त्यांच्या घरात बुद्धिदेवतेची मैफल रंगते… | Saamana (सामना)

– सिनेमा / नाटक
 तुमच्या खात्यात लॉग इन करा
परवलीचा शब्द परत मिळवा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
शिक्षकाच्या बेदम मारहाणीमुळे विद्यार्थ्याला अर्धांगवायूचा झटका
विधान परिषदेचे पहिले विरोधी पक्षनेते माधवराव गायकवाड यांचे निधन
डॉ. दाभोलकर हत्या प्रकरण कलमांमध्ये वाढ करण्यासाठी मुदतवाढ द्यावी
मुंबई-पुणे एक्सप्रेस-वेवर तेल गळती, वाहनं घसरली
तरुणीला वश करण्यासाठी दिला घुबडाचा बळी, पण झाला वडिलांचा मृत्यू
तनुश्रीने महिला रेसलरला पैसे दिले होते, आता मीच तिला धरून आपटेन
LIVE: थेट अयोध्येतून संजय राऊत यांची पत्रकार परिषद
राफेल प्रकरणी ‘दसॉल्ट एव्हिएशन’च्या सीईओंचा मोठा दावा, राहुल गांधींचे आरोप फेटाळले
 महिला सहकाऱ्याची न्यायालयात साक्ष
स्पायडरमॅन, हल्कच्या जन्मदात्याचे निधन
किम जोंगने ट्रम्पंना गंडवले; उत्तर कोरियाचे 13 छुपे आण्विक तळ सुरूच
हिंदुस्थानातील फेक न्यूजचा प्रसार हा राष्ट्रभक्तीच्या मोहिमेचा एक भाग
जपानची चालकरहित बुलेट ट्रेन अतिसुसाट
धूळफेक करत उत्तर कोरियाची अण्वस्त्र मोहीम सुरुच; 16 मिसाइल केंद्रांची स्थापना
शालेय बुद्धिबळः कृती, ऋत्विक, कियारा, कार्तिक विजेते
…म्हणून फलंदाजीला येण्याआधीच हिंदुस्थानच्या बिनबाद 10 धावा
ऑस्ट्रेलिया दौरा आमच्यासाठी अग्निपरीक्षाच
वृद्धिमान साहा डिसेंबरमध्ये पुनरागमनाच्या तयारीत
तरुणांना लग्नासाठी प्रोत्साहन देणार महेद्र सिंग धोनी
आजचा अग्रलेख : आम्ही का घसरलो
– सिनेमा / नाटक
‘टिळक आणि आगरकर’, ‘वाजे पाऊल आपुले’ नव्या ढंगात
‘आणि डॉ. काशिनाथ घाणेकर’ला प्राइम टाइम शो द्या, शिवसेना चित्रपट सेनेची…
माझ्या बायकोचा प्रियकरचं दुसरं पोस्टर प्रदर्शित
‘फाईट’ चित्रपटाचा अॅक्शनपॅक टीझर प्रदर्शित
रात्री झोपताना केस मोकळे ठेवता
नियमित आरोग्य नियमित चक्र
दिवसा गाऊन घातल्यास २ हजार रूपये दंड, विचित्र आदेशामुळे महिला वैतागल्या
विक्रीचं लक्ष्य न गाठल्याने कर्मचाऱ्यांना मूत्र प्यायची शिक्षा
दात किडक्याने मित्राच्या मुलीशी केलं लग्न, स्थानिकांनी हाकलून दिलं
हिने केला भूताशी संभोग…’भूताचे बाळ’ लवकरच येणार असा केला दावा
चिमुरड्यांना ठार मारून त्यांचे रक्त प्यायचे होते, शाळकरी मुलींचा अघोरी कट…
रोखठोक : सर्वात उंच पुतळ्याचे अर्थकारण
भूतानमधील सत्ताबदल आणि हिंदुस्थान
तुमने कहा, हमने लिखा
त्यांच्या घरात बुद्धिदेवतेची मैफल रंगते…
सुमेध वडावाला रिसबूड… त्यांच्या लेखणीतून उतरलेली मनश्री वडावालांच्या मनस्वीपणाची प्रतिकृती आहे…
2013 मधलं चिपळूणचं अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन. सुमेध वडावाला (रिसबूड) जन्मांध मनश्रीची मुलाखत घेत होते. मुख्य मंडप दुथडी भरून वाहणारा. गाण्यात प्रावीण्य मिळवलेली, त्याआधारे बालश्री मिळवलेली मनश्री तेव्हा कॉलेजमध्ये होती. दृष्टिहीनत्वामुळे बिकट झालेला प्रवास ती मधूनच गाऊन उलगडत होती. बालपणी सामान्य मुलांच्या शाळेत तिला प्रवेश नाकारला होता. रिक्षावाल्यानं भीक मागण्यासाठी चार वर्षांच्या मनश्रीला पळवून नेलं होतं. बालश्री प्रदान सोहळ्यात अब्दुल कलामसाहेबांनी कौतुकानं विचारलं होतं, ‘‘कब आओगी मनश्री हमें वापस मिलने’’ त्यावेळी तिनं उत्स्फूर्तपणे सांगितलं होतं, ‘‘आज ‘बालश्री’ स्वीकारने आयी हूँ, भविष्य में ‘पद्मश्री’ लेने के लिये आ जाऊंगी.’’ त्या दुर्दम्य आत्मविश्वासदर्शी गप्पा माणसं डोळे पुसत ऐकत होती. सुमेध वडावालांना त्यावेळी मिळालेलं स्टँडिंग ओव्हेशन हा सर्वोत्तम पुरस्कार वाटतो. ‘मनश्री’ ही आत्मकथा त्यांचीच. राजहंस, मॅजेस्टिक, मेहता, ग्रंथाली अशा प्रतिष्ठत प्रकाशकांनी त्यांची तीस पुस्तकं प्रकाशित केली, ज्यात डझनभर आत्मकथा आहेत. या लेखनाचं साक्षीदार आहे ते त्यांचं दोन खोल्यांचं घर. पुरेसं. ‘‘मी सडाफटिंग. इथला पसारा, अजागळपणा नजरेआड करा. रंग-रूप, बुद्धी जशा निसर्गदत्त असतात तशीच बेफिकिरी, अव्यवस्थितपणा माझ्या अंगभूतच आहे आणि लेखनकलाही. ती काही कमावलेली नाही’’ वडावाला सांगत होते.
1962 साली कोकणातल्या ‘खेडला’ सुशिक्षित घरात जन्मलेल्या सुमेधना शिक्षणात गम्य किंवा गती नव्हती. विलेपार्ल्यात ते मामांकडे आले. सुप्रसिद्ध विजय स्टोअर्सचे मालक अण्णा साठे हे त्यांचे मामा. भाऊ सुदर्शनमुळे 1983 मध्ये चांगल्या कंपनीत त्यांना नोकरी मिळाली. पोटापाण्याचा प्रश्न सुटला. मग अकल्पितपणे ते लिहायला लागले. मासिकांनी तत्परतेनं नाकारलेल्या कथांनी यशाचा पाया पक्का केला, पण लेखनाचे विषय आणि मांडणी एवढी वेगळी होती की, निरंजन घाटे यांनी भविष्यात मेहतांकडे शब्द टाकला. ‘सांजवा’ कथासंग्रह निघाला. कथालेखनातलं अव्वलत्वच सिद्ध होऊनही त्यांनी ते लेखन थांबवलं. मराठी साहित्य जगत केवळ दर्जाला किती प्रमाणभूत मानतं याच्या चाचपणीसाठी ‘अंतर्नाद’ मासिकात ‘सफाई’ ही कादंबरी 2005 मध्ये प्रकाशित झाली. त्यावेळी त्यांनी वेगळंच टोपणनाव घेतलं होतं. ‘महानगरी दलित कादंबरी’ म्हणून वाचकांनी पसंती पत्रांचा पाऊस पाडला, पण प्रकाशकांनी कादंबरीकडे पाठ फिरवली ती या नव्या टोपणनावामुळे. कादंबऱयांची इथली सद्दी संपली आहे असा निष्कर्ष काढून 2005 नंतर वडावाला आत्मकथा लेखनाकडे वळले. जेव्हा कथालेखनानंच कौशल्यसिद्धी दिली होती त्या जडणघडणीच्या काळात वडावाला मामांकडे राहत होते. रोज संध्याकाळी विजय स्टोअर्सच्या काऊंटरवर ते उभे राहायचे.
‘‘मामाच्या मालकीची पूर्ण इमारत होती. घर म्हणजे अख्खा मजला होता. अण्णांचा गणेशमूर्ती विक्री व्यवसायही होता. तिथली माझी मदतही अनिवार्यच. बुद्धिदेवतेनं माझ्या अक्षरांनाही आश्वस्त केलं. 1990 च्या सुमारास माझं एकही पुस्तक प्रकाशित झालं नव्हतं. मग लिहिलेली पहिलीच कादंबरी ‘अद्भुत’ मासिकाला पाठवून दिली. ‘सोबत’कार ग. वा. बेहरेंनी गुणवत्तेमुळे ती दिवाळी अंकासाठी राखून ठेवली. तसं त्यांनी पत्रही पाठवलं.
वास्तवात बेहरेंनीच पुस्तक काढलं. आयुष्यात एखादं पुस्तक आलं तरी पुष्कळ अशी अल्पतृप्ती अपेक्षिणाऱया माझ्यासाठी तो शुभारंभ होता. पुण्याच्या ‘मसाप’नं त्यांच्या दिवाळी अंकात तत्कालीन आश्वासक दहा लेखकांच्या कथा आणि माहिती छापली होती त्यात मीही होतो. साहित्य संमेलनानिमित्त एका दैनिकाच्या रविवार पुरवणीत रविप्रकाश कुलकर्णी यांनी लिहिलेल्या उद्याच्या लेखकांवरच्या लेखातही माझा समावेश होता. त्यावेळी छापलेला फोटो ही माझी पहिली जाहीर प्रसिद्धी. मामांनी सुखावून दिलेले पाचशे रुपये मी जपून ठेवले आणि त्यामागच्या भावनाही. ‘‘अरे, उभ्या मातुल घराण्यात तुझाच फोटो छापून आला’’ असं अण्णा म्हणाले. ज्या पार्ल्यात आयुष्याची खूप वर्षे गेली होती तिथेच स्थायिक व्हायला मिळावं हे एकमेव स्वप्न माझं. त्याची पूर्तताही केली ती अण्णा, आई आणि भाऊ सुदर्शन रिसबूड यांनी. जबाबदारीमुक्त अविवाहित राहण्याच्या स्वयंनिर्णयाला पुरेसं दोन खोल्यांचं घर. पार्ल्याच्या अंतर्भागातली शांतता, झाडी, आदर्शवत शेजार. माझ्यावर मामांचा म्हणजेच अण्णा साठे यांचा प्रभाव चिरस्थायी आहे.
ते म्हणायचे, ‘‘शेतकऱयांनी कसलं तरी सारं शेतं त्यांचं नसतंच. पाखरा-फुलपाखरांच्या थव्यांनीच ते पीक जिवंत होतं.’’ माझ्यासाठी तो थवा माणसांचा, गरजूंचा होता. जे गरजू इथे राहतील घर त्यांचंही असेल असं अलिखित वास्तव माझ्या आस्थेवाईक घरानं जपलं. कित्येक पत्रकार, चित्रकार त्यांच्या उमेदवारीच्या काळात इथे सहवासी होऊन गेले. भविष्यात ते दैनिकाचे संपादक, चॅनलचे उच्चपदस्थ झाले याचा मला वाटणारा आनंद लेखनानंदाइतकाच निर्भेळ आणि अनुपम. ज्या घरात, ज्या टेबलापुढे बसून मी लिहितो त्या वास्तू आणि वस्तूइतकीच मला कृतज्ञता वाटते ती फोनविषयी. कारण प्रत्येक आत्मकथा, नायक मुखातून मला या फोननं ऐकवली. मग मी ती लिहिली. या श्रवण लेखनाच्या सृजनामुळे दरवेळी मी नवं आयुष्य जगलो. म्हणूनच ‘मनश्री’ लिहिताना पहाटे जाग आल्यावर आपण आंधळे असल्याचा भास मला अंधारात व्हायचा. अशा समरसतेमुळेच त्यांच्या आत्मकथा जिवंत झाल्या आणि वाचकांनाही तीच प्रचीती येत गेली.
काही वर्षांपूर्वीची गोष्ट. काही कामासाठी वडावाला एका कंपनीत गेले होते. शॉप इन्चार्ज कुणी अमराठी अधिकारी होता. त्यांच्या केबिनमध्ये वडावाला गेले तेव्हा ते कुणा तरुण कामगाराला रागवत होते. खालमानेनं तो अपोलॉजी लेटर लिहीत होता. बाजूला पुस्तक पडलं होतं. अधिकाऱयांच्या खरडपट्टीमुळे समजलं की, मशिनरीच्या धबडग्यात कोपरा पकडून कामाच्या वेळेत तो पुस्तक वाचत होता. बाजूला अधिकारी आल्याचंही त्याला भान नव्हतं. बेजबाबदार वर्तनाबद्दलचं त्याचं मराठीतलं अपोलॉजी लेटर स्वीकारून तरुणाची पाठवणी केल्यावर वडावालांना अधिकारी म्हणाले, ‘प्लीज रीड ऍण्ड एक्सप्लेन व्हॉट ही हॅज रिटन’ पत्र वाचून वडावालांनी अर्थ सांगितला, पण विनंती केली की, त्या तरुणाला एकवार माफ करावं. हे पुस्तक वडावालांचं ‘मी नंदा’ होतं. दिवंगत दलित साहित्यिक केशव मेश्राम मुलीच्या वयाच्या नंदा मांढरे या विद्यार्थिनीच्या प्रेमात पडतात, जातीभेदामुळे गहजब होतो. तेरा वर्षांच्या संसारानंतर विधवा झालेल्या नंदानं सांगितलेली ही अनघड प्रेमाची कहाणी वाचताना स्थळकाळाचा विसर पडणं ही चूक त्या तरुणाची नव्हती, पुस्तकाची होती. ‘ओके. आय वोण्ट फॉरवर्ड दी लेटर’ असं म्हणत त्या अधिकाऱयानं ते पत्र फाडून टाकलं होतं. ‘‘वाचताना भान हरपायला लावणारं लेखन करण्यासाठी पुढचा जन्मही आत्मकथाकाराचाच यावा, याच घरात यावा’’ असं सांगताना वडावाला पुस्तीही जोडतात, ‘‘मात्र तेव्हा मायमराठीचाही पुनर्जन्म झालेल हवा, दैन्य संपून ती समृद्ध झालेली दिसायला हवी.’’
‘‘संगीताच्या अनुपस्थितीतही मैफलीतला आत्मानंद आणि मनःस्वास्थ्य हरक्षणी देत राहणारा कोणताही स्थायी निवारा म्हणजे घर’’ असं म्हणणाऱया सुमेध वडावालांच्या घरातून गप्पांची मैफल संपवून निघाले तेव्हा रंगलेल्या मैफलीतले सूर सोबतीला यावेत तशा त्यांनी लिहिलेल्या आत्मकथांमधल्या अनेक व्यक्तिरेखा माझ्या सोबतीला होत्या.
सामनाचे यूट्युब चॅनल सबस्क्राइब करा
संबंधित बातम्या या पब्लिशरकडून आणखी
अरण्य वाचन…वाघांना जपणारा शिकारी
फोटोच्या गोष्टी…गाणं आणि व्हायोलिन
तरुणीला वश करण्यासाठी दिला घुबडाचा बळी, पण झाला वडिलांचा मृत्यू
तनुश्रीने महिला रेसलरला पैसे दिले होते, आता मीच तिला धरून आपटेन
शिक्षकाच्या बेदम मारहाणीमुळे विद्यार्थ्याला अर्धांगवायूचा झटका
विधान परिषदेचे पहिले विरोधी पक्षनेते माधवराव गायकवाड यांचे निधन
 महिला सहकाऱ्याची न्यायालयात साक्ष
‘सीबीआय’मधील वादळ; ‘सीव्हीसी’चा अहवाल सर्वोच्च न्यायालयात
डॉ. दाभोलकर हत्या प्रकरण कलमांमध्ये वाढ करण्यासाठी मुदतवाढ द्यावी
शिवसेनेच्या सहकार्यानेच राममंदिर होणार उद्धव ठाकरे यांच्या अयोध्या दौऱ्याची जय्यत तयारी...
किम जोंगने ट्रम्पंना गंडवले; उत्तर कोरियाचे 13 छुपे आण्विक तळ सुरूच
छत्तीसगडमध्ये निवडणूक हिंसाचार; चकमकीत पाच कमांडो जखमी
शालेय बुद्धिबळः कृती, ऋत्विक, कियारा, कार्तिक विजेते
ऑस्ट्रेलिया दौरा आमच्यासाठी अग्निपरीक्षाच
वृद्धिमान साहा डिसेंबरमध्ये पुनरागमनाच्या तयारीत
जागतिक तापमानवाढीचा परिणाम; एसीची मागणी पाचपट वाढली
विद्यार्थीही ग्राहक मंचाकडे दाद मागू शकतो परीक्षेस परवानगी नाकारणाऱ्या विद्यार्थ्याला दिलासा
मुंबई | ठाणे | कोकण | पुणे
नाशिक | संभाजीनगर | नागपूर
देश | विदेश | क्रीडा
सामना भवन, दैनिक सामना मार्ग, प्रभादेवी,
मुंबई – ४०० ०२५
टेलीफोन: (०२२) ६६८८ ५५५५


स्वाभाविक: कोल्ड कंफर्ट

३ महिन्यांपूर्वी savage detectives म्हणून पुस्तक वाचलेलं. का माहित नाही पण तेव्हापासून त्यातलं एक वाक्य सतत मेंदूच्या एका कोपऱ्यात लोळत पडलेलं होतं. या कुशीवरून त्या कुशीवर करत. अस्वस्थपणे.
आणि आज सकाळपासून च्यायला किक बसावी सारखी तसं हे वाक्य सारखं धडकतंय. उलटसुलट सगळ्या मेंदूतून फिरतंय. कसं थांबवावं काय करावं काही तरी निरुपद्रवी वाचत बसावं का की लिहीत सुटावं इन जनरल दाखवू शकत असलेल्या दु:खांवर. दाखवू शकत असलेली दु:खं. च्यायला लिहिताना पण गांडूपण सुटत नाही काही केल्या. नखशिखांत नागडं होऊन लिहायला केव्हा जमणार काय माहित.
वयापलीकडे विचार जात नाहीत
ते नाही जमलं की मग अशक्य लागते
आणि इच्छांचं टोक ताठ होऊन
मग कुठल्या तरी दगडावर आपटून
भळभळणं पण अटळ च्यायला
जोवर येतोय तोल सांभाळता
तोवर करावा प्रयत्न आपला आपण
अर्थात तरी प्रयत्नांती दगडच
हे लक्षात आलं ना
की मग फैजला बाजूला काढून टाकावं डोक्यातून
राहते और भी है वस्ल की राहत के सिवा
पण ते कोसळायच्या आधी आणि नंतर
कोसळतानाची राहत ही वेगळीच
हव्या त्या ठिकाणी असेल तर अजून वेगळी
हे असं वाक्य मधेच तोडून, क्रियापदं मध्ये वगैरे टाकून दोन-तीन ओळीत लिहिली की कविता वगैरे लिहिलीय असं वाटू शकतं कुणाला. पण नाहीये ही कविता. कविता लिहून जमाना झाला च्यायला. आता फक्त तुकडे. वाक्यांचे, शब्दांचे, अक्षरांचे आणि अर्थांचे पण.
कुणी निराळा म्हणतात कुणी विक्षिप्त
रे कसे व्हायचे कोणापाशी व्यक्त
आयुष्याला ना कुठे परिघ ना व्यास
नुसताच घ्यायचा सोडायाचा श्वास
हा एक फुफ्फुसाच्या आत रुतून बसलेला फार फार जुना तुकडा. आणि असे अनेक आणखी. असंख्य तुकडे.
तरी हे तुकडे बरेच. तुकड्या तुकड्यांनी भेटणारी माणसं मात्र या तुकड्यांपेक्षा जास्त वाईट. आनंद तर नाहीच. उलट आणखी नवीन तुकड्यांची भर. कोल्ड कंफर्ट च्यायला.
जाऊ दे. बेगम अख्तर गुणगुणायला लागलीये आता बॅकग्राऊंडला.
ये देखना है सुकूँ अब कहाँ से मिलता है
मिळेल तेव्हा मिळेल. तोपर्यंत तुकड्या तुकड्यांनाच आपलं म्हणत रहायचं.
कधीतरी मी वेडा होतो...


संदिग्ध अर्थाचे उखाणे: भय शब्दांचे...

भय शब्दांचे कधीच नसते, नव्हतेही. पण कोणत्या तरी अनवट क्षणी शब्द फसतो. तो अर्थ शब्दापलीकडे जाऊन उरतो. मग मला ग्रेसच्या ओळी आठवतात..मन अर्थव्याकूळ होते..
"भय इथले संपत नाही"
मौनराग मधे एलकूंचवार लिहीतात, "मला घराबाहेर ऊपसून काढलं". ऊपसून काढणं यातील वेदना वेगळी आहे, त्यात जोर आहे, त्वेष आहे. जसं पाणी ऊपसून काढतात तसं कोणी तरी कोणालातरी ऊपसून काढतं
साजणवेळात मुकुंद गातो " कसल्या दुःखाने सुचते हे गाणे, गळतात पाने झाडांचीही" किंवा "पुरातून येती तुझे पाय ओले, किती अंतराळे मधे मोकळी". त्याच्या गाण्यातली आर्तता शब्दात कशी बरे मांडावी अख्तर बाईं सारखा मधेच त्याचा आवाज मधाळ फाटतो (त्याला पत्ती लागणे असेही म्हणतात अख्तर बाईं सारखा मधेच त्याचा आवाज मधाळ फाटतो (त्याला पत्ती लागणे असेही म्हणतात), त्या अनुभवाला कसे वर्णावे
किशोरीबाईंचा हंसध्वनी किंवा कुमारांचा "उड जायेगा" मांडायलाही माझ्याकडे शब्द नसतात.
पण हे अनुभव असे सहजासहजी सोडत नाहीत. एकेक शब्दावर जीव आडतो.
हा सारा अट्टहास अश्याच न उलगडलेल्या कोड्यांसाठी..
त्यांच्यासाठी हे संदिग्ध अर्थाचे उखाणे
तुझ्या हाती विसावताना सुटावेत
शमा - ए - महफ़िल
अवघा रंग एक झाला...
काही क्षण ... काही आठवणी .. काही विचार
संदिग्ध अर्थाचे उखाणे कधी तरी उलगडतील, स्पर्शातून, गाण्यातून,वा कवितेतून; तुझ्या अस्तित्वाचे पुरावे मी शोधत नाही पण तू आहेस एव्हडया आशेवर मांडू देत मला हा प्रपंच...
हमामा रे पोरा हमामा रे
No, everybody's gotta learn, nobody's born knowin' ... झेनवाले महागुरु म्हणतात तसं नैसर्गिक गोष्टी घडतच असतात, आपण फक्...
तू नसताना गावात तुझ्या बैरागी भगव्या कपड्यांत विरागी ओळखीचे ऊन भाळी मळतांना हरवतो घरी जाताना कधी डोळ्यांनी आ...
"मंद्र"च्या निमित्ताने: सोनुबाई आणि कथलाचा वाळा- नवा खो खो
परत एकदा हिंमत दाखवुन नवा खो खो सुरु करत आहे. हिंमत अश्यासाठी की गेले २-३ खो खो साफ फसले आहेत. कारणं माहीत नाही. कधी ब्लॉगे हो म्हणाले पण ल...
पुल, संत आणि मराठी माणूस


Marathi News lawyer in Swapnil Sonawane murder case attacked स्वप्नील सोनावणे हत्याप्रकरण : वकिलावर सशस्त्र हल्ला | eSakal

स्वप्नील सोनावणे हत्याप्रकरण : वकिलावर सशस्त्र हल्ला
मंगळवार, 5 सप्टेंबर 2017
नवी मुंबई : स्वप्नील सोनावणे हत्याकांड प्रकरणातील प्रमुख वकील अमित कटारनवरे यांच्यावर आठ ते दहा लोकांनी प्राणघातक हल्ला केला आहे. अॅड कटारनवरे यांच्या मोटारीची मोडतोड झाली आहे. पोलिसांत तक्रार नोंदविण्याचे काम सुरू आहे.
अल्पवयीन मुलीच्या प्रेमप्रकरणातून सोनावणे याची नेरूळ येथे हत्या झाली होती. या प्रकरणी मुलीच्या कुटुंबियांवर पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे.
नवी मुंबई : स्वप्नील सोनावणे हत्याकांड प्रकरणातील प्रमुख वकील अमित कटारनवरे यांच्यावर आठ ते दहा लोकांनी प्राणघातक हल्ला केला आहे. अॅड कटारनवरे यांच्या मोटारीची मोडतोड झाली आहे. पोलिसांत तक्रार नोंदविण्याचे काम सुरू आहे.
अल्पवयीन मुलीच्या प्रेमप्रकरणातून सोनावणे याची नेरूळ येथे हत्या झाली होती. या प्रकरणी मुलीच्या कुटुंबियांवर पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे.
याप्रकरणात आधी दोन पोलीस अधिकाऱ्यांना निलंबित केले आहे. त्यांची चौकशी करावी, अनुसूचित जाती-जमाती सुधारणा अधिनियम २०१५ च्या कलाम १४(२) अन्वये २ महिन्यात या खटल्याचा निपटारा करण्यासाठी विशेष न्यायालयाची स्थापना करावी आदी मागण्या यापूर्वीच मुख्यमंत्र्यांकडे सोनावणे कुटुंबियांनी केल्या आहेत.
या खटल्यातील वकिलांना पोलीस संरक्षण देण्यात यावे, अशी मागणीही मुख्यमंत्र्यांकडे झाली होती. 25 ऑगस्ट 2016 रोजी यासंदर्भात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना शिष्टमंडळ भेटले होते.
प्रतिक शिवशरणच्या हत्याप्रकरणी मुख्यमंत्र्यांना भेटणार : प्रकाश आंबेडकर
ब्रह्मपुरी (सोलापुर) - माचणूर (ता. मंगलवेढा) येथील प्रतिक शिवशरण या निष्पाप लहान बालकाचा अपहरण करून निघृण हत्या करण्यात आली. तसेच ही हत्या नसून एक...
'नो पार्किंग'ची पाटी लावा
पुणे : बिबवेवाडी येथील पर्पल प्लाझा या व्यावसायिक इमारतीत स्वतःची पार्किंग आहे. पण त्याचा वापर पार्किंगसाठी होत नाही. तेथील रस्त्याच्या दोन्ही...
देवाच्या रूपात मित्रच मदतीला धावला
तिसऱ्या मजल्यावरून कोसळूनही वाचले प्राण पुसद (जि. यवतमाळ) - ‘देव तारी त्याला कोण मारी’ या म्हणीचा प्रत्यय रविवारी (ता.११) सायंकाळी पुसद शहरातील...
पुणे महापालिकेची १५ टीएमसी पाण्याची मागणी
पुणे - पुणे शहराला पंधरा टीएमसी पाणी द्यावे, या मागणीसंदर्भात महापालिकेने राज्य जलसंपदा नियामक प्राधिकरणासमोर बाजू मांडली आहे. या मागणीच्यासंदर्भात...
दंगलीपूर्वीचे व्हॉटस्‌ॲप संदेश आयोगासमोर सादर
पुणे - कोरेगाव भीमा येथील दंगलीपूर्वी एक जानेवारी रोजी व्यवहार बंद ठेवावेत, असे संदेश व्हॉटसॲपवर प्राप्त झाल्याचे शरद काळूराम दाभाडे यांनी सांगितले....
पुणे लोकसभा जागेचा निर्णय प्रलंबित- पृथ्वीराज चव्हाण
पुणे - आगामी लोकसभा निवडणुकीत कॉंग्रेस- राष्ट्रवादी कॉंग्रेसची आघाडी करण्याचा निर्णय झाला आहे. मात्र, पुणे लोकसभा मतदारसंघात कोणत्या पक्षाने...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


५ नोव्हेंबर : मराठी रंगभूमी दिन

दिनविशेष : ५ नोव्हेंबर : मराठी रंगभूमी दिन
हा या वर्षातील ३०९ वा (लीप वर्षातील ३१० वा) दिवस आहे.
विष्णुदास भावे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ सांगलीची ’अखिल भारतीय नाट्य विद्यामंदिर समिती’ ही १९६० सालापासून ’विष्णुदास भावे गौरवपदक’ देत आली आहे. सांगली येथील ही समिती व राज्य मराठी नाटय परिषद यांच्यातर्फे दरवर्षी या दिवशी हे मानाचे पदक दिले जाते. मराठी रंगभूमीचे आद्य नाटककार विष्णुदास भावे यांच्या नावाचे गौरव पदक, ११ हजार रुपये रोख व स्मृतिचिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरुप असते. मराठी रंगभूमीवर प्रदीर्घ सेवा करणार्‍या ज्येष्ठ कलाकारास हे गौरव पदक देण्यात येऊन सन्मानित करण्यात येते. आत्तापर्यंत हा पुरस्कार वसंत कानेटकर, पु.श्री.काळे, मास्टर कृष्णराव, दुर्गा खोटे, छोटा गंधर्व, केशवराव दाते, प्रभाकर पणशीकर, मामा पेंडसे, भालचंद्र पेंढारकर, नानासाहेब फाटक, हिराबाई बडोदेकर, बालगंधर्व, विश्राम बेडेकर, ज्योस्ना भोळे, ग.दि.माडगूळकर, बापूराव माने, माधव मनोहर, शरद तळवलकर, (१९९५), दिलीप प्रभावळकर (२००७), रामदास कामत (२००८), शं.ना. नवरे (२००९), फैय्याज इमाम शेख (२०१०), रत्नाकर मतकरी (२०११), अमोल पालेकर(२०१२), महेश एलकुंचवार (२०१३), डॉ.जब्बार पटेल (२०१४) आदींना मिळाला आहे.
: बी. बी. सी. आय. (Bombay Baroda and Central India) रेल्वे आणि सौराष्ट्र रेल्वे, राजपुताना रेल्वे, जयपूर रेल्वे व कच्छ रेल्वे यांचे विलिणीकरण करुन ’पश्चिम रेल्वे’ची स्थापना करण्यात आली.
: कोलंबियाचा संयुक्त राष्ट्रांत (United Nations) प्रवेश
: महिलांना मतदानाचा अधिकार नसताना अमेरिकेत सुसान अँथनी या महिलेने मतदान केल्यामुळे तिला १०० डॉलर दंड करण्यात आला.
: विष्णूदास भावे यांनी ’सीता स्वयंवर’ हे मराठीतील पहिले नाटक रंगमंचावर आणुन मराठी रंगभूमीची मुहूर्तमेढ रोवली. सांगली संस्थानाच्या राजवाड्यातील 'दरबार हॉल’ मधे हा प्रयोग झाला. विष्णुदास भावे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ हा दिवस ’मराठी रंगभूमी दिन’ म्हणून साजरा करण्यात येतो. विष्णुदास भावे हे अतिशय बुद्धिमान हस्तकला कारागीर होते. अगदी बारीकसारीक हालचाली करू शकतील अशा लाकडाच्या असंख्य बाहुल्या त्यांनी बनवल्या होत्या. या बाहु्ल्या वापरून रंगमंचावर सीता स्वयंवर नाटकाचा प्रयोग करावयाचा त्यांचा इरादा होता परंतु काही कारणाने ते शक्य झाले नाही. विष्णुदास भाव्यांनी बनवलेल्या त्या बाहुल्या पुढे रामदास पाध्ये यांच्या हातात पडल्या. त्यांनी व त्यांच्या पत्‍नी अपर्णा पाध्ये यांनी खूप दिवस खटपट करून भाव्यांच्या बाहुल्यांच्या रहस्याचा छडा लावला, आणि एके दिवशी, विष्णुदास भाव्याना रंगमंचावर करता न आलेला सीता स्वयंवराचा प्रयोग त्याच बाहुल्या वापरून केला.
: अमेरिकेतील न्यूयॉर्क शहरात जगातील पहिले अभियांत्रिकी महाविद्यालय सुरू झाले.
: इंग्रज व दुसरे बाजीराव यांच्यात खडकी येथे लढाई
जन्मदिवस / जयंती / वाढदिवस:
: करण थापर – पत्रकार
: अर्जुन सिंग – केन्द्रीय मानव संसाधन मंत्री, ३ वेळा मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री आणि पंजाबचे राज्यपाल (मृत्यू: ४ मार्च २०११)
: प्रा. योगेश्वर अभ्यंकर – गीतकार व सर्जनशील कवी (मृत्यू: १४ नोव्हेंबर २०००)
: बनारसी दास गुप्ता – स्वातंत्र्यसैनिक व हरयाणाचे मुख्यमंत्री (मृत्यू: २९ ऑगस्ट २००७)
: विवियन ली – ब्रिटिश अभिनेत्री (मृत्यू: ८ जुलै १९६७)
: प्रा. राजा राव – तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक व लेखक, साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते (१९६४), त्यांना ’न्यूस्टाड्ट’ या साहित्यातील आंतरराष्ट्रीय पारितोषिकाने गौरवण्यात आले होते (१९८८). (मृत्यू: ८ जुलै २००६ - ऑस्टिन, न्यू जर्सी, यु. एस. ए.)
: विल डुरांट – अमेरिकन इतिहासकार व तत्त्वज्ञ (मृत्यू: ७ नोव्हेंबर १९८१)
: देशबंधू चित्तरंजन दास – बंगालमधील विख्यात कायदेपंडित आणि स्वातंत्र्यसेनानी, साहित्यिक व वृत्तपत्रकार, विधवा विवाह व आंतरजातीय विवाह यांचा त्यांनी प्रचार व प्रसार केला. त्यांच्या स्मरणार्थ ’चित्तरंजन’ हे शहर वसवण्यात आले. (मृत्यू: १६ जून १९२५)
मृत्यू / पुण्यतिथी / स्मृतिदिन:
: भूपेन हजारिका – संगीतकार व गायक (जन्म: ८ सप्टेंबर १९२६)
: शकुंतला विष्णू गोगटे – कथालेखिका व कादंबरीकार. त्यांच्या ’किती रंगला खेळ’, ’चंदनाची उटी’, ’कशाला उद्याची बात’ इ. पन्नास कादंबर्‍या आणि ’झपूर्झा’, ’सावलीचा चटका’, ’मर्यादा’ इ. तीस कथासंग्रह प्रकाशित झाले आहेत. (जन्म:
: फैयाज खाँ – हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीतातील प्रतिभाशाली गायक (आग्रा घराणे), त्यांनी ’प्रेमपिया’ या टोपणनावाने अनेक चिजा बांधल्या. (जन्म:
: सर फिरोजशहा मेहता – कायदेपंडित, समाजसुधारक व राजकीय नेते, उत्तम प्रशासक व काँग्रेसचे एक संस्थापक (जन्म: ४ ऑगस्ट १८४५)
: जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल – प्रकाश हा विद्युत चुंबकीय तरंगांनी बनलेला असतो असा सिद्धांत मांडणारे ब्रिटिश पदार्थवैज्ञानिक व गणितज्ञ (जन्म: १३ जून १८३१ - एडिंबर्ग, यु. के.))
 सूचना / तक्रारी / प्रतिक्रिया / माहिती देण्यासाठी येथे क्लिक करा.


MarathaKrantiMorcha Thiyya Agitation at Sangola tehsil office solapur सांगोला तहसील कार्यालयासमोर बेमुदत ठिय्या आंदोलन | eSakal

सांगोला तहसील कार्यालयासमोर बेमुदत ठिय्या आंदोलन
गुरुवार, 26 जुलै 2018
गुरुवारी दिवसभर विविध क्षेत्रातील मान्यवरांनी आंदोलनस्थळी भेट देवून आपले विचार मांडले. मराठा समाज बांधवांनी आक्रमक भूमिका न घेता शासकीय मालमत्तेचे नुकसान न करता शांततेेच्या मार्गाने आंदोलन चालू ठेवावे. असे आवाहन सर्वच नेतेमंडळींकडून करण्यात येत आहे.
संगेवाडी (जि. सोलापूर) : मराठा समाज आरक्षण मागणी आंदोलनाच्या तिसऱ्या दिवशी (गुरुवार ता.२६) रोजी सांगोला तालुक्यातील विविध सामाजिक संस्था, संघटनेसह विविध ग्रामपंचायतीकडून बेमुदत ठिय्या आंदोलनास पाठिंबा देवून लेखी पत्र दिले आहे. आंदोलनस्थळी मराठा समाज बांधवांनी सरकारचा निषेध व्यक्त करीत टाळ, मृदंगाच्या निनादात हरीनामाचा गजर सुरु केला आहे. गुरुवारी दिवसभर विविध क्षेत्रातील मान्यवरांनी आंदोलनस्थळी भेट देवून आपले विचार मांडले. मराठा समाज बांधवांनी आक्रमक भूमिका न घेता शासकीय मालमत्तेचे नुकसान न करता शांततेेच्या मार्गाने आंदोलन चालू ठेवावे. असे आवाहन सर्वच नेतेमंडळींकडून करण्यात येत आहे.
सकल मराठा समाजाच्या वतीने गेले तीन दिवस आरक्षण मागणीसाठी सांगोला तहसील कार्यालयासमोर बेमुदत ठिय्या आंदोलन सुरु आहे. राज्यात मराठा समाज बांधव आरक्षणासाठी आक्रमक झाले असून या आंदोलनात दोन मराठा बांधव बळी गेले आहेत. तरीही निर्ढावलेले सरकार आरक्षणा बाबतीत कोणताही ठोस निर्णय घेण्यास दिरंगाई करीत असल्याचा आरोप संतप्त मराठा समाजाकडून होत आहे. केवळ चर्चा करुन चालणार नाही तर आता आरपारची लढाई करावी लागणार आहे.
गेले तीन दिवस सांगोला तालुक्यातील प्रत्येक गावातील मराठा बांधव दिवस-रात्र बेमुदत आंदोलन ठिकाणी ठिय्या मांडून सरकारच्या निर्णयाची वाट पाहत आहेत. मराठा बांधवांच्या आरक्षणाची मागणी आक्रमक होत चालल्याने शहर व तालुक्यातील मुस्लिम ऑल बॅकवर्ड क्लासेस ऑर्गनायझेशन इंडिया शाखा-सांगोला, भारतीय युवा मोर्चा, अखिल लोहार गाडी लोहार समाज विकास संस्था, जैन सोशल ग्रुप, नाभिक महासंघ, सांगोला तालुका काँग्रेस कमिटी ओ.बी.सी.विभाग, कैकाडी समाज युवक संघटना, सांगोला तालुका कॉंग्रेस कमिटी, दि ग्रेट टिपू सुलतान ब्रिगेड, समर्थ जेष्ठ नागरिक संघ, आदर्श नाभिक सेवा मंडळ, परिट समाज सेवा मंडळ, सांगोला तालुका महिला महासंघ, सांगोला बार असोसिएशन, भटके विमुक्त हक्क परिषद, स्वाभिमानी धनगर समाज संघटना, धनगर आरक्षण कृती समिती, बहुजन मुक्ती पार्टी, राष्ट्रीय मुस्लिम मोर्चा, रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया, स्वाभिमानी होलार संघटना, या संघटना सामाजिक संस्थेने आपल्या पाठिंब्याचे लेखी पत्र दिले आहे. तर तालुक्यातील विविध ग्रामपंचायतीने मराठा समाजाला आरक्षण मिळाले पाहिजे या मागणीसाठी ठराव देवून पाठिंबा दर्शविला आहे.
आपण एका क्लिकवर ताजे अपडेट्स आपल्या मोबाईलमध्येही मिळवू शकता.
'ई सकाळ'चे अॅप डाउनलोड करण्यासाठी क्लिक करा.
शेतीविषयीची अपडेट असलेले 'अॅग्रोवन' अॅप डाउनलोड करण्यासाठी क्लिक करा.
राजकारणाची प्रत्येक घडामोड कळविणारे 'सरकारनामा' अॅप डाउनलोड करण्यासाठी क्लिक करा.
झेडपीची सभा ठरणार वादळी
नागपूर - जिल्हा परिषदेत गेली चार वर्षे शांत असलेल्या विरोधकांनी आता आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. सत्ताधाऱ्यांच्या घोटाळ्यांसोबत दुष्काळाचा मुद्दा येत्या...
वाघापेक्षा शेतकऱ्यांचा जीव मोलाचा - विजय वडेट्टीवार
नागपूर - यवतमाळ जिल्ह्यातील पांढरकवडा वनक्षेत्रात टी १ (अवनी) वाघिणीला ठार करण्याच्या मुद्यावरून काँग्रेसचे विधानसभेतील उपनेते विजय वडेट्टीवार यांनी...
भीमा सहकारी साखर कारखाना दुसरे बिल 100 रुपये प्रति टनाप्रमाणे काढणार
मोहोळ- टाकळी सिकंदर ता. मोहोळ येथील भीमा सहकारी साखर कारखान्याने गळीत हंगाम 2017-18 मधील शेतकऱ्यांची एफआरपी प्रमाणे निघणारी पूर्ण रक्कम...
Maratha Kranti Morcha : मराठा क्रांती मोर्चाचे आंदोलन सुरूच
मुंबई - सकल मराठा क्रांती मोर्चाच्या उपोषणकर्त्यांची प्रकृती ढासळत असली, तरी रुग्णालयात दाखल होणार नाही, असे सोमवारी जाहीर करण्यात आले....
#PMRDAIssue अनधिकृत बांधकामांना दिलासा
पुणे - पुणे महानगर क्षेत्र विकास प्राधिकरणाने (पीएमआरडीए) अनधिकृत बांधकामे नियमित करण्यासाठी आकारण्यात येणाऱ्या दंडाच्या रकमेत कपात केली आहे....
युद्धविरोधी दिन साजरा करण्यासाठी पॅरिसमध्ये जमलेल्या जगभरातील नेत्यांमधील शह-काटशहामुळे नको त्या शंका उपस्थित झाल्या आहेत. पहिल्या महायुद्धाच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Whose facility and show guts for someone सुविधा कोणासाठी अन् रुबाब कोणाचा? | eSakal

सुविधा कोणासाठी अन् रुबाब कोणाचा
गुरुवार, 29 डिसेंबर 2016
कोल्हापूर - महापालिकेने दिलेल्या गाड्या पदाधिकाऱ्यांसाठी आहेत की नातेवाईक आणि नगरसेविकेच्या पतीराजांसाठी, असा प्रश्‍न आता लोकांना पडला आहे. पदाधिकारी म्हणून सूत्रे हाती घेतल्यापासून गाडीत पाय न ठेवता त्यातून नातेवाइकांची ये-जा करण्यासाठी गाड्यांचा वापर होत आहे.
कोल्हापूर - महापालिकेने दिलेल्या गाड्या पदाधिकाऱ्यांसाठी आहेत की नातेवाईक आणि नगरसेविकेच्या पतीराजांसाठी, असा प्रश्‍न आता लोकांना पडला आहे. पदाधिकारी म्हणून सूत्रे हाती घेतल्यापासून गाडीत पाय न ठेवता त्यातून नातेवाइकांची ये-जा करण्यासाठी गाड्यांचा वापर होत आहे.
महापौरांसह उपमहापौर, स्थायी समिती सभापती, महिला बालकल्याण समिती, सभागृह नेता, विरोधी नेता, शिक्षण मंडळ सभापती यांना दैनंदिन ये-जा करता यावी, नागरिकांच्या कामासाठी गाड्यांचा वापर व्हावा या उद्देशाने गाड्या दिल्या गेल्या आहेत. पदाधिकाऱ्यांना गाड्यांचा वापर करण्याचा अधिकार निश्‍चितपणे आहे. मात्र काहींच्या दृष्टीने महापालिकेने दिलेली गाडी त्यांच्या "स्टेटस'ला शोभत नसल्याने त्याचा वापर घरची मंडळी अथवा नातेवाइकांसाठी होत आहे. गाडीला लागणारे इंधन आणि चालकाचा पगार यावर महापालिकेच्या तिजोरीतून रक्कम खर्च होत असताना गाड्यांचा वापर दुसऱ्याच कारणासाठी होत आहे. पत्नी पदाधिकारी असल्यास त्यांच्या पतीराजांचा गाडीतून होणारा वावर चिंतेचा विषय ठरला आहे. नेमकी गाडी कुणासाठी, असा प्रश्‍न पडला आहे. पूर्वीच्या सभागृहात गाड्या खासगी कामासाठी शहराबाहेर नेल्या जात होत्या. गाड्यावरील चालकांची अवस्था तोंड दाबून बुक्‍क्‍यांचा मार अशी झाली आहे. गाडीच्या पुढे आणि मागे असलेला बोर्ड झाकला की गाडी नेमकी कुणाची आहे, त्यात कोण बसले आहे, याची माहिती मिळत नाही. जे पदाधिकारी गाड्यांचा वापर करतात, त्यांच्यावर खर्च होण्यास कोणतीच अडचण नाही. मात्र जे खासगी वाहनातून फिरतात आणि महापालिका गाड्यांचा वापर घरची मंडळी अथवा नातेवाइकांसाठी करतात, त्यांच्याबाबत आयुक्त कोणती भूमिका घेणार याकडे लक्ष लागून राहिले आहे.
महापौरांसह प्रत्येक पदाधिकाऱ्यांच्या गाडीला मानसन्मान आहे. मात्र गाडी मिळाली की काहींच्या डोक्‍यात हवा जाते. त्यातून सायरन वाजवून गाडी आल्याचा इशारा दिला जातो.
ट्रॅकिंग यंत्रणा बसविणार कधी
पूर्वीच्या महापौरांसह पदाधिकाऱ्यांनी गाड्यांचा सन्मान राखला आहे. अलीकडच्या दोन सभागृहांत मात्र गाड्यांचा वापर खासगी कामासाठी होऊ लागला आहे. वर्कशॉपकडील गाड्यांना आयुक्तांनी ट्रॅकिंग यंत्रणा लावली आहे. त्यातून या गाड्या दिवसभर कुठे फिरतात याची माहिती मिळते. ज्यांच्याकडून गाड्यांचा गैरवापर होतो, त्या गाड्यांना ट्रॅकिंग यंत्रणा बसविणार का, याची उत्सुकता लागून राहिली आहे.
महापालिकेचे भंगार कोठार ‘फुल’
पिंपरी - महापालिकेच्या भंगार साहित्याच्या लिलाव प्रक्रियेला विलंब होत असल्याने नेहरूनगर कोठार पूर्ण क्षमतेने भरलेले आहे. त्यामुळे विविध विभागांकडील...
पुणे महापालिकेची १५ टीएमसी पाण्याची मागणी
पुणे - पुणे शहराला पंधरा टीएमसी पाणी द्यावे, या मागणीसंदर्भात महापालिकेने राज्य जलसंपदा नियामक प्राधिकरणासमोर बाजू मांडली आहे. या मागणीच्यासंदर्भात...
पाणीपुरवठ्याबाबत पुढील सुनावणी 13 डिसेंबरला
पुणे - पुणे शहराला पंधरा टीएमसी पाणी द्यावे, या मागणीसंदर्भात महापालिकेने राज्य जलसंपदा नियामक प्राधिकरणासमोर बाजू मांडली आहे. या...
नवी मुंबई -कत्तलखान्यासाठी आरक्षित असलेला भूखंड अखेर सिडकोने महापालिकेला दिला आहे. त्यासाठी सिडकोला सुमारे आठ कोटी दिले आहेत. महापालिका आयुक्त...
महापालिकेत आता रेव्हेन्यू कमिटी
पुणे - महापालिकेत आता रेव्हेन्यू कमिटी स्थापन केली जाणार आहे. पुढील आठवड्यात या प्रस्तावाला अंतिम मंजुरी मिळेल. राज्य सरकारने यासंदर्भात घेतलेल्या...
पिंपरी- शहरातील मेट्रो मार्गातील सर्वांत महत्त्वाचा टप्पा नाशिकफाटा येथील दुहेरी उड्डाण पुलाजवळ असून तेथील काम महामेट्रोने हाती घेतले आहे. येथील...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


Kindle books on popular Marathi book store! लोकप्रिय मराठी पुस्तके किंडल बुक स्टोअरवर! | eSakal

लोकप्रिय मराठी पुस्तके किंडल बुक स्टोअरवर
शुक्रवार, 2 डिसेंबर 2016
मुंबई : "ऍमेझॉन'च्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर आता मराठी, हिंदी, तमिळ, गुजराती आणि मल्याळी भाषांमधील हजारो डिजिटल पुस्तके वाचकांना वाचता येतील. किंडल ई रीडर्स, किंडल ऍण्ड्रॉईड आणि आयओएस ऍपवर ही पुस्तके दिसतील. पाच भाषांतील पुस्तकांमुळे आता ऍमेझॉनच्या 30 लाख पुस्तकांत आणखी भर पडली आहे.
मुंबई : "ऍमेझॉन'च्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर आता मराठी, हिंदी, तमिळ, गुजराती आणि मल्याळी भाषांमधील हजारो डिजिटल पुस्तके वाचकांना वाचता येतील. किंडल ई रीडर्स, किंडल ऍण्ड्रॉईड आणि आयओएस ऍपवर ही पुस्तके दिसतील. पाच भाषांतील पुस्तकांमुळे आता ऍमेझॉनच्या 30 लाख पुस्तकांत आणखी भर पडली आहे.
लोकप्रिय मराठी पुस्तकांचा खजिनाही किंडल बुक स्टोअर इंडियावर आला आहे. शिवाजी सावंत यांच्या "मृत्युंजय' आणि "छावा' या कादंबऱ्या, वि. स. खांडेकर यांची "ययाती', रणजित देसाई यांच्या "श्रीमान योगी' आणि "स्वामी', विश्‍वास पाटील यांची "संभाजी', रणजित देसाई यांचे "स्वामी' हे नाटक आणि व. पु. काळे यांचे "वपुर्झा', रणजित देसाई यांची "राधेय' कादंबरी यांसारख्या पुस्तकांचा त्यात समावेश आहे. काही लोकप्रिय अनुवादित पुस्तकेही वाचकांना वाचता येतील, असे किंडल इंडियाचे भारतातील व्यवस्थापक राजीव मेहता यांनी सांगितले.
विकासाच्या वेगाला हवे सुविधांचे लॅंडिंग
देशातील औद्योगिक क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात परकी गुंतवणूक होण्यासाठी हवा आहे तो पायाभूत सुविधांचा विकास. त्यादृष्टीने व्यवसाय आणि उद्योगांच्या...
मुंबई-गोवा महामार्गावर दोन अपघात ; दोन ठार, पाच जखमी
महाड : मुंबई गोवा महामार्गावर महाडजवळ नडगाव व वहूर येथे झालेल्या एसटी आणि मोटारसायकलच्या दोन वेगवेगळ्या अपघातात दोन जण ठार झाले तर पाच जण...
सुट्यांमुळे दोन लाख भाविक
वणी - दिवाळी संपताच आदिमाया सप्तशृंगीच्या दर्शनासाठी दिवाळीच्या सुट्यांचा योग साधत गडावर भाविकांची गर्दी उसळली असून चैत्रोत्सव, नवरात्रोत्सव व...
हरणाची शिकार करणाऱ्या तिघांना अटक करण्यात यश
अंबासन (जि.नाशिक)- मळगाव भामेर (ता.बागलाण) येथील पोहाणे शिवारात रात्री एक ते दिडच्या सुमारास वनविभागाच्या जंगलात दहा जणांच्या टोळीने चिंकारा नर या...
मुंबई-ठाणे सोडले तर शिवसेनेकडे कुठे काय  : मंत्री गिरीश महाजन
जामनेर : राज्यात ग्रामपंचायतीपासून ते पंधरा महापालिका, बारा जिल्हा परिषदेची सत्ता भाजपच्या ताब्यात आहे, असे सांगून शिवसेनेकडे मुंबई-ठाणे परिसर सोडला...
जागतिक बॅंकेच्या ‘इझ ऑफ डुईंग बिझनेस’बद्दलच्या अहवालात भारताचे स्थान उंचावले असले, तरी या अहवालाची उपयुक्तता मर्यादित आहे, हे लक्षात घेतले पाहिजे...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


२२ जून

दिनविशेष : २२ जून
हा या वर्षातील १७३ वा (लीप वर्षातील १७४ वा) दिवस आहे.
जगाच्या इतिहासात गाठीच्या प्लेगने अनेकदा हाहा:कार माजवला आहे. उंदरांमुळे होणार्‍या या प्लेगमुळे त्वचेखाली रक्तवाहिन्या फुटून रक्त साकळते. या साकळलेल्या रक्ताचे त्वचेवर काळे डाग दिसू लागतात. परिणामी यातच रुग्णाचा मृत्यू ओढवतो. म्हणून या रोगाने ओढवणार्‍या मृत्यूस काळा मृत्यू असे नाव पडले आहे.
: महाराष्ट्र सरकारचे महिलाविषयक धोरण जाहीर झाले. त्याद्वारे सरकारी व निमसरकारी नोकर्‍यात महिलांना ३० टक्‍के आरक्षण
: जेम्स ख्रिस्ती या खगोलशास्त्रज्ञाने अ‍ॅरिझोना येथील वेधशाळेतून शेरॉन या प्लूटोच्या चंद्राचा शोध लावला.
: कॅनडाने मृत्यूदंडावर बंदी घातली.
: नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी सावरकर सदन येथे स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांची भेट घेतली.
: दुसरे महायुद्ध – फ्रान्सने जर्मनीसमोर शरणागती पत्करली.
: नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी काँग्रेसमधुन बाहेर पडुन ’ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक’ या पक्षाची स्थापना केली.
: इंग्लंडचा राजा जॉर्ज (पाचवा) याचे राज्यारोहण
: पुणे शहरात पसरलेल्या प्लेगच्या साथीच्या काळात झालेल्या जुलुमाचा प्रतिशोध म्हणून चार्ल्स रँड या मुलकी अधिकार्‍याला दामोदर हरी चाफेकर यांनी गोळ्या घालून ठार केले.
: प्लासीची लढाई सुरू झाली.
: गॅलेलिओ गॅलिली याने पोपच्या दबावाखाली पृथ्वी हाच सूर्यमालेचा केंद्रबिंदू आहे असे कबूल केले.
जन्मदिवस / जयंती / वाढदिवस:
: अमरीश पुरी – आंतरराष्ट्रीय किर्ती प्राप्त केलेले चित्रपट व रंगमंच कलाकार (मृत्यू: १२ जानेवारी २००५ - मुंबई, महाराष्ट्र)
: डॉ. विष्णू भिकाजी तथा वि. भि. कोलते – महानुभाव पंथाचे अभ्यासक, विचारवंत व तत्त्वज्ञ, नागपूर विद्यापीठाचे कुलगुरू (मृत्यू: ९ एप्रिल १९९८)
: नटश्रेष्ठ बाबुराव पेंढारकर – पौराणिक, ऐतिहासिक, सामाजिक, संतपट, कौटुंबिक आणि ग्रामीण अशा ७५ हुन अधिक चित्रपटांत भूमिका केल्या. रंगभुमीवरील ’झुंजारराव’ ही त्यांची भूमिका विशेष गाजली. (मृत्यू:
: ज्यूलियन हक्सले – ब्रिटिश जीवशास्त्रज्ञ (मृत्यू: १४ फेब्रुवारी १९७५)
: जोसेफ मॅझिनी – इटालियन स्वातंत्र्यवीर (मृत्यू: १० मार्च १८७२)
मृत्यू / पुण्यतिथी / स्मृतिदिन:
: अक्किनेरी लक्ष्मीवर प्रसाद राव ऊर्फ ’एल. व्ही. प्रसाद’ – चित्रपट निर्माते व दिग्दर्शक (जन्म: १७ जानेवारी १९०८)
: विष्णूपंत जोग – चित्रपट अभिनेते (पहिली मंगळागौर - लता मंगेशकर यांनी अभिनय केलेला पहिला चित्रपट, सरकारी पाहुणे, जय मल्हार, नवरा बायको, देव पावला, बायको पाहिजे, वरदक्षिणा), रंगभूमीवरील अभिनेते (नाटक झाले जन्माचे) (जन्म:
: सदाशिव ऊर्फ ’सदू’ शिंदे – लेगस्पिनर व गुगली गोलंदाज (जन्म: १८ ऑगस्ट १९२३)
 सूचना / तक्रारी / प्रतिक्रिया / माहिती देण्यासाठी येथे क्लिक करा.


५ डिसेंबर

दिनविशेष : ५ डिसेंबर
हा या वर्षातील ३३९ वा (लीप वर्षातील ३४० वा) दिवस आहे.
: इंडोनेशियाचे अध्यक्ष सुकार्नो यांनी सर्व डच नागरिकांना हद्दपार केले.
: जर्मनीत जन्मलेले स्विस भौतिकशास्त्रज अल्बर्ट आईनस्टाईन यांना अमेरिकन व्हिसा देण्यात आला.
: अमेरिकन संसदेसमोर केलेल्या भाषणात राष्ट्राध्यक्ष जेम्स पोल्क यांनी कॅलिफोर्नियात मोठ्या प्रमाणात सोने सापडल्याचे सांगितले.
जन्मदिवस / जयंती / वाढदिवस:
: लक्ष्मण देशपांडे – ’वर्‍हाड निघालंय लंडनला’ साठी प्रसिद्ध असलेले लेखक, दिग्दर्शक व प्राध्यापक (मृत्यू: २२ फेब्रुवारी २००९)
: अ‍ॅडमिरल जयंत नाडकर्णी – १४ वे नौसेनाप्रमुख
: भुमिबोल अदुल्यतेज ऊर्फ राम (नववा) – थायलँडचा राजा
: शेख अब्दुल्ला – शेर - ए - कश्मीर (मृत्यू: ८ सप्टेंबर १९८२)
: वेर्नर हायसेनबर्ग – ’क्‍वांटम मॅकॅनिक्स’मधील मूलभूत संशोधनासाठी नोबेल पारितोषिक मिळवणारे (१९३२) जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ (मृत्यू: १ फेब्रुवारी १९७६)
: वॉल्ट इलायन डिस्‍ने – अ‍ॅनिमेशनपटांचे प्रणेते, ’मिकी माऊस’चे जनक (मृत्यू: १५ डिसेंबर १९६६)
: जोश मलिहाबादी – ऊर्दू कवी (मृत्यू: २२ फेब्रुवारी १९८२)
: पॉल पेनलीव्ह – फ्रान्सचे पंतप्रधान आणि गणितज्ञ (मृत्यू: २९ आक्टोबर १९३३)
मृत्यू / पुण्यतिथी / स्मृतिदिन:
: म. वा. धोंड – टीकाकार (जन्म: ३ आक्टोबर १९१४)
: वसंत गणेश तथा बापूसाहेब उपाध्ये – स्वातंत्र्यसैनिक, समाजवादी नेते, आमदार आणि शेती व सिंचन या विषयांतील व्यासंगी मार्गदर्शक (जन्म:
: डॉ. वासुदेव विश्वनाथ गोखले – संस्कृततज्ञ आणि बौद्ध धर्माचे अभ्यासक (जन्म:
: राकेश मोहन – हिन्दी नाटककार (जन्म: ८ जानेवारी १९२५)
: कुमार श्री दुलीपसिंहजी – इंग्लंडचे क्रिकेटपटू, यांच्या स्मरणार्थ भारतात ’दुलीप ट्रॉफी’ खेळली जाते. (जन्म: १३ जून १९०५ - नवानगर, काठियावाड, गुजराथ)
: अवनींद्रनाथ टागोर – जलरंगचित्रकार (जन्म: ७ ऑगस्ट १८७१)
: योगी अरविंद घोष – क्रांतिकारक, तत्त्वचिंतक, योगी व कवी (जन्म: १५ ऑगस्ट १८७२ - कलकत्ता, पश्चिम बंगाल)
: वूल्फगँग मोझार्ट – ऑस्ट्रियन संगीतकार (जन्म: २७ जानेवारी १७५६)
 सूचना / तक्रारी / प्रतिक्रिया / माहिती देण्यासाठी येथे क्लिक करा.


मनिला - विकिपीडिया

स्थापना वर्ष १० जून १५७४
क्षेत्रफळ ३८.५५ चौ. किमी (१४.८८ चौ. मैल)
समुद्रसपाटीपासुन उंची ५२ फूट (१६ मी)
- घनता ४३,०७९ /चौ. किमी (१,११,५७० /चौ. मैल)
मनिला ही फिलिपाईन्स देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.
आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
अंकारा • अबु धाबी • अम्मान • अश्गाबाद • अस्ताना • इस्लामाबाद • उलानबातर • काठमांडू • काबुल • कुवेत शहर • क्वालालंपूर • जकार्ता • जेरुसलेम • ढाका • ताइपेइ • ताश्कंद • तेहरान • तोक्यो • थिंफू • दमास्कस • दिली • दुशांबे • दोहा • नवी दिल्ली • नेपिडो • पनॉम पेन • पुत्रजय • प्याँगयांग • बँकॉक • बंदर सेरी बेगवान • बगदाद • बाकू • बिश्केक • बीजिंग • बैरुत • मनामा • मनिला • मस्कत • माले • येरेव्हान • रियाध • व्हिआंतियान • श्री जयवर्धनेपुरा कोट • साना • सोल • हनोई
आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ७ मार्च २०१३ रोजी २३:५६ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन/शेअर-अलाईक लायसन्स या अंतर्गत उपलब्ध आहेत;अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. अधिक माहितीसाठी हे बघा वापरण्याच्या अटी.


१० ऑगस्ट

दिनविशेष : १० ऑगस्ट
हा या वर्षातील २२२ वा (लीप वर्षातील २२३ वा) दिवस आहे.
: औषधांच्या दुकानांत विकल्या जाणार्‍या औषधांत प्राणिज पदार्थ असल्यास त्याचा उल्लेख वेष्टणावर करणे अनिवार्य असल्याचा केंद्रसरकारच्या सामाजिक न्याय खात्याचा निर्णय.
: ’इंडियन फिजिक्स असोसिएशन’ तर्फे देण्यात येणारा ’डॉ. मो. वा. चिपळोणकर स्मृती पुरस्कार’ डॉ. निवास पाटील व डॉ. प्रकाश तुपे यांना जाहीर
: मॅगेलान हे अंतराळयान शुक्रावर पोचले.
: दुसर्‍या महायुद्धात बेकायदेशीरपणे बंदिवासात टाकलेल्या किंवा हद्दपार केलेल्या जपानी वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांना राष्ट्रपती रोनाल्ड रेगन यांनी प्रत्येकी २०,००० डॉलर भरपाई देण्याचे कबूल केले.
: मिसुरी हे अमेरिकेचे २४ वे राज्य बनले.
: ’स्मिथसोनियन इन्स्टिट्युशन’ ची स्थापना झाली.
: चार्ल्स (दुसरा) याने ग्रीनीच येथील जगप्रसिद्ध वेधशाळेचा (Royal Observatory) शिलान्यास केला.
जन्मदिवस / जयंती / वाढदिवस:
: देवांग मेहता – भारताच्या माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील एक अग्रणी व्यक्तिमत्त्व आणि नॅशनल असोसिएशन ऑफ सॉफ्टवेअर अँड सर्विस कंपनीज (NASSCOM) चे अध्यक्ष (मृत्यू: १२ जुलै २००१)
: डॉ. अमृत माधव घाटगे – संस्कृत व प्राकृत विद्वान (मृत्यू: ८ मे २००३)
: नॉर्मा शिअरर – कॅनेडियन - अमेरिकन अभिनेत्री (मृत्यू: १२ जून १९८३)
: व्ही. व्ही. गिरी – भारताचे चौथे राष्ट्रपती, लोकसभा सदस्य आणि केंद्रीय मंत्री (मृत्यू: २३ जून १९८०)
: हर्बर्ट हूव्हर – अमेरिकेचे ३१ वे राष्ट्राध्यक्ष (मृत्यू: २० आक्टोबर १९६४)
: पं. विष्णू नारायण भातखंडे – संगीतशास्त्रकार, हिन्दुस्थानी संगीताचे प्रसारक, संशोधक व गांधर्व महाविद्यालयाचे एक संस्थापक (मृत्यू: १९ सप्टेंबर १९३६)
: ’गान सम्राट’ उस्ताद अल्लादियाँ खाँ – जयपूर -अत्रौली घराण्याचे संस्थापक व कोल्हापूर दरबारचे प्रसिद्ध गायक (मृत्यू: १६ मार्च १९४६)
: नारायणराव पेशवा – ५ वा पेशवा (मृत्यू: ३० ऑगस्ट १७७३)
मृत्यू / पुण्यतिथी / स्मृतिदिन:
: सुरेश दलाल – साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते गुजराथी कवी, लेखक आणि संपादक (जन्म: ११ आक्टोबर १९३२)
: नारायण पेडणेकर – कवी व नाट्यसमीक्षक (जन्म:
: लेफ्टनंट जनरल शंकरराव पांडुरंगराव (पाटील) तथा एस. पी. पी. थोरात यांचे निधन. संयुक्त राष्ट्रसंघाने शांतता प्रस्थापनेसाठी कोरियात पाठवलेल्या शांतिसेनेचे ते सेनापती होते. कीर्तिचक्र, पद्मश्री, सावरकर पुरस्कार असे अनेक मानसन्मान त्यांना मिळाले होते. (जन्म: १२ ऑगस्ट १९०६)
: जनरल अरुणकुमार वैद्य यांची अतिरेक्यांनी पुणे येथे हत्या केली. १९६५ आणि १९७१ च्या भारत पाकिस्तान युद्धात अतुलनीय शौर्य गाजवल्याबद्दल त्यांना ’महावीरचक्र’ मिळाले होते. त्यांच्या लष्करप्रमुखपदाच्या काळातच ’ऑपरेशन ब्ल्यू स्टार’ची कारवाई झाली होती. (जन्म: २७ जानेवारी १९२६)
: मनाली कल्लट तथा एम. के. वैणू बाप्पा – भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ. तार्‍यांची प्रत आणि त्यांच्या वर्णपटातील परस्परसंबंधांची उकल केली. (जन्म: १० एप्रिल १९२७)
: जनरल ह्याह्याखान – पाकिस्तानचे ३ रे राष्ट्राध्यक्ष (जन्म: ४ फेब्रुवारी १९१७)
: खेमचंद प्रकाश – संगीतकार (जन्म: १२ डिसेंबर १९०७)
: हुतात्मा शिरीषकुमार (जन्म: २८ डिसेंबर १९२६)
 सूचना / तक्रारी / प्रतिक्रिया / माहिती देण्यासाठी येथे क्लिक करा.


News: - ‘जोगवा’साठी उपेंद्र लिमयेला राष्ट्रीय पुरस्कार | Maharashtra Times

बर्थडे स्पेशल: जूही चावला; प्रसन्न हास्याची सौंदर्यवती
बर्थडे स्पेशल: जूही चावला; प्रसन्न हास्याची सौंदर्यवतीWATCH LIVE TV
‘जोगवा’साठी उपेंद्र लिमयेला राष्ट्रीय पुरस्कार
‘जोगवा’ या मराठी चित्रपटातील जोगत्याच्या भूमिका जिवंत करणा-या उपेंद्र लिमयेला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर झाला आहे. देशातील सर्वोत्कृष्ट सिनेनिर्मितीसाठी देण्यात येणा-या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची शनिवारी राजधानीत घोषणा करण्यात आली.
‘जोगवा’ या मराठी चित्रपटातील जोगत्याच्या भूमिका जिवंत करणा-या उपेंद्र लिमयेला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर झाला आहे. देशातील सर्वोत्कृष्ट सिनेनिर्मितीसाठी देण्यात येणा-या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची शनिवारी राजधानीत घोषणा करण्यात आली.
२००८ या वर्षासाठी जाहीर केलेल्या या पुरस्कारांमध्ये ‘जोगवा’ या सिनेमालाही सामाजिक विषयावरील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा सन्मान जाहीर झाला. सचिन कुंडलकरला सर्वोत्कृष्ट पटकथेसाठीचा राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर झाला आहे. ‘अंतहिन’ या बंगाली चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
या व्यतिरिक्त प्रियांका चोप्राला मधुर भांडारकरच्या ‘फॅशन’ चित्रपटातील भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे. तसेच मुख्य सहकलाकाराचा राष्ट्रीय पुरस्कार ‘रॉक ऑन’ मधल्या भूमिकेसाठी अर्जुन रामपाल आणि ‘फॅशन’ मधल्या भूमिकेसाठी कंगना राणावतला जाहीर झाला आहे.
प्रेक्षकांच्या पसंतीचा सर्वोत्कृष्ट राष्ट्रीय चित्रपटाचा पुरस्कार ‘ओय लकी लकी ओय’ला मिळाला आहे. तर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायकाचा पुरस्कार हरिहरन यांना तर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेचा पुरस्कार श्रेया घोसाल हीला घोषित झाला आहे.
सर्वोत्कृष्ट समाजिक चित्रपट : जोगवा
सर्वोत्कृष्ट अभिनेता : उपेंद लिमये (जोगवा)
सवोर्कृष्ट पार्श्वगायक : हरिहरन (जोगवा)
सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट : हरिश्चंदाची फॅक्टरी
सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शन : अजय-अतुल (जोगवा)
सर्वोत्कृष्ट पटकथा - सचिन कुंडलकर (गंध)
सर्वोत्कृष्ट चित्रपट : अंतहीन
सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री : प्रियांका चोप्रा (फॅशन)
सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक : बाला (तमिळ चित्रपट नान कडाऊल)
सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता : अर्जुन रामपाल (रॉक ऑन)
सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री : कंगना राणावत (फॅशन)
पदार्पणातील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा इंदिरा गांधी पुरस्कार : अ वेन्सडे
सर्वोत्कृष्ट लोकप्रिय चित्रपट ओये लकी, लकी ओये
सर्वोत्कृष्ट अॅनिमेट चित्रपट : रोडसाइड रोमिओ
सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपट : गुब्बचचीगालू
सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका : श्रेया घोषाल (अंतहीन)
सर्वोत्कृष्ट गीत : अनिंन्द्य बॅनर्जी आणि चंदनील बॅनर्जी (अंतहीन)
मिळवा बातम्या( News in Marathi) से मराठी बातम्या( Marathi News) तुमच्या मोबाइलवर मिळवण्यासाठी डाउनलोड करा Marathi News App ...आणि प्रत्येक बातमीबाबत राहा अपडेट
News याच्याशी संबंधित ताजे अपडेट्स मिळवण्यासाठी मटा ऑनलाइनचे फेसबुक पेज लाइक करा
विरोध म्हणून तरुणी स्वत: विवस्त्र झाली
 वर्गात किस करताना शिक्षकांना पकडले
म्हणून 'ती' तरुणी विवस्त्र झाली
युपीः हिंदू मुलांना सोप्या अतिशय पद्धतीने उर्दु भाषेचे शिक्ष
राफेल विक्रीत अंबानींना लाभ पोहोचवला नाहीः दसॉल्ट CEO
सैनिकाप्रमाणे सर्वांनी पृथ्वीचं संरक्षण करावंः राष्ट्रपती
राफेल, नोटाबंदीवरून, माजी कर्मचाऱ्याचे राष्ट्रपतींना पत्र
चेन्नईः भंगारातून साकारलेल्या कलाकृतींनी वाढवली रस्त्याची शो
बहुतेक मुस्लिम संघटनांचा राम मंदिराला पाठिंबाःNCM अध्यक्ष
'...यापुढे ओवाळणार नाही': राज ठाकरेंचे फटकारे
...आणि डॉ. काशिनाथ घाणेकर
#metoo : नवाजुद्दीनने बळजबरी मिठी मारली
.... आणि पोलिसांसमोर भर रस्त्यात तिचे कपडे फाडले
अनिल अंबानीच्या कंपन्यांच्या खात्यात केवळ १९ कोटी
मटा न्यूज अॅलर्ट सबस्क्राइब करा
दिवसभरातील ठळक बातम्या पाहा तुमच्या डेक्सस्टॉपवर
*केव्हाही ब्राउजर सेटिंग्ज बदलून नोटिफिकेशन्स ऑफ करू शकता.
मटा ऑनलाइन च्या अॅपसोबत
‘जोगवा’साठी उपेंद्र लिमयेला राष्ट्रीय पुरस्कार...
विक्रम गोखलेंचा नवा 'आघात'
तेरा क्या होगा लल्लन...
'इडियट'सारखं ओरडणा-या विदू विनोद चोपडांची माफी...


व्यक्तानंद: तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ९)

तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ९)
 भाग ७ | भाग ८ | भाग ९
मागल्या भागात आपण पाहिले की जिथून डेटा चोरीला सुरवात झाली असे मानले जाते ते ‘धिस इज युअर लाईफ’ नावाचे ऍप आधी अमेझॉनच्या मेकॅनिकल टर्क या फ्रीलान्स कामाच्या पोर्टलवर आणि नंतर फेसबुकवर अलेक्झांडर कोगनच्या ग्लोबल रिसर्च कंपनीने लॉन्च केले होते. अलेक्झांडर कोगन केम्ब्रिज युनिव्हर्सिटीमध्ये लेक्चरर म्हणून काम करत असणारा डेटा सायंटिस्ट आहे. त्याच्या ग्लोबल रिसर्च कंपनीमध्ये गुंतवणूक केली होती केम्ब्रिज ऍनालिटिका नावाच्या दुसऱ्या कंपनीने.
केम्ब्रिज ऍनालिटिका २०१३ मध्ये इंग्लंडमध्ये सुरु झालेली कंपनी होती. आता परवा म्हणजे १ मी २०१८ ला ही कंपनी बंद केली गेली आणि तिचे काम आता एमारडेटा नावाची दुसरी कंपनी करणार आहे. रॉबर्ट मर्सर या अमेरिकन हेज फंड मॅनेजरकडे आणि स्ट्रॅटेजिक कम्युनिकेशन लॅबोरेटरीज या कंपनीकडे केम्ब्रिज ऍनालिटिकाची मालकी होती.
१९४६ मध्ये जन्मलेले रॉबर्ट मर्सर अमेरिकन कॉम्प्युटर सायंटिस्ट आहेत आणि अमेरिकेतील अनेक उजव्या (right wing) समजल्या जाणाऱ्या चळवळींचे खंदे समर्थक आहेत. सध्याचे अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना अध्यक्षीय निवडणुकीत मर्सर यांचा लक्षणीय पाठिंबा होता.
तर स्ट्रॅटेजिक कम्युनिकेशन लॅबोरेटरीज (एससीएल) ही १९९० मध्ये लंडनमध्ये स्थापन झालेली कंपनी आहे. या कंपनीची जन्मकथा धूसर आहे. १९८९ मध्ये निगेल ओक्स (Nigel Oakes) नावाच्या माणसाने लंडन युनिव्हर्सिटीमध्ये बिहेव्हियरल डायनॅमिक्स ग्रुप या नावाने एक चाचणी ग्रुप स्थापन केला अशी माहिती एससीएलच्या वेबसाईटवर होती. पण लंडन युनिव्हर्सिटीने त्यापासून हात झटकल्यावर लंडन युनिव्हर्सिटीचे नाव वेबसाइटवरून वगळण्यात आले. निगेल ओक्सच्या शिक्षणाच्या बाबतीतही असाच घोळ आहे. ‘निगेल ओक्स यांनी एटन कॉलेजमधून शिक्षण पूर्ण केले आणि युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडन येथून मानसशास्त्राचे शिक्षण घेतले’ असा उल्लेख एससीएलच्या वेबसाईटवर होता पण युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनने याबाबत कानावर हात ठेवल्याने, ‘निगेल ओक्स यांनी एटन कॉलेजमधून शिक्षण पूर्ण केले नंतर मानसशास्त्राचे शिक्षण घेतले’ अशी दुरुस्ती एससीएलने केली.
तर एससीएलच्या वेबसाईटवर दिलेली माहिती खरी मानायची झाल्यास आपल्याला विश्वास ठेवावा लागेल की, १९८९ मध्ये निगेल ओक्सने बिहेव्हेरियल डायनॅमिक्स ग्रुप नावाचा एक चाचणी ग्रुप स्थापन केला. सामाजिक आपत्काळात उपयोगी पडेल असे संवादाचे आणि जनमानस बदलण्याचे तंत्र विकसित करणे हा या ग्रुपचा उद्देश होता. वर्षभरात देशोदेशीचे अनेक नामवंत प्राध्यापक आणि युनिव्हर्सिटीजनी या प्रकल्पात रस दाखवला. त्यानंतर १९९० मध्ये एका युरोपियन गुंतवणूक कन्सोर्टियमने दिलेल्या आर्थिक पाठबळातून बिहेव्हिरियल डायनॅमिक्स इन्स्टिट्यूटचा जन्म झाला. आणि याच इन्स्टिट्यूटचे १९९३मध्ये नवीन नामकरण झाले स्ट्रॅटेजिक कम्युनिकेशन लॅबोरेटरीज उर्फ एससीएल.
जागतिक ब्रॅण्ड्स, देशोदेशींची सरकारे आणि सैन्य यांना आपापल्या कामात मदत करणे हे एससीएलचे काम होते आणि आहे. त्यांच्या वेबसाइटवर ते सांगतात की १९९४ पासून त्यांनी देशोदेशींच्या सरकारांना सामाजिक आपत्तीकाळात लोकांशी संपर्क कसा साधायचा त्याचे मार्गदर्शन केले आहे. तसेच दक्षिण आफ्रिका, इंडोनेशिया, नेपाळ, इराक यासारख्या देशात निवडणुका व्यवस्थित पार पाडाव्यात म्हणून मदत केली आहे. विविध राजकारण्यांनी आपली इमेज समाजासमोर कशी मांडावी याचेही मार्गदर्शन ते करतात. एससीएलचे काम प्रामुख्याने तिसऱ्या जगात चालते.काही मिलिटरी उठावातही त्यांचा हात होता अशी कुजबुज आहे. एससीएलची कार्यपद्धती इंग्लंड आणि अमेरिकेच्या सरकारांनी मान्य केली आहे असा उल्लेख एससीएलच्या जुन्या वेबसाईटवर होता.
तर या एससीएल नावाच्या ब्रिटिश कंपनीने रॉबर्ट मर्सर नावाच्या उजव्या विचारसरणीच्या अमेरिकन अब्जाधीशाच्या पैशाने २०१३ मध्ये इंग्लंडमध्ये केम्ब्रिज ऍनालिटिका स्थापन केली. तिने केम्ब्रिज युनिव्हर्सिटीमध्ये काम करणाऱ्या अलेक्झांडर कोगनच्या ग्लोबल रिसर्च कंपनीला अमेरिकन लोकांचा डेटा गोळा करायला पैसे पुरवले.
त्याचवेळी म्हणजे २०१३ मध्ये कॅनडात ‘ऍग्रीगेट आयक्यू’ नावाची अजून एक कंपनी स्थापन झाली. हिचे पण काम होते डेटा गोळा करणे, त्याचा अर्थ लावणे आणि त्याचा उपयोग करणे. या कंपनीत केम्ब्रिज ऍनालिटिका किंवा रॉबर्ट मर्सरचा पैसा लागलेला नव्हता. परंतु या कंपनीला सहा मोठी गिऱ्हाइकं मिळाली ती ब्रिटनमधून.
२००९ पासून ब्रिटनमध्ये युनायटेड किंगडम इंडिपेन्डन्ट पार्टी नावाचा लहानसा पक्ष लोकप्रिय होत होता. ब्रिटनने युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडावे अशी या पक्षाची मागणी होती. सत्ताधारी असलेल्या आणि उजव्या विचारसरणीच्या कन्झर्व्हेटिव्ह पक्षातील अनेक सभासददेखील याच मताचे होते. कन्झर्व्हेटिव्ह पक्षाचे पंतप्रधान डेव्हिड कॅमेरॉन यांचे मत होते की युरोपियन युनियनच्या नियमांत बसून ब्रिटिश जनतेच्या मागण्या मान्य करता येतील. त्यासाठी युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडण्याची गरज नाही. पण स्वपक्षातील सभासदांचा वाढता दबाव आणि युनायटेड किंगडम इंडिपेन्डन्ट पार्टीने तापवलेले वातावरण यामुळे कॅमेरॉननी या मुद्द्यावर सार्वमत घ्यायची घोषणा केली. आणि ‘व्होट लीव्ह’, ‘बी लीव्ह’ ‘व्हेटरन्स फॉर ब्रिटन’ यासारखे प्रचारगट सुरु झाले. त्यांना भरपूर डोनेशन्स मिळू लागले. आणि त्यांनी या डोनेशन्सचा वापर करून ‘ऍग्रीगेट आयक्यू’ ला कंत्राट दिले.
ऍग्रीगेट आयक्यूचे काम होते ब्रिटनने युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडावे यासाठी जनमत तयार करणे. इतक्या मोठ्या प्रमाणावर कंत्राटे मिळाल्याने ऍग्रीगेट आयक्यू कामाला लागली. आणि नक्की ऍग्रीगेट आयक्यूच्या प्रचारतंत्राचा किती हात आहे ते सांगता येत नसले तरी निसटत्या अंतराने ब्रिटिश जनतेने युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडण्याच्या निर्णयावर शिक्कामोर्तब केले. यात केम्ब्रिज ऍनालिटिकाचा प्रत्यक्ष संबंध दिसत नसला तरी चॅनेल ४ या ब्रिटिश चॅनेलच्या शोधपत्रकारांसमोर बोलताना केम्ब्रिज ऍनालिटिकाचा सीईओ अलेक्झांडर निक्सने ब्रेक्झिटमध्ये केम्ब्रिज ऍनालिटिकाचा हात होता अशी कबुली दिली. आणि विविध उजव्या विचारसरणीच्या प्रचारगटांना मिळालेल्या डोनेशन्समध्ये उजव्या विचारसरणीचा अब्जाधीश रॉबर्ट मर्सरचा किती हात होता तेही गुलदस्त्यात आहे.
वय, उत्पन्न, लिंग, वंश सारख्या घटकांवर आधारित मतदारांचे वर्गीकरण करून, त्यांना समाजमाध्यमांवर लक्ष्य करून, त्यांच्यावर विशिष्ट मतांचा मारा करून त्यांचे मतपरिवर्तन करण्याच्या ऍग्रीगेट आयक्यूच्या कामासाठी डिजिटल प्लॅटफॉर्म तयार करणारा माणूस होता ‘क्रिस्तोफर वायली’. ब्रेकझिटचे काम झाल्यावर तो ऍग्रीगेट आयक्यू सोडून तो केम्ब्रिज ऍनालिटिकाला येऊन मिळाला. जो प्लॅटफॉर्म त्याने ब्रेक्झिटसाठी ऍग्रीगेट आयक्यूत बनवला होता; तोच प्लॅटफॉर्म आता अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांच्या निवडणुकीसाठी वापरला जाणार होता. आणि सगळे काम पूर्ण झाल्यावर हाच क्रिस्तोफर वायली केम्ब्रिज ऍनालिटिकाविरोधात व्हिसलब्लोअर म्हणून उभा राहाणार होता.
आता केम्ब्रिज ऍनालिटीकाकडे अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणुकीतील पहिलं गिऱ्हाईक आलं. त्याचं नाव होतं रिपब्लिकन पक्षाचा उमेदवार टेड क्रूझ. पण त्याच्यासमोर आव्हान होतं त्याच्याच पक्षातील दुसऱ्या एका उमेदवाराचं. त्याचं नाव होतं डोनाल्ड ट्रम्प. अध्यक्षपदासाठी कोण लढणार या रेसमध्ये टेड क्रूझ डोनाल्ड ट्रम्पकडून पराभूत झाला. मग डोनाल्ड ट्रम्पने केम्ब्रिज ऍनालिटिकाची मदत घ्यायचं ठरवलं. आता डोनाल्ड ट्रम्पची स्पर्धा सुरु झाली ती डेमोक्रॅटिक उमेदवार हिलरी क्लिंटनशी.
इंग्लंडमध्ये मजूर (labour) पक्ष म्हणजे उदारमतवादी आणि डावा मानला जातो तर कन्झर्व्हेटिव्ह पक्ष म्हणजे उदारमतवादी पण उजव्या विचारसरणीचा मानला जातो. ब्रेक्झिटच्या निमित्ताने इंग्लंडमध्ये उजवी, राष्ट्रवादी आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या विरुद्ध असलेली संकुचित विचारसरणी जिंकली होती. त्याचप्रमाणे अमेरिकेत बराक ओबामा आणि हिलरी क्लिंटनचा डेमोक्रॅटिक पक्ष म्हणजे उदारमतवादी आणि डावा मानला जातो. याउलट डोनाल्ड ट्रम्प यांचा रिपब्लिकन पक्ष उजव्या आणि राष्ट्रवादी विचारसरणीचा मानला जातो.
आता या उजव्या राष्ट्रवादी विचारसरणीला इंग्लंडनंतर अमेरिकेत जिंकायचं होतं. सोबत होती केम्ब्रिज ऍनालिटिका; अलेक्झांडर कोगनच्या धिस इज युअर लाईफने लोकांना अंधारात ठेवून गोळा केलेला ५० कोटी अमेरिकन लोकांचा डेटा आणि समोर होती डेमोक्रेटिक उमेदवार हिलरी क्लिंटन.
केम्ब्रिज ऍनालिटिकाने कुंपणावरचे मतदार शोधणे, त्यांना समजेल अश्या भाषेत स्लोगन तयार करणे, त्यांच्या फेसबुक फीडमध्ये हे संदेश पुन्हा पुन्हा येत राहतील अशी व्यवस्था करणे या सर्व गोष्टी केल्या. लोक प्रचाराला बळी पडत नाहीत पण आपल्या मित्रांच्या मतामुळे त्यांचे मतपरिवर्तन होऊ शकते, या गृहीतकाला वापरून विविध हॅशटॅग वापरणे, लोकांच्या चर्चा होतील असे विषय समाजमाध्यमांवर उठवणे; हे सर्व उद्योगही या निवडणुकीत झाले. शिवराळ भाषेत बोलणारे ट्रम्प हरतील अशी सर्व निवडणूक पंडितांची अटकळ असताना आश्चर्यकारकरित्या हिलरी हरल्या आणि राष्ट्रवादी उजव्या विचारसरणीचे ट्रम्प अमेरिकन अध्यक्षपदाच्या खुर्चीवर बसले.
याचा अर्थ फक्त उजव्या विचारसरणीच्या रिपब्लिकन पक्षाने निवडणुकीत चलाखी केली का
तर तसे म्हणता येणार नाही. कारण २०१२ च्या अमेरिकन अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत हीच चलाखी डेमोक्रेटिक पक्षाच्या बराक ओबामांनी सर्वात प्रथम केली होती. तेव्हा बाराक ओबामा यांनी तर फेसबुकवर ओबामा फॉर २०१२ नावाचे ऍप लॉन्च केले होते. त्यात फेसबुक युझर्सनी आपली माहिती द्यायची होती आणि मग हे ऍप त्यांच्या मित्रांची माहितीही फेसबुककडून घेणार होते. म्हणजे जे काम अलेक्झांडर कोगनच्या धिस इज युअर लाइफने २०१३-१४ नंतर करायला सुरवात केली तेच काम २०१२च्या वेळी बराक ओबामा यांच्या ऍपनेही केले होते. आणि त्यांनाही फेसबुकच्या ग्राफ एपीआयने; यूझर्स, त्यांचे मित्र, त्यांचे लाईक्स याचा सगळा डेटा सरसकटपणे दिला होता. आणि तोच वापरून ओबामा दुसऱ्यांदा अध्यक्ष झाले होते. आणि टेकसॅव्ही अध्यक्ष म्हणून त्यांचा गौरवही झाला होता.
जर असे असेल तर मग केम्ब्रिज ऍनालिटिकाबद्दल इतका गदारोळ का
याचं उत्तर, 'मोठ्या कंपन्या करतात ते सगळं बरोबर' अशी मानसिकता असलेल्या भारतीय मनाला कळणे थोडे कठीण आहे. पण २०१२च्या ओबामा ऍपमध्ये आणि २०१३च्या धिस इज युअर लाईफ नावाच्या ऍपमध्ये एकंच मोठा फरक होता. तो म्हणजे ओबामा ऍपमध्ये माहिती देणाऱ्यांना हे माहिती होतं की त्यांचा डेटा राजकीय प्रचारासाठी वापरला जाणार आहे. म्हणजे ऍपला, फेसबुकला आणि युझर्सना सगळ्यांना ओबामा ऍपच्या हेतूंबद्दल पूर्ण कल्पना होती. याउलट धिस इज युअर लाइफने डेटा गोळा करताना केवळ अकॅडमिक संशोधनासाठी डेटा वापरला जाईल असे सांगून तो गोळा केला आणि नंतर तो केम्ब्रिज ऍनालिटिकाला विकला. म्हणजे या ऍपने फेसबुकची आणि यूझर्सची फसवणूक केली. आणि या फसवणुकीला फेसबुक रोखू शकले नाही. किंबहुना आपल्या प्लॅटफॉर्मवर कुठले ऍप्स येतात डेटाच्या संदर्भात त्यांचे उद्देश, नियम आणि अटी काय आहेत डेटाच्या संदर्भात त्यांचे उद्देश, नियम आणि अटी काय आहेत याबाबत फेसबुकने दुर्लक्ष केले, ऍप्स या डेटाचे काय करू शकतील याबाबत फेसबुककडे कुठलीच व्यवस्था नव्हती. त्यामुळे अमेरिकेन लोकांच्या डेटाची चोरी करणे केम्ब्रिज ऍनालिटिकाला शक्य झाले. असा आरोप फेसबुकवर लागला आहे.
स्वतः केम्ब्रिज ऍनालिटिका आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांनी, 'हा डेटा उपलब्ध होता परंतू तो वापरण्याऐवजी रिपब्लिकन पार्टीकडे असलेला मतदारांचा डेटा वापरला कारण तो अधिक अचूक होता', असे जाहीर केले आहे. त्यामुळे अमेरिकन अध्यक्षपदी उजव्या राष्ट्रवादी विचारसरणीची व्यक्ती बसण्यात डेटाचोरीचा हात होता की नाही हे गुलदस्त्यात असले तरी फेसबुकला गंडवून त्याद्वारे फेसबुक यूजर्सना गंडवणे ऍप्सना सोपे आहे हे उघडकीस आले आहे. आम्ही जिच्यावर विश्वास ठेवला ती व्यवस्था अपूर्ण आहे, तिला वाकवणे सहजशक्य आहे आणि आमच्या डेटाबाबत ती पुरेशी गंभीर नाही हा धक्का मोठा असल्याने २०१३-१४ मध्ये झालेल्या या डेटाचोरीचा धुरळा आता उडतो आहे.
याशिवाय या गदारोळाला रशियन गुप्तचर संस्थांच्या कारवायांचाही एक मुद्दा आहे. त्याबाबत आणि आता पुढे काय होणार याबाबत पुढील भागात लिहीन आणि ही लेखमाला पूर्ण करीन.
आनंद, मोरे, आनंद मोरे
Labels / लेखन प्रकार
अर्थविचार गद्य चित्रपट तंत्रज्ञान निर्गुणी भजने पद्य मुक्तचिंतन रसग्रहण विनोद समाजवाद आणि भारत समाजविचार
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग १०)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ९)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ८)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ७)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ६)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ५)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ४)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग ३)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग २)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी (भाग १)
तुमच्या माझ्या डेटाची चोरी
भाग १ - पाणीपुरवठा आणि इंटरनेट
भाग २ - इंटरनेटची जन्मकथा
भाग ३ - गुगलचा जन्म
भाग ४ - फेसबुकचा जन्म
भाग ५ - स्मार्टफोन आणि आयफोन
भाग ६ - प्लॅटफॉर्म आणि प्रॉडक्ट
भाग ७ - केम्ब्रिज ऍनालिटिका
भाग ८ - सायकोग्राफिक डेटा
भाग ९ - धिस इज युअर लाईफ
भाग १० - समाजमाध्यमे आणि पाणवठा
भाग १ - रूपरेषा
भाग २ - सामाजिक बदल
भाग ३ - मंगल अमंगल
भाग ४ - राव्हेल
रिच डॅड पुअर डॅड
भाग १ : गाडी बुक केली
भाग २ : भगीरथ आणि गाडी
भाग ३ : गाडी आली रे अंगणी
भाग ४ : रिच डॅडचा साक्षात्कार
भाग १ : ताजमहाल आणि हूवर धरण
भाग २ : प्रकल्पाचे लाभार्थी
भाग ३ : शिन्कान्सेन, बुलेट ट्रेन, नॅरोगेज, स्टॅंडर्ड गेज ब्रॉडगेज
भाग ४ : तैवान आणि श्रीलंका
भाग ५ : अफू, हॉंगकॉंग आणि चेक लॅप कोक
भाग ६ : प्रकल्पांची तुलना आणि समारोप
(भाग १) पैसा म्हणजे काय / दोन चाकांची मोटरसायकल / कोंबडी आधी की अंडे / दोन चाकांची मोटरसायकल / कोंबडी आधी की अंडे / चाकांच्या आकाराचे मोजमाप
(भाग २) RBI च्या गव्हर्नरचे स्वप्न / स्वप्नातून सत्याकडे / पुसलेल्या परिघाचे आकारहीन वर्तुळ
(भाग ४) डिमॉनेटायझेशन आणि रॉबिन हूड
(भाग ५) काळा पैसा संपेल काय / सामान्य माणसाचा पैसा वापरून बँका उद्योगपतींना मदत करीत आहेत
भारतीय राष्ट्रवाद, जेएनयु, भारतविरोधी घोषणा आणि देशद्रोह
(भाग १) पूर्व पिठिका
(भाग २) फाळणी व विलीनीकरण
(भाग ३) त्रास देणारी संस्थााने
(भाग ४) काश्मीर प्रश्नाचे वेगळेपण
(भाग ५) भारतीय राज्य घटनेची रचना
(भाग ६) कलम 124A आणि देशद्रोह
(भाग ७) घोषणा, सरकार आणि आपण
(भाग १) - प्रास्ताविक
(भाग २) - चित्रपट
(भाग ३) - भिक्षू
ऑर्फिअस, जी ए आणि मी
(भाग १) - मूळ कथा
(भाग २) - अट मोडण्याची कारणे आणि कथेचे प्राथमिक आकलन
(भाग ३) - कथेत जी एंनी भरलेले रंग
(भाग ४) - माझे आजचे आकलन
(भाग १) - उगम
(भाग २) - पूर्वपिठीका
(भाग 3) - भांडवलशाहीचा हलका शिक्का
(भाग ४) - उद्योगातून भांडवल
(भाग ५) - कारागिरांचा उदय
(भाग ६) - बलुतेदारी, मक्तेदारीचे स्थिरावणे आणि जाती व्यवस्थेचा उगम
(भाग ७) - पुरोहितांचा आणि राजांचा उदय
(भाग ८) - एकेश्वरवादाचा उदय
(भाग २.१) सुनता है गुरु ग्यानी
(भाग २.३) पहिला चरण
(भाग २.४) दुसरा चरण
(भाग २.५) तिसरा चरण
(भाग २.६) चौथा आणि पाचवा चरण
मी आणि शाळेचे Reunion
(भाग १) मित्रांची हाक
(भाग २) सुंखासुंठेंचा प्रेमळ संवाद
(भाग ४) खंडोबा आणि फेशिअल
(भाग ५) पोटाने घात केला
(भाग १) घरगुती फडणवीस
(भाग 2) माझी खरेदी
(भाग 3) परसोत्तम भाय
(भाग ४) वाल्या कोळ्याचे हसरे कुटुंब
(भाग १) जे न देखे रवी
(भाग २) रिसॉर्टमध्ये भेटलेले लोकमान्य
(भाग ४) नव्याचे तीन दिवस
(भाग ५) भंडारा जिम
(भाग ६) प्रोटीन शेक
समाजवाद आणि भारत (8)


india win asia hockey competition हॉकीत आशियाई शालेय जेतेपद | eSakal

हॉकीत आशियाई शालेय जेतेपद
गुरुवार, 13 एप्रिल 2017
भोपाळ - भारताने पाचव्या आशियाई शालेय हॉकी स्पर्धेत विजेतेपद मिळविले. येथील ऐशबाग स्टेडियमवर भारताने अंतिम सामन्यात मलेशियावर 5-1 अशी मात केली. आलिशान महंमद याने 12व्या मिनिटाला मैदानी गोलवर भारताचे खाते उघडले. प्रताप लाक्राने तीन मिनिटांच्या अंतराने दोन गोल केले. 20व्या मिनिटाला पेनल्टी कॉर्नर, तर 23व्या मिनिटाला पेनल्टी स्ट्रोकवर त्याने लक्ष्य साधले. 32व्या मिनिटाला अकिमुल्लाह अनुआर इसूक याने मलेशियाचे खाते उघडले. त्यानंतर दोन मिनिटांनी आलिशान याने वैयक्तिक दुसरा व संघाचा चौथा गोल केला. 38व्या मिनिटाला मनिंदरसिंग याने पाचवा गोल नोंदविला. या स्पर्धेत सहा संघांनी भाग घेतला होता. सिंगापूरने चीनला 3-1 असे हरवून तिसरे स्थान मिळविले. श्रीलंकेने थायलंडवर 4-1 अशी मात करीत पाचवा क्रमांक मिळविला.
प्रतिक मारेकऱ्यांना फाशी झाल्याशिवाय स्वस्थ बसणार नाही - भारत भालके
मंगळवेढा - शाहू फुले आंबेडकरांच्या पुरोगामी महाराष्ट्रात हत्येच्या घटनाचे प्रमाण वाढले असून, प्रतिक आपल्या कुटुंबातला मुलगा आहे. त्याच्या...
भारतीय कुस्तीचा नवा चेहरा (नाममुद्रा)
एका वर्षात चार आंतरराष्ट्रीय कुस्ती स्पर्धांमध्ये पदके मिळवून बजरंग पुनिया याने भारताची मान उंचावताना भारतीय कुस्तीचा नवा चेहरा अशी आपली ओळख निर्माण...
राजकीय वाऱ्यांची बदलती दिशा
कर्नाटकात नुकत्याच झालेल्या लोकसभा व विधानसभा पोटनिवडणुकांमध्ये भाजपला यश मिळू शकले नाही. पोटनिवडणुका हा कोणत्याही पक्षाच्या यशापयशाचा खात्रीशीर...
मालिक का रहम और किस्मत का ताला
मालिक का रहम और किस्मत का ताला नागपूर : दुसऱ्याच्या हाताखाली काम करून जेमतेम पगारावर मालकाचे बोलणे खाण्यात त्याला रस नव्हता. एक दिवस त्याने नोकरीला...
रहदारीपूर्वीच चौपदरीकरण रस्त्याला तडे
आर्णी (जि. यवतमाळ) : नागपूर-बोरी-तुळजापूर महामार्गाच्या चौपदरीकरणाचे काम पूर्ण करण्यासाठी आटापिटा सुरू आहे. सुकळी तसेच लोणबेहळ ते कोसदणी भागात...
देहविक्रीसाठी तीन युवतींची राजस्थानात विक्री
नागपूर- नागपुरातील तीन युवतींना देहव्यापारासाठी राजस्थानमध्ये विक्री करणाऱ्या टोळीला यशोधरानगर पोलिसांनी अटक केली, तसेच युवतींची सुटक केली....
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


dr shrikant karlekar write article in saptarang लक्षद्वीपची बुडणारी बेटं... (डॉ. श्रीकांत कार्लेकर) | eSakal

लक्षद्वीपची बुडणारी बेटं... (डॉ. श्रीकांत कार्लेकर)
रविवार, 17 सप्टेंबर 2017
लक्षद्वीप द्वीपसमूहातल्या एकूण ३६ बेटांपैकी ‘पाराळी १’ हे प्रवाळबेट नष्ट होण्याच्या व बुडू लागल्याच्या खुणा सन १९६८ ते २००३ या काळातच दिसू लागल्या होत्या. हे बेट आता नकाशावरून नाहीसं झाल्याची बातमी या महिन्याच्या सुरवातीला आली. जागतिक तापमानवृद्धीमुळं वाढणारी समुद्रपातळी हेच या घटनेमागचं एकमेव कारण आहे. बंगाराम या कंकणाकृती प्रवाळबेटांत ‘पाराळी २’, ‘पाराळी ३’ आणि ‘थिंनाकारा’ अशी आणखी तीन बेटं असून, त्यांचीही झीज सुरूच आहे. त्यामुळं यापुढं ‘लक्षद्वीप द्वीपसमूहात एकूण छत्तीस बेटं नसून, एकतीसच बेटं आहेत,’ असं म्हणण्याची वेळ आपल्यावर नजीकच्या काळात येणार आहे.
लक्षद्वीप द्वीपसमूहातल्या एकूण ३६ बेटांपैकी ‘पाराळी १’ हे प्रवाळबेट नष्ट होण्याच्या व बुडू लागल्याच्या खुणा सन १९६८ ते २००३ या काळातच दिसू लागल्या होत्या. हे बेट आता नकाशावरून नाहीसं झाल्याची बातमी या महिन्याच्या सुरवातीला आली. जागतिक तापमानवृद्धीमुळं वाढणारी समुद्रपातळी हेच या घटनेमागचं एकमेव कारण आहे. बंगाराम या कंकणाकृती प्रवाळबेटांत ‘पाराळी २’, ‘पाराळी ३’ आणि ‘थिंनाकारा’ अशी आणखी तीन बेटं असून, त्यांचीही झीज सुरूच आहे. त्यामुळं यापुढं ‘लक्षद्वीप द्वीपसमूहात एकूण छत्तीस बेटं नसून, एकतीसच बेटं आहेत,’ असं म्हणण्याची वेळ आपल्यावर नजीकच्या काळात येणार आहे.
ल क्षद्वीप द्वीपसमूहातलं ‘पाराळी १’ हे माणसांची वस्ती नसलेलं प्रवाळबेट (Coral Island) समुद्रानं गिळंकृत केल्याची बातमी ही समुद्राच्या वाढणाऱ्या पातळीमुळं येऊ घातलेल्या एका मोठ्या संकटाची नांदी आहे, असं म्हणायला हरकत नाही लक्षद्वीप द्वीपसमूहातल्या बंगाराम या कंकणाकृती प्रवाळबेटाचा (Atoll ) भाग असलेलं हे बेट नकाशावरून नाहीसं झाल्याची बातमी या महिन्याच्या सुरवातीला सात सप्टेंबर रोजी आली आणि या व अशा अनेक द्वीपसमूहातल्या सखल बेटांच्या भवितव्याविषयी आता किती जागरूक राहायला हवं आहे, त्याचाही अंदाज येऊ लागला.
सन १९६८ पर्यंत ०.०३२ चौरस किलोमीटर क्षेत्र असलेलं हे बेट त्यानंतर हळूहळू चारही बाजूंनी होणाऱ्या झिजेमुळं आता पाण्यात पूर्णपणे बुडालं आहे. त्याच्या आजूबाजूची आणखी चार बेटंही झपाट्यानं बुडत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. लक्षद्वीप द्वीपसमूहातली बेटं जैवविविधतेनं समृद्ध आहेत; पण अजूनही ती आपल्याला पूर्णपणे कळलेली नाहीत. वाढत्या समुद्रपातळीमुळं होत असलेल्या
किनाऱ्यांच्या झिजेमुळं ती वेगानं संकटग्रस्त बनत आहेत. उपग्रह-प्रतिमांच्या अभ्यासातून ही बाब अगदी ठळकपणानं समोर आली आहे.
डॉ. आर . एम . हिदायतुल्ला हे माणसांची वस्ती नसलेल्या लक्षद्वीप द्वीपसमूहातल्या बेटांचा व त्यांवरच्या जैवविविधतेचा अभ्यास अनेक वर्षांपासून करत आहेत. त्यांच्या निरीक्षणानुसार, सन १९६८ ते २००३ या काळातच ‘पाराळी १’ हे प्रवाळबेट नष्ट होण्याच्या व बुडू लागल्याच्या खुणा दिसू लागल्या होत्या. जागतिक तापमानवृद्धीमुळं वाढणारी समुद्रपातळी हेच या घटनेमागचं एकमेव कारण आहे. बंगाराम या कंकणाकृती प्रवाळबेटांत ‘पाराळी २’, ‘पाराळी ३’ आणि ‘थिंनाकारा’ अशी आणखी तीन बेटं असून, त्यांचीही झीज सुरूच आहे. त्यामुळं यापुढं ‘लक्षद्वीप द्वीपसमूहात एकूण छत्तीस बेटं नसून, एकतीसच बेटं आहेत,’ असं म्हणण्याची वेळ आपल्यावर नजीकच्या काळात येणार आहे.
अरबी समुद्रात, भारताच्या पश्‍चिम किनाऱ्यापासून ४०० किलोमीटर दूर असलेल्या लक्षद्वीप द्वीपसमूहात एकंदर ३६ प्रवाळबेटांपैकी ११ बेटांवर माणसांची वस्ती आहे.१५ बेटांवर वस्ती नाही. पाच बेटं आधीपासूनच पाण्याखाली आहेत आणि पाच बेटं इतर बेटांशी संलग्न आहेत. या बेटांच्या आजूबाजूच्या समुद्रतळाच्या अभ्यासातून असं दिसून आलं आहे, की इथं पाण्यात बुडालेल्या प्रवाळभित्ती (Coral reefs) आहेत. एका उथळ तळ्याच्या (Lagoon-लगून) आजूबाजूला असलेली सखल (Low ) बेटांची ही एक साखळीच आहे. ही बेटं ३२ चौरस किलोमीटरच्या परिसरात विखुरलेली आहेत. या प्रवाळबेटांत आढळून येणारी विविधता ही केवळ अचंबित करणारीच आहे. प्रत्येक बेट हे त्यावरील वनस्पती, अवसाद किंवा गाळ, प्रवाळ, मत्स्यजीवन, लगून या सगळ्यांच बाबतीत वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. लक्षद्वीप द्वीपसमूहातली ही बेटं त्यांच्या विशिष्ट भूरूपिकीमुळं (Geomorphology ), भूशास्त्रीय रचनेमुळं, जैवविविधतेमुळं आणि त्यांच्या विशिष्ट भौगोलिक स्थानामुळं अद्वितीय अशी निसर्गलेणी बनलेली आहेत. प्रत्येक बेट हे देवदुर्लभ सौंदर्यानं परिपूर्ण आहे. प्रत्येक बेटाचं निसर्गसौंदर्य हे शब्दात वर्णनही करता येणार नाही इतकं विलक्षण आहे. प्रवाळ आणि केवळ प्रवाळ यांनीच बनलेली, सदैव अस्थिर...आणि कल्पेनी बेटासारखी बेटं तर वीस-वीस मीटर उंचीच्या माडांनी झाकून गेलेली या बेटांवरचं पर्यावरण संवेदनशील असून, भरपूर पाऊस पडत असूनही शुद्ध गोड्या पाण्याचा तुटवडा ही एक इथली मोठी समस्या आहे.
इथली सगळी बेटं कमी उंचीची, समुद्रसपाटीपासून केवळ एक ते दोन मीटर उंच असून, त्यांवर डोंगर, पर्वत अशी भूरूपं नाहीत. काही बेटांवर वाळूच्या उंच टेकड्या आणि थोड्या उंचीवर पुळणी आहेत. या पुळणींवर तुटलेल्या प्रवाळांच्या भरड पदार्थांचं संचयन आढळून येतं. पूर्वेकडून येणारी वादळं आणि मॉन्सूनमध्ये नैॡत्येकडून येणाऱ्या लाटा यांमुळं या बेटांची मोठी नासधूस व झीज होते. त्यामुळं प्रवाळांचे लहान लहान तुकडे वेगवेगळ्या लगूनमध्ये पडून काही लगून गाळानं भरूनही जाऊ लागले आहेत. भरपूर जैवविविधता असलेली ही प्रवाळबेटं सागरी पर्यावरणातल्या बदलांसंदर्भात खूपच संवेदनशील आहेत. समुद्रपातळीतल्या थोड्याशा बदलानंही ती नष्ट होऊ शकतात.
मिनीकॉय, कल्पेनी, कदमत, किस्तन व चेटलत ही इथली कंकणाकृती प्रवाळबेटं आहेत. बंगाराम बेटांचा समूह लगूनच्या मध्ये तयार झाला आहे. इथल्या सगळ्याच प्रवाळांच्या वाढीत समुद्रपातळीतल्या बदलानुसार अनेक बदल झाल्याचं दिसून आलं आहे. प्रवाळ हे मूलतः उथळ पाण्यात वाढतात; त्यामुळं समुद्रपातळीतल्या थोड्याशा वाढीनंही ते नष्ट होतात. १५ हजार वर्षांपूर्वी या भागात समुद्रपातळी आजच्यापेक्षा १२० मीटरनं खाली होती. सात हजार वर्षांपूर्वी ती २० मीटर इतकीच खाली होती. समुद्रपातळी खाली जाण्याची किंवा वर येण्याची क्रिया खूपच संथ गतीनं झाली असेल. अन्यथा इतक्‍या मोठ्या प्रमाणावर प्रवाळबेटं तयार होऊ शकली नसती किंवा शिल्लक राहू शकली नसती.
सध्याची प्रवाळ व प्रवाळभित्तींची वाढ गेल्या ५०० वर्षांतच झाली. आता मात्र जागतिक हवामानबदलांमुळं समुद्रपातळी वाढत असून त्याचे परिणाम यानिमित्तानं वेगानं दृश्‍यरूप घेऊ लागले आहेत.
ही सागरी बेटं आज वाढत्या समुद्रपातळीच्या सावटाखाली आपलं अस्तित्व जपण्याचा प्रयत्न करत आहेत. या बेटांचा जो ऱ्हास सुरू आहे आणि भविष्यात या बेटांना ज्या मोठ्या संकटाचा सामना करावा लागणार आहे, त्याची आज अनेकांना फारच कमी माहिती आहे. समुद्रपातळीत एक मीटरनंही होणारी वाढ या कमी उंचीच्या प्रवाळबेटांना गिळंकृत करणार असल्याचं भाकीत अनेक सागरशास्त्रज्ञांनी व हवामानतज्ज्ञांनी यापूर्वीच केलं आहे.
भविष्यातल्या संकटाची चाहूल तर आता लागलेलीच आहे. वाढणाऱ्या समुद्रपातळीमुळं अशा बेटांना पुढच्या काळात कोणत्या परिस्थितीला सामोरं जावं लागेल, हे कळण्यासाठी व हीच बेटं सर्वप्रथम या संकटाला कशी बळी पडणार आहेत, हे समजण्यासाठी लक्षद्वीप द्वीपसमूहातल्या सगळ्याच बेटांचा अभ्यास नव्यानं हाती घेण्याची मोठी गरज आता निर्माण झाली आहे. माणसांची वस्ती असलेल्या बेटांचा विचार तर प्राधान्यानं होणं आवश्‍यक आहे.
सागरपातळी वाढण्याच्या नैसर्गिक प्रक्रियेवर आपलं काही नियंत्रण नाही हे खरं आहे; पण अशा बेटांवर खारफुटीची जंगलं वाढवून भविष्यात होणाऱ्या समुद्राच्या आक्रमणाचा जोर कमी करता येईल. ही बेटं वाचवण्याचा सध्या हाच एक पर्याय आपल्यासमोर आहे.
कित्येक शब्दांनी समजावूनही कळले नसते, माणुसकी म्हणजे काय आजोबांच्या कृतीने मनात ठसले कायमचे. आजोबांना सारखा चहा लागायचा म्हणून नेहमी थर्मास भरून...
...तर भाजप धोकादायक पक्ष- रजनीकांत
चेन्नई- विरोधी पक्षांना जर भारतीय जनता पक्ष हा धोकादायक आहे असे वाटत असेल तर, नक्कीच तसे असू शकते असे विधान सुपरस्टार रजनीकांत यांनी केले आहे....
भीमा सहकारी साखर कारखाना दुसरे बिल 100 रुपये प्रति टनाप्रमाणे काढणार
मोहोळ- टाकळी सिकंदर ता. मोहोळ येथील भीमा सहकारी साखर कारखान्याने गळीत हंगाम 2017-18 मधील शेतकऱ्यांची एफआरपी प्रमाणे निघणारी पूर्ण रक्कम...
पुणे - शेतकऱ्यांना उसाच्या एफआरपीची थकीत रक्कम न देणाऱ्या साखर कारखान्यांना गाळप परवाना दिलाच कसा, असा प्रश्‍न स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे नेते खासदार...
युद्धविरोधी दिन साजरा करण्यासाठी पॅरिसमध्ये जमलेल्या जगभरातील नेत्यांमधील शह-काटशहामुळे नको त्या शंका उपस्थित झाल्या आहेत. पहिल्या महायुद्धाच्या...
विकासाच्या वेगाला हवे सुविधांचे लॅंडिंग
देशातील औद्योगिक क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात परकी गुंतवणूक होण्यासाठी हवा आहे तो पायाभूत सुविधांचा विकास. त्यादृष्टीने व्यवसाय आणि उद्योगांच्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


मुद्रा बँक योजना मुद्रा बँक योजना

असंघटित व गैरकृषी क्षेत्रातील लघुउद्योग करू इच्छिणार्‍या उद्योजकांना वित्तीय सहाय्य व प्रोत्साहन देण्यासाठी एप्रिल २०१५मध्ये या योजनेचा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या हस्ते शुभारंभ झाला. यासाठी २० हजार कोटींच्या निधीची व बँकांसाठी ३ हजार कोटी रुपयांच्या पतहमी निधीची सोय करण्यात आली होती.
२०१७-१८ च्या अर्थसंकल्पात २.४४ लाख कोटी रुपयाची व्यवस्था केली आहे. कुटिरोद्योग, मधमाशीपालन, कोंबडीपालन तसेच दुग्धव्यवसाय, गॅरेज, दुकान, फळविक्रेते व भाजीविक्रेते यासारख्या अनेक लघु व्यावसायिकांना या योजनेचा लाभ होतो आहे. शिशु, किशोर व तरुण अशा तीन प्रकारात या योजनेअंतर्गत मिळणार्‍या कर्जाची विभागणी केली आहे. शिशु वर्गात ५० हजारांपर्यंत, किशोर वर्गात ५ लाखांपर्यंत तर तरुण वर्गात १० लाख रुपयांपर्यंतचे कर्ज उपलब्ध होते.
२०१५-१६ मध्ये सरकारने १.२२ लाख कोटी लक्ष्य ठेवले होते. त्याला वर्षभरात पार करत १.३७ लाख केाटी इतके कर्ज उपलब्ध करून दिले गेले. २०१६-१७ मध्ये सरकारने १.८० लाख कोटीचे लक्ष्य ठेवले होते. त्यास सरकारने वर्षभरात पार करून १०० % कर्ज उपलब्ध करून दिले. अशाप्रकारे मुद्रा योजनेची यशस्वीपणे उद्दिष्टपूर्ती होत आहे. सर्वात जास्त कर्ज रुपये ५० हजारांपर्यंत मर्यादा असलेल्या शिशु प्रकारातून मिळाले.
पुरुषांपेक्षा महिलांना या योजनेचा जास्त लाभ मिळालेला दिसून आला. शिशु प्रकारातील एकूण कर्ज वाटपापैकी ७८% कर्ज केवळ महिलांना मिळाले आहे. तसेच अनुसूचित जाती जमातीतील ३०% लोकांनी या योजनेचा लाभ घेतला आहे.
नवीन रोजगार निर्माण करण्याच्या उद्देशाने या योजनेमार्फत सरकारतर्फे यशस्वी पाऊल उचलले गेले. त्या अनुषंगाने रोजगारनिर्मितीच्यादृष्टिने या योजनेचा युवक व महिलांना सर्वाधिक फायदा होत असल्याचे दिसून येत आहे. मोठ्या उद्योगाच्या तुलनेत लघुउद्योग जास्त रोजगारप्राप्ती करुन देतात असे निदर्शनास आले होते. आजपर्यंत उद्योग सुरु करण्यासाठी इच्छुक असलेल्यांना आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागत होेते. याचा थेट परिणाम रोजगार व एकूणच देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर होत होता. त्यासाठी सरकारने उद्योगस्नेही वातावरण निर्माण करण्यासाठी आणि उद्योजकांना व व्यावसायिकांना आर्थिक सहाय्य करण्यासाठी मुद्रा बँक योजना लागू केली.
महाराष्ट्राला सर्वांत जास्त कर्जाचा वाटा
इतर राज्यांच्या तुलनेत महाराष्ट्राच्या वाट्याला सर्वात जास्त कर्जाचा वाटा आला होता. त्यामुळे २०१५-१६ या आर्थिक वर्षाच्या तुलनेत २०१६-१७ मध्ये महाराष्ट्र राज्याच्या कर्ज वितरण वृद्धीत २५ टक्क्यांनी वाढ झाली. २०१५ ते २०१८ पर्यंत महाराष्ट्राला ५९ हजार ७१५ कोटींचे कर्ज मिळाले. तर २०१८-१९ या चालू आर्थिक वर्षात ११ लाख लोकांना ५८७० कोटींच्या कर्जाला मंजुरी मिळाली आहे. केवळ महाराष्ट्रच नाही तर सर्वच राज्यांच्या कर्ज वितरण वृद्धीत दरवर्षी वाढ होत आहे व सरकारही दरवर्षी वाढते लक्ष्य ठरवित आहे. यावरुन मुद्रा योजना कशाप्रकारे जनतेस लाभदायी ठरत आहे याचा अंदाज येऊ शकतो.
योजनेची माहिती ऑनलाईन स्वरुपात
मुद्रा योजनेची सुरुवात व पुढीच वाटचाल यशस्वीपणे होत असल्याचे दिसून येत आहे. या योजनेची सर्व माहिती mudra.org.in या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. योजनेविषयी सर्व माहिती ऑनलाईन उपलब्ध होत असल्यामुळे सामान्य व्यक्तीलाही ही माहिती मिळू शकते. यावरुन योजनेविषयीची पारदर्शकता दिसून येते. सरकारने देशातील सर्व प्रकारच्या बँकांना योजनेची कार्यवाही सोपवली असल्यामुळे नागरिकांना योजनेचा लाभ घेता येणे अधिक सोपे झाले आहे.
- कल्पेश गजानन जोशी


Begegnen का अंग्रेजी अनुवाद | कोलिन्स जर्मन-अंग्रेज़ी शब्दकोश

जर्मन से अंग्रेज़ी शब्दकोश | वीडियो | पर्यायकोश | School | अनुवादक | कोबिल्ड ग्रामर पैटर्न | स्क्रैबल | वेबदैनिकी
| साइन अप करें | लॉग इन करें मुख्य-पृष्ठ पर जाएं
अंग्रेज़ी अंग्रेजी कोश अंग्रेजी शब्द सूची अमेरिकी पर्यायकोश ग्रामर आराम से सीखना Easy Learning Spanish Easy Learning French Easy Learning German Easy Learning Italian अंग्रेजी - फ्रेंच फ्रेंच - अंग्रेज़ी अंग्रेजी - जर्मन जर्मन - अंग्रेज़ी अंग्रेजी - स्पेनिश स्पेनिश - अंग्रेज़ी अंग्रेजी - इतालवी इतालवी - अंग्रेज़ी अंग्रेजी - चीनी चीनी - अंग्रेज़ी अंग्रेज़ी - पुर्तगाली पुर्तगाली - अंग्रेज़ी अंग्रेजी - हिन्दी हिंदी - अंग्रेजी
जर्मन से अंग्रेज़ी शब्दकोश वीडियो पर्यायकोश School अनुवादक व्याकरण स्क्रैबल वेबदैनिकी
साइन अप करें लॉग इन करें मुख्य-पृष्ठ पर जाएं
begegnen का अंग्रेजी अनुवाद
क्रिया टेबल अकर्मक क्रिया + dative auxiliary 'sein'
उदाहरण वाक्य जिनमे begegnenशामिल है
ये उदाहरण स्वचालित रूप से चुने गए हैं और इसमें संवेदनशील सामग्री हो सकती है अधिक पढ़ें…
 begegnen कोलिन्स शब्दकोश के 4000 सबसे अधिक इस्तेमाल होने वाले शब्दों में से एक है
उपयोग देखें: शुरूआत के बाद से अंतिम १० साल अंतिम ५० साल अंतिम १०० साल अंतिम ३०० साल
begegnen के आस-पास के शब्द
'B' से शुरू होने वाले सभी जर्मन शब्द
'begegnen' से संबंधित सभी शब्द
से begegnen का अनुवाद से जर्मन से अंग्रेज़ी शब्दकोश की परिभाषा
'Complements' के बारे में अधिक पढ़ें
orangequit नवंबर ०९, २०१८
Wenglish नवंबर ०९, २०१८
coin toss नवंबर ०९, २०१८
प्रस्तुत करें और अधिक देखें
जर्मन-अंग्रेज़ी शब्दकोश को ब्राउज़ करें
सभी शब्दकोशों को देखें ...


अंक Ammetervoltmeter उत्पादक आणि पुरवठादार | चीन अंक Ammetervoltmeter फॅक्टरी

आम्ही 1983 पासून जागतिक वाढत मदत
फेज-क्रम टप्पा नुकसान रिले
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
फेज-क्रम टप्पा नुकसान रिले
कॉम्प्रेसर तापमान नियंत्रक क्लिंट-5-10
WB-X76 LED प्रदर्शन अंकी विभवांतरमापक
फेज-क्रम टप्पा नुकसान रिले JFY-5-3
वायन-P76 मल्टी फंक्शन प्रदर्शन अंकी ammeter LED
WDS-P90 एलसीडी प्रदर्शन अंकी ammeter एलसीडी
WB-X76 LED प्रदर्शन अंकी विभवांतरमापक
फेज-क्रम टप्पा नुकसान रिले
Feinade हुक शॉट मॅक वा-याचा झपाटा मदत केली ...
feinade मोटर p अर्ज उदाहरणार्थ ...
आमची उत्पादने किंवा pricelist चौकशी साठी, आम्हाला आपल्या ई-मेल द्या आणि आम्ही 24 तासांमध्ये संपर्कात असेल.
© कॉपीराईट - 2010-2018: सर्व हक्क राखीव.
ई - मेल पाठवा


२९ मे

दिनविशेष : २९ मे
हा या वर्षातील १४९ वा (लीप वर्षातील १५० वा) दिवस आहे.
: एडमंड हिलरी व शेर्पा तेनसिंग यांनी दुपारी ११:३० वाजता माऊंट एव्हरेस्ट हे जगातील सर्वोच्‍च शिखर सर केले.
: विस्कॉन्सिन अमेरिकेचे ३० वे राज्य झाले.
: पीटर (दुसरा) रशियाचा झार बनला.
जन्मदिवस / जयंती / वाढदिवस:
: पीटर हिग्ज – ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ
: जॉन एफ. केनेडी – अमेरिकेचे ३५ वे राष्ट्राध्यक्ष (मृत्यू: २२ नोव्हेंबर १९६३)
: शेर्पा तेनसिंग नोर्गे – एव्हरेस्टवीर (मृत्यू: ९ मे १९८६)
मृत्यू / पुण्यतिथी / स्मृतिदिन:
: ग. प्र. प्रधान – समाजवादी विचारवंत, स्वातंत्र्यसैनिक, शिक्षणतज्ञ, राजकारणी, लेखक, महाराष्ट्र विधान परिषदेचे सभापती. ’स्वातंत्र्य संग्रामाचे महाभार’, ’लोकमान्य टिळक’, हाजी पीर’, ’सोनार बांगला’, ’भाकरी आणि स्वातंत्र्य’ इ. मराठीतील पुस्तके प्रसिद्ध आहेत. (जन्म: २६ ऑगस्ट १९२२)
: स्‍नेहल भाटकर – संगीतकार (जन्म: १७ जुलै १९१९)
: चौधरी चरणसिंग – भारताचे ५ वे पंतप्रधान व ’लोकदल’ पक्षाचे संस्थापक (जन्म: २३ डिसेंबर १९०२)
: सुनीतिकुमार चटर्जी – आधुनिक ऐतिहासिक भाषाशास्त्र व ध्वनीविचार यांच्या अभ्यासाची मुहूर्तमेढ रोवणारे भाषाशास्त्रज्ञ, साहित्य व संस्कृतीचे अध्यापक (जन्म: २६ नोव्हेंबर १८९०)
: पृथ्वीराज कपूर – अभिनेते, निर्माते व दिग्दर्शक (जन्म: ३ नोव्हेंबर १९०१)
: बहाउल्ला – बहाई पंथाचे संस्थापक (जन्म: १२ नोव्हेंबर १८१७ - तेहरान, इराण)
: सर हंफ्रे डेव्ही – विद्युत पृथक्‍करणाद्वारे सोडिअम आणि पोटॅशिअम ही मूलद्रव्ये प्रथमच वेगळी करणारे इंग्लिश भौतिक व रसायनशास्त्रज्ञ (जन्म: १७ डिसेंबर १७७८)
 सूचना / तक्रारी / प्रतिक्रिया / माहिती देण्यासाठी येथे क्लिक करा.


Toddler who could die anytime he falls asleep desperate for new life-saving mask to help him breathe | बाळाला झोप लागताच उडते पालकांची झोप! रात्र-रात्रभर करावे लागते जागरण; इतका गंभीर आजार की मास्क हटवताच मृत्यूची भीती

दिव्य मराठी विशेष मधुरिमा
मधुरिमा रसिक जोक्स हेल्थ-लाइफस्टाइल
बाळाला झोप लागताच उडते पालकांची झोप रात्र-रात्रभर करावे लागते जागरण; इतका गंभीर आजार की मास्क हटवताच मृत्यूची भीती
या गंभीर आजामुळे झोपेत कधीही त्याचा मृत्यू होऊ शकतो.
लंडन - घरात लहान बाळ असलेल्या प्रत्येक पालकाचे प्रयत्न असतात की त्याने जास्तीत-जास्त झोप घ्यावी. परंतु, इंग्लंडच्या डेनमेड शहरातील एका कपलचे बाळ झोपताच त्यांच्या हृदयाचे ठोके वाढतात. त्यांच्या अवघ्या एका वर्षाच्या मुलाला गंभीर आजार आहे. या आजारात तो झोपेत जाताना त्याच्या शरीरातील नर्वस सिस्टिम काम करणे बंद होते. अशात झोपेतच त्याचा मृत्यू होऊ शकतो. त्यामुळेच, या बाळाचे आई-वडील त्याला झोपी घालण्यासाठी घाबरतात. त्याला झोपण्यापूर्वी ऑक्सिजन मास्क घालणे आवश्यक आहे. त्यातही तो झोपेत असताना प्रत्येक क्षणाला त्याच्या शेजारी कुणी तरी असायलाच हवे.
- ही स्टोरी इंग्लंडच्या हॅम्पशायर प्रांतातील डेनमेड शहरात राहणाऱ्या चार्ली (1) या मुलाची आहे. जन्मापासूनच तो एका दुर्मिळ आजाराने ग्रस्त आहे. त्याला CCH (काँजेनिटल सेंट्रल हाइपोव्हेंटिलेशन) हा आजार आहे. तो जगभरात 1 हजार लोकांपैकी एकाला होतो आणि अख्ख्या युनायटेड किंगडमध्ये 70 लोकांना हा आजार आहे.
- या आजारात चार्लीसारखी मुले झोपी जाताच त्यांच्या शरीराचे नर्वस सिस्टिम बिघडतो. झोप लागल्यानंतर शरीरातील संपूर्ण यंत्रणा आपो-आप काम करत नाही. अर्थातच श्वास घेणे सुद्धा कठिण होते. शरीरात ऑक्सिजन कमी होऊन कार्बन डायऑक्साइडचे प्रमाण वाढते. सामान्य माणसाच्या शरीरात काही बिघाड झाल्यास शरीरातील यंत्रणा मेंदूला संकेत देतात. परंतु, CCH हा रोग झाल्यानंतर ती सिस्टिम कामच करत नाही. अर्थात चार्लीला झोपेत काही झाल्यास तो रिअॅक्ट सुद्धा होऊ शकणार नाही.
रोज मास्क वापरल्याने बिघडतोय चेहऱ्याचा आकार
- त्यामुळे, प्रत्येकवेळी चार्ली झोपी गेल्यानंतर त्याच्या शेजारी कुणी तरी राहणे आवश्यक आहे. त्या व्यक्तीने बाळ झोपत असल्याचे पाहता त्याला ऑक्सिजन मास्क लावावा लागतो. ऑक्सिजन मास्क लावला नाही तर तो श्वासच घेऊ शकणार नाही. रात्री सुद्धा तो झोपल्यास पालकांपैकी एकाला रात्रभर झोपता येत नाही. याच वयात मुलांचा चेहरा, कान, नाक आणि डोळे आकारत येतात. परंतु, नेहमीच ऑक्सिजन मास्क लावून ठेवल्याने त्याच्या चेहऱ्याचा आकार बिघडला आहे.
- चार्ली जन्माला आला तेव्हापासूनच त्याला ही समस्या आहे. जन्म घेतला तेव्हा सुरुवातीचे चार महिने त्याला रुग्णालयातच ठेवावे लागले. अजुनही डॉक्टरांनी त्याची काळजी घेण्यास सांगितले आहे. झोपेत त्याच्या तोंडावर ऑक्सिजन मास्क नसेल तर त्याचा मृत्यू होऊ शकतो असे डॉक्टरांनी वर्तवले आहे. या आई-वडिलांनी आपली स्टोरी व्यक्त करण्यासाठी आणि मदतीचे आवाहन करण्यासाठी एक फेसबूक पेज देखील तयार केला आहे.
62 वर्षांचा पती आणि 54 वर्षांची पत्नी, ब्रिटनमध्ये सगळ्यात जास्त वयात आई होणारी पहिली महिला, तिच्या संर्घषाची गोष्ट
आतुन असे दिसते रणवीर-दीपिकाच्या लग्नाचे ठिकाण, नैसर्गिक सैांदर्याने भरलेली ही जागा आहे 10 हजार वर्षे जुनी, एका दिवसाच्या बुकिंगचा खर्च आहे लाखांपर्यंत
महिलेला महिनाभरापासून सुरू होते पीरियड्स, प्रचंड थकवा आल्याने केले चेकअप, मग डॉक्टरांनी जे सांगितले त्यामुळे सुरू झाली अंत्यविधीची तयारी


स्थायू पदार्थांचे उडणे व पुन्हा खाली पडणे (Falling of solids) – विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात

विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात
पदार्थविज्ञानातील(Physics) रटाळ वाटणाऱ्या गोष्टींमधली खरी गंमत आणि अंदर की बात..
१२ वी नंतरचं Physics
गोष्टींची पूर्ण यादी (Complete Story List)
स्थायू पदार्थांचे उडणे व पुन्हा खाली पडणे (Falling of solids)
आपल्या भोवतालचं प्रत्येक पृथ्वी आणि आप द्रव्यरूप म्हणजेच सर्व स्थायु(solids) व द्रव(liquids) हे एकमेकाला ओढण्याचा प्रयत्न करतच राहतात हे तर कळालं. पण त्यातही पृथ्वी स्वतःच तिच्या अदृश्य हातांनी प्रत्येक सूक्ष्मातिसूक्ष्म कणाला ओढतच राहते. तो कण सुद्धा ओढायचा प्रयत्न करतोच म्हणा पृथ्वीला.. पण हे म्हणजे काजव्याने सूर्यापुढे चमकण्यासारखं क्षीण आहे. तरीही पृथ्वी वर उभे राहून एखादी गोष्ट वर फेकली की थोडावेळ ती हवेत प्रवास करत राहते आणि मग धराशायी होते. या प्रवासात त्या वस्तूला फेकताना लावलेलं बळ किती वेळ टिकतं या बाह्यबळाने लावलेल्या बळाच्या विरुद्ध जाऊन पृथ्वी त्या वस्तूला कशी खाली पाडते या बाह्यबळाने लावलेल्या बळाच्या विरुद्ध जाऊन पृथ्वी त्या वस्तूला कशी खाली पाडते वस्तू वर जात जात अचानक कशी थांबल्यासारखी वाटते व पुन्हा वेगाने जमिनीकडे कशीकाय झेपावू लागते वस्तू वर जात जात अचानक कशी थांबल्यासारखी वाटते व पुन्हा वेगाने जमिनीकडे कशीकाय झेपावू लागते खाली येऊ लागली की तिच्यावर फक्त पृथ्वीचं गुरुत्वबळच काम करत असतं का
“अरे अरे विक्रमा विचारांना थांबव थोडं..किती वेग आहे हा विचाराचा मला हे तर कळतं की गुरुत्वबळ हे त्याचं काम करतंच राहतं, तुम्हाला ते कळो वा न कळो, जसा माणसाचा श्वासोच्छवास. पण या वस्तूंच्या फेकाफकीमध्ये जे बाह्यबळ काम करतं ते नक्की कसं त्या वस्तूला हवेत उडवंत ठेवतं या पृथ्वीच्या विरोधात मला हे तर कळतं की गुरुत्वबळ हे त्याचं काम करतंच राहतं, तुम्हाला ते कळो वा न कळो, जसा माणसाचा श्वासोच्छवास. पण या वस्तूंच्या फेकाफकीमध्ये जे बाह्यबळ काम करतं ते नक्की कसं त्या वस्तूला हवेत उडवंत ठेवतं या पृथ्वीच्या विरोधात एकदा का एखादी वस्तू फेकली गेली हवेत तर त्या वस्तूचा वेग नक्की कसा कमी होतो हे जरा सांग.. ”
“वेताळा, एकतर कणादांनी वैशेषिक सूत्रात म्हटलं तसं
म्हणजे वस्तूच्या पडण्याला गुरुत्वबळच कारणीभूत असतं. याचाच अर्थ असा की वस्तू जमिनीपासून दूर गेलीच नसती तर या गुरुत्वाचा म्हणावा तितका परिणाम जाणवला नसता. असं समज की एक अतिशय विस्तीर्ण असा सपाट मंच तयार केलाय व तो जमिनीवर ठेवलाय. त्या मंचाचा पृष्ठभाग अतिशय गुळगुळीत केलाय. त्यामुळे त्या मंचावर एखादी गोष्ट ढकलली तर सहजपणे सटकते व दूरवर जात राहाते. काही बर्फाळ देशांमध्ये जसं बर्फावर घसरतात व नृत्य करतात तसं. या हालचालीमध्ये गुरुत्वामुळे होणारा परिणाम तितकासा जाणवत नाही.”
“ म्हणजे वस्तू सपाट, गुळगुळीत मंचावर एखादी वस्तू घसरतगेली तर गुरुत्व प्रभावशुन्य होते पण हे आता का सांगतोयस पण हे आता का सांगतोयस
“सांगतो, सांगतो. ही क्षितिजसमांतर(Horizontal) दिशेतली हालचाल झाली. या दिशेत कोणतेही घर्षणबलकार्य करत नाहिये असं धरलं तर या दिशेत बाह्यबळाने त्या वस्तूला जी गती प्राप्त करून दिली ती कायम राहते असे आपण समजू शकतो. हा या गतीचा क्षितिजसमांतर घटक झाला. आता दुसरा म्हणजे उर्ध्वगामी(Vertical) घटक पाहू.”
“हो. एखादी वस्तू या क्षितिजसमांतर पातळीला अगदी काटकोनात वर फेकली, म्हणजे ध्वजदंडाच्या दिशेत किंवा कारंजातून पाणी जसं सरळ सरळ वर फेकलं जातं तशी वर फेकली तर तिच्या गतीवर गुरुत्वबळाचा परिणाम घडायला लगेचच सुरुवात होते.”
“म्हणजे अगदी फेकल्याच्या क्षणापासून
“हो हो, अगदी फेकल्याच्या क्षणापासून किंवा त्या क्षणाच्या सूक्ष्मातिसूक्ष्म भागापासून हे गुरुत्वबळ ओढाओढी सुरु करते..”
“पण मग ही पृथ्वी वस्तूंना जाऊच का देते वर बसवायचं ना सगळ्यांना जमिनीलाच चिकटून बसवायचं ना सगळ्यांना जमिनीलाच चिकटून आधी थोडं वर जाऊ द्यायचं काय, मग खाली खेचायचं काय आधी थोडं वर जाऊ द्यायचं काय, मग खाली खेचायचं काय ह्या खेळाला काही नियम आहे की नाही ह्या खेळाला काही नियम आहे की नाही
“वेताळा, हा प्रश्न बहुतेक न्यूटनलाही पडला असावा व म्हणूनच त्याने या गुरुत्व बळासाठीचा नियम (law of gravity) शोधला..हो. एकतर प्रशस्तपादांनी सांगूनच ठेवले होते की
अर्थात स्थायू, द्रव, वायू, तेज व मन हे हालचाल करत असतात, त्यांना जाणीव स्वरूप असते, ते जवळ येऊ शकतात व लांब जाऊ शकतात आणि ते बलप्रयोग करून गती निर्माण करू शकतात. प्रशस्तपाद भाष्याच्या २ऱ्या धड्यात द्रव्यांमधील समानता दाखवताना प्रशस्तपादांनी (३रे-४थे शतक) म्हटलंय
पृथ्वी व आप यांना गुरुत्त्व असते व चव असते. नंतर अधिक विवेचन करताना ते म्हणतात
गुरुत्वं जलभूम्यो: पतनकारणम् |
अप्रत्यक्षं पतनकर्मानुमेयं संयोगप्रयत्नसंस्कारविरोधि अस्य चाबादिपरमाणुरूपादिवन्नित्यान्नित्यत्वनिष्पत्तय: |
पृथ्वी म्हणजेच स्थायुपदार्थ व आप म्हणजे सर्व द्रवपदार्थांच्या जमिनीवर पडण्याचे किंवा सांडण्याचे ‘गुरुत्व’ हेच कारण. ते अदृष्य असते पण दोन पदार्थांना एकत्र करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या बळाच्या विरुद्ध दिशेत जेव्हा तो पदार्थ खाली पडतो त्यावरून या बळाची कल्पना येते. शिवाय, जडपदार्थांच्या इतर गुणधर्मांप्रमाणेच गुरुत्वाची कल्पना येणे हे त्या पदार्थाच्या लहानात लहान कणांच्या आकारावर अवलंबून असते. हे गुरुत्व वस्तू परमाणू आकारात असली किंवा मोठी असली तरीही कार्य करतच राहतं..”
“कळलं की गुरुत्व आणि त्याचा नियम स्थायू व द्रवांनाच लागू पडणार, पण तो नियम तरी सांग..”
“न्यूटनचा गुरुत्वाचा नियम(Law of gravity) सांगतो
अर्थात प्रत्येक जड वस्तूचा कण हा त्याच्या आजुबाजूच्या सर्व कणांना एका विशिष्ठ बळाने खेचतो. हे बळ त्या दोन वस्तूंच्या वस्तुमानाच्या गुणाकाराशी समप्रमाणात बदलते. तसेच हे बळ त्या दोन वस्तूंमधील अंतराच्या वर्गाच्या व्यस्तप्रमाणात बदलते..”
“हां आता कसा नियम वाटतोय बरंका..पण म्हणजे हे बळ कमी जास्त कसं होतं..किंवा कसं कसं बदलतं
“समजा दोन लोखंडाचे गोळे आहेत. त्यातील एक २० किलोग्राम वस्तुमानाचा आहे व दुसरा ४० किलोग्राम वस्तुमानाचा आहे. ते एकमेकांपासून १० मीटर अंतरावर आहेत. तर त्यांच्यातील गुरुत्वबळ किती असेल, तर
यात m1 म्हणजे पहिल्या गोळ्याचे वस्तुमान अर्थात २० किग्रा., m2 म्हणजे दुसऱ्या गोळ्याचे वस्तुमान अर्थात ४० किग्रा. त्यांच्यातील अंतर r हे झाले १० मीटर. शिवाय G हा गुरुत्व स्थिरांक त्याची किंमत असते ६.६७x१०-११ न्युटन मीटर२/ किलोग्राम२. मग या सूत्रानुसार गुणाकार केला तर या गुरुत्वबळाची किंमत येते..
“इऽऽऽ जाउदे. फारच कमी असणार रे हे बळ..एक उदाहरण दे..मला सांग की या दोन वस्तू एखाद्या बाह्यबळाने जवळ आणल्या तसेच लांब नेल्या, तसेच यांमधील एका वस्तूचे वस्तुमान दुप्पट केले, चौपट केले, किंवा दोन्ही वस्तूंची वस्तुमाने दुप्पट केली तर हे गुरुत्वबळ कितीपट होईल..शिवाय त्यांच्यातले अंतर दुप्पट केले, अर्ध्यावर आणले तर गुरुत्वबळ कितीने कमी होइल
“अरे हे शेवटचं काय महाभयंकर वस्तुमान आहे काय आहे हे विक्रमा काय आहे हे विक्रमा
“हो वेताळा, त्या दोन वस्तूंची वस्तुमाने दुप्पट, चौपट केली तरीही ते दोन गोळे एकमेकावर आदळत नाहीत. म्हणूनच तर पृथ्वीवरील सर्व स्थायू व द्रव एकमेकांवर सारखे आदळत नाहीत. कारण ते बळ अतिक्षीण आहे. ही ओढाओढ प्रभावीपणे होण्यासाठी या सूत्रातील एक वस्तुमान हे पृथ्वीसारखे अतिप्रचंड हवे. शेवटच्या ओळीतील वस्तुमान हे पृथ्वीचे वस्तुमान आहे. मग जे गुरुत्व आपण बोलतोय ते दिसू लागते. म्हणजे या सूत्रात जर आपण एक वस्तू ही पृथ्वी घेतली तर तिचे वस्तुमान म्हणजे पृथ्वीचे वस्तुमान(5.97×1024किग्रा)घेतले तर त्या दोन वस्तूंमधील अंतर हे साधारण पृथ्वीच्या त्रिज्येइतके(earth’s radius=6.37×106मीटर) असेल
“मग विक्रमा ह्या सूत्रात एक वस्तू कायमची पृथ्वी घेतली तर ते सूत्र कसे होईल आणि त्याला काय म्हणावे आणि त्याला काय म्हणावे आणि या सारणीत हा ९.८ अंक कसला आलाय आणि या सारणीत हा ९.८ अंक कसला आलाय
“उत्तम प्रश्न वेताळा. हे गुरुत्वबळ म्हणजे खरे त्या पदार्थाचे पृथ्वीवरील वजन.”
“अरे विक्रमा, म्हणजे पृथ्वीवरील वजनाचा खरा अर्थ पृथ्वी त्या वस्तूला किती बळाने ओढते ते गुरुत्वबळ होय बर बर. सांग मग त्यासाठीचे सूत्र काय असेल बर बर. सांग मग त्यासाठीचे सूत्र काय असेल
गुरुत्व स्थिरांक(G) = ६.६७x१०-११ न्युटन मीटर२/ किलोग्राम२
m2 = पृथ्वीचे वस्तुमान = 5.97×1024किग्रा
या किंमती घातल्या तर
= m1 x ३९.८२ x १०१३/४०.५७ x १०१२
“अरे विक्रमा हे नंतरचे शेपुट काय आहे आणि ह्या ९.८ चे एकक काय आणि ह्या ९.८ चे एकक काय
“वेताळा या ९.८ चे एकक मी/सेकंद२”
“मीटर प्रति सेकंद२ हे तर त्वरणाचे एकक..म्हणजे पृथ्वी प्रत्येक वस्तूचा वेग ९.८ ने वाढवते
“दुसऱ्या कोणत्या बळाने एखाद्या वस्तूला फेकले असेल म्हणजे पृथ्वीच्या गुरुत्वाच्या विरुद्ध दिशे
त ते बळ काम करत असेल तर त्या वस्तूचा वेग पृथ्वी दर सेकंदाला ९.८मीटर/सेकंदाने कमी करते..जर वस्तू खाली पडत असेल तर पृथ्वी तोच वेग दर सेकंदाला ९.८ मीटर/सेकंदाने वाढवते..”
“अच्छा पण विक्रमा तू मला हे सांगितले नाहीस की ती २० किलोग्रामची वस्तू किती लांब पडेल ती फेकण्यासाठी किती बळ लावावे लागेल ती फेकण्यासाठी किती बळ लावावे लागेल तिचा प्रवास कसा घडेल तिचा प्रवास कसा घडेल किती अंतरावर ती वस्तू थांबल्यासारखी होईल व खाली पडायला सुरुवात करेल किती अंतरावर ती वस्तू थांबल्यासारखी होईल व खाली पडायला सुरुवात करेल पण हे काय विक्रमा तू सारा वेळ ही सूत्रे सांगण्यातच खर्च केलास..शिवाय क्षितिजसमांतर व ऊर्ध्वगामी दिशेतील हालचालींविषयी काहीतरी सांगत होतास त्याचं काय पुढं झालं तेही सांगितलं नाहीस. काही हरकत नाही..पुन्हा येणारच मी, गुरुत्वबळासारखा दरक्षणाला येत नसलो तरीही दर अमावस्येला मात्र येतच असतो मी..तेव्हा भेटू पुन्हा विक्रमा हाऽहाऽऽहाऽऽऽ”
गुरुत्वबळ हे भौतिकशास्त्रात केवळ काही न्यूटन इतकेच दिसत असले तरीही आपण बहुतेक जण पृथ्वीवरच चालत फिरत असल्याने त्याच्या प्रचंड प्रभावाची कल्पनाच येत नाही. एखादया अपघातग्रस्त होऊन खाली पडणाऱ्या विमानातील वैमानिकालाच त्याचे प्रखर रूप अनुभावाने माहित असते. पॅराशुट घेउन विमानातून खाली उडी मारली व दुर्दैवाने ते पॅराशूट उघडलेच नाही तर मृत्यू अटळ..बंजीजंपिग सारख्या खेळात बांधून ठेवणारी दोरी तुटली तर मरण वाढून ठेवलेलं. डोंगरदऱ्यांवर चढताना पाय घसरून खोल दऱ्यांकडे खेचते तेही हेच गुरुत्वबळ. एवढेच काय तर अवकाशातून पुन्हा पृथ्वीच्या वातावरणात शिरताना अंतराळयानालाही हे महाप्रचंड गुरुत्वबळ ग्रासतेच व त्यात भारताच्या कल्पना चावलासारख्या अंतराळवीराला वीरगतीही प्राप्त होते. त्या महाप्रचंड गुरुत्वाकर्षणाला व त्यालाही उल्लंघून अवकाशयानातून सफरी करणाऱ्या कल्पना चावलांसारख्या उत्तुंग कर्तृत्वाच्या अंतराळवीरांना प्रणाम करतच सारी सृष्टी निद्रादेवीची आराधना करु लागली..
मूळ गोष्ट : विक्रम वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात
विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात
[…] काम करतंय. त्याचवेळी त्या ठोकळ्याला गुरुत्वबळ खाली ओढतंय. मग ही दोन्ही बळे वस्तूवर किती प्रभाव […]
बाहेरील शक्तींचे दास, चलबिचल करणारे सदीश आणि स्वयंभू, स्थिर अदीश (Dependent transient vectors and independent stable scalars) – विक्र
[…] दिलं उतारावर की झालं काम..मग पृथ्वीचं गुरुत्वाकर्षण आहेच टपून […]
Previous story नवद्रव्यांमधले पहिले द्रव्य : मी पृथ्वीपरमद्रव्य (I , The Solid Super-substance)
आधीच विज्ञानात उल्हास..त्यात घुसलं मॅथ्स (Relation between Physics and Mathematics)
हे पदार्थविज्ञान शिकायचं तरी कशाला
आधीच विज्ञानात उल्हास..त्यात घुसलं मॅथ्स (Relation between Physics and Mathematics)
पदार्थविज्ञानात इतके नियम आणि अटी का असतात (Importance of Laws and Conditions in Physics)
हे पदार्थविज्ञान शिकायचं तरी कशाला
स्वत: विषयी थोडेसे…ब्लॉगविषयी बरेचसे
पदार्थधर्मसंग्रह – प्रशस्तपाद ऋषी
हा ब्लॉग कोणासाठी आहे
डोंगरे सर तुम्हाला भेटायचं होतं
विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात © 2018. All Rights Reserved.


costal road work issue in mumbai आचारसंहितेच्या जाळ्यात अडकला "कोस्टल रोड' | eSakal

आचारसंहितेच्या जाळ्यात अडकला "कोस्टल रोड'
शुक्रवार, 21 ऑक्टोबर 2016
मुंबई - नरिमन पॉइंटपासून कांदिवलीपर्यंतच्या "कोस्टल रोड'चे काम महापालिका निवडणुकीआधी सुरू करण्यात अपयश आले आहे. या मार्गाच्या पहिल्या टप्प्यातील भू-तांत्रिक सर्वेक्षणाचे काम जानेवारीपर्यंत सुरू राहणार आहे. त्यानंतरच प्रत्यक्ष कामाला सुरवात होईल; मात्र फेब्रुवारीत होणाऱ्या मुंबई महापालिका निवडणुकांच्या आचारसंहितेमुळे हे काम सुरू होणे अवघड आहे.
मुंबई - नरिमन पॉइंटपासून कांदिवलीपर्यंतच्या "कोस्टल रोड'चे काम महापालिका निवडणुकीआधी सुरू करण्यात अपयश आले आहे. या मार्गाच्या पहिल्या टप्प्यातील भू-तांत्रिक सर्वेक्षणाचे काम जानेवारीपर्यंत सुरू राहणार आहे. त्यानंतरच प्रत्यक्ष कामाला सुरवात होईल; मात्र फेब्रुवारीत होणाऱ्या मुंबई महापालिका निवडणुकांच्या आचारसंहितेमुळे हे काम सुरू होणे अवघड आहे.
कोस्टल रोडचे बांधकाम लवकर सुरू करण्याचे आश्‍वासन शिवसेनेने 2012च्या पालिका निवडणुकी वेळी दिले होते. त्यानंतर भाजपलाही या मार्गाचे काम पालिका निवडणुकांपूर्वी सुरू करायचे होते; मात्र आता हे काम निवडणुकीपूर्वी सुरू होणे शक्‍य नाही. महापालिकेने नरिमन पॉइंट ते वरळी सागरी सेतूपर्यंतच्या 9.98 किलोमीटरच्या कोस्टल रोडच्या पहिल्या टप्प्यासाठी निविदा मागविल्या आहेत.
महापालिकेचे भंगार कोठार ‘फुल’
पिंपरी - महापालिकेच्या भंगार साहित्याच्या लिलाव प्रक्रियेला विलंब होत असल्याने नेहरूनगर कोठार पूर्ण क्षमतेने भरलेले आहे. त्यामुळे विविध विभागांकडील...
पुणे महापालिकेची १५ टीएमसी पाण्याची मागणी
पुणे - पुणे शहराला पंधरा टीएमसी पाणी द्यावे, या मागणीसंदर्भात महापालिकेने राज्य जलसंपदा नियामक प्राधिकरणासमोर बाजू मांडली आहे. या मागणीच्यासंदर्भात...
पाणीपुरवठ्याबाबत पुढील सुनावणी 13 डिसेंबरला
पुणे - पुणे शहराला पंधरा टीएमसी पाणी द्यावे, या मागणीसंदर्भात महापालिकेने राज्य जलसंपदा नियामक प्राधिकरणासमोर बाजू मांडली आहे. या...
विकासाच्या वेगाला हवे सुविधांचे लॅंडिंग
देशातील औद्योगिक क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात परकी गुंतवणूक होण्यासाठी हवा आहे तो पायाभूत सुविधांचा विकास. त्यादृष्टीने व्यवसाय आणि उद्योगांच्या...
नवी मुंबई -कत्तलखान्यासाठी आरक्षित असलेला भूखंड अखेर सिडकोने महापालिकेला दिला आहे. त्यासाठी सिडकोला सुमारे आठ कोटी दिले आहेत. महापालिका आयुक्त...
महापालिकेत आता रेव्हेन्यू कमिटी
पुणे - महापालिकेत आता रेव्हेन्यू कमिटी स्थापन केली जाणार आहे. पुढील आठवड्यात या प्रस्तावाला अंतिम मंजुरी मिळेल. राज्य सरकारने यासंदर्भात घेतलेल्या...
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
रिफंड आणि इतर आर्थिक व्यवहार
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
तनिष्का स्त्री प्रतिष्ठा अभियान
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
सकाळ इंटरनॅशनल लर्निंग सेंटर
eSakal च्या बातम्यांसाठी सबस्क्राईब करा
eSakal च्या महत्वाच्या बातम्यांची आणि ब्रेकिंग न्यूजची नोटिफिकेशन्स तत्काळ मिळविण्यासाठी सबस्क्राईब करा.
* आपण नोटिफिकेशनसंबंधी हवे ते बदल ब्राऊजर सेटिंग्जमध्ये जाऊन कधीही करू शकता.


मायबोली गणेशोत्सव २०१४ | Page 3 | Maayboli

मायबोलीचे मोबाईल अ‍ॅप (अँड्रोईड + आयओएस) सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.
You are here: मुख्यपृष्ठ /मायबोली गणेशोत्सव २०१४
रंगात रंगूनी सार्‍या - सुखदा_ - सोहम लेखनाचा धागा
जिगीषा : मलाही कोतबो: अदिती लेखनाचा धागा
 (विसर्जन सोहळा २०१४, मुंबई) लेखनाचा धागा
"ठो उपमा" - प्रसंग-८ लेखनाचा धागा
"ठो उपमा " (उपक्रम) लेखनाचा धागा
manee - मलाही कोतबो : संता सिंग लेखनाचा धागा
ठो उपमा - प्रसंग क्र. ३ लेखनाचा धागा
गणेशोत्सव २०१४: समारोप आणि आभारप्रदर्शन लेखनाचा धागा
सारिका चितळे - मलाही कोतबो - सौ. शशीकला सहस्त्रबुद्धे लेखनाचा धागा
मायबोली गणेशोत्सव २०१४ : उपक्रम "प्रकाशचित्रांचा झब्बू -६४ कलांचा कलाकार " २९ ऑगस्ट लेखनाचा धागा
"आतुरता तुझ्या दर्शनाची" (३)— डोंगरी, उमरखाडी, गोल देऊळ आणि कुंभारवाडा परीसर लेखनाचा धागा
ठो उपमा - प्रसंग क्र. २ लेखनाचा धागा
रंगात रंगुनी सार्‍या - चित्रा - रुत्वा लेखनाचा धागा
रंगात रंगुनी सार्‍या - आशिका -निमिष लेखनाचा धागा
रंगात रंगुनी सार्‍या - साती - यश लेखनाचा धागा
ज्ञानेश्वरीतील श्री गणेशवर्णन व गणेशवंदन- श्री. शशांक पुरंदरे लेखनाचा धागा
केदार१२३ मलाही कोतबो मी एक झाड लेखनाचा धागा
गणोबा आमच्या गावात - आशिका -निमिष लेखनाचा धागा
श्रद्धा-मलाही कोतबो - जान्हवी गोखले लेखनाचा धागा
"आतुरता तुझ्या दर्शनाची" (२) — खेतवाडी (१ ते १३ वी गल्ली) आणि परीसर लेखनाचा धागा
नवीन खाते उघडून मायबोलीकर व्हा
नवीन परवलीचा शब्द मागवा
या ग्रूपचे सभासद व्हा
स्थापना : गणेश चतुर्थी, सप्टेंबर १६, १९९६. प्रताधिकार १९९६-२०१८ मायबोली. सर्व हक्क स्वाधीन. वापराचे/वावराचे नियम


August 2017 | ऐसीअक्षरे

Book pageWebformऑलिंपिक २०१२कलादालनकविताकौलचर्चाविषयछोट्यांसाठीजपमाळकथापाककृतीबातमीभटकंतीमाहितीमौजमजारिकामे धागेललितवगैरेवाविप्रविकीपानांसाठीविशेषविशेषांकसंस्थळाची माहितीसध्या कायसध्या काय ...समीक्षा
मौजमजा खेळ खेळूया सारे आपण चार्वी 67 बुधवार, 09/08/2017 - 14:45
ललित उखाण्यातून नाव मंगेश पंचाक्षरी 8 शुक्रवार, 18/08/2017 - 00:18
ललित धूम्राक्ष : अग्नये स्वाहा. इदं अग्नये इदं न मम विवेक पटाईत 7 बुधवार, 23/08/2017 - 18:59
जॉनी वॉकर (जन्म : ११ नोव्हेंबर १९२६)
जन्मदिवस : शिखांचे महाराजा रणजीत सिंग (१७८०), भौतिकशास्त्रज्ञ जेम्स क्लर्क मॅक्सवेल (१८३१), लेखक रॉबर्ट लुईस स्टीव्हन्सन (१८५०), लेखक, विधिज्ञ, पुणे विद्यापीठाचे पहिले कुलगुरू बॅ. मुकुंद रामराव जयकर (१८७३), के जीवनसत्त्व शोधणारा नोबेलविजेता एडवर्ड डॉईजी (१८९३), लेखक, विचारवंत व 'नवी क्षितिजे'चे संस्थापक संपादक विश्वास रघुनाथ पाटील (१९२८), अभिनेत्री जीन सेबर्ग (१९३८), लेखक हुमायूँ अहमद (१९४८), सन मायक्रोसिस्टम्सचा सहसंस्थापक स्कॉट मकनीली (१९५४), अभिनेत्री व्हूपी गोल्डबर्ग (१९५५), अभिनेत्री जुही चावला (१९६७), लेखिका अयान हिरसी अली (१९६९)
मृत्युदिवस : चित्रकार लुदोव्हिको काराच्ची (१६१९), संगीतकार रोसिनी (१८६८), चित्रकार कामिय पिसारो (१९०३), लेखक हेक्टर ह्यू मन्रो उर्फ साकी (१९१६), सिनेदिग्दर्शक व्हित्तोरिओ द सिका (१९७४)
१६८१ : संभाजींनी औरंगजेबाविरोधात बंड करून त्याचा मुलगा अकबर याची महाराष्ट्रात भेट घेतली.
१९५६ : अलाबामा राज्यातील बसमध्ये गौर-कृष्णवर्णीयांसाठी वेगळे राखीव विभाग ठेवण्याची तरतूद बेकायदेशीर असल्याचा अमेरिकन सर्वोच्च न्यायालयाचा निवाडा. अमेरिकेतील कृष्णवर्णीयांच्या समान हक्कांसाठीच्या लढ्यातील हा एक महत्त्वाचा टप्पा होता.
१९७१ : बालभारतीने 'किशोर' मासिकाचा अंक प्रायोगिक पातळीवर प्रथम प्रकाशित केला. जाने. ७२ पासून नियमित प्रकाशन.
१९९५ : सौदी अरेबियाच्या रियाध शहरात दहशतवाद्यांनी घडवून आणलेल्या ट्रक-बॉम्बस्फोटात पाच अमेरिकन व दोन भारतीय ठार.
२००१ : अमेरिकन फौजांनी तालिबानकडून काबूलचा ताबा मिळवला.
दिवाळी अंक - २०१५
भा. रा. भागवत विशेषांक
सध्या कोण कोण आलेले आहे
सध्या 7 सदस्य आलेले आहेत.
नवीन संकेताक्षरासाठी विनंती करा.
ऐशा रसां ऐसे रसिक...
ऐसीअक्षरे संस्थळाची उद्दिष्टे - मार्गदर्शक तत्त्वे - धोरणे


प्रकरण ४ भाग १: पृथ्वी (Discussion on characteristics, properties and classification of solids) – विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात

विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात
पदार्थविज्ञानातील(Physics) रटाळ वाटणाऱ्या गोष्टींमधली खरी गंमत आणि अंदर की बात..
१२ वी नंतरचं Physics
गोष्टींची पूर्ण यादी (Complete Story List)
(प्रशस्तपादभाष्याच्या ४थ्या धड्यातील पृथ्वी किंवा स्थायूंचे गुणधर्म, प्रकार, वागण्याच्या तऱ्हा व उपयोग या संबंधीची माहिती या धड‌यात आहे. हे श्लोक ३ऱ्या – ४थ्या शतकातले असून तेव्हाची भारतीयांमध्ये वापरात असलेली स्थायूद्रव्यांच्या अभ्यासाची पद्धत दर्शवतात. काही गोष्टी किंवा संकल्पना पटणारही नाहीत पण त्यासाठी पूर्णच अभ्यासाची पद्धत नाकारू नये. जे जे प्रत्ययास येईल तेवढेच मानावे. असो.)
सर्व स्थायुद्रव्ये ही पृथ्वी या वर्गात मोडतात.
स्थायुद्रव्यांना रंग, चव, वास, स्पर्श(तापमान), संख्या, मोजमापे, वेगळेपणा असतो. ती लांब किंवा जवळ जाऊ – येऊ शकतात, त्यांच्यावर गुरुत्वबल कार्य करते, ती प्रवाही असतात व दुसऱ्या द्रव्यांवर बाह्यबळ लावू शकतात.
एते च गुणविनिवेशाधिकारे रूपादयो गुणविशेषा सिद्धा: |
वैशेषिक सूत्रांच्या गुणविनिवेशाधिकार नावाच्या भागात हे रंग इत्यादि गुण सांगितले आहेत.
(वैशेषिक सूत्र) गुणविनिवेशाधिकार (२/१/१)
स्थायूंना रंग, चव, वास व स्पर्श असतो.
चाक्षुषवचनात् सप्त सङ्ख्यादय: |
चाक्षुष नावाच्या वैशेषिक सूत्रात सात गुण सांगितले आहेत.
(वैशेषिक सूत्र) चाक्षुषघटितसूत्र (४/१/१) –
संख्यापरिमाणानि पृथक्त्वं संयोगविभागौ परत्वापरत्त्वे कर्म्मच रूपिद्रव्यसमवायाच्चाक्षुषाणि |
चाक्षुषघटितसूत्रात म्हटलंय की संख्या, परिमाण, वेगळे असणे, जवळ येणे व दूर जाणे, मोठे-लहान असणे, हालचाल करणे, रंग असणे हे गुण केवळ डोळ्यांनीच किंवा चक्षुंनीच जाणवू शकतात. म्हणजेच या गुणांचा व डोळ्यांचा समवाय संबंध असतो.
स्थायूद्रव्ये पडतात याचाच अर्थ त्यांच्यावर गुरुत्व काम करते.
अद्भि: सामान्यवचनाद् द्रवत्वम् |
पृथ्वीद्रव्याचे काही गुण जलद्रव्यासारखेच असून त्यात प्रवाहीपणा हा गुणधर्मही येतो.
एकामागोमाग दुसऱ्या हालचालींचा उल्लेख असल्याने स्थायु हे बळ लावून गती निर्माण करतात हे लक्षात येते.
क्षितावेव गन्ध : |
गन्ध हे केवळ स्थायूंनाच असतात.
स्थायूंना पांढरा इत्यादि अनेक रंग असतात.
रस: षड्विधो मधुरादि : |
स्थायूंना गोड इत्यादि सहा वेगवेगळ्या चवी असतात.
गन्धो द्विविध: सुरभिरसुरभिश्च |
हवासा आणि नकोसा असे स्थायूंचे दोन प्रकारचे वास असतात.
स्पर्शोऽस्या अनुष्णशीतत्वे सति पाकज: |
त्यांचा स्पर्श ना थंड असतो ना उष्ण. त्यातला बदल हा पाकक्रियेमुळे घडतो.
सा च द्विविधा – नित्या चानित्या च |
स्थायूंचे दोन प्रकार आहेत – टिकाऊ आणि तात्कालिक अस्तित्व असणारे.
परमाणुलक्षणा नित्या, कार्य्यलक्षणात्वनित्या |
अणुरूपात स्थायू हे अनंतकाळापर्यंत राहतात, पण नेहमीच्या बघण्या-वापरण्यातील स्थायूंचे अस्तित्व हे तात्कालिक असते.
सा च स्थैर्य्याद्यवयवसन्निवेशविशिष्टाऽपरजातिबहुत्वोपेता शयनासनाद्यनेकोपकारकरी च |
तात्कालिक अस्तित्व असणाऱ्या स्थायूंमधील घटकांची एक विशिष्ट योजना असल्यानेच त्यांना स्थायूचा आकार येतो. त्यांचे अनेक प्रकार असतात व त्यांच्याद्वारे आपल्याला बिछाना, खुर्ची अशा अनेक गोष्टी मिळतात
त्रिविधं चास्या: कार्य्यम् | शरीरेन्द्रियविषयसंज्ञकम् |
स्थायूपदार्थांचे तीन प्रकार आहेत – शरीरे, इन्द्रिये व जाणिवेला कळणाऱ्या विविध वस्तू.
शरीरं द्विविधं योनिजमयोनिजञ्च |
शरीरे दोन प्रकारची असतात, मातेच्या गर्भातून जन्माला येणारी व तशी न येणारी.
तत्रायोनिजमनपेक्ष्य शुक्रशोणितं देवर्षीणां शरीरं धर्मविशेषसहितेभ्योऽणुभ्यो जायते |
यातील दुसऱ्या प्रकारची शरीरे ही देवता व ऋषी इत्यादिंची असून ती पित्याचे शुक्राणू व मातेचे शोणित यांच्या संगमातून जन्माला आलेली नसतात, किंबहुना त्यांची शरीरे ही पुण्यकर्मांचे फळ म्हणून आकाराला येतात.
क्षुद्रजन्तूंनां यातनाशरीराण्यधर्मविशेषसहितेभ्योऽणुभ्यो जायन्ते |
तसेच किडामुंग्यांची शरीरे ही त्यांना काही विशिष्ट पापांची शिक्षा म्हणून लाभलेली असतात आणि तीही अतिसूक्ष्म कणांवर झालेल्या पापकर्मांचे फळ म्हणून आकाराला येतात.
मातेच्या गर्भाद्वारे जन्माला येणारी शरीरे ही शुक्राणू व शोणित यांच्या पासून निर्माण झालेली असतात.
तद् द्विविधम् जरायुजमण्डजञ्च |
गर्भातून जन्माला येणारी शरीरेही दोन प्रकारची असतात – जरायुज किंवा सस्तन आणि अण्डज किंवा अंडी घालणारे.
माणूस, गायी आणि इतर चार पायांचे प्राणी हे जरायुज किंवा सस्तन वर्गात मोडणारे आहेत.
पक्षी व सरपटणारे प्राणी हे अंडी घालणारे किंवा अंडज आहेत.
इन्द्रियं गन्धव्यञ्जकं सर्वप्राणिनां जलाद्यनभिभूतै: पार्थिवावयवैरारब्धं घ्राणम् |
वासाची जाणीव करून देणारे इंद्रिय गंधेंद्रिय आहे. ते सर्वच प्राण्यांमध्ये असते. ते स्थायूद्रव्याच्या अणूंचे बनलेले असून त्या अणूंवर जल तसेच इतर द्रव्यांचा काहीही परिणाम होत नाही.
विषयस्तु द्व्यणुकादिक्रमेणारब्धस्त्रिविधो मृत्पाषाणस्थावरलक्षण: |
नेहमीच्या वापरातील वस्तूंचे रेणू हे दोन, तीन तसेच त्याहीपेक्षा अधिक अणूंच्या एकत्र येण्यातून बनलेले असतात आणि ते तीन प्रकारचे असतात – चिकणमाती, दगड व पाने-फुले.
तत्र भूप्रदेशा: प्राकारेष्टकादयो मृत्प्रकारा: |
त्यातील पहिल्या प्रकारचे स्थायू म्हणजेच माती ही पृथ्वीच्या विविध प्रदेशांमधील सर्वात वरच्या थरांमध्ये मिळते. शिवाय विटा व भिंती इत्यादींमध्येही ती असते.
दुसऱ्या प्रकारच्या स्थायूंमध्ये म्हणजेच पाषाणांमध्ये खनिजे, विविध रत्ने, हिरे, माणके व अन्य मोडतात.
तिसऱ्या प्रकारच्या स्थायूंमध्ये गवत, औषधी वनस्पती, झाडे – त्यांची फुले व फळे, वेली, फुलांविनाच फळे येणाऱ्या वनस्पती व अन्य तत्सम प्रकार मोडतात.
मूळ धडा: प्रकरण ४ : द्रव्यपदार्थनिरुपण – आरंभ
पदार्थ धर्म संग्रह: अनुक्रमणिका
मूळ कथा: विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात
निरीक्षकाची स्थिती – गती चौकट आणि सहनिर्देशक पद्धती (Frame of reference and coordinate system)
प्रकरण ४ : द्रव्यपदार्थनिरुपण – आरंभ (Chapter 4: Discussion of Individual Substances) – विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या �
[…] इहेदानीमेकैकशो वैधर्म्यमुच्यते | We now proceed to describe the dissimilarities or distinctive features of each one of (of the substances). आता आपण प्रत्येक प्रकारच्या द्रव्याची विशिष्ट लक्षणे कोणती हे पाहणार आहोत. भाग १: पृथ्वी (Solids) […]
[…] सांगायचा मुद्दा असा की यातील पृथ्वी (Earth), जल (Water), अग्नि (Fire/Energy), वायू ( Air) या विशेष […]
परिणामांच्या आधारे कारणे शोधणे (Cause and effect relationship in Physics) – विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात
[…] निर्जीव पदार्थांबद्दल बोलता तुम्ही.. स्थायू(solid), द्रव(liquid ), वायू(gas) आणि अग्नी(fire) हे ते […]
Next story नवद्रव्यांमधले पहिले द्रव्य : मी पृथ्वीपरमद्रव्य (I , The Solid Super-substance)
आधीच विज्ञानात उल्हास..त्यात घुसलं मॅथ्स (Relation between Physics and Mathematics)
हे पदार्थविज्ञान शिकायचं तरी कशाला
आधीच विज्ञानात उल्हास..त्यात घुसलं मॅथ्स (Relation between Physics and Mathematics)
पदार्थविज्ञानात इतके नियम आणि अटी का असतात (Importance of Laws and Conditions in Physics)
हे पदार्थविज्ञान शिकायचं तरी कशाला
स्वत: विषयी थोडेसे…ब्लॉगविषयी बरेचसे
पदार्थधर्मसंग्रह – प्रशस्तपाद ऋषी
हा ब्लॉग कोणासाठी आहे
डोंगरे सर तुम्हाला भेटायचं होतं
विक्रम आणि वेताळ पदार्थविज्ञानाच्या जंगलात © 2018. All Rights Reserved.


आझाद मैदानावरील आजचे वातावरण आझाद मैदानावरील आजचे वातावरण

आझाद मैदानावरील आजचे वातावरण
आपल्या मागण्यांसाठी आझाद मैदानावर आज हजारो शेतमजूर, वनजमीन कसणारे शेतकरी राज्याच्या निरनिराळ्या भागातून आले होते. ज्या लाल बावट्याखाली हा सगळा समाजगट इथे आला, त्यांना मागण्या मान्य होण्याचे, शेतमालाला हमीभाव मिळवून देण्याचे आमिष दाखवून इथे येण्यासाठी प्रवृत्त केल्याचे जमीन कसणार्‍यांच्या बोलण्यावरून, वागणुकीवरून दिसत होते. बर्‍याच लोकांच्या मागण्या या कसत असलेली जमीन स्वतःच्या नावावर करण्याच्याच होत्या. सलग सात दिवस पायपीट केल्याने, वर्षानुवर्षे जमीन कसत असूनही आपले हक्क न मिळाल्याने, शेतमालाला भाव न मिळाल्याने, उत्पन्नाचे स्थिर साधन नसल्याने भवितव्याच्या चिंतेने ग्रासल्याने अनेकांच्या चेहर्‍यांवर दुःख, दैन्य, त्रासाचे भाव दिसत होते. शिवाय गेल्या सात दिवसांत जे हाल सोसले, त्यानंतर आज आझाद मैदानात मुंबईकरांनी केलेल्या भोजन, अल्पोपहार, पाण्याच्या व्यवस्थेने आनंदी झालेले चेहरेही पाहायला मिळाले.
जवळजवळ सर्वच शेतकर्‍यांच्या अंगावर परिस्थितीच्या अपरिहार्यतेमुळे अतिशय हलाखीची स्थिती दाखविणारे कपडे होते तर कित्येकांच्या डोळ्यांत आपल्या समस्या सोडवल्या जाण्याची आशा पल्लवित झाल्याचेही दिसले. पण स्वामीनाथन आयोग लागू करण्याच्याबाबतीत प्रश्न विचारल्यानंतर अनेकांनी हा आयोग माहिती नसल्याचे सांगितले तर कित्येकांनी हा आयोग जे शेतकरी आहेत, त्यांच्या भल्यासाठी लागू केला जावा, असे मत व्यक्त केले. उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने डोक्यावर कडक ऊन येत असल्याने, घामाने अंग माखत असल्याने कितीतरी शेतकर्‍यांनी आपल्याबरोबर आणलेल्या शाली, चादरी, पाण्याच्या बॉक्सचे रिकामे खोके सावलीसाठी डोक्यावर घेतले होते. एकूणच आझाद मैदानावर आलेल्या शेतकर्‍यांचे जथ्थे हे त्रासलेले, समस्यांनी ग्रस्त असलेले, त्यांच्या सोडवणुकीसाठी सरकारने निर्णय घ्यावा, अशा आशेवर असलेलेच होते.