत्य टिकावे' किंवा 'गुणधर्म जनकांचे (गुणकांचे) सातत्य टिकावे' ही जणू काही आहे असे गृहित चालल्यास अनेक गोष्टींचे उत्तर मिळते म्हणून तिला मी प्रेरणा म्हणेन.
दुसरी बाब अशी की दुय्यम प्रेरणा या गुणधर्मांखाली मोडतात (माणसाने समाजात राहून काही नवीन अंगिकारल्या आहेत त्या सोडून - सर्वसाधारण प्राण्यासाठी हे चर्चा आहे.) तेव्हा त्या गुणकांच्या अधिकाराखाली येतात.
या दोन गोष्टी ध्यानात ठेवल्या तर तुमचा प्रश्न रास्त आहे. गुणकांमधले बदल हे आंधळे असल्यामुळे असेही गुणक झाले असतील ज्यांनी उंच कड्यावरून उडी मारण्याची प्रेरणा (गुणधर्म असलेले प्राणी) निर्माण केले. ते लवकरच मरून गेले. त्यामुळे गुणक संचात ते दिसत नाहीत. दुसरे उदाहरण नि:स्वार्थीपणाचे. जे गुणक मधमाशांमधे आत्मनाशी डंखाची प्रेरणा निर्माण करतात ते इतर (वाचलेल्या) मधमाशांच्या शरीरांतून टिकून राहातात.
'गुणधर्म टिकणे/ टिकवणे' या प्रेरणेचा स्त्रोत काय असावा
ही खर्‍या अर्थाने प्रेरणा नाही. हा त्या प्रक्रियेचा उत्पादित भाग आहे. आपण after the fact "गुणक जणू स्वतःला टिकवण्याचा, विस्तार करण्याचा प्रयत्न करत आहेत" असं म्हणू शकतो.
श्री घासकडवी, स्पष्टीकरणासाठी धन्यवाद.
आपण after the fact "गुणक जणू स्वतःला टिकवण्याचा, विस्तार करण्याचा प्रयत्न करत आहेत" असं म्हणू शकतो.
हे योग्यच आहे. यास प्रेरणा अशी संज्ञा वापरणे तितकेसे संयुक्तिक नव्हते. गुणके आणि त्यांची सचेत वाहक माध्यमे यांच्या आंतरक्रियेतून उत्क्रांती घडत आहे, असे म्हणता येणे शक्य असावे.
काही प्रश्न अजुनही आहेत पण पुढील लेखांतून त्यांची उत्तरे मिळतील अशी रास्त अपेक्षा आहे. किमान पक्षी नेमके प्रश्न काय आहेत, ते तरी उलगडेल.
लेख उत्तम झाला आहे. ठिणग्यांचे रूपक आवडले.
 लेखमाला उत्तरोत्तर रंगत आहे. पुढील भाग वाचण्यास उत्सुक
भ्रष्टाचार संपविण्याचा सर्वोत्तम आणि सर्वात सोपा() उपाय म्हणजे त्यात स्वतः सहभागी न होणे


Union Minister Venkaiah Naidu named NDA's Vice Presidential candidate | एनडीएतर्फे व्यंकय्या नायडू यांना उपराष्ट्रपतीपदाची उमेदवारी - Latest News & Updates in Marathi at India.com Marathi

भाजपच्या संसदीय बोर्डाच्या बैठकीत हा निर्णय
एनडीएतर्फे व्यंकय्या नायडू यांना उपराष्ट्रपतीपदाची उमेदवारी
नवी दिल्ली: राष्ट्रपतीपदासाठी मतदान झाल्यानंतर एनडीएतर्फ़े केंद्रीय नगरविकास मंत्री व्यंकय्या नायडू यांना उपराष्ट्रपतीपदासाठी उमेदवार म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. भाजपच्या संसदीय बोर्डाच्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. मंगळवारी ते उपराष्ट्रपतीपदाचा अर्ज दाखल करतील. एनडीएतर्फे उपराष्ट्रपतीपदाच्या शर्यतीत महाराष्ट्राचे राज्यपाल सी. विद्यासागर राव आणि निर्मला सीतारमन यांची नावं चर्चेत असल्याचं म्हटलं जात होतं.
भाजपाध्यक्ष अमित शहा यांनी या निर्णयाची घोषणा केली. व्यंकय्या नायडू उद्या, मंगळवारी उमेदवारी अर्ज दाखल करतील, असे शहा यांनी सांगितले. आधीपासूनच पदासाठी उमेदवारी देण्याबाबत व्यंकय्या नायडू यांच्या नावाची चर्चा सुरू होती. अखेर त्यावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले.
व्यंकय्या नायडू यांचा परिचय :
पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या काळात नायडूंकडे ग्रामविकास मंत्रालयाची जबाबदारी होती. दक्षिण भारतातील भाजपचे महत्वाचे नेते म्हणून व्यंकय्या नायडूंकडे पाहिलं जातं. नायडूंना 25 वर्षांपेक्षा जास्त काळाचा संसदीय कामकाजाचा अनुभव आहे. मोदी सरकारमध्ये नायडूंकडे नगरविकास मंत्रालय, माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाची जबाबदारी आहे. त्यांनी 2002 ते 2004 या काळात भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणूनही काम पाहिलं आहे. (हे पण वाचा: कॉंग्रेसचे उमेदवार गांधी उपराष्ट्रपती म्हणून चालतील का
यूपीएकडून गोपालकृष्ण गांधी यांना उमेदवारी:
काँग्रेसच्या नेतृत्वात यूपीएनेही उपराष्ट्रपतीपदासाठी उमेदवाराचं नाव जाहीर केलं आहे. विरोधी पक्षांनी पश्चिम बंगालचे माजी राज्यपाल आणि महात्मा गांधी यांचे नातू गोपालकृष्ण गांधी यांना उमेदवारी दिली आहे.
...तर सरकारी ऑफीस जाळेन, अधिकाऱ्यांची नग्न धिंड काढेन: भाजप खासदाराची धमकी
केंद्रीय मंत्रिमंडळ विस्तारात शिवसेनेला किती मंत्रीपदे
भारताचे एकाच वेळी चीन, पाकिस्तानसोबत युद्धाची शक्यता
ब्ल्यु व्हेलचा धोका कायम; आणखी एका मुलाने केली आत्महत्या
अण्णांनी ठोकला शड्डू, मोदींना दिला इशारा; म्हणाले ...तर उपोषण करेन


July | 2014 | EduPonder

July 25, 2014 Marathiआकलन, परीक्षा, भाषा, वाचन, शाळा, शिक्षणthefreemath
भाषेच्या पाठ्यपुस्तकात वेगवेगळे धडे आणि कविता असतात आणि मुलं वर्गात हे धडे, कविता शिक्षकांकडून शिकतात. यातून मुलांनी नक्की काय शिकणं अपेक्षित आहे फक्त पुस्तकातले धडे माहीत करून घेणं अपेक्षित आहे का फक्त पुस्तकातले धडे माहीत करून घेणं अपेक्षित आहे का की त्या धड्यांसारखे, त्या पातळीचे कोणतेही लेख, गोष्टी, कविता समजून घेण्याचं कौशल्य शिकणं अपेक्षित आहे
आपली सध्याची पद्धत अशी आहे, की या धड्या-कवितांवरची प्रश्नोत्तरे मुलं गृहपाठ म्हणून सोडवितात किंवा शिक्षक उत्तरं सांगतात आणि मुलं वर्गात ती लिहून घेतात. यातलेच काही प्रश्न परीक्षेत येतात. सगळी नसली, तरी बरीचशी मुलं ही उत्तरं पाठ करून, घोकून परीक्षेत लिहितात. या सगळ्या पद्धतीत मुलांना धड्यांचं किती आकलन झालं आहे, हे कळायला मार्ग नसतो आणि समजा, हे धडे वर्गात शिकविलेले असल्यामुळे समजले आहेत, असं जरी गृहीत धरलं तरी याच प्रकारचं इतर लेखन त्यांना स्वत:चं स्वत: समजून घेण्याचं कौशल्य आत्मसात झालं आहे का, हे कसं कळणार
बऱ्याचशा प्रगत देशांमधे प्राथमिक शाळांपासून भाषेसाठी पाठ्यपुस्तकच नसतं. नेमून दिलेले धडे शिकणं हा उद्देश नसून, नेमून दिलेल्या विशिष्ट काठिण्य पातळीचा (कोणताही) मजकूर समजून घेण्याची क्षमता शिकणं हा उद्देश असतो. उदा. – इंग्लंडमधे भाषा विषयासाठी प्राथमिक शाळेपासूनच पाठ्यपुस्तक नसतं. वयानुरूप, इयत्तेनुसार विशिष्ट पातळीचे लेख, गोष्टी, कविता, पुस्तके ही वाचली जातात आणि त्यावर वर्गात चर्चा होते. गृहपाठ म्हणून किंवा परीक्षेत पूर्वी न वाचलेला मजकूर समजून घायचा असतो. त्यामुळे वाचलेल्या गोष्टीचे आकलन तपासले जाते. वहीतली किंवा गाईडमधली उत्तरं नीट पाठ केली आहेत का, हे तपासलं जात नाही.
आपल्याकडेही पाठ्यपुस्तक काढून टाकायला पाहिजे, असं म्हणण्याचा हेतू नाही. पाठ्यपुस्तक तयार करताना काही विचार केलेला असतो. विषयांचं आणि शैलीचं वैविध्य, सखोलता वगैरे आणण्याचा त्यात प्रयत्न असतो. पण परीक्षा पाठ्यपुस्तकातील धड्यांवर कशाला हवी परीक्षेत पाठ्यपुस्तकाच्या पातळीच्या पाठ्येतर मजकुराचं आकलन तपासलं, म्हणजे झालं.
मुलं जेव्हा निबंध, पत्र किंवा उतारा लिहितात; तेव्हा बहुतेकदा त्यात साधे, सामान्य शब्द वापरण्याकडे त्यांचा कल असतो. उदा. – छान, मजा, चांगला असे. प्रत्येक गोष्ट “छान”, “चांगली” असते. “प्रेक्षणीय”, “अद्वितीय”, “स्वर्गीय” असं काहीच नसतं. असं का तर बरेचदा असे शब्द माहीत असले तरी लिहायला अवघड वाटतात. त्यात शुद्धलेखनाची काही चूक होईल आणि त्यामुळे आपला अर्धा गुण जाईल, अशी भीती वाटते. मग कशाला उगीच धोका पत्करा, अशा विचाराने मुलं नेहमीचे, सामान्य, तेच ते शब्द वापरत राहतात. इंग्रजीत लिहिताना पण nice, good असेच शब्द वापरले जातात. incredible किंवा fabulous अशा शब्दांपासून मुलं चार हात दूरच राहतात कारण स्पेलिंग चुकण्याची भीती वाटते. शुद्धलेखनात चूक झाली, की गुण कापण्याच्या धोरणामुळे आपण मुलांना वेगवेगळे शब्दप्रयोग करण्यापासून, समर्पक, दर्जेदार शब्द वापरण्यापासून परावृत्त करत आहोत.
लिखाणात कल्पकता, विश्लेषण, परिणामकारकता या गोष्टी जास्त महत्त्वाच्या नाहीत का शुद्धलेखनाच्या बेड्या घातल्याने या सगळ्या गोष्टींना खीळ बसते आहे का शुद्धलेखनाच्या बेड्या घातल्याने या सगळ्या गोष्टींना खीळ बसते आहे का त्यापेक्षा समृद्ध शब्दसंपत्तीसाठी आपण उत्तेजन दिले पाहिजे. नवनवीन, परिणामकारक शब्द वापरल्याबद्दल एखादा गुण जास्त द्यावा, त्यात शुद्धलेखनाची चूक असली तरीही. मग शुद्धलेखनाचे काय त्यापेक्षा समृद्ध शब्दसंपत्तीसाठी आपण उत्तेजन दिले पाहिजे. नवनवीन, परिणामकारक शब्द वापरल्याबद्दल एखादा गुण जास्त द्यावा, त्यात शुद्धलेखनाची चूक असली तरीही. मग शुद्धलेखनाचे काय ते महत्त्वाचे नाही का ते महत्त्वाचे नाही का ते पण महत्त्वाचे आहे. पण त्यासाठी शुद्धलेखनाची अशी वेगळी छोटी चाचणी घेता येईल. त्यात फक्त शुद्धलेखन तपासायचे. निबंध, पत्र, कथा अशा लिखाणाशी शुद्धलेखनाची सांगड घालायची गरज नाही.
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त
डिजिटाइझ्ड साहित्य की डिजिटल साहित्य
Anuya on लेखन आणि शुद्धलेखन
Piyush Nichat ('अंत्… on सैनिकीकरण आणि शिस्त


Lovely Quotes, Jokes and Poems: हीच का ती झिंगलेली रात आहे

हीच का ती झिंगलेली रात आहे
हीच का ती झिंगलेली रात आहे
थांब चंद्रा पेंगलेली जाग आहे
आज तो वणवा असा का पेटलेला
ही युगांची धुमसती गे आग आहे
काल तू नटली अशी की मैफीलीला
लोक देती दाद ती "क्या बात आहे"
रोज येती राजनेते भेटण्याला
ही भिकार्‍यांचीच आली साथ आहे
मी सखी अन् तू सखा तो आसमानी
या जीवाची त्या शीवाला साद आहे
वाळुचा रे तो बिछाना चांदराती
खवळत्या रे सागराची गाज आहे
वेळ वेळी वळवळे तो षंढ काटा
हीच वांझोट्या कलीची प्यास आहे
♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥♥ मन होतं माझं कुठेतरी हरवलेलं, पण तरी ते तुलाच शोधत होतं, तुला खरच ओळखता नाही आलं, ते फक्त तुझ्यासाठीच झुरत होतं....
प्रियकाराचा जेव्हा नवरा होतो..
प्रियकाराचा जेव्हा नवरा होतो.. प्रेयसीचा चंद्रासारखा चेहरा.. बघू नए इतका नकोसा होतो.. मग... रोज भांडण्याची वेळ ठरलेली असते.. रुसलेल्या ...
लग्न लग्न म्हणजे काय असतं
लग्न लग्न म्हणजे काय असतं त्याच्या मनातल्या विचारांचं तिच्या चेहऱ्यावर प्रतिबिंब असतं तिच्या प्रश्‍नाआधी त्याचं उत्तर तयार असतं. लग्न ...
मैत्री करणारे खूप भेटतील परंतू निभावणारे कमी असतील मग सांगा, खरे मित्र कसे असतील कधी भांडणाची साथ, कधी मैत्रीचा हात कधी प्रेमाची बात, अशी ...
येईन आठवण जेव्हा तुला जुन्या क्षणांची
कुणाला इतकाही वेळ देवू नये
बरं झालं जाताना तिने
बरं झालं जाताना तिने
वैर हे निशेतले राहणे दूर ते
पुष्कळदा ठरवतेस सान्गाव तुला
नातं तुझं नि माझं
स्वामी समर्थ आलो आज तुझ्या दारी
कधी कधी वाटे तुला फक्त बघत राहावे
बाहूत त्यास घेता देहास आग लागे
डोळे आंधळे झाले म्हणून नजर तुला पहायचे सोडून देत न...
सुखाला सामोरे जाण्यातच खरं कौशल्य असतं
एक अप्रतिम प्रेम कहाणी
आपल्या मनाला आपणच आवरायचं असतं....
हि गुलाबी थंडी थोडेच दिवस आहे,
या चांदण्या रात्री साथ तुझी हवी ......
मी अस नाही सांगत की प्रेम करू नका...
एवढे एक करशील ना
येइल का गं तुला माझी आठवण
जिच्यासोबत चालताना जग परकं व्हावं
आधीच ठरले होते तुझे माझे नाते
देव देव्हार्‍यात नाही, देव नाही देवालयी
जाते मी असं तिचे बोलणे होते ..
तुला पाहून मन माझे फुलले
तू दिलेलं गुलाबाचं फुल
एक ख्वाब थी वो छू पाता किस तरह
हीच का ती झिंगलेली रात आहे
मैत्री व प्रेम हे एका नाण्याच्या दोन बाजू आहेत
एकदा बस स्टोप समोर एक मुलगा सिगारेट ओढत असतो.
तुला भेटण्याची ओढ प्रत्येक भेटीनंतर वाढतच जाते
तुझी तशीच असेल का माझी जी स्थिती
सकाळी सकाळी 'उठ ना' म्हणत त्याच्या अंगावरून बोट फि...
का रे......तू असं का केलंस...
आजचा ही दिवस गेला वाट तिची पहाण्यात
हाकेला तुझ्या मी साद देईन,


"अंटार्क्टिका" हाका जोडणी आशिल्लीं पानां - विकिपीडिया

"अंटार्क्टिका" हाका जोडणी आशिल्लीं पानां
हुपून वचात:	दिशा-नियंत्रण, सोद
हाका कितें जुळटा पान: नांव-थोळ सगळें (मुखेल) चर्चा वापरपी वापरपी चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा फायल फायल चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा प्रारूप प्रारूप चर्चा आदार आदार चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा एकक एकक चर्चा Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk विशय विपरीत प्रवरण
गाळणे लिपयात दूस्रात-समावेश | लिपयात जोडण्यो | लिपयात पुनर्निर्देशन
मुखावेली पानां अंटार्क्टिका: हाका जोडणी करतात
वापरपी:Dcljr/Deva  (← जोडण्यो | बदल)
"https://gom.wikipedia.org/wiki/विशेश:WhatLinksHere/अंटार्क्टिका" चे कडल्यान परतून मेळयलें
खंयचेंय आदलें मदलें पान