प्रासंगिक खेळ – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
प्रासंगिक खेळ : विशिष्ट प्रसंगाच्या निमित्ताने खेळले जाणारे खेळ, इंग्रजीतील ‘पार्टी गेम्स’ या संज्ञेचा हा मराठी पर्याय आहे. यूरोपीय समाजात मेजवानीच्या निमित्ताने एकत्र आलेल्या स्त्रीपुरुषांच्या समूहात पार्टी गेम्स किंवा प्रासंगिक खेळ खेळण्याची प्रथा आढळ्ते. ज्या प्रसंगाच्या निमित्ताने प्रासंगिक खेळ खेळले जातात, ते प्रसंग अनेक प्रकारचे असू शकतात. सण आणि उत्सव, विवाहकार्ये आणि वाढदिवस, स्नेहसंमेलने, संस्था व व्यवसाय इत्यादींचे वर्धापनदिन यांसारख्या अनेकविध प्रसंगांच्या निमित्ताने कौटुंबिक व इतर सामाजिक गट मेजवानीचे कार्यक्रम योजतात. प्रासंगिक खेळ या कार्यक्रमाचाच एक भाग होय. या खेळांचे वैशिष्ट्य म्हणजे कार्यक्रमास आलेले लहानथोर सर्व स्त्रीपुरुष त्यांत सहभागी होतात. असे खेळ मेजवानीच्या आधी वा नंतर खेळले जातात. प्रासंगिक खेळ नेमके केव्हा सुरू झाले हे सांगणे कठीण आहे तथापि प्राचीन काळापासून सुसंघटित समाजात अशा प्रकारचे खेळ रूढ असावेत, असे दिसते. व्यक्तीच्या सहज व उत्स्फूर्त आत्माविष्काराला अगदी मोकळेपणाने वाव मिळावा, असेच या खेळांमागील हेतू असतात. स्वतःला व भोवतालच्या बाह्य विश्वाला विसरून बेभानपणे संगीताच्या तालावर नाचणे, मोठ्या आवाजात गाणी म्हणणे, आनंदाने आरोळ्या देणे, हास्यविनोदात रममाण होणे यांसारख्या मुक्त वर्तनप्रकारांना प्रासंगिक खेळांतून वाव मिळतो. इतरांपासून अलिप्त राहणाऱ्या भिडस्त व लाजऱ्याबुजऱ्या व्यक्तींनाही अशा खेळांत सामील करून घेतले जाते व त्यांना समूहात मिसळण्याची संधी उपलब्ध होते.
मेजवान्यांचे सामान्यतः तीन प्रकार दिसून येतात : (१) लहान मुलांचे वाढदिवस, बारसे वगैरे प्रसंगी योजलेल्या मेजवान्या. (२) तरुण मुलामुलींसाठी योजलेल्या मेजवान्या. या निमित्ताने तरूण मुलामुलींना एकत्र येण्याची, प्रणयाराधनाची व विवाहासाठी जोडीदार शोधण्याची संधीही उपलब्ध होऊ शकते. (३) गृहस्थाश्रमी व प्रौढ यांच्यासाठी योजलेल्या मेजवान्या. या विविध मेजवान्यांच्या प्रसंगी त्या त्या वयोगटांस अनुरूप अशा खेळांची योजना करतात. प्रासंगिक खेळ हे निव्वळ करमणुकीसाठी असले, तरी त्यांतील काही खेळ बुद्धिकौशल्य, स्मरणशक्ती, अभिनय यांच्या चाचणीसाठी खेळले जातात. काही खेळ समूहगीतांचे व त्यांच्या साथीवरील सोप्या नृत्यप्रकारांचेही असतात. अशा नृत्य-गीतप्रकारांत प्रौढ व्यक्तीही सहजपणे सहभागी होऊ शकतात. प्रत्यक्ष सहभागी होण्यानेच प्रासंगिक खेळांची रंगत व गंमत वाढत असते.
मेजवानी देणाऱ्या यजमानाने जशी भोजनाच्या पदार्थांची निवड कुशलतेने करावयाची असते, तसेच या प्रसंगी घेतल्या जाणाऱ्या खेळांची व त्यासाठी लागणाऱ्या विविध प्रकारच्या साहित्याची जुळणी व आखणी, ही तत्संबंधी आवश्यक ते पूर्वनियोजन करून, करावी लागते. मेजवानी सुरू होण्यापूर्वी कोणते खेळ खेळावे, मेजवानी चालू असताना काय करता येणे शक्य आहे, मेजवानीनंतर कोणते खेळ खेळावे यांचा क्रमही ठरवून घ्यावा लागतो. यासाठी लागणारे साहित्य म्हणजे कागद, पेन्सिली, चेंडू, फुगे, सुई, दोरा, पत्ते, टाचण्या, शिटी, बाजा, बासरी यांसारखी वाद्ये इ. सहजगत्या उपलब्ध होईल असे हाताशी ठेवले जाते. योजलेले खेळ कोठे खेळायचे त्याची जागा निश्चित केली जाते. यांपैकी बरेचसे खेळ भोजनगृहाजवळच्या एखाद्या दालनामध्ये, काही घराशेजारील हिरवळीवर तर काही घराच्या गच्चीवर घेता येतात. मेजवान्या व त्याप्रसंगी आयोजित केलेल्या प्रासंगिक खेळांचा प्रधान हेतू निमंत्रित लोकांनी एकमेकांच्या व यजमानांच्या संगतीत आनंदात वेळ घालवावा, हा असतो. हा आनंद निर्माण करण्यासाठी व लुटण्यासाठी अशा खेळांचा चांगला उपयोग होतो.
मेजवानीच्या प्रसंगी आयोजित केलेल्या खेळांच्या कार्यक्रमाचा एक आराखडा करावा लागतो. खेळात विजयी होणाऱ्यांना किंवा विशेष नैपुण्य दाखविणाऱ्यांना छोटी बक्षिसे देण्याचा एखादा गंमतीचा समारंभही घडवितात. त्यासाठी निमंत्रितांतील एखाद्याला अध्यक्ष करून त्याच्या हस्ते छोटी व मजेशीर अशी बक्षिसे हास्यनिर्मिती होईल अशा रीतीने वाटण्यात येतात. या खेळांचे आयोजनच असे असावे, की सर्व लोक त्यात सहजपणे सहभागी होऊ शकतील.
प्रासंगिक खेळांचे इतके विविध प्रकार आहेत, की त्यांची वर्गवारी करणे अवघड आहे. तरी पुढीलप्रमाणे सामान्यतः वर्गवारी करता येईल : (१) ओळख घडवून आणणारे खेळ, (२) गाण्यांचे अथवा ⇨
भेंड्यांसारखे खेळ, (३) संगीत खुर्चीसारखे खेळ, (४) स्मरणशक्तीचे व निरीक्षणाचे खेळ, (५) स्पर्शाने वा वासाने वस्तू ओळखण्याचे खेळ, (६) चित्रकलेवर आधारलेले खेळ आणि (७) अभिनयावर आधारलेले खेळ. या प्रत्येक प्रकारातील साधारण एकेक खेळ उदाहरणादाखल पुढे दिला आहे :
(१) ओळख घडवून आणणारे खेळ : मेजवानीला आलेल्या सर्व निमंत्रितांची एकमेकांशी ओळख व्हावी, म्हणून प्रथम त्यांना एक चौकटी आखलेला कागद दिला जातो व त्यातील चौकोनांत एकमेकांच्या स्वाक्षऱ्या गोळा करण्यास सांगितले जाते. ज्याच्या कागदावर त्यांपैकी जास्त स्वाक्षऱ्या असतील त्याला शेवटी बक्षीस दिले जाते.
(२) गाण्यांचे वा भेंड्यांचे खेळ : पार्टीला जमलेल्या स्त्रिया व पुरुष यांचे वेगवेगळे दोन गट करतात. त्यांच्यात गाण्यांच्या तसेच वेगवेगळ्या विशेषनामांच्या भेंड्या खेळतात. जिंकणाऱ्यांना बक्षीस दिले जाते.
(३) संगीत खुर्ची : खेळात भाग घेणारे जेवढे असतील त्यांच्यापेक्षा खुर्च्यांची संख्या एकाने कमी ठेवतात. खुर्च्या गोलाकार किंवा एका ओळीत आलटून पालटून एकमेकांच्या विरुद्ध दिशेला तोंडे येतील अशा ठेवल्या जातात. पेटी वा बाजासारखे वाद्य वाजविले जाते अथवा संगीताची ध्वनिमुद्रिका लावली जाते. सर्वजण खुर्च्यांभोवती फिरतात. अचानक संगीत बंद होताच सर्वजण खुर्च्यांत बसण्याचा प्रयत्न करतात, त्यात ज्याला खुर्ची मिळत नाही, तो बाद होतो. अशा प्रकारे पुढे खेळत असताना प्रत्येक वेळी एकेक खुर्ची कमी केली जाते. जो शेवटी राहील त्याला बक्षीस दिले जाते.
(४) स्मरणशक्तीचे व निरीक्षणाचे खेळ : मध्यावर एका ट्रेमध्ये निरनिराळ्या वीस ते पंचवीस वस्तू झाकून ठेवतात. सर्वांना त्या एक मिनिटभर दाखविल्या जातात. नंतर त्या वस्तूंची यादी करायला सांगतात. ज्याची यादी मोठी व जास्त बरोबर त्याला बक्षीस दिले जाते.
(५) स्पर्शाने वा वासाने वस्तू ओळखण्याचे खेळ : छोट्या छोट्या पिशव्यांत काही वस्तू भरून ठेवतात. प्रत्येकजण त्या वस्तू बोटांनी चाचपून पाहून ओळखतो. निरनिराळे वास येणाऱ्या वस्तू पिशव्यांत ठेवतात. वासांवरून वस्तू ओळखण्यास सांगितले जाते.
(६) चित्रकलेवर आधारलेले खेळ : निमंत्रितांचे चार गट केले जातात. प्रत्येक गटाला ओळीत उभे केले जाते. चित्र काढण्यासाठी एखादा फळा व खडू ठेवतात. सर्व संघाला मिळून एक चित्र काढायला सांगितले जाते. उदा., प्रत्येकजण धावत येऊन हत्तीचा एक अवयव काढतो. सर्वजण मिळून हत्तीचे चित्र पूर्ण करतात. ज्या संघाने चित्र चांगले काढले असेल, त्याला बक्षीस दिले जाते.
(७) अभिनयावर आधारलेले खेळ : सर्वजण गोलाकार बसतात. एका पुठ्ठ्याच्या खोक्यात चिठ्ठ्या ठेवल्या जातात व प्रत्येक चिठ्ठीवर गंमतीदार अभिनयाची कृती दिली जाते. यजमान बाजा वाजवतो. प्रत्येकजण हे खोके पुढे सरकवीत राहतो. बाजा जेव्हा थांबतो, त्यावेळी खोके ज्याच्यापुढे असेल तो ते उघडून त्यातील एक चिठ्ठी काढतो व तीवर लिहिलेली कृती करतो. उदा., रडक्या मुलाचा अभिनय करणे, गाढवासारखे ओरडून दाखवणे, उखाणा घेणे इत्यादी.
अलीकडे शाळा, महाविद्यालयांतून सहली, स्नेहसंमेलनांच्या वेळी, गणपती उत्सवात, पालक दिनी, कोजागिरी पौर्णिमेच्या वेळी असे खेळ मोठ्या प्रमाणावर खेळले जातात. आनंद मेळा वा गंमतजंमत जत्रा (फन फेअर) या नावाने ओळखले जाणारे कार्यक्रम तर हल्ली फारच लोकप्रिय ठरले आहेत. त्यात वरील प्रकारांबरोबरच डोळे बांधून गाढवाला शेपूट लावणे, डोळे बांधून काठीने मडके फोडणे, एका आगकाडीत जास्तीत जास्त मेणबत्या लावणे, राक्षसाच्या मुखवट्याच्या तोंडात दुरून चणे टाकणे, कडीतून चेंडू टाकणे, तिपाई शर्यत, पोत्यांची शर्यत, चमचालिंबू शर्यत असे कितीतरी प्रकार खेळले जातात.
प्रासंगिक खेळांमध्ये सर्वांना स्वतःचे वय, अधिकाराचा हुद्दा प्रतिष्ठा वगैरे विसरायला लावून भाग घेता येईल व त्याचा आनंद मनसोक्त लुटता येईल, असेच खेळ अंतर्भूत असावे लागतात.
मेजवानीनंतर खेळ खेळायचे असतील तर त्यात फार धावपळ होणार नाही, बसून खेळता येतील, असे बैठे खेळ घ्यावे. यातच भेंड्या, गाणी, पत्ते, कॅरम, बुद्धीबळे, सापशिडी इ. खेळांचा समावेश असावा. खेळातील आनंद नष्ट होण्यापूर्वीच ते संपवणे केव्हाही उचित ठरते.
भारतीय समाजातही अशा रंजक प्रासंगिक किंवा नैमित्तिक खेळांना महत्त्वाचे स्थान असल्याचे दिसून येते. वेगवेगळ्या सण-उत्सवादी प्रसंगी अनेक प्रकारचे खेळ, नाच, गाणी इ. करमणुकीचे प्रकार केले जातात. अक्षय्य तृतीयेस भारतात अनेक ठिकाणी, विशेषतः महाराष्ट्रात खानदेशमध्ये, पतंगाच्या काटाकाटीचे खेळ खेळले जातात. उन्हाळ्याच्या दिवसांत अनेक ठिकाणी जत्रा भरतात व त्या जत्रांमध्ये अनेक प्रकारचे झुले व पाळणे, बैलगाड्यांच्या शर्यती वगैरे रंजनप्रकार केले जातात. श्रावण महिन्यात नवविवाहित तरुणी मंगळागौर पूजतात, त्यावेळी रात्री स्त्रिया फुगड्या, फेर, कोंबडे असे खेळ खेळतात. तसेच नागपंचमीला झाडांना झोके बांधून खेळण्याची प्रथा आहे. गोकुळअष्टमीला दहीहंडी फोडण्याचा कार्यक्रम केला जातो. तसेच गुजरातमध्ये रास, गरबा यांसारखे नृत्यप्रकाराचे खेळ अनेक स्त्रीपुरुष एकत्र येऊन खेळतात. सार्वजनिक गणेशोत्सवातील विसर्जनाच्या मिरवणुकीत ढोल-लेझिमीच्या खेळाने सर्व वातावरण धुंद होऊन जाते. दिवाळीच्या दिवसांत अनेक ठिकाणी प्रेक्षणीय अशी शोभेच्या दारूगोळ्याची-बाणांची युद्धे होतात. रंगपंचमीचा सणही सर्व लहानथोर स्त्रीपुरुष उत्साहाने साजरा करतात. अशा प्रकारे विविध सण व उत्सव प्रसंगी तऱ्हेतऱ्हेचे पारंपरिक खेळ खेळण्याची पद्धती भारतात सर्वत्र आढळून येते.
शहाणे, शा. वि. पटवर्धन, म. गं.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
Next Postप्रियोळकर, अनंत काकबा
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
—खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी ही प्राचीन भाषा असून ती राजभाषा, ज्ञानभाषा आणि लोकभाषा म्हणून जागतिक भाषांमधली अग्रणी भाषा आहे. अभिजात भाषेच्या सर्व निकषांवर पात्र ठरत असतानाही मराठी भाषा ह्या बहुमानापासून वंचित आहे. अभिजात मराठी जनअभियानाद्वारे आपण केंद्र सरकारला मराठी भाषेस ‘अभिजात’ भाषेचा दर्जा बहाल करण्याचे आवाहन करीत आहोत. २७ फेब्रुवारी रोजी मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त हा बहुमान मराठी भाषेस मिळावा ह्यासाठी आपण ही याचिका भरावी अशी आपल्याला नम्र विनंती आहे. कृपया वरील बॅनरवर क्लिक करून सदर जनअभियानात सहभागी व्हा.


मेहेर, गंगाधर – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मेहेर, गंगाधर: (१८६२–१९२४). प्रख्यात ओडिया कवी. संबळपूर जिल्ह्यातील बरपल्ली या गावी एका कोष्टी कुटुंबात जन्म. गावातील शाळेत काही काळ प्राथमिक शिक्षण घेतल्यावर ते आपला वाडवडिलार्जित विणकामाचा धंदा करू लागले. नंतर स्थानिक जमीनदाराच्या न्यायालयात अर्जनवीस म्हणून दस्तऐवज लिहिण्याचे काम ते करू लागले. पुढे सरकारी न्यायालयातही त्यांनी हेच काम केले. स्वतःच्या प्रयत्नाने व कर्तृत्वाने ते जीवनात यशस्वी व प्रख्यात झाले. आपल्या बुद्धीचा ज्ञान मिळविण्यासाठी त्यांनी योग्य उपयोग करून घेतला. जुने व नवे ओडिया काव्य त्यांनी वाचून चिकित्सकपणे अभ्यासिले. संस्कृत, हिंदी, बंगाली व इंग्रजी ह्या भाषाही त्यांनी स्वप्रयत्नाने चांगल्या अवगत करून घेतल्या. या भाषांतील दर्जेदार ग्रंथ त्यांनी मुळातून वा भाषांतरित स्वरूपातून चिकित्सकपणे वाचले.
रामायण व महाभारतातील विषयांवर त्यांनी महाकाव्यसदृश अशी काही दीर्घ व स्वतंत्र कथाकाव्ये रचली. कीचकवध हे त्यातील पहिले काव्य ते प्रसिद्ध होताच त्यांचा ओरिसात सर्वत्र कवी म्हणून लौकिक झाला. बोरसांबर येथील देशभक्त जमीनदाराचा त्यामुळे त्यांना शेवटपर्यंत आश्रय लाभून त्यांच्या हलाखीच्या जीवनास काहीसे स्थैर्यही आले. सीतेच्या जीवनावरीलत्यांचे दुसरे नितान्त सुंदर दीर्घकाव्य तपस्विनी होय. कालिदासाच्या शाकुंतलाचे प्रणय-वल्लरी हे अत्यंत सरस असे ओडिया रूपांतर होय. इंदुमती, उत्कल-लक्ष्मी, अयोध्या-दृश्य, कविता-कल्लोल, अर्घ्य थाली, अहल्यास्तव, महिमा, पद्‌मिनी , भारती-भवन, कृषक-संगीत ही इतर काव्ये वा काव्यसंग्रह होत. त्यांच्या गद्यग्रंथांत त्यांचे अपूर्ण राहिलेले आत्मचरित्र तसेच नृपराजसिंह, फकीर मोहन व काशिनाथ पंडा यांच्यावरील काही निबंध यांचा समावेश होता. त्यांनी अभिजात शैलीत दीर्घ कथाकाव्येच रचली नाहीत, तर आधुनिक प्रकारची उद्देशिका (ओड), सुनीते, भावगीते. देशभक्तिपर गीते इ. प्रकारांतील रचनाही केली असून त्यात त्यांची मौलिकता, सर्वस्पर्शी व्यापक जीवनदृष्टी, कल्पकता, अभिव्यक्तिकौशल्य इत्यादींचा प्रत्यय येतो. त्यांच्या काही कवितांतील प्रखर देशभक्तिपर भावनेमुळे ओरिसात ते राष्ट्रीय वृत्तीचे कवी म्हणून प्रसिद्ध आहेत. जुन्या व नव्या काव्यप्रकारांचे अत्यंत मनोरम रीतीने संश्लेषण करणारे कवी म्हणून ओडियात ते सर्वत्र ओळखले जातात. ओडिया कवी ⇨ राधानाथ राय यांनी गंगाधर मेहेर यांच्या काव्यप्रतिभेचा खूपच गौरव केला आहे.
एक महान राष्ट्रकवी म्हणून त्यांचा आदराने सर्वत्र उल्लेख केला जातो. संबळपूर येथील शासकीय महाविद्यालयाला गंगाधरमेहेर यांचे नाव देण्यात आले आहे. संबळपूर येथे ‘गंगाधर साहित्य परिषद’ या नावाची साहित्यसंस्थाही स्थापण्यात आली आहे. १९६२ मध्ये त्यांची जन्मशताब्दी ओरिसात मोठ्या प्रमाणात सर्वत्र साजरी केली गेली.
दास, कुंजबिहारी मिश्र, नरेंद्र (इं.) शिरोडकर, द. स. (म.)
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
Previous Postमेनेंडेथ पिडाल, रामॉन्
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
—भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
—भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी ही प्राचीन भाषा असून ती राजभाषा, ज्ञानभाषा आणि लोकभाषा म्हणून जागतिक भाषांमधली अग्रणी भाषा आहे. अभिजात भाषेच्या सर्व निकषांवर पात्र ठरत असतानाही मराठी भाषा ह्या बहुमानापासून वंचित आहे. अभिजात मराठी जनअभियानाद्वारे आपण केंद्र सरकारला मराठी भाषेस ‘अभिजात’ भाषेचा दर्जा बहाल करण्याचे आवाहन करीत आहोत. २७ फेब्रुवारी रोजी मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त हा बहुमान मराठी भाषेस मिळावा ह्यासाठी आपण ही याचिका भरावी अशी आपल्याला नम्र विनंती आहे. कृपया वरील बॅनरवर क्लिक करून सदर जनअभियानात सहभागी व्हा.


वनस्पतिसंग्रह – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
वनस्पतिसंग्रह : (हर्बेरियम). शास्त्रीय अभ्यासासाठी वनस्पतींच्या निरनिराळ्या भागांची निरीक्षणे करावी लागतात. पृथ्वीवरील सर्व वनस्पती एकाच बागेत असणे शक्य नाही. शिवाय वर्षातील सर्व ऋतूं त वनस्पतीचे पाने, फुले, फळे इ. सर्व भाग मिळतातच असे नाही म्हणून निरीक्षणाच्या वेळी वनस्पतीचा कोणताही भाग उपलब्ध व्हावा यासाठी त्यांचा संग्रह करून ठेवावा लागतो. अनेक ठिकाणांहून वेळोवेळी येणाऱ्या संदिग्ध वनस्पतींची निश्चिती करण्याकरिता त्यांची ज्ञात वनस्पतींशी तुलना करून त्यांची ओळख पटवून घेणे, न पटल्यास त्या नवीन आहेत हे निश्चित ठरविणे व त्यांची नोंद करून त्या परिरक्षित करणे (जपून ठेवणे) या महत्त्वाच्या गोष्टींकरिता अशा संग्रहाची फार आवश्यकता असते.
अठराव्या शतकाच्या मध्यास स्वीडनमध्ये⇨कार्ल लिनीअस ह्या श्रेष्ठ वनस्पतिशास्त्रज्ञांनी वनस्पतिसंग्रहाचा उपयोग वनस्पतींचे वर्गीकरण व त्यांची शास्त्रीय नावे निश्चित करण्याकरिता अतिशय आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन करून ह्या कल्पनेस मूर्त स्वरूप दिले, त्यांच्या शिष्यवर्गाने जगातील बऱ्याच भागांतून वनस्पतींचे असंख्य नमुने वाळवून स्वीडनला पाठविले. अशाच वनस्पतिसंग्रहाचाच्या साहाय्याने प्रत्येक वनस्पतीस शास्त्रीय नाव दिले गेले व त्यांचे वर्गीकरण करण्यात आले. लिनीअस यांच्या नंतर थोड्याच काळात वनस्पतिसंग्रहाचे महत्त्व पटून यूरोपातील अनेक देशांत वनस्पतिसंग्रह स्थापन करण्यात आले व त्यांचा पद्धतशीर अभ्यास सुरू झाला. ब्रिटनमधील ब्रिटिशम्युझियम व क्यू शास्त्रीय उद्यानातील वनस्पतिसंग्रह ह्या संस्था प्रसिद्ध आहेत.
ब्रिटिश म्युझियममध्ये⇨सर जोसेफ बँक्स व⇨रॉबर्ट ब्राऊन यांच्या ऑस्ट्रेलियातील वनस्पतींचा समावेश होतो. क्यू येथील जगप्रसिद्ध वनस्पतिसंग्रहाची स्थापना १७५९मध्ये झाली. पुढे त्याची प्रचंड वाढ⇨सर विल्यम जॅक्सन हूकर व ⇨सर जोसेफ डाल्टन हूकर यांनी केली. ह्या संग्रहात जगातील जवळजवळ प्रत्येक वनस्पतीच्या नमुन्यांचा संग्रह केला आहे. एकंदर नमुन्यांचा संग्रह जवळजवळ ६५लाखांच्या आसापास आहे. दरवर्षी ५०,०००ते ८०,०००नमुन्यांची त्यात भर पडत असते. येथील उष्ण कटीबंधीय ऑर्किडे व नेचे, रसाळ वनस्पती आणि आस्ट्रेलियातील वनस्पती यांचा संग्रह उत्कृष्ट आहे. येथे वस्पतिविज्ञानाच्या प्रत्येक शाखेत मान्यताप्राप्त शास्त्रज्ञ काम करतात. येथे वनस्पति-आनुवंशिकी व वर्गीकरणविज्ञान यांकरिता स्वतंत्र प्रयोगशाळा आहे. येथील वनस्पतिविषयक निर्णय फार महत्त्वाचे मानले जातात, म्हणून क्यू वनस्पतिसंग्रह जगातील वनस्पती ओळखण्याचा मानदंड समजला जातो. क्यू शास्त्रीय उद्यानातर्फे क्यू बुलेटीन व इंडेक्स क्यूएन्सीस यांचे प्रकाशन होते आणि दर पाच वर्षांनी त्यांच्या पुरवण्या प्रसिद्ध करण्यात येतात. लिनीअस यांच्या काळापासूनच्या सर्व उच्च दर्जाच्या वनस्पतींची नोंद येथे करण्यात आलेली आहे. एडिंबरो येथील वनस्पतिसंग्रहात२०लाख नमुने असून त्यांत चीन व तिबेटमधील वनस्पतीही आहेत. स्वित्झर्लंडमधील जिनीव्हा येथील वनस्पतिसंग्रहात भूमध्यसामुद्रिक व मध्य आशियातील वनस्पतींचा समावेश होतो.⇨ ऑगस्टीन पीराम दे कांदॉल यांची वनस्पति विषय ग्रंथमाला येथेच रचली गेली. जर्मनीमध्ये गटिंगेन व बर्लिन येथील वनस्पतिसंग्रह प्रसिद्ध आहेत. बर्लिनमधील संग्रह अद्ययावत असून सुप्रसिद्ध वनस्पतिवैज्ञानिक ⇨आडोल्फ एंग्लर यांनी जमविलेल्या वनस्पतींचे अनेक दुर्मिळ नमुने येथे आहेत. एंग्लर यांची वनस्पतीच्या वर्गीकरणविषयक जगप्रसिद्ध ग्रंथांची माला येथूनच प्रसिद्ध झाली. ह्याशिवाय यूरोपमध्ये व्हिएन्ना, कोपनहेगन, लेनिनग्राड व अप्साला येथील वनस्पतिसंग्रह प्रसिद्ध आहेत. ह्या वनस्पतिसंग्रहातील काही भाग दुसऱ्या महायुद्धात नष्ट झाला व तो परत भरून काढण्याचे बऱ्याच देशांनी प्रयत्न चालविले आहेत.
अमेरिकेत हार्व्हर्ड विद्यापीठातील प्रसिद्ध अमेरिकन शास्त्रज्ञ ⇨ॲसाग्रे ह्यांचा मोठा संग्रह आहे. सरकारी वनस्पतिसंग्रह वॉशिंग्टन येथे आहे. ह्याशिवाय न्यूयॉर्क बोटॅनिकल गार्डन, मिसूरी बोटॅनिकल गार्डन येथे प्रसिद्ध वनस्पतिसंग्रह आहेत. जगातील इतर भागांत देखील प्रत्येक वनस्पतिविषयक केंद्रास अशी संग्रहालये जोडलेली आहेत.
भारतातील सर्वात मोठा व जुना वनस्पतिसंग्रह कलकत्ता येथे आहे. १७८७मध्ये विल्यम जोन्स यांनी सुरुवात केलेल्या शाही संग्रहालयाचा छोटा भाग म्हणून या वनस्पतिसंग्रहाची सुरुवात झाली. पुढे १८१४ मध्ये नाथानिएल वालिंच यांच्या खटपटीने वनस्पतिसंग्रहाची झपाट्याने वाढ झाली. आता ह्या संग्रहाच्या पाच मजली इमारतीत वनस्पतींचे जवळजवळ १५लाख नमुने असून भारतातील व आग्नेय आशियाई देशांतील वनस्पतींचा त्यांत समावेश होतो. शिवाय जगातील बहुतेक वनस्पतींचे नमुने येथे आढळतात. ह्याशिवाय अनेक दुर्मिळ पुस्तके, अद्ययावत ग्रंथालय व भारतातील व आग्नेय आशियाई देशांतील वनस्पतींचा त्यांत समावेश होतो. शिवाय जगातील बहुतेक वनस्पतींचे नमुने येथे आढळतात. ह्याशिवाय अनेक दुर्मिळ पुस्तके, अद्ययावत ग्रंथालय व भारतातील प्रसिद्ध⇨शास्त्रीय उद्यान ह्या संग्रहाशी संलग्न केलेली आहेत. भारतातील वनस्पतिविषयक समस्यांचा निर्णय येथून दिला जातो. हल्ली हा संग्रह ⇨ भारतीय वनस्पतिवैज्ञानिक सर्वेक्षण संस्थेच्या कक्षेत येतो. डेहराडून येथे जंगलविषयक महत्त्वाच्या वनस्पतींचा संग्रह असून त्यात मुख्यत्वेकरून हिमालयातील वनस्पतींचा समावेश होतो. शिलाँग येथे आसाम व मणिपूर येथील वनस्पतींचे संग्रह आहेत. पुणे येथे पश्चिम घाट, मराठवाडा, गुजरात व कर्नाटक येथील वनस्पतींचा संग्रह आहे. कोईमतूर येथे दक्षिण भारतातील वनस्पतींचा संग्रह आहे. भारतातील प्रत्येक विद्यापीठाच्या वनस्पतिविषयक शाखेत वनस्पतिसंग्रहांची वाढ होत आहे. मुंबईतील सेंट झेवियर कॉलेजचा संग्रह अद्ययावत असून दक्षिण भारतातील वनस्पतींनी परिपूर्ण आहे. भारतातील प्रसिद्ध वनस्पतिवैज्ञानिक इ. ब्लॅटर, जे. एफ्. आर्. आल्मेईदा व एच्. सांतापाव यांनी येथेच काम केले.
वनस्पतिसंकलन : वनस्पतिसंग्रहामध्ये प्रत्येक वनस्पतीचे संकलन करणे फार महत्त्वाचे आहे. या संकलनाचे मूलतः सहा भाग पडतात : (अ) वनस्पती गोळा करण्याकरिता लागणारे साहित्य, (आ) वनस्पतींची निवड, (इ) नोंदवहीचा उपयोग, (ई)वनस्पती सुकविणे, (उ) सुकलेल्या वनस्पतींवरील इतर संस्कार व (ऊ) आरोपणपत्राचा उपयोग.
(अ) वनस्पती व आनुषंगिक माहिती गोळा करण्याकरिता लागणारे साहित्य : (१) वनस्पतिसंग्राहक पेटिका, (२) शिकारी चाकू, (३) बृहदर्शकभिंग, (४) नोंदवही व पेन्सिल, (५) काठी, (६) वनस्पती कापण्याची हत्यारे, (७) होकायंत्र, नकाशा, उंचीदशर्क, (८) कॅमेरा, (९) वनस्पतिदाबक, (१०) वनस्पति-क्रमांक पुस्तक (११) पोलादी टेप, फूटपट्टी, रंगदर्शक सुया, दाढीचे पाते, (१२) प्रथमोपचार पेटी, वैयक्तिक कपडे आणि सामान.
(आ) वनस्पतींची निवड : प्रत्येक वनस्पतीचे निदान सहा नमुने गोळा करावे, गवतासारखी वनस्पती मुळासकट घ्यावी, वृक्ष, झुडपे, औषधी इत्यादींच्या फांद्यांचे नमुने आरोपणपत्रावर बसतील (४०×२७सेंमी.) इतपतच असावेत, फुलांना वर्गीकरणामध्ये फार महत्त्व असल्याने नमुन्यात हा भाग अवश्य असावा.
(इ)नोंदवही व क्रमांकवही : यांचा उपयोग गोळा केलेल्या वनस्पतींना क्रमांक देणे व त्यांचा तपशील लिहून काढणे हा असतो. तपशिलात वनस्पतीचे स्थानिक नाव, वनस्पतीचा प्रकार व प्रमाण, जमिनीचा प्रकार, फुलांचा रंग, फळ व बीजाबद्दल माहिती व त्यांचा बहर असल्यास त्याची नोंद, स्थानिक उपयोग व वनस्पती गोळा केल्याचा दिनांक अवश्य नमूद करावा.
(ई)वनस्पती सुकविणे : वनस्पतीचे मूळ स्वरूप बदलू न देता तिचे निर्जलीकरण करणे. टीपकागदात किंवा वर्तमानपत्रात वनस्पती ठेवून त्या वनस्पतिदाबकात ठेवतात व दिवसातून कमीतकमी दोन वेळा कागद बदलतात. हा क्रम वनस्पती उकळत्या पाण्यात काही मिनिटे ठेवून नंतर वाळवतात. जलवनस्पतीकरिता टीपकागद व जाळी यांचा उपयोग करतात. प्रथम ती वनस्पती पाण्यात टीपकागदावर व्यवस्थित पसरून नंतर जाळीने बाहेर काढून वाळवितात.
(उ)वनस्पतींवरील इतर संस्कार : वनस्पती सुकल्यानंतर तिला कीड लागू नये म्हणून तिच्यावर मर्क्युरिक क्वोराइडचा विषारी द्राव लावतात किंवा वायुकोठीमध्ये काही काळ ठेवतात. दर १०वर्षांनी ही क्रिया करावी लागते.
(ऊ)आरोपणपत्राचा उपयोग : ह्या कागदाचे सर्वमान्य आकारमान ४०× २७सेंमी. असते, ह्या कागदावर वनस्पती सरसाने चिकटवितात व दोऱ्याने शिवतात. आरोपणपत्राच्या खालच्या उजव्या कोपऱ्यात त्या वनस्पतीचा तपशील देतात. असा पूर्ण झालेला नमुना मग संग्रहालयात वर्गीकरण करून ठेवला जातो.
याशिवाय वनस्पतीचे अवजड भाग किंवा सुकविताना बिघडणारे भाग परिरक्षक द्रवात घालून त्यांवर त्या वनस्पतीचा तपशील लावून काचेच्या मोठ्या पात्रात ठेवतात.
वनस्पतीचे नाव ज्या एका विशिष्ट नमुन्यावरून ठरविले जाते ती नमुनापत्रिका फार महत्त्वाची असते व तिची विशेष काळजी घेतली जाते. अशा नमुन्यांच्या संख्येवरून त्या त्या संग्रहाची श्रेष्ठता ठरविली जाते.
प्रत्येक वनस्पतिसंग्रहात वनस्पतिपत्रके भरलेली असतात. त्यांवरून एखादी विशिष्ट वनस्पती कोठे किती प्रमाणात सापडेल, फुले, फळे येण्याचा काळ व संग्राहकाची नोंदवही, क्रमांक इ. माहिती चटकन समजते. या पत्रकात त्या वनस्पतीविषयी इतर संदर्भही दिलेले असतात, त्यांवरून वनस्पतिसंकलन कमी श्रमात करता येते.
वनस्पतिसंग्रहातील वर वर्णन केलेल्या पारंपरिक पद्धतीने बनविलेले नमुने मूळच्या स्वरूपात टिकून न राहता कालांतराने त्यांत हवामानादी भौतिक व रासायनिक घटकांमुळे आणि तसेच कवक (बुरशीसारख्या हरितद्रव्यरहित वनस्पती) व कीटक यांसारख्या काही सजीवांमुळे बरेच फरक पडत जातात व त्यामुळे मूळची वनस्पती ओळखणे कठीण जाते. ही अडचण दूर करून मूळचे स्वरूप टिकवून ठेवता येईल असे तंत्र शोधून काढण्याचे बरेच प्रयत्न कित्येक पाश्चात्त्य व भारतीय शास्त्रज्ञांनी केले. त्यामध्ये श्यामला डी. चितळे व डी. व्ही. चितळे ह्या भारतीय शास्त्रज्ञ दांपत्याने १९६६मध्ये शोधून काढलेल्या तंत्राची रुपरेखा पुढे दिली आहे. पाने व फुले असलेली फुलझाडाची फांदी किंवा मुळांसह लहान रोपटे प्रथम स्वच्छ करून ते चार पाच मिनिटे पुढील टॅनीन-मिश्रणात बुडवून काढावे. ५००मिलि. पाण्यात ५-१०ग्रॅ. टॅनीन पूड घालून अगंज (स्टेनलेस) पोलादाच्या भांड्यात एक उकळी येईतो गरम करून व वस्त्रगाळ करून काचेच्या अगर दुसऱ्या अंगज पोलादाच्या पात्रात हे मिश्रण झाकून ठेवून वापरावयाचे असते. असे बुडविणे न जमल्यास वनस्पतीचा नमुना स्वच्छ कागदावर पसरून त्यावर हे मिश्रण शिंपडावे व त्यानंतर चार पाच मिनिटांनी तो नमुना टीपकागदात पसरून दाबाखाली ठेवावा. एरंडेल व केरोसीन समभाग मिसळून एक लिटर मिश्रण बनवावे व त्यात १०ग्रॅ. कापराचा चुरा व १०ग्रॅ. मेंथॉल घालून ते सर्व एकजीव होऊ द्यावे. नंतर हे मिश्रण ब्रशाने पांढऱ्या कागदावर फासून त्यावर वरचा संस्कारित नमुना ठेवावावहे दुसरे मिश्रण त्यावर घालावे व दुसरा पांढरा कागद त्यावर ठेवावा. ह्यावर नंतर गरम इस्त्री फिरवून ती वनस्पती कोरडी झाल्याची खात्री करून घ्यावी. त्यानंतर तो नमुना कापडाच्या घडीत ठेवून पुन्हा इस्त्री फिरवावी, ह्या प्रक्रियेने निर्जलीकरण चांगले होते. नमुन्यावर फार मिश्रण राहू देऊ नये. त्यानंतर जरूरतितक्या जाडीच्या पॉलिथिनाच्या दोन तुकड्यांत तो नुमना ठेवून व खालीवर कापड ठेवून त्यावर गरम इस्त्री दाबून फिरवावी. यामुळे ते तुकडे परस्परांस चिकटतील व नमुना त्यात बंदिस्त होऊन सुरक्षित राहील. ही प्रक्रिया करण्यास आ. २मध्ये दर्शविलेल्या प्रकारचा ‘उष्ण दाबक’ (हॉट प्रेस) वापरणे योग्य ठरते. या पद्धतीने नमुन्याचे रंग चांगले टिकतात तथापि रंगबदल टाळण्यास आवश्यक, तर टॅनिनाशिवाय सायट्रिक अम्ल वापरावे लागते. निर्जलीकरणापूर्वी लाल फुलांवर (उदा., जास्वंद) लिंबाचा रस टाकल्यास रंग टिकून राहतो. या पद्धतीत वापरलेल्या तेलामुळे तो नमुना तेल शोषून घेतो व तो अधिक पारदर्शक बनतो आणि त्यामुळे त्याची संरचना स्पष्ट दिसते, नमुन्यावर असलेल्या तेलाच्या थरामुळे त्याचे कीड व कवकांपासून संरक्षण होते. नमुना लवचिक झाल्यामुळे त्याचे तुकडे होत नाहीत, निरीक्षणात त्याच्या दोन्ही बाजू स्पष्ट दिसतात. सूक्ष्मदर्शकाच्या साहाय्याने अपारदर्शक नमुना अधिक चांगला तपासून बिनचूक निष्कर्ष काढणे सोपे जाते.
४. वर्तक, वा. द. वनस्पति-संकलन पुणे, १९६१.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
Previous Postवनस्पति – रसायनशास्त्र
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी ही प्राचीन भाषा असून ती राजभाषा, ज्ञानभाषा आणि लोकभाषा म्हणून जागतिक भाषांमधली अग्रणी भाषा आहे. अभिजात भाषेच्या सर्व निकषांवर पात्र ठरत असतानाही मराठी भाषा ह्या बहुमानापासून वंचित आहे. अभिजात मराठी जनअभियानाद्वारे आपण केंद्र सरकारला मराठी भाषेस ‘अभिजात’ भाषेचा दर्जा बहाल करण्याचे आवाहन करीत आहोत. २७ फेब्रुवारी रोजी मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त हा बहुमान मराठी भाषेस मिळावा ह्यासाठी आपण ही याचिका भरावी अशी आपल्याला नम्र विनंती आहे. कृपया वरील बॅनरवर क्लिक करून सदर जनअभियानात सहभागी व्हा.


व्हँकूव्हर – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
व्हँकूव्हर : कॅनडाच्या ब्रिटिश कोलंबिया प्रांतातील सर्वांत मोठे शहर. लोकसंख्या महानगर २०,३३,००० (२००० अंदाज), ब्रिटिश कोलंबिया प्रांतातील एकूण लोकसंख्येपैकी जवळजवळ निम्मी लोकसंख्या या महानगराची आहे. प्रांताच्या नैर्ऋत्य भागात, जॉर्जिया सामुद्रधुनीच्या बरार्ड उपखाडीवर, व्हँकूव्हर बेटाच्या विरुद्ध बाजूस हे शहर वसले आहे. मॉंट्रिऑल व टोरॉंटोखालोखाल हे कॅनडातील तिसऱ्या क्रमांकाचे महानगर आहे. शहराच्या दक्षिणेस फ्रेझर नदीचा त्रिभुज प्रदेश आहे. संयुक्त संस्थानांपैकी वॉशिंग्टन राज्याच्या सरहद्दीपासून उत्तरेस फक्त ४० किमी. अंतरावर व्हँकूव्हर शहर आहे. येथील जानेवारीचे सरासरी तापमान २ अंश से., तर जुलैचे सरासरी तापमान १७ अंश से. असते. येथील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०७ सेंमी. असून बहुतांश पाऊस नोव्हेंबर ते मार्च यांदरम्यान पडतो.
कॅप्टन जॉर्ज व्हँकूव्हर याने १७९२ मध्ये बरार्ड उपखाडीचे समन्वेषण केले. १८०८ मध्ये सायमन फ्रेझर याने येथील नदीचे समन्वेषण केले. त्याचेच नाव त्या नदीला देण्यात आले. १८६२ मध्ये काही ब्रिटिश वसाहतकारांनी उपखाडीच्या उत्तर किनाऱ्यावर एक लाकूड कापण्याची गिरणी सुरू केली. परिसरातील लाकडाच्या विपुलतेमुळे येथे अशा गिरण्यांची वाढ होत गेली. त्यामुळे १८७० मध्ये याला ग्रॅनव्हिल हे नाव देण्यात आले. १८८४ मध्ये कॅनडियन पॅसिफिक लोहमार्गाचे पश्चिमेकडील अंतिम स्थानक म्हणून याची निश्चिती करण्यात आली. याच वर्षी कॅप्टन जॉर्ज व्हँकूव्हर याच्या सन्मानार्थ याला व्हँकूव्हर हे नाव देण्यात आले. १८८६ मध्ये याला शहराचा दर्जा देण्यात आला. १८८७ मध्ये पहिली रेल्वे व्हँकूव्हरला आली.
जहाजबांधणी, मत्स्यप्रक्रिया, साखर-निर्मिती, अन्नप्रक्रिया, मांस हवाबंद डब्यात भरणे, तेलशुद्धीकरण, वस्त्रोद्योग, धातू, लाकूड व लाकूड उत्पादने, कागद व खनिज उत्पादने हे येथील प्रमुख उद्योगधंदे आहेत. कॅनडातील ठोक व किरकोळ व्यापाराचे हे सर्वांत मोठे केंद्र असून त्यात सु. १,००,००० कामगार गुंतले आहेत. पॅसिफिक किनाऱ्यावरील वर्षभर खुले असणारे व सर्वाधिक रहदारीचे हे एक नैसर्गिक बंदर आहे. या बंदरातून दरवर्षी ६० मे. टन मालाची चढउतार होते. येथून आशियाई देशांशी मोठा व्यापार चालतो. कॅनडातील पॅसिफिकचे प्रवेशद्वार म्हणूनच व्हँकूव्हर ओळखले जाते. ट्रान्स कॅनडियन लोहमार्गावरील हे पश्चिमेकडील अंतिम स्थानक असून कॅनडातील महामार्ग व हवाई मार्गांचे हे पश्चिमेकडील महत्त्वाचे केंद्र आहे तसेच ट्रमॉंटेन नळमार्गाचेही पश्चिमेकडील अंतिम ठिकाण असून त्याद्वारे एडमंटन येथील तेल पश्चिम किनाऱ्या वर आणले जाते.
किनारी पर्वतश्रेणी व महासागर यांच्या दरम्यान असलेल्या नयनरम्य टेकडीवरील याच्या स्थानामुळे तसेच बंदराचे व बर्फाच्छादित पर्वतश्रेण्यांचे दिसणारे अतिशय सुंदर दृश्य, किनाऱ्यावरील वालुकामय पुळणी, हिरवीगार वनराजी, विविध उद्याने, विविध करमणूक केंद्रे, सहलीची स्थळे, हिवाळ्यातील सौम्य हवामान यांमुळे बारमाही पर्यटनकेंद्र म्हणून व्हँकूव्हरची ख्याती आहे. येथील स्टॅन्ली पार्क (३६४ हे.) विशेष प्रसिद्ध असून त्यात प्राणिसंग्रहालय व अनेक स्थानिक वनस्पतिप्रकार पहावयास मिळतात. याशिवाय शहरातील वेगवेगळ्या खेळांची प्रशस्त मैदाने, विविध सांस्कृतिक केंद्रे, एच. आर. मॅक्मिलन खगोलालय, वस्तुसंग्रहालये, व्हँकूव्हर कलावीथी (१९३१), क्रीडागार (१९८३) इ. विशेष उल्लेखनीय आहेत. ब्रिटिश कोलंबिया विद्यापीठ (१९०८), सायमन फ्रेझर विद्यापीठ (१९६५), ब्रिटिश कोलंबिया संशोधन मंडळ व इतर अनेक शैक्षणिक संस्था शहरात आहेत. येथील ७०% लोक कॅनडियन असून त्याखालोखाल मोठा गट ब्रिटिशांचा आहे. त्यांशिवाय चिनी, जर्मन, फ्रेंच, इटालियन, युक्रेनियन, स्कँडिनेव्हियन, पोर्तुगीज, भारतीय व जपानी लोकही आहेत.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी ही प्राचीन भाषा असून ती राजभाषा, ज्ञानभाषा आणि लोकभाषा म्हणून जागतिक भाषांमधली अग्रणी भाषा आहे. अभिजात भाषेच्या सर्व निकषांवर पात्र ठरत असतानाही मराठी भाषा ह्या बहुमानापासून वंचित आहे. अभिजात मराठी जनअभियानाद्वारे आपण केंद्र सरकारला मराठी भाषेस ‘अभिजात’ भाषेचा दर्जा बहाल करण्याचे आवाहन करीत आहोत. २७ फेब्रुवारी रोजी मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त हा बहुमान मराठी भाषेस मिळावा ह्यासाठी आपण ही याचिका भरावी अशी आपल्याला नम्र विनंती आहे. कृपया वरील बॅनरवर क्लिक करून सदर जनअभियानात सहभागी व्हा.


संगीतिका – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
संगीतिका : नाटक आणि संगीत या दोन कलांचा एकात्म आविष्कार साधणारा नाट्यप्रकार. हा पूर्णतः वा बव्हंशी पद्यरूप व संगीतमय असतो. संगीतात रचनाबद्घ केलेली व गायकनटांनी सादर केलेली पद्यात्म नाट्यकृती म्हणजे संगीतिका, असे स्थूलमानाने म्हणता येईल. पाश्चात्त्य ‘ऑपेरा’ या प्रकाराचे विवेचन ⇨ संगीतक या नोंदीत आले आहे. तर प्रस्तुत नोंदीत भारतीय भाषांतील संगीतिकांचा आढावा घेतला आहे. पाश्चात्त्य ऑपेराला ‘संगीतक’ ही संज्ञा बा. सी. मर्ढेकर यांनी योजिली. या संज्ञेमुळे पाश्चात्त्य ऑपेराचे स्वरूप संगीतिका, संगीत नाटक, संगीत सुखात्मिका, काव्यनाट्य या प्रकारांहून वेगळे आहे, हे सूचित व्हावे.
संगीतिकेत नाट्य व संगीत हे दोन्ही घटक अपरिहार्य व प्रयोगात ते अभिन्न, एकजीव होऊन येतात. याच्या उलट संगीत नाटकाचा मूलाधार गद्य भाग असतो. संगीत नाटकातील पदे मनोरंजन करतात, क्वचित नाट्य-संहितेच्या ओघाला मदत करतात. असे म्हणता येईल, की संगीतिकेत संगीताला मुख्य व साहित्याला दुय्यम आधारभूत स्थान तर संगीत नाटक, काव्यनाट्य आदी प्रकारांत साहित्याला मुख्य व संगीताला गौण स्थान प्राप्त झालेले कित्येकदा आढळून येते.
संगीतिकेत साहित्य, संगीत, अभिनय या तीन घटकांचा एकात्म आविष्कार व नाट्यात्म अनुभवाची तीव्रता ही वैशिष्ट्ये प्रकर्षाने जाणवतात. हा नाट्यानुभव एकस्रोती असतो, त्यामुळे तो काव्याकडे झुकणारा असतो व अनुभवाच्या तीव्रतेमुळे तो संगीतात्मक घाटाला जवळचा असतो. गद्य नाटकामध्ये नाट्यानुभव पात्रमुखातून अवतरताना जो पसरटपणा वा बोथटपणा संभवतो, तो संगीतिकेच्या मूल प्रकृतीला मानवणारा नव्हे. संगीत नाटकात संगीताचे कार्य नाट्यानुभवाला भारून टाकण्याचे, काहीसे साधनात्मक स्वरूपाचे असते तसे ते संगीतिकेत नसते. नाट्यानुभवातील उत्कटता, उत्स्फूर्तता, अनुभवाची तीव्रता व आविष्कारातील लयबद्घता ह्यांचे एकात्म, संश्लिष्ट रूप व त्यातून येणारी संगीतात्मकता हे संगीतिकेचे प्रधान वैशिष्ट्य होय. संगीतिकेतील आशयद्रव्यात कल्पकता, अनुभवाची स्वच्छंदता, प्रतीकात्मकता आढळते तसेच त्याचा आविष्कार एकाच वेळी आस्वादकाच्या दृष्टीस व श्रवणास आवाहन करणारा असतो. पात्रांचे संभाषण, आंगिक-वाचिक अभिनय आणि त्याला वादयमेळाची वा वृंदगानाची साथसंगत या सर्वांच्या एकात्म, सुसंघटित परिणामातून संगीतिकेतील नाट्यनुभव साकार व प्रत्ययकारी होतो. एखादया व्यक्ति-रेखेचे प्रतीक म्हणून संगीतिकेत संगीतरचना कार्य करते. त्यामुळे संगीतिकेत संगीत केवळ संगीत म्हणून न येता, नाट्यधर्मी होऊन अवतरते. संगीतात्मकतेचे दृक्श्राव्यात्म परिमाण नाट्यनुभवाला संगीतिकेचे रूप प्रदान करते.
आकाशवाणीवरून ज्या संगीतिका ध्वनिक्षेपित केल्या जातात, त्यांचे श्राव्य गुणधर्म जास्त महत्त्वाचे ठरतात. त्यात सामान्यतः एखादया कथेचे गीतमालिकेत रूपांतर केले जाते. तसेच कथनपर संगीतमय लेखनाचाही त्यात अंतर्भाव होतो. अशा श्राव्य संगीतिकेत दृश्यात्म नाटय्गुण असलेच पाहिजेत, असे नाही. रंगभूमीवर सादरीकरण हे त्यांचे प्रयोजनही नव्हे. त्यामुळे अशी संगीतिका नाट्यपूर्ण असलीच पाहिजे, असे नाही आणि बहुशः श्राव्य स्वरूप अशीच त्या संगीतिकेची रचना असते. संगीतिकेत गद्य संभाषणे जवळजवळ नसतात. पात्रांचे संवाद काव्यमय असतात आणि ते गाऊन सादर केले जातात. त्यामुळे अशा संगीतिकेची जडणघडण नाट्यमय असण्यापेक्षा जास्त करून कथनात्मक असते. आकाशवाणी माध्यमाला इष्ट व अनुकूल असा, संगीत व काव्य यांचा मिलाफ असलेला संगीतिका हा श्राव्य प्रकार लेखकांनी निर्माण केला. आकाशवाणीवरून सादर केल्या जाणाऱ्या संगीतिकांचा कालावधी फार तर एक तास दीड तास इतकाच असतो. ह्या मर्यादित कालावधीत संगीतिकेचा एकसंध प्रयोग व परिणाम अपेक्षित असतो. भारतीय आकाशवाणीवर संगीतिका सर्व भाषांतून लिहिल्या गेल्या आहेत आणि प्रसारित झाल्या आहेत.
पाश्चात्त्य ऑपेराच्या प्रभावातून तसेच स्वतंत्र रीत्याही मराठीसह अन्य भारतीय भाषांत संगीतिका, संगीतके (ऑपेरा ), संगीतनाट्ये हे परस्पर-संलग्न प्रकार विकसित व समृद्घ होत गेले आहेत. पारंपरिक भारतीय मिथके, आख्यायिका, लोककथा यांतून कथाबीजे घेऊन, तसेच सद्यकालीन सामाजिक-राजकीय विषयांवर आधारित अशी अनेक संगीतके व संगीतिका लिहिल्या गेल्या आणि पारंपरिक लोकरंगभूमीचे विविध घाट, लोकनृत्ये, बॅलेसारखे नृत्यप्रकार अशा दृश्यात्म घटकांची जोड देऊन ही संगीतके व संगीतिका भारतीय रंगभूमीवर सादर केल्या गेल्या.
मराठी : मराठीमध्ये श्राव्य स्वरूपाच्या संगीतिका प्रामुख्याने आकाशवाणीसाठी सादर करण्यात आल्या. त्यांत दृश्य नाट्यत्मकता कमी व कथनात्मकतेवर जास्त भर होता. उदा., ⇨ गजानन दिगंबर माडगूळकर यांची ऐका व्याध सांगती कथा ही शिवलीलामृत पोथीतील दुसऱ्या अध्यायावर आधारलेली संगीतिका. त्यात व्याध, हरिणी ही पात्रे आहेत पण ती रंगभूमीवर वावरण्यासाठी योजिलेली नाहीत. निवेदकाचे वनराजी, निसर्गरम्यता इ. वर्णन आहे. गीतमालिकेतून कथा सांगितली व संगीताच्या साहाय्याने ती आकाशवाणीवरून ध्वनिक्षेपित झाली. अमृतवृक्ष ही त्यांची दुसरी, वर्षप्रतिपदेला कडुनिंबाच्या वृक्षाची जी उपयुक्तता सांगितली जाते त्यावर लिहिलेली काल्पनिक संगीतिका. पारिजातक ही त्यांनी लिहिलेली आणखी एक संगीतिका. ग. दि. माडगूळकरांचे चार संगीतिका (१९५६) हे पुस्तकही प्रकाशित झाले. मराठीत पहिल्यांदा संगीतके ⇨ बा. सी. मर्ढेकर यांनी पाश्चात्त्य ऑपेरापासून स्फूर्ती घेऊन लिहिली. त्यांची कर्ण (१९४४), औक्षण (१९४६) आणि बदकांचे गुपित (१९४७) ही संगीतके आकाशवाणीवरून प्रसारित करण्यात आली. यांखेरीज गोविंदराव टेंबे (जयदेव, १९५५) राजा बढे (कादंबिनी ) पांडुरंग दीक्षित (सारीपाट ) मंगेश पाडगावकर (राधा आणि बिल्हण ) वसंत कानेटकर प्रभृतींनी लिहिलेल्या संगीतिकाही आकाशवाणीवरून प्रसारित करण्यात आल्या.
वसंत कानेटकर यांचे लेकुरे उदंड जाहली (१९६६) हे पाश्चात्त्य ऑपेराच्या धर्तीवर लिहिलेले संगीतक विशेष उल्लेखनीय आहे. विजय तेंडुलकरांच्या घाशीराम कोतवाल (१९७३) या नाटकात केलेला लोकसंगीताच्या विविध प्रकारांचा वापर अभिनव व वैशिष्ट्यपूर्ण ठरला. हे पात्रमुखी संगीत नव्हे, की पार्श्वसंगीतही नव्हे तर संपूर्ण नाटकव्यापी संगीत होय.
हिंदी : उर्दू-हिंदीमध्ये नाट्य, काव्य, संगीत व नृत्य या घटकांचे मिश्रण असलेला ‘रहस’ ( रासलीला ) हा रंजनप्रकार ⇨वाजिद अली शहाने १८४३ मध्ये प्रथमतः निर्माण व सादर केला. हे संगीतिकेचे आद्यरूप म्हणता येईल. वाजिद अली शहाच्याच आदेशावरून आगा हसन अमानत याने इंदरसभा (१८५६) हे उर्दू हिंदी भाषेत संगीतप्रधान नाटक लिहून रंगभूमीवर आणले. परंपरेने ती भारतातील पहिली हिंदी संगी-तिका मानली जाते. आधुनिक हिंदी साहित्याचे जनक ⇨ भारतेंदु हरिश्चंद्र (१८५०-८५) यांनी भारत जननी हे संगीत नाटक लिहिले. ⇨जयशंकर ‘प्रसाद ’ यांचे करूणालय हे पद्यनाटक आद्य आधुनिक हिंदी संगीतक मानले जाते. ⇨ मैथिलीशरण गुप्त यांनी अनघा (१९२५) व लिला (१९६१) ही छंदोबद्ध पद्यमय संगीतके लिहिली. ⇨ सुर्यकांत त्रिपाठी- ‘निराला ’ (१८९९–१९६१) यांनी रामायणातील शूर्पणखा प्रकरणावर आधारित पंचवटी प्रसंग ही पाच भागांची संगीतिका मुक्तछंदात लिहिली. ⇨उदयशंकर भट्ट यांनी मत्स्यगंधा (१९३७), विश्वामित्र (१९३८), राधा (१९४१), कालिदास (१९५०), नहुषनिपात (१९६१) यांसारखी पद्यमय भावनाट्ये लिहून हिंदी संगीतिकांत मोलाची भर घातली. काव्य व नाट्य यांचा उत्कृष्ट मिलाफ त्यांत आढळतो. या संगीतिकांना भट्ट यांनीच ‘भावनाट्य’ ही संज्ञा वापरली. ⇨ भगवतीचरण वर्मा यांनी द्रौपदी (१९४५), कर्ण (१९५३) व महाकाल ही संगीतमय नभोनाट्ये लिहिली, ती त्रिपथगा (१९५६) या संग्रहात एकत्रित केली आहेत. त्यांची तारा (१९५०) ही संगीतिका कलात्मकदृष्ट्या यशस्वी मानली जाते. ⇨ सुमित्रानंदन पंत यांनीही आकाशवाणीसाठी श्राव्य घटकावर भर देणाऱ्या काही संगीतिका लिहिल्या, त्यांपैकी ज्योत्स्ना (१९३४) व शिल्पी (१९५२) ह्या वाङ्‍मयीन मूल्यांच्या दृष्टीने सरस आहेत. ⇨ रामधारी सिंह ‘दिनकर’ यांची उर्वशी (१९६१) ही सर्व पद्यरचनाप्रकारांचा संयोग साधणारी कलात्मक संगीतिका प्रसिद्घ आहे. ⇨ धर्मवीर भारतींचे अंधायुग (१९५५) हे मुक्तछंदात्मक शैलीतील पद्यनाट्य संगीतिका या प्रकाराला नवी दिशा देणारे ठरले.
बंगाली : पाश्चात्त्य ऑपेराच्या वेगवेगळ्या प्रकारांच्या प्रभावातून बंगाली संगीतकांची जडणघडण झाली. कोलकातामधील ‘ ऑपेरा हाउस ’ नाट्यगृहात यूरोपमधून आलेल्या नाटकमंडळींचे ऑपेरांचे प्रयोग होत असत. ‘ऑपेरा कॉमिक’ वा ‘ऑपेरा बूफा’ या प्रकारांच्या प्रभावातून बंगाली भाषेतील प्रारंभीची संगीतके निर्माण झाली. त्यांत संगीत व विनोद यांचे मिश्रण असे. क्षिरोदप्रसाद विदयाबिनोद यांच्या अलिबाबा मध्ये गंभीर प्रसंगही विनोदी शैलीत हाताळले गेले. बंगालीमध्ये ‘ कॉमिक ऑपेरा’ व भव्यगंभीर ‘गँड ऑपेरा’ अशा दोन्ही प्रकारची संगीतके प्रथमतः निर्माण करण्याचे श्रेय रामतरण सन्याल या नाटककाराकडे जाते. राष्ट्रीय बंगाली रंगभूमीचे जनक ⇨ गिरीशचंद्र घोष (१८४४–१९१२) हे सन्याल यांचे समकालीन होत. त्या काळी ऑपेराच्या धर्तीची संगीतप्रधान बंगाली ‘गीतिनाट्ये ’ विशेष प्रचलित होती. त्या प्रभावातून गिरीशचंद्रांनीही काही गीतिनाट्ये लिहिली. त्यांतील आनंद रहो हे मौलिक नाटक असून त्यावर ⇨ ज्यातिरिंद्रनाथ टागोरां च्या अश्रूमती नाटका चा (१८७९) प्रभाव होता. त्या काळी नगेंद्रनाथ बॅनर्जींचे सती की कलंकिनी (किंवा कलंक-भंजन ) हे संगीत-नाट्य रंगभूमीवर अतिशय लोकप्रिय ठरले. ⇨रवींद्रनाथ टागोरांची संगीत नाटके म्हणजे पाश्चात्त्य ऑपेराचा मूर्तिमंत बंगाली अवतार. मायार खेला (१८८८) हे पूर्णतः पद्यमय संगीतक तर वाल्मिकीर प्रतिभा (१८८१) हे गद्यमिश्रित संगीत नाटक यांचा उल्लेख करता येईल. एकोणिसाव्या शतकात पारंपरिक ⇨ बंगाली जात्रा या संगीतप्रधान लोकनाट्यप्रकाराला आधुनिक रूप देऊन ‘गीताभिनय’ हा संगीतक-प्रकार निर्माण करण्यात आला व तो खूपच लोकप्रिय ठरला.
पंजाबी : ‘किस्साखानी’ या पारंपरिक रंजनप्रकारातून पंजाबी संगीत रंगभूमी उत्कांत झाली. पद्यरूपाने पौराणिक कथा सांगून, तिचा पंजाबी गद्यात साभिनय अर्थ सांगणे, असे किस्साखानीचे स्वरूप असे. पौराणिक कथांप्रमाणेच हीर-रांझा, सोहनी-महिवाल, झुलेखा इ. प्रेमकथाही किस्साखानीचे विषय असत. १९३९ नंतर पंजाबी रंगभूमीवर नवयुग अवतरले. तत्कालीन लेखकांपैकी शीला भाटिया या लेखिकेने लिहून सादर केलेली हीर-रांझा (१९५७) ही पहिली आधुनिक पंजाबी संगीतिका मानली जाते. ह्या संगीतिकेच्या रचनेत लेखिकेने जवळजवळ ३५ लोकधुनी वापरल्या होत्या व त्याला सुशीलदास गुप्तांनी संगीत दिले होते. त्यात पंजाबी लोकगीते, गिद्दा, टप्पा इ. लोकनृत्ये यांच्या मिश्रणातून दृक्श्राव्य परिणाम साधला होता. शीला भाटियांच्याच सुलगदे दर्या ( प्रयोग १९८१) या संगीतिकेत बुले शाहच्या ४० ‘ काफी ’ रचना तसेच शाह हुसेन व बाबा फरिद यांची काव्ये संगीतबद्घ केली होती. १९५० चे दशक व नंतरच्या काळात तारासिंग चन्न ( आखरी परह, साझीश, लक्कड दी लत्त, नील दी शाहजादी, अमर पंजाब इ.) जोगिंदर बहाराला ( धरती दे बोल, हर्री सौनी, डॉलर दा वंजरा ) जगदीश राय फिरादी ( जत्ती हीर, शहीद भगतसिंग, मिर्झा साहिबाँ ) प्रभृतींनी दर्जेदार संगीतिका लिहून या प्रकारात मोलाची भर घातली.
काश्मीरी : दीनानाथ नादिम (१९१६– ) यांनी लिहिलेल्या बोंबुर त यंबरझल (१९५३) या संगीतिकेने काश्मीरी ऑपेराची सुरूवात झाली. कामिलची बोंबुर त लोलर (१९६०) ही संगीतिकाही दर्जेदार होती. हीमाल नागराय ही काश्मीरी आख्यायिका रोशन व नादिम यांच्या संगीतिकांचा विषय झाली. मोतीलाल साकी (१९३६– ) याच्या हयतन झियुन, माझ काश्मीरी, गाशी आगूर या काश्मीरी संगीतिका विशेष उल्लेखनीय आहेत. सद्यकालीन काश्मीरी संगीतिकांमध्ये पाश्चात्त्य ऑपेरा व बॅले नृत्य यांचे वैशिष्ट्यपूर्ण मिश्रण आढळते.
कन्नड : संगीतकसदृश ‘गीत नाटक’ हा प्रकार कन्नडमध्ये रूढ आहे. कन्नड लोकरंगभूमीवरील ⇨ यक्षगान ह्या पारंपरिक नृत्यनाट्य-प्रकारात आधुनिक कन्नड संगीतिकेची मुळे शोधता येतात. आधुनिक काळात ⇨ कोट शिवराम कारंत (१९0२–९७) यांनी काही पद्यनाट्ये, गीत – नाट्ये लिहून या प्रकारात मोलाची भर घातली. त्यांनी मुक्तद्वार, किसागौतमी इ. संगीतनृत्यप्रधान गीतनाटके लिहून ती गामीण रंगभूमीवर सादर केली. त्यांचा गीतनाटके (१९४६) हा संग्रह प्रसिद्घ आहे. ⇨ पुरोहित तिरूनारायण अयंगार नरसिंहाचार्य (१९०५– ) यांनी काही उत्कृष्ट संगीतिका लिहून या प्रकाराला नवसंजीवन दिले. त्यांनी सु. पंधरा संगीतिका ( पद्यनाट्ये ) लिहिल्या. त्यांतील अहल्ये (१९४१), कवि मत्तु दाणिय बिनद (१९४३), गोकुल निर्गमन (१९४५), शबरी (१९४६), विकटकवि विजय (१९४८), हंस-दमयंती मत्तु इतर रूपकगळु (१९६५), रामपट्टाभिषेक (१९६७) इ. विशेष उल्लेखनीय होत. हंस-दमयंती मत्तु इतर रूपकगळु या त्यांच्या संगीतिका-संग्रहास १९६७ मध्ये साहित्य अकादमी पुरस्कार लाभला.
तमिळ : ‘इसाई नाटकम्’ या नावाने तमिळनाडूमध्ये संगीतक हा प्रकार रूढ आहे. ⇨ कथाकालक्षेपम् व यक्षगान (गेय नाटकम् ) ह्या पारंपरिक नृत्यगानयुक्त रंजनप्रकारांतून तमिळनाडूमध्ये संगीतिका हा प्रकार विकसित होत गेला. या पारंपरिक प्रभावातूनच कवी अरूणाचल कविरायर (१७११-६७) व गोपालकृष्ण भारती यांनी कथाकालक्षेपम्साठी काही उल्लेखनीय संगीतिका रचल्या. त्यांच्या संहिता लिखित रूपात उपलब्ध आहेत. गोपालकृष्ण भारती हे स्वत: उत्कृष्ट संगीतकार व कथाकालक्षेपम्-कलाकार होते. त्यांनी नंदनार चरित्र कीर्तनैगळ हे आख्यान रचून संगीतबद्घ केले. त्यात हिंदुस्थानी व कर्नाटक संगीतशैली तसेच लोकसंगीतप्रकार यांचे रसायन साधले होते. ‘थेरूकूथु’ हा पारंपरिक लोकरंगभूमी-प्रकार स्वरूपत: संगीतिकेला जवळचा होता. एस्. जी. किट्टाप्पा, के. बी. सुंदरम्बाळ ( अभिनेत्री ) हे कलावंत या लोकरंगभूमीच्या परंपरेतून उदयाला आले.
तेलुगू : आंध्र प्रदेशातील संगीत रंगभूमीला प्राचीन व प्रदीर्घ परंपरा आहे. यक्षगान, बुईकथा, हरिकथा, वीथिनाटकम् आणि समवेतगान हे लोकनाट्य प्रकार परंपरेने चालत आले आहेत. काव्य, नाट्य, नृत्य, संगीत या कलांचा मिलाफ लोकरंगभूमीवर झाल्याचे दिसून येते. या पारंपरिक लोकरंगभूमीतूनच तेलुगू संगीतिका व संगीतके विकसित झाली. त्यांतील गीतांवर संस्कृतचा प्रभाव जाणवतो. जयदेवाचे गीतगोविंद, नारायण-तीर्थांचे कृष्णलिला तरंगिणी, लिलाशुककवीचे कृष्ण कर्णामृतम् यांतील श्लोक तेलुगू संगीतिकांत गायिले जातात. जयदेवाची पत्नी पद्मावती गीतगोविंदाच्या अष्टपदींवर नृत्य करीत असे, असे म्हटले जाते. लिलाशुककवीचा कस्तुरीतिलकम् ललाटफलके हा तरंग त्या काळी खूपच लोकप्रिय होता. हळूहळू संस्कृतच्या जागी तेलुगू पदे संगीतिकांत प्रविष्ट झाली. मात्र त्यांची पार्श्वभूमी संस्कृतचीच होती. ⇨ नन्नेचोड ( बारावे शतक ),⇨ पाल्कुरिकि सोमनाथ ( सु. १२८५–१३२३), यार्राना, श्रीनाथुडू, जक्कणा इ. कवि-लेखकांच्या साहित्यकृतींमध्ये संगीतिकांचे तत्कालीन निर्देश आढळतात. अण्णमाचार्यांची श्रीवेंकटेश्वरावरील लोकप्रिय भक्तिपदे संगीतिकांत गायिली जातात. संगीतिका-लेखकांत तल्लावज्झल शिवशंकरशास्त्री व गेय नाटिकाकर्त्यांत नारायणरेड्डी यांची नावे उल्लेखनीय आहेत.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित
मराठी ही प्राचीन भाषा असून ती राजभाषा, ज्ञानभाषा आणि लोकभाषा म्हणून जागतिक भाषांमधली अग्रणी भाषा आहे. अभिजात भाषेच्या सर्व निकषांवर पात्र ठरत असतानाही मराठी भाषा ह्या बहुमानापासून वंचित आहे. अभिजात मराठी जनअभियानाद्वारे आपण केंद्र सरकारला मराठी भाषेस ‘अभिजात’ भाषेचा दर्जा बहाल करण्याचे आवाहन करीत आहोत. २७ फेब्रुवारी रोजी मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त हा बहुमान मराठी भाषेस मिळावा ह्यासाठी आपण ही याचिका भरावी अशी आपल्याला नम्र विनंती आहे. कृपया वरील बॅनरवर क्लिक करून सदर जनअभियानात सहभागी व्हा.


ॲलोपॅथी-आयुर्वेद वाद पुन्हा पेटला?; रामदेव बाबांनी IMAला खुलं पत्र लिहुन विचारले 'हे' प्रश्न

बातमी जशी, आहे तशी...
ॲलोपॅथी-आयुर्वेद वाद पुन्हा पेटला; रामदेव बाबांनी IMAला खुलं पत्र लिहुन विचारले ‘हे’ प्रश्न
ॲलोपॅथी-आयुर्वेद वाद पुन्हा पेटला; रामदेव बाबांनी IMAला खुलं पत्र लिहुन विचारले ‘हे’ प्रश्न
नवी दिल्ली | योगगुरु बाबा रामदेव यांनी कोरोना मृत्यूमागे ॲलोपॅथी औषधोपचार कारण असल्याचं मागे सांगितलं होतं. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे कोरोनाकाळात रुग्णांची सेवा करण्याऱ्या डॉक्टरांनी आक्रमक पवित्रा घेतला होता. केंद्रीय आरोग्यमंत्री डॉ. हर्षवर्धन यांच्या पत्रानंतर रामदेव बाबा यांनी वक्तव्य घेतलं होतं. मात्र, अजुनही हा वाद कमी होताना दिसत नाही. आता रामदेव बाबा यांनी आयएमएला एक खुलं पत्र लिहलं आहे.
इंडियन मेडिकल असोसिएशननं रामदेव बाबा यांच्या वक्तव्यावरून आक्रमक पवित्रा घेत रामदेव यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्याची मागणी केली होती. आरोग्यमंत्री डॉ. हर्षवर्धन यांनी वाद थांबवला असला तरी आता रामदेव यांनी पुन्हा एकदा आयएमए आणि फार्मा कंपन्यांना टार्गेट केलं आहे. त्यात त्यांनी आयएमएला काही प्रश्न विचारले आहेत.
त्यातील काही महत्वाचे प्रश्न –
1. उच्च रक्तदाब, मधुमेह या समस्यांवर ॲलोपॅथीकडे कायमस्वरुपीचे काय उपचार आहेत
2.थायरॉईड, आर्थरायटिस, कोलायटिस आणि दमा यांसारख्या आजारांवर औषध तयार करणाऱ्या फार्मा कंपन्यांकडे कायमस्वरुपी औषधं आहेत का
3. ॲलोपॅथीला 200 वर्षे झाली असतील तर या उपचार पद्धतीमध्ये फॅटी लिव्हर, लिव्हर सोरायसिस, हेपॅटायटिस आणि क्षयरोग हे आजार कायमस्वरुपी बरे करणारे उपचार आहेत का
4.फार्मा इंडस्ट्रीकडे हृदयातील ब्लॉकेजेस संपवण्याची औषधं आहेत का
5. विना बायपास शस्रक्रिया, विना शस्त्रक्रिया आणि अँजिओप्लास्टी टाळण्यासाठी काही कायमस्वरुपाची औषधं आहेत का
6. विना पेसमेकर हृदयाचं कार्य सुरळीत चालावं यासाठी या क्षेत्राकडं कुठले उपचार आहेत
7. कोलेस्ट्रॉल आणि किडनी संबंधी साईड इफेक्टवर ॲलोपॅथीमध्ये काय उपचार आहेत
8. जर व्यक्ती खूपच हिंसक, क्रूर आणि हिंस्र पद्धतीनं वागत असेल तर त्याला माणसात आणण्यासाठी ॲलोपॅथीमध्ये काय उपचार आहेत
9. तसेच एखाद्या व्यसनी व्यक्ती नशा करत असेल तर त्याला यातून बाहेर काढण्यासाठी काही कायमस्वरुपाचे उपचार आहेत का
10. ॲलोपॅथी आणि आयुर्वेद यांच्यातील भांडण सोडवण्यासाठी फार्मा कंपन्यांकडे कोणतं औषध आहे का
11. विना ऑक्सिजन सिलेंडर रुग्णाच्या शरीरात ऑक्सिजन वाढवण्याचे फार्मा कंपन्यांकडे कोणतं औषध आहे
12. ॲलोपॅथी औषध कंपन्यांकडे कोरोना रुग्णांना विना ऑक्सिजन सिलेंडर ऑक्सिजन क्षमता वाढवण्यासाठी उपाय आहेत का
13. उच्च रक्तदाबासाठी काही प्रभावी औषध आहे का
‘आदिपुरुष’ सिनेमा वादाच्या भोवऱ्यात; दिग्दर्शकाला नोटीस
शाहरुख खानने 11 वर्षांपूर्वी केलेली ‘ती’ भविष्यवाणी…
 उद्धव ठाकरेंकडे फक्त पुढच्या 21 तासांची मुदत
14.‘ॲलोपॅथीत टाइप-1 आणि टाइप-2 डायबिटीजवर कायमस्वरुपी औषध आहे का
15. इनलार्ज हार्ट आणि ईएफ कमी होण्यासाठी विना पेसमेकर काही उपाय आहे का
16. डोकेदुखी, मायग्रेन यावर काही ठोस उपाय आहे का
17. हार्ट ब्लॉकेज रिव्हर्स करण्यासाठी काय उपाय आहे का
18. शस्त्रक्रियेशिवाय रोज माणसाचं वजन अर्धा किलो कमी होईल असं औषध आहे का
19. माणसाला लागलेलं ड्रग्सचं व्यसन सोडण्यासाठी काही औषध आहे का
असे प्रश्न बाबा रामदेव यांनी उपस्थित केले आहेत. एका वृत्त वाहिनीच्या कार्यक्रमात आयएमएच्या अधिकाऱ्यांमध्ये आणि बाबा रामदेव यांच्यात चांगलीच वादाची चर्चा रंगली होती. त्यानंतर त्यांनी हे पत्र ट्विट केलं आहे.
मैं इंडियन मेडिकल एसोसिएशन व फार्मा कंपनियों से विनम्रता के साथ सीधे 25 सवाल पूछता हूँ- pic.twitter.com/ATVKlDc9tl
महाराष्ट्रातील ‘या’ जिल्ह्यात लहान मुलांना होतोय कोरोनाचा संसर्ग; तब्बल 166 मुलं कोरोनाबाधित
टुलकिट प्रकरणाला नवं वळण; दिल्ली पोलिसांची ट्विटर इंडियाला नोटीस
महाराष्ट्रातील ‘या’ शहरात एका दिवसात आढळले फक्त 94 कोरोनाबाधित रुग्ण
 महाराष्ट्रातील कोरोनाबाधितांसह मृतांच्या संख्येतही घट, जाणुन घ्या आकडेवारी
मुंबईत आमदाराच्या पत्नीनं आत्महत्येचा प्रयत्न केल्यानं खळबळ, ‘हे’ दिलं कारण
लॉकडाऊनमध्ये दुकान सुरू ठेवल्याने महिला जिल्हाधिकाऱ्यांची मुजोरी, पाहा व्हिडिओ
 मुंबईची कोरोनामुक्तीकडे वाटचाल; सक्रिय रूग्णसंख्येसह नव्या बाधितांच्या संख्येत लक्षणीय घट
‘आदिपुरुष’ सिनेमा वादाच्या भोवऱ्यात; दिग्दर्शकाला नोटीस
शाहरुख खानने 11 वर्षांपूर्वी केलेली ‘ती’ भविष्यवाणी ठरतेय खरी
 उद्धव ठाकरेंकडे फक्त पुढच्या 21 तासांची मुदत
“भविष्य कुणी पाहिलेलं नाही, शिंदेंचा नातू भविष्यात मुख्यमंत्रीही होऊ…
‘आदिपुरुष’ सिनेमा वादाच्या भोवऱ्यात; दिग्दर्शकाला नोटीस
शाहरुख खानने 11 वर्षांपूर्वी केलेली ‘ती’ भविष्यवाणी ठरतेय खरी
 उद्धव ठाकरेंकडे फक्त पुढच्या 21 तासांची मुदत
“भविष्य कुणी पाहिलेलं नाही, शिंदेंचा नातू भविष्यात मुख्यमंत्रीही होऊ शकतो”
नारायण राणेंचा उद्धव ठाकरेंना गंभीर इशारा, म्हणाले…
“काहीही झालं तरी धनुष्यबाण उद्धव ठाकरेंकडेच राहणार, कारण…”
महाराष्ट्रातील सत्तांतरावर भाजपचा मोठा गौप्यस्फोट, म्हणतात…
परतीचा पाऊस महाराष्ट्राला झोडपणार; हवामान खात्याकडून अलर्ट
उद्धव ठाकरेंना मोठा धक्का; शिंदे गटाने केला सर्वात मोठा दावा
“दम असेल तर समोर या, तुम्हाला बघून घेतो”


x

महाराष्ट्र महापालिका निवडणूक 2022
गुजरात विधानसभा निवडणूक 2022 LIVE
हिमाचल प्रदेश विधानसभा निवडणूक 2022 LIVE
Ajit Pawar : खातं वजनदार किंवा हलकं नसतं…, खातेवाटपावरील नाराजीच्या चर्चेवरुन अजितदादांचा मंत्र्यांना टोला
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते अजित पवार यांनी नाराज मंत्र्यांना टोला लगावलाय. आपण जे म्हणतो की हे वजनदार खातं, हे थोडसं हलकं फुलकं खातं असं नाही. तुम्हाला काम करायचं म्हटलं तर कुठल्याही खात्यामध्ये तुम्ही काम करु शकता, असं अजित पवार यांनी म्हटलंय.
अजित पवार, विरोधी पक्षनेते
सुनील काळे | Edited By: सागर जोशी
मुंबई : शिंदे-फडणवीस सरकारच्या मंत्रिमंडळ विस्तारानंतर (Cabinet Expansion) रविवारी खातेवाटपही जाहीर झालं. या खातेवाटपावरुन सरकारमधील मंत्री दीपक केसरकर (Deepak Kesarkar), दादा भुसे आणि संदीपान भुमरे नाराज असल्याची चर्चा सुरु आहे. याबाबत तिनही नेत्यांनी आता स्पष्टीकरण दिलं आहे. मात्र, मंत्र्यांनी नाराजी व्यक्त केल्यानंतर आता कोणतंही खातं महत्त्वाचं आणि कोणतंही खातं कमी महत्त्वाचं नसतं. सर्व खाती महत्त्वाची असतात, असं शिंदे गट आणि भाजपकडून सांगितलं जात आहे. अशावेळी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते अजित पवार (Ajit Pawar) यांनी नाराज मंत्र्यांना टोला लगावलाय. आपण जे म्हणतो की हे वजनदार खातं, हे थोडसं हलकं फुलकं खातं असं नाही. तुम्हाला काम करायचं म्हटलं तर कुठल्याही खात्यामध्ये तुम्ही काम करु शकता, असं अजित पवार यांनी म्हटलंय.
‘काम करायचं म्हटलं तर कुठल्याही खात्यामध्ये काम करु शकता’
मंत्र्यांच्या नाराजीबाबत विचारलं असता अजित पवार म्हणाले की, आज शिंदे साहेबांचं सरकार आहे. आज त्यांच्या सरकारमध्ये कुणाला मंत्री घ्यायचं, कुणाला नाही घ्यायचं हा सर्वस्वी त्यांचा अधिकार आहे. कुणाला कोणती खाती द्यायची हा देखील सर्वस्वी अधिकार एकनाथराव शिंदे साहेबांचा आहे. त्यामुळे त्याबद्दल त्यांना जे योग्य वाटलं आणि आपण जे म्हणतो की हे वजनदार खातं, हे थोडसं हलकं फुलकं खातं असं नाही. तुम्हाला काम करायचं म्हटलं तर कुठल्याही खात्यामध्ये तुम्ही काम करु शकता. त्यातून वेगवेगळे लोक अनेक अर्थ काढू शकतात.
खातेवाटपात दादा भुसे यांच्याकडे बंदरे आमि खनिकर्म, दीपक केसरकर यांच्याकडे शालेय शिक्षण आणि मराठी भाषा, तर संदीपान भुमरे यांच्याकडे रोजगार हमी आणि फलोत्पादन हे खातं देण्यात आलं आहे. कमी महत्वाचं खातं देण्यात आल्यानं हे मंत्री नाराज असल्याची चर्चा आहे. मात्र, नाराजीच्या चर्चांनंतर या मंत्र्यांनी स्पष्टीकरण दिलं आहे.
माझी तब्येत बरी नसते. प्रवास करणं किंवा दगदग करणं जमत नाही. प्रवासामुळे मला शारिरीक त्रास होत होता. मी गेल्या वर्षभरापासून खातं बदलून देण्याची मागणी केली होती. मागच्या सरकारच्या काळात तत्कालीन मुख्यमंत्र्यांना आताच्या मुख्यमंत्र्यांच्या माध्यमातून दुसरी जबाबदारी देण्याची मागणी केली होती. कोणतीही जबाबदारी आपल्याला विश्वासाने दिली जाते त्या जबाबदारीला न्याय दिला पाहिजे, असं दादा भुसे यांनी म्हटलं आहे.
‘सामना’तील टीकेला केसरकरांचं उत्तर
महाविकास आघाडी असताना जी खाती शिवसेनेकडे होती तीच खाती आम्हाला मिळाली आहेत. उलट आरोग्य खात्यासारखं एक मोठं खातं आम्हाला मिळालं आहे. पर्यटनापेक्षा आरोग्य खातं मोठं आहे. मोठं खातं येत असताना एखादं छोटं खात सोडावं लागतं. सामनामधून टिका करण्यापेक्षा त्यावेळेला जर अधिक जोर केला असता तर चांगली चांगली खाती शिवसेनेच्या वाट्याला आली असती. या सरकारमध्ये तीच खाती आमच्या वाट्याला आली असती, असं शालेय शिक्षण मंत्री दीपक केसरकर यांनी म्हटलंय.
टू पीसमध्ये इलियाना डिक्रूझची हवा हवाई
‘संस्कारी बहू’ देवोलिना भट्टाचार्जीचे संस्कारी रूप
नोरा फतेहीची रिवीलिंग जादू पाहिली का
मौनी रॉयचा केसरिया रंग…. फोटोशूटसाठी पहा काय केलं
उत्तर प्रदेश निवडणुका 2022


बॉलिवुडच्या या कपलला पाहुन तुम्ही नक्कीच म्हणु शकता प्रेम आंधळे असते, नंबर ३ ची जोडी तर खतरनाक ! - Bollywood News, Gossips, And Updates

Home BollyWood News बॉलिवुडच्या या कपलला पाहुन तुम्ही नक्कीच म्हणु शकता प्रेम आंधळे असते, नंबर...
बॉलिवुडच्या या कपलला पाहुन तुम्ही नक्कीच म्हणु शकता प्रेम आंधळे असते, नंबर ३ ची जोडी तर खतरनाक
प्रेम आधंळे असते असे म्हणतात पण हे खरे असते की नाही हे सिद्ध झालेले नाही. पण या लेखाद्वारे ही म्हण कशी खरी आहे हे आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत. बॉलिवुडचे असे काही कपल आहेत ज्यांच्याकडे बघुन प्रेम खरेच आंधळे असते असेच म्हणावे लागेल. चला तर जाणुन घेऊ बॉलिवुडच्या त्या कलाकारांबद्दल जे डोळे बंद करुन प्रेमात पडले आणि त्यांचे प्रेम निभावले सुद्धा.
फराह खान आणि शिरीष कुंदर – फराह खान ही बॉलिवुडची प्रसिद्ध कोरीयोग्राफर आणि दिग्दर्शिका आहे. तिने आजपर्यंत ८० हुन अधिक चित्रपट कोरीयोग्राफ केले आहेत. सलमान आणि शाहारुख सोबत तिची विशेष मैत्री आहे. फराहने मै हु ना आणि ओम शांती ओम यांसारखे सुपरहीट चित्रपट दिग्दर्शित केले आहेत.
फराहने तिच्या दोन्ही चित्रपटांमध्ये शाहारुखला कास्ट केले होते. फराहनेच दिपिकाला पहिला ब्रेक दिला होता. आणि आज दिपिका बॉलिवुडची सर्वात मोठी स्टार आहे. फराहने शिरिष कुंदर सोबत लग्न केले. त्यानंतर तिने ११ फेब्रुवारी २००८ ला तिळ्यांना जन्म दिला. पण या दोघांची जोडी बघुन पण असेच म्हणावे लागेल प्रेम आंधळे असते.
इमरान खान आणि अंवतिका मलिक – इमरान खानचा जन्म १३ जानेवारी १९८३ मध्ये झाला होता. इमरान हा बॉलिवुड अभिनेत्यासोबतच अमिर खानचा भाचासुद्धा आहे. अमिरला बॉलिवुडमध्ये मिस्टर परफेक्शनिस्ट म्हणुन ओळखले जाते. तो वर्षाला एक चित्रपट करत असतो. पण इमरानला त्याच्या मामाप्रमाणे प्रसिद्धी मिळवता आली नाही.
इमरानने सुद्धा काही हिट चित्रपट दिले आहेत. पण सध्या तो बॉलिवुडमध्ये फारसा अॅक्टिव्ह नाही. इमरानने अवंतिका मलिकसोबत लग्न केले. यांच्यात सुद्धा प्रेम आंधळे असते असेच म्हणावे लागेल कारण इमरानच्या तुलनेत अवंतिका फारशी खास दिसत नाही. इमरान दिसायला खुप स्मार्ट आहे.
किम शर्मा आणि अली पंजाबी – किम शर्माने भलेही बॉलिवुडमध्ये हवेतसे यश मिळवले नसले तरी तिने अनेक चित्रपटांमध्ये कामे केली आहेत. यामध्ये तिचा मोहब्बतें हा चित्रपट खुप हीट झाला होता. ही चित्रपट मल्टीस्टार होता. यामध्ये शाहारुख खान – ऐश्वर्या रायने काम केले होते. त्यामुळे हा चित्रपट सुपरहिट ठरला.
पण या चित्रपटात थोडेफार क्रेडीट किम शर्माला पण मिळाल्याने ती सुद्धा प्रसिद्ध झाली. या चित्रपटानंतर ती बॉलिवुडपासुन दूर राहु लागली. त्यानंतर तिने अली पंजाबीसोबत लग्न केले. अली पंजाबी किमपेक्षा वयाने मोठे वाटतात. पण त्यांच्याकडे बघुन नक्कीच बोलु शकतो की प्रेम आंधळे असते.नंबर ३ ची जोडी तर खतरनाक
मित्रांनो हा लेख तुम्हाला आवडला असेल तर नक्की लाईक करा आणि आपल्या मित्रांबरोबर शेयर करायला विसरू नका. तसेच आपली प्रतिक्रिया कमेंट करून नक्की कळवा
Previous articleदुबईच्या बुर्ज खलिफामध्ये आहे या सुपरस्टारचा फ्लॅट, संपत्ती एवढी आहे की वाचून चक्रावून जाल
Next articleतुझ्या मुलीला एखाद्याने किस केले तर त्याला तू काय करशील  यावर शाहरुखने दिले हे धक्कादायक उत्तर
ऐश्वर्याने सांगितली बेडरूम मधली खास गोष्ट, अभिषेकने पहिल्या रात्री बेड मोडून…
गोविंदाच्या सामी सामी गाण्यावरचा डांन्स पाहून रश्मीकाच झाली वेडी, पहा व्हिडीओ
वरून पूर्णपणे उघड्या असलेल्या ड्रेसमध्ये मलायका अरोराने केला असा डांन्स, पाहून तुम्हीही वेडे व्हाल
ऐश्वर्याने सांगितली बेडरूम मधली खास गोष्ट, अभिषेकने पहिल्या रात्री बेड मोडून…...
ऐश्वर्या राय बॉलिवूड इंडस्ट्रिमधील एक मोठे नाव आहे. आजपर्यंत ऐश्वर्याने एक नाही दोन नाही तर कित्येक हिट चित्रपट दिले आहेत, आणि यातूनच तिने सगळ्या...
गोविंदाच्या सामी सामी गाण्यावरचा डांन्स पाहून रश्मीकाच झाली वेडी, पहा व्हिडीओ...
वरून पूर्णपणे उघड्या असलेल्या ड्रेसमध्ये मलायका अरोराने केला असा डांन्स, पाहून...
अभिनेत्री पलक तिवारीचा बोल्ड लुक आला तिच्या अंगाशी, ऐन कॅमेऱ्यासमोर ड्रेस...
तुम्हाला कुत्रे आवडतात का  चला तर मग जाणून घेऊ जगातले...
ऐश्वर्याने सांगितली बेडरूम मधली खास गोष्ट, अभिषेकने पहिल्या रात्री बेड मोडून…...
गोविंदाच्या सामी सामी गाण्यावरचा डांन्स पाहून रश्मीकाच झाली वेडी, पहा व्हिडीओ...
वरून पूर्णपणे उघड्या असलेल्या ड्रेसमध्ये मलायका अरोराने केला असा डांन्स, पाहून...
अभिनेत्री पलक तिवारीचा बोल्ड लुक आला तिच्या अंगाशी, ऐन कॅमेऱ्यासमोर ड्रेस...
तुम्हाला कुत्रे आवडतात का  चला तर मग जाणून घेऊ जगातले...
रिया चक्रवर्ती सोबत ड्र ग्स चॅट करणाऱ्या गौरव आर्याने दिली हि...
रिया चक्रवर्तीने ८ हार्डडिस्कचा डेटा डिलीट केल्याची सिद्धार्थ पिठानीने दिली सी...
अखेर २ महिन्यांनंतर रिया चक्रवर्तीने सुशांतचे घर का सोडले याचे कारण...


Asia Cup 2022 : कोणत्याही फलंदाजीच्या क्रमावर खेळण्यास तयार : सूर्यकुमार यादव - Maha Update

Home » Asia Cup 2022 : कोणत्याही फलंदाजीच्या क्रमावर खेळण्यास तयार : सूर्यकुमार यादव
Asia Cup 2022 : कोणत्याही फलंदाजीच्या क्रमावर खेळण्यास तयार : सूर्यकुमार यादव
नवी दिल्ली : आशिया चषक 2022 मध्ये हाँगकाँगच्या सामन्याचा हिरो ठरलेल्या सूर्यकुमार यादवने म्हटले आहे की, मी कोणत्याही फलंदाजीच्या क्रमावर खेळण्यास तयार आहे. त्याने हाँगकाँगविरुद्ध 68 धावांची नाबाद खेळी केली. या सामन्यात सूर्यकुमार यादव चौथ्या क्रमांकावर फलंदाजीला आला. हाँगकाँगच्या सामन्यानंतर पत्रकार परिषदेत पत्रकारांना संबोधित करताना सूर्यकुमार यादव म्हणाला की, मी कोणत्याही फलंदाजी क्रमाने खेळण्यास तयार आहे, हे मी कर्णधार आणि मुख्य प्रशिक्षकाला सांगितले आहे. मला फक्त खेळण्याची संधी द्या.
केएल राहुलच्या बचावात सूर्या
दुखापतीनंतर संघात पुनरागमन करणाऱ्या केएल राहुलची कामगिरी गेल्या दोन सामन्यांमध्ये विशेष राहिलेली नाही. हाँगकाँगविरुद्ध त्याने 39 चेंडूत केवळ 36 धावा केल्या. हे पाहता, जेव्हा सूर्यकुमार यादवला विचारण्यात आले की, रोहित शर्मासोबत तुम्ही सलामीवीर फलंदाजी का करत नाही.
यावर सूर्यकुमार यादव म्हणाले, ‘याचा अर्थ तुम्हाला ‘केएल भाई’ (केएल राहुल) वगळावे असे म्हणायचे आहे. सूर्यकुमार यादव म्हणाला, ‘तो दुखापतीतून पुनरागमन करत आहे, त्याला थोडा वेळ दिला पाहिजे. आमच्याकडे भरपूर वेळ आहे.
विशेष म्हणजे आगामी T20 विश्वचषकाच्या पार्श्वभूमीवर टीम इंडिया अनेक खेळाडूंना वेगवेगळ्या बॅटिंग ऑर्डरवर पाठवून आजमावण्याचा प्रयत्न करत आहे. सूर्यकुमार यादव पुढे म्हणाले की, सरावाच्या वेळी इतर खेळाडूंना संधी देण्याऐवजी सामन्यातच संधी देण्याचा संघाचा प्रयत्न आहे.
सूर्यकुमार यादव म्हणाला, ‘आजच्या संघाबद्दल सांगायचे तर, आजचा सामना मी पूर्ण करू शकलो नाही, तर ऋषभ पंत, दिनेश कार्तिक आणि रवींद्र जडेजासारखे खेळाडू उपस्थित होते.’ तो पुढे म्हणाला, ‘फलंदाजी करताना ‘विराट भाई’ने मला मुक्तपणे खेळायला सांगितले आणि खेळाचा आनंद घ्यायला सांगितले.’
हाँगकाँगविरुद्ध सूर्यकुमार यादवने प्रथम वेगवान खेळ करत 22 चेंडूत षटकार ठोकून अर्धशतक पूर्ण केले. त्याचबरोबर २६१.५४ च्या स्ट्राईक रेटने २६ चेंडूत ६ षटकार आणि ६ चौकारांच्या मदतीने नाबाद ६८ धावा केल्या. सूर्यकुमार यादवने डावाच्या शेवटच्या षटकात 4 षटकार ठोकले, त्यात हॅट्ट्रिक षटकारही समाविष्ट आहे. डावाच्या शेवटच्या षटकात त्याने 26 धावा दिल्या.
Asia Cup : KL राहुलच्या जागी “हा” खेळाडू करू शकतो डावाची सुरुवात..
रोहित शर्माच्या नेतृत्वावर खुश नाही आरपी सिंग; म्हणाला, “हे चुकीचे आहे…”
Suryakumar Yadav : षटकारांचा पाऊस पाडत सूर्यकुमार यादवने केला मोठा विक्रम


जुही चावला - विकिपीडिया

१३ नोव्हेंबर, १९६७ (1967-11-13) (वय: ५४)
जय मेहता (ल. १९९५)
जुही चावला ( ११ नोव्हेंबर १९६७) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री, निर्माती व १९८४ सालची मिस इंडिया विजेती आहे. बॉलिवूडमधील सर्वात लोकप्रिय व्यक्तींमध्ये तिची गणना होते. मिस इंडिया स्पर्धा जिंकल्यानंतर जुहीने अभिनयामध्ये उतरायचे ठरवले. १९८६ सालच्या सल्तनत ह्या चित्रपटामधून तिने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. त्यानंतर १९८८ साली आलेला आमिर खानसोबतचा कयामत से कयामत तक हा तिचा दुसरा चित्रपट प्रचंड यशस्वी झाला व जुही रातोरात सुपरस्टार बनली. तेव्हापासून तिने अनेक यशस्वी चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत व तिला अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. हिंदीखेरीज जुहीने तेलुगू, तमिळ इत्यादी भाषांमधील चित्रपटांमध्ये देखील अभिनय केला आहे.
अभिनयाखेरीज जुही चित्रपट निर्मितीमध्ये देखील कार्यरत आहे. तसेच भारतीय प्रीमियर लीगमध्ये खेळणाऱ्या कोलकाता नाइट रायडर्स ह्या संघाची ती शाहरुख खानसोबत सह-मालकीण आहे.
1987 प्रेमलोक शशिकला कन्नड चित्रपट
1988 कयामत से कयामत तक रश्मी सिंग फिल्मफेअर सर्वोत्तम महिला पदार्पण पुरस्कार
कलियुग कर्नुडू जया तेलुगू चित्रपट
परूवा रागम शशिकला तमिळ चित्रपट
1989 अमर प्रेम पायल बंगाली चित्रपट
किंदरी जोगी गंगा कन्नड चित्रपट
विकी दादा श्यामली तेलुगू चित्रपट
लव्ह लव्ह लव्ह रीमा गोस्वामी
1990 काफिला कल्पना अवस्ती
तुम मेरे हो पारो
1991 शांती क्रांती शांती क्रांती कन्नड चित्रपट
शांती क्रांती शांती क्रांती तेलुगू चित्रपट
नट्टक्कू ओरू नल्लावन नट्टक्कू ओरू नल्लावन तमिळ चित्रपट
बेनाम बादशा बेनाम बादशा
कर्ज चुकाना है कर्ज चुकाना है
1992 अपोन पोर अपोन पोर बंगाली चित्रपट
बोल राधा बोल बोल राधा बोल
राधा का संगम राधा का संगम
राजू बन गया जंटलमन राजू बन गया जंटलमन
मेरे सजना साथ निभाना मेरे सजना साथ निभाना
बेवफा से वफा बेवफा से वफा
दौलत की जंग दौलत की जंग
इज्जत की रोटी इज्जत की रोटी
हम हैं राही प्यार के हम हैं राही प्यार के फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेत्री पुरस्कार
कभी हां कभी ना कभी हां कभी ना पाहुणी कलाकार
1994 ईना मिना डिका ईना मिना डिका
द जंटलमन द जंटलमन
अंदाज अपना अपना अंदाज अपना अपना पाहुणी कलाकार
घर की इज्जत घर की इज्जत
साजन का घर साजन का घर
1995 राम जाने राम जाने
आतंक ही आतंक आतंक ही आतंक
1997 येस बॉस येस बॉस
मिस्टर ॲन्ड मिसेस खिलाडी मिस्टर ॲन्ड मिसेस खिलाडी
दीवाना मस्ताना दीवाना मस्ताना
1998 सात रंग के सपने सात रंग के सपने
हरीकृष्णनन्स हरीकृष्णनन्स मल्याळम चित्रपट
झूट बोले कौवा काटे झूट बोले कौवा काटे
अर्जुन पंडित अर्जुन पंडित
शहीद उद्धम सिंग शहीद उद्धम सिंग
फिर भी दिल है हिंदुस्तानी फिर भी दिल है हिंदुस्तानी
2001 वन टू का फोर वन टू का फोर
एक रिश्ता एक रिश्ता
आमधनी अठन्नी खर्चा रुपय्या आमधनी अठन्नी खर्चा रुपय्या
2003 ३ दीवारें ३ दीवारें
झंकार बीट्स झंकार बीट्स
2004 देस होया परदेस देस होया परदेस पंजाबी चित्रपट
2005 माय ब्रदर निखिल माय ब्रदर निखिल
७½ फेरे ७½ फेरे
2006 बस एक पल बस एक पल
वारिस इश्क दा वारिस वारिस इश्क दा वारिस पंजाबी चित्रपट
क्रेझी ४ क्रेझी ४
किस्मत कनेक्शन किस्मत कनेक्शन
2009 लक बाय चान्स लक बाय चान्स
2011 आय ॲम आय ॲम
2012 मैं कृष्ण हूं मैं कृष्ण हूं
सन ऑफ सरदार सन ऑफ सरदार
2014 गुलाब गॅंग गुलाब गॅंग
इंटरनेट मूव्ही डेटाबेसवरील जुही चावलाचे पान (इंग्लिश मजकूर)
फिल्मफेअर पुरस्कार सर्वोत्तम अभिनेत्री
मीना कुमारी (१९५४) • मीना कुमारी (१९५५) • कामिनी कौशल (१९५६) • नूतन (१९५७) • नर्गिस (१९५८) • वैजयंतीमाला (१९५९) • नूतन (१९६०)
बिना रॉय (१९६१ ) • वैजयंतीमाला (१९६२) • मीना कुमारी (१९६३) • नूतन (१९६४) • वैजयंतीमाला (१९६५ ) • मीना कुमारी (१९६६ ) • वहिदा रेहमान (१९६७ ) • नूतन (१९६८) • वहिदा रेहमान (१९६९ ) • शर्मिला टागोर (१९७०) • मुमताज (१९७१) • आशा पारेख (१९७२) • हेमा मालिनी (१९७३) • डिंपल कापडिया आणि जया बच्चन (१९७४) • जया बच्चन (१९७५) • लक्ष्मी (१९७६) • राखी (१९७७) • शबाना आझमी (१९७८) • नूतन (१९७९ ) • जया बच्चन (१९८०)
रेखा (१९८१) • स्मिता पाटील (१९८२) • पद्मिनी कोल्हापुरे (१९८३) • शबाना आझमी (१९८४) • शबाना आझमी (१९८५) • डिंपल कापडिया (१९८६) • निरंक (१९८७) • निरंक (१९८८) • रेखा (१९८९) • श्रीदेवी (१९९०) • माधुरी दीक्षित (१९९१) • श्रीदेवी (१९९२) • माधुरी दीक्षित (१९९३) • जुही चावला (१९९४) • माधुरी दीक्षित (१९९५) • काजोल (१९९६) • करिश्मा कपूर (१९९७) • माधुरी दीक्षित (१९९८) • काजोल (१९९९) • ऐश्वर्या राय (२०००)
करिश्मा कपूर (२००१) • काजोल (२००२) • ऐश्वर्या राय (२००३) • प्रीती झिंटा (२००४) • राणी मुखर्जी (२००५) • राणी मुखर्जी (२००६) • काजोल (२००७) • करीना कपूर (२००८) • प्रियांका चोप्रा (२००९) • विद्या बालन (२०१०) • काजोल (२०११) • विद्या बालन (२०१२) • विद्या बालन (२०१३) • दीपिका पडुकोण (२०१४) • कंगना राणावत (२०१५) • दीपिका पडुकोण (२०१६) • आलिया भट्ट (२०१७)
इ.स. १९६७ मधील जन्म
फेमिना मिस इंडिया विजेत्या
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल ५ मे २०२२ रोजी ००:५९ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


राहुल माने | Snopty

आपल्या खात्यात लॉग इन
एक खाते तयार करा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
परवलीचा शब्द परत मिळवा
ये पुरुषी हैवाना ...... तुझा जन्म पण त्याच एका उदरातुन झाला, हे कसं विसरलास रे  नऊ महिने रक्त शोषलसं, अजुन पण पोट भरलचं नाही रे...
ब्लॉग लिहिण्यासाठी लॉग इन करा. नवीन खाते खाते तयार करण्यासाठी कृपया साइन अप करा


मेहनतीची पोहोचपावती - Snopty

आपल्या खात्यात लॉग इन
एक खाते तयार करा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
परवलीचा शब्द परत मिळवा
यात्रा असो वा गणपती उत्सव; प्रत्येक मंडळ हे काही जिवंत देखावे सादर करून आपल्या प्रेक्षकांना काहीतरी सामाजिक जाणिवेचे भान राखून काही तरी संदेश द्यायचा प्रयत्न करत असते.
यानुसार *बाल गणेशोत्सव मंडळ,खिंडवाडी…..* आम्ही यात्रेमध्ये असणाऱ्या सोंगामध्ये *बदलती शिक्षण पद्धती आणि शिक्षणाचे होत असलेले बाजारीकरण* यावर आधारित एक सुंदर देखावा सादर केला होता.
सर्व ग्रामस्थ,बाहेरून आलेले प्रेक्षक या सर्वांना आवडेल आणि हृदयाला स्पर्श करेल असा सुंदर देखावा आम्हाला सादर करता आला त्याबद्दल आम्ही सर्वजण खूप आनंदी होतो.
पण त्या आनंदात भर म्हणून अजून एक गोष्ट घडली. सोशल मीडिया वर आम्ही आमचे हे छोटेसे नाटक अपलोड केले होते ते पाहून आपल्या सातारा पंचक्रोशीत असणारे क्षेत्रमाऊली परिसरातील बाल गोपाल गणेशोत्सव मंडळ यांनी आमच्याशी संपर्क साधला.
आपल्या नाटकाची आणि सादर केलेल्या विषयाची दाद अशी बाहेरून होतेय ही गोष्ट मनाला जास्तच आनंद देणारी होती.त्यानंतर बाल गोपाल गणेशोत्सव मंडळाचे सदस्य भेटीस आले.संपूर्ण नाटक कसे लिहिले,त्यातून कशाप्रकारे संदेश दिला,लिहिताना मनात काय विचार होते,सादरीकरणात कशा गोष्टींचा विचार करावा यावर बरीच चर्चा झाली.
त्यांना विषय आवडला ही जमेची बाजू होतीच.पण पुढे विषय येतो तो व्यवहाराचा.कारण प्रत्येक मंडळ हे अशा सादरीकरणासाठी बराच पैसा खर्च करत असते.आम्हीही त्यापैकी एक.मग ठराविक रक्कम देवून नाटकाची रेकॉर्ड केलेली मूळ ऑडिओ क्लिप त्यांना दिली.
आम्ही कशाप्रकारे सादर करतो बघायला या असे म्हणून ते निघून गेले.मग आम्हीही आमच्या मंडळाच्या पुढील नियोजनात गुंतून गेलो.काल रात्री अचानक १०.३० वाजता फोन आला की अहो क्षेत्रमाऊली मधून बोलतोय….तुम्ही दिलेल्या विषयावर आम्ही आमच्या पद्धतीने सादरीकरण केले आहे.तुम्ही पहायला या की.
वेळ खूप झाली होती.त्यामुळे नकार देण्याच्या मानसिकतेत मी होतो.पण लगेच पुढून आवाज आला.रात्री १ वाजले यायला तरी या.तुमच्यासाठी पुन्हा शो लावतो.पण या नक्की.
हे ऐकल्यावर नकार द्यायला जीभ उचलली नाहीच.सरळ हो येतो पण वेळ होईल अस सांगून फोन ठेवून दिला.आमच्या मंडळाच्या कार्यकर्त्यांना ही माहिती दिली आणि त्यांच्या सोबत गेलो ते थेट बाल गोपाल गणेशोत्सव मंडळाच्या शेड जवळ.
गेल्या गेल्या श्रीफळ देवून आमचा त्यांनी सत्कार केला आणि मग नाटकाच्या सादरीकरणाला सुरुवात केली.
*जेव्हा तुम्ही लिहिलेले,स्वतःच्या आवाजात रेकॉर्ड केलेले आणि त्या कथानकात एक भूमिका स्वतः साकारलेले नाटक* आपल्याच समोर एक दुसरा समूह सादर करतोय हे पाहताना मनाला मिळणारा आनंद मला ठीक मांडता येत नाही.पण प्रत्येक कलाकाराचा उत्कृष्ट अभिनय,अगदी लहान मुलांपासून ते मोठ्यांपर्यंत सर्वजण आपल्या भूमिकेला योग्य न्याय देत होते.
हे सर्व पाहत असताना काही महिन्यापूर्वी आम्ही केलेले ते सादरीकरण त्यासाठी सर्वांनी घेतलेली मेहनत,आलेल्या अडचणी,त्यातून काढलेले मार्ग हे सगळेच डोळ्यासमोरून जात होते.
मूळ कथानकात काही किरकोळ बदल करून त्यांनी सादर केलेल्या या नाटकाला तिथे देखील मिळणारी पसंती सर्वांच्या चेहऱ्यावर दिसत होती.
नाटक संपल्यावर सर्व कलाकारांसोबत फोटो घेण्याचा मोह झाला आणि तो सुंदर प्रसंग आम्ही कॅमेऱ्यात कैद केला.कसे झाले आमचे नाटक…. झाले का नीट… अशा सगळ्या प्रश्नांना एकच उत्तर होत माझ्याकडे…..उत्तम….खरच फार छान केले तुम्ही.
तेव्हा अजून एक गोष्ट लक्षात आली.आपण मेहनत घेतो आणि आपल्या मनाला वाटेल असे सादर करतो.यात खरा आनंद नसतो.आनंद तेव्हाच होतो जेव्हा त्याला प्रेक्षकांच्या पसंतीची दाद मिळते.
खरच कलाकाराला अजून काय हवे असते…..आपल्या कलेला प्रोत्साहन मिळावं यासाठी प्रेमाचे २ शब्द आणि थोडंसं कौतुक.आज आमच्याकडुन ते त्यांना मिळत होत….आणि त्यांचे चेहरे आनंदाने फुलले होते.
पण त्यांच्याहीपेक्षा माझ्या मनात जो एक सकारात्मक उर्जेचा प्रवाह जागा झाला तो मी कधीच नाही विसरू शकत.पुसेसावळी येथे देखील आमच्या या नाटकाचे प्रयोग दाखवले गेले.पण तिथे आम्हाला जाता आले नाही.
लिखाणात सहकार्य करणाऱ्या माझ्या मंडळातील सदस्यांचे जे मार्गदर्शन मिळाले,सादरीकरणात माझ्या सोबतच्या ज्या कलाकारांनी उत्तम अभिनय केले आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे रेकॉर्डिंग मध्ये ज्या कलाकारांनी आपले आवाज दिले.आज त्या सर्वांच्या मेहनतीला पोहोचपावती मिळाली होती.
सन्मानाने मिळालेले श्रीफळ घेवून आम्ही आमच्या परतीच्या प्रवासाला निघालो ते मनात एक वेगळाच आत्मविश्वास घेवून.
प्रतिक्रिया द्या प्रतिक्रिया रद्द करा
प्रतिक्रिया देण्यासाठी लॉग इन करा
स्मृतीगंध…..ट्रेक नंबर १६…भाग २…कोळे नृसिंहपुर
स्मृतीगंध…..ट्रेक नंबर १६…भाग २…कोळे नृसिंहपुर
ब्लॉग लिहिण्यासाठी लॉग इन करा. नवीन खाते खाते तयार करण्यासाठी कृपया साइन अप करा


x

महाराष्ट्र महापालिका निवडणूक 2022
गुजरात विधानसभा निवडणूक 2022 LIVE
हिमाचल प्रदेश विधानसभा निवडणूक 2022 LIVE
Washim Rain | वाशिमच्या गिंभा परिसरात ढगफुटी सदृश्य पाऊस, गावाला आले नदीचे स्वरूप, प्रशासनाने दिला सर्तकतेचा इशारा
काटा येथुन उगम होणाऱ्या काटेपूर्णा नदीच्या उगमस्थानी सुद्धा मोठा पुर आला आहे. त्यामुळे शेतात जाणारे शेतकरी गावातच अडकून पडले आहेत. मुसळधार पावसामुळे जिल्ह्यातील अनेक गावांचा संपर्क तुटला आहे.
टीव्ही 9 मराठी डिजीटल टीम | Edited By: शितल मुंडे, टीव्ही 9 मराठी डिजीटल
वाशिम : वाशिम (Washim) जिल्ह्यात मागील पाच दिवसांपासून संध्याकाळी अनेक ठिकाणी ढगफुटी सदृष्य पाऊस पडत आहे. काल सायंकाळी मंगरूळपीर तालुक्यातील गिंभा परिसरात ढगफुटी सदृश्य पाऊस पडल्यामुळे संपूर्ण परिसराला नदीचे स्वरूप आले होते. या पावसामुळे अनेकांच्या घरात पाणी शिरल्याने नागरिकांचे मोठे नुकसान देखील झालंय. वाशिम जिल्ह्यात 8 ऑगस्टच्या मध्यरात्रीपासून मुसळधार पाऊस (Rain) कोसळत असून या पावसामुळे जिल्ह्यातील नदी नाले दुथडी भरून वाहत आहेत. मात्र, या पावसामुळे नागरिकांचे जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाल्याचे चित्र असून हजारो लोकांच्या घरामध्ये पावसाचे पाणी (Water) शिरले आहे.
सततच्या पावसामुळे जिल्ह्यातील बहुतांश नद्यांना पूर
सततच्या पावसामुळे जिल्ह्यातील बहुतांश नद्यांना पुर आला असून गाव परिसरातील नाल्यांनाही पुर आलायं. त्यामुळे गावातील जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. वाशिम तालुक्यातील सोनखास येथील खुल्या मैदानात पाणी साचले आहे तर उमरा मोठा ते पार्डी आसरा दरम्यान असलेल्या नाल्याला पुर येऊन वाशिमकडे येणारे वाहनधारक पुरामुळे अडकून आहेत. काटा येथुन उगम होणाऱ्या काटेपूर्णा नदीच्या उगमस्थानी सुद्धा मोठा पुर आला आहे. त्यामुळे शेतात जाणारे शेतकरी गावातच अडकून पडले आहेत. मुसळधार पावसामुळे जिल्ह्यातील अनेक गावांचा संपर्क तुटला आहे.
IIT Bombay: आयआयटी मुंबईच्या फी पॅनेलवर 4 विद्यार्थ्यांची नेमणूक 15 दिवसांच्या विरोधानंतर विद्यार्थ्यांना दिलासा
Sanjay Raut : तुरुंगात असताना लेख लिहिणे बेकायदेशीर; ईडीचे अधिकारी संजय राऊतांची चौकशी करणार
Mumbai : 60 मिनिटांत छातीत घुसलेली सळई काढली, डॉक्टरांमुळे 22 वर्षीय तरुण जखमी मजुराला अखेर जीवदान
मोठा उमरा, वारा जहांगीर या गावाचा संपर्क तुटला
काल रात्रीपासून सुरू असलेल्या जोरदार पावसामुळे वाशिम जिल्ह्यातील नदी नाल्यांना पूर आला आहे. जिल्ह्यात कारंजा तालुक्यातील अडाण, मालेगाव तालुक्यातील सोनल व वाशिम तालुक्यातील एकबुर्जी हे मोठे प्रकल्प आधीच ओसंडून वाहत होते. आता अनेक छोटे प्रकल्पही शंभर टक्के भरले असून मोठ्या प्रमाणात पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. त्यामुळे प्रशासनाकडून नदीकाठच्या गावांना धोक्याचा इशारा देण्यात आला आहे. वाशिम तालुक्यातील पारडी आसरा गावाजवळील पुलावरून पाणी वाहत असल्याने व दुसऱ्या बाजूने पूस नदीलाही पूर आल्याने मोठाउमरा, वारा जहांगीर या गावाचा संपर्क तुटला आहे.
International Tiger Day : 10 वर्षांत भारतात 1059 वाघांचा मृत्यू; मध्य प्रदेशात 202 मृत्यू
महाराष्ट्रात आता काय काय सुरु राहणार
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा पुणे दौरा कसा असणार
क्रांती चौकात शिवरायांच्या पुतळ्याचं अनावरण
उत्तर प्रदेश निवडणुका 2022


Please enable javascript.

हॅलो, तुम्ही मटा IE11 व्हर्जनमध्ये पाहत असल्याचं दिसतं. मटा ही वेबसाइट ऑप्टिमाईज करण्यात आली असून एज आणि क्रोम ब्राऊजरमध्ये सर्वोत्तम चालते. कृपया तुमचं ब्राऊजर अपडेट करा.
मटा ऑनलाइनची २५ वर्षे
Nothing phone (1) बाबत मोठा खुलासा, फोनमध्ये असेल Snapdragon 778G+ चिपसेट, पाहा डिटेल्स
Nothing Phone (1) : सध्या नथिंग फोन (1) सर्वाधिक चर्चेत आहे आणि आता या फोनमध्ये Qualcomm Snapdragon 778G+ चिपसेट देण्यात येणार असल्याचेही समोर येत आहे. जाणून घेऊया सविस्तर.
Nothing phone (1) बाबत मोठा खुलासा
मिळणार Snapdragon 778G+ चिपसेट
इतरही फीचर्स असतील जबरदस्त
नवी दिल्ली: Nothing phone (1) Leaks: गेल्या काही दिवसांपासून Nothing phone (1) बाबत सातत्याने माहिती समोर येत आहे. कार्ल पेईच्या स्टार्टअपचा हा पहिला फोन चर्चेत आहे. युजर्समधेही याबाबत बरीच उत्सुकता असून आता कंपनीने स्पष्ट केले आहे की नथिंग फोन (1) मध्ये Qualcomm Snapdragon 778G+ चिपसेट देण्यात येणार असल्याचे Carl Pei यांनी कन्फर्म केले आहे. रिपोर्टनुसार, Pei यांनी फोनमध्ये फ्लॅगशिप ऐवजी मिड-रेंज चिपसेट का दिला आहे हे देखील सांगितले आहे. अहवालानुसार, आजकाल येणारे बहुतेक फोन सामान्य कामांसाठी चांगली कामगिरी करतात.अधिक शक्तिशाली चिपसेट म्हणजे किमतीत वाढ. Pei यांचा विश्वास आहे की 778G+ चिपसेट खूप शक्तिशाली आहे
वाचा: Recharge Plans: अनलिमिटेड कॉल्ससह भरपूर डेटा देणाऱ्या 'या' प्लानची किंमत नाही जास्त, सिम देखील राहणार वर्षभर अॅक्टिव्ह
बॅटरी लाईफ ही सर्वात महत्वाची गोष्ट असून Qualcomm ने नथिंग फोन (1) मध्ये ऑफर केलेल्या चिपसेटमध्ये वायरलेस चार्जिंग आणि रिव्हर्स वायरलेस चार्जिंगला समर्थन दिले आहे. हा सपोर्ट सामान्यत: अधिक हाय-एंड फ्लॅगशिप प्रोसेसरमध्ये दिला जातो. स्नॅपड्रॅगन 778G+ बद्दल बरेच वादविवाद होणार यात शंका नाही. Nothing मधील पहिल्या फोनच्या अनोख्या डिझाईनबद्दल काही युजर्सना नक्कीच फ्लॅगशिप-स्तरीय चिपसेटची अपेक्षा असेल. परंतु, स्नॅपड्रॅगन 778G+ च्या कन्फर्मेशन नंतर , डिव्हाइसच्या कार्यक्षमतेवर निश्चितपणे काही नकारात्मक प्रभाव पडेल, विशेषत: भारतासारख्या बाजारपेठेत जिथे प्रोसेसर फोनमधील सर्वात शक्तिशाली घटक मानला जातो.
वाचा: Amazon Sale: तयार ठेवा विश लिस्ट  लवकरच सुरु होतोय खास सेल, लॅपटॉप-मोबाईलसह 'या' डिव्हाइसेसवर मिळणार शानदार डील्स
दरम्यान, नथिंग फोन (1) संबंधी नवीन लीक आणि ईएमजेस उघड झाले आहे. हँडसेट देखील काळ्या प्रकारात येईल. आतापर्यंत, कंपनीने फक्त पांढरा प्रकार उघड केला आहे. फोनमध्ये Half Transparent बॅक पॅनल आहे. ज्यावर पाच लाइटनिंग स्ट्रिप्स देण्यात आल्या आहेत. एका YouTuber ने एक व्हिडिओ शेअर केला आहे ज्यामध्ये नथिंग फोन (1) चा संपूर्ण डिस्प्ले पाहता येतो.
वाचा: Online Banking: अकाउंट कधीच हॅक होणार नाही, सुरक्षित इंटरनेट बँकिंगसाठी फॉलो करा 'या' ५ टिप्स
महत्वाचे लेखFlipkart सुरू होतोय भन्नाट सेल, महागडे स्मार्टफोन्स निम्म्या किंमतीत उपलब्ध; जाणून घ्या संपूर्ण डिटेल्स
Marathi News App: तुम्हालाही तुमच्या अवतीभवती होत असलेल्या बदलांमध्ये सहभागी व्हायचं आहे सिटिझन रिपोर्टर अॅप डाउनलोड करा आणि रिपोर्ट्स पाठवा.
ताज्या बातम्यांसह अपडेट राहण्यासाठी लाइक करा Maharashtra Times फेसबुकपेज
विज्ञान-तंत्रज्ञान Airtel 5G Plus सर्विस मुंबईसह या शहरात लाँच, नवीन सिम कार्डविना मिळेल फ्री 5G सर्विस
ADV- अॅमेझॉन ग्रेट इंडियन फेस्टिव्हल तुमच्यासाठी उत्तम किमतीत टीव्ही आणतो; Redmi, OnePlus यांसारख्या ब्रँडवर भरघोस सूट
सौंदर्य फेस्टिव्ह सीझनमध्ये चमकेल चेहरा, फॉलो करा या टिप्स
सिनेन्यूज आदिपुरुषचा टीझर पाहून टीव्हीवरचा लक्ष्मणही भडकला, म्हणाला हे रामायण आहे की...
ब्युटी सैंधव मीठ देईल गुलाबासारखी गुलाबी त्वचा, जाणून घ्या चमकदार त्वचेसाठी कसा कराल वापर
हेल्थ दारूने वाढतो नपुंसकतेसह १० लैगिंक आजारांचा धोका, हे ७ पदार्थ ठरतील रामबाण उपाय, डॉक्टरही देतील हा सल्ला
सिनेन्यूज विजय देवरकोंडा आणि रश्मिका लपत-छपत कुठे निघाले Video पाहून नेटकऱ्यांनी लावायचा तो अंदाज लावलाच
इलेक्ट्रॉनिक्स 8GB रॅम आणि 10,090 mAh बॅटरी पावर असणाऱ्या या Samsung Tabs खरेदी करा आणि मिळवा ₹18000 इतका जबरदस्त डिस्काउंट
आर्थिक राशीभविष्य आर्थिक राशीभविष्य ८ ऑक्टोबर २०२२ : जाणून घ्या उद्याचा दिवस कोणासाठी ठरेल धनप्राप्तीचा
मुंबई आनंद दिघे यांच्यावरून एकनाथ शिंदे ठाकरेंना का धमकवतात २ कारणं आणि बाळासाहेब कनेक्शन
मुंबई शकील, छोटा राजनला माझी सुपारी दिली; नारायण राणेंचा उद्धव ठाकरेंवर गंभीर आरोप
कोल्हापूर एकनाथ शिंदे गर्दी दिसली म्हणून काहीही बोलत सुटले, उद्धव ठाकरेंच्या भाषणालाच प्रतिसाद: अजित पवार
देश देश हादरला... लग्न करण्यास नकार दिला, त्याने १९ वर्षीय मारुतीला पेट्रोल ओतून पेटवलं...
पुणे सरकार बदललं अन् रश्मी शुक्लांना क्लीनचिट मिळाली, मविआ नेत्यांना जी भीती होती तेच घडलं
नियमित महत्त्वाच्या बातम्या हव्या आहेत..


Current Affairs Archives - NMK.ORG.IN

[Current Affairs] चालू घडामोडी 27 जानेवारी 2021
मराठी मराठी धुळे जिल्ह्यातले स्वातंत्र्य संग्राम सैनिक महादू मोतीराम चौधरी यांच र्हदय विकाराच्या झटक्याने निधन. पुण्यातल्या विमलाबाई गरवारे …
[Current Affairs] चालू घडामोडी 25 जानेवारी 2021
मराठी सांगलीतल्या कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या आवारात हंगामातील नवीन हळदीचे सौदे. पोलिसांसाठी घर – गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी …
[Current Affairs] चालू घडामोडी 24 जानेवारी 2021
मराठी आरोग्य आणि पर्यावरण सुरक्षेला प्रोत्साहन देण्याच्या उद्देशाने आज आमची मुंबई सायकल र्यालीच आयोजन. भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाची …
[Current Affairs] चालू घडामोडी 23 जानेवारी 2021
मराठी नेताजी सुभाषचंद्र बोस आणि शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांना अभिवादन – मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे. गणतंत्र दिवसाच्या आधी आज …
[Current Affairs] चालू घडामोडी २ जानेवारी २०२१
मराठी राज्यातही पुणे, जालना आणि नंदुरबार इथ लसीकरण सराव मोहीम सुरु झाली आहे. भारत आणि ब्रिटन दरम्यान आठ …
चालू घडामोडी २६ डिसेंबर २०२०
मराठी देशात काल एकाच दिवशी ५० लाख फास्ट tag च्या व्यवहारांची नोंद झाली. काल आसाम मधल्या २० राष्ट्रीय …
चालू घडामोडी २५ डिसेंबर २०२०
मराठी पंडित मदनमोहन मालवीय यांनी सामाजिक सुधारणा आणि देशसेवेसाठी आयुष्य वेचल – पंतप्रधान. माजी पंतप्रधान व दिवंगत भाजपा …
चालू घडामोडी २४ डिसेंबर २०२०
मराठी मुंबई: नाताळ सणाच्या पार्श्वभूमीवर सामाजिक कार्यकर्ते जनजागृती करत आहेत. प्रधानमंत्री किसान योजनेचा पुढचा हप्ता, उद्या पंतप्रधान नरेंद्र …
चालू घडामोडी १९ डिसेंबर २०२०
मराठी कोविड-१९ वरील उपचारासाठी आकारल्या जाणाऱ्या शुल्कावर मर्यादा घालावी – सर्वोच्च न्यायालय. मालवाहतूकितला हिस्सा वाढवण्यासाठी भारतीय रेल्वेन राष्ट्रीय …
चालू घडामोडी १८ डिसेंबर २०२०
मराठी वंदे भारत मिशनच्या माध्यमातून आतापर्यंत एकूण ३८ लाख ४० हजार व्यक्तिंना परत आणण्यात आल आहे. कृषिमंत्री तोमर …


संघर्ष - Snopty

आपल्या खात्यात लॉग इन
एक खाते तयार करा
परवलीचा शब्द तुम्हाला पाठविला जाईल
परवलीचा शब्द परत मिळवा
संघर्षाविना न कोणाचा उत्कर्ष
संघर्षानेच चकाकते पाषाण मुर्ती
संघर्षानेच पसरते दाही दिशा किर्ती
अविभाज्य घटक असतो संघर्ष
प्रत्येकाचा सोबती असतो संघर्ष
न घडला इतिहास संघर्षाविना
न सुकर होतो वर्तमान संघर्षाविना
संघर्षाविना ‘न’ जगतो सजीव कोणताच या जगती
संघर्षाविना ‘न’ चाखतो रसाळ फळ कोणी या जगती
जन्म एक संघर्ष, जगणे एक संघर्ष
मृत्युला करावा लागतो जगण्यावर विजयासाठी संघर्ष
प्रतिक्रिया द्या प्रतिक्रिया रद्द करा
प्रतिक्रिया देण्यासाठी लॉग इन करा
स्मृतीगंध…..ट्रेक नंबर १६…भाग २…कोळे नृसिंहपुर
ब्लॉग लिहिण्यासाठी लॉग इन करा. नवीन खाते खाते तयार करण्यासाठी कृपया साइन अप करा


HPCL Recruitment | हिंदुस्तान पेट्रोलियम मध्ये पदवीधर इंजिनिअरिंग अप्रेंटिस पदाच्या 100 जागांसाठी भरती - 2022

HPCL Recruitment | हिंदुस्तान पेट्रोलियम मध्ये पदवीधर इंजिनिअरिंग अप्रेंटिस पदाच्या 100 जागांसाठी भरती
सर्व भरती प्रक्रिया, प्रवेशपत्र, निकाल व महत्वाच्या घडामोडी संबंधी अपडेट टेलिग्राम वर मिळवण्यासाठी जॉईन करा
सर्व भरती प्रक्रिया, प्रवेशपत्र, निकाल व महत्वाच्या घडामोडी संबंधी अपडेट Whats App वर मिळवण्यासाठी जॉईन करा
हिंदुस्तान पेट्रोलियम मध्ये पदवीधर इंजिनिअरिंग अप्रेंटिस पदाच्या 100 रिक्त पदांच्या भरतीसाठी पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज मागविण्यात येत असून इच्छुक उमेदवार दिनांक 19 फेब्रुवारी 2022 ते 28 फेब्रुवारी 2022 या दरम्यान ऑनलाईन अर्ज सदर करू शकता.
परीक्षेचे नाव / Exam Name : –
पदाचे नाव व तपशील / Post Details :
Sr. No. पदाचे नाव /
1 पदवीधर इंजिनिअरिंग अप्रेंटिस /
Sr. No. पदाचे नाव /
Name of Post शैक्षणिक पात्रता /
1 पदवीधर इंजिनिअरिंग अप्रेंटिस /
Graduate Engineering Apprenticeship 60% गुणांसह इन्स्ट्रुमेंटेशन/केमिकल/ इलेक्ट्रिकल & इलेक्ट्रॉनिक्स/ कॉम्प्युटर सायन्स/ सिव्हिल/ मेकॅनिकल/ इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग पदवी [SC/ST/PWD: 50% गुण]
वयाची अट / Age Limit : 19 फेब्रुवारी 2022 रोजी
पदवीधर इंजिनिअरिंग अप्रेंटिस /
[SC/ST: 05 वर्षे सूट, OBC: 03 वर्षे सूट]
परीक्षा शुल्क / Exam Fee
प्रवर्ग / आरक्षण /
खुला प्रवर्ग / General Category फी नाही.
इतर मागासवर्गीय / OBC फी नाही.
अनुसूचित जमाती / Schedule Tribe फी नाही.
अनुसूचित जाती / Schedule Caste फी नाही.
महिला / Women फी नाही.
माजी सैनिक / Ex- Servicemen फी नाही.
महत्वाच्या तारखा / Important Dates
अर्ज सुरु होण्याची तारीख /
अर्ज करण्याची शेवटची तारीख /
अधिकृत संकेतस्थळ बघा | Official Website
ऑनलाईन अर्ज करा | Apply Online
हेल्पलाईन माहिती / Helpline Details :
सर्व भरती प्रक्रिया, प्रवेशपत्र, निकाल व महत्वाच्या घडामोडी संबंधी अपडेट टेलिग्राम वर मिळवण्यासाठी जॉईन करा
सर्व भरती प्रक्रिया, प्रवेशपत्र, निकाल व महत्वाच्या घडामोडी संबंधी अपडेट टेलिग्राम वर मिळवण्यासाठी जॉईन करा
MPSC Group C Recruitment 2022 | MPSC मार्फत महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2022
MPSC Subordinate Services Recruitment 2022 | MPSC मार्फत महाराष्ट्र दुय्यम सेवा अराजपत्रित गट-ब पूर्व परीक्षा 2022
Air Force Agnipath Recruitment 2022 | भारतीय हवाई दलात अग्निपथ योजनेअंतर्गत भरती 2022
MPSC State Service Pre 2022 | महाराष्ट्र राज्य सेवा पूर्व परीक्षा 2022 161 जागा
MPSC Recruitment | पशुधन विकास अधिकारी पदाच्या 212 जागांसाठी भरती
Indian Army Recruitment | भारतीय सेना भारती 90 जागांसाठी भरती


शेतात प्रियकर प्रेयसी से_क्स करत होते... - Crazy Marathi

शेतात प्रियकर प्रेयसी से_क्स करत होते…
नेहमी प्रमाणे आज हि आम्ही तुमच्यासाठी नवीन मराठी विनोद घेऊन आलोय.. ते वाचल्यानंतर तुम्ही नक्की हसणार आणि तुम्हाला ते विनोद खूप आवडतील आणि हा शेयर करायला विसरू नका….. कारण तुम्ही शेयर किंवा कंमेंट करता तर आम्हाला चांगले वाटते.. विनोद हा जेवनाप्रमाणे असतो जसे जेवण केल्यावर पोट भरते तसेच विनोद वाचल्याने हसून हसून आपले पोट भरते… म्हणून रोज किमान ३-४ विनोद नक्की वाचत जा… विनोद वाचल्यामुळे आपण हसतो आणि हसल्यामुळे आपले आरोग्य निरोगी राहते… चला तर मग हसण्याच्या आपल्या कॉमेडी एक्सप्रेसला सुरुवात करूया….
जोक 1 : शिक्षकाने विचारलं : बापूजीं बद्दल तुम्हाला काय माहित आहे
शिक्षक (खुश होऊन) : बापूजीच पूर्ण नाव काय होत, ते जे..ल मध्ये का गेले होते आणि कधी बाहेर आले
एक मुलगा उभा राहिला आणि बोलला मॅडम……बापूजींचं पूर्ण नाव आ..सा..रा..म बापू, पोरीच्या मॅटर मध्ये जे..ल मध्ये गेले आणि
त्यांनी जे..ल मधून बाहेर येण्यास नकार दिला आहे जेव्हापासून त्याना माहित पडलं कि राधे माँ पण जे..ल मध्ये येणार आहे 😄😄😄😄😄😄😄😄😄
जोक 2 : एक बाबा किसी महफ़िल में गए वहां सब उनका मजाक उड़ाने लगे
बाबा ने कहा, “देखो हम फ़क़ीर लोग हैं, हमारा मज़ाक न उड़ाए
 अचानक उन सबको दिखना बंद हो गया
वे अंधे हो गए वो सब बाबा के कदमों में गिर गए, “बाबा जी हमें माफ़ कर दो वो सब बाबा के कदमों में गिर गए, “बाबा जी हमें माफ़ कर दो
बाबा जी ने जूता उतारा और सबके एक-एक मारा और बोले,
 कोई जेनरेटर ऑन करो मुझे भी दिखाई नहीं दे रहा है
जोक 3 : बायको माहेरून परत आली
नवऱ्याने दरवाजा खोलला आणि जोर जोरात
बायको : असं का हसता आहेत
नवरा : गुरुजीं सांगितलं आहे जी जेव्हा पण संकट
समोर येईल त्याचा हसत हसत सामना करायचा 😄😄😄
जोक 4 : बीवी से परेशान पप्पू एक दिन पंडितजी के पास पहुंचा.
पप्पू – “पंडितजी, एक बात बताइये ये जनम जनम का साथ वाली बात सच है क्या
पंडितजी – “सौ फ़ीसदी सच
पप्पू – “मतलब मुझे अगले जनम में भी यही पत्नी मिलेगी …
पप्पू – “हे भगवान  फिर तो ख़ुदकुशी करने से भी कोई फायदा नही …  फिर तो ख़ुदकुशी करने से भी कोई फायदा नही …
गाँव में किसी के भी मरने पर शमशान के पास बने सरकारी स्कूल में छुटटी कर दी जाती थी और बच्चों की मौज हो जाती थी
आज भी कोई मर गया था इस लिए सभी बच्चे अपने अपने घर जा रहे थे ..
रास्ते में दो बूढे चौपाल पर हुक्का पी रहे थे ..
चुन्नू मुन्नू ने उन्हें देखा तो हँसने लगे ..
एक बूढे ने हँसने का कारण पूछा ..
चुन्नू ने बताया – बाबा मुन्नू कह रहा है “सामने देख 2 छुट्टीयां हुक्का पी रही हैं
जोक 5 : संदीप : एक ‘मै..न..फो..र्स’ द्या.
केमिस्ट : तू देशपांड्याचा मुलगा ना
संदीप : काका मेन्टोस’ बोललो ‘मेन्टोस’,
आणि एक विस्क पण द्या घास खराब झालाय
गोळ्यांचं नाव पण नाही निघत आहे बरोबर 😄😄😄
जोक 6 : पप्पू ट्रेन में एक सीट पर अकेला लेटा हुआ था
एक यात्री आया और बोला:
भाई साइड में हो जायें, मुझे भी बैठना है
पप्पू : तुझे पता नहीं मैं कौन हूँ
यात्री डर के दूसरी जगह पर जाकर बैठ गया
फिर एक पहलवान आया और बोला..
साइड में हो जा छोटू मुझे भी बैठना है
पप्पू ने उसे भी रोब दिखाते हुए बोला..
तुझे पता नहीं मैं कौन हूँ
पहलवान ने पप्पू की गर्दन पकड़ के उठा लिया और बोला..
हां, बोल तू कौन है
पप्पू : जी मैं ‘बीमार’ हूँ, 2 दिन से तेज़ बुखार है
जोक 7 : बाई : डॉक्टर, आमचे हे माझ्या बरोबर रो..मां..स नाही करत
डॉक्टर : हे घ्या ३० गोळ्या, रोज एक-एक देत जा मग बघा कमाल
बाईने पहिल्या दिवशी १ गोळी दिली, नवऱ्याने रात्रभर रो..मा..न्स केला
दुसरी दिवशी तिने २ गोळी दिली, नवऱ्याने रात्रभर झोपू दिल नाही
तिसऱ्या दिवशी तिने पूर्ण २७ गोळी दुधात टाकून पाजल्या 😄😄😄
३ दिवस नंतर, डॉक्टरने बाईच्या घरी फोन केला, फोन मुलाने
उचलला आणि बोलला आई ३ दिवस पासून खाली बसू शकत नाही आहे
काकू आणि मावशी हॉस्पिटल मध्ये आहेत
कामवाली बाई पळून गेली आहे
शेजारच्या काकूंनी पप्पावर रे..प के..स केली आहे,
माझी गां..ड अजून पण दुखते आहे
लहान भाऊ झाडात लपला आहे
आणि पप्पा गार्डन मध्ये नं..गे होऊन Tommy च्या मागे पळता आहेत😄😄😄😄😄😄
विनोद 8- पप्पू मित्राच्या घरी जातो पण मित्र घरी नसतो… पप्पू बेल वाजवतो…
मित्राचा मुलगा दरवाजा खोलतो… आई (किचन मधून) – बाळा कोण आहे
मुलगा- आई काका आले आहेत आई – कोण काका रे
मुलगा- अगं आई तेच काका जे गेल्यावर तू नेहमी म्हणते
विनोद 9- एकदा शेतात प्रियकर प्रेयसी से_ क्स करत होते…
अचानक बंड्या त्यांच्या जवळ गेला… बंड्या- थांबा तुमच्या घरी जाऊन सांगतो…..
प्रेयसी- अरे बंड्या नको हवं तर तू पण माझ्या सोबत कर… बंड्या खुश होतो आणि करायला लागतो…
थोड्या वेळाने… बंड्या खूप प्रयत्न करतो पण बंड्याचा बाबुराव उठवत नाही….
बंड्या- दुनियादारी गेली तेल लावत आता तर मी तुमच्या घरी जाऊन सांगणारच ….😂😂😂😂😂😂
मराठी कोड सोडवा (उत्तर कंमेंट करा) – ते काय आहे के मे मध्ये नाही पण डिसेंबर मध्ये आहे, आग मध्ये नाही पण पाण्यात आहे
काकांची कॉमेडी ऐकून हसून हसून पोट दुखेल…
लग्नात भाऊ आणि वहीनीने केला तुफान डान्स…
नवरा सकाळी बायकोला बोलतो…
सुहा’गरात्रीच्या दिवशी नवऱ्याचा उठत नाही…
लग्नाची पहिली रात्र असते…
लग्नात बायकांनी केला झकास डान्स…
साली बाथरूम मध्ये अंघोळ करत होती…
लग्नात वहिनीनीं केला भारी डान्स…
सुहा’गरात्री बायकोला जोराची उचकी लागते….
वहिनी ने दिराच्या लग्नात केला सुंदर डान्स…
चा वट पिंकी एका बस मध्ये चढली…
वहिनी ने दिराच्या लग्नात केला सुंदर डान्स…
चा’वट बाई मेडिकल वर गेली…
मुलीने सासरी जाताना सर्वांना रडवले
टकला टी शर्ट घालून आला…
नवरी ताईचा विडिओ बघून रडू येईल…
बंड्याच्या बेडरूम मधून बायकोचा आवाज आला…
लग्नात ताईने केला खुपच सुंदर डान्स…
बंड्या थकून ऑफिस वरून घरी आला…
ताईने केला खुपच सुंदर डान्स…


Satara : लम्पी आजाराचा बैलगाडा शर्यतीवर परिणाम, लाखोंचं नुकसान होण्याची भीती Video – News18 लोकमत

मराठी बातम्या /बातम्या /महाराष्ट्र /
Satara : लम्पी आजाराचा बैलगाडा शर्यतीवर परिणाम, लाखोंचं नुकसान होण्याची भीती Video
Satara : लम्पी आजाराचा बैलगाडा शर्यतीवर परिणाम, लाखोंचं नुकसान होण्याची भीती Video
जनावरांच्या शर्यती, बाजार आणि प्रदर्शनाला बंदी घालण्यात आली आहे. लसीकरण झालेल्या बैलांना शर्यतीमध्ये भाग परवानगी देण्याची मागणी बैलगाडा प्रेमींनी केली.
जनावरांच्या शर्यती, बाजार आणि प्रदर्शनाला बंदी घालण्यात आली आहे. लसीकरण झालेल्या बैलांना शर्यतीमध्ये भाग परवानगी देण्याची मागणी बैलगाडा प्रेमींनी केली.
घराबाहेर उभ्या असलेल्या बहिणींसमोर भावाला उडवलं; कार अपघाताचा थरारक Video
Instagram च्या फॉलोअर्सवरुन घडला भयानक प्रकार, तरुणीने दिले चॅलेंज अन् दोघांचा..
महामुकाबल्यात हा खेळाडू पुन्हा डोकेदुखी ठरणार 12 मॅचमध्ये ठोकल्या 8 फिफ्टी
नर्सने जिवंत रुग्णाला बॅगेत पॅक करून शवगृहात पाठवलं, दुसऱ्या दिवशी पाहिलं तर...
सातारा, 23 सप्टेंबर : जनावरांमधील लम्पी रोगाने भयावह रूप धारण केले आहे. काही जनावरे दगावली देखील आहेत. मोठ्या प्रमाणात पशुधनामध्ये आजार फैलावत चालल्याने प्रशासन अलर्ट झाले आहे. जिल्ह्यातील जनावरांच्या शर्यती, बाजार आणि प्रदर्शनाला बंदी घालण्यात आली आहे. मात्र, अटी शर्तीच्या आधारे शर्यतींना परवानगी द्यावी, अशी मागणी बैलगाडा प्रेमी करत आहेत. सातारा जिल्ह्यातील अनेक तालुक्यात सद्यःस्थितीत गाय व बैल यांना लम्पी चर्मरोगाचा प्रादुर्भाव झाला आहे. आजार नियंत्रणासाठी जिल्हादंडाधिकारी रुचेश जयवंशी यांनी जनावरांच्या वाहतुकीवर मनाई आदेश लागू केला आहे. आदेशानुसार शेतकऱ्यांना बाहेरच्या जिल्ह्यातून तसेच राज्यातून पशुधन खरेदी करणे व जनावरांची वाहतूक करण्यास मनाई आहे. तसेच प्राण्यांच्या शर्यतीवरती देखील बंदी घातली आहे. जिल्ह्याबरोबरच लगतच्या जिल्ह्यांमध्येही लम्पी चर्मरोगाचा प्रादुर्भाव झालेला असल्याने जिल्ह्यातील जनावरांचे सर्व आठवडी बाजार बंद करण्यात आले आहेत. Video : शेतकऱ्यांच्या कामात घोणस अळीचा अडथळा, विषारी दंश झाला तर लगेच करा 'हे' उपाय जिल्ह्यातील इतर आठवडी बाजारांमध्येही जनावरांची खरेदी-विक्री व प्रदर्शन होत असल्यास, त्यालाही मनाई केली आहे. या आदेशाची अंमलबजावणी जिल्हा पशुसंवर्धन उपायुक्त, जिल्हा पशुसंवर्धन अधिकारी, पोलीस अधीक्षक, स्थानिक स्वराज्य संस्था, उपप्रादेशिक परिवहन अधिकारी, जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था व सर्व आनुषंगिक प्रशासकीय विभाग प्रमुख यांनी काटेकोरपणे करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. दिलेली परवानगी नाकारली जिल्ह्यातील काही गावांमध्ये बैलगाडा शर्यत भरवण्यात यावे या मागणीचा प्रस्ताव बैलगाडा प्रेमींनी प्रांताधिकारी यांच्याकडे दिला होता. यावरती प्रांत अधिकारी यांनी आदेश प्राप्त होण्याच्या आधी परवानगी आदेश दिले होते. ते आदेश देखील पत्र देऊन थांबवण्यात आले आहेत व पुढील आदेश येईपर्यंत संबंधित बैलगाडा शर्यत व बैल बाजार थांबवण्याचे लेखी पत्र संबंधित बैलगाडा मालक आयोजक यांना प्रांत अधिकाऱ्यांनी दिले आहेत. 'लम्पी'मध्ये खासगी डॉक्टरांचे फावले, शेतकऱ्यांची सुरू आहे लूट पाहा Video लसीकरण झालेल्या बैलांना परवानगी द्या लसीकरण झालेल्या बैलांना बैलगाडा शर्यतीमध्ये भाग घेण्यासाठी व परवानगी देण्यासाठीची मागणी बैलगाडा प्रेमींनी केली आहे. बैलांना रोज फेरी मारणे तसेच स्पर्धेमध्ये पळवणे हे गरजेचे आहे. अन्यथा आमचे लाखो रुपयांचे बैल या सगळ्या गोष्टी विसरून जाऊ शकतात. यामुळे बैलांची किंमत कमी होऊ शकते. यासाठी प्रशासनाने लक्ष देऊन लसीकरण झालेल्या जनावरांना स्पर्धेमध्ये भाग घेण्यासाठी पात्र करावे. अटी शर्तीच्या आधारे शर्यतींना परवानगी द्यावी, अशी मागणी बैलगाडा प्रेमी करत आहेत.
मराठी बातम्या, ब्रेकिंग न्यूज मराठीत सर्वात आधी News18 लोकमतवर. आजच्या ताज्या बातम्या, लाइव्ह न्यूज अपडेट, सर्वात आधी वाचा विश्वासार्ह मराठी न्यूज वेबसाइट News18 लोकमतवर.