भोसरीत ब्रम्हाकुमारी विश्व विद्यालयाच्या वतीने शनिवारी मधुमेहाविषयी शिबिर - Pimpri Chinchwad Bulletin

खासदार श्रीरंग बारणे यांचा प्रताप; बाळासाहेब आणि मीनाताई ठाकरे यांच्या छायाचित्रांना…
युतीचा लवकर निर्णय घ्या; अन्यथा लोकसभा विधानसभा निवडणुकांना एकत्रित सामोरे जाण्याची …
महापालिका निवडणुकीत जनतेने कानफटवले, तरीही बारणेंना दुसऱ्यांदा खासदार होण्याची स्वप्ने पडताहेत;…
प्रश्न पिंपरी-चिंचवडच्या पाण्याचा; विरोधकांनी पंतप्रधान मोदी आणि मुख्यमंत्री फडणवीसांना ठरवले चोर
डीजे वाजण्यावरील बंदी तूर्तास हटवणार नाही- उच्च न्यायालय
पिंपरीत पोलिसांनी ४१ लाखाचा बेकायदेशिररित्या गुटखा पकडला; दोघांना अटक
आकुर्डीतील सेंट उर्सुलाच्या शिक्षिकेने स्कुल बसमधील वादातून विद्यार्थ्यांला बेदम मारले
पिंपरीत नोकरी लावण्याच्या बहाण्याने तरूणाला १० लाखाला गंडवले
पिंपरी महापालिकेने कामगार कल्याण मंडळाचे भूखंड न दिल्यास मगर स्टेडीयमचा ताबा…
पिंपरीत धम्मचक्र प्रवर्तन दिनानिमित्त डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मिनी मार्केटची स्थापना
वाल्हेकरवाडीतील डॉग शो स्पर्धेत बेंगळुरुचा मिनीएचर श्नवजर आणि सांगलीचा बिगल प्रथम
पिंपळेनिलखमध्ये आदर्श ज्येष्ठ नागरिक संघाचा वर्धापनदिन उत्साहात साजरा
सांगवीत क्लज प्लेट तुटल्याने पीएमपी बस बंद पडली; पीएमपीएलच्या ढिसाळ कारभारामुळे…
वाकडमध्ये जमिनीच्या वादातून माजी नगरसेवक विलास नांदगुडेच्या मुलावर अॅट्रासिटीचा गुन्हा
राफेल विमान खरेदीत ४० हजार कोटींचा भ्रष्टाचार; पृथ्वीराज चव्हाणांचा घणाघात
चाकणमधील कंपनीचे ट्रान्सपोर्ट कॉन्ट्रॅक्ट मिळविण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिकेतील भाजप नगरसेवक केशव घोळवेंना…
चाकण जवळील काळूस येथे विष प्राशन करून ५० वर्षीय इसमाची आत्महत्या
निगडीतील ओटास्किममध्ये पुर्ववैमनस्यातून घर जाळण्याचा प्रयत्न
दिघीत मित्रांसोबत पोहण्यासाठी गेलेल्या मुलाचा विहिरीत बुडून मृत्यू
चाकण येथील रबर कंपनीचे दोन बँक अकाऊंट हॅक; ४० लाखाची रक्कम…
मोहन भागवत दगडूशेठ गणपतीच्या चरणी; राम मंदिर लवकर पूर्ण होण्याचे घातले…
पुण्यातील मनसे पदाधिकाऱ्याच्या हत्येची सुपारी; मांजरी गावच्या सरपंचाविरोधात गुन्हा दाखल
काम संपवून घराकडे निघालेल्या वकिलावर येरावडा परिसरात गोळीबार
#MeToo मोहिम: सिम्बायोसिस कॉलेजच्या दोन प्राध्यापकांचे निलंबन
पुण्यातील कर्वेनगरमध्ये मध्यरात्रीच्या सुमारास १६ वाहनांची तोडफोड
आता आमचे वयच सेल्फी काढण्याचे, अमृताने सेल्फी काढण्यात गैर काय
‘शिवसेनेचे देव तर बाळासाहेब’; उध्दव ठाकरेंना अयोध्या दौऱ्यासाठी शुभेच्छा
…तर तुम्ही खुर्चीवर कशाला बसता, उपग्रहालाच मुख्यमंत्री करून टाका – उध्दव…
२०१९ मध्ये मोदींची सत्ता जाईल; मात्र, कोणत्याही पक्षाला बहुमत मिळणार नाही…
राज्यात दुष्काळ आहे, अजित पवारांना धरणांच्या जवळही फिरकू देऊ नका –…
‘आंतरराष्ट्रीय जनता पार्टी’; प्रवीण तोगडिया यांनी केली राजकीय पक्षाची स्थापना
लालूप्रसादांना आणखी झटका बसण्याची शक्यता; १२८ कोटींची मालमत्ता जप्त होणार
सर्वोच्च न्यायालयाची दिवाळीत फटाक्यांच्या विक्रीला सशर्त परवानगी
मेहुल चोकसीने अरूण जेटलींच्या कन्येला २४ लाख दिले; काँग्रेसचा आरोप
भारतातील मुसलमान रामाचे वंशज – गिरीराज सिंह
बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान खालिदा झिया यांच्या मुलासह १८ जणांना जन्मठेप
आमच्या संयमाचा अंत पाहू नका, भारताला मोठा पलटवार झेलावा लागेल –…
मोदी माझे मित्र आहेत आणि भारतावर माझ प्रेम आहे – डोनाल्ड…
नीरव मोदीच्या बहिणीविरोधातही इंटरपोलने जारी केली रेड कॉर्नर नोटीस
नेपाळमध्ये हेलिकॉप्टर कोसळले; पायलटसह ७ प्रवाशी बेपत्ता
Home Bhosari भोसरीत ब्रम्हाकुमारी विश्व विद्यालयाच्या वतीने शनिवारी मधुमेहाविषयी शिबिर
भोसरीत ब्रम्हाकुमारी विश्व विद्यालयाच्या वतीने शनिवारी मधुमेहाविषयी शिबिर
भोसरी, दि. ८ (पीसीबी) – प्रजापिता ब्रम्हाकुमारी ईश्वरीय विश्व विद्यालयाच्या वतीने ‘राजयोगी जीवनशैलीव्दारे निरोगी जीवन’ या उपक्रमातर्गंत ‘मधुमेह कारणे व उपाय’ याबाबत दोन दिवसीय मोफत मार्गदर्शन शिबिर आयोजित केले आहे.
हे शिबिर भोसरी, आळंदी रोडवरील रामस्मृती लॉन्स येथे शनिवारी (दि.११) आणि रविवारी (दि.१२) सकाळी १० ते सायंकाळी ६ या दरम्यान होणार आहे. यावेळी मधुमेह तज्ञ्ज डॉ. उज्वल कापडणीस, नेत्रतज्ञ्ज डॉ. मल्हार देशपांडे मार्गदर्शन करणार आहेत.
यावेळी पॉवर पॉंईट प्रेझेंटेशन द्वारे मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. तसेच कोणता आहार कशा पध्दतीने घ्यावा, व्यायाम आणि मधुमेह नियंत्रणाचा काय संबंध आहे, कोणता व्यायाम चांगला आहे. रनिंग, वॉकींग, प्राणायम, आसने, मसाज, अक्युप्रेशर,व मेडीटेशन, या व्यायाम प्रकाराबद्द्ल मार्गदर्शन केले जाणार आहे.
ताणतणाव व आरोग्याचा काय संबंध आहे, चिंता , भय याचा आणि मधुमेह व इतर आजाराशी काय संबंध आहे. मधुमेह मध्ये काय काळजी घेतली पाहिजे. कुठल्या तपासण्या केव्हा केल्या पाहिजेत, औषधे घेताना काय काळजी घेतली पाहिजे याबाबत माहिती दिली जाणार आहे.
तरी या शिबिरचा लाभ नागरिकांनी घ्यावा, असे आवाहन आयोजकांनी केले आहे. अधिक माहितीसाठी आणि नोंदणी करण्यासाठी ९५६१६३१८१४, ९७६६३४६१५० या मोबाईल क्रमांकावर संपर्क साधवा.
Previous articleघाटकोपर बॉम्बस्फोटातील फरार आरोपीला औरंगाबादमधून अटक
Next articleवशिलेबाजीसाठी मला राजकारण्यांचे, नातेवाईकांचे फोन यायचे- एकता कपूर
चाकणमधील कंपनीचे ट्रान्सपोर्ट कॉन्ट्रॅक्ट मिळविण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिकेतील भाजप नगरसेवक केशव घोळवेंना मारहाण
चाकण जवळील काळूस येथे विष प्राशन करून ५० वर्षीय इसमाची आत्महत्या
निगडीतील ओटास्किममध्ये पुर्ववैमनस्यातून घर जाळण्याचा प्रयत्न
दिघीत मित्रांसोबत पोहण्यासाठी गेलेल्या मुलाचा विहिरीत बुडून मृत्यू
चाकण येथील रबर कंपनीचे दोन बँक अकाऊंट हॅक; ४० लाखाची रक्कम गायब
पेणजवळ मोटार नाल्यात पडून भोसरीतील ५ जण जखमी; चालकाचा मृत्यू
चाकणमधील कंपनीचे ट्रान्सपोर्ट कॉन्ट्रॅक्ट मिळविण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिकेतील भाजप नगरसेवक केशव घोळवेंना...
पिंपरीत पोलिसांनी ४१ लाखाचा बेकायदेशिररित्या गुटखा पकडला; दोघांना अटक
आता आमचे वयच सेल्फी काढण्याचे, अमृताने सेल्फी काढण्यात गैर काय
‘शिवसेनेचे देव तर बाळासाहेब’; उध्दव ठाकरेंना अयोध्या दौऱ्यासाठी शुभेच्छा
चोरीच्या गुन्ह्यातील दोन आरोपी खेड जेलमधून गज कापून पळाले
मोदींना देशाचे विभाजन करायचे आहे – राहुल गांधी
नितीन गडकरींचा पराभव करण्यासाठी काँग्रेसच्या चौघांनी दंड थोपटले
दिवाळीपर्यंत राज्य मंत्रिमंडळाचा विस्तार – मुख्यमंत्री फडणवीस
मराठी बातम्या देणारा हक्काचे व्यासपीठ  मराठी अस्मिते साठी सदेव तत्पर
३रा मजला, पी. जे. चेंबर, आंबेडकर चौक, पिंपरी, पुणे
निगडीत उघड्या दरवाज्यावाटे घरात प्रवेश करत चोरट्याचा पाकीट आणि मोबाईल फोनवर...
भोसरीतील सागरमाथा गिर्यारोहन संस्थेची माउंट मेन्टोक कांगरीवर यशस्वी चढाई


fear of terror attack in brussels again बेल्जियममध्ये पुन्हा दहशतवादी हल्ल्याची भीती | eSakal

बेल्जियममध्ये पुन्हा दहशतवादी हल्ल्याची भीती
मंगळवार, 21 जून 2016
ब्रसेल्स - बेल्जियम देशाची राजधानी असलेल्या ब्रसेल्समध्ये सुरक्षा दलांनी हाती घेतलेल्या दहशतवादविरोधी मोहिमेंतर्गत एकास अटक करण्यात आल्यानंतर येथील एका ठिकाणी दहशतवादी हल्ल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
अटक करण्यात आलेल्या नागरिकाने पोलिसांना दुरध्वनी करुन आपल्या अंगावर स्फोटके परिधान केल्याचे सांगितले होते. मात्र त्याच्याकडे स्फोटके नसल्याचे पोलिसांचा हवाला देत सूत्रांनी म्हटले आहे. दरम्यान, येथील रस्ते काही काळासाठी बंद करण्यात आले असून घटनास्थळी स्फोटके निकामी करणारे पथक दाखल झाले आहे. "सध्यापुरती परिस्थिती नियंत्रणात असल्या‘चे पंतप्रधान चार्ल्स मायकेल यांनी म्हटले आहे.
ब्रसेल्स - बेल्जियम देशाची राजधानी असलेल्या ब्रसेल्समध्ये सुरक्षा दलांनी हाती घेतलेल्या दहशतवादविरोधी मोहिमेंतर्गत एकास अटक करण्यात आल्यानंतर येथील एका ठिकाणी दहशतवादी हल्ल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
अटक करण्यात आलेल्या नागरिकाने पोलिसांना दुरध्वनी करुन आपल्या अंगावर स्फोटके परिधान केल्याचे सांगितले होते. मात्र त्याच्याकडे स्फोटके नसल्याचे पोलिसांचा हवाला देत सूत्रांनी म्हटले आहे. दरम्यान, येथील रस्ते काही काळासाठी बंद करण्यात आले असून घटनास्थळी स्फोटके निकामी करणारे पथक दाखल झाले आहे. "सध्यापुरती परिस्थिती नियंत्रणात असल्या‘चे पंतप्रधान चार्ल्स मायकेल यांनी म्हटले आहे.
ब्रसेल्स येथे गेल्या मार्च महिन्यामध्ये येथे घडविण्यात आलेल्या दहशतवादी हल्ल्यात 32 नागरिक मृत्युमुखी पडले होते. इस्लामिक स्टेट (इसिस) या जागतिक दहशतवादी संघटनेने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली होती.
पश्‍चिम युरोपमधील इतर देशांच्या तुलनेत बेल्जियम हा क्षेत्रफळाने लहान देश आहे. मात्र लोकसंख्या हा निकष विचारात घेता बेल्जियममधून पश्‍चिम आशियात दहशतवादी संघटनांसाठी लढण्यासाठी जाणाऱ्या तरुणांची संख्या सर्वाधिक आहे. बेल्जियममधून आत्तापर्यंत 400 पेक्षाही जास्त तरुण इसिसकडून लढण्यासाठी पश्‍चिम आशियात गेले आहेत.
तुर्कस्तानच्या अध्यक्षांचा खळबळजनक दावा
इस्तंबूल/अंकारा (पीटीआय) : सौदी अरेबियाचे प्रसिद्ध पत्रकार जमाल खाशोगी यांची हत्या नियोजनपूर्वक करण्यात आल्याचा खळबळजनक दावा तुर्कस्थानचे अध्यक्ष...
संगीतकार यशवंत देव यांची प्रकृती गंभीर
मुंबई - दादर येथील सुश्रुषा रुग्णालयात उपचार सुरू असलेले ज्येष्ठ संगीतकार यशवंत देव (वय 92) यांची प्रकृती चिंताजनक आहे. त्यांच्यावर अतिदक्षता विभागात...
काश्‍मीर ः प्राधान्य देशाला की पक्षाला
स्थानिक पक्ष रिंगणात नसल्याचा फायदा उठवीत काश्‍मीर खोऱ्यात बस्तान बसविण्यासाठी केंद्रातील सत्ताधाऱ्यांनी तेथे नगरपालिका निवडणुकांचा घाट घातला; पण या...
अवैध उत्खनन करणाऱ्या दोघांचा दबून मृत्यू
अवैध उत्खनन करणाऱ्या दोघांचा दबून मृत्यू टेकाडी (नागपूर) : गोंडेगाव खुल्या कोळसा खाणीतून अवैधरीत्या कोळसा खनन करणाऱ्या दोघांच्या अंगावर दरड...
वाघाच्या हल्ल्यात शेतकरी ठार
धामणगावरेल्वे (जि. अमरावती) : तालुक्‍यातील गावे गेल्या अनेक दिवसांपासून वाघाच्या दहशतीखाली आहेत. या नरभक्षक वाघाला पकडण्यात वनविभागाला अद्याप...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Marathi news pune news राजस्थान रिजनल लेव्हलसाठी ज्ञानसागरच्या सहा विद्यार्थांची निवड | eSakal

राजस्थान रिजनल लेव्हलसाठी ज्ञानसागरच्या सहा विद्यार्थांची निवड
मंगळवार, 30 जानेवारी 2018
शिर्सुफळ : सावळ (ता. बारामती) येथील ज्ञानसागर गुरुकुलमधील सहा विद्यार्थ्यांची राजस्थान येथे होणार्‍या स्काऊट गाईडच्या राष्ट्रीय रिजनल लेव्हल कब उत्सवासाठी महाराष्ट्रातून निवड करण्यात आली.
यामध्ये स्वयंम कुंभार, अमित कोळेकर, विनय आटोळे, ओंकार अनुसे, समर्थ बंडगर, निखिल बंडगर, या विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे. हे सर्व विद्यार्थी राजस्थान या ठिकाणी दि. 2 फेब्रुवारी ते 7 फेब्रुवारीपर्यन्त होणार्‍या राष्ट्रीय रिजनल लेव्हल कब उत्सवात महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणार आहेत. हे विद्यार्थी सन 2017 ला राज्यपुरस्कार प्राप्त विद्यार्थी आहेत.
शिर्सुफळ : सावळ (ता. बारामती) येथील ज्ञानसागर गुरुकुलमधील सहा विद्यार्थ्यांची राजस्थान येथे होणार्‍या स्काऊट गाईडच्या राष्ट्रीय रिजनल लेव्हल कब उत्सवासाठी महाराष्ट्रातून निवड करण्यात आली.
यामध्ये स्वयंम कुंभार, अमित कोळेकर, विनय आटोळे, ओंकार अनुसे, समर्थ बंडगर, निखिल बंडगर, या विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे. हे सर्व विद्यार्थी राजस्थान या ठिकाणी दि. 2 फेब्रुवारी ते 7 फेब्रुवारीपर्यन्त होणार्‍या राष्ट्रीय रिजनल लेव्हल कब उत्सवात महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणार आहेत. हे विद्यार्थी सन 2017 ला राज्यपुरस्कार प्राप्त विद्यार्थी आहेत.
7 दिवसाच्या राजस्थानच्या रिजनल लेवल कॅम्पच्या विविध स्पर्धेची तयारी या विद्यार्थ्यांची करून घेण्यासाठी स्काऊट मास्तर दिपक बिबे, सागर लाड, अरुण जगताप, प्रशांत इवरे व मुख्याध्यापक दत्तात्रय शिंदे प्रयत्न करत आहेत. या विद्यार्थ्यांची निवड झाल्याबद्दल ज्ञानसागर गुरुकुलचे संस्थापक प्रा.सागर मानसिंगराव आटोळे यांनी विद्यार्थ्यांचे व शिक्षकांचे अभिनंदन केले.
मोदी सरकार भंपक - उद्धव ठाकरे
लातूर - भाजपने गेल्या निवडणुकीत खोटे बोलून मते घेतली. सत्तेत बसल्यावरही ते वारंवार खोटेच बोलत आहेत. त्यात मी वाटेकरी होणार नाही. शिवसेनाप्रमुख...
गृहनिर्माण महामंडळावरून शिवसेनेची नाराजी
मुंबई - प्रधानमंत्री आवास योजनेच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी राज्य सरकारने महाराष्ट्र गृहनिर्माण महामंडळाची स्थापना केली आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या...
दिवाळी अंकांनाही महागाईचे ग्रहण
मुंबई - दिवाळीनिमित्त वाचक आतुरतेने वाट पाहत असलेल्या साहित्य फराळालाही महागाईची झळ सोसावी लागत आहे. दिवाळी अंकांच्या किमतीमध्ये यंदा 10 ते 15...
(एक पाणीदार पत्रव्यवहार...) प्रिय गिरीशभाऊ, शतप्रतिशत नमस्कार अगदी तांतडीने पत्र लिहायला घेतले आहे, कारण अक्षरश: तोंडचे पाणी पळाले आहे. औंदा...
अनधिकृत बांधकामांबाबतची तब्बल 40 कोटींची यंत्रणा बंद
पुणे - अनधिकृत बांधकामांना प्रतिबंध व्हावा आणि झालेल्या बांधकामांची माहिती मिळावी, म्हणून 40 कोटी रुपये खर्च करून तयार केलेले मोबाईल ऍपवर आधारित...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


केल्याने भाषांतर - प्रवेशिका १ (साधना) | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /केल्याने भाषांतर - प्रवेशिका १ (साधना)
केल्याने भाषांतर - प्रवेशिका १ (साधना)
मायबोली आयडी - साधना
पी जी वुडहाउस यांच्या 'द मॅन विथ टु लेफ्ट फिट' या कथासंग्रहातील 'अ‍ॅट गिसेनहेमर्स' या कथेचा अनुवाद.
त्या दिवशी गिसेनहेमरला जाताना माझा मुड पार बिघडलेला. सगळ्याचा वीट आलेला, न्युयॉर्कचा, डान्सचा, जगण्याचा एकुण सगळ्याचा म्हणजे सगळ्याचाच. ब्रॉडवे लोकांनी फुललेला होता. रस्त्यावरुन गाड्या पळत होत्या. जगातले सगळे दिवे गोळा करुन इथे लावल्यासारखा लखलखाट रस्त्यावर पसरला होता. आणि मला हे सगळे आता नकोसे झाले होते.
गिसेनहेमर नेहमीसारखे भरलेले होते. एकही टेबल रिकामे नव्हते, डान्स्फ्लोअरही आताच भरुन ओसंडत होता. बँडवर गाणे वाजत होते
जिथुनी मी आलो आहे
गीत जिथे वाजत आहे
आता जर कोणी त्या गायकाला जबरदस्तीने गावी न्यायचा प्रयत्न केला असता तर त्याने निश्चितपणे पोलिसांना बोलावले असते, पण गाण्यात मात्र त्याने असा काही प्राण ओतला होता की खरेच त्याला गावी जायचेय असे वाटत होते. त्या गाण्यातच काहीतरी होते वाटते.
मी एखादे रिकामे टेबल दिसते का ते पाहात होते तोच एक माणुस मला पाहुन एकदम उठला आणि कित्येक वर्षांपुर्वी हरवलेली बहिण अचानक सापडल्यासारखा धावत माझ्याकडे आला, ' मिस रॉक्सबरो, हो ना
' मी अर्थातच ओळखले नव्हते.
'नाव चांगलेय, पण लक्षात नाही येत आहे.'
'गेल्या वेळेला आपली ओळख झालेली, एकत्र डान्सही केलेला.'
हे मात्र खरे होते. जर माझी याच्याशी कोणी ओळख करुन दिली असेल तर मी याच्याबरोबर डान्सही केला असणार. गिसेनहेमरमध्ये याचेच तर पैसे मिळतात मला.
हे गावचे लोक म्हणजे ना.... यांना वाटते हे इथुन गेले की न्यूयॉर्क शहराला कोल्डस्टोरेजमध्ये ठेवतात आणि हे आल्यावर परत बाहेर काढतात. फेरिसबरोबर घालवलेल्या त्या संध्याकाळनंतर पुन्हा आजपर्यंत माझ्या आयुष्यात मध्ये एकही दिवस उगवलाच नसेल अशी याची खात्री होती की काय देव जाणे
'हो, आता आठवले, तू अल्गेरनॉन क्लॅरेन्स ना
'नाय नाय, अल्गेरनॉन क्लॅरेन्स नाय. माझे नाव चार्ली
'ओह, जरासे चुकलेच. मग कसे काय आज परत डान्स करायचाय आज परत डान्स करायचाय
अर्थात त्याला करायचा होता. आलिया भोगासी.... उद्या एखाद्या हत्तीने गिसेनहेमरमध्ये येऊन मला डान्स करायला बोलावले असते तरी मला त्याच्याबरोबर नाचावे लागले असते. आणि चार्ली काय एवढा वाईट नव्हता. उलट तो अगदी मन लावुन लक्ष देऊन डान्स करणा-यांपैकी होता - कॉरस्पाँडन्स कोर्सने डान्स शिकणा-यांसारखा.
मला वाटते त्या दिवशी कोणीतरी गावाकडचे भेटायचे माझ्या नशिबीच लिहिले होते. अजुनही कधीकधी एखादा दिवस असा उजाडतो जेव्हा गावाची अनिवार ओढ माझ्या रक्तात परत उसळ्या मारु लागते. आजही तसेच झाले. मी सकाळी उठुन खिडकीतुन डोकावले तर अचानक गावरान सुगंधाचा लोट अंगावर येऊन आदळला. त्या सुगंधाबरोबर मला गावातली कोंबड्या आणि डुकरे दिसु लागली. फिफ्थ अ‍ॅवेन्युवर गेले तर सगळीकडे फुलेच फुले. पार्कमध्ये गेले तर हिरवेकच्च ओले गवत, त्यात रुजुन आलेली उंच झाडे आणि ती वेडावुन टाकणारी धुंद हवा... नशीब एक पोलिस तिथे माझ्यावर एक डोळा ठेऊन होता, नाहीतर मी त्या गवतावर लोळून झाडांना मिठ्या मारत बसले असते
आणि आता गिसेलहेमरमध्ये पाय ठेवताच ते गाणे......
चार्लीच्या जागी ब्रॉडवेवरचा एखादा फेमस स्टार माझ्याबरोबर असता तरी माझ्यावर तेवढा परिणाम झाला नसता. सकाळपासुन असले कोणीतरी भेटण्याचीच तयारी सुरू होती म्हणाना.
पण आयुष्यातले आनंद कायम टिकत नाही. गावातुन कधीमधी शहरात येणारा गावकरी भाऊ शहरी लोकांपेक्षा जास्त शहरी असतो हे मी विसरायला नको होते. आम्ही दोघेही अगदी विरुद्ध विचार करत होतो. मला या क्षणाला गावच्या गप्पा मारायच्या होत्या तर चार्लीला ब्रॉडवेवरच्या कोरसगर्ल्समध्ये रस होता. एकत्र नाचत असलो तरी मनाने मात्र आम्ही मैलभरतरी दुर होतो.
माणसे जेव्हा हे उद्गार काढतात तेव्हा त्यामागे काहीतरी विचार असतो.
'तु इथे नेहमी येतेस
मी तिथे दर संध्याकाळी येते आणि मला त्याचा पगारही मिळतो हे मी त्याला सांगितले नाही. गिसेनहेमरच्या व्यावसायिक डान्सर्सनी हे गुपित असे फोडायचे नसते. जर तुम्ही हे गुपित फोडलेत आणि नंतर लोकांनी तुम्हाला तिथे दररात्री होणारी लव-र्-ली सिल्वर कप नृत्यस्पर्धा जिंकताना पाहिले तर त्यांचा उगीचच गैरसमज होण्याची शक्यता आहे असे मॅनेजमेंटला वाटते. तो लव-र्-ली सिल्वर कप स्पर्धा म्हणजे मोठा जोक आहे. मी दर सोमवार-बुधवार-शुक्रवार ती स्पर्धा जिंकते आणि मेबल फ्रान्सिस दर मंगळवार-गुरुवार-शनिवार जिंकते. अर्थात, यात काहीच गैर नाहीय. स्पर्धा पुर्णपणे मेरीटवरच घेतली जाते. ती कोणीही जिंकु शकतो आणि दरवेळी मी किंवा मेबलच जिंकतो या योगायोगाचे मॅनेजमेंटला एवढे कानकोंडे वाटते की त्यामुळे आम्ही तिथे पगारदार डान्सर्स आहोत हे कोणाला कळू नये याची ते काळजी घेतात. आम्हाला कानकोंडे वाटलेले त्यांना चालते
'एकदम हाय्क्लास जागा हाय,' चार्ली म्हणाला 'आख्खे न्युयॉर्कच एकदम हाय्क्लास हाय. इथे राहायला नशीब पायजे.'
 मग तू इथेच का नाही राहात
'नशीब पाहिजे बाबा नशीब तुला माहिताय आमचा म्हातारा आता वर गेला. मला दुकानाकडे बघावं लागतं.......'
ही जणु ब्रेकींग न्युज होती या थाटात तो बोलला.
'दुकान हातात घेतल्यापास्नं मी लै बिजी झालो. लग्नही झाले आता माहिताय
 मग तु इथे असा एकटा काय करतोयस बायकोला तिकडे हिक्स कॉर्नरला 'मोहे भुल गये सावरीया' गाण्यासाठी सोडुन आलास की काय बायकोला तिकडे हिक्स कॉर्नरला 'मोहे भुल गये सावरीया' गाण्यासाठी सोडुन आलास की काय
'हिक्स कॉर्नर नाय काय, माझे गाव अ‍ॅशले, मेनमध्ये. बायकोचे गाव रॉडनी.... सॉरी, तुझ्या पायावर पाय पडला....'
'असुदे,' मी म्हटले, 'माझीच स्टेप चुकली. पण मी म्हणते बायकोला असे तिकडे टाकुन इथे एकट्याने येऊन मजा करायला तुला काही वाटते का
'पर मी कुठे तिला सोडुन आलोय
'इथेच या हॉटेलात. ती काय तिथे वर बसलीय....'
मी वर बाल्कनीत पाहिले. वरच्या लाल गुबगुबीत रेलिंगवरून एक चेहरा खाली पाहात होता. कसल्यातरी दु:खाची सावली पडल्यासारखा काळवंडलेला चेहरा... मगाशीच माझे लक्ष तिथे गेले होते आणि या चेह-याला कसले दु:ख असेल बरे हा विचार मनात आलेला. आता समजले.
'मग तिच्याबरोबर का नाही नाचत तिला पण जरा मजा करु दे ना...'
'तसे दिसत तरी नाहीये, तिच्याकडे बघुन वाटतेय की तिलाही इथे यायचेय.'
'तिला नाय जमत नाचायला.'
'अ‍ॅशले मध्ये तुम्ही नाचत नाही काय
'तसे जमते, पण ते गावठी. अ‍ॅशलेसाठी ठिक आहे, इथले थोडेच जमणार
 मी काय पहिल्यांदा आलोय इथे' त्याने मान उडवली.
त्याच्या कानाखाली सणसणीत आवाज काढावा अशी जबरदस्त इच्छा मला होत होती. चार लोकांसमोर आपल्या बायकोबरोबर नाचायला त्याला लाज वाटत होती. म्हणुन त्याने तिला एक खुर्चीत बसवले, हातात लेमोनेड दिले आणि गप्प बसायला सांगुन तो इथे मजा मारत होता. त्या क्षणी माझ्या मनात त्याच्यासाठी काय विचार येताहेत ते त्याला जर कळले असते तर आत्मसंरक्षणासाठी त्याने नक्कीच पोलिसांना बोलावले असते.
बँडने आता गाणे बदलले.
.... चल ना आता हा नाच करुया.'
'आता कोणा दुस-याला करु दे हा नाच. मी जरा दमलेय. थांब, माझ्या मैत्रिणींशी तुझी ओळख करुन देते.' असे म्हणुन मी त्याला माझ्या ओळखीच्या मुलींच्या टेबलाकडे घेऊन गेले.
'हा चार्ली बरं का मैत्रिणींनो, ह्याला डान्समधल्या काही सुंदर स्टेप्स येतात, तुम्हाला तो करुन दाखवेल. त्यातल्या बहुतेक तो तुमच्या पायावरच करतो ही गोष्ट वेगळी
आता ह्यावर चार्ली काय म्हणेल यावर हजाराची पैज लावायला तयार आहे. काय म्हणाला असेल तो 'ह्याला म्हणतात जिंदगी
मी त्याला तिथेच सोडले आणि वर गेले.
लाल नरम आवरणाने सजवलेल्या रेलिंगवर रेलुन ती खाली डान्सफ्लोअरकडे पाहात होती. नुकतेच नवीन गाणे सुरू झाले होते आणि तिचा प्रिय नवरा माझ्या एका मैत्रिणीबरोबर नाचायचा प्रयत्न करत होता. ती गावाहुन आलीय हे वेगळे सांगावे लागत नव्हतेच. एका दृष्टीक्षेपातच ते कळत होते. साधेसुधे कपडे घातलेली ती इवलीशी एक मुर्ती होती.
मी तिच्या आजुबाजुला जरा घुटमळले. माझ्या बाबतीत असे घुटमळत राहण्याचे प्रसंग फारसे येतच नाही, मी कुठल्याही गोष्टीत धडाक्याने उडी मारते. पण आज का कोण जाणे, मला थोडे अवघडल्यासारखे वाटत होते.
शेवटी हिंमत करुन मी तिच्या बाजुच्या रिकाम्या खुर्चीत बसले.
'तुझी हरकत नसली तर मी इथे बसते.'
तिने एकदम चपापुन मागे वळुन पाहिले. मी कोण, इथे का आलेय इत्यादी प्रश्न तिच्या नजरेत दिसत होते पण त्याच वेळी शहरात कदाचित अशीच पद्धत असेल असे वाटुन ती गोंधळल्यासारखी दिसत होती.
'मी आत्ताच तुझ्या नव-याबरोबर डान्स करत होते.' वातावरण जरा सैल व्हावे म्हणुन मी बोलले.
'हो, मी पाहिले तुम्हाला.'
हरिणीसारखे मोठे आणि निरागस डोळे माझ्यावर रोखुन ती पाहात होती. तिच्या त्या डोळ्यांकडे पाहुन मला वाटले की काहीतरी जड घेऊन ते तिच्या नव-याच्या डोक्यात त्या रेलिंगवरुन टाकले तर कदाचित मला थोडेफार बरे वाटेलही पण मॅनेजमेंटला मात्र हे फारसे आवडणार नाही. कोणत्याही क्षणी रडू फुटेल असा तिचा चेहरा झालेला. अगदी गरीब गाय बिचारी
तिने नजर वळवली आणि जवळच्या इलेक्ट्रिक वायरला बोटाभोवती गुंडाळू लागली. मग तिने टेबलावर पडलेली तिची हॅटपिन उचलली आणि रेलिंगच्या आवरणाला त्याने कुरतडु लागली.
'काय प्रॉब्लेम आहे ते सांगणार का
'तुला माहित आहे मी काय म्हणतेय ते. सांग तुला काय त्रास आहे तो.'
'मी तुम्हाला ओळखतही नाही.'
'आपले दु;ख सांगायला समोरचा ओळखीचाच लागतो असे काही नाही. मी कित्येकदा माझे दु:ख माझ्या मांजरीला सांगते. आता उन्हाळा तोंडावर आला असताना तु गाव सोडुन इकडे कशाला आलीस
ती एकदम गप्पच बसली पण तिच्या चेह-यावरुन ती काहीतरी सांगायची तयारी करतेय याची मला खात्री पटली. समोरची जरी अनोळखी असली तरी मनातले बोलुन टाकल्याने आपल्याला बरे वाटेल असे तिला एकंदर वाटत होते.
'आम्ही इथे हनिमुनला आलोय. चार्लीला इथे यायचे होते, मला अज्जिबात नको होते. पण तो इथे एकदा येऊन गेलाय ना...'
'ह्म्म.. तो बोलला मला'
'चार्लीला न्युयॉर्कचे खुप वेड आहे.'
ती त्या लाल आवरणाला कुरतडुन आतला कापुस काढुन खाली टाकत होती. मला सगळे सांगायचेच असा निर्धार तिच्या चेह-यावर झळकत होता. जेव्हा आपली सहनशक्ती अगदी संपुष्टात येते तेव्हा अशीही एक वेळ येते की समोर कोणीही असो, मनातली सगळी तगमग त्याच्यासमोर ओकुन टाकाविशी वाटते.
'मला न्युयॉर्कचाच तिरस्कार आहे,' ती आता एकदम भराभर बोलायला लागली, 'मला खुप भीती वाटते. चार्लीने मला इथे आणायलाच नको होते. मला यायचेच नव्हते. काय होणार हे मला आधीच माहित होते.'
'काय होणार असे तुला वाटते, हं
उत्तर देण्याआधी तिने खोदुन खोदुन कमीतकमी इंचभर खड्डा त्या रेलिंगच्या पाडला होता. नशीब तेव्हा जिमी, बाल्कनीतला वेटर, तिथे नव्हता. त्या लाल रेलिंगवर त्याचा भारी जीव होता. जणु स्वतःच विकत आणलीय अशा त-हेने तो ती जपायचा.
'दोन वर्षांपुर्वी आम्ही रॉडनीला राहायला गेलो - आम्ही आधी इलिनॉयला राहात होतो, तिथुन रॉडनीला गेलो - गावात एकजण आहे जॅक टायसन म्हणुन. तो एकटाच राहतो. कोणात कधी मिसळत पण नाही. मला एकाने त्याच्याबद्दल सांगितलेले पण नीटसे कळले नव्हते. आता त्याचा अर्थ लागतोय. टायसनने तिथल्याच एका मुलीशी लग्न केले. आमच्यासारखेच तेही दोघे हनिमुनसाठी इथे आले. आणि मला वाटतं इथे आल्यावर तिला न्युयॉर्कची बाधा झाली. ती इथल्या लोकांशी टायसनची तुलना करायला लागली आणि या शहराशी रॉडनीची. परत गेल्यावर तिला तिथे अजिबातच करमेनासे झाले.
'काही दिवसांनी ती गायब झाली, इथेच आली असणार परत, अजुन कुठे जाणार
'त्याने घटस्फोट घेतला असेल ना
'नाहीना, उलट त्याला वाटते की एक दिवस ती परतेल म्हणुन
 त्याला अजुनही वाटते ती परतेल म्हणुन' मी चकित होऊन म्हणाले, ' तीन वर्षे झाली तिला जाऊन' मी चकित होऊन म्हणाले, ' तीन वर्षे झाली तिला जाऊन
'हो, त्याने अजुनही तिच्या सगळ्या गोष्टी जशाच्या तशा ठेवल्यात, ती जाताना जशा होत्या अगदी तश्शाच...'
'पण त्याला तिचा संताप नाही आला मी जर पुरूष असते आणि कोणी मुलगी असे वागली असती माझ्याशी आणि वर परतुन आली असती तर... तर मी नक्कीच तिचा खुन केला असता.'
'तो नाही करणार... मीही केला नसता, जर असे.. असे काही माझ्या बाबतीत घडते तर... मीही आशेने वाट पाहात राहिले असते. आणि दररोज ट्रेन यायच्या वेळी स्टेशनवर गेले असते..... टायसन सारखे............'
टेबलावर काहीतरी सांडले वाटते....किती जोरात दचकले मी....
'अरे देवा, पण तु कशाला त्रास करुन घेतेयस जे घडले ते वाईट घडले पण तु कशाला दु:खी होतेयस जे घडले ते वाईट घडले पण तु कशाला दु:खी होतेयस
'कारण आता तेच माझ्या बाबतीत घडतेय...'
'मग काय करु मी मला माहित होतं की हेच होणार..... आणि आता अगदी तेच होतंय. बघा..बघा त्याच्याकडे बघा तरी एकदा मला माहित होतं की हेच होणार..... आणि आता अगदी तेच होतंय. बघा..बघा त्याच्याकडे बघा तरी एकदा
मी रेलिंगवरुन खाली एक दृष्टीक्षेप टाकला. चार्ली अजुनही डान्सफ्लोअरवर होता आणि जणु काय परत कधीही डान्स करायला मिळणार नाही अस नाचत होता. नाचतानाचता तो त्याच्या पार्टनरच्या कानात काहीतरी कुजबुजला. इथे अजिबात ऐकु येत नव्हते पण ते नक्कीच ''याला म्हणतात जिंदगी.... " हेच ब्रम्हवाक्य असणार.... " हेच ब्रम्हवाक्य असणार मी जर त्या मुलीच्या जागी असते तर मलाही तिच्यासारखेच रडु आले असते. चार्ली न्युयॉर्कग्रस्त झाल्याच्या खुणा अगदी ठळकपणे उठुन दिसत होत्या.
'''मी इथल्या मुलींसारखी नाsये, मी स्मार्ट नाsये.. मला स्मार्ट बनायचे पण नाय. मला माझ्या संसारात सुखाने राहायचेय. इथे आलो तर हेच होणार मला माहित होते. त्याला वाटते मी त्याच्या लायकीची नाsये. त्याच्या नजरेतुन मी उतरलेय.'
'आणि माझा त्याच्यावर इतका जीव........'
काय बोलावे ते मला सुचत नव्हते. तेवढ्यात संगीत थांबले आणि एक घोषणा ऐकु यायला लागली.
'लेडिज्ज्ज आणि जॅटलमेन, आता आमची ग्रेट नंबर स्पर्धा सुरू होत आहे. ही एक खरीखुरी स्पर्धा आहे......'
इजी बेअरमॅन त्या रात्रीच्या लव-र-ली सिल्वर कपची घोषणा करत होता. मला खाली जाणे भाग होते. घोषणा करताना त्याची नजर चौफेर मलाच शोधत होती. एक दिवस मी आणि मेबल - आम्हा दोघींपैकी कोणीच येणार नाही आणि हॉटेलमधले कोणीतरी गि-हाईक लव-र्-ली सिल्वर कप घेऊन जाईल अशी भीती मॅनेजमेंटला कायम वाटायची.
'मला आता जावे लागणार,' मी म्हणाले,' मला याच्यात भाग घ्यायचाय.'
आणि अचानक माझ्या डोक्यात ती ग्रेट कल्पना आली. मी एकवार मुक अश्रु ढाळणा-या त्या मुलीकडे पाहिले, मग खाली बसलेल्या तिच्या नव-याकडे - चार्ली द ग्रेटकडे पाहिले आणि जगातील थोर विचारवंत मंडळीमध्ये सामिल होण्याची एक सुवर्णसंधी माझ्या समोर आलीय हे मी ओळखले.
'चल लवकर,' मी म्हणाले,' ते रडु थांबव, तोंड धू आणि खाली चल. तु पण या नाचाच्या स्पर्धेत भाग घेतेयस.'
'पण चार्ली माझ्याबरोबर डान्स करणार नाही. त्याच्या मते मला नाचता येत नाही.'
'माझे आई, तुझ्या कदाचित लक्षात आले नसेल पण न्युयॉर्कमध्ये आणि ह्या हॉटेलमध्येही चार्ली सोडुन इतर पुरूषही आहेत. चार्लीबरोबर मी नाच करेन आणि माझ्या ओळखीच्या एकाला तुझ्याबरोबर नाचायला सांगेन. तो तुला व्यवस्थित गाईड करेल.
'जोडीतल्या प्रत्येक लेडीजला -- ' इज्जी नेहमीसारखे अडखळत बोलत होता, 'नंबरवाले एक तिकीट मिळेल. डान्स सुरू होईल आणि मग जसजसे जजेस नंबर पुकारतील तशी एकेक जोडी बाद होत जाईल. शेवटपर्यंत जो नंबर उरेल ती जोडी जिंकेल. तुमचे डान्सिंग स्किल दाखवायची ही संधी आहे, सगळ्यात बेस्ट डान्सर जिंकेल (इज्जी वयाच्या ६ व्या वर्षापासुनच अस्खलित खोटे बोलायला लागला होता). आता जोडीतल्या प्रत्येक लेडिजने इथे येऊन आपला नंबर घ्यावा. शेवटपर्यंत स्टेजवर असलेली जोडी (मी कुठे गडपले हे मोठ्ठे प्रश्नचिन्ह तोंडावर घेऊन इज्जी आता अगदी अस्वस्थ होऊन सगळीकडे पाहात होता) आमचा आज रात्रीचा मॅनेजमेंट पुरस्कृत लव-र्-ली सिल्वर कप जिंकेल. लेडिज स्त्रियांनी कृपया इथे येऊन आपापले नंबर्स घेऊन जावे.
'चल,' मी मिसेस चार्लीकडे वळुन म्हणाले,' तुला लव-र-ली सिल्वर कप जिंकायचा नाहीये काय
'पण मला नाही जमणार...'
'कदाचित आजचा दिवस तुझा लकी दिवस असेल'
'पण...... तुम्ही ऐकले नाही काय जिंकायला चांगला नाच यायला पाहिजे.'
'मग कर ना चांगला नाच... ' मला तिला गदगदा हलवावेसे वाटत होते,' जरा जागी हो. नवरा परत मिळवण्यासाठी तु काहीच प्रयत्न करणार नाहीस काय तु जर जिंकलीस तर काय काय होईल त्याचा विचार कर. तो आयुष्यभर तुझी पूजा करेल पूजा. त्याने कधी न्युयॉर्क हे नाव जरी घेतले तरी तु म्हणशील, ' न्युयॉर्क तु जर जिंकलीस तर काय काय होईल त्याचा विचार कर. तो आयुष्यभर तुझी पूजा करेल पूजा. त्याने कधी न्युयॉर्क हे नाव जरी घेतले तरी तु म्हणशील, ' न्युयॉर्क तेच ना जिथे मी लव-र-ली सिल्वर कप स्पर्धा जिंकली होती, हो ना तेच ना जिथे मी लव-र-ली सिल्वर कप स्पर्धा जिंकली होती, हो ना' तो खल्लास. जरा धीर गोळा कर आणि प्रयत्न कर.'
तिच्या भु-या डोळ्यांमध्ये चमक आली. 'मी प्रयत्न करते,' ती म्हणाली.
 तु जरा फ्रेश हो आणि खाली ये. मी तोवर आपल्यासाठी तिकिटे घेते.'
मला बघुन इज्जीचा जीव भांड्यात पडला. ' मला वाटले तु पळुन गेलीस नाहीतर आजारी वगैरे पडलीस की काय हे घे तुझे तिकिट.'
'मला दोन हवीत. माझी एक मैत्रिणही यात भाग घेतेय. इज्जी माझे एक काम करशील तिला शेवटच्या दोन जोड्यांपर्यंत स्टेजवर राहु देशिल तिला शेवटच्या दोन जोड्यांपर्यंत स्टेजवर राहु देशिल ती गावातुन आलीय ना... म्हणुन जरा आकर्षण आहे ह्या स्पर्धेचे.
'नो प्रॉब्लेम. ही घे तिकीटे. तुझा छत्तिस नंबर आणि तिचा दहा. ' मग आवाज बारिक करुन तो म्हणाला,' मिक्स करु नकोस हा.. लक्षात ठेव तुझा नंबर.'
तिकिटे घेऊन मी परत बाल्कनीत गेले. वाटेत चार्ली भेटला.
'आपण दोघे यात भाग घेतोय.' मी म्हटले. तो तोंड भरुन हसला.
वर मिसेस चार्ली फ्रेश होऊन बसली होती. थोड्या वेळापुर्वी ती रडत होती याची कुठलीच खुण तिच्या चेह-यावर नव्ह्ती. अशी मुलगी पाहिजे
'चल, हे तिकीट जपुन ठेव आणि मस्त डान्स कर.'
गिसेनहेमरचा हा रोज रात्रीचा सोहळा तुम्ही पाहिला असेलच. आणि समजा गिसेनहेमरचा नसेल पाहिला तर दुस-या कुठल्यातरी हॉटेलचा पाहिला असेल. सगळे सारखेच असतात. काहीच फरक नाही.
स्पर्धा सुरु झाली तेव्हा डान्सफ्लोअरवर इतके लोक होते की पायही हलवायला जागा नव्हती. आणि म्हणे जगातले आशावादी लोक कमी होताहेत तिथला प्रत्येकजण अशा आवेशाने नाचत होता की जणु लव-र्-ली सिल्वर कप हॉलमध्ये ठेवायचा की बेडरुममध्ये हे सुद्धा त्यांचे ठरवुन झाले होते. मी तरी इतके आशावादी लोक इतर कुठे पाहिले नाहीत.
तेवढ्यात इज्जीला कंठ फुटला. त्याने थोडे विनोदी बोलावे अशी मॅनेजमेंटची अपेक्षा असते म्हणुन इज्जी त्याला जमेल तितका प्रयत्न करत असतो.
'नंबर ७, ११ आणि २१, तुमचे मित्र तुम्हाला मिस करताहेत.' आता जरासे हातपाय हलवण्याइतपत जागा झाली. बँड परत सुरू झाला.
काही मिनिटांनी, परत इज्जी, ' नंबर १३, १६ आणि १७, बाय बाय
आम्ही परत सुरू केले.
नंबर १२, तुम्हाला परत पाठवताना आम्हाला वाईट वाटतेय, पण.......'
लाल हॅट घातलेली एक जाडी मुलगी लहान मुलांची गंमत करण्यासाठी नाचतात तसे नाचत होती. तिचा नंबर १२ होता.
'नंबर ६, १५ आणि २०, बॅड लक
आणि लवकरच डान्सफ्लोअरवर मी व चार्ली, मिसेस चार्ली व मी ओळख करुन दिलेला तिचा पार्टनर आणि एक तरुण मुलगी व तिचा टकलु पार्टनर एवढेच लोक राहिले. त्या माणसाला मी संध्याकाळपासुन डान्सफ्लोअरवर पाहात होते. वर बाल्कनीतुन त्याचे डोके उकडलेल्या अंड्यासारखे दिसलेले.
तो ब-यापैकी नाचत होता. नेहमी सारखे असते तर तो जिंकावा असेच मला वाटले असते. पण आजची गोष्ट निराळी होती.
'नंबर १९, तुम्ही खुप दमलात. आता क्षणभर विश्रांती घ्या
आता आम्ही दोनच जोड्या फ्लोअरवर राहिलो. आम्हा दोन जोड्यांमध्ये थेट स्पर्धा मला सॉल्लीड टेंशन आले असेल असे तुम्हाला वाटले असेल ना मला सॉल्लीड टेंशन आले असेल असे तुम्हाला वाटले असेल ना पण तसे काही नव्हते.
मी आधीच म्हटलेय तसे चार्लीला नाच अजिबात जमत नव्हता. त्याचे सगळे लक्ष त्याच्या स्टेप्सकडे लागले होते. तो जिथे नाच शिकलेला तिथे एका वेळी एकापेक्षा जास्त गोष्टींवर लक्ष द्यायला बहुतेक शिकवलेले नव्हते. नाचताना आजुबाजुलाही पाहावे इतपत प्रगती त्याने अजुन केली नव्हती. त्यामुळे अर्थातच चार्लीला आजुबाजुला काय चाललेय याची गंधवार्ताही नव्हती. नाचताना त्याचे डोळे जमिनीला त्याच्या स्टेप्स पाहात खिळले होते. आजुबाजुची बरीचशी गर्दी कमी झालीय आणि आता अ‍ॅशलेची इज्जत केवळ त्याच्याच हातात होती एवढेच त्याला माहित होते.
असल्या स्पर्धांमध्ये शेवटाच्या जोड्या उरल्या की लोक कसे लक्ष देऊ लागतात ते तुम्ही पाहिलेच आहे. मी सुद्धा कधीकधी शेवट जवळ आला की वस्तुस्थिती विसरते आणि ख-या स्पर्धेत भाग घेतल्यासारखी एकदम चार्ज होऊन नाचायला लागते. वातावरण एकदम भारल्यासारखे होते आणि आपण गिरकी घेऊन जायला लागलो की लोक टाळ्यांचा कडकडाट करतात. अंदरकी बात काय आहे ते माहित नसेल तर तुमचीही छाती धडधडायला लागेल.
त्या संध्याकाळचे स्टार्स मात्र आम्ही दोघे नव्हतो हे माझा सरावलेल्या कानांनी कधीच टिपले होते. आम्ही दोघे गिरकी घेऊन गेलो की शांतता असायची पण मिसेस चार्ली आणि तिचा पार्टनर कॉर्नरला गेले की मात्र टाळ्यांचा कडकडाट होत होता. त्या मुलीने खरेच जिंकले होते लोकांना.
मी तिच्याकडे एक नजर टाकली आणि पाहात राहिले. वर बसलेल्या रडतराऊत मुलीची जागा आता एक वेगळ्याच मुलीने घेतली होती. एवढे आनंदी मी कधी कोणाला पाहिले नव्हते. तिचे डोळे चमकत होते, गाल लाल झाले होते आणि एखाद्या चॅम्पियनसारखी ती नाचत होती. तिच्यात लोकांनी काय पाहिले ते अचानक माझ्या लक्षात आले. तिच्यात एक प्रकारचा गावरान ताजेपणा होता. तिला पाहताच गावाची आठवण येत होती. शहरात राहणारे लोक पण कसे विचित्र असतात ना... ते न्युयॉर्कची तारिफ करतील, ब्रॉडवेशिवाय जगणे अशक्य म्हणतील, अजुनही बरीच बडबड करतील. पण मला वाटते त्यांचे सगळे लक्ष ते सुट्टीत गावी जाऊन जे दोन-तिन आठवडे काढणार असतात त्त्याकडे लागलेले असते. लोक मिसेस चार्लीला उगीचच चिअर करत नव्हते. तिच्याकडे पाहुन त्यांना येणारी सुट्टी आठवत होती. गावी फार्मवर जायचे, तिथल्या पद्धतीचे खायचे, प्यायचे, गाईंनाही नावाने हाका मारायच्या...
निदान मला तरी तसे वाटत होते. आज अख्खा दिवस गावच्या आठवणी येत होत्या आणि आता तर कढ अनावर व्हायला लागले होते.
मी अजुन वाहात गेले असते पण लवकरच भानावर आले. डान्स कॉम्पिटिशन हा माझ्या नोकरीचा भाग होता.
'जरा अजुन चांगले कर,' मी चार्लीला म्हटले, 'आपण मागे पडतोय बहुतेक'
'हं.. हं..' त्याचे लक्ष फक्त नाचात होते.
'तुझ्या एक्स्पर्ट स्टेप्स कर ना, आपल्याला गरज आहे आता.'
आणि चार्लीने खरेच दोनचार खुप चांगल्या स्टेप्स घेतल्या.
डोळ्याच्या कोप-यातुन मी इज्जीकडे पाहिजे. तो अगदी गलितगात्र झाला होता. एक अतिशय कठिण निर्णय द्यायची जबाबदारी त्या बिचा-याच्या गळ्यात येऊन पडली होती. असा निर्णय, जो दिल्यावर भडकलेल्या प्रेक्षकांपासुन स्वतःला वाचवण्यासाठी पंचाला मैदानातुन पळ काढावा लागतो. मधुन मधुन त्याच्यावर असले प्रसंग यायचे आणि त्यामुळेच ही नोकरी त्याच्यासाठी तितकीशी सोपी नव्हती. एकदा मेबल सांगत होती की स्पर्धेचा निकाल जाहिर केल्यावर असे वाटले की आता जणु दंगलच सुरू होणार. आजही तसेच काहीतरी होईल ही भीती त्याच्या चेह-यावर स्पष्ट दिसत होती. प्रेक्षकांची मते कोणाला होती हे अगदी स्पष्ट दिसत होते. मिसेस चार्ली जिंकणार याच शंकाच नव्हती. मी आणि चार्ली केवळ आहोत म्हणुन होतो.
अर्थातच इज्जीचाही नाईलाज होता. तो ह्या कामासाठी रितसर पगार मोजुन घेत होता. त्याने सुकलेल्या ओठांवरुन एकदा जीभ फिरवली, तशीच वेळ आली तर पळायची सोय आहे ना हे एकवार पाहुन घेतले, दोनदा आंवढे गिळले आणि घोग-या आवाजात म्हणाला,' नंबर १०, प्लिज स्टेजवरुन खाली या.'
मी झटकन थांबले. 'चल,' मी चार्लीला म्हटले, 'आपण जायचे आता.'
आणि टाळ्यांच्या कडकडाटात आम्ही स्टेजवरुन खाली आलो.
'हम्म..,' चार्लीने रुमाल काढला आणि घामाने थबथबलेले कपाळ पुसू लागला,' आपण तसे खुप छान नाचलो, हो ना एवढे काही वाईट नव्हते माझ्या मते.' बोलताबोलता तो वर बघायला लागला, त्याची प्रिय बायको तिथे उभी राहुन डोळ्यांनी त्याची आरती ओवाळतेय असाच त्याचा समज असणार बहुधा. पण वर शोधत असतानाच अचानक त्याला ती समोर दिसली, त्याच्या अपेक्षेपेक्षा एक मजला खाली, चक्क डान्स फ्लोअरवर.
आणि ती काही आरती वगैरे ओवाळत नव्हती. मुळात तिचे त्याच्याकडे लक्षही नव्हते.
ती विजयाच्या धुंदीत होती. ती आणि तिचा पार्टनर अजुन थोडा वेळ नाचत होते. गिसेनहेमरमध्ये ही नेहमीचीच पद्धत आहे. जिंकणारी जोडी अजुन थोडा वेळ आपले स्किल दाखवते आणि मग स्टेजवरुन खाली येते. त्या दिवशी ती जोडी थांबल्यावर लोकांनी एवढा जल्लोश केला की जणु सगळ्यांनीच तिच्यावर पैज लावलेली.
सगळे लक्षात आल्यावर चार्ली अवाक होऊन पाहात राहिला.
'पण...पण... पण...' तो अडखळला.
'मला कळतंय,' मी म्हणाले,' ती चांगल्यापैकी नाच करु शकते. ती खुप हुशार निघाली. तु तिच्याबरोबरच नाचायला पाहिजे होते.'
'तु आधी खाली बस आणि काहीतरी थंड पी.' मी म्हणाले,' तुला थोडे बरे वाटेल.'
माझ्यामागुन कसातरी हेलपाटत तो एका टेबलावर येऊन बसला. चेह-यावर बारा वाजले होते. त्याचे जीवाचे न्युयॉर्क करुन झाले होते.
मी चार्लीची व्यवस्था लावण्यात इतकी गुंग झालेले, त्या क्षणी त्याला पाण्याची आणि भरपुर ऑक्सिजनची नितांत गरज होती, की मी इज्जीवर ह्या घटनेचा काय परिणाम झाला असावा हेही पाहायला विसरुन गेले.
आयुष्यभर लाडाने वाढवलेल्या आणि म्हातारपणाची काठी म्हणुन सगळीकडे मिरवलेल्या लेकाने जर अचानक बापाला घराबाहेर हाकलुन दार लावून घेतले तर त्या बापाची जी अवस्था होईल तीच अवस्था इज्जीची झाली होती. तो माझ्याकडे डोळे फाडुन बघत होता आणि मध्येच हातवारे करुन मोठ्याने बडबडत होता. आता तो त्याच्यासमोर नसलेल्या माझ्याशी बोलत होता की मॅनेजमेंटला 'आज लव-र्-ली कप हॉटेलमधली एक ग्राहक जिंकली' ही गोड बातमी कशी सांगावी ह्याची रंगित तालीम करत होता हे तोच जाणे जे काय असेल ते तो अगदी तावातावाने मांडत होता हे मात्र नक्की
मी त्याच्याकडे पाहुन 'येतेच आता थोड्या वेळात' अशा अर्थाने मान हलवली आणि परत चार्लीकडे वळले. तो आता बराच सावरला होता.
'ती कप जिंकली.' तो अशा त-हेने म्हणाला जणु या सत्यघटनेत काही बदल करणे माझ्या हातात होते.
'हो, ती कप जिंकली.'
'पण - तु-तुला काय वाटते आता काय होईल
हीच अगदी योग्य अशी वेळ होती. लोखंड गरम होते, घण घालायलाच हवा आता...
'मी सांगते मला काय वाटते,' मी म्हटले,' शहाणा असशील तर तिच्यावर न्युयॉर्कचे भुत स्वार होण्याच्या आत इथुन निघ आणि परत जा अ‍ॅशले का काय जिथे तु लोकांना औषधांच्या नावाखाली काहीही खपवतोस त्या गावी. मी वर तिच्याशी बोलत होते तेव्हा ती तिच्या गावातल्या एकाबद्दल बोलत होती. तुझ्या बाबतीतही तसे झाले तर
त्याला प्रचंड धक्का बसला, 'काय तिने तुला जॅक टायसनबद्दल सांगितले तिने तुला जॅक टायसनबद्दल सांगितले
'हो हो जॅक टायसनच म्हणालेली ती. त्यानेही बायकोला न्युयॉर्कमध्ये मोकळे सोडुन दिले आणि मग बसला भोगत आपल्या कर्माची फळे. तुला असे नाही वाटत की तिच्या मनातही असेच काहीतरी बेत असणार आणि म्हणुन तिला तो आठवला
चार्ली अगदी पांढराफटक पडला. 'तुला खरंच वाटतं ती असे काहीतरी करेल
'हम्म. आता मी कसे सांगु पण ती सतत टायसन आणि त्याच्या बायकोबद्दलच बोलत होती. आता तिला त्याच्याबद्दल थोडे वाईट वाटत होते जरुर, पण तिच्या मते जे झाले ते योग्यच होते. अशा परिस्थितीत असे घडणे स्वाभाविकच होते. ती खुप विचार करत होती बाबा ह्या सगळ्या प्रकरणाबद्दल.'
चार्ली खुर्चीतल्या खुर्चीत थरथर कापु लागला, त्याला घाम फुटला. थरथरत्या हातांनी टेबलावरचा रिकामा ग्लास उचलुन त्याने तोंडाला लावला आणि चक्क ग्लासभर पाणी प्यायल्यासारखा ग्लास वर केला. त्याच्या एकुण आविर्भावावरुन तो मुळापासुन हादरलाय हे लक्षात येत होते. तोंडावर आणलेले शहरीपणाचे उसने सोंग पार उतरुन गेले होते. मुळात आता तो आयुष्यात कधीही शहराचे नाव काढणार नाही असे दिसत होते.
'मी उद्याच तिला घरी घेऊन जातो,' तो पुटपुटला,' पण ती येईल ना माझ्याबरोबर
'आता ते तुझ्यावर आहे. तु जर तिचे मन वळवु शकलास तर.... ती आलीच बघ. मी निघते आता.'
कप हातात घेऊन मिसेस चार्ली आमच्या टेबलाकडे आली. ती चार्लीला काय बोलते याची मला जाम उत्सुकता लागली. अर्थात चार्ली तिच्या जागी असता तर तो 'ह्याला म्हणतात जिंदगी' शिवाय दुसरे काही बोलू शकला नसता. पण मला तिच्या तोंडुन जरा मसालेदार काहीतरी ऐकायचे होते. मी तिच्या जागी असते तर त्याक्षणी मला कमीतकमी दहा वाक्ये तरी सुचली असती आणि तीही एकापेक्षा एक झणझणीत, बोचणारी.
ती खुर्चीत बसली, कप बाजुला ठेवला आणि क्षणभर कपकडे बघत राहिली. मग तिने एक लांब श्वास सोडला आणि ती चार्लीकडे वळली.
'ऑह चार्ली, मी तुझ्याबरोबर नाचायला हवे होते.'
एवढे चांगले वाक्य मला नक्कीच सुचले नसते.
मी येणा-या धोक्याची एवढी मोठी सुचना दिल्यामुळे चार्लीने जराही विलंब न लावता सुरवात केली. 'डार्लिंग, तु खरंच चमत्कार केलास आज. घरच्यांना काय वाटेल ना हे पाहुन' तो क्षणभर थांबला, बोलावे की न बोलावे त्याला क्षणभर सुचेना, पण लगेच धीर धरून त्याने वाक्य तसेच पुढे रेटले, 'मेरी, आपण उद्या सकाळची पहिली गाडी पकडुन घरी जाऊया' तो क्षणभर थांबला, बोलावे की न बोलावे त्याला क्षणभर सुचेना, पण लगेच धीर धरून त्याने वाक्य तसेच पुढे रेटले, 'मेरी, आपण उद्या सकाळची पहिली गाडी पकडुन घरी जाऊया घरच्यांना कप पाहायला खुप आवडेल ना घरच्यांना कप पाहायला खुप आवडेल ना
बंद अंधा-या खोलीत लाईटचे बटन दाबल्यासारखा चार्लीचा चेहरा उजळला.
 तुला इथे राहायचे नाय ना  तुला न्युयॉर्कमध्ये जराही रस नाय ना तुला न्युयॉर्कमध्ये जराही रस नाय ना
'आताच एखादी ट्रेन असती तर, ' ती समाधानाने म्हणाली, ' मी आताच गेले असते गावी. पण मला वाटले तुला इथे अजुन राहायचेय.'
'छे छे, बकवास, मी तर परत कधी इथे येणार देखिल नाय.' त्याने अंग शहारल्याचा अभिनय केला.
'मी निघते तर आता,' मी उठत म्हणाले, ' माझा मित्र मला हाक मारतोय बहुतेक.'
इज्जी कधीपासुन भुवया वेड्यावाकड्या उडवत मला खुणावत होता. मी त्याच्याकडे जाऊन उभी राहिले.
तसा इज्जी आधीपासुनच तोतरा होता. बिचा-याच्या स्वरयंत्रात काहीतरी दोष होता त्यामुळे त्याला सलग बोलता येत नसे. ब-याच दिवसांपुर्वी गिसेनहेमरमध्ये एक आफ्रिका रिटर्न भटक्या यायचा. जेव्हा तो आफ्रिकेत भटकत नसे तेव्हा तो कधीमधी इकडे हॉटेलात येत असे. त्याने मला एकदा एका आफ्रिकन जमातीबद्दल सांगितलेले. ह्या जमातीला बोलता येत नाही. गळ्यातुन चित्रविचित्र आवाज काढुन ते एकमेकांशी संपर्क साधतात. मला खुष करण्यासाठी त्या भटक्याने ते आवाज काढुन दाखवलेले. आता इज्जीच्याही गळ्यातुन थेट तसेच आवाज येत होते. फक्त तो ते मला खुष करण्यासाठी काढत नव्हता.
इज्जीचे ते आवाज एका जागी अडकलेल्या ग्रामोफोन रेकॉर्डच्या पिन प्रमाणे ऐकु येत होते.
'शांत हो, इसाडोर,' मी म्हणाले, 'तुला कसला त्रास होतोय ते मला सांग. मी कदाचित तुला मदत करू शकेन.'
त्याच्या गळ्यातुन अजुन थोडे चमत्कारीक आवाज निघाले आणि शेवटी एकदाचे शब्द बाहेर पडले.
'तु वेडी झालीस काय का केलेस तु हे सगळे का केलेस तु हे सगळेतु तिकिटे घ्यायला आलीस तेव्हा मी तुला सांगितले होते नातु तिकिटे घ्यायला आलीस तेव्हा मी तुला सांगितले होते ना मी तुला शंभरदा बजावले होते ना की तुझा नंबर ३६ आहे म्हणुन मी तुला शंभरदा बजावले होते ना की तुझा नंबर ३६ आहे म्हणुन
'माझ्या मैत्रिणीचा ३६ होता ना
'तु बहिरी आहेस काय तिचा १० आहे मी म्हटलेले.'
'मग प्रश्नच मिटला,' मी उदारपणाचा आव आणुन म्हटले. 'माझी चुक झाली. मीच दोन्ही नंबर मिक्स केले.'
'पण ही चुक तुझ्या दृष्टीने चांगली ठरली रे. तू वाचलास त्याच्यामुळे. तुला काय वाटते तु कप मला दिला असतास तर पब्लिकने तुला तसेच सोडले असते कापुन काढले असते कापुन..'
 तो मला कापेल आता.'
'च्च्..बॉस गेला उडत. तुला काही भावनाबिवना आहेत की नाही इज्जी जरा बघ ना त्या दोघांकडे, कसे मश्गुल झालेत एकमेकात ते जरा बघ ना त्या दोघांकडे, कसे मश्गुल झालेत एकमेकात ते त्यांच्या आनंदासाठी एक लव-र-ली सिल्वर कप गेला तर काय बिघडले त्यांच्या आनंदासाठी एक लव-र-ली सिल्वर कप गेला तर काय बिघडले ती दोघे हनिमुनला आलीत रे इथे. तु मॅनेजमेंटला सांग खरे काय झाले ते आणि हेही सांग की मला त्यांना हॉटेल मॅनेजमेंटतर्फे लग्नाची भेट म्हणुन कप द्यावासा वाटला.'
इज्जी परत थोडा वेळ अडकला. मग शब्द बाहेर आले.
'आता मला समजले. तु हे सगळे मुद्दाम केलेस. तुझ्याच शब्दात अडकलीस तु... तु मुद्दाम तिकिटांची अदलाबदल केलीस. मला वाटलेलेच. तुला काय वाटले तु कोण लागुन गेलीस हे सगळे करायला तु कोण लागुन गेलीस हे सगळे करायला तुझ्यासारख्या प्रोफेशनल डान्सर्स इथे पैशाला पासरीभर मिळतात तुला माहित नाही काय तुझ्यासारख्या प्रोफेशनल डान्सर्स इथे पैशाला पासरीभर मिळतात तुला माहित नाही काय मी आत्ता बाहेर जाऊन एक शिटी मारली तर डझनभर पोरी उभ्या राहतील तुझ्या जागी काम करायला मी आत्ता बाहेर जाऊन एक शिटी मारली तर डझनभर पोरी उभ्या राहतील तुझ्या जागी काम करायला बॉसला कळल्याबरोबर तो तुला धक्के मारुन घालवेल, माहिताय काय बॉसला कळल्याबरोबर तो तुला धक्के मारुन घालवेल, माहिताय काय
 कारण मीच सोडुन चाललेय.'
'मलाही तसेच वाटतेय. मला कंटाळा आलाय या जागेचा. मला कंटाळा आलाय नाचाचा. मला कंटाळा आलाय न्युयॉर्कचा. मला सगळ्याचाच कंटाळा आलाय. मी परत गावी चाललेय. मला वाटलेलं मी माझ्यातुन गाव पुर्ण उखडून फेकुन दिलंय म्हणुन. पण नाही मला बरेच दिवस संशय येत होता पण आज खात्री पटली. बॉसला सांग की मला माफ कर पण हे होणारच होते. आणि त्याला काही बोलायचे असेल तर पत्र लिही म्हणावे. माझा पत्ता लिहुन घे - मिसेस जॅक टायसन, रॉडनी, मेन.'
मराठी भाषा दिवस २०११
मराठी भाषा दिवस २०११
मस्त जमलाय अनुवाद... अनुवाद
मस्त जमलाय अनुवाद... अनुवाद करायची स्पर्धा आहे माहिती होते म्हणून तसं म्हणतोय..
नाहीतर नुसती कथा झक्कास जमलीये असंच म्हणालो असतो.. आणि मध्ये त्या दोघींमधल्या संवादात थोडीशी कल्पना आली होती. की नाचणारीच मिसेस जॅक टायसन असेल म्हणून...
 छान कथा. अनुवाद मस्त
 छान कथा. अनुवाद मस्त झालाय
 कथा आणि अनुवाद दोन्ही
 कथा आणि अनुवाद दोन्ही आवडले.
मस्त. कथा आणि अनुवाद दोन्ही
मस्त. कथा आणि अनुवाद दोन्ही छान आहेत.
साधना, छान कथा निवडलीस आणि
साधना, छान कथा निवडलीस आणि अनुवाद अगदी रसाळ झालाय. एका लयीत कथा पुढे सरकते. संवाद ही अगदी सहज उतरलेत. शुभेच्छा
 तीच मिसेस टायसन असणार असे वाटत होतेच... अप्रतिम अनुवाद... कथेत पार गुंतून गेले होते.. गावठी भाषेचा फ्लेव्हर मस्त उतरलाय भाषांतरात...
शेवटच्या ट्विस्ट्चा सुगावा आधीच लागला होता.
कथा आणि अनुवाद दोन्ही आवडले
कथा आणि अनुवाद दोन्ही आवडले
अप्रतिम अनुवादापेक्षाही तुमच्या लिखाणातून अगदी सहज आल्यासारखी वाटली कथा मी ही अगदी गुंतून गेलो होतो शेवटाची मत्र कल्पना करण्यापर्यंत गेलो नाही, त्यामुळे शेवटचा धक्का सुखद वाटला
 एव्हढ्या मोठ्या कथेचा छान अनुवाद करायचा, मग ते छानपैकी लिहून काढायचं..
सगळ्यांचे अगदी मनापासुन आभार.
सगळ्यांचे अगदी मनापासुन आभार. मुळ कथाच इतकी सुंदर आहे की अनुवाद चांगला होणारच
कथा आणि अनुवाद.. दोन्ही
कथा आणि अनुवाद.. दोन्ही अप्रतिम
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
मराठी भाषा दिवस २०११
या ग्रूपचे सभासद व्हा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१८ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


‘नाक’काप्या छगन महाराजला २३ वर्षांनंतर अटक | Saamana (सामना)

– सिनेमा / नाटक
 तुमच्या खात्यात लॉग इन करा
परवलीचा शब्द परत मिळवा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
प्लॅस्टिक बंदी, चार महिन्यांत 1 कोटी 37 लाखांचा दंड वसूल
म्हाडा, सिडकोनंतर आता आणखी एक गृहनिर्माण महामंडळ
 मोदींना जाब विचारण्यासाठीच अयोध्येत जातोय
शिवसेनेच्या दणक्याने सरकार ताळ्यावर, 180 तालुक्यांत दुष्काळसदृश स्थिती मुख्यमंत्र्यांची घोषणा
पुन्हा देशात भाजपची सत्ता येणार नाही
 फटाके फोडा, फक्त रात्री 8 ते 10 पर्यंतच
खासदारांच्या वेतनाचा मुद्दा उपस्थित केल्यावर पीएमओतून आला फोन – वरुण गांधी
तोगडिया यांनी स्थापन केला नवा पक्ष, लोकसभा निवडणूक लढवणार
तेलंगणात रंगला ‘आयाराम- गयाराम’चा खेळ; दुसऱ्या पक्षात जाऊन पुन्हा घरवापसी
… म्हणून ही कंपनी रोज सहा तास झोपा काढण्याचे पैसे देते
घरात बसल्याजागी ऐकता येणार गर्भातील बाळाच्या हृदयाचे ठोके
खगोलसंशोधक स्टिफन हॉकिंग यांच्या व्हीलचेअर, पदक, पुरस्कारांचा लिलाव
ऍपल लॉन्च करणार जगातला सर्वात छोटा आयपॅड
ब्रह्मांडाचे रहस्य उलघडणाऱ्या स्टीफन हॉकिंग्स यांच्या व्हीलचेअरचा होणार लिलाव
विराटच्या ‘त्या’ वक्तव्याने चाहत्यांना बसला धक्का, अनेकांना अश्रू अनावर
सचिन-विनोद पुन्हा क्रिकेटच्या मैदानात; अॅकॅडमीद्वारे युवा क्रिकेटपटूंना घडवणार
हिंदुस्थानच्या विजयाची हॅटट्रिक; जपानचा 9-0 गोलने धुव्वा
हिंदुस्थान-इंग्लंड लॉर्डस् कसोटी फिक्स, वृत्तवाहिनीच्या लघुपटाने क्रिकेट वर्तुळात खळबळ
‘हिटमॅन’ला खुणावतोय सचिन-धोनीचा ‘हा’ विक्रम, गांगुलीला केले ओव्हरटेक
नवान्न पौर्णिमा : कोकणातील नव्याची अपूर्वाई
लेख – महर्षी वाल्मीकी : एक मनोज्ञ मानसशास्त्रज्ञ
आजचा अग्रलेख : वंदे मातरम् म्हणावेच लागेल
आजचा अग्रलेख : जगभ्रमण बरे पण मिळाले काय
– सिनेमा / नाटक
‘झी मराठी अॅवॉर्डस्’मध्ये ‘तुला पाहते रे’ची बाजी
संघर्षमय जिद्दीची कहाणी पाटील
‘पाटील’ २६ ऑक्टोबरला येणार प्रेक्षकांच्या भेटीला
दूध की दही, जाणून घ्या आरोग्यासाठी काय आहे फायदेशीर
….असा असतो दुतोंडी साप
रावणाचे दर्शन घेण्यासाठी तुफान गर्दी, जयंती आणि पुण्यतिथी एकाच दिवशी
रावण होता ‘या’ गावचा जावई; दहनाऐवजी पूजनाची परंपरा
लंगडं भूत दिसल्याचा दावा, व्हिडीओने जगभरात खळबळ
रात्री दारू प्यायला बसले, सकाळी हॉटेलचे मालक झाले; ब्रिटीश जोडप्याची धम्माल…
रोखठोक: आसाराम, अकबर आणि केरळचा बिशप
फुलटॉस भी बहोत बडी चीज है, बाबू
‘नाक’काप्या छगन महाराजला २३ वर्षांनंतर अटक
बायकोचे नाक कापून फरार झालेल्या आणि पोलिसांना ओळखू येऊ नये म्हणून छगन महाराज बनलेल्या आरोपीला पोलिसांनी तब्बल २३ वर्षांनंतर अटक केली आहे. बायकोचे नाक कापल्यानंतर फरार झालेला नामदेव येडे हा फरार झाला आणि माहूर गडावर वेशभूषा बदलून छगन महाराज म्हणून राहू लागला होता. पोलिसांना मिळालेल्या गोपनीय माहितीच्या आधारावर त्याला अटक करण्यात आली.
नामदेव येडे हा बायको आणि मुलासह भोकरमधल्या शास्त्रीनगरात राहात होता. एकेदिवशी त्याने बायकोला घरी आल्यानंतर मारहाण करायला सुरुवात केली, तू मेव्हण्याच्या शेतात कामाला का गेलीस असं विचारत त्याने ही मारहाण केल्याचं पत्नीने तक्रारीत म्हटलं आहे. तुला मुदखेडला सोडतो असं सांगत रागाने बायकोला २३ नोव्हेंबर १९९४ रोजी भोकर रेल्वे स्थानकावर नेलं. स्थानकापासून काही दूर नेत नामदेवने बायकोला पुन्हा मारहाण केली आणि शस्त्राने तिचं नाक कापलं. यानंतर वेदनेने विव्हळत असलेल्या बायकोला तसंच सोडून देत त्याने पळ काढला होता. इतक्या वर्षांनंतर नामदेवला ओळखणं बरंच अवघड होतं, कारण त्याने त्याचा वेष बदलला होता, आणि वृद्धत्वामुळे तो पटकन ओळखू येत नव्हता. मात्र भोकर पोलिसांनी अत्यंत कुशलतेने काम करत नामदेव उर्फ छगन महाराजला अटक केली.
सामनाचे यूट्युब चॅनल सबस्क्राइब करा
मागील‘बेटी बचाओ’ योजनेखाली ३० लाख बोगस अर्ज
पुढीलदोन दिवसांत दोन लाख भाविकांनी घेतले साईबाबांचे दर्शन
संबंधित बातम्या या पब्लिशरकडून आणखी
प्लॅस्टिक बंदी, चार महिन्यांत 1 कोटी 37 लाखांचा दंड वसूल
म्हाडा, सिडकोनंतर आता आणखी एक गृहनिर्माण महामंडळ
 मोदींना जाब विचारण्यासाठीच अयोध्येत जातोय
प्लॅस्टिक बंदी, चार महिन्यांत 1 कोटी 37 लाखांचा दंड वसूल
म्हाडा, सिडकोनंतर आता आणखी एक गृहनिर्माण महामंडळ
लेख – महर्षी वाल्मीकी : एक मनोज्ञ मानसशास्त्रज्ञ
राष्ट्रवादीचे आमदार विजय भांबळे यांच्याविरुद्ध गुन्हा दाखल
खासदारांच्या वेतनाचा मुद्दा उपस्थित केल्यावर पीएमओतून आला फोन – वरुण गांधी
दिवाळीच्या तोंडावर पाणी कपात, सोमवारपासून एक वेळ पाणी पुरवठा
मनसेच्या शेकडो कार्यकर्त्यांचा उद्धव ठाकरे यांच्या उपस्थितीत शिवसेनेत प्रवेश
तेलंगणात रंगला ‘आयाराम- गयाराम’चा खेळ; दुसऱ्या पक्षात जाऊन पुन्हा घरवापसी
भाजपच्या महिला सरपंचांचा शेकडो कार्यकर्त्यांचा शिवसेनेत जाहीर प्रवेश
दम असेल तर लाल किल्ल्याचे नाव बदलून दाखवा, योगींना मंत्र्याचे ओपन...
छत्तीसगढचे मुख्यमंत्री रमणसिंह यांनी घेतले योगी आदित्यनाथांचे आशीर्वाद
कच्छमधून पाच पाकिस्तानी नागरिकांना अटक
व्हॉट्सअॅपमध्ये चार भन्नाट फिचर्सचा समावेश, वाचा काय आहे विशेष…
… म्हणून ही कंपनी रोज सहा तास झोपा काढण्याचे पैसे देते
गुरुग्राम हत्याकांड; न्यायाधीशाच्या मुलाचाही उपचारादरम्यान मृत्यू
मुंबई | ठाणे | कोकण | पुणे
नाशिक | संभाजीनगर | नागपूर
देश | विदेश | क्रीडा
सामना भवन, दैनिक सामना मार्ग, प्रभादेवी,
मुंबई – ४०० ०२५
टेलीफोन: (०२२) ६६८८ ५५५५


indori news namyagya sohala on bhandara dongar श्रीक्षेत्र भंडारा डोंगरावर आजपासून नामयज्ञ सोहळा | eSakal

श्रीक्षेत्र भंडारा डोंगरावर आजपासून नामयज्ञ सोहळा
सोमवार, 22 जानेवारी 2018
इंदोरी - जगद्‌गुरू श्री संत तुकाराम महाराज यांची साधनाभूमी असा लौकिक असलेल्या श्रीक्षेत्र भंडारा डोंगरावर माघ शुद्ध दशमीच्या निमित्ताने सोमवारपासून (ता. २२) अखंड नामयज्ञ प्रज्वलित होत आहे.
इंदोरी - जगद्‌गुरू श्री संत तुकाराम महाराज यांची साधनाभूमी असा लौकिक असलेल्या श्रीक्षेत्र भंडारा डोंगरावर माघ शुद्ध दशमीच्या निमित्ताने सोमवारपासून (ता. २२) अखंड नामयज्ञ प्रज्वलित होत आहे.
संत तुकाराम महाराजांना गुरू उपदेश मिळालेला दिवस म्हणून माघ शुद्ध दशमीचा उत्सव साजरा करण्यात येतो. भंडारा डोंगरावर अनेक वर्षांपासून हा सोहळा मोठ्या भक्तिभावाने साजरा करण्यात येतो. यंदाही श्री विठ्ठल-रखुमाई तुकाराम महाराज भंडारा डोंगर ट्रस्टच्या वतीने सोहळ्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. संत तुकाराम महाराजांनी अभंग रचना केलेल्या परिसरातच त्यांच्या विचारांचे पारायण करण्याचा लाभ राज्यभरातून आलेले भाविक निसर्गरम्य परिसरात मनोभावे घेतात. आत्मानंदाची अनुभूती घेतात. माघ शुद्ध दशमीच्या दिवशी, तर भंडारा डोंगरावर वारीच भरते. सर्व भागातील भाविक तुकोबारायांच्या चरणी लीन होतात.
मावळ पंचक्रोशीतील भाविकांचा थेट सहभाग हे या सोहळ्याचे खास वैशिष्ट्य आहे. यंदा २२ ते २९ जानेवारी या कालावधीत होणाऱ्या सप्ताहात दररोज सायंकाळी सात वाजता प्रामुख्याने राज्यातील नामवंत कीर्तनकारांची कीर्तने होणार आहेत. त्यात अनुक्रमे माउलीमहाराज कदम, ॲड. जयवंतमहाराज बोधले, आसाराममहाराज बढे, मदनमहाराज गोसावी, प्रमोदमहाराज जगताप, चैतन्यमहाराज देगलूरकर, उद्धवमहाराज मंडलिक यांची कीर्तने होतील. २९ जानेवारी रोजी विकासानंदमहाराज मिसाळ यांच्या काल्याच्या कीर्तनाने सप्ताहाची सांगता होईल. २२ ते २८ या कालावधीत दररोज सायंकाळी पाच ते सात या वेळेत डॉ. विकासानंद मिसाळ हे सकल संत ज्ञानेश्‍वर महाराज कथा निरुपण करणार आहेत. सप्ताहाचा मुख्य दिवस म्हणजे माघ शुद्ध दशमी. २७ जानेवारी रोजी दुपारी बारा वाजता पंडित कल्याण गायकवाड, युवा गायिका कार्तिकी गायकवाड व कौस्तुभ गायकवाड यांचा स्वरानुभूती हा विशेष कार्यक्रम होणार आहे. पारायण सोहळ्यात सहभागी होणाऱ्या भाविकांच्या निवास आणि भोजनाची व्यवस्था ट्रस्टने केलेली आहे. सोहळ्यात अधिकाधिक भाविकांनी सहभागी व्हावे, असे आवाहन श्री विठ्ठल-रखुमाई, तुकाराम महाराज भंडारा डोंगर ट्रस्टचे अध्यक्ष बाळासाहेब काशीद यांनी केले आहे.
केळघर - टॅंकरग्रस्त असलेल्या व पाणीटंचाईने त्रस्त असलेल्या तळोशी गावाने पाणीटंचाईवर मात केली. तनिष्कांच्या मागणीनुसार सकाळ रिलीफ फंडाच्या माध्यमातून...
तपाससंस्था आणि नियामक संस्था यांनी व्यवस्था निर्दोषपणे चालावी, यासाठी कुंपणाप्रमाणे काम करणे अपेक्षित असते. पण ही कुंपणेच कुजलेली असतील तर...
अनधिकृत बांधकामांबाबतची तब्बल 40 कोटींची यंत्रणा बंद
पुणे - अनधिकृत बांधकामांना प्रतिबंध व्हावा आणि झालेल्या बांधकामांची माहिती मिळावी, म्हणून 40 कोटी रुपये खर्च करून तयार केलेले मोबाईल ऍपवर आधारित...
नगरसेवकांच्या हट्टामुळे रखडला विकास
पुणे - योजना राबविण्यात प्रशासनाला अपयश आल्याचे सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाने पुराव्यानिशी सिद्ध करून दोन दिवसही झाले नसतानाच कामे रखडण्यामागे...
फुलंब्री शहराची वाटचाल विकासाच्या दिशेने : हरिभाऊ बागडे
फुलंब्री : फुलंब्री नगरपंचायतला आवश्यक सर्व सोयी-सुविधा पुरवण्यात येत असून त्यामुळे सध्या फुलंब्री शहर विकासाच्या दिशेने वाटचाल करत आहे, असे...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Punjab and Goa to go to polls on 4th February नोटाबंदीनंतर भाजपची पहिली परीक्षा; 4 फेब्रुवारीला मतदान | eSakal

नोटाबंदीनंतर भाजपची पहिली परीक्षा; 4 फेब्रुवारीला मतदान
शुक्रवार, 3 फेब्रुवारी 2017
चंडीगड/पणजी : पंजाब व गोवा राज्यांतील विधानसभा निवडणुकीसाठी सुरू असलेला प्रचार आज थंडावला असून, 4 फेब्रुवारीला मतदानाला सामोरे जाणाऱ्या या राज्यांत कोण बाजी मारणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
चंडीगड/पणजी : पंजाब व गोवा राज्यांतील विधानसभा निवडणुकीसाठी सुरू असलेला प्रचार आज थंडावला असून, 4 फेब्रुवारीला मतदानाला सामोरे जाणाऱ्या या राज्यांत कोण बाजी मारणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
पंजाबमधील 117 तर गोव्यातील 40 जागांसाठी मतदान प्रक्रिया पार पडणार असून, दोन्ही राज्यांत सत्तेत असलेला भाजप नोटाबंदीच्या निर्णयानंतर प्रथम या निवणुकीच्या निमित्ताने मोठ्या चाचणीस सामोरा जात आहे. त्यामुळे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, गृहमंत्री राजनाथसिंह, वित्तमंत्री अरुण जेटली, पक्षाध्यक्ष अमित शहा यांसह मातब्बर नेत्यांनी गोव्यात प्रचाराची राळ उडविली होती. दुसरीकडे कॉंग्रेसच्या अध्यक्षा सोनिया गांधी या इतिहासात प्रथम प्रचाराच्या मैदानात उतरल्या नसल्याचे स्पष्ट झाले असून, ही जबाबदारी उपाध्यक्ष राहुल गांधी व पक्षातील अन्य नेत्यांवर सोपविण्यात आली होती. आम आदमी पक्ष दोन्ही राज्यांत निवडणूक आखाड्यात उतरला असून, पारंपरिक प्रतिस्पर्धी असलेल्या भाजप व कॉंग्रेसबरोबर आपणही तुल्यबळ प्रतिस्पर्धी असल्याचा दावा आपने केला आहे.
अमली पदार्थ तस्करी, भ्रष्टाचार, कायदा व सुव्यवस्था, कॅनॉल प्रश्न आदी मुद्दे निवडणूक प्रचाराच्या निमित्ताने चर्चेस येऊन आपापसात आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी झडल्या. आता दोन्ही राज्यांतील जनता कोणाला संधी देणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
शबरीमला मंदिर वाद फेरविचार याचिकांवर 13 नोव्हेंबरला सुनावणी
नवी दिल्ली (पीटीआय) : शबरीमला मंदिरात सर्व वयोगटातील महिलांना प्रवेश देण्याच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाला आव्हान देण्यात आले असून यासंबंधीच्या...
भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवा - आंबेडकर
उस्मानाबाद - जनतेला मुस्लिमांची भीती दाखवत १८ पगड जातींना मनुवादी विचारांत कैद करून सत्ता कायम स्वतःच्या ताब्यात ठेवण्याचे धोरण राष्ट्रीय स्वयंसेवक...
मोदी सरकार भंपक - उद्धव ठाकरे
लातूर - भाजपने गेल्या निवडणुकीत खोटे बोलून मते घेतली. सत्तेत बसल्यावरही ते वारंवार खोटेच बोलत आहेत. त्यात मी वाटेकरी होणार नाही. शिवसेनाप्रमुख...
तपाससंस्था आणि नियामक संस्था यांनी व्यवस्था निर्दोषपणे चालावी, यासाठी कुंपणाप्रमाणे काम करणे अपेक्षित असते. पण ही कुंपणेच कुजलेली असतील तर...
जायकवाडी धरणासाठी पाणी सोडण्यास शिवसेनेचा विरोध
राजूर - जलसंपदा विभागाने मुळा, भंडारदरा व निळवंडे धरणांतून 5.75 टीएमसी पाणी जायकवाडी धरणासाठी सोडण्याचा आदेश दिला आहे. त्याचा निषेध करत...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


अरूगुला | मनोगत

स्वगृह › पाककृती ›
प्रेषक रोहिणी (मंगळ., २२/०१/२०१३ - १४:०५)
पाव कांदा , ३-४ लसूण पाकळ्या
लाल तिखट अर्धा चमचा, धनेजिरे पूड अर्धा चमचा
मीठ चवीपुरते, चिमूटभर साखर
तेल, मोहरी, हिंग, हळद
मार्गदर्शन : अरुगुला चिरून धुऊन घ्या. रोळीमध्ये चिरलेला अरूगुला घालून त्याखाली ताटली ठेवा म्हणजे त्यातले पाणी निथळून जाईल. मध्यम आचेवर कढई तापत ठेवा. ती पुरेशी तापली की त्यात फोडणीकरता थोडे तेल घालून त्यात मोहरी, हिंग व हळद घाला. नंतर त्यामध्ये चिरलेला कांदा व लसूण पाकळ्या घाला. कांदा व लसूण थोडे परतून घ्या. नंतर त्यात चिरलेला अरुगुला घालून त्यावर झाकण ठेवा. २-३ सेकंदाने झाकण काढून परता. असे दोन तीन वेळा केले की भाजी चांगली शिजेल. नंतर त्यामध्ये लाल तिखट, धनेजिरे पूड, साखर व मीठ घालून परत एकदा भाजी परतून घ्या व झाकण ठेवा. २-३ सेकंदाने झाकण काढून भाजी नीट ढवळून घ्या. भाजी तयार झाली आहे. या भाजीची चव थोडी उग्र लागते पण छान आहे. करडई भाजीसारखी थोडी चव जाणवली.
प्रतिसाद लिहिण्यासाठी येण्याची नोंद किंवा नावनोंदणी करावी.
 प्रे. लतापुष्पा (शुक्र., ०१/०३/२०१३ - ११:४३).
अरूगुला प्रे. रोहिणी (शुक्र., ०१/०३/२०१३ - १४:२५).
खरे असावे प्रे. लतापुष्पा (शुक्र., ०१/०३/२०१३ - १६:२७).
अळूची भाजी... प्रे. राजेंद्र देवी (शनि., ०२/०३/२०१३ - ०३:४३).
ctrl_t ने कुठेही बदला.
परवलीचा नवा शब्द मागवा
ह्यावेळी ४ सदस्य आणि ५७ पाहुणे आलेले आहेत.
सध्या एकही आगामी कार्यक्रम नाही.
आता मनोगतावर सर्व ठिकाणी लेखन करताना शुद्धलेखन चिकित्सेची सुविधा उपलब्ध आहे, तिचा लाभ घ्यावा.
तुम्ही मराठीसाठी काय करता
मराठी शब्द हवे आहेत - १३
२०१३ च्या दिवाळी अंकासाठी साहित्य पाठवण्याचे आवाहन
मराठी माती - मराठी माणसं - मराठी मती - मराठी मानसं


अहमदनगर लाईव्ह न्यूज बुलेटीन,२४ ऑक्टोबर २०१७. - अहमदनगरLive24

Home Ahmednagar Breaking Ahmednagar News Bulletin अहमदनगर लाईव्ह न्यूज बुलेटीन,२४ ऑक्टोबर २०१७.
अहमदनगर लाईव्ह न्यूज बुलेटीन,२४ ऑक्टोबर २०१७.
अहमदनगर जिल्ह्यातील बातम्या वाचा तुमच्या मोबाईल वर, डाऊनलोड करा
नगरच्या ७३ धार्मिक स्थळांवर केव्हाही हातोडा.
महिलेवर अत्याचारप्रकरणी दोघांवर गुन्हा दाखल.
राहुरीत दगडाने तोंड ठेचून अज्ञात तरूणाचा खून.
ADVT - फ्लिपकार्ट वर मिळावा आकर्षक ऑफर्स अधिक महितीसाठी लिंक वर क्लिक करा http://fkrt.it/2bbLG
शिर्डी ते सिन्नर रस्त्याच्या चौपदरीकरणासाठी हालचाली सुरू.
श्रीगोंदा - शिक्षकाच्या प्रामाणिकपणामुळे 'त्यांची' दिवाळी गोड.
करंजी घाटाजवळ अपघात एक ठार, एक जखमी.
अहमदनगर लाईव्ह वर आपल्या जाहिराती आणि बातम्यांसाठी 9673867375 वर संपर्क करा,
अहमदनगर जिल्ह्यातील बातम्या वाचा तुमच्या मोबाईल वर, डाऊनलोड करा
ब्रेकिंग न्यूज अपडेट्स साठी आमच्या फेसबुक पेजला लाईक आणि ट्वीटर वर फॉलो करा.
Ahmednagarlive24.com अहमदनगर ब्रेकिंग न्यूज
खुनाच्या सूत्रधार सुवर्णा कोतकरला अटक का नाही
उमेदवारी दिली, तर ठिक नाही तर ....डॉ.सुजय विखे
उद्धव ठाकरे लोकसभा उमेदवाराच्या नावाची घोषणा करणार  या चार नेत्याची नावे चर्चेत.


vinay ghonasgi's article in saptarang सेवा...‘टिप’टॉप! (विनय घोणसगी) | eSakal

रविवार, 8 जानेवारी 2017
हॉटेलांमध्ये आकारलं जाणारं सेवाशुल्क नाकारण्याची मुभा ग्राहकांना असल्याचा निर्वाळा केंद्रीय ग्राहककल्याण मंत्रालयानं नुकताच दिला आहे. सेवेची ‘पावती’ हॉटेलनं द्यायची की ग्राहकांनी अशी एक नवीच चर्चा सध्या सुरू झाली आहे. हॉटेलांमध्ये आकारलं जाणारं सेवाशुल्क, ग्राहकांकडून दिली जाणारी टिप यांचा नेमका अर्थ लावण्याचेही प्रयत्न सुरू झाले आहेत. ग्राहकांच्या दृष्टिकोनातून या सेवांची व्यवहार्यता, जाच आणि खुलेपणा यांतलं अंतर, जगभरात ‘टिप’ या संकल्पनेकडं बघण्याचा दृष्टिकोन अशा पैलूंवर एक नजर...
हॉटेलांमध्ये आकारलं जाणारं सेवाशुल्क नाकारण्याची मुभा ग्राहकांना असल्याचा निर्वाळा केंद्रीय ग्राहककल्याण मंत्रालयानं नुकताच दिला आहे. सेवेची ‘पावती’ हॉटेलनं द्यायची की ग्राहकांनी अशी एक नवीच चर्चा सध्या सुरू झाली आहे. हॉटेलांमध्ये आकारलं जाणारं सेवाशुल्क, ग्राहकांकडून दिली जाणारी टिप यांचा नेमका अर्थ लावण्याचेही प्रयत्न सुरू झाले आहेत. ग्राहकांच्या दृष्टिकोनातून या सेवांची व्यवहार्यता, जाच आणि खुलेपणा यांतलं अंतर, जगभरात ‘टिप’ या संकल्पनेकडं बघण्याचा दृष्टिकोन अशा पैलूंवर एक नजर...
शनिवारची सायंकाळ. तुम्ही एखाद्या उंची हॉटेलमध्ये जाता. सुरेख संगीत, रचना, प्रकाशयोजना यांमुळे तुमचं मन आणखी प्रसन्न होतं. तुम्ही जेवणाची ‘ऑर्डर’ देता. मॅनेजर, वेटर अतिशय आदरानं, सुरेख संवाद साधत तुम्हाला उत्तम सेवा देतात. तुम्ही तृप्त होता. सगळं झाल्यावर अर्थातच बिलाची वेळ. वेटर तुम्हाला बिल आणून देतो. तुम्ही सेवेची ‘पावती’ देण्यापूर्वीच हॉटेलनं सेवाशुल्काच्या नावानं (सेवाकराच्या व्यतिरिक्त) अतिरिक्त रकमेची पावती फाडलेली असते. हे सेवाशुल्क हॉटेलनं तुम्हाला दिलेल्या सेवेच्या साठी आकारलेलं असतं. तुम्हाला मान्य असेल तर तुम्ही ते नक्कीच देऊ शकता. पण आता तुम्ही ते नाकारूही शकता....केंद्रीय ग्राहककल्याण मंत्रालयानं नुकताच असा निर्वाळा दिला असून, या सेवाशुल्काची आकारणी ऐच्छिक असल्याचं स्पष्ट करण्यात आलं आहे.
विशेषतः ३१ डिसेंबरच्या रात्री अनेक हॉटेल, रेस्टॉरंट्‌सनी असं अव्वाच्या सव्वा सेवाशुल्क (पाच ते वीस टक्‍क्‍यांदरम्यान) आकारल्याच्या तक्रारी मंत्रालयाकडं आल्या होत्या. त्यामुळं हे सेवाशुल्क ऐच्छिक असल्याचं मंत्रालयानं आता स्पष्ट केलं आहे. अर्थात त्याआधी सेवाकर, सेवाशुल्क आणि वेटरना दिली जाणारी टिप यांच्यातला फरक समजून घेतला पाहिजे. सेवाकर (सर्व्हिस टॅक्‍स) केंद्र सरकार आकारतं. तो अनिवार्य असतो. वेटरला तुम्ही टिप देता, ती त्यानं तुम्हाला दिलेली चांगली सेवा, त्यानं साधलेला संवाद, त्याचं वागणं याच्याबद्दलची पावती असते. सेवाशुल्क (सर्व्हिस चार्जेस) म्हणजे हॉटेलनं तुम्हाला दिलेल्या सेवेबद्दलची अतिरिक्त रक्कम असते. ही जी रक्कम आहे ती आता तुमच्यावर बंधनकारक राहणार नाही.
सध्याच्या जागतिकीकरणाच्या युगात पाश्‍चिमात्य विकसित देशांमधल्या प्रथा आणि रिवाज भारतातल्या अनेक क्षेत्रांत- विशेषतः गेल्या काही वर्षांत अवलंबले जात असल्याचं आढळून येतं. परंतु, त्यांचं अनुकरण करत असताना त्यामागचा हेतू, त्या प्रश्‍नांचा इतिहास आणि त्यांचा सामाजिक परिणाम अभ्यासणं आणि त्या दृष्टीनं त्यांचं अनुकरण करणं हे अपेक्षित असते.
अशीच एक सार्वत्रिक अवलंबली जाणारी आणि अलीकडंच उदयास आलेली सेवा क्षेत्रातली प्रथा म्हणजे इतर रकमेच्या आणि सेवाकराच्या व्यतिरिक्त अपेक्षिली आणि आकारली जाणारी ‘टिप’ ही होय. आपण वेटरला देतो ती टिप वेगळी आणि हॉटेलकडून आकारली जाणारी टिप (सेवाशुल्क) या गोष्टी वेगळ्या. आपण वेटरला देतो ती टिप त्या वेटरला मिळते, तर बिलामध्ये जी टिप असते ती बहुतांशपणे हॉटेललाच मिळते. सेवा क्षेत्रांत बहुतांश उद्योगांमध्ये या टिपची एंट्री ही सर्व बिलांवर किंवा पावत्यावर शेवटच्या रकान्यात आढळून येते. उंची हॉटेलमध्येही तसंच केलं जातं.
सेवामूल्याव्यतिरिक्त स्वखुशीनं दिली जाणारी अथवा अपेक्षित असलेली रक्कम म्हणजे टिप. आपल्या देशात बहुतांश हॉटेलमध्ये तिला टिप आणि सेवाशुल्क अशा दोन्ही नावांनी संबोधलं जातं. या सेवाशुल्काची किंवा टिपची रक्कम ही काही सक्तीची नसते. ती पूर्णपणे ग्राहकाच्या इच्छेवर अवलंबून असते. ही टिप अपेक्षित करताना ती देण्यासाठी जी ‘स्वखुशी’ ग्राहकामध्ये उत्पन्न होण्यामागं ग्राहक समाधान (customer satisfaction), ग्राहक अनुभव (customer experience), ग्राहक मूल्यवर्धन (customer value addition) या मुख्य तीन बाबींविषयी व्यावसायिकाची जागरुकता असणं आणि त्यासाठी अतिरिक्त मेहनत घेणे हे व्यावसायिकाच्या दृष्टीनं गरजेचं आणि महत्त्वाचं ठरतं.
वर उल्लेख केलेल्या तीनही गोष्टींबाबत एक गंमतशीर उदाहरण द्यायचं झालं, तर एखाद्या सर्वसामान्य व्यक्तीनं एक आलिशान महागड्या हॉटेलला दिलेल्या पहिल्यावहिल्या भेटीचं देता येईल. अशा हॉटेलांमधल्या पदार्थांची लांबलचक यादी आणि त्यांच्या भरमसाट किमती पाहिल्यावर प्रत्येक साशंक सर्वसामान्य ग्राहकाच्या मनात येणारा पहिला विचार म्हणजे ‘मी ऑर्डर केलेला पदार्थ चांगला नाही निघाला अथवा नाही आवडला तर माझे पैसे फुकट जाणार. ती जोखीम घेण्यापेक्षा एखादी प्रचलित असणारी डिश ऑर्डर करून जेवण करून मोकळं झालेलं बरं.’ अशा प्रसंगात समजा त्या हॉटेलच्या स्टाफनं नुसतंच सगळ्या पदार्थांचं वर्णन ऐकवण्यापेक्षा ते प्रत्यक्षात ग्राहकाला नमुन्याच्याच्या रूपात टेस्ट करायला दिले आणि जो पदार्थ ग्राहकाला आवडेल त्याची ऑर्डर स्वीकारली, तर इथं निश्‍चितपणे customer value addition आणि satisfaction हे निश्‍चितच द्विगुणित होऊन शेवटी ‘टिप’च्या रूपानं परिवर्तित होऊ शकते. केवळ ‘आम्ही काय सेवा देतो’ यापेक्षा ‘ग्राहकाला काय अपेक्षित आहे,’ ‘ग्राहकाच्या अपेक्षेप्रमाणे आम्ही आमच्या सेवा ट्‌विस्ट करू शकतो का’ ‘आमची सेवा आणखी उत्कृष्ट कशी होऊ शकते यासाठी ग्राहकांकडून घेतलेल्या सूचना विचारात घेतल्या आहेत का,’ अशा अनेक बाबी विचारात घेऊन त्यानुसार सेवा देऊ केल्यास नक्कीच ‘टिप’ किंवा सेवाशुल्क व्यवहार्य ठरू शकतं आणि ग्राहक खरंच ते आनंदानं देईल. नुसतंच ग्राहकांकडून ‘ऑप्शन्स’ अथवा ‘सजेशन्स’ हे डायऱ्यांमधून लिहून न घेता घेता ग्राहकांनी दिलेल्या काही चांगल्या सूचनांसाठी त्यांनी वेळोवेळी निमंत्रित करून वेगवेगळ्या रूपांत पुरस्कार देणं आणि ग्राहकांमध्ये एक जिव्हाळ्याची भावना निर्माण करणं हे ‘टिप’साठी आवश्‍यक आणि अपेक्षित असतं.
टिप म्हणजे सेवेचं मूल्यांकनही
पाश्‍चात्त्य देशात टिपची किंवा आपण ज्याला सेवाशुल्क म्हणतो त्याची टक्केवारी आणि सेवेचं मूल्य या दोन्हींचं समान समीकरण असतं. टिपची टक्केवारी पाच ते वीस टक्के अशी असते. टिप म्हणजे थोडक्‍यात त्या हॉटेलच्या सेवेचं तुम्ही केलेलं मूल्यांकन असाही अर्थ असतो. वीस टक्के टिप म्हणजे उत्कृष्ट सेवा. परंतु, या टिपच्या टक्केवारीपेक्षा किंवा रकमेपेक्षा ती मिळाल्यावर संबंधित व्यावसायिकाला मिळणारं प्रोत्साहनही त्यानं देऊ केलेल्या सेवांचा दर्जा बहुगुणित होण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचं असतं. ते केवळ व्यावसायिकापुरतं मर्यादित न राहता त्याच्या सर्व स्टाफ मेंबर्स आणि ग्रुपला लागू होतं. त्यामुळे ती टिप त्या व्यावसायिकाला त्याच्या स्वमूल्यांकनासाठी (self assessment) एकूण सुधारणेसाठी (overall improvement) आवश्‍यक ठरत असते.
अलीकडंच मी एका रस्त्यावर वडापावचा गाडा चालवणाऱ्या विक्रेत्याला घसघशीत अशी टिप देऊन त्यामागचा हेतू त्याला सांगितला. त्यानं आरोग्यासंदर्भात (Hygene) दर्शवलेली जागरूकता ही ग्राहकाच्या दृष्टीनं किती महत्त्वाची असते, ही त्याला झालेली जाणीव आणि त्याबद्दल टिपच्या रूपानं मिळालेल्या पुरस्काराचं समाधान आणि आनंद त्याच्या चेहऱ्यावरून प्रतिबिंबित होत होता. अशा प्रकारचे रस्त्यावर व्यवसाय करणारे विक्रेते; इतकंच काय तर अगदी नामांकित रेस्टॉरंट्‌समध्ये सुद्धा आरोग्य आणि स्वच्छतेबाबत हलगर्जीपणा दाखवला जातो. त्यामुळं बहुतेककरून जागरूक ग्राहक इच्छा असूनसुद्धा अशा विक्रेत्याकडं पाठ फिरवतात. मी दिलेल्या उदाहरणात त्या वडापाव विक्रेत्याने त्याचे सगळे पदार्थ बंदिस्त अशा ग्लास कंटेनरमध्ये व्यवस्थित रचले होते. इतकंच नव्हे, तर कंटेनरच्या ओपनिंग पोझिशनसुद्धा स्वच्छ कापडी फडक्‍यानं संरक्षित केल्या होत्या होता. पदार्थ बनवण्यासाठी लागणारी भांडी, त्याच्या आसपासची जागाही तो कटाक्षानं वेळोवेळी स्वच्छ करत किंवा ठेवत होता. निश्‍चितच स्वच्छतेच्या बाबतीत त्यानं दाखवलेल्या जागरूकतेला ‘टिप’च्या रूपानं पुरस्कार देणं मला आवश्‍यक वाटलं आणि मी ते केलं.
‘टिप’ला उद्युक्त करणारी आणखी काही उदाहरणं द्यायची झाल्यास त्यामध्ये ‘ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सर्वच सेवा क्षेत्रांत देण्यात येणारी विनामूल्य मदत,’ ‘एखाद्या हॉटेल व्यावसायिकानं त्याच्याकडं येणाऱ्या ग्राहकांच्या मुलांसाठी हॉटेलच्याच आवारात सुरू केलेलं विनामूल्य डे-केअर युनिट- ज्यामुळं ग्राहकांना मुलांमध्ये गुंतून न राहता भोजनाचा निश्‍चिंतपणे आस्वाद घेता येईल’, ‘एखाद्या बॅंकेनं अथवा सरकारी ऑफिसनं ऑफिसच्या आवारात ग्राहकांसाठी अथवा नागरिकांसाठी चालू केलेले उपाहारगृह, अथवा वाचनालय किंवा ज्यामुळं ग्राहकांचा ‘वेटिंग पीरिअड’ सार्थकी लावला जाईल,’ ‘एखाद्या रेसॉर्ट मालकानं त्याच्याकडं दूरवरून प्रवास करून येणाऱ्या ग्राहकांसाठी भोजन सेवेव्यतिरिक्त सभोवातलच्या आवारात उभी केली बाग अथवा हिरवळ- जिच्यामध्ये सर्व प्रकारच्या फुलांचा आणि रोपट्यांचा समावेश असेल- जेणेकरून ग्राहकांचा वेळ जेवणापुरताच मर्यादित न राहता त्या सुंदर बगीच्यात आणि हिरवळीत गुंतला जाईल,’ ‘एखाद्या रेस्टॉरंट मालकानं केलेलं आनंददायी आणि प्रेरणादायी सुंदर इंटिरिअर डिझाइन’ अशी किती तरी देता येतील. अशा गोष्टी राबवल्यास सेवाशुल्क किंवा टिप आपोआपच दिल्या जातील.
आज भारतासारख्या देशात ‘टिप’सारख्या इतर प्रथा आणि रिवाजांचं सर्व सेवा क्षेत्रात केवळ अंधपणे न करता त्यामागचा हेतू अथवा उद्देश जाणून घेऊन त्यातून साधलं जाणारं प्रबोधन कित्येक पटीनं महत्त्वाचं आहे. केवळ एखाद्याकडं अतिरिक्त पैसे आहेत म्हणून टिप देणं किंवा टिप अपेक्षित करणं यापेक्षा टिप का दिली गेली याची नोंद व्यावसायिकानं ठेवणं आणि त्याचप्रमाणं ती अपेक्षित केली जाताना आपण त्या दर्जाच्या सेवा देतो का, याचा सारासार विचार होणं गरजेचं आहे. वर नमूद केलेल्या सर्व गोष्टी या नुकत्याच लागू झालेल्या ‘सेवा शुल्का’बाबतच्या सरकारच्या निर्णयाला आणि ते आकारल्या जाणाऱ्या व्यावसायिकांनादेखील लागू होतात. किंबहुना सेवाशुल्काच्या बाबतीत व्यावसायिकांची जागरूकता आणि ग्राहकांप्रती जबाबदारी ही जास्त असलीच पाहिजे. कारण सेवा शुल्काच्या माध्यमातून व्यावसायिक एक ठराविक टक्के रक्कम ग्राहकाला लागू करतो आणि ती ग्राहकानं देणं भागच आहे, अशी व्यावसायिकाची समज असते. वेटरला दिल्या जाणाऱ्या टिपच्या बाबतीत असं काही नसतं. कारण टिप पूर्णपणे ऐच्छिक असते.
सेवाशुल्काशी जोडला गेलेला आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे व्यावसायिक पारदर्शकता, प्रामाणिकपणा आणि सेवाशुल्क ठरवताना लागू केलेली ‘फेअर प्रायसिंग’ पद्धत. अमेरिका, ब्रिटनसारख्या विकसित देशांत सेवाशुल्क किंवा पदार्थांची किंमत ठरविताना काही महत्त्वाच्या नियमावलींची अंमलबजावणी केली जाते. बहुतेककरून सर्वच हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्‌समध्ये लंच किंवा डिनरचे दर थोड्याफार फरकानं सारखेच असतात. पण अवाजवी किंवा अनाककलनीय नक्कीच नसतात.
तिथं दरांबाबत निर्णय घेताना आधी उल्लेख केलेल्या सर्व बाबींचा विचार केला गेलेला असतो व ग्राहकांना कमीत कमी खर्चात चांगल्या सेवा कशा देता येतील, याला प्राधान्य दिलं जातं. ग्राहकांनासुद्धा ही गोष्ट माहीत असल्यामुळं सर्वच ग्राहक स्वेच्छेनं/स्वखुशीनं स्टॅंडर्ड अशी वीस टक्के टिप देऊ करतात.
भारतातल्या सेवाक्षेत्रात मात्र वर उल्लेख केलेल्या बाबीचा सार्वत्रिक अभाव आढळतो. एकाच पदार्थाचे वेगवेगळ्या ठिकाणी आकारण्यात येणारे वेगवेगळे दर. उदाहरणार्थ, साध्या चहासाठी ग्राहकांना पाच रुपयांपासून ते अगदी दोनशे-तीनशे रुपयांपर्यंत किंमत मोजावी लागते. आधीच अवाजवी दर लावून जास्तीत जास्त नफ्याच्या उद्देशानं ग्राहकांकडून पैसे आकारणं आणि पुन्हा सेवाशुल्क आणि टिपच्या नावाखाली जास्त पैशांची अपेक्षा करणं अशी चुकीची पद्धत काही ठिकाणी पाहावयास मिळते. अशा वेळी ‘टिप’ किंवा सेवाशुल्क देण्याचा प्रश्‍नच उद्भवत नाही.
म्हणूनच जागतिकीकरणाच्या प्रवाहात जगभरातल्या प्रथा, रिवाज यांची अंमलबजावणी करताना लेखात सुरवातीला नमूद केल्याप्रमाणं सगळ्या बाबींचा सारासार विचार होणंही गरजेचं असतं. सरकारनंसुद्धा त्याबाबतचे नियम, कायदे वेळोवेळी बदलून, सुधारून सर्वसामान्य ग्राहकाचं हित कसं साधलं जाईल, याकडं कटाक्षानं लक्ष केंद्रित केलं पाहिजे. त्याचप्रमाणे ग्राहकानंसुद्धा याबाबत जागरूक असणं गरजेचं आहे.
आजतागायत बिलाच्या पावतीवरील टिप हा प्रकार सर्वस्वी ऐच्छिक असतो, त्याची रक्कम ग्राहक ठरवितो किंवा नमूद करतो आणि त्याप्रमाणं ती त्याच्या कार्डावरून अतिरिक्तरीत्या नंतर आकारली जाते, ही गोष्ट मला देशविदेशांच्या वाऱ्या केल्या असल्यामुळं अवगत होती. परंतु, भारतात आकारलं जाणारं सेवाशुल्क आणि त्याची रक्कम ही व्यावसायिकानं जरी बिलात नमूद केली असली, तरी ती देणं ग्राहकाला बंधनकारक नसतं, ही वस्तुस्थिती सरकारच्या कालपर्वाच्या निर्णयांमुळेच बहुतेक ग्राहकांना माहीत झाली असावी. उशिरा का होईना ग्राहकांचं हित साधण्यासाठीचा घेतला गेलेला हा निर्णय स्वागतार्हच आहे.
विकसित देशात बहुतेककरून बिल पेमेंट हे कार्डच्या माध्यमातून केलं जातं. बिलामध्ये सर्वांत शेवटी एंट्री टिपची असते. ग्राहक त्यांना देऊ करण्यास वाटणारी टिपची रक्कम ही हस्तलिखित स्वरूपात टिप कॉलमच्या पुढं नमूद करतात. ही टिप ग्राहकांच्या बॅंक खात्यावरून किंवा लगेच स्वतंत्र स्वरूपात आकारली जाते. सर्वसाधारणपणे बिल रकमेच्या दहा टक्के हे टिपसाठी प्रमाणभूत समजली जाते. त्यापेक्षा कमी किंवा जास्त रक्कम टिप म्हणून देणं हे सर्वस्वी ग्राहकावर, त्याच्या इच्छेवर अवलंबून असतं. पण टिप ही बंधनकारक कधीच नसते. बहुतांश देशात सेवाशुल्क (Service charge) लागू नसतं. कारण मेनूव्यतिरिक्त देण्यात येणाऱ्या सेवांचा भुर्दंड ग्राहकावर कधीच बसवला जात नाही किंवा अपेक्षिला जात नाही. किंबहुना तो आकारणं आणि प्रत्यक्षरीत्या बिलाच्या माध्यमातून नमूद करून अपेक्षिणं म्हणजे काही प्रमाणात व्यावसायिक नीतिमूल्याच्या विरुद्ध समजलं जातं. त्यामुळंच अतिरिक्त रक्कम ही टिपच्या माध्यमातून ‘आकारणं’ म्हणण्यापेक्षा ‘सादर’ केली जाते आणि ऐच्छिक स्वरूपात अपेक्षिली जाते.
उर्दूतील गीता वाटपाचा निर्णय काश्‍मीरमध्ये मागे
श्रीनगर (पीटीआय) : भगवद्‌गीता' आणि 'कोशूर रामायण' यांच्या उर्दू भाषेतील आवृत्तींचे वाटप शाळा व अन्य शैक्षणिक संस्थांमध्ये करण्याचा जम्मू-काश्‍मीर...
भाजपला सत्तेपासून दूर ठेवा - आंबेडकर
उस्मानाबाद - जनतेला मुस्लिमांची भीती दाखवत १८ पगड जातींना मनुवादी विचारांत कैद करून सत्ता कायम स्वतःच्या ताब्यात ठेवण्याचे धोरण राष्ट्रीय स्वयंसेवक...
मोदी सरकार भंपक - उद्धव ठाकरे
लातूर - भाजपने गेल्या निवडणुकीत खोटे बोलून मते घेतली. सत्तेत बसल्यावरही ते वारंवार खोटेच बोलत आहेत. त्यात मी वाटेकरी होणार नाही. शिवसेनाप्रमुख...
#PMCIssue फुरसुंगीत सुविधांसाठी आंदोलन
फुरसुंगी - फुरसुंगी गाव पुणे महानगरपालिकेत जाऊन वर्ष झाले तरी पालिका गावाला पुरेशा नागरी सुविधा देत नसल्याने संतप्त झालेल्या फुरसुंगी...
गृहनिर्माण महामंडळावरून शिवसेनेची नाराजी
मुंबई - प्रधानमंत्री आवास योजनेच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी राज्य सरकारने महाराष्ट्र गृहनिर्माण महामंडळाची स्थापना केली आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.