पाकिस्तानच्या राजकारणात पुन:प्रवेशासाठी मुशर्रफ यांचे नवे प्रयत्न? | mr.upakram.org

उपक्रम वाचनमात्र उपलब्ध आहे.
उपक्रम दिवाळी अंक २०१२
नवा परवलीचा शब्द मागवा.
पाकिस्तानच्या राजकारणात पुन:प्रवेशासाठी मुशर्रफ यांचे नवे प्रयत्न
पाकिस्तानच्या राजकारणात पुन:प्रवेशासाठी मुशर्रफ यांचे नवे प्रयत्न
राजकीय वनवासात आणि स्वत:हून पत्करलेल्या () हद्दपारीत तीनपेक्षा जास्त वर्षे काढल्यावर मुशर्रफना पुन्हा राजकारणात पडून पाकिस्तानचे अध्यक्ष व्हायची स्वप्ने पडू लागली आहेत असे दिसते. सत्तेची नशाच तशी असते
त्यासाठी आधी त्यानी हद्दपारीत असतानाच All Pakistan Muslim League नावाचा राजकीय पक्ष स्थापला व तो पाकिस्तानात पुढच्या निवडणुकीत भाग घेईल असे जाहीर केले व आता पुढची पायरी म्हणून ते राष्ट्राध्यक्षपदावरून उतरल्यानंतर झालेली सध्याची पाकिस्तानची हलाखीची परिस्थिती व त्यांच्या मते त्याला कारणीभूत असलेले सध्याचे अकार्यक्षम नेतृत्व या विषयावर त्यांनी एक लेख लिहिला. तो CNN Opinion वर ९ जून रोजी प्रकाशित केला गेला
(http://www.cnn.com/2011/OPINION/06/08/pakistan.pervez.musharraf.islamism...) व पाठोपाठ तो "जकार्ता पोस्ट" या इंडोनेशियन वृत्तपत्रात दोन भागात १० व ११ जून रोजी प्रकाशित केला गेला. (सर्व दुवे लेखाच्या शेवटी दिलेले आहेत. माझा हा लेख वाचण्याआधी मुशर्रफ यांचा "Pakistan: A reality check amid the terror and chaos" हा लेख वाचणे श्रेयस्कर आहे.)
वरील लेख वाचल्यावर माझी खात्री पटली कीं मुशर्रफ स्वत: निवडून येण्याच्या व आपली हद्दपारी संपवून पाकिस्तानात "हलक्या पायाने" परतण्याच्या शक्यतेची चाचपणीच करताहेत
स्वत:च्या लेखात त्यानी आज पाकिस्तान अतिरेकी हल्ल्यांच्या तडख्यात सापडले असल्याची चिंता व्यक्त केली आहे. पण खरे तर त्याबद्दल त्यांनाच जबाबदार धरले पाहिजे. कारण "९/११" हल्ल्यांनंतरच्या कल्लोळात "पायाखालच्या परिस्थितीत झालेल्या परिवर्तनाचे" (changed ground realities) कारण देत अमेरिकेबरोबर दहशतवादाविरुद्धच्या युद्धात सामील होण्याचा निर्णय त्यांचाच होता. त्यावेळी त्यांनी अफगाणिस्तानच्या "तालीबान" सरकारला "घूम जाव" करत सहजपणे वार्‍यावर सोडून दिले होते[*१].
त्यावेळी संपूर्ण जगात तालीबान सरकारला राजकीय समर्थन फक्त पाकिस्तानचेच होते याचाही मुशर्रफना विसर पडला होता सहाजिकपणे या निर्णयाने निर्माण झालेल्या विवादपूर्ण आणि परस्परांबद्दल संशय असलेल्या वातावरणाची जबाबदारीही त्यांचीच होती सहाजिकपणे या निर्णयाने निर्माण झालेल्या विवादपूर्ण आणि परस्परांबद्दल संशय असलेल्या वातावरणाची जबाबदारीही त्यांचीच होती "दुटप्पी वागणारे राष्ट्र" म्हणून झालेल्या पाकिस्तानच्या अपकीर्तीला केवळ तेच पूर्णपणे जबाबदार आहेत
मुशर्रफ यांच्या साळसूद चेहरा ठेवून असत्य भाषण करण्याच्या "कौशल्या"ला मी नेहमीच दाद देत आलेलो आहे. मी तर त्यांना सरडा किंवा कोल्हाच म्हणतो. आपले गुरू ज. हमीद गुल यांच्या "तालमी"त तयार झालेले मुशर्रफ दहशतवादावर आधारित परराष्ट्र धोरण राबविण्याच्या तत्वाचे शिल्पकारच आहेत. तरी "पाकिस्तानात दहशतवाद कसा काय घुसला" असा साळसूद प्रश्न विचारायला त्यांना मुळीच अवघडल्यासारखे वाटत नाहीं असे दिसते. आपल्या लेखात खुद्द मुशर्रफ स्वत:च कबूल करतात कीं "सोविएत संघराज्याबरोबर लढण्यासाठी आम्ही (पाकिस्तानने) जिहादी तत्वावर २५-३० हजाराची सेना उभी केली" आणि लगेच स्वत:च म्हणतात कीं "पाकिस्तान हा इतरांवर दहशतवाद लादणारा (perpetrator) देश नसून दहशतवादाचा बळी (victim) आहे." वा भाई वा
पाकिस्तानी लष्काराने अद्याप एकही युद्ध जिंकलेले नाहीं (आणि याचा उल्लेख पाकिस्तानी वाचकांनी तिथल्या Express Tribune या वृत्तपत्रांत दोनेक वेळा केलेला मी अलीकडेच वाचला आहे), पण भारताचा बागुलबुवा उभा करून "पाकिस्तानी सैन्य म्हणजे पाकिस्तानचा त्राता" असे प्रतिपादन करत देशाच्या अंदाजपत्रकातून सिंहाचा वाटा पाकिस्तानी लष्कर आपल्या पदरात पाडून घेते पण बराच पैसा या लष्करशहांच्या खिशातच जातो. "न्यूक्लियर डिसेप्शन" (यापुढे ’ND’) या एड्रियन लेव्ही आणि कॅथरीन स्कॉट-क्लार्क यांनी लिहिलेल्या पुस्तकात "एकूण ११ अब्ज डॉलर्सच्या अमेरिकन मदतीतून ३ अब्ज डॉलर्स लष्करशहांच्या जहागिरी उभारण्यात खर्च केले गेले" असा स्पष्ट उल्लेखही आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेचे अवडंबर करत हा पैसा कसा खर्च केला गेला ही माहिती "गुप्त" ठेवली जाते आणि त्याचा थांगपत्ता देशाच्या प्रतिनिधीगृहालाही लागू दिला जात नाहीं), पण भारताचा बागुलबुवा उभा करून "पाकिस्तानी सैन्य म्हणजे पाकिस्तानचा त्राता" असे प्रतिपादन करत देशाच्या अंदाजपत्रकातून सिंहाचा वाटा पाकिस्तानी लष्कर आपल्या पदरात पाडून घेते पण बराच पैसा या लष्करशहांच्या खिशातच जातो. "न्यूक्लियर डिसेप्शन" (यापुढे ’ND’) या एड्रियन लेव्ही आणि कॅथरीन स्कॉट-क्लार्क यांनी लिहिलेल्या पुस्तकात "एकूण ११ अब्ज डॉलर्सच्या अमेरिकन मदतीतून ३ अब्ज डॉलर्स लष्करशहांच्या जहागिरी उभारण्यात खर्च केले गेले" असा स्पष्ट उल्लेखही आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेचे अवडंबर करत हा पैसा कसा खर्च केला गेला ही माहिती "गुप्त" ठेवली जाते आणि त्याचा थांगपत्ता देशाच्या प्रतिनिधीगृहालाही लागू दिला जात नाहीं या चुकीच्या प्रथांमुळे लष्करशहांचे फावते. "उपाय काय करायचे आणि कसे अशा बारीक-सारीक गोष्टींचे व्यवस्थापन (micro-management) आमच्यावर सोडा" असे जेंव्हां मुशर्रफ आपल्या लेखात म्हणतात त्याचा अर्थ असतो "आम्हाला पैसे द्या आणि त्याच्या खर्चाचा तपशील आम्हाला विचारू नका." हा उद्दाम निर्लज्जपणा नाहीं तर काय आहे
झियांच्या रहस्यमय मृत्यूनंतर झालेल्या पहिल्याच निवडणुकीत लष्कराने केलेल्या अरेरावीचे तपशीलवार वर्णन ND मध्ये वाचायला मिळते. या निवडणुकीसाठी लष्कराने IJI (Islami Jamhoori Ittehad) नावाची अनेक राजकीय पक्षांची युती बनविली होती. त्यावेळी नवाज शरीफ यांना हमीद गुल यांचे (व एकूणच लष्कराचे) जोरदार समर्थन होते[*२]. नवाज या युतीतर्फेच निवडणूक लढले होते. त्या निवडणुकीत सर्वात जास्त उमेदवार निवडून आले बेनझीरबाईंच्या PPP या पक्षाचे पण त्या पक्षाला निर्णायक बहुमत मिळाले नाहीं. तरीही त्यावेळचे पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष गुलाम इशाक खान यांनी बेनझीरबाईंना दोन आठवडे सरकार बनवायला निमंत्रण धाडले नाहीं. पण इतर युती बनविण्याचे प्रयत्न अयशस्वी झाल्यावर नाइलाजाने त्यांनी बेनझीरबाईंना निमंत्रण जरी धाडले तरी त्यांच्या निर्णय घेण्याच्या स्वातंत्र्यावर खूपच मर्यादा त्यांनी लादल्या. अमेरिकेच्या राजदूताच्या उपस्थितीत गुलाम यांनी बेनझीरबाईंना बजावले कीं त्यांनी लष्कराच्या कारभारात लक्ष घालता कामा नये, अफगाणिस्तानबरोबरच्या युद्धात आणि अण्वस्त्रांबाबतच्या धोरणात आणि प्रशासनातही त्यांनी लुडबूड करू नये. या अटी बेनझीरबाईंनी मान्य केल्यासच त्यांना पंतप्रधान म्हणून नियुक्त केले जाईल. यावरून लष्कराची सत्ता कशी निरंकुश होती हेच दिसून येते.[*३]
काश्मीर प्रश्नाने मुशर्रफ यांच्या मनाला पूर्णपणे व्यापून टाकले आहे. कुठल्याही देशाच्या सर्वश्रेष्ठ नेत्याने एकाद्या प्रश्नाने आपल्या मनाला असे व्यापले जाऊ देणे त्या देशाच्या हिताचे नसते. बेनझीरबाईंच्या दुसर्‍या कारकीर्दीत मुशर्रफ यांनी भारतावर तो बेसावध असताना बेनझीरबाईंना न विचारता अचानक काश्मीरवर स्वारी करण्याची परवानगी त्यांच्याकडे मागितली होती पण बेनझीरबाईंनी ती त्यांना दिली नाहीं. पण त्यांनी जेंव्हां पुढे मुशर्रफना director general of military operations म्हणून नेमले तेंव्हां हजारो घुसखोर काश्मीरमध्ये घुसवून तिथे क्षोभपूर्ण वातावरण निर्मिण्याच्या त्यांच्या योजनेस परवानगी दिली होती. ते हिमवृष्टीच्या प्रदेशातल्या युद्धकलेचे खास प्रविण्य असलेले असे तोफखान्याचे अधिकारी होते तेंव्हांही त्यांनी भारताच्या बिलाफोंड नाक्यावर हल्ला करून ते नाके जिंकण्याचे अयशस्वी प्रयत्नही केले होते पण पुढे त्यांनी सारेच घालविले. पुढे कारगिलवर चढाई करण्याच्या त्यांच्या दुस्साहसातही त्यांना अपयश आले. ही चढाई तर त्यांनी शरीफ यांची परवानगी न घेता केली होती असे शरीफच म्हणतात. या सर्वावरून दहशतवाद, घुसखोरी वगैरे बाबतीत मुशर्रफ यांचा कसा सहभाग होता हे कळते. आता त्यांनी कितीही "तो मी नव्हेच" असे म्हटले तरी त्यांच्यावर कोण विश्वास ठेवणार
शरीफना लष्करी क्रांतीद्वारा सत्तेवरून खाली खेचल्यानंतर मुशर्रफ यांनी ज्या वरिष्ठ नेमणुकी केल्या त्यातही त्यांची जिहाद्य़ांप्रत असलेली सहानुभूतीच दिसून येते. ND नुसार ले.ज. जमशेद गुलझार, ले.ज. महंमद अजीज व ले.ज. मुजफ्फर उस्मानी या तीघांना सर्वोच्च पदे मिळाली तीही या तिघांची अफगाणिस्तान, तालीबान व अल कायदा या तीघांशी अतीशय जवळीक असूनही. तालीबानचा पक्का समर्थक आणि त्यांच्याबद्दल सहानुभूती असलेल्या ज. महमूद अहमद यांना लष्करी क्रांतीच्या वेळी इस्लामाबादची परिणामकारक नाकेबंदी केल्याबद्दल व शरीफना अटक केल्याबद्दल बक्षीस म्हणून त्यांची ISI चे प्रमुख म्हणून नेमणूक करण्यात आली. जिहाद्यांबद्दल सहानुभूती असलेली मुशर्रफ यांची विचारसरणी त्यांनी सत्ता हस्तगत केल्यापासूनच दिसत होती मग त्यांनी अमेरिकेशी दुतोंडी कारभार चालू ठेवला यात नवल ते काय
ND नुसार ९/११च्या हल्ल्यानंतर जेंव्हां बुश यांच्याकडून "आमच्या बरोबर नाहीं या तर तुम्ही आमच्या विरुद्ध आहात असे समजले जाईल" अशी निर्वाणीची तंबी मिळाल्यानंतर याबाबतचा निर्णय घेण्यासाठी मुशर्रफ यांनी बोलावलेल्या बैठकीत त्यांचे वरिष्ठ सेनाधिकारी (त्यात ISI चे प्रमुख अहमदही होते) अमेरिकेला मदत करण्याच्या विरुद्ध होते. ही लढाई अमेरिकेने एकट्यानेच लढावी असेच त्यांचे मत होते. अहमद यांनी अमेरिकेचे शत्रू ते आपले मित्र असे मत मांडले. खुद्द मुशर्रफ यांनाही त्यांचे मत पटत होते. १९९० नंतर अमेरिकेने पाकिस्तानला वार्‍यावर सोडल्याबद्दल त्यांनी अमेरिकेला कधीच माफ केले नव्हते आणि ९/११ नंतरची अमेरिकेची अरेरावीची वागणूकही त्यांना आवडली नव्हती. पाकिस्तानने जसा गेली अनेक दशके दहशतवादाचा सामना केला तसाच अमेरिकेनेही एकट्याने तो करावा असे मतही त्यांनी त्या बैठकीत व्यक्त केल्याचाही ND मध्ये उल्लेख आहे. पण सार्‍या पाकिस्तानचे भवितव्या त्यांच्या निर्णयावर आहे याची जाणीव ठेऊन मुशर्रफ यांनी भावनाविवश न होता लष्करी पद्धतीने सार्‍या परिस्थितीचे पृथक्करण केले. त्यात त्याना एक सुवर्णसंधी दिसली. अफागाणिस्तानवर हल्ला करायला लागणारा लष्करी तळ आणि ओसामा बिन लादेनला गाठण्यासाठी लागणारे खिंडार अमेरिकेला फक्त पाकिस्तानच देऊ शकत होता. मुशर्रफ यांचे सल्लागार शरीफुद्दिन पीरजादा यांनी सांगितले कीं मुशर्रफना या परिस्थितीत आणि १९७९सालच्या सोविएत संघराज्याविरुद्धच्या लढाईच्या वेळच्या परिस्थितीत कमालीचे साम्य दिसून आले व त्यांनी अमेरिकेच्या बाजूने उभे रहाण्याचा निर्णय घेतला. "माझे शब्द लक्षात ठेवा. या निर्णयाने आपल्यावरचे सर्व जुने आरोप धुवून निघतील व आपली प्रतिमा उजळून निघेल" असे उद्गार त्यांनी काढले. यावरून उघड होते कीं अमेरिकेबरोबर उभे रहाण्याचा निर्णयाला त्यांच्या सहकार्‍यांचा विरोध असतानाही मुशर्रफनी अगदी उघड्या डोळ्यांनी त्यातील फायद्यांकडे पाहून घेतला. मग आता ते आपल्यावर लादले गेले असा कांगावा काय म्हणून आजही पाकिस्तान या करारातून अंग काढून घेऊ शकतो, मग तसे कां नाहीं करत
आज पाकिस्तानात दहशतवाद फोफावल्याची जबाबदारी अमेरिकेवर ढकलणार्‍या मुशर्रफ यांनी हाउस ऑफ लॉर्ड्सच्या परिसरातील एका दालनात मूळच्या पाकिस्तानी असलेल्या ब्रिटिश खासदारांसमोर केलेल्या भाषणात तसेच जर्मनीच्या "स्पीगेल" या वृत्तपत्राला दिलेल्या मुलाखतीत काश्मीरमधील दहशतवादाचे जनकत्व पाकिस्तानच आहे असे सांगितले होते ते कुठल्या तोंडाने (खाली दिलेले दुवे उघडावेत)
CNN आणि Jakarta Postमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या स्वत:च्या लेखातही ते म्हणतातच ना कीं पाकिस्तानने १९७९ साली जिहादी युद्धाचा मार्ग सोविएत संघराज्याच्या अरबी समुद्रापर्यंत जाण्याच्या ध्येयाविरुद्ध आपले (पाकिस्तानचे) सार्वभौमत्व टिकविण्यासाठीच्या राष्ट्रहितासाठी पत्करला. मग त्याच लेखात असा वेगळा सूर कां
याच लेखात ते असेही म्हणतात कीं १९८९ साली अफगाणिस्तानचे युद्ध संपले व "योगायोगाने" त्याच साली काश्मीरमध्ये दहशतवाद्यांचे हल्ले व बंडखोरी सुरू झाली. यात योगायोग कसला युद्ध खेळून कणखर झालेले व चांगले प्रशिक्षण दिले गेलेले सशस्त्र निमलष्करी सैन्य आयते मिळाल्यावर त्याचा दुरुपयोग करण्याचा मोह होणारच.
आणि पाकिस्तानला वार्‍यावर सोडून, सैनिकी डावपेचात भारताला अनुकूल असणारे धोरण राबवून आणि पाकिस्तानविरुद्ध अनेक लष्करी निर्बंध लादून अमेरिका-पाकिस्तान संबंध बिघडल्याबद्दल अमेरिकेला दोषी धरणारे मुशर्रफ पाकिस्तानला अण्वस्त्रसज्ज बनविण्यात झालेली अमेरिकेची सक्रीय मदत सोयिस्करपणे विसरतात ९/११ नंतरही २००१मध्ये तालीबानची राजकीय मान्यता चालू ठेवणारे पाकिस्तान हे एकमेव राष्ट्र होते तरीही तालीबानला त्यांनी असेच वार्‍यावर सोडले ९/११ नंतरही २००१मध्ये तालीबानची राजकीय मान्यता चालू ठेवणारे पाकिस्तान हे एकमेव राष्ट्र होते तरीही तालीबानला त्यांनी असेच वार्‍यावर सोडले मग अमेरिकेविरुद्ध कांगावा कशाला मग अमेरिकेविरुद्ध कांगावा कशाला आपल्या कृत्याचे समर्थन करताना पायाखालच्या परिस्थितीत झालेल्या परिवर्तनाला (changed ground realities) ते जबाबदार धरतात तर अमेरिकेने त्यांच्या पायाखालच्या परिस्थितीत झालेल्या परिवर्तनानुसार तसे केले तर त्याबद्दल वेगळा मानदंड धरून तक्रार कशाला
ND नुसार आर्मिटेज यांनी ९/११ नंतर ज्या मागण्या पाकिस्तानकडे केल्या होत्या त्यात अल कायदाच्या कार्यकर्त्यांना अफगाणिस्तान-पाकिस्तान सीमा पार करून पाकिस्तानात येऊ न देणे, अमेरिकेला पाकिस्तानी हवाई हद्द ओलांडण्याची सरसकट परवानगी देणे, तालीबानला शस्त्रास्त्रे, इंधन व इतर सर्व मदत मिळू न देणे आणि ओसामा बिन लादेन यांच्या आणि त्यांच्या अल कायदाच्या विश्वभर पसरलेल्या जाळ्याच्या विनाशात अमेरिकेला सर्वतोपरी सहाय्य करणे या अटी होत्या व त्या पाकिस्तानने मान्य केल्या होत्या. मग आता ड्रोन हल्ल्यांबद्दल तक्रार कां शिवाय तेंव्हा मान्य असलेल्या आणि आता नको असलेल्या बाबींतून पाकिस्तान आजही अंग काढून घेऊ शकतो. मग त्यात विलंब कशाला
सर्व उपलब्ध माहितीनुसार बिन लादेन अबताबादला २००६ पासून तरी रहात होता. त्यावेळी मुशर्रफ हेच पाकिस्तानचे सर्वेसर्वा होते. मग आता जर ते म्हणू लागले कीं याची त्यांना माहितीही नव्हती किंवा या गोष्टींशी त्यांचा संबंधही नव्हता तर कोण विश्वास ठेवील या गोष्टीवर तसेच त्यांनी याबाबतीत लष्कराच्या किंवा ISI च्या कुणाही वरिष्ठ अधिकार्‍यांचा हातभाग नव्हता या त्यांच्या निवेदनावर कोण विश्वास ठेवील
१६ जूनच्या "न्यूयॉर्क टाइम्स"मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या बातमीनुसार आता ज. कयानी स्वत:चे स्थान शाबूत ठेवण्याचे शर्थीने प्रयत्न करत आहेत अशी बातमी आलेली आहे. आपल्या कोअर कमांडर्सच्या बैठकीत अमेरिकेला समर्थन दिल्याबद्दल त्यांच्यावर आक्रमक प्रश्नांची सरबत्ती करण्यात आली व नाराजीही व्यक्त करण्यात आली. अशाच तर्‍हेचे वृत्त त्याच दिवशी "वॉशिंग्टन पोस्ट"मध्येही आलेले आहे. याचा अर्थ असा कीं आता अमेरिकेबरोबरच्या मैत्रीचे पोवाडे या लेखात गाणारे मुशर्रफ जर उद्या राष्ट्राध्यक्ष म्हणून पुन्हा निवडून आले तर तेसुद्धा सैन्यातील वरिष्ठ अधिकार्‍यांच्या नाराजीला समर्थपणे तोंड देऊन अमेरिकेबरोबर मैत्री प्रस्थापित करू शकणार नाहींत. "पाश्चात्य वृत्तपत्रांतील खोडसाळवृत्ते" असे म्हणत पाकिस्तान या बातम्यांना महत्व देऊ नये असे म्हणेल पण या बातम्यांकडे दुर्लक्ष करणे अमेरिकेच्या आणि भारताच्या हिताचे अजीबात नाहीं.
मला खात्री आहे कीं आता समजदार झालेला पाकिस्तानी मतदार मुशर्रफना बाहेरचा रस्ता दाखवेल. दरम्यान पाकिस्तानी लष्करातील घडामोडी पहाता भारताने व अमेरिकेने सावधान राहिले पाहिजे.
अवांतरः हा लेख CNN खेरीज 'जकार्ता पोस्ट'वरही प्रसिद्ध झाला पण 'डॉन' व 'एक्सप्रेस ट्रिब्यून' या पाकिस्तानी वृत्तपत्रांत मात्र प्रसिद्ध झालेला नाहीं. सगळंच विपरित
या लेखात वापरलेले दुवे:
[*१] - त्याला कदाचित पाकिस्तानवर बाँबहल्ले करून त्याला अश्मयुगात धाडण्याच्या अमेरिकेच्या रिचर्ड आर्मिटेज यांच्या धमकीचा परिणाम झाला असेलही.
[*२] - शरीफ यांच्या दुसर्‍या कारकीर्दीत त्याना एक लज्जास्पद गोष्ट करावी लागली. सप्टेंबर १९९७ साली अफगाणिस्तानमध्ये तालीबान सरकार स्थापन झाल्यावर पाकिस्तान सरकारच्या वतीने त्या राजवटीला सर्वात प्रथम मान्यता देण्याचा निर्णय त्यांनीच घेतला. ९/११ झाल्यानंतरही त्या सरकारची मान्यता मुशर्रफ यांनी चालूच ठेवली होती. अफगाणिस्तानबरोबर अमेरिकेने युद्ध सुरू केल्यानंतर कांहीं दिवस त्या सरकारचा राजदूत/प्रतिनिधी पेशावर येथे रोज पत्रकार परिषद घेत असे. युद्धात पराभव होऊन तालीबानचे नेतृत्व दाही दिशा पळाल्यानंतर मात्र या पत्रकार परिषदा (सहाजिकच) बंद झाल्या या परिषदा चित्रवाणीवर पाहिल्याचे मलाही चांगले आठवते.
[*३] - बेनझीरबाईंनी डिसेंबर ८८ ते ऑगस्ट ९० पर्यंत व पुन्हा ऑक्टोबर ९३ ते नोव्हेंबर ९६ पर्यंत तर शरीफ यांनी नोव्हेंबर ९० ते एप्रिल ९३ पर्यंत व पुन्हा फेब्रूवारी ९७ ते ऑक्टोबर ९९ पर्यंत पाकिस्तानचे पंतप्रधानपद भूषविले होते.
पाकिस्तानातील राजकारणात मुशर्रफ पुन्हः येतात की नाही यापेक्षा युनोने (अमेरिकेच्या दडपणाखाली) तालीबानला दहशतवादी संघटनांच्या यादीतून वगळले, हा अधिक चिंतेचा विषय आहे. दुर्दैवाने भारतीय प्रसारमाध्यमांनीदेखिल याकडे फारसे लक्ष दिलेले दिसत नाही. तुमच्याकडून ह्या विषयावरील लेखाची वाट पहात होतो
सुधीर काळे जकार्ता [21 Jun 2011 रोजी 14:01 वा.]
१) कांहीं कांहीं विषयांवर माझे थोडे-(फार) वाचन आहे. माझे ई-सकाळमधील लेख वाचून मला खूप वाचक चीनबद्दलही तसेच लिहायला सांगतात, पण माझे वाचन अपुरे असल्यामुळे हिंमत होत नाहीं. तीच गत तालीबानची पण इथले आणि इतर संस्थळावरचे प्रतिसाद पाहून तुमचे वाचन प्रगल्भ आहे याची मला जाणीव होते व तुम्हीच या विषयावर लिहावे अशी विनंती.
२) ज्या विषयांबद्दल माहिती आहे आणि ज्या गोष्टी माझ्या मनाला स्पर्श करून जातात त्यावरच मी लिहितो व अफगाणिस्तानबद्दलचे ज्ञान () फक्त पाकिस्तानपुरते आहे पण एक वेगळे अस्तित्व असलेला देश म्हणून तो माझ्या मनाला स्पर्श करून जात नाहीं. बघू भविष्यकाळात काय होते ते
तालीबान वर बंदी आहे...
यापेक्षा युनोने (अमेरिकेच्या दडपणाखाली) तालीबानला दहशतवादी संघटनांच्या यादीतून वगळले
नक्की माहीत नाही आपण कुठल्या संदर्भात म्हणत आहात ते. पण मला आपल्या म्हणण्यात तॄटी जाणवत आहे. युएन सिक्यूरीटी कौन्सिलची एक "बिन अल कायदा, तालीबान बंदी समिती" ("the Al-Qaida and Taliban Sanctions Committee") आहे. त्या समितीच्या ठरावाप्रमाणे, "assets freeze, travel ban आणि arms embargo" अस्तित्वात आहे. अगदी अलीकडचा ठराव हा २००९ चा होता. तालीबान आणि अलकायदा यांच्या संबंधीत व्यक्ती आणि संस्था यांच्याबद्दल पण विशेष माहीती तयार केली गेली आहे जी या बंदीच्या संदर्भात सर्व सभासद राष्ट्रांनी आणि त्यांच्या नागरीक/संस्थानी वापरणे गरजेचे आहे.
अमेरीकन स्टेट डिपार्टमेंटच्या संस्थळावरील माहितीप्रमाणे "Tehrik-e Taliban Pakistan" या संघटनेवर बंदी आहे. पण ही तीच तालीबान का ते माहित नाही. पण असावी असे वाटते कारण याच सुचीप्रमाणे लष्करे तोयबावर पण बंदी आहे.
सुधीर काळे जकार्ता [22 Jun 2011 रोजी 20:03 वा.]
टीटीपी (तेहरीक-इ-तालीबान पाकिस्तान) हा मूळ अफगाणिस्तानच्या तालीबानचा एक विभाग पण पाकिस्तानात कार्यरत संस्था म्हणून काम करू लागला. पण आता हा विभाग कदाचित् स्वतंत्रपणे काम करतो. पण मुख्य उद्दिष्टे तीच
पण अलीकडे अमेरिकेने तह करण्याच्या दृष्टीने तालीबानचेही 'चांगले तालीबान' व 'वाईट/दुष्ट तालीबान' असे दोन भाग पाडले आहेत. त्यातल्या 'चांगल्या तालीबानीं'वरील बंदी उठवण्याबद्दल अमेरिका (म्हणजेच संयुक्त राष्ट्र संघटना-यूनो) विचार करत आहे
१८ जूनच्या हिंदूतील ही बातमी. यातून तालीबानला दहशतवादी संघटनेतून वगळले किंवा कसे ते नीटसे स्पष्ट होत नाही परंतु तालीबानला अल-कायदापेक्षा वेगळी वागणूक मिळेल असे दिसते.
तालीबानला अल-कायदापेक्षा वेगळी वागणूक मिळेल असे दिसते.
तुम्ही दिलेला दुवा आणि कालच रात्री ओबामाचे ऐकलेले भाषण यातून असे ध्वनीत झाले की अफगाणिस्तानात शांतता नांदण्यासाठी वर काळेसाहेबांनी म्हणल्याप्रमाणे "गुड तालेबान" ला पण राजकीय प्रक्रीयेत गुंतवायचे आहे. कदाचीत त्यासंदर्भात युएनने हा निर्णय घेतला असावा. हिलरी क्लिंटन पण त्याचे औपचारीकतेने समर्थन करत आहेत. त्याउलट तालेबानला मात्र अमेरीकन सैन्य अफगाणभुमीवरून कमी करण्याची घोषणा म्हणजे अमेरीकेचा पराभव वाटत आहे. अर्थात हे मूळ तालेबान जे अफगाणिस्तानात होते आणि अफगाणिस्तानात धार्मिक राजवट स्थापण्यासाठी होते त्याबद्दल आहे, मात्र पाकीस्तानी तालेबानला वगळलेले नसावे.
घरचे झाले थोडे आणि व्याह्याने पाठवले घोडे अशी माझी गत झाली ही पाकीस्तानची समस्या वाचून.
सुधीर काळे जकार्ता [21 Jun 2011 रोजी 14:06 वा.]
पाकीस्तानचा इतका अभ्यास करण्याची प्रेरणा तुम्हाला का / कशी मिळाली
ह्या प्रेरणेतून तुम्ही साकारलेले लेख भारतातील लोकांच्या कसे उपयोगी पडले
तुमचे पाकीस्तानवरील लेख वाचतांना सामान्य वाचकांनी कोणत्या अपेक्षा ठेवणे गरजेचे आहे
सुधीर काळे जकार्ता [22 Jun 2011 रोजी 19:55 वा.]
पहिल्या प्रश्नाचे उत्तर म्हणजे बरेच पाकिस्तानी लोक भेटले व त्यांच्याशी बोलताना दोन्ही बाजूंना कधीच अवघडल्यासारखे वाटले नाहीं, उघड दुष्मनीही भासली नाहीं. त्यामुळे या विषयाबद्दल मला रस वाटू लागला. टाईम हे साधारपणे भारतविरोधी लिहिणारे नियतकालिक आणि अगदी अलीकडे न्यूक्लियर डिसेप्शन वाचून हा रस वाढला.
बाकीच्या दोन्ही प्रश्नाची उत्तरे तुम्ही/वाचकांनी द्यायला हवीत. आपल्याला काय वाटते
'सकाळ'वर माझे लेखन सर्वसाधारणपणे लोकांना आवडते असे वाटते. कांहीं वाचक तर असेच लिखाण मी चीन-भारत या विषयावर करावे असेही लिहितात. पण माझे त्याबाबतीतले वाचन कमी आहे म्हणून मी अद्याप तरी लिहिले नाहीं. सध्या "ऑन चायना" हे हेन्री किसिंगर लिखित पुस्तक वाचत आहे. बघू यातून कांहीं प्रेरणा मिळते का
--पहिल्या प्रश्नाचे उत्तर म्हणजे बरेच पाकिस्तानी लोक भेटले व त्यांच्याशी बोलताना दोन्ही बाजूंना कधीच अवघडल्यासारखे वाटले नाहीं, उघड दुष्मनीही भासली नाहीं. ---
फ्र्यांकफुर्टमधे मला एक पानटपरीवाला भेटला. मी आनंदाने त्याचे १२०-३०० पान घेतले; नंतर कळले की तो पाकीस्तानी आहे. आपुलकीने नमस्कार-चमत्कार झाल्यावर तो म्हणाला, "क्या चल रहा है अपने मुल्को में" (आपासातील भांडणं ह्याविषयी). बाहेर गेल्यावर सगळेच चांगले वागतात पण गल्फमधला अनुभव वेगळा आहे. तिथे त्यांना उगीचच स्वगृही असल्याचा भास होतो. पाकीस्तानातील भानगडींपेक्षा भारतातील अनेक समस्या मला जास्त महत्वाच्या वाटतात.
--बाकीच्या दोन्ही प्रश्नाची उत्तरे तुम्ही/वाचकांनी द्यायला हवीत. --
अहो मला काहीच बोध झाला नाही म्हणून वाटले की, तुम्हालाच विचारावे.
--सध्या "ऑन चायना" हे हेन्री किसिंगर लिखित पुस्तक वाचत आहे. बघू यातून कांहीं प्रेरणा मिळते का
चायनातून खेळणी, ई वस्तू आयात करुन लोकल लोकांची जी गोची होत आहे त्याबद्दल लिहा. अगदी शेकडो मीटर कापडही आयात होते आहे. आपण हे शर्ट्स् ब्र्यांडेड म्हणून मिरवतोय ते चायनीज कापडाने शिवलेले असतात. येथेही लोकल विणकरांची **ली जातेय. त्याबद्दल लिहा.
भारतातील उच्चशिक्षीत येथे टॉप ट्यालंट असल्याच्या वल्गना करुन परदेशी जाऊन नोक-या पकडतात. त्यांनी पाठवलेले डॉलर वापरुन येथे चायनाकडून आपण वस्तू आयात करतो व येथील रोजगार बुडवतो. त्याबद्दल लिहा.
बी इंडियन, बाय इंडियन (विषय लिहिताना रोमन अक्षरे वापरू नयेत
सुधीर काळे जकार्ता [23 Jun 2011 रोजी 17:57 वा.]
अहो मला काहीच बोध झाला नाही म्हणून वाटले की, तुम्हालाच विचारावे.
या वाक्याचा मलाही कांहींच बोध झाला नाहीं खरे तर जे विषय किंवा ज्या व्यक्तींचे कार्य माझ्या मनाला स्पर्शून जातात त्या विषयांवर मी लिहितो खरे तर जे विषय किंवा ज्या व्यक्तींचे कार्य माझ्या मनाला स्पर्शून जातात त्या विषयांवर मी लिहितो विषयांमध्ये (याबद्दल जास्त आपुलकी मी परदेशात रहात असल्यामुळे असेल) "भारताचा सन्मान" हा सर्वात आवडीचा विषयांमध्ये (याबद्दल जास्त आपुलकी मी परदेशात रहात असल्यामुळे असेल) "भारताचा सन्मान" हा सर्वात आवडीचा त्यावर 'जकार्ता पोस्ट'मध्ये मी खूप लेखन केलेले आहे व आजही करतो. भारताच्या सन्मानाला धक्का लावू पहाणारा विषय म्हणून मग पाकिस्तान व चीन. यापैकी पाकिस्तान जास्त आवडीचा कारण इंग्रजी भाषेचा वारसा दोन्ही देशांत असल्यामुळे खूप वाचता येते. त्या मानाने चीनबद्दल अद्याप सखोल वाचन नाहीं. व्यक्तींमध्ये सचिनचा नंबर पहिला. माझ्या मुलाच्या वयाचा असला तरी मी त्याला 'बाप'च मानतो (हाहाहा त्यावर 'जकार्ता पोस्ट'मध्ये मी खूप लेखन केलेले आहे व आजही करतो. भारताच्या सन्मानाला धक्का लावू पहाणारा विषय म्हणून मग पाकिस्तान व चीन. यापैकी पाकिस्तान जास्त आवडीचा कारण इंग्रजी भाषेचा वारसा दोन्ही देशांत असल्यामुळे खूप वाचता येते. त्या मानाने चीनबद्दल अद्याप सखोल वाचन नाहीं. व्यक्तींमध्ये सचिनचा नंबर पहिला. माझ्या मुलाच्या वयाचा असला तरी मी त्याला 'बाप'च मानतो (हाहाहा
नंतर येतो सरडा/कोल्हा मुशर्रफ लई बेणं आहे ते लई बेणं आहे ते
आपल्या सैन्याला आपल्या विभागात रस्ते बांधण्यास हरकत घेणार्‍या चिनी सैन्याच्या हरकतीवर "उन्हाळा आल्यावर बदला घेऊ" अशी वल्गना करणार्‍या (बहु बायकात बडबडला) फरूख अबदुल्ला यांच्यावरही लवकरच लिहीन.
चायनातून खेळणी, ई वस्तू आयात करुन लोकल लोकांची जी गोची होत आहे त्याबद्दल लिहा.
हा तर वैयक्तिक निर्णय आहे चिनी वस्तूंवर बहिष्कार टाकावा असे माझे स्वतःचे मत आहे व ते मी शक्यतो पाळतो. इतरांनाहीं आग्रह करतो. कांहीं लोक त्याची कुचेष्टा करतात तरीही. हा वैयक्तिक निर्णय प्रत्येकाने घ्यावा/पाळावा असे मला वाटते चिनी वस्तूंवर बहिष्कार टाकावा असे माझे स्वतःचे मत आहे व ते मी शक्यतो पाळतो. इतरांनाहीं आग्रह करतो. कांहीं लोक त्याची कुचेष्टा करतात तरीही. हा वैयक्तिक निर्णय प्रत्येकाने घ्यावा/पाळावा असे मला वाटते पूर्वी एक छान घोषवाक्य (नारा) होते "Be Indian, buy Indian" पूर्वी एक छान घोषवाक्य (नारा) होते "Be Indian, buy Indian" या नार्‍याचे पुनरुज्जीव करायला पाहिजे. अमेरिकन लोकांनी "Be American, buy American" केले तर अमेरिकेचे कर्जबाजारीपणा, बेरोजगारी असे कित्येक आर्थिक प्रश्न सुटतील. याला कुठलाही कायदा ओबामा किंवा त्यांच्या काँग्रेसला करायची गरज नाहीं, पण असे कोण करेल या नार्‍याचे पुनरुज्जीव करायला पाहिजे. अमेरिकन लोकांनी "Be American, buy American" केले तर अमेरिकेचे कर्जबाजारीपणा, बेरोजगारी असे कित्येक आर्थिक प्रश्न सुटतील. याला कुठलाही कायदा ओबामा किंवा त्यांच्या काँग्रेसला करायची गरज नाहीं, पण असे कोण करेल इथे तर सगळीकडे Made in China चेच राज्य आहे. परवा एका हॉटेलात ऑमलेट बनवताना एका अमेरिकनाला पाहून धन्य वाटले व Made in USA ऑमलेट जास्तच चवदार लागले.
केवळ जपानीच वस्तू घेण्याबद्दल (महाग असल्या तरी) चोखंदळ असलेले जपानी लोकच मी पाहिले आहेत. पण त्यालाही आता १०-१५ वर्षे झाली. आज तिथे काय परिस्थिती आहे याबद्दल वाचायला मला आवडेल. 'उपक्रम'च्या कुणी जपानस्थित सभासदाने यावर आवर्जून लिहावे अशी मी विनंती करेन
माफ करा, लिहिता-लिहिता हा प्रतिसाद जरा लांबालाच
"विषय लिहिताना रोमन अक्षरे वापरू नयेत" ही तंबी आल्यामुळे पहा त्या घोषवाक्याचेही कसे मस्त ऑमलेट झाले
प्यू रीसर्च सेंटरचे ताजे सर्वेक्षण
आजच प्यू रीसर्च सेंटरचे पाकीस्तानातील जनतेचे बिन लादेन आणि एकूणच पाकीस्तानी स्थितीसंदर्भात सर्वेक्षण जाहीर झाले आहे. (प्यू ही एक सर्वेक्षण करणार्‍यातील अग्रगण्य संस्था आहे.)
त्यातील माहिती बघण्यासारखी आहे:
६३ % लोकांना बिन लादेनला मारलेले मान्य नव्हते.
पण अमेरीकेबद्दलचे मत जैसेथे च.. म्हणजे अमेरीकेने मारला का अजून काही या पेक्षा बिन लादेन जगायला हवा होता असे म्हणणार्‍यांची संख्या अधिक आहे. २००५ पासून लादेन तेथे कसा राहू शकतो याचे यात उत्तर मिळते. केवळ मुशार्रफ/राजकारणी, सैन्यदल/आयएसआय इतकेच नाही तर त्याला जनतेचा पण सपोर्ट होता..
दहशतवादी संघटनांबद्दलची मते आणि वरील अनुमाने पाहीली तर असे वाटेल की एकूणच "ईट दी केक अँड हॅव इट" असे काहीसे वर्तन वाटते.
अमेरीकन परराष्ट्र धोरण आवडत नाही यात काही नवल वाटत नाही...
अल कायदा-तालीबान पेक्षा भारत हा मोठ्ठा धोका वाटतो. यातून अनेक निकष निघू शकतील... की पाकीस्तानी राज्यकर्ते आणि लष्करी संघटनेला पाकीस्तानी जनतेला दिशाभूल करत ठेवण्यात यश आले आहे. दुसरा अर्थ असा की जरी आपल्याकडच्या काही भारत-पाक मैत्रीचा पुरस्कार करणार्‍या व्यक्ती-संघटनांना जरी पाकीस्तानी जनतेचे चांगले अनुभव आले असले आणि ते सतत आपल्याकडे माध्यमात दाखवण्यात यशस्वी झाले असले तरी ते काहीसे "वन पॉइंट एक्स्ट्रापोलेशन" सारखे आहे.
पाकीस्तानी नेत्यांबद्दलच्या मतासंदर्भात इंटरेस्टींगली मुशार्रफ यांचे नावच नाही. कदाचीत त्यांना अजून बंदी असल्याने, प्यू ने त्यांचे नाव घालणे टाळले असावे.
सुधीर काळे जकार्ता [22 Jun 2011 रोजी 19:46 वा.]
(१) दोनेक वर्षांपूर्वी 'अल जझीरा'ने घेतलेल्या एका सर्वेक्षणात अमेरिकेपासून सर्वात मोठा धोका आहे असे मानणार्‍यांची ६०+ होती तर भारतापासून आहे असे मानणार्‍यांची संख्या केवळ १९ टक्के होती ती माहितीही मी एका लेखाद्वारे एका दुसर्‍या संस्थळावर दिली होती. या सर्वेक्षणांचा कधी कधी अर्थच लागत नाहीं.
(२) यातला खान म्हणजे इम्रान खान कीं डॉ. अब्दुल कादीर खान कीं आणखी कुणी तिसराच खान
(३) पाकिस्तानी इंग्रजी वृत्तपत्रांत तसेच वाचकांच्या पत्रव्यवहारात भारताविरुद्धचा प्रचार आजकाल जवळ-जवळ शून्य आहे. अगदी नाविक दलावरच्या हल्ल्यातसुद्धा भारताकडे कुणीही बोट दाखविलेले नाहीं.
यातला खान म्हणजे इम्रान खान कीं डॉ. अब्दुल कादीर खान कीं आणखी कुणी तिसराच खान
दोनेक वर्षांपूर्वी 'अल जझीरा'ने घेतलेल्या एका सर्वेक्षणात अमेरिकेपासून सर्वात मोठा धोका आहे असे मानणार्‍यांची ६०+ होती तर भारतापासून आहे असे मानणार्‍यांची संख्या केवळ १९ टक्के होती
१९% आकडा हा अमेरीकेच्या तुलनेत होता. तेंव्हा देखील पाकीस्तानी तालेबानचा धोका फक्त ११% लोकांनाच (भारताच्या धोक्यापेक्षा कमीच) वाटत होता.
प्यू रीसर्चने दिलेल्या पर्यायात, अमेरीका नसून, तालेबान, अल कायदा, भारत आणि इतर असे आहेत. त्यात भारताची भिती ही अल् कायदा आणि तालेबान यांच्या एकत्रित भितीपेक्षा जास्त वाटते असे दिसते.
पाकिस्तानी लोकांच्या मनात आज सर्वात जास्त तिरस्कार अमेरिकेबद्दल
सुधीर काळे जकार्ता [23 Jun 2011 रोजी 18:03 वा.]
पाकिस्तानी वृत्तपत्रांचा मागोवा घेतल्यास पाकिस्तानी लोकांच्या मनात आज सर्वात जास्त तिरस्कार अमेरिकेबद्दल आहे, भारताबद्दल नाहीं असे वाटते. नुकत्याच झालेल्या नाविक दलावरील हल्ल्यातही भारताकडे कुणीच बोट दाखविले नाहीं हे महत्वाचे आहे. बातम्याच काय पण वाचकांनीही असे बोट कुठेही दाखविले नाहीं
इम्रान खानची खिल्ली उडवतानाच पाकिस्तानी वाचक मी तरी पाहिले
पण खरे लोकमत कळायला उर्दू वृत्तपत्रे वाचायला हवीत मलाही उर्दू (अद्याप) वाचायला येत नाहीं.
सर्वेक्षण हे जास्त शास्त्रिय पद्धतीने केलेले असते. त्यात अगदी स्वतःला हवे असलेले प्रश्न टाकून थोडेफार बदल घडवता आले तरी... त्यातही प्यू रीसर्च बद्दल मला बर्‍यापैकी खात्री आहे/विश्वास आहे. कारण त्यांची अनेक अमेरीकेअंतर्गत तसेच जागतीक संशोधनात्मक संतुलीत सर्वेक्षणे मी पाहीलेली आहेत... अल् जझीराने पण चुकीचे केले असे म्हणायचे नाही. त्यांची सर्वेक्षणे मी कधी पाहीली नव्हती. आत्ता आपण म्हणालेले पाहीले आणि त्यात काही गैर आढळले नाही.
पाकिस्तानी वृत्तपत्रांचा मागोवा घेतल्यास पाकिस्तानी लोकांच्या मनात आज सर्वात जास्त तिरस्कार अमेरिकेबद्दल आहे, भारताबद्दल नाहीं असे वाटते.
एक म्हणजे यात कुठेही शास्त्रीय पद्धत नाही. केवळ आपण वाचत असलेले नेहमीच्या संदर्भातील वर्तमानपत्रे आहेत. त्यातून निष्कर्ष निघू शकेल असे वाटत नाही.
दुसरे म्हणजे प्रश्न अमेरीका-भारत यांच्या तुलनेचा नसून भारत आणि दहशतवादी संघटनांचा आहे. प्यू रीसर्च मध्ये हाच प्रश्न विचारला गेला आहे. त्याचा विचार केल्यास काय दिसते तर आता पाकभुमीवर पण अनेक दहशतवादी हल्ले/बाँबस्फोट वगैरे वगैरे होत असुनही त्यांच्याकडून २३% लोकांनाच भय वाटते. याउलट भारताने एकही हल्ला केलेला नसून, पाकीस्तानने आत्तापर्यंतची सर्व युद्धे चालू केली असून, भारतविरोधातील २६/११ सकट अनेक दहशतवादी हल्ल्यात हल्लेखोरांना मदत केली असून,त्यांना भारतच जास्त खतरनाक वाटतो हे आहे. २६/११ चे नक्की इतरपण अनेकदा असतील - दहशतवादी हे पाकीस्तानी नागरीक होते. त्यांचे देखील आपण म्हणत असलेल्या स्टॅटीस्टीक्समध्ये विचार केला गेला पाहीजे...
'अल जझीरा'चे सर्वेक्षणही 'गॅलप'चा विभाग म्हणूनच केले गेले होते
सुधीर काळे जकार्ता [23 Jun 2011 रोजी 21:03 वा.]
'प्यू'च्या ई-मेल लिस्टवर मी कांहीं दिवस होतो, पण त्यांचे विषय (निष्कर्ष नव्हे) कांहीं मला आवडीचे नव्हते. म्हणून अलीकडेच तो 'रतीब' मी बंद केला, पण 'गॅलप'चा रतीब मात्र अद्याप चालू आहे. साहजिकपणे त्यात जास्त करून अमेरिकन प्रश्नांवर अमेरिकन लोकमताची चाचपणी जास्त असते.
'अल जझीरा'चे सर्वेक्षणही 'गॅलप'चा विभाग म्हणूनच केले गेले होते.
पाकिस्तानी जनमानसात भारताची प्रतिमा हळू-हळू बदलत आहे. गेली सहा-एक वर्षे मी 'डॉन' वाचत आलो आहे व त्यात मला नक्कीच फरक भासतो. हूमा युसुफ या 'डॉन'च्या स्तंभलेखिकेला मी याबद्दल लिहिले असता तीही म्हणाली कीं "I think there is a very slow (almost imperceptible) change in the mind of the establishment on these issues, and we can only hope for the best."
उर्दू वृत्तपत्रे वाचेपर्यंत पाकिस्तानच्या सनातनी धर्मवेड्या लोकांचे मत काय आहे ते कळणार नाहीं.
हा लेख जरूर वाचा
सुधीर काळे जकार्ता [23 Jun 2011 रोजी 21:06 वा.]
हा लेख जरूर वाचा. आपण अफगाणिस्तानमध्ये ओतत असलेले पैसे वाया जाणार कीं काय असे वाटू लागले आहे


महसूल विभाग | बुलढाणा जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत

एसटीडी आणि पिन कोड
संजय गांधी योजना विभाग
रोजगार हमी योजना विभाग
राष्ट्रीय सूचना विज्ञान केंद्र
गाव नमुना १ क ची माहिती
एफ टी सी विभाग
सर्व विषयांवर नियंत्रण ठेवणे
शासकीय जमिनीचे प्रकल्प, कार्यालये
इतर कामाकरीता आगावू ताबा/मंजुरी प्रकरणे
अतिक्रमण नियमानुकूल करणेबाबतची प्रकरणे
नझुल जागेतील जमीन मंजुरी प्रकरणे
नझुल जागेतील जमीन विक्री परवानगी
भोगवटदार वर्ग २ जमीन विक्री परवानगी
शेतामधून विद्युत वाहिनी गेल्याने नुकसान भरपाई मिळणेबाबतची प्रकरणे
फेरफार तक्रारी संबंधी पत्रव्यवहार
जमिनी सोडून देणे, भोगाधिकारी निश्चीत करणे प्रकरणे
तलाठी मंडळ अधिकारी, कर्मचारी, नायब, तहसिलदार, तहसिलदार, उपविभागीय अधिकारी यांचे जमीन प्रकरणाचे तक्रारी (अकृषक वगळून)
लोक आयुक्त तक्रारी (वरीलविषया संदर्भातील)
मानव अधिकार तक्रारी (वरीलविषया संदर्भातील)
माहिती अधिकाराचे अर्ज (वरील विषया संदर्भातील)
३०० पेक्षा अधिक लोकवस्ती असलेल्या वाडयांना/ ताडयांना महसूली गावाचा दर्जा देण्याबाबतची प्रकरणे
ट्रेझरी ट्रोव्ह ॲक्ट १८७८ नुसारची प्रकरणे
शासकीय जमिनीचे प्रकल्प, कार्यालये
इतर कामाकरीता आगावू ताबा/मंजुरी प्रकरणे
अतिक्रमण नियमानुकूल करणेबाबतची प्रकरणे
नझुल जागेतील जमीन मंजुरी प्रकरणे
नझुल जागेतील जमीन विक्री परवानगी
भोगवटदार वर्ग २ जमीन विक्री परवानगी
शेतामधून विद्युत वाहिनी गेल्याने नुकसान भरपाई मिळणेबाबतची प्रकरणे
फेरफार तक्रारी संबंधी पत्रव्यवहार
जमिनी सोडून देणे, भोगाधिकारी निश्चीत करणे प्रकरणे
तलाठी मंडळ अधिकारी, कर्मचारी, नायब, तहसिलदार, तहसिलदार, उपविभागीय अधिकारी यांचे जमीन प्रकरणाचे तक्रारी (अकृषक वगळून)
लोक आयुक्त तक्रारी (वरीलविषया संदर्भातील)
मानव अधिकार तक्रारी (वरीलविषया संदर्भातील)
माहिती अधिकाराचे अर्ज (वरील विषया संदर्भातील)
दादासासहेब गायकवाड योजनेअंतर्गत जमिन वाटप
मा.जिल्हाधिकारी यांनी इतर जिल्हा कार्यालयांना द्यावयाच्या भेटी कार्यक्रम
रोस्टर प्रमाणे मा.आयुक्त अमरावती यांच्या आदेशानुसार कार्यालयीतील दप्तर तपासणी
जिल्हयातील नगर पालिका हद्दीतील अकृषक परवानगीबाबत विकास परवानगी दिलेल्या जमिनीचा अकृषिक कर व रुपांतरीत कर निश्चित करणे
विकास परवानगी दिलेल्या जमिनींना सनद देणे
सैनिक दलातील आजी/माजी सैनिकांना शासकीय जमिनी देण्याच्या बाबत सर्व प्रकारच्या जमिनी देण्याच्या संदर्भात, अतिक्रमण नियमानुकूल करण्याच्या नस्ती इत्यादी
जिल्हातील गावठाण विस्तार विषयक प्रकरणे निकाली काढणे
जिल्हातील तालुका निहाय अकृषिक दराची निश्चित करणे, प्रस्ताव तपासून घेणे,शासनास अहवाल सादर करणे
मा.न्यायालयातील उक्त संबंधातील उपविभागातील प्रकरणांचा पाठपूरावा करणे
उक्त विषयासंबंधी शासन महसूल व वन विभागाकडे मा. विभागीय आयुक्तामार्फत सादर करावयाची प्रकरणे
उक्त संबंधातील उपविभागातील माहितीच्या अधिकारातील प्रकरणांचा निपटारा करुन माहिती देणे
निकाली प्रकरणे अभिलेखागारात जमा करणे / नाश करण्याची कार्यवाही करणे
आजी माजी सैनिकांना शासकीय जमीनी मंजूर करण्याबाबत माहिती संकलीत करुन नोंदवही ठेवणे
जिल्हातील दहन भूमी/दफन भूमी यांना शासकीय व गावठाणातील जमीन देण्याची प्रकरणे
भुखंड विभाजन /एकत्रिकरण प्रकरणांना मंजूरी देणे
लोकशाही दिन /विधान परिषद मधिल तांराकिंत/अताराकिंत प्रश्न निकाली काढणे
उक्त विषयाबाबतची शासन व मा.आयुक्त यांचेकडील संदर्भ निकाली काढणे
त्रिशंकू क्षेत्रातील भुखंडधारकांना बांधकाम / विदयुत परवानगी प्रदान करणे
वन हक्क कायदा व त्याखाली सर्व प्रकरणे, पत्रव्यवहाराची नस्ती हाताळणे
महसूल शाखेचे मा. महालेखापाल नागपूर यांच्या कार्यालयाने काढलेल्या जमा व खर्चाचे प्रलंबित परिच्छेदांची कार्यवाहीबाबत
उक्त कामाव्यतिरीक्त प्रभारी अधिकारी यांनी वेळोवेळी सोपविलेली कामे पार पाडणे
एखादा सार्वजनिक रस्ता,गल्ली किंवा वाटा यावरील हक्क संपूष्टात आणणे हयाबाबत संदर्भ
प्रिसेप्ट संबंधित प्रकरणे संबंधित तहसिलदार यांचेकडे पाठविणे
सरकारी जमिनीवरील अतिक्रमणे दुर करणे नियमाधिन करणे हया बाबचे संदर्भ
महाराष्ट्र अनुसुचित जाती जमाती आयोग बाबत निपटारा
अज्ञान पालन कर्त्यास जमिन गहाण ठेवण्यासाठी परवानगी देण्याबाबतची प्रकरणे निकाली काढणे
अधिनियम व त्या खालील केलेले नियम या अंतर्गत हैसियत प्रमाण पत्र
प्राप्त अर्ज तहसिलदार यांच्याकडे पाठविणे
माहिती अधिकाराचे अर्जा बाबत चा निपटारा १०.लोकआयुक्त यांचे कडिल प्रकरणाचा निपटारा करणे
मानवधिकार यांचे कडील प्रकरणांचा निपटारा करणे
वरील कामाव्यतीरिक्त प्रभारी अधिकारी यांनी दिलेली कामे
महसूल शाखेची डाक प्राप्त करुन संबंधित नोंदवहित नोंदविणे तसेच संबंधितास वाटप करणे
माहिती अधिकार अधिनियम २००५ अंतर्गत अर्ज प्रकरणांची नोंदवही ठेवणे. तसेच मासिक विवरण माहिती अधिकार कक्षात देणे
माहिती अधिकार अंतर्गत प्रथम अपिलावरील नोटिस बजावणे व अधिका-यांनी सांगीतल्या प्रमाणे आदेश पारित करणे
मुळ संवैधानिक प्रकरणांची विगतवारी
सहा उपविभागीय अधिकारी, तेरा तहसिलदार यांच्याकडुन मासिक विवरण पत्र तयार करुन मा.आयुक्त अमरावती यांना सादर करण्यात येते
फेरफार निर्गती बाबत मासिक विवरण पत्र तयार करुन मा.आयुक्त अमरावती यांनी सादर करणे
संपूर्ण शाखेतून बाहेर, मा. जिल्हाधिकारी, मा अपर जिल्हाधिकारी, निवासी उपजिल्हाधिकारी, इत्यादी इतर शाखांना जाण-या व तेथून परत येणा-या संचिकांची नोंद व वहन
जिल्हाधिकारी कार्यालयांच्या आवक-जावक व अभिलेख शाखेशी समन्वय
प्राधान्य नोंदवही ठेऊन टपालांची नोंद त्यामध्ये करुन,त्याच्या निपटाराबाबत संबंधिताशी तोंडी पाठपुरावा करणे
गाव नमुना १ क ची माहिती
गाव नमुना १ क ची माहिती
तहसील कार्यालय बुलढाणा [पीडीएफ, 515 KB]
तहसील कार्यालय चिखली [पीडीएफ, 4.25 MB]
तहसील कार्यालय देऊळगाव राजा [पीडीएफ, 3.08 MB]
तहसील कार्यालय मलकापूर [पीडीएफ, 153 KB]
तहसील कार्यालय मोताळा [पीडीएफ, 1.06 MB]
तहसील कार्यालय नांदुरा [पीडीएफ, 969 KB]
तहसील कार्यालय मेहकर [पीडीएफ, 9.01 MB]
तहसील कार्यालय सिंदखेड राजा [पीडीएफ, 9.48 MB]
तहसील कार्यालय खामगाव [पीडीएफ, 805 KB]
तहसील कार्यालय शेगाव [पीडीएफ, 743 KB]
तहसील कार्यालय जळगाव जामोद [पीडीएफ, 2.10 MB]
तहसील कार्यालय संग्रामपूर [पीडीएफ, 74.8 KB]
एफ टी सी विभाग
एफ टी सी विभाग
प्राप्त आर आर सी प्रकरणे तहसिलदार यांचे कडे पाठविणे
आर आर सी प्रकरणांची नोंदवही अद्यावत ठेवणे
न्यायालयीन प्रकरणांचा पाठपूरावा करणे
राजस्व सभा फाईल हाताळणे
मा. आयुक्त, अमरावती येथे होणाऱ्या सभेचे फाईल हाताळणे
व्हिडीओ कॉन्फन्सची फाईल हाताळणे
निकाली निघालेल्या संदर्भांकीत धारीका आंग्लभाषा अभिलेखात जमा करणे
निकाली निघालेली प्रकरणे राजस्व अभिलेखात जमा करणे
वसुली बाबत इतर प्रकरणात पत्र व्यवहार
संचीत मालमत्ता कायदया अंतर्गतची प्रकरणे (निर्वासिता बाबतचे)
तारांकीत / अतारांकीत प्रश्न
मानवधिकारी आयोग / लोकआयुक्त, उपलेाकआयुक्त / एस.सी.,एस.टी आयोगाचे प्रकरणे हाताळणे
वरीष्ठ अधिकाऱ्यांनी वेळोवेळी नमुन दिलेली कामे पार पाडणे
पिक पैसेवारी व त्या अनुषंगाने कार्यवाही बाबतची नस्ती हाताळणे
दुष्काळी परिस्थितीत कास्तकारांना जमिन महसूल माफी बाबत नस्ती हाताळणे
स्थानिक स्वराज्य संस्था यांना वितरीत करावयाच्या अनुदानाची खालील नस्ती हाताळणे
लेखाशिर्ष-2045 0251 विक्रेय वस्तू व सेवा यावरील कर व शुल्क करीता ग्रा.प.ना अनुदान वितरण करणे
लेखाशिर्ष-2075 0276 परत घेतलेल्या जहांगिरी जमिनी ऐवजी निवृत्ती वेतने अनुदान वितरीत करणे
लेखाशिर्ष-2217 0038 नगर परिषदांना नझूल उत्पन्नाचा ¾ हिस्सा अनुदान वितरीत करणे
लेखाशिर्ष-2250 0148 धर्मदाय संस्थांना देणग्या स्वरुपात अनुदान वितरण करणे
लेखाशिर्ष-2515 0044 मागास व आदिवासी क्षेत्रातील ग्रा.प. ना अनुदाने वितरण करणे
लेखाशिर्ष-3604 0174 क वर्ग नगरपरिषद यांना गौण खनिज अनुदान वितरण करणे
लेखाशिर्ष-3604 0316 ग्रामपंचायतींना गौण खनिज अनुदान वितरण करणे
लेखाशिर्ष-3604 0479 स्थानिक स्वराज्य संस्था यांना उपकर अनुदान वितरण करणे
उपरोक्त अनुदान वितरणाचे अनुषंगाने चारमाही, आठमाही, वार्षिक अंदाजपत्रक तयार करणे
उपरोक्त अनुदान वितरणाचे ताळमेळ व विनियोजन लेखे सादर करणे
शासकिय वसूली ईतर कामा बाबत कनिष्ट लिपीक यांना मार्गदर्शन करणे
प्रधानमंत्री पिक विमा बाबतची नस्ती
वक्फ मंडळाच्या जमिनी बाबतची नस्ती
माहिती अधिकार अधिनियम 2005
विनियोजन लेखा बाबत नस्ती हाताळणे
शासकीय वसूली प्रपत्र अ, ब, क तालुक्याकडून प्राप्त करुन संकलित अहवाल आयुक्त व शासनास सादर करणे
शासकीय वसूलीची पत्रव्यव्हार नस्ती हाताळणे
लेखाशीर्ष 0029 जमिन महसूल या लेखाशीर्षा अंतर्गत जमा रकमांचे अंदाजपत्रके सादर करणे
जिल्हा नमुने 1, 2, व 3 ची माहिती संकलीत करुन सादर करणे
जिल्हा आदर्श तक्ता संकलित करुन आयुक्तांना सादर करणे
शासकीय वसूली निश्चिती बाबतची नस्ती हाताळणे
लेखाशिर्ष 0029 चा ताळमेळ अहवाल हाताळणे
राजकोषीय उत्तरदायीत्व बाबत नस्ती हाताळणे
तलाठी साजा पुर्नरचना बाबत नस्ती हाताळणे
महसूल दिन 1 ऑगस्ट बाबत नस्ती हाताळणे
गांव नमुना दोन अद्यावत करणे बाबत नस्ती हाताळणे
मा. अपर जिल्हाधिकारी बुलढाणा
मा. भुसंपादन अधिकारी, ल. सि. का., मध्यम प्रकल्पच, ई. व. द. बुलढाणा
मा. उपविभागीय अधिकारी (बुलढाणा, सिदखेड राजा, मेहकर, मलकापूर, जळगाव जामोद, खामगाव)
यांच्याकडील मुळ महसुली प्रकरणे, भुसंपादनाची प्रकरणे हे अभीलेखागार कक्षात खालीलप्रमाणे जतन करुन ठेवली जातात
वरिलप्रमाणे सर्व प्रकरणे गावनिहाय व तालुकानिहाय अभीलेखागारात ठेवले जातात. त्यामधील नक्कल विभागात त्यांच्या मागणीनुसार प्रकरणे नकलेसाठी पुरविली जातात. नक्कल विभाग सबंधित अर्जदार यांना त्यामधील सर्टिफाईड नक्कल देतात व त्यानंतर परत मुळ प्रकरणे अभिलेखागात जमा करतात व सदर प्रकरणे परत गावनिहाय व तालूकानिहाय गठयात ठेवण्यात येतात
© कॉपीराइट जिल्हा बुलढाणा , राष्ट्रीय सूचना विज्ञान केंद्र,
इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय, भारत सरकार द्वारे विकसित आणि होस्ट
शेवटचे अद्यावत: Apr 21, 2018


इरकामध्ये अपहरण झालेल्या 39 भारतीयांचा मृत्यू : सुषमा स्वराज - तरुण भारत | तरुण भारत

You are here: Home » Top News » इरकामध्ये अपहरण झालेल्या 39 भारतीयांचा मृत्यू : सुषमा स्वराज
इरकामध्ये अपहरण झालेल्या 39 भारतीयांचा मृत्यू : सुषमा स्वराज
ऑनलाईन टीम / मुंबई :
इराकमध्ये इसीस या दहशतवादी संघटनेने अपहरण केलेल्या 39 भारतीयांचा मृत्यू झाल्याची धक्कादायक माहिती केंद्रीय परराष्ट्रमंत्री सुषमा स्वराज यांनी दिली आहे.राज्यसभेत बोलताना त्यांनी ही माहिती दिली आहे.
चार वर्षांपूर्वी मोसुलमधून या भारतीयांचे अपहरण झाले होते. या भारतीयांमध्ये मजुरांची संख्या जास्त होती. यामधील अनेकजण पंजाबमधील होते. इसीसने 2014मध्ये मोसुलचा ताबा घेतल्यानंतर या सर्व भारतीयांचे अपहरण करून ओलीस ठेवले होते. भारतीय मोसुलमधून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत असतानाच इसीसने त्यांचे अपहरण केले होते. मृत्यांमधील 31 जण पंजाब, चौघे हिमाचल आणि बाकीचे बिहारमधील आहेत.
दारूबंदी समर्थनार्थ मानवी ‘महा’साखळी
आणखी 60 हजार जण ‘प्राप्तिकर’च्या रडारवर
जया बच्चन यांना सपाकडून पुन्हा राज्यसभेची उमेदवारी
Posted in: Top News, राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय
पुण्यातील आंबेडकर नगर झोपडपट्टीत अग्नितांडव
पेट्रोलचा भडका, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
आंतरराष्ट्रीय महिला खेळाडूवर लैंगिक अत्याचार
अबू सालेमला लग्नाचे डोहाळे, मागितली 45 दिवसांची सूट्टी
आता अण्वस्त्र परीक्षण नाही, किम जोंग यांची घोषणा
निवृत्त अधिकारी राजकीय आखाडय़ात
रेशन दुकानातून पूर्वीच्या पद्धतीनेच धान्य मिळणार
नागपूर अधिवेशनावर अनिश्चिततेचे सावट
बेस्टकडे माजी कर्मचाऱयांचे निवृत्तीवेतन थकीत
सर्वसामान्यांचा लाल डबा महागणार
Categories Select CategoryAutomobilesleadingnewsTop NewsVideoआवृत्तीउद्योगकोल्हापुरक्रिडागोवापुणेबेळगांवभविष्यमनोरंजनमाहिती / तंत्रज्ञानमुंबईरत्नागिरीराष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीयविविधाविशेष वृत्तसंपादकिय / अग्रलेखसांगलीसातारासिंधुदुर्गस्थानिक


प्राजु: मन व्याकुळ व्याकुळ..

माझ्या गीतांची ध्वनि-मुद्रीका ...
'साम' टी. व्ही. साठी झालेली माझी मुलाखत
नभ कसं दूर दूर... बेला शेंडे आणि प्राजक्ता पटवर्धन
'फुलांची आर्जवे' : मुख़पृष्ठ
आय ऍम अ कॉम्प्लॅन बॉय
मराठी टंकलेखकाचा वापर करा.
शनिवार, ५ मार्च, २०११
मन व्याकुळ व्याकुळ,जशी सागराची लाट
उसळते पुन्हा पुन्हा, भिजे रेतीचा गं काठ
मन स्वातीचा गं थेंब, शिंपलीत मिटलेला
अंजारूनी गोंजारूनी, मोत्यापरी नटलेला
मन होई थरथर, जसे वादळात शीड
घाव झेलता झेलता, जगण्याची धडपड
मन बावरे बावरे, सरे पायाखाली रेती
शोधी आधार कुणाचा, वाहण्याची उगा भिती
मन नदीचा प्रवाह, वळणे ही नागमोडी
खारवल्या सागराला, भेटण्यात वाटे गोडी
मन भिजलेले दव, रेतीवर पहुडले
तेजाच्या त्या एक स्पर्शी, अलवार झिरपले
७ मार्च, २०११ रोजी १:०९ म.उ.
मन भिजलेले दव, रेतीवर पहुडले
तेजाच्या त्या एक स्पर्शी, अलवार झिरपले
२५ मार्च, २०११ रोजी ९:१९ म.पू.
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
माझ्या ब्लॉगला भेट दिल्याबद्दल धन्यवाद
माझ्या ब्लॉगला भेट देण्याकरिता यापुढे तुम्हाला http://praaju.blogspot.com/ असा लांबलचक पत्ता (URL) लिहायची गरज नाही. आता तुम्ही http://www.praaju.net/ किंवा praaju.net असे लिहून माझ्या ब्लॉगपर्यंत पोहोचू शकाल.
माझ्या ब्लॉगबद्दल तुमच्या सुचनांचे स्वागत आहे.
ई प्रसारण (इंटरनेट रेडीओ)
आजवर इतक्या वाचकांनी संस्थळाला भेट दिली


अनादि काळापासूनच भ्रष्टाचाराचा उगम – लेखांक – २ | रानमोगरा

‘सकाळ’ने घेतली ‘रानमेवा’ ची दखल.
प्रा. मधुकर पाटील, बोरीवली (पश्चिम), मुंबई
अभिप्राय : डॉ मधुकर वाकोडे
शरद जोशी यांचे हस्ते सत्कार
नागपुरी तडका – अभिवाचन
सरकारची होळी – स्टार माझा बातमी
सत्कार समारंभ : आर्वी (छोटी)
← सत्तास्थळ हेच भ्रष्टाचाराचे सर्वात मोठे तीर्थक्षेत्र : भाग-१
शेतकरी संघटक २१ ऑगस्ट २०११ →
अनादि काळापासूनच भ्रष्टाचाराचा उगम – लेखांक – २
अनादि काळापासूनच भ्रष्टाचाराचा उगम – लेखांक – २
भ्रष्टाचाराचा मुद्दा आता व्यापक प्रमाणावर ऐरणीवर आला असला तरी माणसाची भ्रष्टाचारी वृत्ती आता इतक्यातच किंवा गेल्या काही वर्षातच जन्माला आलेली नाही. पूर्वीच्या काळी भ्रष्टाचार अस्तित्वातच नव्हता असेही समजण्याचे कारण नाही. आमचे पूर्वज अत्यंत चारित्र्यवान होते, असे जर कोणी सांगत असेल तर ती सुद्धा लबाडी आहे कारण आर्थिक भ्रष्टाचार हा मनुष्य जातीच्या जन्माच्या पहिल्या दिवसापासून किंवा मनुष्य जातीच्या जन्माच्या आधीपासूनच अस्तित्वात होता, याचे पुरावे आहेत. देवदेवता लाचखोरीच्या मूर्तिमंत उदाहरण आहेत. एखादा शासकीय अधिकारी स्वतःची नैतिकमुल्ये जपण्यासाठी एक छदामही न घेता जनतेची कामे करतो, असे दृश्य तुरळक असले तरी दुर्मिळ नाही. मात्र बिना धूप-दीप-आरतीशिवाय प्रसन्न होणारी देवता सापडणे कठीण आहे. एखाद्याजवळ देवाला देण्यासारखे काहीच नसेल, अगदी फूल-अगरबत्तीही देण्याची परिस्थिती नसेल तर निदान भक्तिभाव तरी अर्पण करावाच लागतो, त्याशिवाय देव काही प्रसन्न होत नाही.
काही देवतांना प्रसन्न करण्यासाठी कोंबडी, बकरी किंवा डुक्कर यासारख्या प्राण्यांचा बळी देऊन नैवेद्य दाखवावा लागतो. त्यातल्या त्यात काही देवता तर फारच अडेलतट्टू असतात. नरबळीखेरीज त्यांना दुसरे काहीच चालत नाही. देवतांची कृपादृष्टी हवी असेल तर त्यांना हे सगळे द्यावेच लागते. नाही दिले तर त्या प्रसन्न होत नाहीत आणि याचकाचे कल्याणसुद्धा करत नाहीत. मात्र या तर्‍हेच्या देवता पुजा अर्चना न केल्यास प्रसन्न होत नाही पण याचकाचे निष्कारण वाईटही करत नाही. अशा तर्‍हेच्या “प्रसन्न किंवा मंगळ देवता” या वर्गवारीत मोडणार्‍या देवतांचे गणित साधेसुधे असते. त्यांचे भक्तांना एकच सांगणे असते “आशीर्वाद हवा असेल तर खिसा सैल करा, नाही तर हवा खा.”
मात्र काही देवता वेगळ्याच म्हणजे “ओंगळ किंवा अमंगळ देवता” या वर्गवारीत मोडणार्‍या असतात. अशा देवतांचे स्वरूप फारच वेगळे असते. इथे याचकाच्या व्यक्तिस्वातंत्र्याला किंवा मर्जीला अजिबात स्थान नसते. ठरल्याप्रमाणे वर्षातून एकदा तरी त्यांची पुजा करावीच लागते. दहीभात, मलिंदा, कोंबडी, बकरी यापैकी काहीना काहीतरी त्यांना द्यावेच लागते. नाहीतर त्या कोपतात. अशा देवतांना समाजही खूप घाबरतो. कारण या ओंगळ देवतांचा जर क्रोध अनावर झाला आणि त्या कोपल्या तर घरातल्या व्यक्ती आजारी पडणे किंवा मरणे, नैसर्गिक प्रकोप होणे, रोगराई येणे अशा तर्‍हेची संकटे येतील, अशी भिती त्यांच्या मनात दबा धरून बसलेली असते. देव आहे की नाही, तो प्रसन्न होतो की नाही, असा हा मुद्दा नाही पण पूर्वापार चालत आलेल्या संस्कृतीमध्ये अशाच तर्‍हेने समाजाची उत्क्रांती झाली असल्याने लाचखोरी आणि भ्रष्टाचार मनुष्यजातीच्या रक्तात पुरेपूर भिनलेला आहे, हे महत्त्वाचे आहे.
निसर्गाने किंवा देवाने जेव्हा माणूस घडविला तेव्हा एक भलीमोठी मेख मारून ठेवलेली आहे. माणसाव्यतिरिक्त इतर सर्व प्राण्यांना स्वबळावर जगण्यासाठी काहीना काहीतरी असा एक शारीरिक विशेष गूण किंवा अवयव दिले आहे की त्यामुळे त्याला स्वसामर्थ्यावर जगता येऊ शकेल. जसे की वाघ-सिंहाला तीक्ष्ण नखे आणि दात, हरणाला पळण्याचा प्रचंड वेग, हत्तीला शक्तिशाली सोंड, सापाला विष, जिराफाला उंच मान, काही प्राण्यांना झाडावर चढण्यायोग्य शरीररचना, मगरीला पाण्यात पोहण्यासाठी खवले, पक्षांना आकाशात उडण्यासाठी पंख वगैरे वगैरे. त्यामुळे त्या-त्या पक्षी-प्राण्यांना कुठलाही भ्रष्टाचार न करता जगणे सोयीचे झाले. त्यांना निसर्गाकडूनच स्वतःचे जीवन जगण्याचे हत्यार आणि ते वापरण्याचे कौशल्य मिळाले असल्याने त्यांना त्यांचे आचरण भ्रष्ट करण्याची गरजच भासत नाही. एका सावध प्राण्याने दुसर्‍या बेसावध प्राण्याची शिकार केली तर त्याला खून किंवा प्राणीहत्या मानली जात नाही आणी त्यांना निसर्गानेच तशी मुभा दिली असल्याने ते कायद्याचे उल्लंघनही ठरत नाही. म्हणूनच प्राण्यांना पाप-पुण्याच्या कसोट्याही लागू होत नाही.
मात्र निसर्गाने माणसाला असा कोणताच अवयव दिलेला नाही की तो त्याच्या साहाय्याने स्वतःची शिकार स्वतःच मिळवून आपले पोट भरू शकेल. माणसाला देवाने वाघासारखे तीक्ष्ण नख, हत्तीसारखे दात किंवा सोंड, मगरीसारखी प्रचंड ताकद यापैकी जरी काहीही दिले नसले तरी त्याऐवजी बुद्धिसामर्थ्य दिले आहे. बुद्धिसामर्थ्य देताना बुद्धीचा हवा तसा वापर करण्याचे स्वातंत्र्य सुद्धा देऊन टाकले आहे आणि इथेच खरी मेख आहे. बुद्धीचा हवा तसा वापर करण्याचे व्यक्तीनिहायस्वातंत्र्य हेच मानवजातीच्या संबंध वर्तनाचे आणि गैरवर्तनाचे कारण ठरले आहे. मनुष्याने बुद्धीचा वापर कसा करावा याचे नियंत्रण जर मनुष्याऐवजी निसर्गाच्या स्वाधीन असते तर माणुसकी, सज्जनता, नैतिकता यांच्या व्याख्या करून त्याचा जाणीवपूर्वक अंगिकार करण्याची गरजच भासली नसती. तसेच माणसाने नीतिनियमाने वागावे म्हणून कायदे करण्याची गरजच भासली नसती. माणसाचे आचरण निसर्गाने नेमून दिलेल्या चौकटीतच राहिले असते.
माणसाच्या वर्तणुकीचे नियमन निसर्ग करत नसल्याने व आपापल्या बुद्धीचा वापर कसा करावा याचा निर्णय ज्याचा त्याने घ्यायचा असल्याने मानवीजीवाच्या व्यक्तीगत हालचालींना अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अनेक मानवी जीवांच्या समुच्चयातूनच समाज बनत असल्याने प्रत्येक मानवी जीवाने व्यक्तीगत पातळीवर समाजाला पोषक हालचाली करणे म्हणजे नैतिकता आणि समाजाला नुकसान पोहचेल अशी हालचाल करणे म्हणजेच अनैतिकता, अशी एक ढोबळमानाने व्याख्या तयार झाली असावी. समाजरचना ही परिवर्तनशील असल्याने मग नैतिकतेच्या व्याख्याही त्यानुरूप बदलत गेल्या असाव्यात.
एखाद्या व्यक्तीने केलेले वर्तन जर उर्वरित समाजासाठी व एकंदरीत समाजाच्या उत्क्रांतीच्या दिशा ठरण्यासाठी अहितकारक ठरत असेल तर त्याचे ते वर्तन गैरवर्तन ठरत असते. या गैरवर्तनाचेच दुसरे नाव भ्रष्टाचार असे आहे. मोह आणि स्वार्थ हा सजीवांचा स्थायीभाव असल्याने आणि मनुष्य प्राण्याच्या बाबतीत ज्याचा निर्णय त्यानेच घ्यायचा असल्याने, जेथे जेथे संधी मिळेल तेथे तेथे लपतछपत चौर्य कर्म करून, घेता येईल तेवढा लाभ पदरात पाडून घेणे, ही मानवी प्रवृत्ती बनली आहे. ही प्रवृत्ती कालही होती, आजही आहे आणि उद्याही राहणारच आहे. गैरवर्तन किंवा भ्रष्टाचार ही न संपवता येणारी गोष्ट आहे. मात्र समाजहिताच्या दृष्टिकोनातून वेगवेगळ्या मार्गाने अनावश्यक व अहितकारक व्यक्तिस्वातंत्र्यावर बंधने लादून भ्रष्टाचारावर नियंत्रण मिळविणे सहज शक्य आहे.
विविधता हा निसर्गाचा मुख्य गूण असल्याने जन्माला येणार्‍या व्यक्तीही जन्मताच नानाविध प्रवृत्तीच्या असतात. काही व्यक्ती निष्कलंक चारित्र्याच्या असतात. त्यांना नैतिकतेची चाड असते आणि त्यांच्या मनात समाजाविषयीचा सन्मानही असतो. काही व्यक्ती समाजाला व सामाजिक कायद्याला जुमानत नाहीत पण नैतिकतेला सर्वोच्च स्थान देतात, काही व्यक्तींच्या आयुष्यात नैतिकतेला अजिबात स्थान नसते पण कायद्याला अत्यंत घाबरणार्‍या असतात मात्र व्यक्तींचा एक वर्ग असाही असतो की तो कशालाच जुमानत नाही. ना नैतिकतेला ना कायद्याला. नैतिकतेला आणि कायद्याला न जुमानणारा वर्ग कायमच स्वार्थ साधण्यासाठी संधीच्या शोधात असतो. नानाविध कॢप्त्या लढवीत असतो, कायद्यातील पळवाटा शोधून आपले उद्दिष्ट साध्य करण्याचा सतत प्रयत्न करत असतो.
मानवी प्रवृत्ती निसर्गदत्त भ्रष्टाचारधार्जिणी असल्याने व प्रवृत्ती व्यक्तीनिहाय विविधतेने नटलेली असल्याने केवळ कायदे करून किंवा निव्वळ नैतिकतेचे धडे देऊन भ्रष्टाचार काबूत येण्यासारखा नाही, हे प्रथम लक्षात घेतले पाहिजे. एवढा विचार केला तर भ्रष्टाचारावर नियंत्रण मिळविण्यासाठी किती व्यापकपणे पावले टाकण्याची गरज आहे, हे सहज समजून येईल.
सत्तास्थळ हेच भ्रष्टाचाराचे सर्वात मोठे तीर्थक्षेत्र : लेखांक-१
प्रचलित व्यवस्थेत भ्रष्टाचाराची अनिवार्यता : लेखांक – ३
By Gangadhar Mute  Posted in भ्रष्टाचार, भ्रष्टाचार मुक्ती, वाङ्मयशेती	 Tagged भ्रष्टाचार, भ्रष्टाचार मुक्ती, राजकारण, लेख, वांगमय शेती, वाङ्मयशेती
← सत्तास्थळ हेच भ्रष्टाचाराचे सर्वात मोठे तीर्थक्षेत्र : भाग-१
शेतकरी संघटक २१ ऑगस्ट २०११ →
One comment on “अनादि काळापासूनच भ्रष्टाचाराचा उगम – लेखांक – २”
प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.
माय मराठीचे श्लोक - रिंगटोन डाउनलोड करा.
वेळ : ३२ सेकंद - MP3 आकार - 1.22 MB
माय मराठीचे श्लोक - रिंगटोन ऐका.
संपूर्ण मायमराठीचे श्लोक ऐकण्यासाठी येथे क्लिक करा.
माझी वाङ्मयशेती – पसंती नोंदवा
माझी वाङ्मयशेती – पसंती नोंदवा
ABP माझा TV पुरस्कार प्रमाणपत्र.
पुरस्कार वितरण दि. २७-०१-२०१३
स्टार TV पुरस्कार प्रमाणपत्र.
पुरस्कार वितरण दि. २६-१२-२०१०
गगनावरी तिरंग्या फ़डकत असेच जावे
ओलांडुनी नकाशे तू ब्रह्मस्थान घ्यावे ....
तू प्राण भारताचा, शक्ती ध्वजा-पताका
संगे हिमालयाला येण्यास मार हाका
समवेत घे सह्याद्री, मेरूस ये म्हणावे
ओलांडुनी नकाशे तू ब्रह्मस्थान घ्यावे ....
साथीस ब्रह्मपुत्रा, गोदावरी नि यमुना
धारा तरंग स्फ़ूर्ती, देईल पावलांना
कन्या भगीरथाची, रस्ते तिला पुसावे
ओलांडुनी नकाशे तू ब्रह्मस्थान घ्यावे ....
तारांगणे उद्याची, कक्षा तुझी असावी
ही मान भारताची, सर्वत्र उंच व्हावी
आता अभय मनाच्या धुंदीस या जपावे
ओलांडुनी नकाशे तू ब्रह्मस्थान घ्यावे ....
ही माझी छोटीसी दुनिया...
माझ्या छोट्याशा दुनियेत आपले
माझ्या काही गद्य आणि पद्य रचना..
शेतकरी म्हणुन जगतांना (
माझ्या साईटला भेट देणारांचे मनःपुर्वक स्वागत ...
माझ्या साईटवरील सर्व लेख,कविता,गझल आणि इतर अवांतर साहित्यलेखन माझे स्वतःचे स्वरचित असुन सर्वाधिकार सुरक्षित आहेत.
या साईटवरचे साहित्य इतरांना पाठवायचे असल्यास कृपया साईटचा पत्ता इतरांना कळवावा ही विनंती. येथील साहित्य copy-paste करून इतरांना ई-मेल करू नका.
आपण अत्यंत संवेदनशील रसिक आहात, साहित्यचोर नाही याची जाणीव असू द्या.संदर्भ देतांना लिंक आणि लेखक,कविचे नांव अवश्य नमुद करा.
आपला नम्र - गंगाधर मुटे
माझे लेखन – वर्गवारीनुसार
अच्छे दिन आनेवाले है (2)
ए.बी.पी माझा स्पर्धा विजेता (3)
दिवाळी अंक – २०११ (6)
भारत की जुबानी (1)
भाषाशुद्धी आणि समृद्धी (2)
मार्ग माझा वेगळा (89)
शेतकरी साहित्य संमेलन (5)
स्टार माझा स्पर्धा विजेता (5)
स्वतंत्र भारत पक्ष (2)
आपण येथे वाचू शकता,
चर्चेत भाग घेऊ शकता,
नवीन चर्चा सुरू करू शकता
या, एक वेळ अवश्य भेट द्या.
- गंगाधर मुटे, निमंत्रक
तुझे शब्द सान्निध्य माझे ललाटी
जडो ध्यास हा छंद व्यासंग बोली
तुझे शब्दलालित्य सूरास मोही
तसा नादब्रह्मांस आनंद होई
सुरांच्या नभी सूरगंगा नहाली
जरी वेगळी बोलती बोलभाषा
अनेकांत एकत्व ही प्राणभाषा
असे भाग्य आम्हां मराठी मिळाली
असा मावळा गर्जला तो रणाला
तसा घोष "हर हर महादेव" झाला
मराठी तुतारी मराठी मशाली
अभय एक निश्चय मनासी करावा
ध्वजा जीव ओवाळुनी फ़डकवावा
सदा शब्द वाणीत ये सर्वकाली
स्टार TV प्रक्षेपित बक्षिस वितरण
स्टार माझा TV द्वारा आयोजीत ब्लॉग माझा-३ च्या बक्षिस वितरण कार्यक्रमाच्या एपिसोडचे दि. २७ मार्च २०१० ला स्टार माझा चॅनेलवर प्रसारण करण्यात आले.
“वांगे अमर रहे”-ABP माझा बातमी
“वांगे अमर रहे”-Pdf फ़ाईल डाऊनलोड करा.
रानमेवा-Pdf फ़ाईल डाऊनलोड करा.
या ईमेलवर संपर्क करा.
सुंदर ते ध्यान उभे बांधावरी
कासे पितांबर ते फ़ाटके धोतर
तुळशीहार जणू घामाचीच धार
पोटीच्या आतड्या नृत्य करी..॥४॥
चेंदा मिरचीचा तोंडी लावी..॥५॥
आरतीला नाही त्याची रखुमाई
राजा शेतकरी बळीराज यावे
सुखी झाली ती साजणी ॥१॥
म्हणे पगारी बरवा ॥२॥
शेती बागा त्याचे घरी
परी नको शेतकरी ॥३॥
पदोपदी दिसे खूप ॥४॥
डोहामधी डुबक्या मारा ॥५॥
या देशाचे पालक आम्ही
आम्हीबी हकदार रे ...........||धृ||
आम्हीबी हकदार रे ...........||१||
केवळ खुर्ची बदलून केले,
आम्हीबी हकदार रे ...........||२||
फ़ुंकून दे तू बिगुल आता,
नव्या युगाचा होरा घे
आम्हीबी हकदार रे ...........||३||
अनामित on माय मराठीचे श्लोक…
अनामित on माय मराठीचे श्लोक…
अनामित on माय मराठीचे श्लोक…
श्याम्याची बिमारी… on श्याम्याची बिमारी
Gangadhar Mute on पहाटे पहाटे तुला जाग आली
अनामित on पहाटे पहाटे तुला जाग आली
vinod chaudhari on बळीराजाचे ध्यान
Gangadhar Mute on माय मराठीचे श्लोक…
Gangadhar Mute on माय मराठीचे श्लोक…
chinmay moghe on माय मराठीचे श्लोक…
Gangadhar Mute on स्वदेशीचे ढोंगधतूरे : नागपुरी…
मनोज शेलार on माय मराठीचे श्लोक…
डिम्पल भगवान ऊईके on मुरली खैरनार : एक जिंदादील…
datta salekar on बळीराजाचे ध्यान
चौथे मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन मुंबईत
संपादकीय : अंगारमळा : खरा शेती साहित्यिक कोण
४ थे अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन : नियोजन
एक लेख एका आत्मप्रौढीचा
शेतीच्या हतबलतेला निसर्ग जबाबदार नाही
ये तू मैदानात : शेतकरी गीत
झाडावर पाखरू बसलं : लावणी
अभिमानाने बोल : जय विदर्भ
परतून ये तू घरी
॥सांगा तुकारामा : अभंग-४॥
एबीपी माझा, विनोद कांबळी आणि माझी भटकंती
एक लेख एका आत्मप्रौढीचा
४ थे अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन : नियोजन
संपादकीय : अंगारमळा : खरा शेती साहित्यिक कोण
चौथे मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन मुंबईत
“रानमोगरा” ला लिंक होण्यासाठी खालील कोड HTML विजेट मध्ये पेस्ट करा.
"रानमोगरा" या ब्लॉगला लिंक होण्यासाठी तुमच्या ब्लॉगच्या HTML विजेट मध्ये वरील कोड पेस्ट करा.
My Blog अभंग आंदोलन करुणरस कविता गझल छायाचित्र नागपुरी तडका पारंपारीक गाणी पारितोषक/सत्कार पुरस्कार बातमी भजन भोंडला,हादगा,भुलाबाई मराठी भाषा महिला महिलांच्या व्यथा मार्ग माझा वेगळा राजकारण रानमेवा वाङ्मयशेती विडंबन विनोदी शेतकरी काव्य शेतकरी गाथा शेतकरी गीत शेतकरी संघटक शेतीचे अनर्थशास्त्र शेती विषयक समिक्षण
माझ्या आवडीचे मराठी संकेतस्थळ
रानमोगरा ( शेती आणि कविता )
शेतकरी विहार – Blogspot
माझे लेखन कॅटेगरी निवडा Audio (2) अंगाई गीत (2) अंगारमळा (1) अंधश्रद्धा (5) अच्छे दिन आनेवाले है (2) अभंग (15) अशीही उत्तरे (3) आंदोलन (11) आरती (3) उत्पादन खर्च (2) ए.बी.पी माझा स्पर्धा विजेता (3) ओवी (4) करुणरस (9) कविता (130) कवी/गीतकार (1) कॅरावके (2) गझल (103) गौळण (7) चर्चा (2) छायाचित्र (10) जात्यावरची गाणी (1) टीव्ही प्रक्षेपण (4) तुंबडीगीत (1) दिवाळी अंक – २०११ (6) देशभक्ती (6) नागपुरी तडका (27) नाट्यगीत (1) निवेदन (2) पत्र (2) परिषद (2) पारंपारीक गाणी (19) पारितोषक/सत्कार (13) पुरस्कार (13) पोळ्याच्या झडत्या (2) पोवाडा (1) प्रकाशचित्र (7) प्रवासवर्णन (1) प्रसिद्धीमाध्यम सहभाग (1) बडबडगीत (1) बळीराजा (8) बातमी (10) बालकविता (5) बोधकथा (1) भक्तीगीत (4) भजन (11) भारत की जुबानी (1) भावगीत (2) भावानुवाद (1) भृणहत्त्या (1) भोंडला,हादगा,भुलाबाई (16) भ्रष्टाचार (7) भ्रष्टाचार मुक्ती (9) मराठी भाषा (9) भाषाशुद्धी आणि समृद्धी (2) भाषेच्या गमतीजमती (2) महादेवाची गाणी (2) महिला (15) महिलांच्या व्यथा (16) माझी भटकंती (1) माझे देशाटन (1) मार्ग माझा वेगळा (89) मुख्यमंत्र्यांशी चर्चा (2) राजकारण (10) रानमेवा (84) रामदेवबाबा (1) रावेरी-सीतामंदीर (1) लावणी (6) वांगमय शेती (7) वाङ्मयशेती (113) विडंबन (13) विनोदी (18) विनोदी कविता (8) शिक्षणपद्धती (1) शिवा-VDO (1) शेतकरी कलाकार (1) शेतकरी काव्य (15) शेतकरी गाथा (32) शेतकरी गीत (31) शेतकरी संघटक (23) शेतकरी संघटना (6) शेतकरी साहित्य संमेलन (5) शेती विषयक (33) शेतीचे अनर्थशास्त्र (19) समारंभ (4) समिक्षण (16) साहित्य चळवळ (8) स्टार माझा स्पर्धा विजेता (5) स्वतंत्र भारत पक्ष (2) हवामान (3) हायकू (1) My Blog (17) Ring Tone (1) VDO (7)
दिवाळी अंक – २०११
मोगरा फुलला ई-दीपावली अंक २०११
दीपज्योती ई-दीपावली अंक २०११
मायबोली-हितगुज दिवाळी अंक २०११
पिढ्यापिढ्याच्या अबोलतेला बोलते करण्याचा एक इवलासा प्रयत्न.
काळ्याआईच्या कष्टकर्‍यांनो..., उपेक्षितांच्या सहकार्‍यांनो..., हक्कासाठी लढणार्‍यांनो..., लोकशाहीच्या पहारेकर्‍यांनो..., स्वप्नं उद्याचे बघणार्‍यांनो..., नव्या युगाच्या निर्मात्यांनो..., या जरासे खरडू काही..., काळ्याआईविषयी बोलू काही....


Forward Policy of Jawaharlal Nehru govt blamed for 1962|नेहरूंचे काय चुकले? | Loksatta

भयमुक्त भारतासाठी भाजपला सत्तेपासून रोखा-सचिन पायलट
मुलीवर अत्याचार; आरोपीस सक्तमजुरी
जयंत पाटील, राजू शेट्टी उद्या एकाच व्यासपीठावर
जातीय तेढ वाढवण्याचे भाजपाचे षड्यंत्र- अशोक चव्हाण
कोलकाता-पंजाब लढतीत विंडीजच्या फलंदाजांकडे लक्ष
सन १९६२ च्या भारत-चीन युद्धानंतर सुरू झालेली भारतीय अपयशाची चिकित्सा अद्याप सुरू आहे.
जवाहरलाल नेहरू यांचे भारतीय जवानांसोबतचे संग्रहित छायाचित्र
१९६२ मध्ये भारतीय लष्कराची तयारी नसताना, लष्कराला पुरेशी संसाधने उपलब्ध करून न देता नेहरू सरकारने ‘फॉर्वर्ड पॉलिसी‘ राबवली.. नेहरूंना वाटायचे की सीमेवर भारत- चीन दरम्यान चकमकी झडत राहतील, मात्र त्यातून उद्भवणाऱ्या तणावाचे रूपांतर चीनद्वारे युद्ध पुकारण्यात होणार नाही..
सन १९६२ च्या भारत-चीन युद्धानंतर सुरू झालेली भारतीय अपयशाची चिकित्सा अद्याप सुरू आहे. युद्धानंतर तत्कालीन पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांचे आसन डगमगते की काय अशी परिस्थिती होती. सन १९६३ मध्ये झालेल्या लोकसभेच्या ३ पोटनिवडणुकांत कॉँग्रेस उमेदवारांचा पराभव झाला होता, तर नेहरूंना प्रथमच लोकसभेत अविश्वास प्रस्तावाला तोंड द्यावे लागले होते. मात्र त्यानंतर नेहरूंनी, आपल्या अखेरच्या महिन्यांमध्ये, केंद्र सरकारला सावरून घेत देशाला पुन्हा आत्मविश्वास प्राप्त करवून दिला होता. हे करण्यासाठी त्यांना एकीकडे सहा कॅबिनेट मंत्र्यांचा बळी द्यावा लागला, तर दुसरीकडे कॉँग्रेस पक्षाने चीनने केलेल्या ‘विश्वासघाताचे’ कार्ड प्रभावीपणे वापरले. जनतेचा रोष चीनकडे वळवत नेहरूंविषयी सहानुभूती निर्माण करण्यात कॉँग्रेसने यश मिळवले होते. याच वेळी, विरोधी पक्षांनी नेहरूंना खलनायक ठरवत त्यांच्यावर टीकेची झोड उठवली होती; पण या टीकेचा रोख नेहरूंच्या नेतृत्वाचे पतन करण्याकडे अधिक होता. भारताच्या संरक्षण धोरणातील त्रुटी दूर करत राष्ट्रीय सुरक्षेला बळकटी आणण्याचे प्रयत्न झाले नाहीत. परिणामी, सन १९६२ च्या अपयशाच्या चिकित्सेचे राजकारण अजूनही चिघळत आहे. आपल्या अपयशाची इतक्या दीर्घकाळ जाहीर चर्चा करणारा भारत हा जगातील कदाचित एकमेव देश असावा.
कठुआ बलात्कार: पीडितेच्या प्रायव्हेट पार्टमध्ये आरोपीच्या वीर्याचे अंश आढळल्याचा फॉरेन्सिक अहवाल
सुरत बलात्कार : पीडिता आणि तिच्या आईला नराधमाने ३५ हजारात खरेदी केल्याचे वास्तव समोर
'सोनिया असो की प्रियंका गांधी, २०१९ ला रायबरेलीतून कोणीही निवडून येणार नाही'
पुण्यातील आंबडेकर नगर झोपडपट्टीला भीषण आग, अग्निशमन दलाचा जवान रूग्णालयात
पुन्हा एकदा शाहिद कपूर होणार बाबा
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे वयाच्या अवघ्या २८ व्या वर्षी मस्कतमध्ये निधन
सन १९६२ च्या युद्धातील पराभवाची कारणे प्रस्थापित करत उपाययोजना सुचवण्यासाठी तत्कालीन नेहरू सरकारने ब्रूक्स-अ‍ॅण्डरसन आणि भगत समितीची स्थापना केली होती. या समितीचा अहवाल ‘अत्यंत गोपनीय’ ठरवण्यात आल्याने तो भारतीयांना वाचायला मिळालेला नाही. आजवर केंद्रातील सर्वच पक्षांच्या सरकारांनी या अहवालाबाबत मौन बाळगले आहे. ब्रूक्स-अ‍ॅण्डरसन आणि भगत यांनी अहवालाची एकच प्रत तयार केली होती, असा सर्वसामान्य समज आहे. मात्र, त्यांनी स्वत:कडे अतिरिक्त प्रत राखून ठेवली असण्याची दाट शक्यता आहे. सन २०१३ मध्ये नेविल मेक्स्वेल नावाच्या ब्रिटिश पत्रकार-लेखकाने त्याच्या ब्लॉगवर या अहवालाचे काही अंश प्रकाशित केले होते. (यानंतर त्याच्या ब्लॉगवर भारतात बंदी आणण्यात आली) अहवालाच्या प्रकाशित अंशांचा काही भाग आणि नेविल मेक्स्वेलने सन १९७२ मध्ये प्रकाशित केलेल्या ‘इण्डियाज चायना वॉर’ या पुस्तकातील निष्कर्ष जवळपास सारखे असल्याचे दिसून आले आहे. यामुळे आता ब्रूक्स-अ‍ॅण्डरसन आणि भगत यांनी नेविल मेक्स्वेलला अहवालाची प्रत उपलब्ध करवून दिली असण्याच्या शक्यतेवर चर्चा सुरू आहे. या अहवालात भारतीय लष्कराच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी प्रत्यक्ष युद्धात घेतलेल्या निर्णयांसह लष्करातील निर्णय घेण्याच्या एकंदर प्रक्रियेवर कडक ताशेरे ओढले असावेत आणि त्यामुळेच अहवाल प्रसिद्ध न करण्याकडे सर्वच सरकारांचा कल असावा असा अभ्यासकांचा अंदाज आहे. लोकशाही व्यवस्थेत लष्कराच्या यशाचे श्रेय जसे सरकारला मिळते तसे लष्कराच्या अपयशाचे खापरसुद्धा सरकारवर फुटत असते. लोकशाहीत निर्वाचित सरकारचे स्थान सर्वोच्च असल्याने या प्रथा योग्यच आहेत.
सन १९६२ च्या युद्धाबाबत नेहरूंवर दोन परस्परविरोधी आरोप होतात. नेहरूंचे चीन धोरण अगदीच खुळेपणाचे आणि बोटचेपे होते. चीनबाबत सुरुवातीपासून कठोर भूमिका घेण्याची गरज होती जी नेहरूंनी घेतली नाही आणि चर्चा व करारांच्या माध्यमातून चीनशी मत्री करण्याचे वांझोटे प्रयत्न केले. हा आरोप मुख्यत: भारतात होतो. याबाबत नेहरूंची सखोल भूमिका होती. त्यांच्या मते जागतिक राजकारणात चीनला एकटे पाडल्यास तो देश आक्रस्ताळेपणा करण्याची अधिक शक्यता आहे. त्याऐवजी चीनशी संवाद सुरू ठेवून त्याला आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर सामावून घेण्याने चीनशी युद्धाची शक्यता कमी होते. भारताला आपल्या शेजारी दोन शत्रुराष्ट्रे परवडणारे नसल्याने चीनला मित्र बनवण्यात राष्ट्रीय हित आहे, असे त्यांचे मत होते. नेहरूंच्या या भूमिकेनंतरही युद्ध झालेच मात्र, याशिवाय कदाचित आणखी आधी आणि अधिक भीषण युद्ध होऊन मोठी मानहानी भारताच्या पदरी पडली असती, ही शक्यता नाकारता येत नाही.
नेहरूंवर याच्या अगदी विरुद्ध होणारा आरोप म्हणजे त्यांच्या बोलण्यात आणि कृतीत विरोधाभास होता. उदाहरणार्थ, नेहरू सीमा प्रश्नावरील चच्रेसाठी नेहमीच तयार असायचे, पण प्रत्यक्ष चच्रेत थोडीही लवचीकता दाखवायचे नाही. मुख्यत: भारताच्या बाहेरून मोठय़ा प्रमाणात हा आरोप होतो. याच प्रकारे, भारताला युद्ध नको, असे सांगत असताना प्रत्यक्षात सन्याला ‘फॉर्वर्ड पॉलिसी’चे आदेश नेहरूंनी दिले होते. नेविल मेक्स्वेलने आपल्या पुस्तकात नेहरूंच्या ‘फॉर्वर्ड पॉलिसी’ला युद्धासाठी जबाबदार धरले आहे. सन १९५९ नंतरचे नेहरूंचे चीन धोरण या आरोपांची पुष्टी करणारे आहे. सन १९६० मध्ये तत्कालीन चिनी पंतप्रधान चाऊ एन लाय भारतात येऊन गेल्यावर ही सीमा प्रश्नाची चर्चा फलदायी ठरणार नाही हे स्पष्ट झाले होते. सन १९५९ मध्ये दलाई लामांनी भारतात शरण घेतल्यावर भारतीयांमध्ये चीनबाबत कमालीचा राग होता. या पाश्र्वभूमीवर नेहरूंनी सीमा प्रश्नावर लवचीकता दाखवण्याची शक्यता संपुष्टात आली होती. तरीसुद्धा संसदेत विरोधी पक्षांद्वारे सातत्याने होणारी घणाघाती टीका, या टीकेला प्रसारमाध्यमांद्वारे मिळालेली प्रसिद्धी आणि त्यातून तयार झालेले जनमानस या सर्वाना उद्देशून धोरण आखणे नेहरूंसाठी अपरिहार्य झाले होते. या दबावातून भारतीय लष्कराच्या ‘फॉर्वर्ड पॉलिसी’चे तंत्र नेहरूंनी अवलंबले चीनने दावा ठोकलेल्या प्रदेशांत शक्य तितक्या पुढे जात लष्कराने छोटय़ा छोटय़ा छावण्या प्रस्थापित करायच्या आणि त्या प्रदेशावर आपला हक्क प्रस्थापित करायचा हे ‘फॉर्वर्ड पॉलिसी’चे उद्दिष्ट होते. भारतीय लष्कराची पर्याप्त तयारी नसताना किंवा लष्कराला पर्याप्त संसाधने उपलब्ध करून न देता नेहरू सरकारने ‘फॉर्वर्ड पॉलिसी’ राबवली होती. यामागे नेहरूंची समजूत अशी होती की, सीमेवर भारत आणि चीनदरम्यान छोटय़ा छोटय़ा चकमकी घडत राहणार, मात्र त्यातून उत्पन्न तणावाचे रूपांतर चीनद्वारे युद्ध पुकारण्यात नाही होणार. चीनला घेरण्याच्या अमेरिकी व्यूहरचनेमुळे त्या देशाची झालेली कोंडी, चीनचे सोव्हिएत रशियाशी वाढत चाललेले वाद आणि चीनमधील भीषण अंतर्गत समस्या यामुळे चीनचे नेतृत्व युद्धाच्या भानगडीत पडणार नाही हे नेहरूंचे आकलन होते.
नेहरूंना युद्ध नकोच होते, त्यामुळे त्यांनी सीमेवर मजबूत लष्करी फळी उभारण्यास प्राधान्य दिले नव्हते. तसे केल्याने भारत युद्ध करू इच्छितो, असा संदेश चीनला जाईल याची त्यांना खात्री होती. याचा अर्थ असा नव्हता की, भारताकडे पर्याप्त लष्करी सामथ्र्यच नव्हते. खुद्द नेहरूंच्या सरकारने स्वातंत्र्यानंतर लष्कराच्या विस्तारावर लक्ष केंद्रित केले होते. सन १९४९ मध्ये भारताच्या सशस्त्र सेनेची संख्या २,८०,००० होती जी सन १९६२ पर्यंत ५,५०,००० पर्यंत पोहोचली होती. सन १९४७ मध्ये भारतीय वायुदलाकडे ७ लढाऊ तुकडय़ा होत्या, ज्यांची संख्या सन १९६२ मध्ये १९ झाली होती. सन १९६२ मध्ये भारत व सोव्हिएत रशियाने मिग लढाऊ विमानांच्या भारतात निर्मिती करण्याच्या करारावर स्वाक्षरी केली होती. मात्र उपलब्ध लष्करी सामर्थ्यांचा उपयोग करत बचावात्मक सामरिक धोरण आखणे आवश्यक होते जे त्या वेळी भारताकडे नव्हते. सरकार व सन्यदले आणि सन्यदलांमध्ये आपापसात समन्वयाचा ‘स’सुद्धा अस्तित्वात नव्हता हे वास्तवदेखील दुर्दैवाने युद्धाच्या वेळीच उघड झाले. सन १९६२ मध्ये लागलेल्या ठेचेतून आलेला शहाणपणा भारताला सन १९६५च्या युद्धात उपयोगी आला. मात्र जो ‘बूंद से गयी वो हौद से नहीं आती,’ हेसुद्धा तेवढेच खरे
ताज्या बातम्यांसाठी लोकसत्ताचे मोबाईल अॅप डाऊनलोड करा.
कामासाठी महिला पत्रकार सेक्सलाही तयार, भाजपा नेता बरळला
कथा : हरवलेला महाराष्ट्र
नेहरुंचे चीनच्या बाबतीत धोरण अत्यंत खुलचट पणाचे होते त्याचे पुरावे आपल्याला भेटतात १.सन १९५० मध्ये चीन ने तिबेट वर ताबा घेतला त्यावेळेस सरदार पटेल यांनी नेहरूना ही गोष्ट आंतरराष्ट्रीय पटलावर नेण्याचा सल्ला दिला होता. २.सन १९५६ मध्ये चीन ने अक्सी चीन वर अधिकृत दावा ठोकला होता जो भाग भारत अजुन सुध्दा आपल्याच काश्मीर मधला आहे असे समजतो व सन १९५९ मध्ये दलाई लमांना भारतात दिलेल्या आश्रयाबद्द्ल चीन ने धमकी दिली होती तरीसुद्धा संयुक्त राष्ट्रांत चीन ला कायम सदस्यत्व देण्यास नेहरुंनी पाठिंबा दिला होतो ३.लेफ्टनंट जनरल बी एम कौल यांना युध्दाच्या वेळेस सेनाध्यक्ष बनविण्यात आले की जे नेहरुंच्या अत्यंत जवळ चे नातेवाईक होते व त्यांना युध्दभूमीवर लढण्याचा काही अनुभव नव्हता
खालील बातम्या तुम्ही वाचल्या का
कठुआ बलात्कार: पीडितेच्या प्रायव्हेट पार्टमध्ये आरोपीच्या वीर्याचे अंश आढळल्याचा फॉरेन्सिक अहवाल
सुरत बलात्कार : पीडिता आणि तिच्या आईला नराधमाने ३५ हजारात खरेदी केल्याचे वास्तव समोर
'सोनिया असो की प्रियंका गांधी, २०१९ ला रायबरेलीतून कोणीही निवडून येणार नाही'
पुण्यातील आंबडेकर नगर झोपडपट्टीला भीषण आग, अग्निशमन दलाचा जवान रूग्णालयात
पुन्हा एकदा शाहिद कपूर होणार बाबा
जगप्रसिद्ध डीजे एविचीचे वयाच्या अवघ्या २८ व्या वर्षी मस्कतमध्ये निधन
वरुण धवनच्या जबरा फॅनची करामत ऐकली का
मी शिव्या देऊन स्वतःला शांत करतो- कपिल शर्मा
सुहाना खानच्या शूजची किंमत जाणून तुम्हीही व्हाल थक्क
मुस्लिम व्यक्तीशी लग्न केल्यामुळे करिना ट्रोलिंगची शिकार; स्वरा भास्करकडून नेटकऱ्यांना सडेतोड उत्तर
कठुआ बलात्कार प्रकरणी स्पृहा म्हणतेय, काय फरक पडतो मी नाही लिहिलं तर
एस. बंगारप्पांचे पुत्र एकमेकांविरुद्ध
‘बेस्ट’कडून माहिती घेण्यास महापालिका असमर्थ
अर्सेनलचे प्रशिक्षकपद सोडण्याची वेंगर यांची घोषणा
बेस्टचे सेवानिवृत्त कर्मचारी दीड वर्षांपासून उपदानापासून वंचित
पुण्यात वर्षभरात लोहमार्गावर ५४० मृत्यू
‘गुटखा बंदी’ केवळ नावापुरती
‘महाराष्ट्र दिन’ श्रमदानाने साजरा करावा
दीड लाख महिलांना प्रशिक्षण, ४० कोटींचा खर्च
बिबटय़ाच्या हल्ल्यात पोलीस पाटील जखमी ; बिबटय़ाचा मृत्यू
नाणारच्या तव्यावर विरोधकांची पोळी


अक्षय तृतीयेचे महत्त्व | Webdunia Marathi

शुक्रवार, 20 एप्रिल 2018
सेक्स लाईफसखीयोगलव्ह स्टेशनमराठी साहित्यमराठी कविता
अक्षय तृतीयेच्या दिवशी काय करावे
* या दिवशी आपल्या जवळच्या नदीत किंवा जमल्यास गंगेत वा समुद्रात अंघोळ करावी. * सकाळी पंखा, तांदूळ, मीठ, तूप, साखर, चिंच, फळ आणि वस्त्राचे दान देऊन ब्राह्मणांना दक्षिणा द्यावी.
* ब्राह्मण भोजन घालावे.
* या दिवशी सातूचे महत्त्व असून ते जरूर खायला हवे.
* या दिवशी नवीन वस्त्र, शस्त्र, दागिने विकत घ्यावे.
* साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असल्याने या दिवशी नवीन घरात प्रवेश, नवीन वस्तू घेणे, मोठे आर्थिक व्यवहार करणे आदी शुभ कामेही केली जातात.
* या दिवसापासून सत्ययुग आणि त्रेतायुगाचा प्रारंभ झाला होता असे काहींचे मत आहे.
* या दिवशी श्री बद्रीनारायणाचे द्वार उघडतात.
* नर-नारायणाने या दिवशी अवतार घेतला होता.
* श्री परशुरामाचे अवतरणसुद्धा याच दिवशी झाले होते.
* वृंदावनाच्या श्री बांकेबिहारीच्या मंदिरात फक्त याच दिवशी श्रीविग्रहाचे चरणदर्शन होतात आणि बाकी पूर्ण वर्ष ते वस्त्रांनी झाकलेले असतात.
* जो मनुष्य या दिवशी गंगा स्नान करेल, तो पापांतून मुक्त होतो.
* या दिवशी परशुरामाची पूजा करून त्यांना अर्घ्य दिले जाते.
* शुभ कार्ये या दिवशी होतात.
* श्रीकृष्णाने युधीष्ठिराला असे सांगितले होते, की 'या तिथीस केलेले दान व हवन क्षयाला जात नाही, म्हणून हिला अक्षयतृतीया असे म्हटले आहे. देव आणि पितर यांना उद्देशून या तिथीस जे कर्म केले जाते, ते सर्व अक्षय (अविनाशी) होते.
यावर अधिक वाचा :
अक्षय तृतीया आखाजी पितृ देवोत्सव
अक्षय तृतीयेला लक्ष्मीला प्रसन्न करण्यासाठी चमत्कारी मंत्र
पौराणिक शास्त्रांप्रमाणे अक्षय तृतीया म्हणजे साडे तीन मुहूर्तांपैकी एक मुर्हूत. या ...
अमावस्याला करा हे 6 सोपे उपाय
अमावस्याला दक्षिणाभिमुख बसून मृत पूर्वजांसाठी पितृ तर्पण करा.
अक्षय तृतीयेच्या दिवशी काय करावे * या दिवशी आपल्या जवळच्या नदीत किंवा जमल्यास गंगेत वा ...
हा एक शुभ दिवस मानतात. एखाद्या नवीन कामाला आरंभ करावाचा झाल्यास यादिवशी करतात. दरवर्षी ...
अक्षय फळ देणारी अक्षय तृतीया
अक्षय तृतीया हा सण वैशाख शुद्ध तृतीयेला साजरा केला जातो. हा साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक आहे. ...
मोठ्यांचा सहयोग मिळाल्याने कार्ये पूर्ण होतील. वैवाहिक जीवनात स्थिती अनुकूल राहील. अधिकारी वर्गाचे पाठबळ मिळेल. आपल्या सन्मानात वाढ होईल.
देवाण-घेवाण काळजीपूर्वक करा. आरोग्य नरम-गरम राहील. पत्नीच्या आरोग्याची चिंता होईल. प्रवास काळजीपूर्वक करा.
वेळ आपल्यासाठी अनुकूल आहे. आपले जोडीदार आणि कौटुंबिक सभासद आनंदाचे कारण बनतील. आपली लोकप्रियता वाढण्याची शक्यता आहे.
कार्यांमध्ये थोडी काळजी घेणे अनुकूल राहील. वाद-विवाद टाळा. व्यापार-व्यवसायात जोखीमिचे कार्य टाळा.
मान-सन्मानात इच्छित वाढ होईल. व्यापार-व्यवसायात स्थिती सुखद राहील. शत्रूंवर आपला प्रभाव वाढेल.
मानसिक प्रसन्नतेचे वातावरण मिळेल. कौटुंबिक सुख-शांती राहील. वाहनसुख मिळेल. स्त्री पक्ष प्रसन्नतेचे कारण ठरेल.
व्यवसायात धाडस दाखवू नये. आजार बळावण्याची शक्यता आहे. वेळीच काळजी घ्या. खर्चावर नियंत्रण ठेवावे. राग करू नये. एखाद्या कलेतून आनंद मिळेल. महत्त्वाची कामे होतील.
पती-पत्नीमधील मतभेद वाढण्याची शक्यता आहे. आरोग्याकडे लक्ष द्या. व्यवसायातून चांगली आथिर्क प्राप्ती होईल. व्यवसायात लाभांचे प्रमाण वाढेल.
व्यवसायात धन प्राप्तिचे योग आहे. हमखास यश मिळेल. दागदागिन्यांची हौसही पुरी करू शकाल. पती-पत्नीमध्ये वाद होण्याची शक्यता आहे.
सगळ्या कार्यात यश मिळेल. वास्तू लाभ होईल व सर्व चिंता दूर होतील. तरीही वेळ ओळखून संधी मिळवून घ्यावी.
पारिवारिक वातावरण मनासारखे राहण्याची शक्यता नाही. चांगली नसली तर ही वेळ टाळाली हवी. कोणतेही नवीन कार्य प्रारंभ करू नये.
धन स्थिती चांगली राहीली तरी खर्चही वाढेल. मित्रांचे उत्तम सहकार्य मिळेल. अनेक चांगल्या घटना घडतील. मनोरंजनात वेळ जाईल.
मुख्यपृष्ठ आमच्याबद्दल फीडबॅक जाहिरात द्या घोषणापत्र आमच्याशी संपर्क साधा


50languages मराठी - बंगाली नवशिक्यांसाठी | संध्याकाळी बाहेर जाणे = সন্ধ্যে বেলায় বাইরে যাওয়া |

Home > 50languages.com > मराठी > बंगाली > अनुक्रमणिका
इथे डिस्को आहे का
इथे नाईट क्लब आहे का
इथे पब आहे का
आज संध्याकाळी थिएटरवर काय सादर होणार आहे
आज संध्याकाळी चित्रपटगृहात काय सादर होणार आहे
आज संध्याकाळी दूरदर्शनवर काय आहे
नाटकाची तिकीटे अजून उपलब्ध आहेत का
चित्रपटाची तिकीटे अजून उपलब्ध आहेत का
फुटबॉल सामन्याची तिकीटे अजून उपलब्ध आहेत का
मला मागे बसायचे आहे.
मला मध्ये कुठेतरी बसायचे आहे.
मला पुढे बसायचे आहे.
आपण एखाद्या कार्यक्रमाची शिफारस कराल का
प्रयोग कधी सुरू होणार आहे
आपण माझ्यासाठी तिकीट आणू शकता का
इथे जवळपास गोल्फचे मैदान आहे का
इथे जवळपास टेनिस कोर्ट आहे का
इथे जवळपास इनडोअर जलतरण तलाव आहे का
बरेच युरोपिय ज्यांना त्यांचे इंग्रजी सुधारायचे आहे ते माल्टाला जातात. कारण हे आहे कि, इंग्रजी लहान युरोपीय राज्यांमध्ये कार्‍यालयीन भाषा आहे. आणि माल्टा ही त्याच्या अनेक भाषा शाळांसाठी प्रसिध्द आहे. परंतु हे ते नाही जे भाषातज्ञांसाठी देशातील मनोरंजक ठरेल असे असते. ते दुसर्‍या कारणास्तव माल्टामध्ये स्वारस्य दाखवितात. माल्टा गणराज्याला दुसरी कार्‍यालयीन भाषा आहे: माल्टीज (किंवा माल्टी) ही भाषा एका स्थानिक अरबी भाषेपासून विकसित झाली आहे. यासह, माल्टी ही युरोपची फक्त सेमिटिक भाषा आहे. तथापि, अरबीपेक्षा वाक्यरचना आणि उच्चारशास्त्र वेगळे आहेत. माल्टीज हि लॅटिन अक्षरांमध्ये देखील लिहिली जाते. तथापि, अक्षरमालेमध्ये काही विशेष वर्ण आहेत. आणि अक्षरे c व y पूर्णपणे अनुपस्थित असतात. शब्दसंग्रहामध्ये अनेक भिन्न भाषांमधील घटक आहेत. अरबी पासून दुसर्‍या बाजूला, इटालियन आणि इंग्रजी या प्रभावी भाषा आहेत. पण फोनिशियन आणि कॅर्थाजिनियन्स मुळेही भाषा प्रभावित झाली. त्यामुळे काही संशोधक माल्टी भाषेला अरबी क्रीयोल भाषा समजतात. त्याच्या संपूर्ण इतिहासात, माल्टा विविध शक्तींकडून व्यापला गेला होता. त्या सर्वांनी त्यांच्या खुणा माल्टा, गोझो आणि कोमिनो या बेटांवर ठेवल्या आहेत. प्रदीर्घ काळासाठी, माल्टी ही केवळ स्थानिक प्रदेशिक भाषा होती. परंतु ती नेहमी माल्टीज लोकांची मूळ "वास्तविक" भाषा राहिली. ती केवळ तोंडी सांगून पुढे नेली जात होती. 19 व्या शतकापर्यंत लोक भाषेत लिहायला सुरू केले नव्हते. आज वक्त्यांची संख्या सुमारे 330,000 एवढी आहे. माल्टा 2004 पासून युरोपियन युनियनची सदस्य केली गेली आहे. त्यासह, माल्टी ही युरोपियन कार्‍यालयीन भाषांमधील देखील एक भाषा आहे. परंतु माल्टीज लोकांसाठी भाषा म्हणजे त्यांच्या संस्कृतीचा एक भाग आहे. आणि परदेशी जेव्हा माल्टी शिकण्यासाठी इच्छित असतात तेव्हा ते खूश होतात. माल्टा मध्ये निश्चितपणे पुरेशा भाषा शाळा आहेत…
Contact book2 मराठी - बंगाली नवशिक्यांसाठी


712 नाशिक : खडकाळ जमिनीवरील शिमला मिरचीतून लाखोंचा नफा, भाऊसाहेब पगारांची यशोगाथा
शेतीत उत्पन्न मिळत नाही म्हणून या शेतकऱ्यानी वेगळे मार्ग निवडले. मात्र मातीशी असलेलं नातं विसरला नाही.पुन्हा नव्या उमेदीनं शेती करत खडकाळ जमिनीवर त्यानी शंती फुलवली. ही यशोगाथा आहे नाशिक जिल्ह्याच्या चांदवड तालुक्यातील भाऊसाहेब पगार यांची. डोंगराळ भागातील आपल्या शेतात त्यांनी शिमला मिरचीचं लाखोंचं उत्पादन घेतलंय. पाहूया त्यांची यशोगोथा..
712 : कोकणच्या हापूसला पेटंटने नवी ओळख
712 : महाराष्ट्रावर पुन्हा एकदा अवकाळी पावसाचं संकट
ब्रेकफास्ट न्यूज : नोटाबंदी बँकांमध्ये सर्वाधिक बनावट नोटा, एफआययूचा अहवाल
अंबरनाथ : मुजोर रिक्षाचालकांचा प्रवाशावर चाकूहल्ला
ब्रेकफास्ट न्यूज : लोकलच्या तिन्ही मार्गांवर उद्या मेगाब्लॉक
ब्रेकफास्ट न्यूज : 12 वर्षांखालील मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी
मुंबई : पेट्रोल, डिझेलची रेकॉर्ड दरवाढ, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
पुणे : महापालिकेच्या चुकीमुळे मुजुमदार वाड्याचं नुकसान, वारस अनुपमा मुजुमदार यांच्याशी चर्चा
सांगली : कृष्णा नदीच्या पात्रात मगरीने मुलाला ओढलं, शोधमोहीम सुरु
नॉनस्टॉप 25 : बातम्यांचा झटपट आढावा
मुंबई : अंगावर झाड कोसळून दादरमध्ये एकाचा मृत्यू
मुंबई : अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिमला सर्वोच्च न्यायालयाचा दणका
मुंबई : मुंबईकरांवर पाणीटंचाईचं संकट, धरणातील पाणीसाठ्यात घट
मुंबई : सिटी को-ऑपरेटिव्ह बँकेचं सारस्वत बँकेत विलीनीकरण करण्यासाठी प्रयत्न
मुंबई : मुलुंडजवळ ट्रक आणि डंपरचा भीषण अपघात, तीन जण जखमी
712 : कोकणच्या हापूसला पेटंटने नवी ओळख
712 : महाराष्ट्रावर पुन्हा एकदा अवकाळी पावसाचं संकट
ब्रेकफास्ट न्यूज : नोटाबंदी बँकांमध्ये सर्वाधिक बनावट नोटा, एफआययूचा अहवाल
अंबरनाथ : मुजोर रिक्षाचालकांचा प्रवाशावर चाकूहल्ला
ब्रेकफास्ट न्यूज : लोकलच्या तिन्ही मार्गांवर उद्या मेगाब्लॉक
ब्रेकफास्ट न्यूज : 12 वर्षांखालील मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी
मुंबई : पेट्रोल, डिझेलची रेकॉर्ड दरवाढ, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
पुणे : महापालिकेच्या चुकीमुळे मुजुमदार वाड्याचं नुकसान, वारस अनुपमा मुजुमदार यांच्याशी चर्चा
सांगली : कृष्णा नदीच्या पात्रात मगरीने मुलाला ओढलं, शोधमोहीम सुरु
नॉनस्टॉप 25 : बातम्यांचा झटपट आढावा
मुंबई : अंगावर झाड कोसळून दादरमध्ये एकाचा मृत्यू
मुंबई : अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिमला सर्वोच्च न्यायालयाचा दणका
712 नाशिक : खडकाळ जमिनीवरील शिमला मिरचीतून लाखोंचा नफा, भाऊसाहेब पगारांची यशोगाथा
712 नाशिक : खडकाळ जमिनीवरील शिमला मिरचीतून लाखोंचा नफा, भाऊसाहेब पगारांची यशोगाथा
शेतीत उत्पन्न मिळत नाही म्हणून या शेतकऱ्यानी वेगळे मार्ग निवडले. मात्र मातीशी असलेलं नातं विसरला नाही.पुन्हा नव्या उमेदीनं शेती करत खडकाळ जमिनीवर त्यानी शंती फुलवली. ही यशोगाथा आहे नाशिक जिल्ह्याच्या चांदवड तालुक्यातील भाऊसाहेब पगार यांची. डोंगराळ भागातील आपल्या शेतात त्यांनी शिमला मिरचीचं लाखोंचं उत्पादन घेतलंय. पाहूया त्यांची यशोगोथा..
712 : कोकणच्या हापूसला पेटंटने नवी ओळख
712 : महाराष्ट्रावर पुन्हा एकदा अवकाळी पावसाचं संकट
ब्रेकफास्ट न्यूज : नोटाबंदी बँकांमध्ये सर्वाधिक बनावट नोटा, एफआययूचा अहवाल
अंबरनाथ : मुजोर रिक्षाचालकांचा प्रवाशावर चाकूहल्ला
ब्रेकफास्ट न्यूज : लोकलच्या तिन्ही मार्गांवर उद्या मेगाब्लॉक
ब्रेकफास्ट न्यूज : 12 वर्षांखालील मुलींवर बलात्कार करणाऱ्यांना फाशी
मुंबई : पेट्रोल, डिझेलची रेकॉर्ड दरवाढ, 5 वर्षाचा विक्रम मोडला
पुणे : महापालिकेच्या चुकीमुळे मुजुमदार वाड्याचं नुकसान, वारस अनुपमा मुजुमदार यांच्याशी चर्चा
सांगली : कृष्णा नदीच्या पात्रात मगरीने मुलाला ओढलं, शोधमोहीम सुरु
नॉनस्टॉप 25 : बातम्यांचा झटपट आढावा
IN PICS: लड़की ने अपने 'पार्टनर' से माफी मांगते हुए धोनी को बताया पहला प्यार
IPL 2018: अंक तालिका में चेन्नई टॉप पर पहुंची
WATCH: अपनी गेंद पर शार्दुल ठाकुर ने एक हाथ से लपका बेहतरीन कैच
WATCH: मैदान पर एमएस धोनी के पैरों में गिर गया उनका फैन
CSKvRR: शेन वाटसन के शतक से सीएसके ने नए घर में किया जीत से आगाज़


‘इतिहास फिरस्ती’च्या कार्यक्रमात “उलगडला पुरंदरचा इतिहास!” – Pune News Network

Home / ठळक बातमी / ‘इतिहास फिरस्ती’च्या कार्यक्रमात “उलगडला पुरंदरचा इतिहास
‘इतिहास फिरस्ती’च्या कार्यक्रमात “उलगडला पुरंदरचा इतिहास
पुरंदर पर्यावरण आणि जलस्त्रोत संरक्षण प्रेरणा या फेसबुक ग्रुपच्या वतीने सासवड येथे कार्मक्रम पार पडला…
पुणे न्यूज, दि. २० मार्च : “पुरंदरच्या पवित्र भूमीने अनेक वीरपुत्र निर्माण केले. या भूमीचा इतिहास नव्या पिढीपर्यंत पोहचावा. अनेक ठिकाणी वाडे आहेत, विरगळ आहेत, मूर्ती आहेत त्यांचा इतिहास लोकापर्यंत पोहचावा. त्यांच्या जतनासाठी लोकांमध्ये ऊर्जा निर्माण व्हावी. यासाठी हि छोटी मोहीम हाती घेतल्याचे पुरंदर पर्यावरण आणि जलस्त्रोत संरक्षण संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष गणेशकुमार झेंडे यांनी इतिहास फिरस्ती या संकल्पनेची सर्वांना माहिती दिली. दर महिन्याच्या एका रविवारी इतिहास फिरस्ती आयोजित केली जाते.
पुरंदर पर्यावरण आणि जलस्त्रोत संरक्षण प्रेरणा या फेसबुक ग्रुपने “इतिहास फिरास्ती”चे सासवड येथे आयोजन केले होते. यावेळेस इतिहास प्रेमींनी भैरवनाथ मंदिर, आबासाहेब पुरंदरे वाडा, श्री पुरंदरे वाडा या स्थळांना भेट दिली. या कार्यक्रमाची सुरवात कुंडलिक पाटोळे यांनी महाराष्ट्र गीताने केली. पुरंदरचे जेष्ठ इतिहासकार श्री. शिवाजीराव एक्के यांनी जमलेल्या इतिहासप्रेमीनां शिवभूमी पुरंदरची शौर्य गाथा सांगितली.
भैरवनाथ मंदिरातील घंटा वसईच्या युद्धात जिंकलेली असून ती सरदार पिलाजी जाधवराव यांनी भैरवनाथ चरणी अर्पण केली. हारजीराजे जगताप यांनी सात वाड्यांचे मिळून सासवड वसवले. त्यावेळेस या वाड्यामधले देव भैरवनाथ मंदिरात प्रतिस्थापना केले. पुरंदरे वाडा १७१० साली अंबाजी पंत पुरंदरे यांनी बांधलेला आहे. अंबाजी पंत पुरंदरे हे पेशवे काळातील मोठे मुसद्दी असल्याची माहिती एक्के सरांनी सांगितली. यावेळेस एक्के सरांनी सर्वांना मराठेशाहीत निर्माण झालेल्या वाड्याची रचना समजावून सांगितली. आबासाहेबांच्या वाड्यानंतर सुनील पुरंदरे यांच्या राहत्या वाड्यास इतिहास प्रेमींनी भेट दिली. यावेळेस सुनील पुरंदरेनी सर्वांचे स्वागत केले. उपक्रमाची तोंड भरून स्तुती केली. या वाड्याची माहिती दिल्यानंतर शिवाजीराव एक्के सरांनी “पुरंदरचे धुरंधर” या प्रकशित होऊ घातलेल्या ग्रंथांची माहिती उपस्थितांना दिली. कवी शुभानन चिंचकर, कवी अरविंद इंदलकर यांनी कवितांचे सादरीकरण केले.
इतिहास फिरास्तीच्या वतीने वकील विश्वास पानसे यांनी उपस्थित मान्यवर व जयसाहेब पुरंदरे, सुनील पुरंदरे यांचे आभार मानले. मोहन बागडे यांनी इतिहास प्रेमीच्यावतीने सातत्याने इतिहास फिरास्तीचे आयोजन करणाऱ्या पुरंदर पर्यावरण आणि जलस्त्रोत संरक्षण प्रेरणा आणि इतर मान्यवरांनां पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या. श्री. संजय काटकर यांनी सामुहिक पसायदानाने कार्यक्रमाची सांगता केली. यावेळी परशुराम देशमुख, गणेश बागडे, किशोर बोत्रे, गोळे सर, मासाळ सर, अभय सस्ते, अभिजित लांडगे, मिलिंद मारणे, हेंद्रे, अरविंद म्हेत्रे, कटके सर उपस्थित होते. सर्व उपस्थितांनी या उपक्रमाची तोंड भरून स्तुती केली.
Previous पुण्यात सुरु असणा-या सर्व केबल कंपन्यांची कामे थांबवण्याचे महापौरांचे आदेश
Next कोथरुड येथे लागलेल्या आगीत गादीचे गोडाऊन भस्मसात
अपर्णा सेन, सीमा देव आणि उस्ताद झाकीर हुसैन यांचा १५ व्या पिफ अंतर्गत सन्मान
यंदाचा १५ वा पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव १२ ते १९ जानेवारी दरम्यान
कोरिओग्राफर गणेश आचार्यचे मराठी चित्रपटात दिग्दर्शकीय पदार्पण…
महाराष्ट्र सार्वजनिक विद्यापीठ विधेयक 2016 आज विधानसभेत एकमताने समंत…
उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री विनोद तावडे यांनी मांडले विधेयक विद्यार्थी केंद्रीत रचना व निर्णयप्रक्रियेतील …


बाहुबली

Reel VS Real पोट धरून हसा
हसून हसून पोटात दुखेल
काय राव राजमाऊली निराश केलं राव
1) आगामी चित्रपट बाहुबली 2 चा प्लस पॉईंट आहे त्याचा क्लायमॅक्स, एन्ड सीन....पण सध्या प्रभावी सोशल मीडिया मुळे मुवि चे सीक्रेट्स , क्लिप्स, कुठून ना कुठून लीक होऊन बाहेर पसरत असतात, त्यामुळे बाहुबली 2 चे, 4 क्लायमॅक्स सिन्स शूट झाले आहेत, जर कुठला क्लायमॅक्स ट्विस्ट सिन फुटला... तर त्या जागी दुसरा सिन टाकण्यात येणार … Continue reading Only for BAAHUBALI fans…Did you know
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
एका मुलाने आईवडिलांचे केले स्वप्न पूर्ण, पाहून व्हाल थक्क.
पोर्कीस्तानी आणि चायनीज घुसखोरांवर बनवाबनवी बनला असता तर
नक्की वाचा - STEPHEN HAWKING - संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
पुण्यातील लिकर शॉप बाहेरील पुणेरी पाट्या (10/2016)
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर…
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…
भन्नाट विनोद - बिल तुमचा नातू देईल
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर...
बाहेरून पुण्यात येणाऱ्यांसाठी पुणेरी सूचना
पुण्यातील वाहतुकीचा अभ्यास 😂😂😂 वाचाल तर हासाल
इंग्रजी नावाच्या कंपन्या मराठी माणसाने काढल्या असत्या तर… 16/04/2018
आरोग्याच्या दृष्टीने सुरक्षित प्लास्टिक वॉटर बाॅटल कशी निवडावी
नक्की वाचा – STEPHEN HAWKING – संघर्षमय विज्ञानाचा अंत 16/03/2018
जगात सर्वकाही उलटे असते तर
भन्नाट विनोद – बिल तुमचा नातू देईल 08/01/2018
व्हाट्सअप्प फेसबुक वरून लोकांचा स्वभाव 😂😂😂 24/12/2017
माझ्या मराठीची मजा 18/12/2017
जीवनात आपल्याला पुढे नेणारी स्त्री 12/12/2017
Sagar Gaikwad on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rishabh Dhumal on जगात सर्वकाही उलटे असते तर
Rajshree on अत्यंत हुशार लोकच या कोड्याचे…


वर्षा उसगांवकर प्रथमच ‘जांवय नं. १’ या कोंकणी चित्रपटात - MarathiCineyug.com | Marathi Movie News | TV Serials | Theatre

वर्षा उसगांवकर प्रथमच ‘जांवय नं. १’ या कोंकणी चित्रपटात
Previous Article सुपरहिट 'बबन' पोहोचला सिंगापूरला
काही कलाकार आपल्या अभिनय कौशल्याच्या बळावर प्रादेशिक चित्रपटसृष्टीपासून थेट बॉलीवूडपर्यंत आपला दबदबा निर्माण करतात, पण त्यांना मातृभाषेतील चित्रपटात काम करण्याची संधी कधीच मिळत नाही. अभिनेत्री वर्षा उसगांवकरांच्या बाबतही असंच काहीसं घडलंय. मातृभाषा कोंकणी असूनही वर्षा उसगांवकर आजवर कधीही कोंकणी चित्रपटात दिसल्या नव्हत्या. प्रथमच त्या ‘जांवय नं. १’ या कोंकणी चित्रपटात मध्यवर्ती भूमिकेत दिसणार आहेत. ‘जांवय नं. १’ चा मराठी अर्थ ‘जावई नं १’ असा आहे.
वर्षा उसगांवकर यांनी आजवर मराठी, हिंदी तसंच राजस्थानी चित्रपटातही अभिनय केला आहे. मूळच्या गोव्याच्या असणाऱ्या वर्षा उसगांवकर यांना कोंकणी चित्रपटात आणण्याची किमया कोंकणी मराठी लेखक-दिग्दर्शक हॅरी फर्नांडीस यांनी साधली आहे. वर्षा यांनी प्रवाहासोबत वाटचाल करीत जुन्या-नव्या कलाकार-दिग्दर्शकांसोबतही यशस्वीपणे काम केलं आहे. याच कारणामुळे आजही त्या कोणतीही भूमिका सक्षमपणे साकारू शकतात. ९० च्या दशकात मराठी प्रेक्षकांच्या मनावर गारुड करणाऱ्या वर्षा उत्तम नृत्यांगना असून भूमिकेच्या मागणीनुसार नेहमीच त्यांनी नृत्यकला प्रेक्षकांसमोर सादर केली आहे.
सांगाती क्रिएशनची प्रस्तुती असलेल्या ‘जांवय नं. १’ या चित्रपटातल्या आपल्या या भूमिकेविषयी बोलताना वर्षा उसगांवकर सांगतात की, “माझी मातृभाषा असलेल्या ‘जांवय नं. १’ या चित्रपटात दिग्गज गोवन कलाकारांसोबत काम करताना मला खूप मजा आली. पैसा वसूल धमाल कॉमेडी असणारा ‘जांवय नं. १’ हा चित्रपट प्रेक्षकांचे पुरेपूर मनोरंजन करेल.” असा विश्वास ही त्यांनी व्यक्त केला. या चित्रपटाच्या दिग्दर्शनासोबतच कथा-पटकथा-संवादलेखनही हॅरी फर्नांडीस यांनी केलं आहे. नुकताच या चित्रपटाचा संगीत प्रकाशन सोहळा मुंबई आणि दुबई येथे मोठ्या थाटामाटात करण्यात आला. लवकरच गोव्यातही संगीत प्रकाशन होईल. चित्रपटातील गाणी कोंकणी संगीत रसिकांवर मोहिनी घालण्यात यशस्वी ठरत आहेत. १३ एप्रिल ला ‘जांवय नं. १’ मँगलोर, उडपी, कारवार तसंच कर्नाटकच्या इतर शहरांमध्ये महत्त्वाच्या चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित होतो आहे.
सिरील कॅस्टेलिनो, लिओ फर्नांडीस, वॅाल्टर डिसोझा निर्मित ‘जांवय नं. १’ या चित्रपटात सासू आणि जावई यांची अनोखी जुगलबंदी पाहायला मिळणार आहे. या चित्रपटातील भूमिकेसाठी वर्षा उसगांवकर यांचा लुकही बदलण्यात आला आहे. या चित्रपटात वर्षा उसगांवकर यांच्यासोबत जोशिता रोड्रीक्स (मिस साऊथ एशिया टीन), रंजीथा ल्युईस हे मेंगलोरीयन कलाकार, दुबई स्थित अभिनेता दिपक पलाडका तसेच थिएटर आर्टिस्ट प्रिन्स जेकब, केविन डिमेलो या गोवन कलाकारांच्या भूमिका आहेत. केविन डिमेलो हे या चित्रपटात जावयाच्या भूमिकेत दिसतील. शौफिक शेख यांनी या चित्रपटाचं छायांकन केलं असून अभिषेक म्हसकर यांनी संकलन केलं आहे.
Previous Article सुपरहिट 'बबन' पोहोचला सिंगापूरला
वर्षा उसगांवकर प्रथमच ‘जांवय नं. १’ या कोंकणी चित्रपटात
‘मुंबईकर, पुणेकर, नागपूरकर आणि परप्रांतीय’ - ठाण्यात रंगणार धमाल ‘स्टॅण्ड अप कॉमेडी’ शो
बिग बॉसच्या घरामध्ये मेघा धाडे आणि आरती या दोघी का चिडल्या अनिल थत्तेवर
'नकळत सारे घडले' मध्ये नेहा उठवणार शोषणाविरोधात आवाज
'विनीत भोंडे' ला बिग बॉसने दिलेले सिक्रेट टास्क काय आहे
'ऋषिकेश जोशी' साकारणार वेड्या 'वाघे-या' गावाचा शहाणा अधिकारी
बिग बॉस च्या घरामधील पाचवा दिवस - कोण असेल बिग बॉसच्या घरचा नवा कॅप्टन
‘मुंबईकर, पुणेकर, नागपूरकर आणि परप्रांतीय’ - ठाण्यात रंगणार धमाल ‘स्टॅण्ड अप कॉमेडी’ शो
बिग बॉसच्या घरामध्ये मेघा धाडे आणि आरती या दोघी का चिडल्या अनिल थत्तेवर
'नकळत सारे घडले' मध्ये नेहा उठवणार शोषणाविरोधात आवाज
'विनीत भोंडे' ला बिग बॉसने दिलेले सिक्रेट टास्क काय आहे
'ऋषिकेश जोशी' साकारणार वेड्या 'वाघे-या' गावाचा शहाणा अधिकारी
बिग बॉस च्या घरामधील पाचवा दिवस - कोण असेल बिग बॉसच्या घरचा नवा कॅप्टन


प्राजु: ... वसा

माझ्या गीतांची ध्वनि-मुद्रीका ...
'साम' टी. व्ही. साठी झालेली माझी मुलाखत
नभ कसं दूर दूर... बेला शेंडे आणि प्राजक्ता पटवर्धन
'फुलांची आर्जवे' : मुख़पृष्ठ
आय ऍम अ कॉम्प्लॅन बॉय
मराठी टंकलेखकाचा वापर करा.
गुरुवार, २९ डिसेंबर, २०११
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा
सहज यावे शब्द आणि भाव उमजावा जसा
आज कविते ये फ़िरूनी सांध शब्दांनी दुवा
टाक उघड्यावर मनाला, अन जराशी दे हवा
लख्ख झाल्या कल्पनेला दाव आता आरसा
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा
पावसाच्या हालचाली, गर्द हिरवी वाटही
प्रेम शृंगारात भिजली, तारकांची रातही
अन पहाटेच्या मनावर, गोड उमटावा ठसा
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा
घाल कविते दान थोडे फ़ाटक्या झोळीत या
अर्थ ओथंबून जावा मांडल्या ओळीत या
वाहुदे जन्मांतरी मजला तुझा हा वारसा
बांधण्या कवितेत सारे मी असा घ्यावा वसा
नवीनतम पोस्ट थोडे जुने पोस्ट मुख्यपृष्ठ
याची सदस्यता घ्या: टिप्पणी पोस्ट करा (Atom)
माझ्या ब्लॉगला भेट दिल्याबद्दल धन्यवाद
माझ्या ब्लॉगला भेट देण्याकरिता यापुढे तुम्हाला http://praaju.blogspot.com/ असा लांबलचक पत्ता (URL) लिहायची गरज नाही. आता तुम्ही http://www.praaju.net/ किंवा praaju.net असे लिहून माझ्या ब्लॉगपर्यंत पोहोचू शकाल.
माझ्या ब्लॉगबद्दल तुमच्या सुचनांचे स्वागत आहे.
ई प्रसारण (इंटरनेट रेडीओ)
आजवर इतक्या वाचकांनी संस्थळाला भेट दिली


Maharashtra Civil Service

पदोन्नती व बदली आदेश
महसूल विभागाचे शासन निर्णय
इतर विभागाचे शासन निर्णय
Registration नोंदणी साठी आपण देत असलेल्या प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद
सर्व नोंदणी इच्छुक व्यक्तीसाठी नम्रतापूर्ण निवेदन.
"महाराष्ट्र सिविल सर्विस " हे संकेतस्थळ महसूल अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या आपसातील परस्पर समन्वयातून जनतेला अधिक चांगली, गतिमान व आश्वस्त सेवा देण्यासाठी सर्वांच्या प्रयत्नातून निर्माण केलेले संकेतस्थळ आहे. या माध्यमातून महसूल अधिकारी आपल्या अभ्यासाच्या व अनुभवाच्या सहाय्याने जनतेच्या समस्यांचे निवारण करण्याचा प्रयत्न करणार आहेत.त्यामुळे यावर केवळ महसूल अधिकारी व महसूल कर्मचारी नोंदणी Registration करू शकतात. हि नोंदणी महसूल अधिकाऱ्यांच्या व महसूल कर्मचाऱ्यांच्या आपसातील चर्चेसाठी व जनतेला मार्गदर्शन करण्यासाठी आवश्यक असल्याने इतरांना नोंदणीची आवश्यकता नाही. ते जन पीठ च्या माध्यमातून संकेतस्थळाला भेट देवू शकतील.
या Membership Form * मार्क केलेल्या सर्व fields भरणे आवश्यक आहे.
आपली Membership Request मान्य होताच आपणाला आपला " Password" पाठविण्यात येईल.
Please Selectअपर जिल्हाधिकारीउप जिल्हाधिकारीतहसीलदारनायब तहसीलदारसर्वसाधारणमहसूल कर्मचारीअव्वल कारकूनलिपिकमंडळ अधिकारीतलाठीइतर
Please Selectऔरंगाबाद नागपूर अमरावती नाशिक पुणे कोंकण प्रतिनियुक्ती
Please Selectलातूर उस्मानाबाद बीड सातारा वाशीम पुणे औरंगाबाद नांदेड परभणी हिंगोली जालना अकोला बुलढाणा अमरावती यवतमाळ मुंबई मुंबई उपनगरीय जिल्हा ठाणे रायगड रत्नागिरी सिंधुदुर्ग भंडारा चंद्रपूर गडचिरोली गोंदिया नागपूर वर्धा अहमदनगर धुळे नाशिक जळगाव नंदुरबार कोल्हापूर सांगली सोलापूर
Please Selectलातूर उदगीर निलंगा अहमदपूरऔसा देवणी चाकूर जळकोट रेणापूरशिरुर अनंतपाळ आष्टी उस्मानाबाद तुळजापूर कळंब भूम वाशी परंडा उमरगा लोहारा अक्कलकुवा शहादा नंदुरबार नवापूरसाक्रीधुळे सिंदखेडा शिरपूर चोपडा यावल रावेर भुसावळ जळगावधरणगाव अमळनेर पारोळा एरंडोल भडगावचाळीसगावपाचोरा जामनेर मुक्ताई नगर बोदवड मलकापूर नांदुरा बुलढाणा मोताळाचिखली सिंदखेडराजा देऊळगाव राजा लोणार मेहकर खामगावशेगावजळगाव जामोद संग्रामपूर अकोट तेल्हारा बाळापुर पातुर अकोला मुर्तीजापुर बार्शी टाकळीरिसोड मालेगाववाशीम मंगरूळपीर कारंजा मानोराधामणगाव रेल्वे चांदूर रेल्वे नांदगाव खांदेश्वर भातकुलीअमरावती तिवसा मोर्शी दर्यापूर अंजनगाव अचलपूर धरणी चिखलदरा चांदूर बाजारवरुड आर्वी कारंजा आष्टी वर्धा देवळी हिंगणघाट समुद्रपूर सेलू कातोळनागपूर ग्रामीण नरखेड सावनेर कळमेश्वर हिंगणा उमरेड कुही भिवापूर कामठी मौदारामटेक परसिवणी तुमसर मोहाडी भंडारा पौनी साकोली लाखनीलाखांदूर अर्जुनी मोरगावसडक अर्जुनी तीरोरा गोंदिया आमगावदेवरी सालेकासादेसाईगंज आरमोरी धानोरा कुरखेडा कोरची गडचिरोली चामोर्शी अहेरी मुलचेरा इतपल्लीभामरागढसिरोंचा राजुरा कोरपना गोंड पिंपरी जिवती चंद्रपूर बल्लारपूर मुळपोंभूर्णाब्रम्हपुरी शिंदेवाहीसावळीचिमूर नागभीड वरोरा भद्रावती वणीमरेगावझरी झामनीराळेगावकेळापूर बाभूळगाव कळंब यवतमाळ दारव्हा दिग्रस नेर आर्णी घाटंजी पुसद महागावउमरखेड किनवट माहूर हादगावहिमायतनगर भोकर मुदखेड अर्धापूर नांदेड लोहाकंधार नायगावउमरी धर्माबाद देगलूर बिलोली मुखेड वसमत औंढा नागनाथ कळमनुरी हिंगोली सेनगावजिंतूर सेलू परभणी गंगाखेड पालम पूर्णापाथरीमानवत सोनपेठ परतूर मंठा जालना घनसांगवीअंबड बदनापूर भोकरदन जाफराबाद सिल्लोड सोयगावकन्नड फुलंब्री औरंगाबाद पैठण गंगापूर खुलताबाद वैजापूर नांदगाव मालेगावबागलाण सुरगाणा कळवणचांदवड देवळायेवला इगतपुरी निफाड दिंडोरी पेठ नाशिक त्रिंबकेश्वर सिन्नर डहाणू तलासरी जव्हार पालघर विक्रमगड वसईभिवंडी शहापूर वाडामुरबाड अंबरनाथ उल्हासनगर कल्याण ठाणे बोरीवली कुर्ला अंधेरी पनवेल कर्जत खालापूर उरण पेणरोहासुधागड अलिबाग मुरुड जंजिरा श्रीवर्धन म्हसाळामाणगाव ताळामहाड पोलादपूर जुन्नर आंबेगावखेडशिरूर दौंड इंदापूर बारामती पुरंदर भोर वेल्हेमुळशी मावळ हवेली पुणे अकोले संगमनेर राहता कोपरगावश्रीरामपूर राहुरी नेवासा शेवगावपाथर्डी अहमदनगर पारनेर श्रीगोंदा कर्जत जामखेड गेवराई माजलगावधारूर बीड वडवणी शिरूर केज पाटोदा अंबाजोगाई परळी करमाळामाढाबार्शी मोहोळ उत्तर सोलापूर अक्कलकोट दक्षिण सोलापूर पंढरपूर सांगोला माळशिरस फलटण वाईखंडाळामहाबळेश्वर कोरेगावखटाव सातारा मानकराड पाटणजावळीदापोली मंडणगड खेडगुहागर चिपळूण संगमेश्वर रत्नागिरी राजापूर लांजा देवगड वैभववाडी कणकवली मालवण कुडाळ वेंगुर्ला सावंतवाडी दोडा मार्ग चंदगड आजरा गडहिंगलज राधानगरी भुदरगड कागल करवीर गगनबावडा पन्हाळा शाहुवाडी हातकणंगले शिरोळ मिरज मंगळवेढा वाळवा शिराळापलूस कडेगावखानापूर तासगावआटपाडी कवठे महांकाळ जतआक्रणीतळोदा नागपूर शहर गोरेगावमोखाडा
सेवा प्रवेश दिनांक *
संवर्ग प्रवेश दिनांक *
Please Selectलातूर उस्मानाबाद बीड सातारा वाशीम पुणे औरंगाबाद नांदेड परभणी हिंगोली जालना अकोला बुलढाणा अमरावती यवतमाळ मुंबई मुंबई उपनगरीय जिल्हा ठाणे रायगड रत्नागिरी सिंधुदुर्ग भंडारा चंद्रपूर गडचिरोली गोंदिया नागपूर वर्धा अहमदनगर धुळे नाशिक जळगाव नंदुरबार कोल्हापूर सांगली सोलापूर
आजचे वाढदिवस आजचे सेवा/संवर्ग प्रवेश
नायब तहसीलदार - परी. नायब तहसीलदार (महसूल), अक्कलकोट
नायब तहसीलदार - नायब तहसीलदार (संगायो), संग्रामपूर
उप जिल्हाधिकारी - SDO YAVATMAL
तहसिलदार शिल्पा ठोकडे, कोल्हापूर यांचा कौतुकास्पद उपक्रम
नोंदणी व मुद्रांक विभाग
महाराष्ट्र भूमि अभिलेख (महाभुलेख)
महालेखापाल भ.नि.नि. व निवृत्तीवेतन
कॉलीस: जिल्हाधिकारी कार्यालय माहीती व्यवस्थापन कोल्हापूर
सर्वौच्च न्यायालय दैनंदिन निर्णय Hon.Supreme Court Of India
महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार
माहिती व जनसंपर्क ,लोकराज्य
श्री. सुधीर राठोड, तहसीलदार, यशदा
श्री श्रीधर जोशी ,आय ए एस
श्री अजित थोरबोले ,परि.उपजिल्हाधिकारी
महसूल संबधित प्रश्न फक्त जनपीठ मधूनच विचारावीत.


नरेंद्र गोळे: पुस्तक परिचय- आव्हानः जम्मू-आणि-काश्मीर मधील छुप्या युद्धाचे

'मला जाणून घे, मला जाणून घे' म्हणणार्‍या चराचराला, कलाकलानी जाणून घेत असता, जी संपन्नता लाभली, ती कले कलेने सुहृदास सादर समर्पित करावी म्हणूनच हा प्रयास. वाचकासही सुरस वाटावा, हीच प्रार्थना
प्रारणांचे स्वरूप आणि प्रारणसंसर्ग
पुस्तक परिचय- आव्हानः जम्मू-आणि-काश्मीर मधील छुप्या युद्धाचे
मूळ इंग्रजीत प्रकाशित झालेल्या, ब्रिगेडिअर हेमंत महाजन लिखित पुस्तकाचा, श्री.नरेंद्र गोळे ह्यांनी केलेला, ’आव्हानः जम्मू-आणि-काश्मीर मधील छुप्या युद्धाचे’, हा मराठी अनुवाद १०-०५-२०१४ रोजी पुण्यात प्रकाशित झाला. हे पुस्तक माधवी-प्रकाशन-पुणे येथे, खालील पत्त्यावर विक्रीस उपलब्ध आहे.
दत्तकुटी, १४१६ सदाशिवपेठ, पुणे ४११०३०
’खो रहा चैनो अमन, मुष्किलों में है वतन
सरफरोशी की शमा, दिल में जला लो यारों
जिंदगी मौत ना बन जाए, सम्हालो यारों’
ह्या सरफरोश सिनेमातील शीर्षकगीतात व्यक्त केलेल्या परिस्थितीचा हा काळ आहे. देशातील खुशाली आणि शांतता भंग होत असण्याचा हा काळ आहे. कोणकोणते धोके ह्या काळाच्या उदरात दडलेले आहेत ते प्रत्येक सुजाण नागरिकाने समजून घेण्याची आवश्यकता आहे. मात्र ती माहिती सहजी उपलब्ध असणारी नाही. ब्रिगेडिअर हेमंत महाजन ह्यांनी ह्या पुस्तकाच्या रूपाने ती समोर आणली आहे.
दुसर्‍या महायुद्धांतील जेत्यांनी जर्मनीस विभाजित केले. बर्लीन शहरात भिंत बांधून वैमनस्याची बीजे रोविली. पण सुजाण जर्मन नागरिकांनी एकजुटीने जर्मन राष्ट्रास एकसंध केले. बर्लिनची भिंत तर आता केवळ नामशेषच होऊन राहिली आहे. जर्मनीप्रमाणेच भारत-पाकिस्तान विलीनीकरण होऊन काश्मीरबाबतच्या सर्व समस्या समूळ नष्ट होतील तो सुदिन मानावा लागेल सध्यातरी, १६ मेला उदयमान होणारी नवी राजसत्ता, ’उँची राजनीती’ करून, हे साध्य करेल अशी आपण आशा करू या. मात्र तोपर्यंत, किमान काश्मीरची समस्या काय आहे सध्यातरी, १६ मेला उदयमान होणारी नवी राजसत्ता, ’उँची राजनीती’ करून, हे साध्य करेल अशी आपण आशा करू या. मात्र तोपर्यंत, किमान काश्मीरची समस्या काय आहे हे जाणून घेण्याचा सोपा सोपान म्हणजेच, ’आव्हान जम्मू आणि काश्मीर मधील छुप्या युद्धाचे’ हे पुस्तक आहे.
जर्मनीच्या एकीकरणासारखे अद्वितीय उदाहरण जगभरात झालेले नाही असे मानले जाते. मात्र हे खरे नाही. भारतातच असे एक देदिप्यमान उदाहरण विद्यमान आहे. मात्र ते म्हणावे तितक्या ठळकपणे लोकांच्या नजरेसमोर आणले गेलेले नाही. १९७५ पर्यंत सिक्कीम हा एक स्वतंत्र देश होता. तो १९७५ साली भारताचे २२ वे राज्य म्हणून भारतात विलीन झाला. आज त्याबद्दल पूर्वाश्रमीच्या सिक्कीमवासीयांना, भारतवासीयांना, वा जगातील इतर कुणालाही, खंत वाटत नाही. दुधात साखर मिसळून जावी तसे, सिक्कीम भारतात विलीन होऊन गेले आहे. सिक्कीमला पर्यटन करून आपण तिथल्या निसर्गसौंदर्याचा पुरेपूर आस्वादही घेत असतो. उदयमान राजसत्तेने अशाच पद्धतीने, अखंड भारताचे चित्र पुनर्स्थापित करावे अशी आपण आशा करू या. मात्र त्यानंतरच्या भारतीय उपखंडाचे भवितव्य स्थिरपद शांततेचे आणि समृद्धतेचे व्हावे, ह्याकरता ह्या पुस्तकातील काश्मीरच्या साद्यंत इतिहासावे विवेचन वाचणे जरूर आहे. जम्मू आणि काश्मीर राज्याच्या इतिहासाचे अनोखे तपशील देणारा मजकूर, राज्याच्या भौगोलिक सीमांचे यथार्थ दर्शन करविणारे सुरेख मुखपृष्ठ आणि राज्याच्या वर्तमान परिस्थितीचा जणू भावार्थप्रदीप शोभेल असा आढावा, ह्यांनी हे पुस्तक सजलेले आहे.
भारत स्वतंत्र झाला तेव्हा जम्मू आणि काश्मीर हे एक स्वतंत्र राष्ट्र होते. इंग्रजांनी त्यास स्वतःचा मार्ग निवडण्याचे स्वातंत्र्य दिले होते. मुस्लिमबहुल लोकसंख्येचे आधारे, पाकिस्तान त्याचेवर पाकिस्तानात विलीन होण्याकरता दबाव टाकत होता. भारत नेहमीप्रमाणे तटस्थ होता. जम्मू आणि काश्मीरचे महाराजा हरिसिंह स्वतंत्र राहू चाहत होते. मात्र अशक्त, दुर्बळ राष्ट्रे दीर्घकाळ स्वतंत्र राहू शकत नाहीत. स्वातंत्र्य मिळवू पाहणार्‍या त्या राज्यांतर्गत शक्तींना हाताशी धरून पाकिस्तानने अप्रत्यक्षरीत्या त्या राज्यावर हल्ला चढविला. काही कळायच्या आतच, राज्याच्या मोठ्याशा भूभागावर पाकिस्तानने आपली सत्ता प्रस्थापित केली. महाराजा हरिसिंह ह्यांना भारताची मदत घेण्यावाचून पर्याय नव्हता. त्याकरता, नेहरूंनी जम्मू आणि काश्मीर भारतात विलीन करावे अशी अट घातली. महाराजा हरिसिंह ह्यांनी हा निर्णय घेण्यास लावलेल्या अक्षम्य विलंबाचे पर्यवसान, आपण आज पाकव्याप्त काश्मीरच्या स्वरूपात पाहतो आहोत. हा सर्व उत्कंठावर्धक इतिहास ह्या पुस्तकात तपशीलाने दिलेला आहे.
जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे भारतात झालेले विलीनीकरण, सोबत अनेक समस्या घेऊनच झाले. घटनेचे ३७० कलम, पाकव्याप्त काश्मीर, पाकिस्तानने चीनला दिलेला भारतीय भूभाग आणि चीनच्या ताब्यात असणारा आकाशी चीन, मुस्लिमबहुल प्रांतातील हिंदू अल्पसंख्यांकांचे प्रश्न, घूसखोर-निर्वासित आणि विस्थापितांच्या समस्या, ह्या त्या समस्यांपैकीच काही आहेत. ह्या समस्यांच्या निरसनार्थ भारतीय संघराज्याची संसाधने मग सततच खर्च होत राहिली. काश्मीरातील लोकांच्या समस्यांकरता भारतीय संघराज्याचा पैसा प्रमाणाबाहेर खर्च होऊ लागला. उत्तरप्रदेश, बिहारसारख्या बिमारू राज्यांनाही कधी मिळाली नाहीत, एवढी संसाधने काश्मीरावर खर्ची पडू लागली. जिथे जाऊन राहू शकत नाही, जिथली जमीन खरीदू शकत नाही, त्या राज्यास, इतर राज्यांनी मदत तरी किती करायची हा आर्थिक असमतोलाचा प्रश्न मग उपस्थित झाला. ह्या आर्थिक प्रश्नाची सम्यक ओळख ब्रिगेडिअरसाहेबांनी ह्या पुस्तकात व्यवस्थित करून दिलेली आहे. त्याकरताही हे पुस्तक वाचनीय आहे.
हे पुस्तक सर्व वाचनालयांना संदर्भ-साधन म्हणून उपयुक्त ठरू शकेल असेच आहे. भारतातील अतिरेकाचा इतिहास समजून घेणार्‍या अभ्यासकांना, काश्मीरबाबतचा इतिहास माहित करू पाहणार्‍या विद्यार्थ्यांना, तसेच सर्वच राष्ट्रभक्तांना आणि ह्या बाबतीतील राष्ट्रीय नियोजनाकरताची मूलतत्त्वे जाणू पाहणार्‍या निर्णयकर्त्यांना हे पुस्तक उपयुक्त ठरणारे आहे. इथे ह्याची नोंद करणे आवश्यक आहे की, मूळ इंग्रजीतील ह्या पुस्तकाची निर्मिती, रामभाऊ म्हाळगी प्रबोधिनीत राज्यकर्त्यांच्या प्रबोधनाकरताचा दस्त-ऐवज म्हणून करण्यात आली असल्याने, तसेच लोकाभिमुख दृष्टीकोन ठेवून लिहिलेले असल्याने, हे पुस्तक अत्यंत मोलाचे ठरणार आहे.
अशीच समाज-प्रबोधक आणि शासनास ज्ञानदीप ठरावीत अशी, निरनिराळ्या विषयांवरची पुस्तके निरंतर लिहिली जावीत, अशी सदिच्छा मी ह्या निमित्ताने व्यक्त करतो.
Labels: पुस्तक परिचयः आव्हान जम्मू-आणि-काश्मीर मधील छुप्या युद्धाचे, लेख
मी लिहितो त्या अनुदिनी
६. आरोग्य आणि स्वस्थता
ऍट जीमेल डॉट कॉम
॥ एकात्मता स्तोत्र ॥
अक्षरधाम मंदिर नवी दिल्ली
अप-१: आहार आणि आरोग्य
अप-३: प्रशासनाकडे वळून बघतांना
अमूल द टेस्ट ऑफ इंडिया
असामान्य व्यक्तींनी काढलेली असामान्य व्यक्तींची रेखाचित्रे
आव्हान जम्मू आणि काश्मीरातील छुप्या युद्धाचे
उत्तराखंडाची सहल भाग-१: पूर्वतयारी
उत्तराखंडाची सहल भाग-२: मुंबईच बरी
उत्तराखंडाची सहल भाग-३: उत्तराखंडातील वनस्पती
उत्तराखंडाची सहल भाग-४: हायड्रन्झिया आणि नावा
उत्तराखंडाची सहल भाग-५: पशुपक्षी
उत्तराखंडाची सहल भाग-६: देवभूमी
उत्तराखंडाची सहल-७: पर्यटन प्रणालीने काय द्यावे
ऊर्जस्वला वर्चस्वला अतिनिष्चला विजये
एक-चित्र यदृच्छय बिंदू बहुशिक्कारेखन
ओंकारेश्वर प्रवासवर्णन-एकूण ४ पैकी १-उज्जयिनी
ओंकारेश्वर प्रवासवर्णन-एकूण ४ पैकी २-इंदौर
ओंकारेश्वर प्रवासवर्णन-एकूण ४ पैकी ३-मांडू ओंकारेश्वर
ओंकारेश्वर प्रवासवर्णन-एकूण ४ पैकी ४-ओंकारेश्वर
कवी माधव ज्यूलियन यांचा आज जन्मदिन
का रे असा अबोल तू
कानानी बहिरा मुका परी नाही
काव्यरचनेची लोकप्रिय वृत्ते- ०१
काव्यरचनेची लोकप्रिय वृत्ते- ०२
चला गड्यांनो शेतीबद्दल बोलू काही
चिनाब नदीवरला लोहमार्ग पूल
जय संवत्सराच्या हार्दिक शुभेच्छा
जलतज्ञ माधव आत्माराम चितळे
ठसठशीत वास्तवावरचे परखड भाष्य – ठष्ठ
तू संघ संघ जप मंत्र निजांतरात
दिव्य मी देत ही दृष्टी
दीपावलीच्या तसेच नववर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा
देखण्या घुबडाची निर्मम हत्या
पद्मविभूषण ई.श्रीधरन यांस मानाचा मुजरा
पहिल्या अणुस्फोटक-प्रकल्पाचा मुख्याधिकारीः जनरल लेस्ली ग्रुव्हज
पातंजल योगसूत्रे व भाष्ये: १
पातंजल योगसूत्रे व भाष्ये: २
पातंजल योगसूत्रे व भाष्ये: ३
पातंजल योगसूत्रे व भाष्ये: ४
पुस्तक परिचयः आव्हान जम्मू-आणि-काश्मीर मधील छुप्या युद्धाचे
पुस्तक परिचयः डॉ. आई गणेश तेंडुलकर
पुस्तक परिचयः पर्वतावरील पुनर्जन्म
पुस्तक परिचय: परत मायभूमीकडे
पुस्तक परिचय: पर्यटन सम्राट
पुस्तकपरीक्षण: नॉट ओन्ली पोटेल्स
पेंच अभयारण्यात एक दिवस
प्रामाणिकपणा अनमोल असतो. तो अभंग असू द्यावा
बारा चेंडूंच्या कोड्याचे उत्तर
ब्लॉग माझा-२०१२ पुरस्कार प्रमाणपत्र
ब्लॉग माझा-३ स्पर्धेचा निकाल
भारतीय जनतेला लोकशाहीने काय दिले
मराठी उच्च शिक्षण समिती
महिला वैज्ञानिक अनुपमा कुलकर्णी
मेळघाट २०१२ – २०१३
मेवाडदर्शन-२: पहिला दिवसः माऊंट अबू
मेवाडदर्शन-३: दुसरा दिवसः माऊंट अबू
मेवाडदर्शन-४: तिसरा दिवसः हल्दीघाटी व नाथद्वार
मेवाडदर्शन-५: चौथा दिवसः उदयपूर
मेवाडदर्शन-६: पाचवा दिवसः चित्तौडगढ
मेवाडदर्शन-७: सहावा दिवसः पुष्कर
मेवाडदर्शन-८: सातवा दिवसः रणथम्भोर
मेवाडदर्शन-९: आठवा दिवसः जयपूर
रुग्णोपयोगी साहित्य सेवा संस्था
विकसित भारताची संकल्पना लेख
विडंबने-२ दासबोध आणि उदासबोध
विडंबने-४ 'रांगोळी घालतांना पाहून'
विडंबने-५ 'माझे जीवन गाणे'
विडंबने-६ 'स्वयंवर झाले सीतेचे'
शालेय शिक्षणात काय असावे
सारे जहाँ से अच्छा
सिक्कीम सहल-१०: भारतीय वनस्पती उद्यान
सिक्कीम सहल-२: कोलकाता स्थलदर्शन
सिक्कीम सहल-३: मिरीक स्थलदर्शन
सिक्कीम सहल-४: चहाचे मळे
सिक्कीम सहल-५: हिमालयन पर्वतारोहण संस्था
सिक्कीम सहल-६: गान्तोक शहरदर्शन
सिक्कीम सहल-९: गान्तोक ते न्यू जल पैगुडी
हिताची निगा किती करावी
असती नितळ इतके चेहरे
आई तुला प्रणाम (वंदे मातरम् चा अनुवाद)
इथेच कुठे मन आहे, पायतळी येवो ना
ऐकून जा ना हृद-कथा
काय सजणात माझ्या कमी
जा रे जा योग्या तू निघून जा
तू इथे प्रवासी अन् हा निवारा जुजबी आहे
दिस हे बहारीचे, तुझ्या माझ्या पसंतीचे
पाऊली यांचा वगळ सिद्धांत
पातंजल योगसूत्रे व भाष्ये
पौर्णिमेचा चंद्र वा सूर्यच जणू की तू
मज सांग ए मना तू
यावरून असे तू न समजावे
वारंवार तुला काय समजवे
साथ देण्याचे जर का तू करशील कबूल
हर क्षणी बदलते आहे रूप जिंदगी
हे रूपवती तू जाग तुला प्रेम पुकारे
हृदयोपचार घेत असतांना मी वाचलेली पुस्तके
भूताप: आटोक्यात ठेवण्याचे उपाय
पुस्तक-परिचयः सूर्य पेरणारा माणूस
मिसळपाव वरील माझे लिखाण
"तो सलीम राजपुत्र" चा हिंदी अनुवाद
कोई लौटा दे मेरे, बीते हुए दिन
पुष्पक यानात भानू आणि पार्वती
१. ब्लॉग माझा-३, या २०१० मध्ये घेण्यात आलेल्या स्पर्धेत ह्या अनुदिनीचा ४-था क्रमांक आलेला होता. परीक्षक लीना मेहेंदळे (प्रसिद्ध मराठी ब्लॉगर व वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी) विनोद शिरसाठ (कार्यकारी संपादक सा. साधना आणि माधव शिरवळकर (आयटी तज्ज्ञ) हे होते. पारितोषिक वितरणाचा हा कार्यक्रम २६ डिसेंबर २०१० रोजी ध्वनिचित्रमुद्रित करून, रविवार, २७ मार्च २०११ रोजी सकाळी ९ ते १० या वेळेत स्टार माझा ह्या दूरदर्शन वाहिनीवरून प्रसारित केला गेला.
२. २०१२०८२७ रोजी वाचावे नेटके ह्या लोकसत्तेच्या सदरात ह्या अनुदिनीचा परिचय श्री.अभिनवगुप्त ह्यांनी “वाचावे नेट-के : ग्रहणशक्तीचे विपुल आविष्कार अभिनवगुप्त - सोमवार२७ ऑगस्ट २०१२” ह्या शीर्षकाखाली करून दिला.
ग्रहणशक्तीचे विपुल आविष्कार: दुवा-१
ग्रहणशक्तीचे विपुल आविष्कार: दुवा-२
३. वाचावे नेटके मधील लेखानंतर मायबोली डॉट कॉम वर अनेकांनी अभिनंदन आणि शुभेच्छा व्यक्त केल्या होत्या.
४. ‘एबीपी माझा’च्या ‘ब्लॉग माझा’ स्पर्धेच्या चौथ्या पर्वात ह्या अनुदिनीस प्रथम पसंतीच्या पाच अनुदिनींमध्ये तिसरे स्थान देण्यात आलेले आहे.
ए.बी.पी. माझाच्या संकेतस्थळावरील निकालाची घोषणा
ब्लॉग माझा कौतुक सोहळा रविवार, ३ फेब्रुवारी रोजी दुपारी १२.३० वा. एबीपी माझावर प्रक्षेपित केला गेला.
ब्लॉग माझा कौतुक सोहळा
काव्यरचनेची लोकप्रिय वृत्ते- ०१
अभंग , ओवी , घनाक्षरी इत्यादी पद्यप्रकारांत लघुगुरू हा भेद नाही. स्थूलमानाने सर्व अक्षरे सारख्याच दीर्घ कालांत म्हणजे गुरूच उच्चारायची असत...
जयपूर मी आकाशातून, आगगाडीतून, बसमधून, जीपमधून आणि पायी फिरून पाहिलेले आहे. अर्वाचीन भारतातल्या आधुनिक शहरांपैकी एक अतिशय देखणे शहर आहे जयपू...