देवगिरी

बाराव्या शतकाच्या शेवटच्या २५ वर्षात देवगिरीच्या यादवांचा उदय खानदेश परिसरात झाला पहिल्या सेऊनचंद्राच्या तेव्हाच्या सेऊनदेशात (आताचा खानदेशात) नाशिक ते देवगिरीचा समावेश होता. कृष्णा नदीच्या उत्तरेकडे वर्चस्व प्रस्थापित करणाऱ्या या यादव वंशातील भिल्लम-२ या राजपुत्राने देवगिरी गावाची स्थापना करून पुढे तेथून राज्य चालवले.पुढे सिघंण्णा व त्यानंतर त्याचा नातू कृष्ण यांनी राज्य वाढवले. या कृष्णाचा भाऊ महादेव त्याने उत्तर कोकणचा प्रदेश आपल्या राज्यास जोडण्यात यश प्राप्त केले आणि गादी आपला मुलगा आमण्णाकडे सोपविली.पण कृष्णाचा मुलगा रामचंद्राने बंड करून गादी स्वत:कडे खेचली आणि विदर्भ आणि इतरत्रही विजय प्राप्त केले.मात्र, १२९६मध्ये झालेल्या अल्लाउद्दीन खिलजीच्या आकस्मिक हल्ल्यास रामचंद्र तोंड देऊ शकला नाही. १२९६ मध्ये अल्लाउद्दीन खिलजी या उत्तरेतील सुलतानाने प्रथम दख्खन प्रांतात प्रवेश करून यादवांचा पराभव केला आणि त्यांची संपत्ती लुटून त्यांना दरिद्री बनवले. सेनापती मलीक कफूर याने अल्ला‍उद्दीनचे काम पुढे चालू ठेवले आणि इ.स. १३१० मध्ये यादवांची सत्ता लयाला गेली. अल्ला‍उद्दीनचे अनुकरण मुहम्मद बिन तुघलक (इ.स. १३२४-१३५०) या दिल्लीच्या सुलतानाने करून आपली सत्ता दक्षिणेतील मदुराईपर्यंत वाढवत नेली. १३२६ मध्ये मुहम्मद बिन तुघलक या दिल्लीच्या सुलतानाने आपली राजधानी देवगिरीवर आणली व देवगिरीचे नाव दौलताबाद केले. दिल्लीहून आपली राजधानी दौलताबादेस आणण्याचा त्याचा प्रयत्न असफल झाला. ही राजधानी परत दिल्लीला न्यावी लागली.तुघलकांची सत्ता क्षीण झाल्यावर अल्ला‍उद्दीन हसन बहामनी याच्या धुरीणत्वाखाली दक्षिणेत इ.स.१३४७ साली बहामनी घराण्याची स्थापना झाली. ते राज्य सुमारे १५० वर्षे टिकले. देवगिरी अथवा दौलताबाद ही बहामनींची काही काळ राजधानी होती. सोळाव्या शतकात बहामनी राज्याचे गोवळकोंड्याची कुतुबशाही, अहमदनगरची निजामशाही, वऱ्हाडची इमादशाही, विजापूरची आदिलशाही आणि बिदरची बरीदशाही अशा पाच स्वतंत्र राज्यांत विभाजन झाले. आपली सत्ता टिकविण्याकरिता या दख्खनी सुलतानांना प्रशासनासाठी स्थानिक मराठी लोकांचे मोठ्या प्रमाणावर साहाय्य घ्यावे लागले. सनदी सेवा, लष्करी चाकरी आणि राजनैतिक व्यवहार यासाठी प्रामुख्याने त्यांना मराठी माणसांचीच नेमणूक करावी लागली. सतराव्या शतकाच्या अंतापर्यंत या पाचही शाह्या मोगल साम्राज्यांत विलीन झाल्या.औरंगाबादपासून साधारण १५ किमीवर असलेला हा किल्ला देवगड किंवा धारागिरी ह्या नावांनी देखील ओळखला जातो. भारताच्या व विशेषकरुन दख्खनच्या इतिहासात ह्याला अढळ स्थान आहे. किल्ल्याच्या पायथ्याला पूर्णपणे सपाट प्रदेश आहे. या प्रदेशात अनेक उध्वस्त झालेल्या इमारतींचे अवशेष आहेत. या भागाला ‘कटक ’ म्हणत असत.या परिसरात दौलताबाद गाव वसलेले आहे. दौलताबादला एकुण मिळून चार कोट आहेत. सर्वात बाहेरचा आहे तो ‘ अंबरकोट ’ या कोटाची बांधणी निजामशाही सरदार ‘मलिक अंबर ’ याने केली आहे. सध्या दौलताबाद गावा भोवती या कोटाचे अवशेष आढळतात. या कोटाच्या आतमधील तटबंदीला ‘ महाकोट ’ असे म्हणतात. हा महाकोट म्हणजे देवगिरीचा मुख्य भुईकोट. या भुईकोटा मध्ये किल्ल्याचे खुप अवशेष आहेत. यानंतर येते ती किल्ल्याची मुख्य तटबंदी ‘ कालाकोट ’. कालाकोटा नंतर चौथी तटबंदी म्हणजे खुद्‌द किल्ला व त्याच्यावर असणारी तटबंदी. पायथ्यापासून साधारण १८० मीटर उंच अशा टेकडीवर चहूबाजूंनी तासलेल्या कातळाने हा संरक्षित केलेला आहे. मुख्य किल्ल्याला एका मोठ्या खंदकाने वेढले आहे व त्याला पार करण्यासाठी एका पुलाचा वापर करावा लागतो. त्यानंतर एका भीषण काळोख्या भुयारी मार्गाने जात आपल्याला माथ्याकडे जाणाऱ्या पायऱ्या गाठता येतात. अतीशय अनगड असलेला हा किल्ला छुप्या वाटा, भला मोठा खंदक, भुयारी मार्ग, ताशीव कातळकडे ह्या सगळ्याचे एक उत्तम उदाहरणच होईल. त्याला मूळ सात तटबंद्या होत्या ज्यांचा परीघ चार किमीच्या वर भरेल. दुर्ग बांधणी शास्त्राचे हे एक अनोखे उदाहरण असल्याने प्रत्येकाने आवर्जून पाहावे असेच आहे. आज आपण ज्या प्रवेशद्वारातून आत शिरतो, त्या प्रवेशद्वाराच्या आजुबाजुची तटबंदी आजही चांगल्या अवस्थेत आहे. सर्व तटबंदीच्या बाहेरच्या बाजूस खंदक खोदलेला दिसतो. हा खंदक संपूर्ण महाकोटाच्या तटबंदीच्या बाजूने फिरवलेला आहे. सध्या यावर एक छोटासा पूल बांधलेला आहे. त्यावरुन आत शिरल्यावर आपण दोन तटबंदीच्या मधल्या भागात येतो. या दोन तटबंदीमधील अंतर १०० फुटांपेक्षा जास्त असावे. याच्या मध्येच किल्ल्याचा पहिला दरवाजा आहे. या पहिल्या दरवाजाची लाकडी दारे आजही शिल्लक आहेत. याला अर्धा फुट लांबीचे खिळे बाहेरुन लावलेले आहेत. आतल्या बाजूस काटकोनात शिरल्यावर पहारेकर्यां च्या देवड्या आहेत. या द्वारातून आत शिरल्यावर आपण एका चौका सारख्या भागात येतो. हा चौक म्हणजे गडाचा दुसरा आणि पहिला दरवाजा यामधील जागा. या चौकात उजवीकडे पहारेकर्यां च्या ५ ते ६ खोल्या आहेत. त्यावर सध्या गाड्यांवर वर असणारी तोफ ठेवलेली आहे. समोरच्या काही खोल्यांमध्ये ‘सुतरनाळ ’ या प्रकारच्या काही तोफा ठेवलेल्या दिसतात. जर शत्रु या चौकात चुकुन आला तर तो संपूर्णपणे मार्यााच्या टप्प्यात येइल अशी सर्व योजना येथे केलेली दिसते. दुसर्यां दरवाजाच्या पायथ्याशी गरुडाचे शिल्प आहे. या दरवाज्याला सुध्दा पहारेकर्यां च्या देवड्या आहेत. या देवड्यांच्या मागून एक रस्ता दुसर्याा प्रवेशद्वाराच्या बुरुजावर आणि बाजूच्या तटबंदीवर जातो. येथून ज्या चौका मधून आपण आलो तो चौक दिसतो. समोरील तटबंदीपाशी काही शिल्पे ठेवलेली दिसतात. या अवशेषांवरुन आपण असा अंदाज करु शकतो की, ही सर्व शिल्पे मंदिराची असावीत आणि नंतरच्या काळात या सर्व शिल्पांचा तटबंदी, बुरुज याला लागणार्याअ दगडांसाठी करण्यात आला. किल्ला फिरत असतांना आपल्याला अनेक ठिकाणी असे शिल्प असणारे दगड तटांमध्ये, बुरुजांमध्ये बसविलेले आढळतात. हे पाहून झाले की किल्ल्याच्या दुसर्याु दरवाज्यातून आत शिरायचे. या दरवाजाच्या कमानीच्या बाजूला दोन पुरुषभर उंचीचे जोते आहेत. समोर जैन मंदिरे आहेत, एक दिपमाळ आहे. पुढे उजवीकडे एक देऊळ आहे. दरवाज्यातून आत शिरल्यावर उजवी कडे एक वाट जाते. या वाटेत एक भली मोठी तोफ पडलेली दिसते. थोड्याच अंतरावर कमानी आणि विटांनी बांधलेली विहिर आहे.विहीरीत उतरण्यासाठी पायर्यांनची सुध्दा व्यवस्था केलेली दिसते. याच्या मागील बाजूस कमानींच्या काही इमारती आहेत. हे सर्व पाहून पुन्हा माघारी दरवाजापाशी यायचे आणि समोरची वाट धरायची. त्याच्या पुढच्या, म्हणजे तिसऱ्या दरवाजातून आत गेले की उजव्या हाताला काही अंतरावर एक ७० मीटर उंच मिनार दिसतो. त्याच्या पायाचा घेर साधारण साठ फुट भरेल. वरती जायला पायऱ्यांची वाट आहे व त्यामधे चार ठिकाणी मोकळी जागा आहे.काही इतिहासकारांच्या मते हा मिनार एका प्राचीन अवकाश वेधशाळेचा भाग आहे. इतर काही इतिहासकारांच्या मते चित्तोडच्या विजयस्तंभाप्रमाणे हा मिनार कुठल्यातरी लढाईतील विजयाचे प्रतीक आहे. काही जणांच्या मते इ.स १४३५ च्या वेळी सुलतान अहमदशहा याने गुजरातच्या स्वारीच्या विजया प्रित्यर्थ हा मनोरा बांधला. पण सबळ पुराव्यांअभावी ह्याच्या बांधकामाचे श्रेय कोणाचे आहे ते निश्चितपणे कळत नाही. सध्या या मनोर्यायमध्ये जाण्यास बंदी घातली आहे. या मिनारच्या मागच्या बाजुस काही इमारतींचे अवशेष दिसतात. इथे काही राजवाडे, मशिदी होत्या. काही ठिकाणी हमामखाना असल्याचे सुध्दा दिसते. यापैकी एका इमारती मध्ये किल्ल्यातील सर्व वास्तू एका ठिकाणी आणून ठेवल्या आहेत. इथे तोफा, मंदिरांवर आढळणारी सर्व शिल्प ठेवलेली आहेत. इथे सुंदर बगीचा देखील बांधला आहे. मुख्य वाटेने थोडे अंतर चालून गेल्यावर उजवीकडे काही खोल्या दिसतात. या खोल्यांच्याच बरोबर विरुध्द दिशेला म्हणजेच मुख्य वाटेच्या डावीकडे काही पायर्याय आहेत. या पायर्या् चढून गेल्यावर समोर लांबी-३८ मी * रुंदी-३८ मी * खोली- ६६मी. असलेला हौद आहे. एकुण १०,००० घनमीटर पाणी साठविण्याची क्षमता यात आहे. या हौदाच्या आकारावरुन संपूर्ण किल्ल्याची पाण्याची व्यवस्था याच हौदातून होत असावी असे वाटते. याला हत्ती तलाव नावाने ओळखतात.ह्या टाक्याला लागुन एक भारतमातेचे मंदिर आहे. या मंदिराकडे जाणार्याय वाटेवर अनेक शिल्पांचा खच पडल्याचे दिसून येतो. या मंदिराचे वैशिष्ट्य म्हणजे याच्या चारही दिशांचे खांब बाहेरच्या बाजूने आहेत.या मंदिराच्या आत शिरल्यावर त्याच्या भव्यतेची कल्पना आपल्याला येते. याच्या प्रांगणाचे छत गायब आहे. मात्र सर्व खांब शिल्लक आहेत. त्यावर कौले किंवा झापे घालून एखाद्या पडवीसारखे उतरते छप्पर घालत असावे. एकंदर मंदिराच्या अवशेषांवरुन ते यादवकालीनच असावे असे वाटते. मंदिराच्या आत मध्ये ‘भारतमातेची’ भव्य मुर्ती आहे. आता हळूहळू मुख्य देवगिरी कडे वाटचाल करायला सुरुवात करतो. समोरची तटबंदी दिसते ती ‘कालाकोट’ ची. या तटबंदीला जाण्या अगोदर उजवीकडे हेमाडपंथी मंदिराचे भग्नावशेष दिसतात. यामधील खांब आजही व्यवस्थित शिल्लक आहेत. मोगलांच्या काळात ह्या मंदिराचे रुपांतर मशिदीमध्ये केलेले दिसते. या तटबंदीला डावीकडे ठेवत थोडे पुढे गेले की अनेक पडझड झालेल्या वास्तू नजरेस पडतात. कालाकोटच्या तटबंदी मधील पहिल्या प्रवेशद्वाराच्या दोन्ही बाजूस भक्कम बुरुज आहेत. यामधून आत शिरल्यावर मुख्य देवगिरी किल्ल्याच्या चढणीला सुरुवात होते. आत शिरल्यावर वाट उजवीकडे वळते, या वाटेवरच सैनिकांना राहण्यासाठी दालन आहे. याच्या पुढे दुसरे प्रवेशद्वार आहे याचे नाव ‘दिंडी दरवाजा’ याची लाकडी दारे अजुनही शिल्लक आहेत. पुढे पुन्हा पहारेकर्यांरच्या देवड्या, मग पायर्या् लागतात. या सर्व पायर्याआ चढून गेल्यावर वर एक पडलेल्या अवस्थेतील वाडा लागतो, याचे नाव ‘चिनीमहाल’. हा वाडा दुमजली असावा, असे त्याच्या बांधणीवरुन वाटते. या वाड्याचा उपयोग कैदीखाना म्हणून केला गेला. पुन्हा मागे येऊन डावीकडे वळायचे, इथे आणखी एक वाडा आहे, याचे नाव ‘निजामशाही वाडा’. यात अनेक खोल्या आणि दालने आहेत. एकंदर वाड्याच्या आकारमानावरुन खरोखरच इथे राजेशाही थाट असावा असे वाटते. या वाड्यातील कोरीव काम सुध्दा अप्रतिम आहे. वाडा पाहून एक वाट वाड्याच्या मागच्या बाजूस असणार्याद लेण्यांकडे जाते. या किल्ल्यावर एकूण दोन लेणी समूह आहेत. लेणी पाहून पुन्हा निजामशाही राजवाड्यापाशी जाता येते. वाड्याच्या समोरच बुरुजावर एक तोफ ठेवलेली आहे, हीचे नाव मेंढा तोफ. या तोफेची लांबी २३ फुट आहे ही तोफ चौफेर फिरवता येइल अशा पध्दतीने बसविलेली आहे. या तोफेवर असणार्याट लेखात तिला ‘किल्ला शिकन’ म्हणजेच किल्ला उध्वस्त करणारी तोफ म्हटलेले आहे. या तोफेच्या मागच्या बाजूस असलेल्या मेंढ्याच्या तोंडामुळे याला मेंढा तोफ म्हटले जाते. हा बुरुज केवळ या तोफेसाठीच बनविलेला असावा असे वाटते. या बुरुजावरुन देवगिरी किल्ल्याच्या भोवती असणारा खंदक दिसतो. हा खंदक डोंगरातच कोरुन काढलेला आहे. याची रुंदी २० मी आहे. खंदक ओलांडून जाण्यासाठी पूलाचा वापर करावा लागतो. येथे सध्या दोन पूल आहेत. यापैकी एक जमिनीच्या पातळीवर लोखंडी पत्र्यापासून बनविलेला, तर दुसरा खाली दगडांचा बनविलेला. यापैकी दगडांचा पूल जुना आहे. खंदकाची पाण्याची पातळी राखण्यासाठी येथे दोन बंधारे सुध्दा बांधलेले आहेत. शत्रु किल्ल्याची अगोदरची अभ्येद्य तटबंदी फोडून पुलाजवळ आला की, बंधार्या.तून एवढे पाणी सोडण्यात येइ की तेव्हा हा दगडांचा पूल पाण्याखाली जात असे जेणेकरुन शत्रुला किल्ल्यात प्रवेश करता येत नसे. खंदकाच्या तळापासून डोंगरकडा शेदोनशे फुट चांगलाच तासून गुळगुळीत केलेला दिसतो. पुलावरुन पलिकडे गेल्यावर वाट काटकोनात वळते. येथे किल्ल्याचे तिसरे प्रवेशद्वार आहे. वाट एवढी निमूळती आहे की, दहा बाराच्या संख्येच्या वर येथे माणसे उभी सुध्दा राहू शकत नाहीत. येथून पुढे जाणारी वाट कातळातच खोदलेली आहे. वाट एका चौकात येऊन संपते. समोर गुहे सारख्या अंधार्याद खोल्या दिसतात आणि इथून चालू होतो देवगिरीचा ‘भुलभुलय्या किंवा अंधारी मार्ग. या भुयारी मार्गाचे प्रवेशद्वार लेण्यासारखेच दिसते. या द्वारावर पुढे काही किर्तीमुखेही आहेत ह्याला दुर्गशास्त्रातील एक अभूतपूर्व चमत्कारच म्हणायला पाहिजे. ही अंधारी आपल्याला दोन भागात ओलांडावी लागते. पहिला भाग साधारण ६० फुट लांब आहे व दुसरा ५५ फुट लांब. पहिला भाग ओलांडायला आता एक पर्यायी पायऱ्यांची वाट केली आहे. दुसरा भाग मात्र जुन्या मार्गानेच ओलांडावा लागतो.अंधारीच्या ह्या भागात प्रकाशाविना जाणे जवळपास अशक्यच आहे. बाहेर प्रखर ऊन असतानाही इथे आतमधे डोळ्यात बोट घातले तरी कळणार नाही इतका अंधार असतो. हे कमी म्हणून की काय ह्या भुयाराला उजव्याबाजूचे वळण देऊन मधे मधे पायऱ्या व अडथळे घातले आहेत. काही ठिकाणी फसवे मार्ग खोदले आहेत. अशा ठिकाणी माणूस प्रकाशाच्या दिशेने जातो. पण ह्या फसव्या वाटा आक्रमकाला थेट खालच्या खंदकात पोहोचवतात.अंधारीच्या मधे एक उघडीप आहे. त्यातून आक्रमकांवर उकळते तेल, दगड व अशा इतर गोष्टी फेकल्या जात. अगदी शेवटी ह्या अंधारीमधे गवत पेटवले जात असे. ह्यामुळे पूर्ण भुयारात गरम धूर साठून आतले सगळे लोक त्यानेच मरत.अंधारी ओलांडून माथ्यावर जाताना डाव्या हाताला एक छोटे गणेश मंदिर लागते.येथुन १५० पायर्याय चढून गेल्यावर एक अष्टकोनी इमारत दिसते. या इमारतीला ‘बारदरी’ असे म्हणतात. मोघल सुभेदाराची राहण्याची ही जागा होती. इमारत खुप प्रशस्त आहे. डावीकडील जिन्याने वर गेले की इमारतीचा पहिला माळा लागतो. इथे घुमटाकृती छत, जाळीच्या खिडक्या, अष्टकोनी खोल्या आणि सज्जा असे सर्व प्रकार पहावयास मिळतात. बारदरीच्या उजवीकडे एक दरवाजा आहे, तो आपल्याला बिजली दरवाजापाशी घेऊन जातो. याच्या थोडे पुढे चालत गेल्यावर एक भला मोठा बुरुज लागतो. याच्या पोटात एक गुहा सुध्दा आहे. त्यात डावीकडच्या बाजूस जनार्दनस्वामींच्या पादुका आहेत. तर उजवीकडे कोपर्यायत पिण्याच्या पाण्याचे टाके आहे. यावर लाकडात बसविलेली ‘काला पहाड’ नावाची तोफ सुध्दा आहे. गुहेपासून सुमारे १०० पायर्या चढून गेल्यावर बुरुजाच्या माथ्यावर पोहचतो, यावर एक तोफ आहे. जिची लांबी २० फुट आहे. हीचे नाव दुर्गा किंवा ‘धूळधाण’तोफ आहे. या बुरुजावरुन किल्ल्याचा संपूर्ण घेरा नजरेस पडतो. किल्ल्याच्या अंबरकोटाची तटबंदी खूप लांबवर पसरलेली दिसते. देवगिरीचा किल्ला हा मध्ययुगीन इतिहासातील सर्वात महत्त्वाचा किल्ला होता. अनेक शाह्यांनी यावर राज्य केले, पण आज मात्र सर्व शांत सर्व इमारती मूक झालेल्या दिसतात. राष्ट्रकुटांच्या वंशातल्या वल्लभ राजाने आठव्या शतकात हा गड बांधला असे म्हटले जाते. नंतर यादवकुलीन भिल्लम यादव ह्याने इथे त्याची राजधानी स्थापली. त्याच्याच वंशातला रामचंद्र यादव सिहासनावर असताना अल्लाउद्दीन खिलजीने सन १२९४ साली ह्यावर आक्रमण केले. त्याच्या मुलाने, म्हणजे शंकरदेवाने खिलजीला रोखून धरण्याचे खूप प्रयत्न केले. पण ते कामी न आल्याने रामचंद्रदेवाला खिलजीशी अत्यंत अपमानास्पद तह करावा लागला. त्यानंतर सन १३०७ व सन १३१२ मधे मलिक कफूरने ह्यावर आक्रमण केले. दोन्ही वेळेस पूर्ण परिसर धुळीस मिळवला गेला.पुन्हा चार वर्षांनी, म्हणजे सन १३१६ मधे कुतबुद्दीन मुबारक ह्याने देवगिरीवर तलवार उगारली. ह्यावेळी रामचंद्रदेवाचा जावई, हरपालदेव ह्याने त्या मुसलमानी वावटळीला थांबवायचा अयशस्वी यत्न केला. त्याची कातडी सोलून त्याच्या मृतदेहाला देवगिरीच्या वेशीवर टांगण्यात आले. किल्ला व्यवस्थित फिरण्यास सात आठ तास लागतात. ---------------सुरेश निंबाळकर


ठाणे शहराचा पाणीपुरवठा बंद राहणार

राष्‍ट्रीय उद्याने आणि अभयारण्‍ये
पुणे - मार्केटयार्ड परिसरातील झोपडपट्टीला मोठी आग,अग्नीशामक दल १२ गाड्यांसह दाखल
मुंबई - अबू सालेमला निकाहसाठी आयुक्तांनी पॅरोल नाकारला
वॉशिंग्टन - किम जोंग यांनी केली अण्वस्त्र चाचणी बंदी, अमेरिकेने केले स्वागत
परभणी- परभणी-हिंगोली प्राधिकारी स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघ निवडणूक घोषणा
मुंबई - विधानपरिषदेच्या काही जागांसाठी निवडणूक कार्यक्रम जाहीर
मुंबई - क्लिन अप डंपरला दुसऱ्या डंपरची धडक, तीन जण जखमी
औरंगाबाद - गोळेगाव येथे २ सुवर्णकारांना गोळीबार करुन लुटले, दोघे जखमी
ठाणे शहराचा पाणीपुरवठा बंद राहणार
ठाणे - स्टेम प्राधिकरणाकडून होणारा पाणीपुरवठा मंगळवार २१ मार्च, रोजी रात्री ९ वाजल्यापासून बुधवार २२ मार्च, रोजी रात्री ९ वाजेपर्यंत बंद राहणार आहे. तथापि ठाणे महापालिकेच्या पाणी पुरवठा योजनेतून ठाणे शहरात टप्याटप्याने पाणी पुरवठा करण्यात येणार आहे.
शिवसेनेच्या तालुका उपप्रमुखाची निर्घृण हत्या
पालघर - शिवसेनेचे शहापूर तालुका उपप्रमुख शैलेश निमसे यांची
चलन तुटवड्याचा बळी; पैसे नाकारल्याने...
ठाणे - पंजाब नॅशनल बँकेचा आर्थिक घोटाळा देशभर गाजत असतानाच
लोकलमधून नाल्यात पडला तरुण, बघ्यांचे...
ठाणे - कल्याण ते शहाड दरम्यान धावत्या लोकलमधून शहाडनजीक
बस-कारच्या भीषण धडकेत दाम्पत्य जागीच ठार
ठाणे - एसटी बस आणि कारमध्ये झालेल्या जोरदार धडकेत २ जण जागीच
उच्चशिक्षित दुचाकीचोर टोळीचा पर्दाफाश; २०...
ठाणे - भिवंडीसह कल्याण आणि मुंबई परिसरातून दुचाकी चोरून
सर्पमित्रांनी पकडलेल्या नागिणीने दिली तब्बल...
ठाणे - एका गृहसंकुलातून रविवारी रात्रीच्या सुमाराला एका
कठुआप्रकरणी महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांचे उपोषण, मुस्लीम समाजाचा मोर्चा ठाणे - जम्मू कश्मीरच्या
खानावळीच्या ओळखीतून अल्पवयीन मुलीचे अपहरण करुन बलात्कार ठाणे - खानावळीच्या ओळखीतून
ठाण्यात दोन वर्षात ५५ बेकायदेशीर शाळा, कारवाई होत नसल्याने संस्थाचालकही बिनधास्त मुंबई - शालेय शिक्षण
आधी २७ गावांची नगरपालिका, नंतरच ग्रोथ सेंटर - मुख्यमंत्री ठाणे - कल्याण डोंबिवली
रस्त्यावर अल्पवयीन मुलीशी विकृत चाळे करणाऱ्या नराधमाला नागरिकांचा चोप ठाणे - भररस्त्यात ११
मालमत्ता करवाढीच्या प्रस्तावाला राष्ट्रवादी, भाजपचा विरोध ठाणे - महापालिकेच्या महासभेत
'या' सेलिब्रिटीजना करावा लागला होता...
कठुआ बलात्कार प्रकरणी 'या' सेलिब्रिटीजनी...
'खुशी' ने केले ग्लॅमरस फोटोशूट... करतेय का...
२० वर्षांपासून 'सलमान'सोबत आहे शेरा......
दिशा पटानीची अशी आहे टायगरच्या बहिणीसोबत...
'या' अभिनेत्रींनी केल्या वेश्यांच्या...
'हा' आहे करिष्माचा स्टनिंग समर लुक...
'ही' आहे दिशाची 'लेफ्टनंट' बहिण...
डॉन अबू सालेमला पॅरोल नाही, निकाह पडणार लांबणीवर
मुंबई - अंडरवर्ल्ड डॉन अबू सालेम
अण्वस्त्र परीक्षणाच्या भूमिकेवरुन किम एक पाऊल मागे, अमेरिकेने केले स्वागत वॉशिंग्टन -
पुण्यात झोपडपट्टीला आग, ८ ते १० घरे जळून खाक पुणे - मार्केट यार्डच्या मागे असलेल्या
मेट्रो ३ प्रकल्पातील कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षेसाठी विशेष उपाययोजना मुंबई -
रणबीर कपूर आणि दीपिकाची जोडी रुबाबात आली पुन्हा एकत्र मुंबई - बॉलिवूडची प्रसिद्ध जोडी
शेतीचा मोबदला न मिळलेल्या शेतकऱ्यांची इच्छामरणाची मागणी अमरावती - जिल्ह्यातील नांदगाव


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर - भाग : २३ (पुणे करार)

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
बुधवार, १ जून, २०११
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर - भाग : २३ (पुणे करार)
गोलमेज-२ संपल्यावर बाबासाहेब भारतात न येता अमेरीकेस जातात. तिथे काही महत्वाची कामं पार पाडुन ४ जानेवारी १९३२ लंडनला परत येतात. आठवडाभर लंडनमधे थांबुन १५ जाने १९३२ रोजी भारतास रवाना झाले. बाबासाहेब लंडहून निघतानाच शिवतरकराना मुंबईत पोहचण्याची तारीख कळविली. बाबासाहेब येणार म्हणून स्वागतासाठी ईकडे मुंबईत अस्पृश्यानी जंगी तयारी केली. आज आपला अनभिषिक्त राजा येणार अन ते ही गोलमेज-२ ची जंग एक हाती लढवून येणार याचा कोण अभिआन वाटत होता. प्रत्येक दलिताचं ऊर दाटून आलं होतं. दलितांची बाजू भक्कमपणे मांडताना गांधी व तमाम शत्रूच्या गोटात शिरून आपल्या बापानी गो-यांच्या भुमीत मोठा पराक्रम गाजविला होता. नुसतं पराक्रमच नव्हे तर वेळ प्रसंगी अत्यंत चालाखिने ब्रिटिशांशी खलबते करुन अनेक ठिकाणी परिस्थितीला आपल्या बाजुने वळते केले होते. पत्रकार व इतर मंडळींची मदत घेताना दलितांच्या हितात जाणारी प्रत्येक गोष्ट घडवून आणली. चलाखी व राजनितीक मुत्सद्दीपणाच्या सर्व युक्त्या वापरल्या. बाबासाहेबांच्या आतील राजकीय पुरूष गांधीमधल्या खलपुरुषाला लंडनच्या मैदानात कित्येक वेळा उघडे पाडून गो-या साहेबांना गांधीमधला विलन कसा दलितविरोधी आहे हे पद्धतशीरपणे पटवून दिले. दलितांचा बाप म्हणुन आपल्या लेकराना जास्तीत जास्त अधिकार मिळवुन देताना बाबासाहेबांमधील विद्वान अत्यंत मुद्देसुद अन तर्कसुसंगत वाद करत वस्तुनीष्ठ परिस्थीती अचुक मांडतो. अशा प्रकारे सर्व शक्ती एकवटून गोलमेज-२ मधे आमचा बाप म्हणुन कर्तव्य बजावताना लेकरांसाठी अतूल्य कामगिरी करणारा महाबली आज भारतात उतरत होता त्यामुळे स्वागतासाठी तमाम आंबेडकरी जनता गगनभेदी आरोळ्या देत बंदरात जमली होती. २९ जाने १९३२ रोजी बाबासाहेब मुंबईच्या बंदरात पाय ठेवतात. एक दिवस आधीपासुन तिथे जमलेल्या सर्व भीमपुत्रानी गगनभेदी आरोळ्यानी बाबासाहेबांचं जंगी स्वागत केले. समता सैनिक दलानी आपल्या राजाला मानवंदना दिली व भायखळा मार्गे परळ पर्यंत बाबासाहेबांची मिरवणुक काढण्यात आली. वाटेत जागो जागी बाबासाहेबांचा सत्कार व मानपत्र देऊन त्यांच्या गोलमेजच्या कार्याबद्दल अस्पृश्य संघटनानी आभार मानले. अन शेवटी बाबासाहेब घरी पोहचले.
लोथियन समिती: (मताधिकार समिती)
बाबासाहेब गोलमेज-२ मधे ब-याच मागण्या मागुन आलेत पण त्यातील अत्यंत महत्वाची मागणी म्हणजे अस्पृश्यांना राजकीय अस्तीत्व मिळावे ही होती. बाबासाहेबानी अस्पृश्याना स्वतंत्र मतदार संघ व दुहेरी मतदानाचा अधिकार मागितला होता. खरं तर हे फक्त बाबासाहेबानीच हे मागीतलं नव्हतं तर शीख, मुसलमान, ख्रिश्चन व इतर अल्पसंख्यांक लोकानीही याच मागण्या मागीतल्या होत्या. पण गांधीनी वरील मागण्या अस्पृश्य सोडून इतर सगळ्यांसाठी देण्याचे कबूल केले. फक्त अस्पृश्यानाच नकारल्या. गांधीच्या अशा अनेक गूढ प्रकरणांचा एकंदरीत परिणाम असा झाला की राजकिय मागण्या मान्य करण्याआधी भारतातील अस्पृश्य लोकांची खरी परिस्थीती काय आहे हे जाणुन घेण्यासाठी लंडनहून एक समिती भारतात आली. त्या समितीचे अध्यक्ष लॉर्ड लोथियन होते, म्हणुन त्या समितीचे नाव लोथियन समिती पडले. लोथियन समिती देशभर फिरून अस्पृश्यांची पाहणी करणार होती. त्यांच्या मागण्या व ईतर गोष्टींचा वृत्तांत लंड्नला पाठविल्यावर मतदानाचा अधिकार देण्याचे ठरविले जाणार होते. या कामात बाबासाहेब स्वत: जातीने भाग घेण्यासाठी लगेच दिल्लीत हाजर झाले. लोथियन समिती सोबत त्यानी देशभर दौरा केला. जागो जागी लोथियन समिती व बाबासाहेबांचे जंगी स्वागत केले जात होते. भारतातील कानाकोप-यातील अस्पृश्यानी समितीपुढे बाबासाहेब आमचे एकमेव अन बिनविरोध नेते असल्याच्या भीमगर्जना करुन लोथियन साहेबांना भंडावुन सोडले. संयुक्त मतदार संघाचा देशभरातून तमाम अस्पृश्य संघटनानी विरोध नोंदविला. स्वतंत्र मतदार संघ मिळावा याची जागो जागी मागणी करण्यात आली अन दुहेरी मतदानाचा अधिकार मागण्यात आला. तर ही झाली लोथीयन समितीच्या पुढे मांडलेली डिमांड.
राजा-मुंजे करार (फितूरी आपल्याच माणसाची)
बाबासाहेब जीवाचं रान करुन जेंव्हा लोथियन समितीसोबत देशाचा दौरा करुन स्वतंत्र मतदार संघ व दुहेरी मतदानाचा अधिकार मिळविण्यासाठी आटोकाट प्रयत्न करत होते तेंव्हा एक अत्यंत महत्वाचा अस्पृश्य नेता फोडण्यात हिंदु महासभा आघाडी घेते. सावरकरांच्या प्रभावाखाली चालणारी हिंदु महासभा त्या काळात बाबासाहेबांच्या बाजूनी होती असे ब-याच ठिकाणी जाणवते. पण डॉ. मुंज्यानी मात्र यावर बोट उचलण्यास भाग पाडणारी फितूरी घडवून आणली. जेंव्हा बाबासाहेब गोलमेज-२ गाजवत होते तेंव्हा गांधीनी "मीच एकमेव अस्प्रुश्यांचा नेता आहे" म्हणून जो काही संभ्रम निर्माण केला होता व ब्रिटिसांचा गोंधळ उडवून दिला होता. तो संभ्रम दूर करण्यासाठी इकडे भारतात मोठी चळवळ उभी केली गेली. त्या चळवळीचा नेता होता राजा. ज्या राजानी इकडे भारतात रान पेटवुन दिलं होतं अन बाबासाहेब हेच एकमेव अस्पूश्यांचे नेते असल्यांचा तारांचा वर्षाव पाडून गांधीचे मुखवटे फाडले अशा कर्तव्यनीष्ठ राजाला नेमक्यावेळी मुंज्यानी फोडून आपल्या गोटात खेचले व बाबासाहेबांच्या पवित्र कामात विघ्न उभे केले. या सर्व घडामोडींच्या मागे सावरकरांचा हात होता हे निर्विवाद सत्य आहे. आज पर्यंत जो राजा अस्पृश्याना स्वतंत्र मतदार संघ मिळावा म्हणून लढत होता तो अचानक सूर बदलून वेगळा राग आवळायला लागला. त्यानी अचानक आपला पवित्रा बदलला अन अस्पूश्याना संयुक्त मतदार संघ व राखीव जागा मिळाव्यात अशी मागणी करण्याचा करार फेब्रुवारी १९३२ मधे मुंज्यांशी केला. यालाच आंबेडकरी चळवळीच्या इतिहासात राजा-मुंजे करार म्हणून ओळखले जाते. हा प्रकार ऐकुन बाबासाहेब मात्र अत्यंत अस्वस्थ झाले, क्रोधीत होऊन हिंदु महासभेच्या कूटनितीचा निषेध नोंदविला. पण ईकडे सावरकर अन मुंजे मात्र संघटना फोडल्याचा आनंद साजरा करत होते. सावरकरानी अस्पृश्यनिवारणाचे काम चालविल्याचा इतिहास आहे. पण त्यामागची भूमिका काय होती कोणी तपासुन पाहिले नाही. खोलात गेल्यावर हे कळते की बाबासाहेबांच्या कामात विघ्न निर्माण करण्यासाठी काही अस्पृश्य नेते सोबत असणे गरजेचे होते. त्यामुळे सावरकर अस्पृश्य निवारणाचा आव आणत होते. राजा-मुंजे करार झाल्यावर राजा कुठे शांत बसतो, त्यानी लगेच ब्रिटिश पंतप्रधानाला तार करुन कळविले की बाबासाहेब हे सर्व अस्पृश्यांचे नेते नसून ते एका लहानशा गटाचे नेते आहेत. आहे की नाही गंमत... जो राजा काही दिवसाआधी बाबासाहेब हेच अस्पृश्यांचे एकमेव नेते आहेत म्हणून ब्रिटीशांकडे तारांचा वर्षाव करतो आता तोच नेता अगदी उलटं वागू लागला. राजाच्या उचापत्या सुरु होते तेंव्हा तिकडे बाबासाहेब मात्र समिती सोबत व्यस्त होते.
राजा-मुंजे करार झाला ही गोष्ट देशभर पसरली व राजाच्या विरोधात अस्पृश्य समाजातून एक लाट उसळली. पुर्वेकडील सर्व अस्पृश्य नेत्यानी या कराराचा निषेध केला. सावरकरांची कूटनिती उघड झाली. बाबासाहेब मात्र मताधिकार समिती सोबत काम करण्यात गढून गेले होते. राजानी नसता उपद्रव करुन बाबासाहेबांचा ताप वाढवून ठेवला होता. याच वेळी तिकडे नाशिकची चळवळ जोर धरत गेली अन भाऊराव गायकवाड व रणखांबे याना अटक झाली. अशा प्रकारे अनेक अडचणीना तोंड देत बाबासाहेब आपला लढा चालवित होते. याच दरम्यान भारतातील खास करुन पुर्व भारतातील अस्पृश्यानी अनेक परिषदा भरवुन बाबासाहेबाना पाठींबा दिला. १ मे १९३२ रोजी लोथियन समितीचे काम संपले. समितीचे इतर सदस्य निघून गेले पण बाबासाहेब मात्र आपले एक स्वतंत्र निवेदन सादर करण्याच्या हेतूने तिथेच (सिमल्याला) थांबले होते. त्या निवेदनाचा प्रभाव असा पडला की डिप्रेस्ड क्लास म्हणजे अस्पृश्य अशी नवीन व्याख्या लोथियन साहेबाना मान्य करावी लागली. आता पर्यंत अस्पृश्य म्हणजे गुन्हेगारी लोकं, भटके जमाती, वन्यजाती व आदिवासी असा साधारण समज करुन बसलेल्या ब्रिटीशांना अस्पृश्य व इतर मागास यातला फरक कळला होता. बाबासाहेबांच्या निवेदनांची, तर्कसुसंगत अन अभ्यासपुर्ण मांडणीची फलश्रूती म्हणजेच लोथियन साहेबांनी स्विकारलेली वरील नविन व्याख्या. हा बाबासाहेबांचा एक महत्वाचा विजय होता. आता लोथियन साहेबानाही ब्रिटनला जाऊन हे सगळं वरिष्ठांना पटवून देतांना सोपं जाणार होतं.
ही सगळी कामं संपवून बाबासाहेब मुंबईला परतले. दोन दिवस आराम करुन लगेच ६ मे १९३२ रोजी नागपूर जवळील कामठी (जिथे आता ड्रॅगन पॅलेस आहे ते)येथे भरविण्यात आलेल्या डिप्रेस्ड क्लासच्या परिषदेस हाजर झाले. बाबासाहेबांसारख्या महान नेत्याला आमच्याच दलीत लोकानी नागपूर स्टेशनवर काळे झेंडे दाखवून विरोध दर्शविला होता. (पुढे जाऊन १९५६ मध्ये जिथे धम्मक्रांती घडली जिथेच १९३२ मध्ये बाबासाहेबांचं असं स्वागत केलं गेलं ) हे सगळे काळे झेंडे दाखविणारे दलित राजा-मुंजे समर्थक होते. ही अत्यंत लाजीरवाणी गोष्ट होती की बाबासाहेब ज्या दलितांसाठी लढत होते त्यांच्यातूनच काही लोकानी गटबाजितून बाबासाहेबांचा निषेध केला होता. हा सगळा अपमान गिळून बाबासाहेब परिषदेच्या ठिकाणी पोहचतात. १५-२० हजार लोकानी मंडप भरलेले होते. लोकांच्या अलोट गर्दिपुढे बाबासाहेबांचे एक अत्यंत महत्वाचे अन आत्मसन्मान जागृत करणारे भाषण झाले. या परिषदेत दलित नेते गवई काहितरी उचापत्या करणार याची खात्री होती, मग त्यांना तसे न करण्याची तंबी देण्यात आली होती. त्यामुळे संतापून गेलेले गवई लोथीयन साहेबांकडे तक्रार दाखल करुन बाबासाहेब हे एका छोट्या गटाला रिप्रेझेंड करतात असे सांगितले. राजभॊजनी सुद्धा घोळ घालण्याचा प्रयत्न केला. त्याना सुद्धा परिषदेतुन बाहेर काढण्यात आले. अशा प्रकारे ज्या ज्या नेत्यानी कॉंगेस व हिंदु महासभेच्या प्रभावाखाली फितूरी करण्याचे काम केले त्याना धडा शिकविण्यात आला. अशा प्रकारे ही परिषद वादावादीची व दगाबाजाना बदडून काढणारी आंबेडकरी परिषद म्हनून इतिहासात नोंदली गेली.
अस्पृश्य नेत्यांनी केलेल्या दगाबाजी व तक्रारीमुळे लोथीयन साहेबांचे मतपरिवर्तन होऊन अस्पृश्यांवर अन्याय होऊ नये म्हणून बाबासाहेब आता थेट लंडन गाठण्याच्या कामाला लागतात. लोथीयन समिती जे सादर करील त्यावरुन आपल्यावर अन्याय होता कामा नये अन फितूरांचं फावल्यास समाजाची हानी भरुन निघणार नाही. म्हणून निर्णय येण्या आधीच तिथे धडकण्यासाठी बाबासाहेब २६ मे १९३२ रोजी लंडनला रवाना होतात. आयुष्यात अशी संधी परत येणार नाही हे बाबासाहेब ओळखून होते. जे काय करायचे ते आत्ताच अन त्याला पर्याय नाही म्हणून बाबासाहेब लगेच निघतात व जुनच्या पहिल्या आठवड्यात बाबासाहेब लंडनला धडकले. तिथे अनेक महत्वाच्या व्यक्तीना भेटून आपले मत मांडतात. अस्पृश्याना जास्तीत जास्त सवलती देणे कसे गरजेचे आहे हे समजावून सांगतात. त्यानी लहानात लहानापासुन मोठ्यात मोठ्या लोकांच्या भेटी घेतल्या. एक स्वतंत्र निवेदन तयार करुन ते ब्रिटिश पंतप्रधानाना सादर केले. १४ जुन पर्यंत ही सगळी कामं उरकून बाबासाहेब जर्मनीला निघून गेले. याच दरम्यान त्यांची प्रकृती बिघडली, त्यामुळे त्यानी जर्मनितील ड्रेसडेन येथील डॉ. मोलर यांच्याकडे उपचार नि विश्रांती घेतली. वेळप्रसंगी ब्रिटनला धावता येण्यासाठी हा मुक्काम अचूक होता. पूर्ण जुलै महिना त्यांनी जर्मनीत विश्रांती घेत्ली व ऑगस्ट मधे भारतात येण्यास निघतात.
मताधिकाराचा निवाडा जाहीर झाला
बाबासाहेब मुंबईच्या प्रवासात होते. तिकडे भारतापासून हजारो मैल दूर ब्रिटनमधे अस्पृश्यांच्या मताधिकार व इतर मागण्यावर निर्णय घेण्यात आला. १४ ऑगस्ट १९३२ रोजी ब्रिटनच्या पंतप्रधानानी अल्पसंख्यांक प्रश्नावर आपला निवाडा जाहीर केला. या निवाड्या प्रमाणे अस्पृश्याना स्वतंत्र मतदार संघ बहाल करण्यात आले. आता अस्पृश्य जनता आपला माणूस निवडून आणू शकत होती. त्याच बरोबर स्पृश्य हिंदूच्या प्रतिनिधीच्या निवडनुकीत मतदान करुन आपला हक्क बजावण्याचा दुहेरी अधिकारही बहाल करण्यात आला होता. अस्पृश्यांसाठी आज सोनियाचा दिनू होता. भारतभर जल्लोषाचं वातवरण होतं, पण ज्या माणसानी हे मिळविण्यासाठी पराकोटीचे कष्ट उपसले होते तो मात्र दूर समूद्रात भारताच्या दिशेनी प्रवासात होता. १७ ऑगस्ट १९३२ ला बाबासाहेब मुंबईस पोहचले. या निवाड्यामुळे अस्पृश्य वर्गामधे नवचैतन्याची लाट उसळली. आता नव्या दिशा त्याना खुणावू लागल्या होत्या. प्रगतीचे नवे पथ समोर दिसू लागले. राजकीय हक्क बजावण्यासाठी ब्रिटिशानी दिलेली संधी अतूल्य अन अमूल्य होती. आज पर्यंत दास्यात खितपत पडलेला समाज आता धन्याच्या बरोबरीत येऊन ठेपला होता. सरकार दरबारी अस्पृश्यांची वर्णी लागणार होती. ज्या सनातन्यानी आजवर कुत्र्यापेक्षा वाईट वागविले त्यांच्या बरोबरीचा मान सन्मान बहाल झाला होता. सर्वत्र आनंदाचे वातावरण होते. जल्लोष चालू होता. देशाच्या कानाकोप-यातील दलित आनंदाने भारावून गेला होता. या सर्व धामधूमीत मग्न झालेला दलित येणा-या वादळी संकटापासून अनभिज्ञ होता. या जल्लोषाला नजर लागली होती.
उभा समाज सर्वत्र आनंदात न्हाऊन निघत असताना भारताच्या पश्चिम भागात पुणे नावाच्या शहरात गांधी नावाचा इसम ज्याला लोकं महात्मा म्हणत त्यानी या सर्व आनंदावर विरजण घालण्यासाठी एक अत्यंत क्रुर व निष्ठुर आक्रमणाची तयारी सुरु केली. अस्पृश्यांचं राजकीय अस्तित्व उदयास येण्याआधीच त्याला ठेचण्याचा आराखडा पुण्यातील येरवडा तुरुंगात आकार घेऊ लागला. सर्व शक्ती झोकून देऊन दलितांचे नवे सर्व अधिकार विसर्जीत करुन त्याना परत गुलाम म्हणून वागविण्याची गांधीनी जणू शपथच घेतली होती. आपली पूर्ण ताकद झोकून दलितांच्या अस्तित्वावर घाला घाण्यास आता गांधी सज्ज झाला होता. अस्पृश्याना मिळालेले स्वतंत्र मतदार संघ व दुहेरी मतदानाचे अधिकार हे ब्रिटिशानी दिलेले कवच कुंडल काढून घेण्यासाठी गांधीनी त्यांच्या आयुष्यातील अत्यंत शक्तीशाली असे ब्राह्मास्त्र म्हणजेच आमरण उपोषण उपसले. हे अस्त्र ईतके प्रभावी होते की दलितांची उभी जमात यात भस्म झाली असती. या उपोषणात गांधीचा मृत्यू झाल्यास देशात रक्ताचे पाट वाहिले असते अन मृत्यु न झाल्यास ती कवच कुंडले गांधी पळवुन नेणार होता. एकंदरीत काय तर गांधीची खेळी दोन्ही बाजूनी आमचा घात करुन जाणार होती. कारण त्यांनी पोतळीतून सर्वात घातक व शक्तीशाली अस्त्र बाहेर काढण्याचे जाहिर केले. आज पर्यंतचे बाबासाहेबांचे सर्व कष्ट मातीस मिसळणार होते. पर्यायही नव्हता. दलितांच्या विरोधातील उघड उघड घेतलेली ही गांधीची भूमीका समस्त मानव जातीला लाजविणारी होती. बर हे स्वतंत्र मतदार संघ फक्त दलितानाच मिळाले होते अशातला भाग नव्हता. मुसलमान, शीख, ख्रिश्चन याना सुद्धा स्वतंत्र मतदार संघ मिळाले होते. पण गांधीना इतरांचे मतदार संघ मान्य होते. त्यानी देशाला धोका नव्हता. पण दलितांचे मतदार संघ मात्र गांधीना नको होते. यावरुन दिसेल की गांधी किती जातीवादी व अस्पृश्य द्वेष्टा होता. त्यानी सरळ सरळ दोन समाजात मतभेद केला होता. मुसलमान व शीखाना मिळालेल्या स्वतंत्र मतदार संघाला समर्थन दिले होते तर फक्त अन फक्त दलितांचा अधिकार मात्र त्यांच्या डोळ्यात खुपू लागला. जातीयवादी संस्कारात ज्याची जडण घड्ण होते त्याच्या बुद्दीच्या मर्यादा अशा प्रकारे सिद्ध होतात. गांधीमधील महात्मा आज गडून पडला व जातियवादी पुरुष जगापुढे आला. ज्या स्वतंत्र मतदार संघामुळे मुसलमान सारख्या समाजाकडुन गांधीला कुठलाच धोखा वा देशातील लोकामधे पडणारी फूट दिसली नाही ती दलितांच्या बाबतीत मात्र दिसली. गांधीच्या या दृष्टीकोनानी हे जगजाहीर झाले की गांधीची वैचारीक क्षमता फारच कुचकामी व मर्यादीत होती.
गांधीजी लवकरच उपोषणास बसणार आहेत ही बातमी हाहा म्हणता देशभर पसरली. सगळीकडे गांधीवादयानी अस्पृश्यांवर दबाव आणणे सुरु केले. दलितानी आपले सर्व अधिकार विसर्जीत करुन गांधी देतील ते अधिकार स्विकारावे असा पवित्रा सगळ्या सवर्णानी घेतला. अस्पृश्य समाज मात्र हताश होऊन कात्रीत सापडलेल्या बाबासाहेबांकडे खिन्न बघू लागला. या वेळेस गांधीनी बाबासाहेबाना अशा खिंडीत गाठले होते जिथे विजय अशक्यप्राय होते. पराजय मात्र अटळ होता. गांधीच्या या अमानवी, निर्दयी अन निष्ठूरपणाचा निषेध करावा तेवढा कमीच.
१९ सप्टे १९३२ रोजी इंडियन मर्चंट चेंबर, मुंबई येथे अत्यंत तप्त वातावरणात एक सभा घेण्यात आली. पंडित मदन मोहन मालवीय हे अध्यक्षपद भूषवितात. मनू सुभेदार, सर चिमणलाल सेटलवाड, वालचंद हिराचंद, राजेंद्रप्रसाद, कमला नेहरु,सर तेजबहाद्दूर सप्रू, छोटीराम गिडवानी, ठक्करबाप्पा, डॉ. देशमुख, डॉ. सावरकर, माधवराव अणे, के. नटराजन, पी. बाळू, पंडित कुंझरू, स्वामी सत्यानंद, एन. शिवराज, असे एकसे बढकर एक लोकं या सभेस हजर होते. त्या मानाने बाबासाहेब हे रंजल्या गांजल्यांचे नेते. वरुन प्रश्न गांधीच्या विरोधात जाण्याचा असल्यामुळे वातावरण तापलेले होते. सर्व गांधीवादी नेत्यांची नजर बाबासाहेबाना खाऊ कि गिळू म्हणत होती. तेवढ्यात वालचंद हिराचंद यानी बाबासाहेबानी आपले मत मांडावे अशी अध्यक्षाना विनंती केली.
बाबासाहेब उभे होतात अन अत्यंत संयम व विद्वत्तपुर्वक आपले विचार मांडतात. ते म्हणतात, “गांधीजीनी अस्पृश्यांच्या हिताविरोधात प्राणांकित उपोषण करणे खेदाची गोष्ट आहे. हेच उपोषण त्यानी स्वातंत्र्यासाठी ब्रिटिशांविरोधात केले असते तर त्यांचं महात्म्य अधिक उंचावलं असतं. गांधीनी नुसतच उपोषण जाहिर करुन माझ्यावर संकट ओढविले आहे. त्यानी बदली योजना सुचविल्या शिवाय प्रसंगातून मार्ग काढणे अशक्य आहे. मी अत्यंत कष्टाने मिळविलेले हे अधिकार नुसतचं गांधीच्या धाकामुळे पाण्यात सोडण्यास कधीच तयार होणार नाही. मग तुम्ही माझे प्राण घेतले तरी बेहत्तर. तुम्ही बदली योजना गांधींकडुन आणावे मग विचार करण्यात येईल.”
मर्द कशाला म्हणतात ते जर बघायचे असेल ना तर अडचणीत सापडलेले बाबासाहेब बघावा. शत्रूच्या गोटात घुसून परिस्थीतीच्या नजरेस नजर भिडवून निर्भेडपणे गरजणारा महाबली शत्रूला नुसतं आवाजाने गारद करत असे. आपला मनसुबा जाहीर करण्याचा त्यांचा हा बाणेदारपणा अन आतील मर्दानकीचा हा दणकटपा त्यांच्यातून ओसंडून वाहताना दिसतो. शत्रू कितीही बळकट व बलवान असला तरी बाबासाहेब दंड थोपटताना जो आत्मविश्वास व निर्भेडपणा दाखवायचे त्यामूळे शत्रू चरकून जाई, अर्धा खचून जाई. लढण्यापेक्षा ईथे समेटच बरे असा शत्रूचा विचारपरिवर्तन होई. बदली योजने शिवाय समेट नाही या भीम गर्जनेने गांधीवादी चरकले. धावाधाव झाली. नेते मुंबईहून थेट पुण्या पर्यंत धावले. नुसती धावपळ व धांधल चालू झाली. सगळ्य़ांची तारांबळ उडाली. बाबासाहेब असं काही करतील याचा अंदाजच नव्हता. समेट घडविण्याच्या सा-या फुशारक्या बाबासाहेबानी उडवून लावल्या होत्या. मोठ मोठाले नेते म्हणून मिरविण्याचा ज्याना गर्व होता ते पार भूईसपाट झाले होते. सर्व नेत्यानी अवाक होऊन बाबासाहेबांच्या पुढे लोटांगण घालून गांधीपर्यंत धाव घेतली. बाबासाहेब मात्र शांत नजरेनी उडालेला गोंधळ न्याहाळत होते.
पुण्यात गांधीची भेट घेऊन एक शिष्टमंडळ मुंबईस परत आले. दुस-या दिवशी परत परिषद भरते तेंव्हा ते शिष्टमंडळ सांगते की, “अस्पृश्याना राखीव जागा देण्यास गांधीची हरकत नाही.”
हे ऐकुन बाबासाहेब म्हणतात, “मी माझ्या कर्तव्यापासून तसुभरही ढळणार नाही, माझा प्राण गेला तरी माझ्या लोकांशी मी घात करणार नाही. मग त्यात माझा जीव गेला तरी चालेले. त्या पेक्षा तुम्ही गांधीना आपले उपोषन अठवडाभर तहकूब करायला सांगावे.”
बाबासाहेबांच्या रोखठोक भूमिकेमुळे दुस-या दिवशी दुपारी परिषद स्थगीत झाली.
सप्रूनी कार्यकर्त्यांबरोबर बसून एक नविन योजना तयार केली व रात्री परत सगळे चर्चेस जमले. तेंव्हा बाबासाहेब म्हणतात, “अस्पृश्य वर्गास जातीय निवाड्यानुसार स्वतंत्र मतदर संघ मिळाले आहेत. त्या बदल्यात आम्हाला अधिक जागा मिळाव्यात व मध्यवर्ती विधिमंडळात लोकसंख्येंच्या प्रमाणात अस्पृश्याना जागा मिळाव्यात.”
परिषदेतील नेत्याना हे मान्य झाले. जयकर, सप्रू, बिर्ला, राजेंद्रप्रसाद व राजगोपालाचारी हे रात्रीच्या गाडीने पुण्यास रवाना झाले.
२० सप्टे १९३२ रोजी ईकडे येरवडा तुरूंगात गांधीनी आमरण उपोषण सुरु केले. अस्पृश्यानी मिळालेल्या स्वतंत्र मतदार संघावर पाणी सोडावे अन दुहेरी मतदानाचा अधिकारही विसर्जीत करुन हताश जीवन जगावे. आम्ही देऊ त्यावर समाधाना मानावे असे गांधीनी जाहीर केले. माझ्या या सर्व अटी मान्य करेस्तोवर अन्नाचे एक शीत न घेण्याचे जाहीर करुन गांधीनी बाबासाहेबांवर उपोषणरुपी अस्त्र डागले. बाबासाहेब या अस्त्राला परतवून लावतात की घायाळ होतात ते बघण्यासाठी ऊभा देश मुंबईकडे डोळे लावून होता. सर्व पत्रकार पुण्या मुंबईत ठाण मांडून बसलीत. गांधी येरवडा कारागृहातच आपले कार्यालय थाटुन बसले होते. त्यांच्या सोबत त्यांचे खंदे कार्यकर्ते होतेच. तिकडे मुंबईत बाबासाहेबाना गांधीच्या काही अत्यंत बलवान लढवय्या सरदारानी घेरले होते. बाबासाहेबांचं मानसिक खच्चिकरण करुन दलितांच्या अधिकारांची होळी करण्याचे सर्वतोपरी प्रयत्न चालू झाले. पण बाबासाहेबानीही मुत्सद्देपणाने खींड लढवून आपला निर्णय निर्भेडपने सांगितला. मला बदली योगना सांगा. नुसतं देऊ असं बोलून चालणार नाही. मिळालेल्या अधिकाराच्या तोलामोलाची बदली योजना घेऊन या. मगच काय ती चर्चा करता येईल. बाबासाहेब बदली योजनेवर अडून बसले.
२१ सप्टे १९३२ रोजी मुंबईहून आलेले पुढारी सकाळीच कारागृहात जाऊन गांधींची भेट घेतात. बाबासाहेबांचे मत गांधीपुढे मांडतात. त्यावर गूढ व्यक्तिमत्व परत घोळ घालतो. शांत चित्ताने सगळं ऐकुन झाल्यावर गांधी म्हणतात की विचार करुन सांगतो. ही गांधीची टिपिकल स्टाईल होती. कार्यकर्त्याना शेवटच्या क्षणापर्यंत संभ्रमात ठेवण्यात त्यांचा हतखंडा होता. सरदार पटेल व सरोजीनी नायडू गांधीच्या सेवेत होतेच. गांधीची प्रकृती खालावत चालली होती. तुरूंगाबाहेर गांधीवाद्यांचा जमावडा वाढला होता. सप्रूनी दुपारी फोन करुन बाबासाहेबाना कळविले की लवकरात लवकर पुण्यास निघून यावे. गांधीची हालत खराब होत आहे. ही तार मिळताच बाबासाहेब रात्रीची गाडी धरुन पुण्यास निघाले. आता पुढचा सगळा खेळ पुण्यात खेळला जाणार होता.
२२ सप्टे १९३२ रोजी सकाळी बाबासाहेब पुण्यात पोहचतात. याच दिवशी गांधीजीनी डॉ. राजेंद्रप्रसाद व राजगोपालाचारी याच्या सोबत विचार विनिमय करुन पुढची स्ट्रॅटजी ठरविली. बाबासाहेबांच्या मागण्या काय आहेत हे तर मुंबईहुन आलेल्या प्रतिनिधीनी आधीच सांगितले होते. आता त्यावर गांधीनी या दोघांसोबत बसुन सखोल चर्चा केली व पुढचे पाऊल काय असेल ते ठरविले. “अस्पृश्य वर्गाच्या सर्व जागाना निवडणुकीच्या प्राथमिक व दुय्यम पद्धती लागु करण्यात याव्या.” हे गांधीनी ठरविले.
बाबासाहेब पुण्यात पोहचले होते. नॅशनल होटेल मधे ते उतरले होते. गांधींचे म्हणने बाबासाहेबाना कळविण्यात आले. गांधीवादी पुढारी मात्र बाबासाहेबांवर दबाव आणण्याचे काम करु लागले. तणाव वाढत चालला होता. बाबासाहेबानी मुकाट्याने ब्रिटिश पंतप्रधाना तार करुन दिलेले दोन्ही अधिकार (स्वतंत्र मतदार संघ, दुहेरी मतदानाचा अधिकार) रद्द करण्या बाबत निवेदन दयावे अशी मागणी कार्यकर्त्यानी लावून धरली. थोडक्यात काय तर धाक दाखवून मिळालेले अधिकार सोडावे ही गांधीवाद्यांची युक्ती. पण या सगळ्य़ा शेळ्या मेंढ्याना भीक न घालणारा सिंह गरजून उठला. असल्या बुड शेंडा नसलेल्या मागण्या करणा-या पुढा-यांपुढे डरकाडी फोडून बाबासाहे म्हणाले “माझ्या समोर पर्यायी योजना आल्याशिवाय मी ब्रिटिश पंतप्रधानाना काहीच कळविणार नाही, मग काही झाले तरी झेलायची आपली तयारी आहे.” बाबासाहेबांचा दृढ निश्चय व भीम गर्जना इतकी प्रभावी अन भेदक होती की सर्व पुढा-यानी झटक्यात माघार घेतला. आता सर्व पुढारी पर्यायी योजना दिल्याशिवाय बाबासाहेब ऐकणार नाही या मतावर आले. पर्यायी योजना देणे आता परिहार्य झाले होते. बाबासाहे या मुद्यावर लढण्यास सज्ज आहेत व सर्वोतोपरी युद्धाची सिद्धता करुन आले आहेत हे कळताच गांधीवादयानी मवाळ भूमिका घेतली.
दुपार पर्यंत वातावरण अत्यंत तापले होते. जयकर, सप्रू, पी. बाळू व एम. सी. राजा यानी दुपारी गांधीजींची भेट घेऊन समेट घडवून आणण्याची खात्री दिली.
याच दिवशी संध्याकाळी बाबासाहेब गांधीजीना भेटण्यास तुरुंगात गेले. त्यांच्या सोबत जयकर, बिर्ला, चुनीलाल मेथा व राजगोपालाचारी होते. गांधींची प्रकृती अत्यंत क्षीण झाली होती. ते मृत्युच्या देशेनी बरेच पुढे निघून गेले होते. त्यांची हि अवस्था पाहून बाबासाहेबांचे हृदय द्रवेल व ते आपला निर्णय लगेच जाही करतील असा गांधीवादयांचा अंदाज होता. बाहेर गांधीवादयांनी बाबासाहेबांच्या विरोधात गगनभेदी आरोळ्यानी आकाश दणाणून सोडले होते. या घोंघवत्या आवाजात बाबासाहेबांचा हट्ट विरघळून जाईल अशी सगळ्याना आशा होती. परंतू झाले उलटेच.... युगानूयुगे गुलामीत जगणा-यांच्या अधिकारावर घाला घालणारे गांधी दिसताच बाबासाहेब अधिक दृढ निश्चयी व कठोर बनतात. आपल्या बांधवांच्या हक्कासाठी सर्वतोपरी लढा देणारे बाबासाहेब मनोधैर्य एकवटून म्हणतात, “गांधीजी तुम्ही माझ्यावर अन्याय करित आहात. तुम्हाला काही झाले तर काहीच कारण नसताना मला दोषी ठरविण्यात येईल. तुमचे प्राण आम्हाला महत्वाचे आहेत. पण आमचे अधिकारही तेवढेच महत्वाचे आहेत.” तेंव्हा गांधी म्हणतात, “डॉक्टर, तुम्ही सुचविलेली पॅनलची पद्धती मी मान्य करतो. पण तुम्ही तुमचे दोन्ही अधिकार सोडून दयावे अन ही पॅनलची पद्धती सर्व आरक्षित जागांवर लागू करावी.” बाबासाहेबानी गांधीची ही सुचना मान्य केली. मुलाखत संपली पण आता ईतर पुढा-यांसोबत पॅनलमधे किती उमेदवार असावेत, प्रत्येक प्रांतात अस्पृश्याना किती राखीव जागा दयाव्यात, प्राथमिक निवडनुकीची पद्धत किती वर्षे चालवावी, राखीव जागांची सवलत किती वर्षे असावी अशा अनेक मुद्यांवर चर्चा करण्यास सुरुवात झाली.
२३ सप्टे १९३२ उजाडला. आता बदली मागण्याची मिटींग भरली. बाबासाहेबानी बदली मागण्यात सर्व प्रांतात एकून १९७ जागा अस्पृश्याना मिळाव्यात असे जाहीर केले. कम्युनल अवार्ड (जातीय निवाडा) नुसार अस्पृश्याना केवळ ७८ जागा मिळाल्या होत्या. पण त्या स्वतंत्र मतदार संघ म्हणुन मिळाल्या होत्या. त्या बदल्यात बाबासाहेबानी राखीव जागा स्विकारण्याची तयारी दर्शविली पण त्या बदल्यात १९७ जागांची मागणी करताच गांधीवादी संतापाने गोरेमोरे होऊन उठले. नाराजीची लाट उसळली. बरीच खडाजंगी झाल्यावर त्यानी १२६ जागा देण्याचे मान्य केले. पण बाबासाहेब हट्टाला पेटले होते. जास्तीत जास्त मागण्या पदरात पाडून घेण्याचा त्यांचा निर्धार ठाम होता. पॅनल मधे किती उमेदवार असावे यावरही सभागृह पेटले. १० वर्षानी राखीव जागा रद्द कराव्यात असा गांधीवाद्यांनी आग्रह धरला पण राखीव जागांचा कालावधी न ठरविता १५ वर्षानी अस्पृश्यांचे सार्वमत घ्यावे अशी बाबासाहेबानी एक अत्यंत महत्वाची अट घातली. अशा प्रकारे चर्चा १० तासापेक्षा जास्त रंगली पण एकमत होताना दिसेना. शेवटी गांधीवादयानी गांधींजी भेट घेऊन संपुर्ण वृत्तांत कथन केला. ईतर सर्व मुदयांवर गांधी राजी झाले पण राखीव जागा रद्द करण्याचा कालावधी मात्र संकट बनुन उभा ठाकला होता. बाबासाहेबानी कालावधीला मान्यता न देण्याचा निर्णन अत्यंत कठोरपणे जाहीर करताना निक्षुन सांगितले की अस्पृश्यांचे सार्वमत घेऊनच राखीव जागा रद्द करण्यात याव्यात. १० किंवा १५ वर्षाचा कालावधी झाल्यावर राखीव जागा रद्द करणे म्हणजे दलितांवर अन्याय होईल असे बजावुन सांगितले.
तो पर्यंत अशी बातमी आली की गांधीजींची प्रकृती आजुन बिघडली असुन आणिबाणीची वेळ उभी झाली होती. सायंकाळी बाबासाहेब स्वत: गांधीना भेटण्यासाठी तुरुंगात जातात. सार्वमताच्या प्रश्नाला गांधीजीनी पाठिंबा दिला पण त्यांनी वेगळाच फासा टाकला. गांधी म्हणाले ५ वर्षानीच सार्वमत घ्यावे. गांधीच्या या तर्कहीन व खोचक वाक्यानी बाबासाहेब अत्यंत दुखावतात. कधी कधी गांधी फारच तर्क विसंगत बोलत. अशा प्रकारे ही भेट इथेच संपते. गांधीच्या हट्टापायी व बाबासाहेबांच्या दृढनिश्चयापायी या दिवसाची सारी चर्चा अनिर्णायक वळणावरच थांबली.
२४ सप्टे १९३२ दिवस शनिवार, सकाळी परत चर्चा चालु झाली. शेवटी १४८ राखीव जागा देण्याचे ठरले व स्पृश्य हिंदुंच्या जागांपैकी १०% जागा अस्पृश्य वर्गाला देण्यात येतील असे ठरले. आता मात्र राखीव जागा रद्द करण्याचा कालावधी किंवा सार्वमत यावरुन खडाजंगी होऊ लागली. गांधीवादयानी १० वर्षासाठीच राखीव जागा असासाव्यात या मताला लावून धरले तर बाबासाहेबानी कुठल्याही परिस्थीतीत कालावधी ठरवू नये. अस्पृश्यांचे सार्वमत घेऊनच राखीवजागा रद्द करण्याची अट घातली. या चर्चेतून काहीच परिणाम निघत नाही असे दिसु लागल्यावर शेवटी बाबासाहेबानी गांधींची भेट घेतली. गांधीशी झालेली चर्चातर अधिकच बिनबुडाची व तर्कविसंगत निघाली. गांधीनी ५ वर्षातच सार्वमत घेण्याचे बोलून दाखविले. बाबासाहेब मात्र आपल्या मतावर ठाम होते. शेवटी गांधी चिडून जातात अन निर्णायक आवाजात गरजतात, “५ वर्षात सार्वमत घ्या किंवा माझा जीव घ्या.”
गांधींचा अविचारीपणा बाबासाहेबाना अजिबात आवडला नव्हता. ते तडक उठून बोलणीच्या ठिकाणी आलेत व शेवटी त्यानी रोकठोक भूमिका मांडली, सार्वमत कमीत कमी १० वर्षानी घ्यावे किंवा बोलणी थांबवू या असे जाहीर केले. बाबासाहेबांचा निर्णायक सुर ऐकून गांधीवादी नेत्यांचे धाबे दणाणले. दाबावाचे सर्व तंत्र निष्क्रीय करण्यात बाबासाहेबांनी आघाडी घेतली. आता मात्र त्यांचे सर्व अस्त्र निकामी झाले होते. शेवटी सार्वमताचा मुद्दा बाजूला सारुन मुदतीचा नामनिर्देश न करता करार करावा असे ठरले. दुपारी ३ वाजता राजगोपालाचारी यानी ही माहिती तुरुंगात जाऊन गांधीना सांगितली. गांधीनी आशिर्वाद दिला. चर्चेच्या ठिकाणी आनंदाच्या कारंज्या उडाल्या. लगोलगो कराराचा मसूदा तयार करण्यात आला. करार खालील प्रमाणे होता.
पुणे करार (संक्षिप्त मसूदा)
१) प्रांतीय विधानसभामध्ये साधारण निवडणूक क्षेत्रांमधील जागांपैकी दलित वर्गासाठी राखीव जागा ठेवण्यात येतील. त्या येणेप्रमाणे मद्रास-३०, मुंबई व सिंध मिळून-१५, पंजाब-७, बिहार व ओरिसा-१८, मध्यभारत-२०, आसाम-७, बंगाल-३०, मधप्रदेश-२० अशा प्रकारे एकूण जागा १४८ अस्पृश्यांसाठी देण्यात आल्या.
२) या जागांची निवडणूक संयुक्त निवडणूक संघ पद्धतीद्वारे प्रकारे केली जाईल. प्रत्येक राखीव जागेसाठी दलित वर्गातील ४ अमेदवारांचे पॅनल निवडले जाईल. या चार उमेदवरांतुन ज्याला सर्वाधिक मते मिळतील तो विजयी उमेदवार जाहीर होईल.
३) केंद्रिय कार्यकारिणीमध्ये दलित वर्गाचे प्रतिनिधित्व वरिल कलम दोनच्या नुसार होईल.
४) केंद्रिय कारिणीमध्ये दलित वर्गाच्या राखीव जागांची संख्या १८% असेल आणि त्यांची निवड वरील प्रकारे होईल
५) उमेदवारांच्या पॅनलच्या प्राथमिक निवडींची व्यवस्था केंद्रिय तसेच प्राम्तीय कार्यकारिणींसाठी ज्यांचा वर उल्लेख केला आहे. पहिल्या १० वर्षा नंतर समाप्त होईल.
६) प्रांतीय व केंद्रिय कार्यकारिनीमध्ये दलितांच्या जागांचे प्रतिनिधीत्व जसे वरील कलम १ व ४ मध्ये दिले आहे. तो पर्यंत अमलात असेल जो पर्यंत दोन्ही संबंधीत पक्षांद्वारा आपसात समझौता होऊन त्यास हटविण्याची सर्वसंमत निर्णय होत नाही.
७) केंद्रिय व प्रांतिक कार्यकारिणींच्या निवडणूकीत दलितांचा मतदानाचा अधिकार लोथियन समीतीच्या अहवालानुसार असेल.
८) दलिताना स्थानीक निवडनूका व सरकारी नोकरीसाठी जातीय करणामुळे डावलल्या जाऊ नये. पात्रता असलेल्या प्रत्येक दलितास नोकरीत घ्यावे.
९) सर्व प्रांतात शैक्षणीक अनुदान देऊन दलितांना मुख्य प्रवाहात आणण्याचे काम करण्यात यावे.
असा होता पुणे करार.
मसुदा तयार झाला, आता सह्या करण्याची वेळ आली तेवढ्यात मद्रासच्या अस्पृश्यानी एम.सी. राजा यानी करारावर सही केल्यास आम्ही बाबासाहेबाना सही करु देणार नाही अशी विरोधाची भूमिका घेतली. कारण या एम. सी. राजानी मुंजे सोबत जो करार केला होता तो अस्पृश्यांचा घात करणारा होता. त्यामुळे अशा अस्पृश्य द्रोहीनी या करारावर सही करु नये अशी मद्रासच्या दलितांची मागणी होती. शेवटी यातही तडजोड करण्यात आली व सह्यां करण्यात आल्या. अस्पृश्य वर्गाच्या वतीने बाबासाहेबानी मुख्य सही केली तर सवर्णांच्या वतीने पंडित मदन मोहन मालवियाने सही केली.
इतर सर्व सभासदानीही सह्या केल्या. अन तिकडे तुरूंगातही एकच जल्लोष उडाला. गांधीनी उपोषण सोडले. त्यानी बाबासाहेबांचे अभिनंदन केले.
२५ सप्टे १९३२ रोजी सर्व पुढारी करार मंजूर करण्यासाठी मुंबईत आले. ब्रिटिश महाराज्यपालाना या कराराची माहिती तारेने कळविण्यात आली. मुंबई राज्यपालांच्या कार्यवाहांना दोन्ही पक्षाच्या पुढा-याने प्रत्यक्षपणे माहिती दिली. २६ सप्टे १९३२ रोजी ब्रिटिश मंत्रीमंडळाने पुणे करार मंजूर करुन घेतला. त्यावर मंत्रीमंडळाने शिक्का मोर्तब केले. तिकडे दिल्लीत हिंदु महासभेनेही आपली मंजूरी दिली. अशा प्रकारे पुणे करार घडवून गांधीनी दलितांचे अत्यंत महत्वाचे दोन अधिकार काढुन घेतले. मात्र हेच अधिकार शिख, मुस्लिम व ख्रिश्चनाना खुशाल बहाल केले.
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
Labels: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, पुणे करार
Kunal D. Yande १ जून, २०११ रोजी ११:५७ म.पू.
मला इतिहासाची जास्त माहिती नाहि तरी कृपया खालील प्रश्न माझ्या मनात आले ते कृपया शांत करा.....
दुहेरी मतदानाचा दलितांना काय फायदा झाला असता
राष्ट्र म्हणून, हिंदू म्हणून त्यांना काय फायदा झाला असता
गांधीनी स्वताचा मोठे पणा वाढवण्यासाठी आणि दलितांचा मसीहा "ते नाहि तर आणखी कोणी नाहि" या नियमाने हे सर्व केले का
सावरकराना आणि हिंदू महासभेला या पासून काय फायदा झाला
milind kamble ९ सप्टेंबर, २०१६ रोजी ९:३० म.उ.
मधुकर १ जून, २०११ रोजी १२:४९ म.उ.
दुहेरी मतदानामुळे स्वत:चा एक स्वतंत्र नेता निवडण्याच्या पलिकडे त्याच भागातील हिंदु नेत्याला निवडण्याचा अधिकार बजावताना हिंदुंकडून होणा-या छळावर एक राजकीय तोडगा होता. आपल्या मागण्या लावुन धरताना मतांचा अधिकार कामी येतो.
गांधीना अगदी आतून वाटे की चातुर्वण्य असावं. ते मणिभवनच्या भेटीत तसं बोलून दाखवितात.
सावरकरांच मत गांधिपेक्षा थोडसं वेगळं होतं. त्याना वाटे की स्वतंत्र मतदार संघामुळे अस्पृश्य कायमचे हिंदुंपासुन दुर जातील. त्यानी अस्पृश्याना हिंदु धर्मातच ठेवण्याचे अनेक प्रयत्न केले. धर्माची पुनरबांधनी व्हावी ते अशा मताचे होते. पण ही पुनर्बांधनी होता होता दलिती कुजून मरेल याचा त्याना अंदाज नव्हता. म्हणून बाबासाहेबानी प्रश्न लवकरात लवकर निकाली लावण्यावर भर दिला.
तसं बाबासाहेब सुद्धा १९३५ पर्यंत सावरकरांच्या मताशी सहमत होते. हिंदु धर्मात राहूनच असृश्यांचा विकास व्हावा असे त्याना वाटे. पण नाशिकच्या चळवळीने त्यांचे डोळे उघडले व त्यानी निर्णय फिरविला.
Kunal D. Yande १ जून, २०११ रोजी ७:१३ म.उ.
Vaibhav Chhaya ५ जून, २०११ रोजी २:५२ म.उ.
गांधी बाबानी जरी कपटी राजकारण खेळून दुहेरी मतदानाचा अधिकार टाळला असला तरी..एडल्ट फ्रेंचाईजी आणि आरक्षणाच्या माध्यमातून शोषकांची व्यवस्था देशोधडीला लावण्याचे महान क्रांतिकारक कार्य बाबासाहेबांनी आपल्या लेखणीच्या माध्यमातून केलंयं.
आशिष परांजपे १३ जून, २०११ रोजी २:५६ म.उ.
बाबासाहेबांनी एक योजना ६ मे १९४५ ला शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशनच्या वार्षिक अधिवेशनात सादर केली. त्या योजनेत बाबासाहेबांनी म्हटले होते की 'वन्य जातींना मतदानाचा अधिकार असू नये कारण मतदानाचा हक्क आपल्या हिताच्या दृष्टीने बजावण्याएवढे वन्य जातींमध्ये सामर्थ्य उत्पन्न झालेले नाही.' गंमत म्हणजे सवर्ण जेव्हा अस्पृश्यांच्या बाबतीत हीच भाषा वापरत तेव्हा बाबासाहेबांना संताप येत असे. बाबासाहेबांच्या मनातही कुठेतरी उच्चनीचता होती हे यावरून सिद्ध होत नाही का
Manoj weldode १० एप्रिल, २०१४ रोजी १०:५७ म.पू.
Rajendra Gadhe ११ डिसेंबर, २०१५ रोजी ८:२४ म.उ.
मी खरच एम. डी. रामटेके सरांच अभिनंदन करतो .कि त्यांनी एवढ सोप्या आणि सरळ भाषेत या लेखाची मांडणी केलेली आहे .या लेखात कुठेच गुंतागुंत दिसून येत नाही .२४ सप्टेंबर १९३२ सालच जे वादळ या देशात सुरु झाल होत ,ते हुबेहूब लेखणीच्या माध्यमातून मांडण्याचा प्रयत्न अतिशय चांगल्या प्रकारे केलेला आहे .अश्याच प्रकारे बहुजनांचे प्रबोधन करून भारत बोद्धामय होण्याच्या दिशेने तुम्ही पाऊल टाकत आहात त्यासाठी तुम्हाला राजेंद्र गाढे चा जयभीम
Rajendra Gadhe ११ डिसेंबर, २०१५ रोजी ८:२७ म.उ.
मी खरच एम. डी. रामटेके सरांच अभिनंदन करतो .कि त्यांनी एवढ सोप्या आणि सरळ भाषेत या लेखाची मांडणी केलेली आहे .या लेखात कुठेच गुंतागुंत दिसून येत नाही .२४ सप्टेंबर १९३२ सालच जे वादळ या देशात सुरु झाल होत ,ते हुबेहूब लेखणीच्या माध्यमातून मांडण्याचा प्रयत्न अतिशय चांगल्या प्रकारे केलेला आहे .अश्याच प्रकारे बहुजनांचे प्रबोधन करून भारत बोद्धामय होण्याच्या दिशेने तुम्ही पाऊल टाकत आहात त्यासाठी तुम्हाला राजेंद्र गाढे चा जयभीम
अनामित १९ ऑक्टोबर, २०१७ रोजी ३:०१ म.उ.
मी खरच एम. डी. रामटेके सरांच अभिनंदन करतो .कि त्यांनी एवढ सोप्या आणि सरळ भाषेत या लेखाची मांडणी केलेली आहे .या लेखात कुठेच गुंतागुंत दिसून येत नाही .२४ सप्टेंबर १९३२ सालच जे वादळ या देशात सुरु झाल होत ,ते हुबेहूब लेखणीच्या माध्यमातून मांडण्याचा प्रयत्न अतिशय चांगल्या प्रकारे केलेला आहे .अश्याच प्रकारे बहुजनांचे प्रबोधन करून भारत बोद्धामय होण्याच्या दिशेने तुम्ही पाऊल टाकत आहात त्यासाठी तुम्हाला जयभीम
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर - भाग : २४ (गोलमेज तिसरी)
बौद्ध दिनदर्शिका......... शोध बोध.
आरक्षण भाग - ४
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर - भाग : २३ (पुणे करार)
अम्मा पकोडा आणि धृवीकरण
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.


आमच्याशी संपर्क साधा | बुलढाणा जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत

एसटीडी आणि पिन कोड
संजय गांधी योजना विभाग
रोजगार हमी योजना विभाग
राष्ट्रीय सूचना विज्ञान केंद्र
हे संकेतस्थळ राष्ट्रीय सूचना-विज्ञान केंद्र (एन.आय.सी.) यांच्याद्वारे विकसित करण्यात आली आहे आणि या संकेतस्थळावरील माहिती ही संबंधित विभागाकडून प्राप्त झालीली आहे. जर तुम्हाला ह्या संकेतस्थळाबद्दल काही शंका असेल, तर आपण वेबमाहिती व्यवस्थापकांना [ मा. निवासी उपजिल्हाधिकारी कार्यालय, बुलढाणा यांना लिहू शकता]. संकेतस्थळावरील माहिती, डिझाइन किंवा तंत्रज्ञानाशी संबंधित कोणताही अभिप्राय आपण अभिप्राय पृष्ठवर जाऊन देऊ शकतात. आपण खालील पत्त्यावर आमच्याशी संपर्क साधू शकता:
जिल्हाधिकारी कार्यालय, बुलढाणा – ४४३००१.
दूरध्वनी क्रमांक : 07262-242411
© कॉपीराइट जिल्हा बुलढाणा , राष्ट्रीय सूचना विज्ञान केंद्र,
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय, भारत सरकार द्वारे विकसित आणि होस्ट
शेवटचे अद्यावत: Apr 21, 2018


आपले भंकस रिऍलिटी शो…Part 01

आपले भंकस रिऍलिटी शो…Part 01
प्लिज नोट- या पेजवरील सर्व लेखांचे सर्व हक्क putoweb.in आणि फेसबुक/पुणेरी टोमणे कडे असून कुठल्याही प्रकारचे कॉपी पेस्ट वितरण करण्याची परवानगी आम्ही डे नाही, तुम्ही फक्त शेअर करू शकता… इतर कुठल्याही पेज/वेबसाईट वर हे लेख आढळल्यास putoweb लीगल कारवाईचे हक्क ठेवतो.
हा लेख मनोरंजनासाठी लिहिला असून कुठल्याही जीवित अथवा मृत व्यक्तीसोबत संबंध आल्यास तो निव्वळ योगायोग समजावा
आपले भंकस रिऍलिटी शो…
मी अनेक विदेशी रिऍलिटी शो पाहिले आहेत , पण कुठले नाटकी, पकाऊ रिऍलिटी शो असतील तर आपले”च”,
हे सगळे वेगवेगळे शोज असले तरीही याचा बेसिक फॉरमॅट एकच असतो,
सर्वात आधी तो एक अँकर असतो, याच्या सारखे पकाऊ जगात कोणीही असू शकत नाही, हा अँकर म्हणजे तिथल्या सर्वांचा लाडका, खास करून त्या जजेस चा….पण हा इतका पकावत असतो की एखाद्या अंड्यावर याला बसवल्यास त्यातून पिल्लू नक्कीच बाहेर येईल… सर्वात पहिले म्हणजे त्याची ओव्हर एकटिंग, दुसरे म्हणजे त्याचे पांचट विनोद, याच्या या पांचट विनोदावर फक्त तो आणि जजेस हसतात, याचे जोक्स इतके फालतू असतात, इतके फालतू असतात की याला बिना बेल उमरकैद व्हायला हवी. याचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे याला याचे स्वतःचेच जोक्स खूप विनोदी वाटत असतात, कारण प्रत्येक जोक नंतर हा असे काही हावभाव करतो की, ” बस असे जोक कोणीच मारू शकत नाहीत, न भूतो न भविष्यती” याला पाहून अनेकांना एक कानाखाली मारावीशी वाटत असते, पण काय करणार असे जोक कोणीच मारू शकत नाहीत, न भूतो न भविष्यती” याला पाहून अनेकांना एक कानाखाली मारावीशी वाटत असते, पण काय करणार
या नंतर असतात ते जजेस, खरेतर जो रिऍलिटी शो असतो त्या टेलेन्ट चा आणि या जजेस चा काहीही संबंध नसतो, म्हणजे गाण्याचा शो असल्यास जज मध्ये एखाद दोन तरी डान्स टीचर असतात, किंवा एक असा जज असतो ज्याला संगीत म्हणजे काय हे अजिबात ठावूक नसते, किंवा डान्स चा शो असल्यास त्यात मग गायक किंवा असा ऍक्टर, किंवा डायरेक्टर जज असतो ज्याला अजिबात नाचता येत नसते…
याहून हाइट म्हणजे जर का देशातले टेलेन्ट दाखवायचा शो असेल तर त्यात असे जजेस असतात ज्याचा असा गैर समज असतो की नाच आणि गाणे म्हणजेच टॅलेंट, त्यामुळे एखादा काहीतरी वेगळे फिजिकल प्रात्यक्षिक दाखवणारा कंटेस्टन्ट आला तर यातला एक जज डोळे काय बंद करतील, किना डोळ्यासमोर साडी काय ओढून घेईल (हि डोळ्यासमोर साडी ओढून घ्यायची कृती यासाठी कि त्यांचा साडीची एम्ब्रॉयडरी दिसायला पाहिजे वगैरे असे काहीतरी असेल कदाचित),ग त्याचे टेलेन्ट न ओळ्खतच लगेच लाल दिवा लावून त्याला बाहेर काढायला मोकळी बाई (अगं आधी पाहून तर घे तो काय करतोय…)
 नाचणारा/री, किंवा गाणारा/री कंटेस्टन्ट आल्यास लगेच हि बाई कौतुकास्पद नजरेने त्यांच्याकडे पाहते, आणि जर त्या कंटेस्टन्ट चा उत्तम पोशाख असल्यास तर मात्र विचारायलाच नको, हि बाई इतकी कौतुकाने बघते, जसं काय तिच्या मूला/मुली सोबत लग्नच लावायचं आहे, आणि जर यांना नाच गाणेच बघायचे असेल तर तशा शोज मध्ये का जात नाहीत गॉट टेलेन्ट मध्ये कशाला येतात गॉट टेलेन्ट मध्ये कशाला येतात म्हणजे यात हि येऊन लोकांनी नाच गाणेच करायचे
आता या नंतर चा सगळ्यात महत्त्वाचा भाग, म्हणजे एखाद्या दुःखद घटने नंतर आलेला कंटेस्टन्ट, यांच्यासोबत खूप काही बरे वाईट झाले असते, मग सगळे जण त्या व्यक्तीकडे दुःखद नजरेने पाहतात… लगेच मागे sad म्युजीक वाजवणारे तव्यावर असतातच, मग माहोल खूप दुःखद बनवला जातो, त्याची पार्श्वभूमी, त्याचे झालेले हाल, झालेला अन्याय ई. मग लगेच, जजेस भावुक होतात, आजूबाजूच्या ऑडिअन्स वर केमेरा फिरवला जातो, ते हि डोळ्यात पाणि तरारून असतात, आणि शेवटी या व्यक्ती ला (चांगला असो वा वाईट) सिलेक्ट केले जातेच, किंवा मग खूप सन्मानाने घरी पाठवले जातेच. पण जे बाकीचे मेहनत करून आलेले असतात त्यांना किंमत नसते.
आता या रिऍलिटी शो च्या प्रत्येक जजेस ने स्वतः ची अशी एक पंच लाईन शोधलेली असते, कंटेस्टन्ट ने चांगले काम केल्यावर तो आणि अँकर दोघेही त्या जज कडे त्या स्पेशल डायलॉग मारणार का अशा भावनेने बघत असतात, त्या पंच लाईन्स पण काहितरी विचित्रच असतात, कोणी म्हणे “ओसम… फेंटास्टिक… फेंटाब्युलीअस”…. कोणी म्हणतो “क्या बात….क्या बात… क्या बात…” अरे एकदाच बोल ना क्या बात… 3-3 वेळा कशाला विचारतोस…. या अशा प्रत्येकाच्या अतरंगी पंचलाईन्स ठरलेल्या असतात… हि लाईन त्याने बोलली कि आपण समजायचे कि कंटेस्टन्ट चा परफॉर्मन्स चांगला झाला…
आता कंटेस्टन्ट आणि त्यांचे पालक…. हे एखाद्या एपिसोड साठी बोलावले जातात… मुलगा/गी गाणे झाले, जजेस स्तुती करतातच कारण पालक आलेत ना… त्यातील एकाचे तरी आईवडील कुठल्यातरी दूर च्या गावातले असतात, यांना आपल्या भावना अनावर होतात…जजेस तर काहीही कारण नसताना ढसा ढसा, ऑक्सा बोक्षी रडतात… थोडक्यात आम्ही किती चांगले आहोत बघा… असे दाखवून द्यायचे असेल कदाचित… सगळं माहोल विस्कळीत, शांत, दुःखद मूड…. मग लगेच तो आघाव अँकर त्यांचे सांत्वन करायला पळतो, सर्वकाही शांत होते, तो अँकर मग असा परत स्टेज वर येतो जसा काय कुठला गड जिंकून आलाय… आणि पुन्हा आल्यावर एखादा पांचट विनोद () देखील मारतो…. मग लगेच सगळेजण खी खी खै खै करत हसायला लागतात…
आता या शो मध्ये कधी खूप मोठमोठे कलाकार आपले चित्रपट प्रमोट करायला येतात, ते शो मध्ये आल्यावर एकदम घरच्यासरखे वागतात, आणि त्यांनी आयुष्यात कधीही…. एकदा हि तो शो पाहिला नसेल, तरी ही ते त्या शो मधील सर्व कंटेस्टन्ट ला ओळखत असतात, दुसरं म्हणजे त्यातून त्यांचा एक फेव्हरेट कंटेस्टन्ट हि असतो (हाच शो जिंकणार हे मग लगेच सर्वांना समजते) , आणि तिसरी हाइट म्हणजे ते सेलिब्रिटी या शो चे बिग्गेस्ट फॅन असतात…
यात अजूनही एक प्रकारचा रिऍलिटी शो असतो, ज्यात लोकांचे इंटरव्यू घेऊन त्यांतील महत्वाचे लोक सिलेक्ट करून त्यांना गावभर दुचाकी वर फिरवले जाते, याच्या ओडिशन्स मात्र बघण्यासारख्या…. दोन टकले वगैरे असतात, यांना शक्यतो नक्की कसा कंटेस्टन्ट हवाय हे यांनाच माहिती नसते… कारण कोणी जर हसत असेल तर तो इंमॅच्युअर आहे, कोणी शांत असेल तर बोरिंग आहे, कोणी रडत असेल तर भावुक आहे, असं करत करत लाखो लोकांचे इंटरव्यू झाल्यावर मग या शो मध्ये शक्यतो जास्तकरून एकाच कम्युनिटी च्या लोकांना नेहमी सिलेक्ट केले जाते… “कि हाल हैं पाजीअपणा”  असं कंटेस्टन्ट म्हणाला रे म्हणाला की जजेस खुश…. तो आला की लगेच कळते हा सिलेक्ट होणारच
इतरांना सभ्य कसे रहावे हे शिकवणारे जजेस स्वतः च भरपूर शिव्या देतात, मारतात पण… पण शो हिट करतातच….
असे हे आपले रिऍलिटी शोज… एकदम टिपिकल… कुठला हि शो लावा…. फॉरमॅट ठरलेलाच….
 खाली राटिंग्स द्या आणि नक्की शेअर करा…
Posted in पुटो च्या लेखणीतूनTagged टोमणे, पुणेरी, मजेदार लेख, रिऍलिटी, शो, featured, PUTO च्या लेखणीतूनLeave a comment
← गर्मी में चेहरे को धूप में काला होने से बचाने का आसान उपाय
एक किस्सा- सासरे VS जावई →
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
एका मुलाने आईवडिलांचे केले स्वप्न पूर्ण, पाहून व्हाल थक्क.
पोर्कीस्तानी आणि चायनीज घुसखोरांवर बनवाबनवी बनला असता तर
नक्की वाचा - STEPHEN HAWKING - संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
पुण्यातील लिकर शॉप बाहेरील पुणेरी पाट्या (10/2016)
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर…
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर… 16/04/2018
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत 16/03/2018
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
भन्नाट विनोद – बिल तुमचा नातू देईल 08/01/2018
व्हाट्सअप्प फेसबुक वरून लोकांचा स्वभाव 😂😂😂 24/12/2017
माझ्या मराठीची मजा 18/12/2017
जीवनात आपल्याला पुढे नेणारी स्त्री 12/12/2017
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…


राष्‍ट्रीय उद्याने आणि अभयारण्‍ये
पुणे - मार्केटयार्ड परिसरातील झोपडपट्टीला मोठी आग,अग्नीशामक दल १२ गाड्यांसह दाखल
मुंबई - अबू सालेमला निकाहसाठी आयुक्तांनी पॅरोल नाकारला
वॉशिंग्टन - किम जोंग यांनी केली अण्वस्त्र चाचणी बंदी, अमेरिकेने केले स्वागत
परभणी- परभणी-हिंगोली प्राधिकारी स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघ निवडणूक घोषणा
मुंबई - विधानपरिषदेच्या काही जागांसाठी निवडणूक कार्यक्रम जाहीर
मुंबई - क्लिन अप डंपरला दुसऱ्या डंपरची धडक, तीन जण जखमी
औरंगाबाद - गोळेगाव येथे २ सुवर्णकारांना गोळीबार करुन लुटले, दोघे जखमी
मुख्‍य पान वृत्त देश
रॉकेलच्या भडक्याने भीषण अग्निकांड, १५ जणांचा होरपळून मृत्यू
छिंदवाडा - रॉकेल आणि खाद्य पदार्थ वितरणावेळी रॉकेलचा भडका उडून लागलेल्या भीषण आगीत १५ जणांचा होरपळून मृत्यू झाला आहे. ही घटना मध्यप्रदेशातील छिंदवाडा जिल्ह्याच्या अमरवाडा येथे घडली आहे. जखमींना तातडीने रुग्णालयात हलविण्यात आले असून मृतांची संख्या वाढण्याची भीती व्यक्त करण्यात आहे.
ऐश्वर्या राय अन् तेजप्रताप यादव यांचा...
पटना - लालू प्रसाद यादव यांचा मोठा मुलगा तेजप्रताप यादव आणि
चालत्या कॅबमध्ये महिलेसमोरच उबर चालकाचे...
नवी दिल्ली - राजधानी दिल्लीत मुली आणि महिलांसमोर हस्तमैथून
महिला पत्रकाराचे थोपटले गाल, वादानंतर...
चेन्नई - महिला पत्रकाराने प्रश्न विचारल्यानंतर उत्तर
नवरदेवाच्या चुलत बहिणीवर अत्याचार, अर्धनग्न...
कवर्धा - नवरदेवाच्या अल्पवयीन चुलत बहिणीवर नवरदेवाच्याच
 घरात डांबून विद्यार्थीनीवर १०...
नवी दिल्ली - कठुआ आणि उन्नाव बलात्कार प्रकरण ताजे असताना एका
पळून जाऊन लग्न करत होत्या मुली, मोबाईल आणि...
सोनीपत - हरियाणच्या सोनीपत जिल्ह्यातल्या ईसाईपूर खेदी गावात
डिझेल तस्कर रॅकेटचा पर्दाफाश, ४ जणांना अटक हैदराबाद - येथे डिझेलची तस्करी करणाऱ्या चार
इसिस दहशतवाद्यांचा मुंबईतील ज्यू समुदायावर हल्ल्याचा कट - गुजरात एटीएस अहमदाबाद - गुजरात दहशतवाद
..अशी असेल सरन्यायाधीशांवरील महाभियोगाची पुढील प्रक्रिया हैदराबाद - अनेक घडामोडींनंतर
माओवाद्यांबरोबरच्या चकमकीत सीआरपीएफचा अधिकारी शहीद रायपूर - छत्तीसगडच्या सुकमा येथील
कठुआ प्रकरण: "धर्मनिरपेक्षतेच्या नावाखाली हिंदूंना बदनाम करण्याचा प्रयत्न" पाटणा - राजकीय कटकारस्थान
अल्पवयीन मुलीवर वडिलाचा बलात्कार, गळफास घेऊन पीडितेने संपविली जीवनयात्रा बेट्टीअह - अल्पवयीन
'या' सेलिब्रिटीजना करावा लागला होता...
कठुआ बलात्कार प्रकरणी 'या' सेलिब्रिटीजनी...
'खुशी' ने केले ग्लॅमरस फोटोशूट... करतेय का...
२० वर्षांपासून 'सलमान'सोबत आहे शेरा......
दिशा पटानीची अशी आहे टायगरच्या बहिणीसोबत...
'या' अभिनेत्रींनी केल्या वेश्यांच्या...
'हा' आहे करिष्माचा स्टनिंग समर लुक...
'ही' आहे दिशाची 'लेफ्टनंट' बहिण...
डॉन अबू सालेमला पॅरोल नाही, निकाह पडणार लांबणीवर
मुंबई - अंडरवर्ल्ड डॉन अबू सालेम
अण्वस्त्र परीक्षणाच्या भूमिकेवरुन किम एक पाऊल मागे, अमेरिकेने केले स्वागत वॉशिंग्टन -
पुण्यात झोपडपट्टीला आग, ८ ते १० घरे जळून खाक पुणे - मार्केट यार्डच्या मागे असलेल्या
मेट्रो ३ प्रकल्पातील कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षेसाठी विशेष उपाययोजना मुंबई -
रणबीर कपूर आणि दीपिकाची जोडी रुबाबात आली पुन्हा एकत्र मुंबई - बॉलिवूडची प्रसिद्ध जोडी
शेतीचा मोबदला न मिळलेल्या शेतकऱ्यांची इच्छामरणाची मागणी अमरावती - जिल्ह्यातील नांदगाव


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: अजितदादा पवार : सर्व पक्षांचा कॉमन टार्गेट!

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
शुक्रवार, १ ऑगस्ट, २०१४
अजितदादा पवार : सर्व पक्षांचा कॉमन टार्गेट
महाराष्ट्राच्या राजकारणात स्थानिक पक्षांची एकूण अवस्था पाहता कोणत्याही पक्षाची एकलाचलोची ताकद नाही हे जाहीर आहे. आघाड्या-युत्या आता ईथल्या राजकारणाचा स्थायीभाव झाला असून त्याशिवाय रिंगणात उतरण्याची कोणाचीच छाती होत नाही हे अगदी कित्येक दशकापासून पाहतो आहे. पण याआधीच्या आघाड्या-युत्या मित्रपक्षा बद्दल बोलताना विधीनिषेढ व किमान काही मर्यादा पाडताना दिसत. कुठल्यातरी समान अजेंड्यावर एकत्र येणारे हे पक्ष एकदुस-याना मित्रपक्ष असे संबोधत असत. मित्रपक्ष व त्यांचे सदस्य यांच्याशी व यांच्या बद्दल बोलताना किमान तोंड सांभाळून बोलण्याचे नैतिक बंधन पाळताना दिसत. पण आता मात्र हा सगळा प्रकार हद्दपार होताना दिसत आहे. यावेळेस सगळा उलटा प्रकार अनुभवास येत आहे. दोन्ही कॉंग्रेस एकमेकांच्या विरुद्ध तुफान शेरेबाजी करत हिंडत असून सेना भाजपवाले परस्पर स्वत:चे मुख्यमंत्री घोषीत करुन मोकळे झालेत. तिकीटावरुन होणा-या खडाजंगीत आम्हाला एवढ्या जागा हव्या तर त्याना तेवढ्याच जागा देऊ असा दोन्हीकडून शेरा-प्रतिशारा चालू आहे. बाळासाहेब असेपर्यंत ज्या तक्रारीना नुसते कुरुबरीचे रुप होते त्या आता चक्क महामेळाव्यातील गर्जना बनताना पहायला मिळत असून याला दबाव तंत्र असे गोंडस नाव देण्यात आले. या नंतर तेवढ्याच जोरात कुंथणारा वाघाची कातडी पांघरलेला मेंढाही पाहायला मिळाला. आजवर ज्याला वाघ समजून बक-या दूर धावत होत्या त्याना नुकतच या मेंढ्याच्या कातडीचे राज उलगडल्यामुळे यांच्यात चक्क मैत्रीही घडून आली. आता निळे बकरे नकली वाघाच्या कळपातून मोठ्या ऐटीत हिंडताना दिसू लागले. मग जोडीला शेतकरी म्हणजे बैलही दाखल झाले. फक्त या बैलाला जेवणात उस लागतो एवढेच. आजवर स्वत:ला जातीवंत म्हणविणारे व नुकतच स्वत: आदीवासी असल्याचा साक्षात्कार झालेले असे एका मागून एक वाघाच्या गटात सामिल झाले. पण निवडणूकीच्या तोंडावर जागांच्या संख्येवरुन रान पेटणार असे दिसते किंबहुना नाही पेटले तरी ते पेटविण्याचा आव मात्र आणला जात आहे. ही झाली परस्परां बद्दलची कुरबूर. पण या सगळ्य़ांचे भाषण, दौरे व एकूण शेरेबाजीचे सुक्ष्म निरिक्षण केल्यास एक गोष्ट अधोरेखीत होते ती म्हणजे या सर्व लोकांचा एक कॉमन टार्गेट आहे तो म्हणजे अजितदादा पवार...
तमाम मराठी राजकारणी ज्याच्या मागे हात धुवुन लागले आहेत तो म्हणजे अजित पवार. दादाच्या मागे लागलेला सर्वात मोठा नेता(दुर्दैवाने ते आज नाहीत) म्हणजे मुंडे साहेब. नुकतीच पार पडलेली लोकसभा निवडणूक संपूर्ण दादा विरोधी मोहीम होती. गोपिनाथ मुंडे तर बीड मधून लढूया म्हणून दादाना मधेच उचकवून देत. आता मुंडे बीडलाच का बोलावत आहेत हे समजून नये एवढे दुधखुळे बारामतीकर थोडीच आहेत पण मुंडेची खूमखुमी काही थांबेना... ऐकून ऐकून थकल्यावर दादाही एकदा हळूच किंचाळले... की बीड नको नि बारामती नको... लढायचंच तर तिस-याच ठिकाणाहून लढूया. दादा कितीही हळू किंचाळले तरी पत्रकाराना ऐकू जातच... ते गेलच. मग शेवटी नित्यनियमानी ही बातमी मुंडेनाही ऐकू गेली. आता बीडच्या बाहेर दादाशी कुस्ती म्हणजे केवढ्या जिवावरचं काम हे मुंडेना चांगल माहीत होतं... मुंडेना असा घाम फुटला की त्यानी चक्क निसर्गोपचार आश्रमात जाऊन घाम पुसून घेतला. अन तेंव्हापासून मुंडे असे भेदरले की त्यानंतर पुन्हाकधी त्यानी तसला प्रस्ताव दादापुढे ठेवला नाही.
अगदी असाच दादाद्वेष करण्यात पटाईत आहेत ते म्हणजे उद्धव ठाकरे. उद्धव ठाकरेंच्या भाषणांचा संपुर्ण रोख हा दादाविरोधात असतो. सेना सत्तेत आल्यास दादाचं काय करेल याची उद्धवाकडे एक यादी आहे. त्या यादीप्रमाणे दादाना उपाशी ठेवणे, तंगड्या तोडणे, झोप उडविणे, पाणी न देणे असे नाना प्रकार करुन शेवटी बेड्या ठोकणे असा एकूण कार्यक्रम आखलेला आहे. दादासाठीची यादी धरुन हिंडणा-या उद्धवकडे राज्यासाठीची यादी मात्र दिसत नाही. त्यांच्याकडे महाराष्ट्रसाठी काय आराखडा आहे ते कधी भाषणांतून मांडताना दिसले नाही. थोडक्यात अजितदादाचा सूड घेण्यासाठी सत्ता द्या अशी यांची मागणी दिसते. मग दादावर अनेक आरोपा प्रतिआरोप झडतात व एवढेच नाही तर सेना निवडून आल्यास पवाराना कशा बेड्या ठोकणार याची हमीच दिली जाते. आणि समस्त सैनिक टाळ्या पिटतात.
पण एक साधी गोष्ट यांच्या लक्षात येत नाही की दादाना बेड्या ठोकायच्या म्हणजे त्याना कोर्टात दोषी ठरवावे लागेल. अन कोर्टात दोषी ठरविण्यासाठी सत्तेची गरजच काय आरोप सिद्ध करणारे पुरावे द्या म्हणजे झाले. जर तुमच्याकडे ते पुरावे असतील तर आजही दादाना बेड्या ठोकता येतील. नसतील तर तुम्ही आज जो दावा करता तो बिनबुडाचा नाही का आरोप सिद्ध करणारे पुरावे द्या म्हणजे झाले. जर तुमच्याकडे ते पुरावे असतील तर आजही दादाना बेड्या ठोकता येतील. नसतील तर तुम्ही आज जो दावा करता तो बिनबुडाचा नाही का मग असे बिनबुडाचे आरोप करुन कोणाला शेंड्या लावताय मग असे बिनबुडाचे आरोप करुन कोणाला शेंड्या लावताय दादाना दंड देण्यासाठी सत्तेची अजिबात गरज नाहीये. पण हे लोकं जर बेड्यासाठी सत्ता मागत असतील तर त्यातून दोन अर्थ निघतात. एक तर सत्ता मिळाल्यावर सत्तेचा दुरुपयोग करत दादाना बेड्या ठोकणार की कसे दादाना दंड देण्यासाठी सत्तेची अजिबात गरज नाहीये. पण हे लोकं जर बेड्यासाठी सत्ता मागत असतील तर त्यातून दोन अर्थ निघतात. एक तर सत्ता मिळाल्यावर सत्तेचा दुरुपयोग करत दादाना बेड्या ठोकणार की कसे जर सत्तेचा दुरुपयोग करणार नसतील व अरोप सिद्ध करणारे पुरावे असतील तर मग आजच का नाही कोर्टात ते सिद्ध करत जर सत्तेचा दुरुपयोग करणार नसतील व अरोप सिद्ध करणारे पुरावे असतील तर मग आजच का नाही कोर्टात ते सिद्ध करत सेना आज कोर्टात ते सिद्द करत नाही ही गोष्ट पाहता यांच्याकडे पुरावा नाही हे जाहीर आहे. माहितीच्या अधिकारात पुरावे गोळा करुन अरोप सिद्ध करण्याचा मार्ग खुला असताना ते सिद्ध होत नाही हेच सिद्ध होते. याचाच अर्थ सेनावाले जो काही दावा करत आहेत तो खोटा असून साप म्हणून भूई थोपटण्याचा हा यांचा जुना धंदा आहे. दादा अरोपी असेलही, पण या घडीला तरी उद्धवची लबाडी बाहेर पडते... सत्ता हातात घ्या व खोटे पुरावे तयार करुन बेड्या ठोका असा कार्यक्रम ठरला असावा ही शंका घ्यायला वाव आहे.
म्हणजे सेना भाजपाच्या हातात सत्ता गेल्यास दोन शक्यता आहेत. एकतर ही लोकं खोटे पुरावे उभे करणार किंवा आजच्या पोकळा बाता विसरुन जनतेला शेंड्या लावल्याचा आनंद साजरा करुन म-हाटी तिजोरीची लूट सुरु करणार. हा सगळा तर्क व एकूण परिस्थीती पाहता अजितदादाच्या विरुद्ध यानी कितीही रान उठविले तरी यांच्याकडे सबळ पुरावा नाही हेच सिद्ध होते. ही झाली एक बाजू...
आता दुसरी बाजू अशी की अजित पवारांचे विरोधक फक्त विरोधी पक्षातच नाही तर ज्यांच्याशी राष्ट्रवादीचे मागच्या दहा-पंधरा वर्षा पासून मैत्रीचे नाते आहे, जे सत्तेतील सोबती आहेत व महाराष्ट्राच्या राजकारणात ज्यांची साथ अत्यंत महत्वाची आहे ते कॉंग्रेसी सुद्धा मधूनच दादाच्या विरोधात शेरेबाजी करताना दिसतात. जागावाटपावरुन तर अनेक रुप पाहायला मिळत आहेत. अगदी एकलाचलो वगैरेचे नारे देताना सगळा रोख दादाविरोधी दिसला. कॉंग्रेस हा पक्ष राष्ट्रवादीला सोडून काहीच करणार नाही हे जाहीर आहे तरी सुद्धा अधून मधून कॉंग्रेसचा राग उसळतो तेंव्हा तो अजितदादांवर जाऊन आपटतो. म्हणजे कॉंग्रेसी हे सत्तेतले मित्र असले तरी त्यांच्या मनात अजितदादांबद्दल कायम एक खदखद असते याचे अनेक अनुभव आहेत.
पवार पुराणाची तीसरी बाजू तर अजुनच अवाक करणारी असून खुद्द राष्ट्रवादीमधील जेष्ठ नेत्यांचा दाबून ठेवलेला दादाद्वेषे अधेमधे निसटत असतो. मग लगेच सारवासारव करुन प्रकरण दडपले जाते खरे पण स्वपक्षातही दादाचे विरोधक काही कमी नाहीत.
वरील एकूण परिस्थीतीचा नीट अभ्यास केल्यास दोन शक्यता दिसतात.
एकतर अजितदादा खरोखरच वाईट व्यक्ती असून जातील तिथे विरोधक निर्माण करतात. जर हे खरे असेल तर त्यांची राजकीय कारकिर्द फार काळ टिकणार नाही.
दुसरी शक्यता म्हणजे ते अत्यंत मुरलेले व धोरणात्मक राजकारणी असून सर्वाना पुरुन उरणारा मुरब्बीपणा त्यांच्या ठायी ठासून भरलेला आहे.
अजितदादा नव्वदीमध्ये राजकारणात आले. आज त्याला जवळपास २५ वर्षे होत आलीत. दिवसागणीक त्यांचं राजकीय वजन वाढत गेलेलं दिसते. अनेक अरोप प्रतिआरोपातून ते सुटत गेले व आज उपमुख्यमंत्रीपदा पर्यंत जाऊन बसले आहेत. ही संपुर्ण वाटचाल पाहता पहिली शक्यता टिकत नाही. अनेक अडचणीवर मात करत अजितदादानी आज जे काही गाठले ते पाहता ते एक मुरलेले राजकारणी असून महाराष्ट्राच्या राजकारणात त्यांचं वजन इतकं जास्त आहे की विरोधक तर सोडाच पण मित्रपक्षातील नेत्यानाही न्यूनगंड येऊन दादाच्या विरोधात शेरेबाजी घडून जाते. मागच्या महिनाभरातील सगळे पेपर चाळल्यास एक गोष्ट स्पष्ट दिसते की महाराष्ट्रातील सगळं राजकारण दादाच्या विरोधात उभं होत आहे. निवडणूकीच्या पार्श्वभूमीवर जी काही व्युहात्मक आखणी चालू आहे त्यातील सगळा रोख दादाना परास्त करण्याच्या बाजूने लावला जात आहे. प्रचारसभा सुरु व्हायच्या असल्या तरी पेपरातून होणारे आरोप दादाना घेराव टाकण्याचे मनसूबे स्पष्ट करतात. युती, महायुती, डावे, उजवे, हिरवे, निळे व खुद्द मित्रपक्ष या सगळ्यांचा कॉमन टार्गेट कोण तर अजितदादा पवार...
जागावाटपावरुन सध्या सर्वच आघाड्यात अंतर्गत धुसफूस सुरु आहे. कोणाचे कोणाशी वाजून काय फायनल चित्र असेल ते येत्या काही दिवसात कळेलच. पण जर का आहे तसेच चित्र राहिले तर मात्र अजितदादावर सर्व दिशानी प्रहार होणार व त्यात कदाचीत त्याना मातही खावी लागेल. सध्या जनमानसात असलेला शासनविरोधी रोष पाहता दादाचा धुव्वा उडाला तरी फारसे नवल वाटणार नाही. पण सर्वांचा शत्रू फक्त अजितदादा ही गोष्ट दादांचं पोटेन्शिअल अधोरेखीत करते. राष्ट्रवादीचा पराभव झालाच तर ती घटना अजितदादासाठी सर्वात मोठी संधी असेल. आजवर त्यांच्या कर्तुत्वाला काकाच्या कर्तुत्वाचे आवरण झाकोळत राहिले. दारुण पराभव झाल्यास पुढच्या पाच वर्षात पुन्हा एकदा काका पुतण्याच्या प्रयत्नातून जे काही पक्षबांधणीचे काम होईल त्यात वयामुळे थोरल्या पवारांवर मर्यादा पडून अजित पवारांचे कर्तूत्व ठसठशीत उमटेल... त्यातुन जो अजित पवार उभा होईल तो निर्विवाद कर्तूत्ववान दादा असेल. या निवडणूकीत दादा हे सर्वांचे कॉमन टार्गेट असणे हेच सांगून जाते की पुढल्या काळात महाराष्ट्राचा सत्ताधीश कोण असेल
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
Labels: अजितदादा पवार, चालू घडामोडी, विधानसभा २०१४
Vijay Shendge ३ ऑगस्ट, २०१४ रोजी ८:०० म.उ.
आपल्या लेखाला माझा विरोध नाही. पण दादांचं मोठेपण हे शरद पवारांच्या पुण्यात आहे. दादांचंच सुप्रिया ताईंना कशामुळे ओळखतात लोकं  खरंच असं काय काम केलंय दादांनी  खरंच असं काय काम केलंय दादांनी  पण भाषा मात्रं अशी असते कि त्यांनी पानिपतची लढाई जिंकून हे महाराष्ट्र राज्य उभं केलंय. शक्य झाल्यास माझा Politics : उद्धवा जमिनीवर ये हा २१ मी रोजी लिहिलेला लेख जरूर पहावा.
Chetan S ३ मार्च, २०१७ रोजी ३:४० म.उ.
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
सत्तेचा माज आणि हिंदुत्वाची खाज
अजितदादा पवार : सर्व पक्षांचा कॉमन टार्गेट
अम्मा पकोडा आणि धृवीकरण
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.


पुण्यात साकारलं गेलंय हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे व्यंगचित्र कलादालन… – Pune News Network

Home / ठळक बातमी / पुण्यात साकारलं गेलंय हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे व्यंगचित्र कलादालन…
पुण्यात साकारलं गेलंय हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे व्यंगचित्र कलादालन…
कलादालनाची वैशिष्ट्ये जाणून घ्या… (फोटो फिचर)
येत्या २२ एप्रिलला माजी केंद्रीय कृषिमंत्री शरद पवार व शिवसेना प्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्या हस्ते कलादलनाचे उद्धघाटन…
[वीरेश आंधळकर] पुणे न्यूज, दि. ५ एप्रिल : स्व.बाळासाहेब ठाकरे मराठी जनतेच्या अधिराज्य गाजवणारे एक अवलियाचे नेता होते. बाळासाहेबांनी काढलेली व्यंगचित्रे भल्या भल्यांन गारद करत होती. पुणे महापालिकेच्यावतीने बाळासाहेबांना श्रंद्धाजली म्हणून त्यांचा व्यंगचित्रांचा ठेवा जतन केला जात आहे. इतकंच नव्हे तर तो सर्वांसाठी खुला करण्यात येत आहे. नेहरू स्टेडियमच्या बाजूलाच बाळासाहेब ठाकरे कलादालन उभारण्यात आले आहे. या कलादलनाचे उद्धघाटन माजी केंद्रीय कृषिमंत्री शरद पवार व शिवसेना प्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्या हस्ते करण्यात येणार आहे.
पहुयात या कलादालनात काय आहे…
* या ठिकाणी एकूण 4 दालने उभारण्यात आली आहेत.
* पहिल्या मजल्यावर स्वतः बाळासाहेब ठाकरे यांनी काढलेली व्यंगचित्रे ठेवण्यात येणार आहेत.
* दुसऱ्या मजल्यावर सभा हॉल तयार करण्यात आला आहे.
* तिसऱ्या मजल्यावर 60 ते 70 लोक बसण्याची व्यवस्था असणारे एक मिनी अम्पिथीएटर असणार आहे.
* चौथ्या मजल्यावर व्यंगचित्रांचे प्रदर्शन भरविण्यासठीची व्यवस्था असणार आहे.
Previous मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकर उद्या बारामतीत…
Next पुण्यात पुन्हा जळीतकांड; कोथरुड परिसरात दहा वाहने जाळून खाक
अपर्णा सेन, सीमा देव आणि उस्ताद झाकीर हुसैन यांचा १५ व्या पिफ अंतर्गत सन्मान
यंदाचा १५ वा पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव १२ ते १९ जानेवारी दरम्यान
कोरिओग्राफर गणेश आचार्यचे मराठी चित्रपटात दिग्दर्शकीय पदार्पण…
महाराष्ट्र सार्वजनिक विद्यापीठ विधेयक 2016 आज विधानसभेत एकमताने समंत…
उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री विनोद तावडे यांनी मांडले विधेयक विद्यार्थी केंद्रीत रचना व निर्णयप्रक्रियेतील …


Slab collaps – Pune News Network

पुण्यात स्लॅब कोसळून ९ जणांचा मृत्यू; बालेवाडीतील घटना
July 29, 2016	गुन्हेगारी, ठळक बातमी, पुणे 0
पुणे न्यूज नेटवर्क : बालेवाडी येथील इमारतीचे बांधकाम चालू असताना अचानक स्लॅब कोसळल्यामुळे 9 जणांचा जागीच मृत्यू झाला आहे. ही घटना आज (शुक्रवार) सकाळी साडेदहाच्या सुमारास घडली आहे. बालेवाडी भागात पार्क एक्सप्रेस फेज 2 या गृहप्रकल्पाचे बांधकाम सुरु आहे. या इमारतीच्या 14 व्या मजल्याचा स्लॅब भरण्याचे काम करत असताना सकाळी …


America Aani Americans | अमेरिका आणि अमेरिकन्स
America Aani Americans | अमेरिका आणि अमेरिकन्स
‘अमेरिका आणि अमेरिकन्स’ हे पुस्तक लोकसंस्कृतीच्या सीमा ओलांडून पुढे जाते, याचे कारण ते मानवी अनुभूतीशी केवळ प्रामाणिक आहे असेच नाही, तर ते सार्वत्रिक आहे. वैयक्तिक, खाजगी अनुभव आणि साहसांद्वारे सौ. उषा प्रभुणे वाचकांना खिळवून ठेवतातच, पण वाचकांचे मन आपल्या लिखाणामध्ये गुंतवून ठेवून, त्यांना आपल्या अनुभवाच्या समृद्धतेची आणि साहसी वृत्तीच्या मोहिनीची अनुभूती मिळवून देण्यामध्येही त्या यशस्वी ठरतात.
- टिफनी बॅलर्ड, प्रोफेसर, सॅन होजे स्टेट युनिव्हर्सिटी,
अमेरिकन लोकांच्या सवयी, जीवनविषयक दृष्टिकोन आणि जीवनशैली याकडे परदेशी, विशेषत: भारतीय कसे बघतात, याची कल्पना मला ‘अमेरिका आणि अमेरिकन्स’ या पुस्तकामुळे आली. सौ. उषा प्रभुणे यांची अनुभव अभिव्यक्त करण्याची शैली व त्यांचा भावाविष्कार ह्या गोष्टी
खरोखर अनन्यसाधारण आहेत. म्हणूनच जगातील सर्व रसिकांच्या हृदयाचा ताबा घेण्याची क्षमता या पुस्तकाला लाभली आहे.
- शेली रोझेनबर्ग, संपादक, स्प्रिंगफिल्ड, टेनसी, अमेरिका


Traffic congestion in Thane | ठाणे मेट्रोचे काम लवकरच | Loksatta

भयमुक्त भारतासाठी भाजपला सत्तेपासून रोखा-सचिन पायलट
मुलीवर अत्याचार; आरोपीस सक्तमजुरी
जयंत पाटील, राजू शेट्टी उद्या एकाच व्यासपीठावर
जातीय तेढ वाढवण्याचे भाजपाचे षड्यंत्र- अशोक चव्हाण
कोलकाता-पंजाब लढतीत विंडीजच्या फलंदाजांकडे लक्ष
ठाणे मेट्रोचे काम लवकरच
ठाणे मेट्रोचे काम लवकरच
कोपरी पुलावरील वाहतूक कोंडीवर महिन्याभरात तोडगा
( संग्रहीत प्रतिकात्मक छायाचित्र )
कोपरी पुलावरील वाहतूक कोंडीवर महिन्याभरात तोडगा
मुंबई-नाशिक महामार्गावरील वाहतूक कोंडीस कारणीभूत ठरणाऱ्या कोपरी पुलाच्या रुंदीकरणाचे काम महिनाअखेरीस सुरू होणार असल्याची माहिती मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाच्या अधिकाऱ्यांनी गुरुवारी मंत्रालयात झालेल्या एका बैठकीत दिली. ठाणे मेट्रोची निविदा प्रक्रिया महिनाभरात पूर्ण होऊन लवकरच प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होणार आहे आणि त्यासोबतच भिवंडीतील माणकोली आणि रांजनोली भागातील उड्डाण पुलावरील उर्वरित मार्गिका एक जूनपासून वाहतुकीसाठी खुल्या केल्या जाणार आहेत, असेही अधिकाऱ्यांनी बैठकीत स्पष्ट केले.
ठाणे शहरातून जाणाऱ्या मुंबई-नाशिक महामार्गावरील कोपरी पूल चार पदरी असल्यामुळे त्या ठिकाणी वाहतूक कोंडी होते. ही कोंडी सोडविण्यासाठी एमएमआरडीने या पुलाच्या रुंदीकरणाचे काम हाती घेऊन त्यासाठी निविदा प्रक्रिया सुरू केली होती. या कामाचा आढावा घेण्यासाठी पालकमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी गुरुवारी मंत्रालयामध्ये बैठक आयोजित केली होती. त्यामध्ये मध्य रेल्वेच्या समन्वयाने कोपरी येथे नवा आठ पदरी पूल बांधण्यात येणार असून या कामाची निविदा प्रक्रिया येत्या काही दिवसांत पूर्ण होऊन महिनाअखेरीस प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होणार असल्याची माहिती एमएमआरडीएचे अतिरिक्त आयुक्त प्रवीण दराडे यांनी दिली.
कठुआ बलात्कार: पीडितेच्या प्रायव्हेट पार्टमध्ये आरोपीच्या वीर्याचे अंश आढळल्याचा फॉरेन्सिक अहवाल
सुरत बलात्कार : पीडिता आणि तिच्या आईला नराधमाने ३५ हजारात खरेदी केल्याचे वास्तव समोर
'सोनिया असो की प्रियंका गांधी, २०१९ ला रायबरेलीतून कोणीही निवडून येणार नाही'
पुण्यातील आंबडेकर नगर झोपडपट्टीला भीषण आग, अग्निशमन दलाचा जवान रूग्णालयात
पुन्हा एकदा शाहिद कपूर होणार बाबा
कामासाठी महिला पत्रकार सेक्सलाही तयार, भाजपा नेता बरळला
१ जूनपासून उड्डाणपुलाची एक बाजू खुली
मुंबई-नाशिक महामार्गावरील भिवंडी येथील माणकोली आणि रांजनोली भागातील उड्डाणपुलाची कामे रखडल्याने या ठिकाणी वाहतूक कोंडी होते. हा मुद्दा बुधवारी झालेल्या जिल्हा नियोजन समितीच्या बैठकीत उपस्थित झाला होता. या पाश्र्वभूमीवर पालकमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी या कामांचाही आढावा बैठकीत घेतला. त्यावेळेस माणकोली येथील उड्डाणपुलाची दुसरी बाजू आणि रांजनोली येथील उड्डाणपुलाची एक बाजू वाहतुकीसाठी एक जूनपासून खुली होणार असल्याची माहिती दराडे यांनी बैठकीत दिली.
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे वयाच्या अवघ्या २८ व्या वर्षी मस्कतमध्ये निधन
लग्नाळू डॉन अबू सालेमच्या आयुष्यात 'बहार' नाही, सुट्टीचा अर्ज नामंजूर
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
कठुआ बलात्कार: पीडितेच्या प्रायव्हेट पार्टमध्ये आरोपीच्या वीर्याचे अंश आढळल्याचा फॉरेन्सिक अहवाल
सुरत बलात्कार : पीडिता आणि तिच्या आईला नराधमाने ३५ हजारात खरेदी केल्याचे वास्तव समोर
'सोनिया असो की प्रियंका गांधी, २०१९ ला रायबरेलीतून कोणीही निवडून येणार नाही'
पुण्यातील आंबडेकर नगर झोपडपट्टीला भीषण आग, अग्निशमन दलाचा जवान रूग्णालयात
पुन्हा एकदा शाहिद कपूर होणार बाबा
कामासाठी महिला पत्रकार सेक्सलाही तयार, भाजपा नेता बरळला
वरुण धवनच्या जबरा फॅनची करामत ऐकली का
मी शिव्या देऊन स्वतःला शांत करतो- कपिल शर्मा
सुहाना खानच्या शूजची किंमत जाणून तुम्हीही व्हाल थक्क
मुस्लिम व्यक्तीशी लग्न केल्यामुळे करिना ट्रोलिंगची शिकार; स्वरा भास्करकडून नेटकऱ्यांना सडेतोड उत्तर
कठुआ बलात्कार प्रकरणी स्पृहा म्हणतेय, काय फरक पडतो मी नाही लिहिलं तर
एस. बंगारप्पांचे पुत्र एकमेकांविरुद्ध
‘बेस्ट’कडून माहिती घेण्यास महापालिका असमर्थ
अर्सेनलचे प्रशिक्षकपद सोडण्याची वेंगर यांची घोषणा
बेस्टचे सेवानिवृत्त कर्मचारी दीड वर्षांपासून उपदानापासून वंचित
पुण्यात वर्षभरात लोहमार्गावर ५४० मृत्यू
‘गुटखा बंदी’ केवळ नावापुरती
‘महाराष्ट्र दिन’ श्रमदानाने साजरा करावा
दीड लाख महिलांना प्रशिक्षण, ४० कोटींचा खर्च
बिबटय़ाच्या हल्ल्यात पोलीस पाटील जखमी ; बिबटय़ाचा मृत्यू
नाणारच्या तव्यावर विरोधकांची पोळी


3 COOL CLAY CRAFTS TO PRESERVE YOUR MEMORIES

← सुपरहिट नोकिया ३३१० दोबारा लॉन्च के लिए तैयार |Price & features
गब्बर वर निबंध →
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
एका मुलाने आईवडिलांचे केले स्वप्न पूर्ण, पाहून व्हाल थक्क.
पोर्कीस्तानी आणि चायनीज घुसखोरांवर बनवाबनवी बनला असता तर
नक्की वाचा - STEPHEN HAWKING - संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
पुण्यातील लिकर शॉप बाहेरील पुणेरी पाट्या (10/2016)
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर…
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर… 16/04/2018
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत 16/03/2018
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
भन्नाट विनोद – बिल तुमचा नातू देईल 08/01/2018
व्हाट्सअप्प फेसबुक वरून लोकांचा स्वभाव 😂😂😂 24/12/2017
माझ्या मराठीची मजा 18/12/2017
जीवनात आपल्याला पुढे नेणारी स्त्री 12/12/2017
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…


मुंबई : मनसेचे सहा नगरसेवक शिवसेनेसोबत, दगाफटका योग्य नाही, राज ठाकरेंचा संताप
‘मुंबई महापालिकेत लवकरच आमचा महापौर बसवू’ अशी बतावणी करणाऱ्या भाजपला शिवसेनेनं एक जोरदार धक्का दिला आहे. मुंबई महापालिकेतील मनसेचे सातपैकी सहा नगरसेवक हे शिवसेनेसोबत जाणार आहेत.
हे सहाही नगरसेवक कोकण आयुक्त कार्यालयाकडे रवाना झाले असून ते आता वेगळ्या गटाची नोंदणी करणार आहेत. त्यामुळे शिवसेनेचं महापालिकेतील संख्याबळही वाढणार आहे. शिवसेनेच्या या जबरदस्त खेळीनं एकाच वेळी भाजप आणि मनसेला जबरदस्त धक्का बसला आहे.
712 : कोकणच्या हापूसला पेटंटने नवी ओळख
712 : महाराष्ट्रावर पुन्हा एकदा अवकाळी पावसाचं संकट
ब्रेकफास्ट न्यूज : नोटाबंदी बँकांमध्ये सर्वाधिक बनावट नोटा, एफआययूचा अहवाल
अंबरनाथ : मुजोर रिक्षाचालकांचा प्रवाशावर चाकूहल्ला
ब्रेकफास्ट न्यूज : लोकलच्या तिन्ही मार्गांवर उद्या मेगाब्लॉक
ब्रेकफास्ट न्यूज : 12 वर्षांखालील मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी
मुंबई : पेट्रोल, डिझेलची रेकॉर्ड दरवाढ, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
पुणे : महापालिकेच्या चुकीमुळे मुजुमदार वाड्याचं नुकसान, वारस अनुपमा मुजुमदार यांच्याशी चर्चा
सांगली : कृष्णा नदीच्या पात्रात मगरीने मुलाला ओढलं, शोधमोहीम सुरु
नॉनस्टॉप 25 : बातम्यांचा झटपट आढावा
मुंबई : अंगावर झाड कोसळून दादरमध्ये एकाचा मृत्यू
मुंबई : अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिमला सर्वोच्च न्यायालयाचा दणका
मुंबई : मुंबईकरांवर पाणीटंचाईचं संकट, धरणातील पाणीसाठ्यात घट
मुंबई : सिटी को-ऑपरेटिव्ह बँकेचं सारस्वत बँकेत विलीनीकरण करण्यासाठी प्रयत्न
मुंबई : मुलुंडजवळ ट्रक आणि डंपरचा भीषण अपघात, तीन जण जखमी
712 : कोकणच्या हापूसला पेटंटने नवी ओळख
712 : महाराष्ट्रावर पुन्हा एकदा अवकाळी पावसाचं संकट
ब्रेकफास्ट न्यूज : नोटाबंदी बँकांमध्ये सर्वाधिक बनावट नोटा, एफआययूचा अहवाल
अंबरनाथ : मुजोर रिक्षाचालकांचा प्रवाशावर चाकूहल्ला
ब्रेकफास्ट न्यूज : लोकलच्या तिन्ही मार्गांवर उद्या मेगाब्लॉक
ब्रेकफास्ट न्यूज : 12 वर्षांखालील मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी
मुंबई : पेट्रोल, डिझेलची रेकॉर्ड दरवाढ, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
पुणे : महापालिकेच्या चुकीमुळे मुजुमदार वाड्याचं नुकसान, वारस अनुपमा मुजुमदार यांच्याशी चर्चा
सांगली : कृष्णा नदीच्या पात्रात मगरीने मुलाला ओढलं, शोधमोहीम सुरु
नॉनस्टॉप 25 : बातम्यांचा झटपट आढावा
मुंबई : अंगावर झाड कोसळून दादरमध्ये एकाचा मृत्यू
मुंबई : अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिमला सर्वोच्च न्यायालयाचा दणका
मुंबई : मनसेचे सहा नगरसेवक शिवसेनेसोबत, दगाफटका योग्य नाही, राज ठाकरेंचा संताप
मुंबई : मनसेचे सहा नगरसेवक शिवसेनेसोबत, दगाफटका योग्य नाही, राज ठाकरेंचा संताप
‘मुंबई महापालिकेत लवकरच आमचा महापौर बसवू’ अशी बतावणी करणाऱ्या भाजपला शिवसेनेनं एक जोरदार धक्का दिला आहे. मुंबई महापालिकेतील मनसेचे सातपैकी सहा नगरसेवक हे शिवसेनेसोबत जाणार आहेत.
हे सहाही नगरसेवक कोकण आयुक्त कार्यालयाकडे रवाना झाले असून ते आता वेगळ्या गटाची नोंदणी करणार आहेत. त्यामुळे शिवसेनेचं महापालिकेतील संख्याबळही वाढणार आहे. शिवसेनेच्या या जबरदस्त खेळीनं एकाच वेळी भाजप आणि मनसेला जबरदस्त धक्का बसला आहे.
712 : कोकणच्या हापूसला पेटंटने नवी ओळख
712 : महाराष्ट्रावर पुन्हा एकदा अवकाळी पावसाचं संकट
ब्रेकफास्ट न्यूज : नोटाबंदी बँकांमध्ये सर्वाधिक बनावट नोटा, एफआययूचा अहवाल
अंबरनाथ : मुजोर रिक्षाचालकांचा प्रवाशावर चाकूहल्ला
ब्रेकफास्ट न्यूज : लोकलच्या तिन्ही मार्गांवर उद्या मेगाब्लॉक
ब्रेकफास्ट न्यूज : 12 वर्षांखालील मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी
मुंबई : पेट्रोल, डिझेलची रेकॉर्ड दरवाढ, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
पुणे : महापालिकेच्या चुकीमुळे मुजुमदार वाड्याचं नुकसान, वारस अनुपमा मुजुमदार यांच्याशी चर्चा
सांगली : कृष्णा नदीच्या पात्रात मगरीने मुलाला ओढलं, शोधमोहीम सुरु
नॉनस्टॉप 25 : बातम्यांचा झटपट आढावा
IN PICS: लड़की ने अपने 'पार्टनर' से माफी मांगते हुए धोनी को बताया पहला प्यार
IPL 2018: अंक तालिका में चेन्नई टॉप पर पहुंची
WATCH: अपनी गेंद पर शार्दुल ठाकुर ने एक हाथ से लपका बेहतरीन कैच
WATCH: मैदान पर एमएस धोनी के पैरों में गिर गया उनका फैन
CSKvRR: शेन वाटसन के शतक से सीएसके ने नए घर में किया जीत से आगाज़


Wakad engineer in the murder of doctor wife वाकडमध्ये अभियंत्याने केला डॉक्टर पत्नीचा खून | eSakal

वाकडमध्ये अभियंत्याने केला डॉक्टर पत्नीचा खून
गुरुवार, 11 ऑगस्ट 2016
पुणे - घरगुती भांडण, पैशाचा वाद व चारित्र्याच्या संशयावरून एका संगणक अभियंत्याने डॉक्टर पत्नीचा गोळ्या घालून खून केल्याची घटना बुधवारी (ता. 13) रात्री दहाच्या सुमारास वाकड येथे घडली. निर्दयीपणे पत्नीचा खून करून पळून जाणाऱ्या पतीला वाकड पोलिसांनी कात्रज येथून मोठ्या शिताफिने ताब्यात घेत अटक केली.
पुणे - घरगुती भांडण, पैशाचा वाद व चारित्र्याच्या संशयावरून एका संगणक अभियंत्याने डॉक्टर पत्नीचा गोळ्या घालून खून केल्याची घटना बुधवारी (ता. 13) रात्री दहाच्या सुमारास वाकड येथे घडली. निर्दयीपणे पत्नीचा खून करून पळून जाणाऱ्या पतीला वाकड पोलिसांनी कात्रज येथून मोठ्या शिताफिने ताब्यात घेत अटक केली.
मनोज पाटीदार (वय 40) रा. ओझोन पार्क वाकड असे अटक केलेल्या खूनी अभियंत्यांचे नाव आहे. गुरूवारी (ता. 14) त्यास न्यायालयासमोर हजर केले असता न्यायालयाने त्याची रवानगी पोलिस कोठडीत केली. अंजली मनोज पाटीदार (वय 30, रा. वाकड) असे खून झालेल्या डाँक्टर महिलेचे नाव आहे. याप्रकरणी अंजलीचा भाऊ अमर संतराम चंदनव (वय 32) रा. अनुदीप सोसायटी लोहगाव यांनी फिर्याद दिली आहे.
वाकड पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, मनोज पाटीदार हा संगणक अभियंता असून हिंजवडी येथील टीसीएस कंपनीमध्ये नोकरीस आहे. अंजली ही त्याची तिसरी बायको असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्याने 2011 साली मुंबई येथे एका तरूणीशी विवाह केल्याची माहीतीही पोलिसांना मिळाली आहे. त्या पत्नीचाही संशयास्पद मृत्यू झाल्याचे समजते. तर त्यानंतर कोंढवा येथे आठव्या मजल्यावरून पडून त्याच्या दुसऱ्या पत्नीचा संशयास्पद मृत्यू झाल्याचे समोर आले आहे.
अंजली व मनोजचा पाचवर्षापूर्वी विवाह झाला असून त्यांना दोन वर्षाचा एक चिमुरडा मुलगा आहे. अंजलीचा वाकड येथील शेड्गेवस्ती येथे मदर केयर नावाचा दवाखाना आहे. बुधवारी किरकोळ कारणाहून रात्री त्यांच्यामध्ये भांडण झाले. रागाच्या भरात मनोजने रुग्णालयातच अंजलीवर पिस्तुल रोखून गोळीबार केला. या हल्ल्यात तिच्या डोक्यातून गोळी आरपार शिरल्याने अंजलीचा जागेवरच मृत्यू झाला. घटनेनंतर मनोज पळून गेला होता मात्र पोलिस उपनिरीक्षक राजकुमार केंद्रे यांनी तातडीने तपासाची सूत्रे फिरवत त्याचे मोबाईलवरून व गाडीनंबरचा शोध लावून अवघ्या चार तासात मनोजला कात्रज येथे पक़डून ताब्यात घेतले.
अंजलीचा खून झाला त्यावेळी या दाम्पत्यांचा दोन वर्षाचा चिमुरडा मुलगा प्रयाग हा दवाखान्यातच होता. त्याच्या डोळ्यासमोरच त्याच्या आईचा खून झाला व ती रक्ताच्या थारोळ्यात जमीनीवर कोसळल्याचे पाहून तो आपल्या आईसाठी आक्रोश करीत दवाखान्याबाहेर आला. मात्र त्याचा निर्दयी बाप त्याला तेथेच सोडून फरार झाला असल्याचे पोलिसांनी सांगितले.
महाराष्ट्रातील शहरी भागांतून नक्षलवादाला रसद पुरवणारी मोहीम आखली गेल्याचे अलीकडील काही घटनांतून समोर आले आहे. विशेषतः तरुणांना हाताशी धरण्याचे...
ठाणे - शिवसेनेचे शहापूर तालुका उपप्रमुख शैलेश निमसे यांची हत्या
शहापूर (ठाणे) : गुरुवारी मध्यरात्री निमसे यांना अज्ञात व्यक्तीचा फोन आल्याने ते बाहेरून घराच्या दरवाजाची कडी लावून आपल्या हुंडाई सोनाटा कारने बाहेर...
पोलिस पाटलासोबतच्या झटापटीत बिबटयाचा मृत्यू
कोरची (गडचिरोली) : गडचिरोली जिल्ह्याच्या संवेदनशिल भागात पोलिस व नक्षल्यांमध्ये चकमकी होत असतात. परंतु कोरची तालुक्यात मात्र वेगळी चकमक उडाली....
विद्यूत तारांच्या स्पर्शाने कापसाचा ट्रक पेटला
जळगाव ः जळगाव भुसावळ महामार्गावरील कालिंका माता मंदिरापासून काही अंतरावरील फळ व भाजीपाला खरेदी विक्री संघाबाहेर कापसाच्या गाठी घेवून जाणाऱ्या ट्रकचा...
नागपूर - पाटणसावंगी येथे अपघात तिघांचा जागीच मृत्यू
पाटणसावंगी (नागपूर) : दुचाकीला कारने धडक दिल्याने लग्नावरून निघालेल्या धनंजय विश्वकर्मा (वय ५०) व त्यांची पत्नी सुनीता विश्वकर्मा (वय ४०, ...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Can you PEEL a Tooth? Coke Vs Teeth

← Puto पेज चा मोस्ट likes आणि शेअर्ड झालेला इलेक्शन काळातील पोस्ट्स चा स्टॉक
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
एका मुलाने आईवडिलांचे केले स्वप्न पूर्ण, पाहून व्हाल थक्क.
पोर्कीस्तानी आणि चायनीज घुसखोरांवर बनवाबनवी बनला असता तर
नक्की वाचा - STEPHEN HAWKING - संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
पुण्यातील लिकर शॉप बाहेरील पुणेरी पाट्या (10/2016)
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर…
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर… 16/04/2018
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत 16/03/2018
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
भन्नाट विनोद – बिल तुमचा नातू देईल 08/01/2018
व्हाट्सअप्प फेसबुक वरून लोकांचा स्वभाव 😂😂😂 24/12/2017
माझ्या मराठीची मजा 18/12/2017
जीवनात आपल्याला पुढे नेणारी स्त्री 12/12/2017
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…


अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.: दारू आणि श्रीमंतीच्या नावाने भुई धोपटणे थांबेल का?

अ‍ॅड. एम. डी. रामटेके.
॥मी प्रखर आंबेडकरवादी आहे, इतका की बाबासाहेबांना आधुनिक बुध्द समजतो॥
गुरुवार, ४ जुलै, २०१३
दारू आणि श्रीमंतीच्या नावाने भुई धोपटणे थांबेल का
भारतीय संस्कृतीत अनेक गोष्टिंचे चुकीचे मुल्यमापन केल्या गेले व त्यातून काढलेले निष्कर्ष आणि मुल्ये ईथल्या समाजावर मोठ्या शिताफिने रुजविण्यात आले. अन कमाल म्हणजे कित्येक शतकांपासून ती टाकाऊ म्युल्ये मोठ्या स्वाभिमानाने ईथला समाज जपत आला आहे. पुढे सामाजिक व शैक्षणीक क्रांती झाली, फुले शाहू आंबेडकरांचा वारसा सांगणारा नवा समाज जन्मास आला. अन भारत बदलू लागला. तरी काही जुनी मुल्ये मात्र आजुनही चिकटलीच आहेत. ईथला माणूस शिकला, सवरला, विदेशात गेला वा कित्तीही मोठा झाला तरी काही जुने मानसिक खरखटे मात्र धुतल्या गेलेच नाही. त्यातील ठळकपणे जाणवणारे खरखटे म्हणजे दारु व श्रीमंती.
दारूरुपी सापाच्या नावाने भुई धोपटणे चालू आहे.
निकष काय वापरतात ते माहीत नाही पण दारू पिणे म्हणजे वाईट... हे आपलं ठरलेलं आहे. अगदी लहानपणापासून आपल्या बालमनावर हे बिंबविलं जातं की दारू पिणे म्हणजे अपराध. तो एक सामाजिक व सांस्कृतिक गुन्हाच आहे असं ठासून ठासून मनावर बिंबवताना नात्यातल्या थोरामोठ्यांपासून अगदी चिल्ले पिल्लेही थकत नाही. तुम्ही जर दारू पिलात तर घरातली मोठी मंडळी तुम्हावर डाफरतातच पण अगदी घरातली कोकरं सुद्धा तुच्छ कटाक्ष टाकत “आले आता हे पिऊन” असं म्हणतात. अगदीच शब्दानी बोलता आले नाही तरी त्यांची नजर यातलं सगळं बोलत असतात. का बरं आपल्याकडॆ दारूला एवढं वाईट मानलं जात त्याला अनेक कारणं आहेत. पहिलं कारण म्हणजे देवभोळेपणा. दुसरं कारण अशिक्षीतपणा, तिसरं कारण म्हणजे ईथले धर्माचे ठेकेदार, जे नेहमी दारू ही कशी वाईट वगैरेच्या बाता आपल्या कथा/प्रवचनांतून रुजवत असतात. अन सगळ्यात प्रभावीपणे हा गैरसमज जर कुणी पसरवत असेल तर ईथले साहित्यिक व समाजसेवक. म्हणजे अनिल अवचटच्या पट्टितले लेखक व सामाजिक कार्यकर्ते. या सगळ्यानी दारुच्या नावानी खडे फोडताना मुख्य कारणाकडून समाजाचे लक्ष दुसरीकडे वळविण्यात महत्वाची कामगिरी बजावली आहे.
दारू पिणे वाईट आहे हे सांगताना ही सगळी लोकं ईथल्या पट्टीच्या बेवळ्यांकडे बोट दाखवतात. मग काय, त्या बेवळ्यांच्या मोजपट्टीने सगळ्या पिणा-यांचे मुल्यांकन सुरु होते. ईथेच खरी गल्लत होते. बरं ईथल्या सर्व पिणा-यांच्या प्रमाणात या बेवळ्यांचा आकडा % मध्ये काढला तर तो ०.००१ वगैरे निघेल. म्हणजे दारू पिणे हे वाईट आहे हा दावा धुडकावून लावण्यासाठी असलं स्टॅटिस्टीक मदतीला धावू शकते खरं पण तो उपलब्ध आहे का
तर माझं म्हणनं हेच आहे की ईथल्या दारू पिणा-याचं मुल्यमापन करताना थेट बेवड्याची मोजपट्टी वापरली जाते. मग काय प्रत्येक दारू पिणारा एक सेकंदात तुच्छ ठरतो. बर हे मुल्यमापन एवढ्यावरच थांबलं असतं तर हरकत नव्हती पण ते थांबत नाही. बेवड्याची मोजपट्टी वापरायची, प्रत्येक पिणा-याला बेवड्याच्या गटात नेऊन उभं करायचं. मग तो बाटली करतो म्हणजे बाईकडेही जात असेल, मग जुवाही खेळत असेल, मग घरचे पैसेही उधळत असेल असे नाना तर्क लढविले जातात. यातलं काहीच सापडलं नाही तर मग तो बायकोला त्रास तर देत असेल, घरी नीट वागत नसेल ईथ पर्यंतचे धाव घेतली जाते. यातले जास्तीत जास्त लेबल चिकटविण्याचा प्रयत्न केला जातो. मागे अमिर खाननी त्याच्या प्रसिद्ध मालिकेत दारुवरचा एपिसोड झाल्यावर “प्यायचं असेल तर रात्री झोपताना थोडसं प्यायला हरकत नाही” असं म्हटल्यावर अवचटकन्येनी त्यावर सडकून टीका करत "का म्हणून रात्री झोपताना तरी प्यावी अजिबात पिऊ नये" म्हणत पिण्या-यांवर तुटून पडल्या. दारू पिल्याने माणूस बरबाद होतो व संसाराचं वाट्टोळं होतं हे तत्वज्ञान सगळेच पाजळत असतात. त्यामुळे संसाराचे तीन तेरा तर वाजतातच पण बेकारी व गरीबी वाढत जाऊन देशाचं नुकसान होतं. विकास कुंठत जातो... ईथ पर्यंतचं तत्वज्ञान ठोकून ठेवलं आहे. ही सगळी यंत्रणा दारु विरोधी प्रचारात झोकून देऊन काम करत असते.
मग मला त्याना प्रश्न विचारावासा वाटतो की ते फ्रेंच तर पट्टीचे दारु बहाद्दर. एकवेळचं अन्न नसलं तरी चालेल पण रोज प्यायला हवी. मग ते कसे काय एवढे प्रगत. अगदी रशीयनांचं सुद्धा असच आहे. तेवढचं कशाला जपानी लोकं सुद्धा रोज सायंकाळी ऑफीसातून बाहेर पडले की वाईन प्यायला जातात. या सगळ्यांच्या दारुत अल्कहोलाचे प्रमाण कमी जास्त असेलही पण शेवटी ते अल्कहोलच ना या सगळ्य़ांची प्रगती पाहता एक गोष्ट छातिठोकपणे सांगता येईल ती म्हणजे दारुनी नुकसान होत नाही. एकदा हे मान्य केलं की आपल्याकडच्या दारुड्यांचा स्वतंत्र एंगलनी अभ्यास करायचा मार्ग मोकळा होतो. पण जोवर दारु हेच वाईट असं ठरवून टाकाल तो पर्यंत अभ्यासाची दारं बंद असणार. जर जगातील ईतर देशात दारुनी माणसांचं नुकसान केलं नाही तर ईथेच कसं काय केलं या सगळ्य़ांची प्रगती पाहता एक गोष्ट छातिठोकपणे सांगता येईल ती म्हणजे दारुनी नुकसान होत नाही. एकदा हे मान्य केलं की आपल्याकडच्या दारुड्यांचा स्वतंत्र एंगलनी अभ्यास करायचा मार्ग मोकळा होतो. पण जोवर दारु हेच वाईट असं ठरवून टाकाल तो पर्यंत अभ्यासाची दारं बंद असणार. जर जगातील ईतर देशात दारुनी माणसांचं नुकसान केलं नाही तर ईथेच कसं काय केलं हा शोध सुरु होतो. म्हणजे दारू विरोधी मोहीमेत जे काही सांगितलं जातं ते असत्य आहे.
आपल्या देशात दारूनी नुकसान केलं असं जरी वरवरचं चित्र असलं तरी खरा घात अविद्येनी केलं हे दिसून येईल. त्याच बरोबर आर्थिक सुबत्तेच्या अभावानीसुद्धा आपला घात केला आहे. शिक्षणातून सजगता निर्माण होते व आर्थीक सुबत्ताही येते. एकदा समाज शिक्षीत झाला की मग दारू त्याच्यावर हावी होत नाही. काही अपवाद असतीलही पण यांची संख्या त्या अपवादाला नियम ठरवेल एवढी नक्कीच नाही. थोडक्यात दारूच्या नावानी लोकनी कितीही बोटं मोडले तरी खरा आजार दारू नसून अशिक्षीतपणा आहे. एकदा तुम्ही शिकलात की दारू शाप ठरत नाही. जगभरातल्या कुठल्याच देशात दारू शाप ठरलेली नाही, त्यामूळे ती ईथेही शाप ठरणार नाही. दारू म्हणजे वाईट असा प्रचार चालविणारे मुर्ख व कावेबाज आहेत. मूळ प्रश्नापासून लोकांचं लक्ष विचलित करुन समाजाची दिशाभूल करणारे हे तथाकथीत लोकं देशाचं नुकसान करत आहेत. दारूच्या नावानी भुई धोपटणा-याना खरा साप अविद्या आहे हे पक्के माहित आहे. पण लोकाना एकदा खरा साप दिसला की त्या सापाला ठेचून समाज पुढे जाईल या भितीने हे भोंदू लोकं दारू नावाच्या काल्पनिक सापाच्या नावानी भूई धोपटत आहेत व स्वत:ला समाजसेवक म्हणवून घेत आहेत. आपण या बनावट समाज सेवकांपासून सावध राहिले पाहिजे. दारूच्या नावानी भुई धोपटणे सोडून खरा साप शोधला पाहिजे. खरं तर आपल्याला तो शोधायचीही गरजच नाही. ज्योतीबानी हा साप आम्हाला आधीच दाखवून दिला आहे. ज्याच्या कुणाच्या घरात हा अविद्येचा साप आहे, त्यानी आधी तो ठेचला पाहिजे. एकदा अविद्येचा साप ठेचला की मग अंधश्रद्धेचाही साप ठेचला जाईल. घरात विद्या आली की पैसाही येईल. जिवनमान उंचावले की दारू तुमचं केसही वाकडं करु शकणार नाही. किंबहुना दारूत ती ताकतच उरत नाही. जर्मन, फ्रेंच, रशीयन व अमेरीकनांकडे पहा. ते आपल्या तुलनेत प्रचंड अल्कहोल सेवन करतात, तरी त्यांच्याकडे दारिद्र्य नाही. याचे कारण विद्या आहे. दारु वाईट असती तर हे सगळे देश भिकेला लागले असते पण तस झालेलं नाहीये. म्हणजे आमचं काहीतरी चुकतं. दारू हा खरा आजार नाहीच मुळी. ईथल्या तथाकथीतानी दारु विरोधी विचार आमच्या डोक्यात भरवून ठेवले व ख-या आजाराला मोकाट सोडलं. आज पर्यंत दारु दारु म्हणून आपण सगळे भुई धोपटत आलो आहोत. हा दारु नावाचा साप ना विषारी आहे ना चावणारा आहे. त्यामूळे आता दारूच्या नावाने भुई धोपटणे सोडा व अविद्येचा व अंधश्रद्देचा साप शोधा. त्याही पुढे जाऊन मी असं म्हणेन देव व धर्म नावाचाही सापही ठेचा.
दारूचे अतिरीक्त सेवन अन त्यातून उद्भवणा-या समस्यांकडे बोटत दाखवत असाल तर त्यावर दारुबंदी हा उपाय असूच शकत नाही. शिक्षणातून जसं ईतर सगळ्या गोष्टीना शिस्त लागते तसच दारु पिण्यालाही शिस्त लागतेच. अतिरिक्त दारुसेवना जर काही उपाय असेल तर तो दारु बंदीचा नसून शिस्तीचा. अन ही शिस्त फक्त शिक्षणातून येते. (सुशिक्षीत बेवड्यांकडे बोट दाखवताना तो आकडा अपवादात मोडतो हे ध्यानात असु द्या)
जसं आपण दारूच्या नावानी भुई धोपटत आलॊ अगदी तसच श्रीमंतीच्या नावानीही भुई धोपटली जाते. श्रीमंत म्हणजे वाईट, श्रीमंत म्हणजे जुलूमी, श्रीमंत म्हणजे शोषणकर्ता, श्रीमंत म्हणजे उच्चभ्रू-चोर अन श्रीमंत म्हणजे गरीबांचा-शत्रू हे आपल्या समाजातील जवळपास सगळ्याच वर्गात लहानपणापासून बिंबविलं जातं. मग मोठं होताना श्रीमंत माणसाला शत्रूस्थानी ठेवूनच पोरं वाढतात. याचे दोन नुकसान, एक तर श्रीमंत बनण्याची ईच्छा लहानपणीच विरुन जाते. अन दुसरं म्हणजे आत्मविश्वास लुप्त होऊन धाडसी कामं करण्याचा गूण विकसीतच होत नाही. त्यामुळे पैशासाठी झटणे, सुखवस्तू जिवनाचा पाठलाग करणे अशा अनेक गोष्टी वर्ज्य ठरल जातात. म्हणूनच ईथे उद्योग व आर्थीक भरारीचा कायमच अभाव राहीला. दुसरं नुकसान म्हणजे आत्मविश्वास गमावलेल्या पिढ्या निर्माण होत गेल्या. कारण आत्मविश्वास हे बंद खोलित बसून निर्माण होत नसतं, तर स्पर्धेच्या सागरात उडी टाकल्यावर प्रवाहातल्या चार लाटांवर आदळून आपटून झाल्यावर प्रवाहाशी लढण्याचा स्वभाव विकसीत होत जातो अन त्यातून निर्माण होतो लढाऊ स्वभान नि आत्मविश्वास असणारा समाज. अन हाच समाज यश खेचून आणत असतो. आयुष्यात अनिश्चितता जेवढी जास्त लढाऊपणा व आत्मविश्वास तेवढाच जास्त. अनिश्चितता व खडतर जिवनच यशाच्या दिशेनी वेगवान प्रवास घडवून आणत असतो. अन श्रीमंतीच्या वाटेवर चालताना वरील सगळ्या गोष्टींचा सामना ढिगानी करावा लागतो. आपला समाज नेमका ईथेच कमी पडत गेला. कारण काय तर श्रीमंती म्हणजे वाईट्ट्च... हे आमच्या डोक्यात पक्क बसलं आहे.
हे श्रीमंत म्हणजे वाईट्ट्चचं खूळ हिंदी सिनेमावाल्यानी पेरलं. श्रीमंत हा विलन अन विलनची पोरगी माजखोर हे समिकरण सर्वप्रथम हिंदी सिनेम्यानी मांडलं. अन अगदी याच्या उलट गरीबाचा मुलगा चांगला व त्याची गरीबिही चांगली असं चित्र जवळपास सगळ्याच सिनेमांतून रंगविण्यात आलं. मग हा गरीब नावाचा चांगला प्राणी श्रीमंत विलनची खोड मोडताना त्याच्या पोरीशी प्रेम/लग्न करतो. मग मधल्या काळात प्रचंड झटापटीत प्रत्येक वेळी श्रीमंती आजून कलुषीत करुन दाखविली गेली व प्रत्येक घटनेतून गरीबीवर स्तूतीसुमनांचा वर्षा होत गेला. गरीब विरुद्ध श्रीमंतीच्या या काल्पनिक लढ्यात गरीबाची बाजू कायमच उचलुन धरताना प्रत्येकवेळी श्रीमंतीवर शिंतोळे उडविल्या गेले. या शिंतोळ्यांचा जेंव्हा महापूर वाहायला लागतो तेंव्हा नायिकेला जाग येते. मग ही नायिक भानावर येऊन हिरोची पट्टीत श्रीमंतीवर तोंडसुख घेत. अन शेवटी सगळं सोडून ती गरीबाची होते हा शेवटं. मोरल ऑफ द स्टोरी काय तर श्रीमंती वाईट व गरीबी चांगली. म्हणून तर श्रीमंत हिरोईन गरीब हिरोची होते(राजकारणाचही तसच. मी वर जे जे श्रीमंती बद्दल लिहलं अगदी ते सगळं राजकारणालाही लागू पडत. राजकारणही सिनेमावाल्यानी असच बदनाम करुन ठेवलं).
आता वरील प्रकरण ज्या देशातिल मुलांच्या बालमनावर अनेक वर्ष बिंबविल्या गेलं ते काय डोमल्याचं श्रीमंतीचे स्वप्न पाहणार. येणा-या पिढ्यातील पोरं कितीही हुशार असले तरी वरील प्रकरणाचे बळी ठरलेच. आपल्याकडॆ दरवर्षी दहावी, बारावीचे निकाल लागतात तेंव्हा टॉपर्सच्या मुलाखती छापून येतात. आजवर एकाही टॉपर्सनी मी श्रीमंत होईन असं म्हटलं असेल तर शप्पथ. का बरं श्रीमंतीचा एवढा तिटकारा ही सगळी हिंदी सेनेम्यांची पापं आहेत.
जसं आपण दारूच्या नावानी भुई धोपटत आलो अगदी तसच श्रीमंतीच्या नावानेही भूई धोपटणे चालू आहे. मागच्या दशकात हे भुई धोपटणं किमान शहरी भागातूनतरी कमी होताना दिसत आहे पण खेड्यात मात्र भुई धोपटण्याचा कार्यक्रम आजूनही चालूच आहे. दारूही वाईट नाही अन श्रीमंतीही वाईट नाही. दोघांच्या नावाने आपण बरीच वर्षे भुई धोपटली. आता हे थांबलं पाहिजे. या दोहोनाही सोडून भागणारच नाही. दारू व श्रीमंतीला दूर सारने उपाय नसून याना पेलवण्याची क्षमता स्वत:मध्ये निर्माण करण्याची गरज आहे. बघा पटतं का
Twitter वर शेअर कराFacebook वर शेअर कराPinterest वर शेअर करा
Labels: आत्मचिंतन, दारु आणि व्यसनमुक्ती
Abhijit Tillu ५ जुलै, २०१३ रोजी १२:५० म.पू.
Sumit Bansode ३ ऑगस्ट, २०१३ रोजी १०:४५ म.उ.
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
विचारवंतानी सत्तेला शरण न जाता चुका निदर्शनास आणून देत कानपिचक्या द्यावे. यातून एक वचक निर्माण होतो व सत्तेचा समतोल राखण्याचे कार्य घडते. पण विचारवंतानी स्वार्थापायी सत्तेची भाटगिरी सुरु केली की सत्ता नि विचारवंत दोघांचाही -हास होतो.
अ. भा. साहित्य संमेलन (2)
अंधश्रद्धा निर्मुलन समिती (4)
अर्थशास्त्र आणि भारत (2)
आम आदमी पार्टी (AAP) (5)
आम्ही माडिया मधून (1)
इस्लाम आणि आतंकवाद (5)
एकवीरा देवीचे अतिक्रमण (1)
कबीर कला मंच (4)
कार्ल मार्क्स आणि कम्यूनिजम (9)
काळाराम मंदिर सत्याग्रह (1)
कॉंग्रेस आणि राष्ट्रवादी (6)
ख्रिश्चन धर्म आणि विचार (1)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (30)
दारु आणि व्यसनमुक्ती (1)
पुणे विद्यापीठ नामविस्तार (2)
पुरस्कार व सन्मान (1)
बाबासाहेबांची अमूल्य़ पत्रं (10)
बौद्धधम्म आणि पौर्णिमा (1)
मणिभवन गांधी भेट (1)
मरणान्तानि वैराणि लबाडी (2)
माझी प्रकाशित पुस्तकं (2)
मुलूख वेगळी माणसं (2)
राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (RSS) (3)
रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (RPI) (4)
लक्ष्मण माने प्रकरण (4)
वारकरी आणि वारी (4)
शेतकरी नावाचा नवदलित (1)
शेती व शेतकरी (3)
सुप्रिम कोर्टाचे दणके (2)
सेलिब्रिटीज व सिनेमावाले (1)
स्त्री आणि स्त्री-विचार (2)
स्वतंत्र विदर्भ चळवळ (1)
हिंदू देवदर्शन आणि मृत्यू (2)
हिंदू व हिंदू धर्म (3)
हिंदू संत व आरोप (1)
विठ्ठलाची शासकीय पुजा, हा जातीवादच
वारी म्हणजे पावसाळी सहल
शापीत संस्कृती व लबाड संत
माधवी देसाईना भावपुर्ण श्रद्धांजली
...तर, स्त्री ही मादीच
सेक्युलरिज्म आणि सर्वधर्म समभावची गल्लत
...तर वारक-यानी त्यांच्या बायका पोरी बटिक म्हणुन व...
बाबरी प्रकरणानंतर आली बुरख्यांची लाट...
शाहरुख खान: एक बेजबाबदार नागरिक
बौद्ध गयेवरील भ्याड हल्ला
बौद्ध भिक्कूनी उभारला लढा
इन्स्पेक्टर त्रिवेदी: पोलिस स्टेशन दामरेंचा.
फौजदार बढतीची अट अन्यायकारकच
कॉंग्रेसचे दोन कुत्रे:- दिग्गी-तिवारी
दारू आणि श्रीमंतीच्या नावाने भुई धोपटणे थांबेल का
डॉ. संजीवनी हाडे याना डॉक्टर्स डे च्या शुभेच्छा
अम्मा पकोडा आणि धृवीकरण
MPSC अभ्यास: सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा
या गॅझेटमध्ये एक एरर होती.