Astrologer Abhay Godse: August 2018

प्रसंग १ : मागची दोन वर्ष सुनील सीए Final च्या परीक्षेत काही केल्या पास होत नव्हता म्हणून माझ्याकडे सल्ला घेण्यासाठी आला होता. सुनीलची पत्रिका 'सीए होणार' हे ठळकपणे दर्शवित होती. सहा महिन्यानंतरचा काळ पास होण्यासाठी खूप चांगला होता म्हणून मी त्याला त्या काळात परीक्षा द्यायला सांगितलं आणि सहा महिन्यांनी सुनील नुसताच पास नाही तर चांगल्या मार्कांनी सीए झाला. सुनील म्हणाला, "सर, मी आज फक्त तुमच्यामुळेच सीए होऊ शकलो"
प्रसंग २ : अमितच लग्न होऊन २ वर्ष झाली होती पण बायकोशी अजिबात पटत नव्हतं. रोजच्या भांडणाला कंटाळून तो माझ्याकडे पत्रिका दाखवायला आला होता. दोघांच्याही पत्रिका 'घटस्फोट होणार' हे स्पष्टपणे दाखवत होत्या त्यामुळे त्याला तसं स्पष्टपणे सांगावंच लागलं. अमित खूप निराश झाला आणि म्हणाला कि सर मला तुमच्याकडून सगळंच निगेटिव्ह ऐकायला मिळालं. तुम्ही काहीतरी पॉसिटीव्ह सांगाल असं वाटलं होतं.
वरील दोन्ही प्रसंग जरी वेगळे असले तरी त्यातून हे कळतंय कि यशाचे श्रेय किंवा अपयशाचं दूषण हे ज्योतिषालाच दिलं जातं. माझ्यामते हे दोन्हीही चुकीचंच आहे. ज्योतिषी हा कधीच तुमचं यश किंवा अपयश ठरवतं नाही, तो फक्त आणि फक्त पत्रिकेत काय आहे एवढंच सांगू शकतो, तुमचं नशीब तो ठरवत नाही, किंबहुना ठरवूच शकत नाही. जर तुमचं नशीब तो ठरवू शकत असता तर ज्योतिषाने पहिल्यांदा स्वतःच नशीब बदलून घेतलं असतं. आपलं नशीब हे आपल्या प्रारब्धामुळेच असतं तेंव्हा त्यासाठी ज्योतिषाला दूषण किंवा श्रेय देण्याचं काहीच कारण नाही. हां, उपायांच्यामुळे वाईट गोष्टींची तीव्रता कमी होऊ शकते हे बरोबर आहे पण ज्या गोष्टी मूळ पत्रिकेतच नाहीत त्या उपाय करून आणता येत नाहीत.
पत्रिकेत वाईट गोष्टी असताना ज्योतिषाने तुम्हाला बरं वाटण्यासाठी कितीही चांगल्या गोष्टी सांगितल्या तरीही वाईट असेल तर वाईटच होणार, तात्पुरते तुम्ही खुश व्हाल पण पुढे घडायचं ते घडणारच आहे. पत्रिकेत वाईट गोष्टी असताना सुद्धा काही ज्योतिषी समोरच्याला वाईट वाटू नये म्हणून फक्त चांगलंच सांगतात, ही फक्त वरवरची मलमपट्टी होते, फार काळ जातकाला (ज्याची पत्रिका आहे तो) ह्याचा उपयोग होत नाही, कधी ना कधी सत्याला सामोरं जावंच लागतं. इथे ज्योतिषी आणि जातक दोघांचीही चूक असते. काही जातकांची, 'आपल्याला चांगलं भविष्य सांगेल तो "चांगला" ज्योतिषी', अशी बालीश विचारसरणी असते, हा शुद्ध वेडेपणाच म्हणावा लागेल. चांगलं किंवा वाईट ह्यापेक्षा "खरं" भविष्य सांगेल तो चांगला ज्योतिषी, असं म्हणणं योग्य आहे. काही जातक एखाद्या ज्योतिषाचा संदर्भ दुसऱ्याला देताना देखील "ते 'चांगलं' सांगतात, त्यांच्याकडे जा" असं सांगतात, ह्यापेक्षा "ते 'खरं' सांगतात, त्यांच्याकडे जा, असं सांगणं अभिप्रेत आहे.
ज्योतिषी हा एखाद्या पोस्टमनसारखा असतो. तुमच्या नशिबाचे किंवा प्रारब्धाचे निरोप पोहोचवणारा दूत  त्याला निरोप लिहिण्याचा किंवा ते बदलण्याचा अधिकार नाही, फक्त ते निरोप चांगल्या रीतीने आणि वेळेत जातकापर्यंत पोहोचवणे एवढंच त्याच काम
एखाद्या ज्योतिषाचे आभार मानणं किंवा त्याला थँक्यू म्हणणं ठीक आहे पण खरे आभार देवाचे माना कि त्याने तुमचं 'खरं' भविष्य सांगण्याची शक्ती त्या ज्योतिषाला दिली, कारण शेवटी कुठलाही ज्योतिषी हा असतो फक्त तुमच्या "प्रारब्धाचा पोस्टमन"
प्रसंग १ : मागची दोन वर्ष सुनील सीए Final च्या परीक्षेत काही केल्या पास होत नव्हता म्हणून माझ्याकडे सल्ला घेण्यासाठी आला होता. सुनील...
Consultation - सापाच्या साक्षीने..
रविवार सकाळची पहिलीच Appointment अरुण माझ्याकडे करियरविषयी मार्गदर्शन घेण्यासाठी आला होता. त्याला त्यावेळेला नोकरी नसल्यामुळ...
मी कुत्रा पाळू का
ज्योतिषाला कोण कधी कुठला प्रश्न विचारेल हे सांगणं कठीण असतं. काल एका क्लायंट ने "मी कुत्रा पाळू का" असा प्रश्न विचारला. ...


31 वर्षा नंतर एप्रिल च्या मध्यभागी बनला राजयोग, या 5 राशी ला होणार लाभ...

27 सप्टेंबर 2021: या चार राशी साठी सोमवार भाग्यवान असेल, या राशीना संकटा पासून मुक्ती मिळेल
या 4 राशी साठी सोमवार अत्यंत लाभदायक, तर 3 राशी ने सावध राहावे
26 सप्टेंबर ते 03 ऑक्टोबर : या आठवड्यात 12 राशी चे राशिभविष्य असे असेल
रविवार च्या दिवशी या राशी चे नशिब सूर्या सारखे चमकेल, 26 सप्टेंबर राशिभविष्य
माता लक्ष्मी च्या आशिर्वादा ने बदलणार या राशी चे नशिब, डिसेंबर पर्यंत राहणार कृपा
सूर्य आणि मंगळ कन्या राशी मध्ये, मेष, मिथुन, कर्क राशी ला महालाभ होणार, 12 राशी चे आज चे राशिभविष्य
25 सप्टेंबर 2021 : या पाच राशी चे लोक शनिवारी भाग्यवान असतील, दैनिक राशिभविष्य
या तीन राशी ना लक्षपूर्वक खर्च करावा लागेल नाहीतर नुकसान होऊ शकते, सर्व 12 राशी चे राशिभविष्य
कन्या राशीत बनत आहे ‘बुधादित्य योग’ जाणून घ्या कोणत्या राशी च्या लोकाना धन आणि आदर मिळेल
रेडमी इंडिया ने गुप्तपणे लॉन्च केला हा बजेट स्मार्टफोन, आज खरेदी करण्याची संधी
Home/राशीफल/31 वर्षा नंतर एप्रिल च्या मध्यभागी बनला राजयोग, या 5 राशी ला होणार लाभ…
31 वर्षा नंतर एप्रिल च्या मध्यभागी बनला राजयोग, या 5 राशी ला होणार लाभ…
V Amit 12:01 pm, Sun, 11 April 21	राशीफल Comments Off on 31 वर्षा नंतर एप्रिल च्या मध्यभागी बनला राजयोग, या 5 राशी ला होणार लाभ…
31 वर्षानंतर एप्रिलच्या मध्यात राजयोग बनला आहे. या राज योगाचा पूर्ण 5 राशींचा फायदा होणार आहे. बजरंगबलीच्या कृपेने त्यांना पैसे मिळवण्याच्या बर्‍याच संधी मिळणार आहेत.
या 5 राशीच्या लोकांसाठी हाती घेतलेले काम यशस्वी होण्यासाठी नशिबाची आवश्यक असलेली साथ लाभेल. त्यामुळे जरी कोणत्याही कार्यात अडथळे आले तरी ते दूर करण्यास जास्त कष्ट पडणार नाहीत.
धन प्राप्तीसाठी केलेले प्रयत्न यश देतील. विविध मार्गाने धन लाभ होण्याची शक्यता आहे. शेयर मार्केट मध्ये गुंतवणूक करणे दीर्घकालीन भविष्याच्या दृष्टीने लाभदायक ठरू शकते.
जागाजामीन, वडिलोपार्जित मालमत्ता, दलाली, बोनस इत्यादी मार्गाने धन लाभ होण्याची दाट शक्यता आहे. ज्यामुळे आपली आणि आपल्या कुटुंबाची आर्थिक स्थिती मजबूत होईल. आपण अनेक वर्षा पासून ठरवलेली स्वप्ने पूर्ण करू शकता.
31 वर्षांनंतर, म्हणजेच एप्रिलच्या मध्यभागी, आपल्या जीवनात असे बदल घडतील जे आपण गेल्या काही दिवसांत पाहिले नसावेत. हा बदल तुमचे आयुष्य आनंदाने भरुन जाईल. कोणतेही काम करत असताना कोणालाही ते दाखवू नका, ते काम मनापासून व प्रामाणिकपणे करा, त्याचा तुम्हाला खूप फायदा होईल.
या राशीचे नशीब बळकट होईल. आपल्या नवीन विचारसरणीने आपण आपल्या क्षेत्रात मोठी प्रगती साध्य कराल. जे आपल्याला नोकरीची पदोन्नती देईल. दिवसाची सुरुवात शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासह होईल. पैशाशी संबंधित सर्व त्रासातून मुक्तता मिळेल.
अचानक समस्या येऊ शकतात, परंतु त्यास दृढतेने सामोरे जा, यामुळे तुमचा आत्मविश्वास वाढेल आणि तुम्ही तुमच्या जीवनातील प्रत्येक कठीण वेळेस पराभूत करू शकाल. अशा प्रकारे, 31 वर्षांनंतर, बजरंगबली मिथुन, सिंह, तुला, वृश्चिक आणि कुंभ या 5 राशींना आपले आशीर्वाद देणार आहेत.
आपल्यासाठी सर्वोत्तम माहिती घेऊन येण्याचा आमचा प्रयत्न असतो. जर आमचा हा प्रयत्न आपल्याला आवडला असेल तर आपण आम्हाला फेसबुकवर फॉलो करू शकता.
Previous या 5 राशीचे अंधकारमय जीवन सूर्य देव प्रकाशमान करणार, मान-सन्मान आणि नशीबाची साथ मिळणार
Next 12 एप्रिल धडाकेबाज राहणार या 4 राशीला मोठा धन लाभ होणार प्रेमात यश आणि…
देव देतो तेव्हा छप्पर फाड देतो याचा प्रत्यय आज येणार या राशी चे लोक ठरणार नशिबवान
21 एप्रिल पासून या राशीच्या प्रगतीचे घोडे चारही दिशेला भरधाव वेगाने धावणार
24 वर्षानंतर महादेव या राशी चे भाग्य उघडत आहेत यश येईल स्वप्ने साकार होतील
27 सप्टेंबर 2021: या चार राशी साठी सोमवार भाग्यवान असेल, या राशीना संकटा पासून मुक्ती मिळेल
या 4 राशी साठी सोमवार अत्यंत लाभदायक, तर 3 राशी ने सावध राहावे
26 सप्टेंबर ते 03 ऑक्टोबर : या आठवड्यात 12 राशी चे राशिभविष्य असे असेल
रविवार च्या दिवशी या राशी चे नशिब सूर्या सारखे चमकेल, 26 सप्टेंबर राशिभविष्य
माता लक्ष्मी च्या आशिर्वादा ने बदलणार या राशी चे नशिब, डिसेंबर पर्यंत राहणार कृपा


marathi news paper - Krushival

‘मद्रास कॅफे’ ची अभिनेत्री खंडणी प्रकरणात अटक
'मद्रास कॅफे' चित्रपटात भूमिका साकारलेली अभिनेत्री लीना मारिया पॉल हिला दिल्ली पोलिसांच्या आर्थिक गुन्हे शाखेने अटक केली ...
साखरतर येथील मासेमारी नौका बचावली
मासेमारी बंदीचा कालावधी संपताच अनेकांनी मासेमारीसाठी नौका समुद्रात नेल्या. मासेमारीच्या पहिल्याच दिवशी समुद्रात गेलेल्या रत्नागिरी तालुक्यातील ...
केंद्रीय कर्मचार्‍यांच्या महागाई भत्त्यात वाढ
| नवी दिल्ली | वृत्तसस्था |केंद्रीय कर्मचार्‍यांच्या महागाई भत्त्यात वाढ करण्याचा निर्णय केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत घेण्यात आला आहे. केंद्रीय माहिती ...
अर्जुना, कोदवली नद्यांना पूर
रविवार पासून संततधार पडणार्‍या पावसामुळे राजापुरात अर्जुना आणि कोदवली नद्यांना पूर आला असून या पुराचे पाणी ...
2000 किमीपर्यंत मारा करण्याची क्षमतानवी दिल्ली | वृत्तसंस्था |अग्नी मालिकेतील अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र ‘अग्नी-प्राईम’ची सोमवारी सकाळी 10 वाजून 55 मिनिटांनी ओडिशाच्या ...
‘आघाडी’च्या ‘हेराफेरी’मुळे ओबीसी आरक्षण रद्द
अ‍ॅड. आशिष शेलार यांचा आरोपनागपूर I प्रतिनिधी I स्थानिक स्वराज्य संस्थेतील ओबीसी आरक्षण रद्द होण्यासाठी काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष नाना पटोले, विजय ...
राम नवले यांचा शेकापक्षात प्रवेश
पक्षात युवकांना संधी देणार - मोहन गुंड बीड गेवराई तालुक्यातील कुकडगाव येथील युवक राम नवले यांनी शेकापक्षात भाई ...
पर्यटनावर यंदाही बंदीचे सावट
कर्जतमधील पर्यटन व्यवसाय धोक्यात, स्थानिकांमध्ये नाराजी नेरळ निसर्ग सानिध्यात असलेला प्रदूषणमुक्त तालुका म्हणून मिरवणार्‍या कर्जत तालुक्यात यावर्षीही शासनाच्या ...
…अन् खा. सुनील तटकरेंनी भरला दम
महामार्गाच्या कामाचा दर्जा सुधारा; राष्ट्रीय महामार्ग अधिकार्‍यांची कानउघाडणी पाली/बेणसे मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्ग (Mumbai-Goa express way) चौपदरीकरणाचे काम मागील ...
मोग्रज उपसरपंचपदी शेकापचे प्रकाश थोराड
कर्जत तालुक्यातील दुर्गम भाग असलेल्या मोग्रज गुप ग्रामपंचायतीची उपसरपंचपदाची निवडणुक नुकतीच पार पडली. शेतकरी कामगार पक्षाचे ...
Browse by Category Select CategoryEntertainment (3)KV News (95)sliderhome (1,587)Technology (3)Uncategorized (148)ई- पेपर (7)कार्यक्रम (3)कोंकण (334) ठाणे (17) पालघर (3) रत्नागिरी (147) सिंधुदुर्ग (22)क्राईम (145)क्रीडा (235)चर्चेतला चेहरा (1)देश (493)राजकिय (269)राज्यातून (655) कोल्हापूर (19) नाशिक (11) पंढरपूर (33) पुणे (38) बेळगाव (2) मुंबई (313) विजापूर (2) सांगली (8) सातारा (12) सोलापूर (22)रायगड (2,019) अलिबाग (512) उरण (154) कर्जत (180) खालापूर (106) तळा (9) पनवेल (234) पेण (104) पोलादपूर (60) महाड (158) माणगाव (83) मुरुड (131) म्हसळा (29) रोहा (117) श्रीवर्धन (38) सुधागड- पाली (88)विदेश (110)शेती (45)संपादकीय (138) संपादकीय (67) संपादकीय लेख (71)


जिल्हा परिषद व पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांसाठी 'या' दिवशी होणार मतदान

 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता
ग्रामीण भागात आरोग्यासाठी पायाभूत सुविधा कमी पडू देणार नाही – अजित पवार
जिल्हा परिषद व पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांसाठी ‘या’ दिवशी होणार मतदान
मुंबई – धुळे, नंदुरबार, अकोला, वाशीम व नागपूर जिल्हा परिषदा व त्याअंतर्गतच्या पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांचा स्थगित केलेला निवडणूक कार्यक्रम पूर्ण करण्याच्या दृष्टीने 5 ऑक्टोबर 2021 रोजी मतदान घेण्यात येणार आहे; तसेच पालघर जिल्हा परिषदेच्या व त्याअंतर्गतच्या रिक्तपदांच्या पोटनिवडणुकांसाठीदेखील त्याच दिवशी मतदान होईल आणि सर्व ठिकाणी 6 ऑक्टोबर 2021 रोजी मतमोजणी होईल, अशी घोषणा राज्य निवडणूक आयुक्त यू. पी. एस. मदान यांनी आज येथे केली.
श्री. मदान यांनी सांगितले की, धुळे, नंदुरबार, अकोला, वाशीम आणि नागपूर या 5 जिल्हा परिषदा आणि त्यांतर्गतच्या पंचायत समित्यांमधील रिक्तपदांच्या पोटनिवडणुकांसाठी 19 जुलै 2021 रोजी मतदान होणार होते; परंतु सर्वोच्च न्यायालयाचे 6 जुलै 2021 रोजीचे आदेश आणि राज्य शासनाने कोविड-19 मुळे पोटनिवडणुका स्थगित करण्याबाबत केलेली विनंती लक्षात घेऊन राज्य निवडणूक आयोगाने या निवडणुका 9 जुलै 2021 रोजी आहे त्या टप्प्यावर स्थगित केल्या होत्या. या प्रकरणी 9 सप्टेंबर 2021 रोजी झालेल्या सुनावणीत मात्र सर्वोच्च न्यायालयाने राज्य शासनाचे 11 ऑगस्ट 2021 रोजीचे कोविड-19 संदर्भातील निर्बंध पोटनिवडणुकांसाठी लागू होत नसल्याचा निर्णय दिला आहे; तसेच पोटनिवडणुकांचा कार्यक्रम पुढे चालू ठेवण्याबाबत राज्य निवडणूक आयोगाने तात्काळ निर्णय घेण्याबाबतही आदेश दिले आहेत. हे आदेश आणि कोरोना रुग्णांची संख्या लक्षात घेवून राज्य निवडणूक आयोगाने आता पोटनिवडणुकांचा कार्यक्रम पूर्ण करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
राज्य निवडणूक आयोगाने धुळे, नंदुरबार, अकोला, वाशीम आणि नागपूरसह पालघरच्या जिल्हाधिकाऱ्यांकडून कोरोना रुग्णांची संख्या व आठवडाभरातील दैनंदिन व मृतांच्या संख्येबाबत अहवाल मागविला होता. त्यावरून या सहा जिल्ह्यांतील कोरोना परिस्थिती आटोक्यात असल्याचे दिसून आले. धुळे, नंदुरबार, अकोला, वाशीम आणि नागपूरच्या जिल्हा परिषद व पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांसाठी 22 जून 2021 रोजी जाहीर केलेल्या कार्यक्रमात पालघर जिल्हा परिषद व त्यांतर्गतच्या पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांचा समावेश करण्यात आलेला नव्हता. कारण त्यावेळी कोविड-19 संदर्भातील राज्य शासनाच्या निकषानुसार पालघर जिल्ह्याचा समावेश स्तर-3 मध्ये होता. त्यामुळे तेथील पोटनिवडणुका जाहीर केलेल्या नव्हत्या. आता मात्र या सर्व निवडणुकांची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे, असे ते म्हणाले.
पालघर जिल्हा परिषद व त्याअंतर्गतच्या पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांसाठी 15 सप्टेंबर ते 20 सप्टेंबर 2021 या कालावधीत नामनिर्देशनपत्रे दाखल करता येतील. 21 सप्टेंबर 2021 रोजी नामनिर्देशनपत्रांची छाननी होईल. पुढील टप्पे धुळे, नंदुरबार, अकोला, वाशीम आणि नागपूरच्या जिल्हा परिषदा व त्यांतर्गतच्या पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांसोबत होतील. कारण या पाच जिल्हा परिषदा व पंचायत समित्यांच्या पोटनिवडणुकांचा कार्यक्रम छाननीनंतर स्थगित करण्यात आला होता. आता पालघरसह सर्व ठिकाणी 21 सप्टेंबर 2021 रोजी वैध उमेदवारांची यादी प्रसिद्ध करण्यात येईल. नामनिर्देशनपत्रासंदर्भात निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्याच्या निर्णयाविरूद्ध जिल्हा न्यायालयात अपील नसलेल्या ठिकाणी 27 सप्टेंबर 2021 रोजी नामनिर्देशनपत्रे मागे घेता येतील. अपील असलेल्या ठिकाणी 29 सप्टेंबर 2021 पर्यंत नामनिर्देशनपत्र मागे घेता येतील. 5 ऑक्टोबर 2021 रोजी मतदान; तर 6 ऑक्टोबर 2021 रोजी मतमोजणी होईल. जिल्हा परिषदेच्या एकूण 85 निवडणूक विभाग आणि पंचायत समितीच्या एकूण 144 निर्वाचक गणांच्या पोटनिवडणुकांसाठी हे मतदान होईल. त्यासाठी कोरोना संदर्भातील आवश्यक ते सर्व प्रतिबंधात्मक उपाय योजून दक्षता घेण्यात यावी, असे निर्देशही देण्यात आले असल्याचे श्री. मदान यांनी सांगितले.
राज्यात मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता; हवामान खात्याचा अंदाज
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये उद्या अतिमुसळधार पावसाची शक्यता
राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज अतिमुसळधार पावसाचा इशारा
मुतखड्याची लक्षणे व त्यावरील ‘हे’ घरगुती आहे उपाय, माहित करून घ्या
ई-पीक पाहणी मोबाईल ॲपमध्ये पीक पाहणी कशी नोंदवावी
राज्यात ठिकठिकाणी मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाचा इशारा; तर ‘या’ जिल्ह्यांना ऑरेन्ज अलर्ट जारी
 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता


27 सप्टेंबर 2021: या चार राशी साठी सोमवार भाग्यवान असेल, या राशीना संकटा पासून मुक्ती मिळेल
या 4 राशी साठी सोमवार अत्यंत लाभदायक, तर 3 राशी ने सावध राहावे
26 सप्टेंबर ते 03 ऑक्टोबर : या आठवड्यात 12 राशी चे राशिभविष्य असे असेल
रविवार च्या दिवशी या राशी चे नशिब सूर्या सारखे चमकेल, 26 सप्टेंबर राशिभविष्य
माता लक्ष्मी च्या आशिर्वादा ने बदलणार या राशी चे नशिब, डिसेंबर पर्यंत राहणार कृपा
सूर्य आणि मंगळ कन्या राशी मध्ये, मेष, मिथुन, कर्क राशी ला महालाभ होणार, 12 राशी चे आज चे राशिभविष्य
25 सप्टेंबर 2021 : या पाच राशी चे लोक शनिवारी भाग्यवान असतील, दैनिक राशिभविष्य
या तीन राशी ना लक्षपूर्वक खर्च करावा लागेल नाहीतर नुकसान होऊ शकते, सर्व 12 राशी चे राशिभविष्य
कन्या राशीत बनत आहे ‘बुधादित्य योग’ जाणून घ्या कोणत्या राशी च्या लोकाना धन आणि आदर मिळेल
रेडमी इंडिया ने गुप्तपणे लॉन्च केला हा बजेट स्मार्टफोन, आज खरेदी करण्याची संधी
Home/न्यूज़/प्रोफेसर पदाची नोकरी सोडून सुरु केली बादली मध्ये मोत्यांची शेती, देश-विदेश मध्ये सप्लाय करून लाखो कमवतात
प्रोफेसर पदाची नोकरी सोडून सुरु केली बादली मध्ये मोत्यांची शेती, देश-विदेश मध्ये सप्लाय करून लाखो कमवतात
V Amit 5:01 pm, Fri, 28 May 21	न्यूज़ Comments Off on प्रोफेसर पदाची नोकरी सोडून सुरु केली बादली मध्ये मोत्यांची शेती, देश-विदेश मध्ये सप्लाय करून लाखो कमवतात
माणसाला त्याच्या जीवना मध्ये कधी आणि कोणती गोष्ट त्याला काही वेगळे करण्यासाठी प्रेरित करेल हे सांगता येणार नाही. आज आपण ज्या व्यक्ती बद्दल जाणून घेणार आहोत त्यांची गोष्ट देखील अशीच आहे.
या महाशयांनी चांगली प्रोफेसरची नोकरी सोडली आणि मोती (Pearl Farming) सुरु केली आणि पहिल्याच वर्षात 3 लाख पेक्षा जास्त रुपयांची कमाई केली.
आपल्या मना मध्ये असा समज आहे कि मोती हे फक्त समुद्रा मध्येच होतात. परंतु आपला हा समज चुकीचा ठरावाला आहे केरल मधील कासरगोड या परिसरात राहणाऱ्या 65 वर्षीय के जे माथचंद (KJ Mathchand) यांनी हे जवळपास दोन दशक आपल्या घरामध्ये बनलेल्या तलावा मध्ये प्रत्येक वर्षी जवळपास 50 बादली पेक्षा जास्त मोतीचे उत्पादन करतात.
यांचे मोती सौदी अरब, ऑस्ट्रेलिया, कुवैत आणि स्विटीजरलैंड मध्ये निर्यात होतात आणि यांची कमाई लाखो मध्ये होते. यांचे मोती परदेशात निर्यात झाल्यामुळे यांना कमाई चांगली होते.
प्रोफेसर ते शेतकरी बनण्याची प्रवास आणि प्रेरणा
के जे माथचंद (KJ Mathchand) हे सौदी अरब मधील ‘किंग फहद युनिव्हर्सिटी ऑफ पेट्रोलियम अँड मिनरल्स’ मध्ये दूरसंचार डिपार्टमेंट मध्ये प्रोफेसरची नोकरी करत होते. एकदा त्यांना अरामको ऑईल कंपनी कडून इंग्लिश ट्रान्स्लेटर म्हणून चीन मध्ये पाठवण्यात आले.
मत्सपालन मध्ये रुची असल्यामुळे ते चीन प्रवासा दरम्यान वुशी मधील ‘दंशुई मत्स्य अनुसंधान केंद्र’ येथे गेले. तेथे यांना समजलं कि येथे मोती उत्पादन संबंधित डिप्लोमा कोर्स चालवला जातो. त्यांना हे काही नवीन वाटले त्यामुळे त्यांनी या डिप्लोमा करण्यासाठी एडमिशन घेण्याचं ठरवलं. त्यानंतर त्यांनी आपली प्रोफेसरची नोकरी सोडली आणि 6 महिने कोर्स करण्यासाठी चीन मध्ये गेले.
डिप्लोमा पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी स्वदेशी येऊन मोती ची शेती करण्याचे मनावर घेतले आणि वर्ष 1999 मध्ये 1.5 लाख भांडवल गुंतवणूक करून आपल्या तलावा मध्ये मोती ची शेती सुरु केली आणि त्यावर्षी त्यांना 4.5 लाख रुपयांचे मोती विक्री केली. अश्या प्रकारे त्यांना पहिल्या वर्षीच 3 लाख रुपये फायदा झाला.
माथचंद म्हणतात कि “हा माझा घाईगडबडीत घेतलेला निर्णय होता ज्या बद्दल अनेक लोकांनी विरोध दर्शवला, पण मला माझ्या निर्णयावर पूर्ण विश्वास होता कि हा एक जबरदस्त व्यवसाय ठरणार आहे आणि मी विरोधकांवर लक्ष न देता मला जे करायचं होत त्याकडे लक्ष दिले.”
मोती ची शेती करण्यासाठी त्यांनी महाराष्ट्र आणि पश्चिम घाटातून निघणाऱ्या नदी मधून शिंपले आणले आणि त्यांना बादली मध्ये प्रक्रिया केली. पहिल्या 18 महिन्यात शेती मधून त्यांना 50 बादल्या मोतींचे उत्पन्न झाले ज्यानंतर त्यांचा व्यवसाय सतत प्रगती करू लागला.
माथचंद यांची मोती ची शेती करण्याची पद्धत
माथचंद यांच्या अनुसार मोती मुख्यतः तीन प्रकारचे असतात कृत्रिम, नैसर्गिक आणि संवर्धित. माथचंद मागील 21 वर्षा पासून संवर्धित मोतीची शेती करत आहेत. त्यांच्या अनुसार भारता मध्ये ही शेती करणे सोप्पे आहे कारण त्यासाठी उपयुक्त ताजे पाणी येथे सहज उपलब्ध आहे.
माथचंद नदी मधून आणलेले शिंपले सावधान पूर्वक उघडतात आणि मंग त्यांना जीवाणु युक्त कंटेनर मध्ये 15 ते 25 डिग्री सेल्सियस पर्यंत गरम पाण्यामध्ये पूर्णतः बुडवतात. ज्यानंतर प्रक्रिया होऊन मोती बनण्यासाठी 18 महिन्याचा कालावधी लागतो.
या मोत्यांची किंमत 360 रुपये प्रति कैरेट म्हणजेच 1800 रुपये प्रति ग्राम असते. आपल्या उच्च प्रतीच्या गुणवत्ते मुळे हे मोती देशा सोबतच विदेशात देखील प्रचलित आहेत ज्यामुळे माथचंद यांना मोठी लोकप्रियता प्राप्त झाली आहे.
त्यामुळे केरल आणि कर्नाटक विश्वविद्यालय चे अनेक विद्यार्थी मोतीची शेती पाहण्यासाठी येतात आणि माथचंद अनेक विश्वविद्यालयात या संबंधित लेक्चर देण्यासाठी जात असतात. एवढेच नाही त्यांची शेती पाहण्यासाठी देश विदेशातून लोक येतात आणि त्यांच्या पद्धतीची स्तुती करतात. इच्छुक लोकांना माथचंद यांनी ऑनलाईन पद्धतीने ट्रेनिंग देखील दिलेली आहे.
माथचंद यांनी नोकरी सोडून एक धाडशी निर्णय घेतला आणि त्यामध्ये यश मिळवले नाही तर ते देखील आज इतर सामान्य व्यक्ती प्रमाणे गर्दीचा भाग राहिले असते. त्यांच्या धाडसा ने त्यांना देश विदेशा मध्ये प्रसिद्धी मिळवून दिली.
Tags Farming Pearl Farming व्यवसाय शेतकरी शेती व्यवसाय
आपल्यासाठी सर्वोत्तम माहिती घेऊन येण्याचा आमचा प्रयत्न असतो. जर आमचा हा प्रयत्न आपल्याला आवडला असेल तर आपण आम्हाला फेसबुकवर फॉलो करू शकता.
Previous पैसे ठेवण्यासाठी लवकरात लवकर करून ठेवा व्यवस्था या 4 राशीचे अचानक पालटणार नशिब
Next आज पासून सुरु होत आहे या 5 राशीचा राजयोग मिळणार आर्थिक लाभ आणि अडचणी मधून सुटका
10 महिन्याच्या बाळाच्या तोंडात खड्डा पडला आई त्याला हॉस्पिटल मध्ये तपासायला घेऊन गेल्यावर सर्वाचे हसून हसून पोट दुखल
अनेक वर्षांची बचत खर्च करून महिले ने खरेदी केले जुने घर परंतु अचानक जिन्या खाली सापडले दुसऱ्या जगा…
एकांता मध्ये महिला करतात हे काम पुरुषाला भनक सुद्धा लागत नाही
27 सप्टेंबर 2021: या चार राशी साठी सोमवार भाग्यवान असेल, या राशीना संकटा पासून मुक्ती मिळेल
या 4 राशी साठी सोमवार अत्यंत लाभदायक, तर 3 राशी ने सावध राहावे
26 सप्टेंबर ते 03 ऑक्टोबर : या आठवड्यात 12 राशी चे राशिभविष्य असे असेल
रविवार च्या दिवशी या राशी चे नशिब सूर्या सारखे चमकेल, 26 सप्टेंबर राशिभविष्य
माता लक्ष्मी च्या आशिर्वादा ने बदलणार या राशी चे नशिब, डिसेंबर पर्यंत राहणार कृपा


Municipal election preparations | दिल्लीत आपचा चमत्कारच पण शहरात डाळ शिजणार नाही - Divya Marathi

आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत
दिल्लीत आपचा चमत्कारच पण शहरात डाळ शिजणार नाही
औरंगाबाद- देशभर विजयाची पताका फडकावणा-या भारतीय जनता पक्षाला दिल्लीत आम आदमी पार्टीने धूळ चारल्याचे वृत्त वाहिन्यांवर झळकले अन् शहरात आपच्या कार्यकर्त्यांनी केलेला जल्लोष सर्वांनाच दिसला. पण त्याहीपेक्षा मित्रपक्ष शिवसेना तसेच भाजपच्याही कार्यकर्त्यांनी खासगीत बोलताना आनंद व्यक्त केला. लोकसभेत विजय मिळवल्याने आमचेही अतिच झाले होते, अशी प्रतिक्रिया काहींना दिली. तर व्वा, छान झाले, आता महानगरपालिकेत युती होईल, असेही काहींनी म्हटले आहे.
मुख्यमंत्री झाल्यानंतर 49 व्या दिवशी राजीनामा फेकणाऱ्या अरविंद केजरीवाल यांना पुन्हा दिल्लीकर स्वीकारणार नाही, असे चित्र भाजपने निर्माण केले होते. त्यामुळे दीड वर्षांपूर्वीचेच चित्र पुन्हा दिसू शकते, अशी अनेकांची अटकळ होती. वेगवेगळ्या सर्वेक्षणात ‘आप’ला बहुमत मिळेल, असे सांगण्यात येत होते. परंतु हा आकडा एकदम 70 पैकी 67 इतका असेल, यावर ‘आप’च्याही कार्यकर्त्यांचा विश्वास नव्हता. सकाळी पहिल्या फेरीच्या निकालापासूनच ‘आप’ने आघाडी घेतल्याचे वृत्त झळकू लागले अन् शेवटपर्यंत ही आघाडी वाढतच गेली. या काळात स्थानिक पदाधिकारी एकमेकांच्या संपर्कात होते. अविश्वसनीय, चमत्कारच अशा प्रतिक्रिया समोर येत होत्या. असे असले तरी दिल्लीत चमत्कार घडवणारा आम आदमी पक्ष हा औरंगाबाद महानगरपालिकेत करामत करू शकेल, यावर मात्र ‘आप’सह अन्य पक्षांच्या नेत्यांचा अजूनही विश्वास नाही.
दिल्लीत भाजपला दारुण पराभवाला सामोरे जावे लागल्यानंतरची शिवसेनेच्या स्थानिक पदाधिकाऱ्यांची प्रतिक्रिया अतिशय बोलकी होती. भाजप हरला बरे झाले, आता ते मनपात युती करतील. विधानसभेत त्यांनी युती न करण्याचे कारण हेच होते. आम्हीच सर्वव्यापी. मात्र आता भाजपला कळाले. त्यामुळे ते मित्रपक्षाच्या ताकदीचा आदर करतील, असे सेनेच्या पदाधिकाऱ्यांनी म्हटले तर होय, आमच्याकडून जरा अतिच झाले, अशी प्रतिक्रिया भाजपच्या स्थानिक नेत्यांनी खासगीत बोलताना दिली.
लोकसभेत बेतातीच मते :
लोकसभेत सुभाष लोमटे ‘आप’कडून लढले होते. मात्र ते कसेबसे ४ हजारांपर्यंत पोहोचू शकले. त्यामुळे दिल्लीत आकर्षण असलेल्या या पक्षाचे येथे अस्तित्व नसल्याचे समोर आले. असे असले तरी पालिकेत हा पक्ष किमान ४-२ जागा जिंकू शकेल, असे भाजपच्याच पदाधिकाऱ्यांना वाटते. स्वत: लोमटे यांनी संघटना मजबूत केल्याशिवाय हाती काही पडणार नाही, असे म्हटले आहे.
येथे शिवसेनाच आप : औरंगाबाद शहराची राजकीय पार्श्वभूमी लक्षात घेता ‘आप’ जे दिल्लीत करते तेच शिवसेनेने गेल्या दोन अडीच दशकांपासून औरंगाबादेत केले असल्याचा दावा शहरप्रमुख राजू वैद्य यांनी केला आहे. दिल्लीतील गरजेनुसार तेथील नागरिकांनी मतदान केले. औरंगाबादेतील नागरिक त्यांच्या गरजेनुसार शिवसेनेला पसंती देतात. त्यामुळे येथे ‘आप’ला स्कोप नाही, असा दावाही त्यांनी केला आहे. दरम्यान, ‘आप’मुळे एमआयएमला काही फरक पडणार नाही, असे आमदार इम्तियाज जलील यांनी सांिगतले.
येथील प्रश्न वेगळे; "आप'ची आम्हाला भीती नाही
लोकांना दिलेली आश्वासने पाळली नाहीत तर काय होते हे दिल्लीच्या निकालाने दाखवून दिले. आम आदमी पार्टीला मिळालेले यश हे भाजपचे अपयश आहे, यात शंका नाही. मात्र, औरंगाबादचा विचार करता येथे शिवसेनाच आम आदमी पार्टी आहे. त्यामुळे भीतीचे कारण नाही. राजू वैद्य, शहरप्रमुख, शिवसेना
भाजपने जनतेला जी खोटी आश्वासने दिली, त्यामुळेच मोदींचा अश्वमेध रोखण्यात केजरीवाल यांना यश आले. यापुढे मोदींचे असेच होईल. औरंगाबादमध्ये ‘आप’ला फारसा प्रतिसाद मिळेल, असे वाटत नाही. येथील राजकीय तसेच भौगोलिक परिस्थिती वेगळी आहे.
विनोद पाटील, शहर कार्याध्यक्ष, राष्ट्रवादी
आपचा सर्वाधिक तोटा हा भाजपला आहे. औरंगाबादेत काँग्रेस, राष्ट्रवादीला याचा फटका बसणार नाही. काँग्रेसचे बॅडपॅच असल्याने अधिक बोलणे योग्य नाही.
डॉ. जफर खान, माजी विरोधी पक्षनेते (काँग्रेस).


inchroment on railway root | रेल्वेच्या नियोजित ट्रॅकवर अतिक्रमणाचे अडथळे, २०१३ मध्ये देण्यात आली मुदतवाढ - Divya Marathi

आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत
रेल्वेच्या नियोजित ट्रॅकवर अतिक्रमणाचे अडथळे, २०१३ मध्ये देण्यात आली मुदतवाढ
सोलापूर- सोलापूर ते होटगीदरम्यान असलेल्या रेल्वेच्या मीटरगेजच्या जागेवर रेल्वे प्रशासन आता तिसरी लाइन टाकणार आहे. सोलापूर रेल्वे विभागाच्या दृष्टीने हा नवा लोहमार्ग होणे खूप गरजेचे आहे. गेल्या १८ वर्षांपासून रेल्वेचे दुर्लक्ष झाल्याने या मार्गावर बेकायदा घरे उभारली आहेत.
सुमारे १३३० घरांना दिवसांत घरे रिकामी करण्याची नोटीस देण्यात आली. मुदत उलटून गेली आहे. तरी येथील लोक अद्याप घरे सोडण्याच्या मानसिकतेत नाहीत. खासदार अॅड. शरद बनसोडे यांनी विभागीय व्यवस्थापक जॉन थॉमस यांची भेट घेतल्यानंतर रेल्वे प्रशासनही सध्या ‘वेट अॅन्ड वॉच’च्या भूमिकेत आहे. त्यामुळे रेल्वे प्रशासन खरंच हे अतिक्रमण हटवणार का, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
फताटेवाडी येथे एनटीपीसीचा प्रोजेक्ट सुरू होत आहे. प्रोजेक्ट सुरू झाल्यानंतर कच्चा माल रेल्वेने सोलापुरात दाखल होणार आहे. रेल्वेची माल वाहतूक मोठ्या प्रमाणात होणार असल्याने याचा फटका अन्य प्रवासी गाड्यांना होऊ नये. म्हणून सोलापूर ते होटगी दरम्यान नवा लोहमार्ग टाकण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला आहे. यामुळे सोलापूर स्थानकावरून धावणाऱ्या बहुतांश गाड्यांना क्रॉसिंगसाठी थांबवून राहावे लागणार नाही. १५ ते २० मिनिटे वाचणार आहेत.
१९९७नंतर उभारली बेकायदा घरे
१९९७पर्यंत सोलापूर ते होटगी दरम्यान मीटरगेजवरून वाहतूक होत होती. त्यानंतर रेल्वेचा प्रवास ब्रॉडगेजने होऊ लागला. त्यामुळे मीटरगेजची जागा रिकामी पडली. याचाच फायदा घेत अनेकांनी येथे बेकायदेशीर घरे उभारली. रेल्वेच्या सुमारे १०० ते १५० एकर जागेवर ही अतिक्रमणे उभारली गेली आहेत.
रेल्वे प्रशासनाने अतिक्रमणे काढण्यास सुरुवात केल्यानंतर काही लोकप्रतिनिधींनी तत्कालीन रेल्वे अधिकाऱ्यांवर दबाव आणून कारवाई करू नका, अशा सूचना दिल्या होत्या. त्यावेळी त्यांना घरे खाली करण्यास प्रशासनाने एक वर्षाची मुदतवाढ दिली होती. ही मुदतवाढ उलटूनही वर्ष सरले. अद्याप घरे आहे तशीच आहेत.
- खासदारांच्या भेटीनंतर १० दिवस कोणतीच कारवाई करण्याचा निर्णय घेतला आहे. अद्याप १० दिवस पूर्ण व्हायचे आहेत. ते पूर्ण झाल्यानंतर रेल्वे प्रशासन योग्य ती कारवाई करेल. कारवाईबाबत आताच काही बोलणे घाईचे ठरेल.” नर्मदेश्वरझा, वरिष्ठ विभागीय वाणिज्य व्यवस्थापक
सोलापूर ते होटगीदरम्यान असलेल्या रेल्वेच्या मीटरगेजच्या जागेवर घरे उभी राहिली आहेत. त्यांना नोटीस देऊनही ती रिकामी केलेली नाहीत.


जलदगती गोलंदाजी - विकिपीडिया

फुल टॉस / बीमर
१ जलदगती गोलंदाजीचे प्रकार
ब्रेट ली २००५ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध वाका मैदानावर गोलंदाजी करतांना.
जलद ९० + १४५ +
जलद-मध्यम ८० ते ९० १२८ ते १४५
मध्यम-जलद ७० ते ८० ११३ ते १२८
मध्यम ६० ते ७० ९७ ते ११३
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.
आल्याची नोंद केलेली नाही(लॉग इन केलेले नाही)
नवीन खाते तयार करा
प्रवेश करा(लॉग इन करा)
येथे काय जोडले आहे
या पानातील शेवटचा बदल २७ जानेवारी २०१७ रोजी १५:२७ वाजता केला गेला.
येथील मजकूर हा क्रियेटीव्ह कॉमन्स अट्रीब्युशन-शेअरअलाईक लायसन्स अंतर्गत उपलब्ध आहे; अतिरिक्त अटी लागू असू शकतात. हे संकेतस्थळ वापरुन आपण याच्या वापरण्याच्या अटी आणि गोपनीयता धोरणांचे पालन करण्यास आपली सहमती देत आहात. Wikipedia® हे Wikimedia Foundation, Inc. एक ना-नफा ना-तोटा संस्थेचे नोंदणीकृत ट्रेडमार्क आहे.


शेतकरी आंदोलन | नेटीझन्सचा झुकेरबर्गला झटका, शेतकरी आंदोलकांचे फेसबुक पेज केले पुन्हा सुरु | Navarashtra (नवराष्ट्र)

सोमवार, सप्टेंबर २७, २०२१
 ऑक्टोबर महिन्यात तब्बल २१ दिवस Bank Holidays; महत्त्वाची कामे वेळेतच उरका अन्यथा…
ड्रायव्हिंग लायसन्स Rules Changes; आता मोबाइलमध्ये असतील ही कागदपत्रे तर पोलिसही तुमचं काहीही वाकडं करू शकणार नाहीत; वाचा सविस्तर
 एका षटकात जडेजाने दाखवला जलवा, अखेरच्या चेंडूवर KKRची केली बत्ती गुल
रंजीतने ३५० चित्रपटांमध्ये साकारली रेपिस्टची भूमिका, आयुष्यभर केलंय हेच काम…वाचा सविस्तर
कर तज्ज्ञांच्या मदतीसाठी ‘क्लिअर प्रो’ ॲप लाँच; व्यावसायिकांना त्यांच्या क्लायन्ट्ससाठी सहजतेने व वेळेवर अनुपालन करण्यास मदत करणार
 बिहारमध्ये होडी उलटून २२ बेपत्ता, शोधकार्याला सुरुवात…
सॅमसंगच्‍या ‘बिग टीव्‍ही फेस्टिवल’ आणि ‘होम लाइक नेव्‍हर बीफोर’ ऑफर्ससह घराला सणासुदीच्‍या काळासाठी सुशोभित करा; मिळवा खात्रीदायी गिफ्ट्स, कॅशबॅक आणि बरेच काही
टीसीएलची Smart TV श्रेणीवर कोटक कॅशबॅक ऑफर
एवढं सगळं करूनही पती जर आदर करत नसेल तर अशाप्रकारे नात्यात राहूनही निर्माण करा आपलं स्थान
गुलाब चक्रीवादळापूर्वीच ओदिशामध्ये कोसळधार पावसामुळे भूस्खलन, १६०० जणांना बाहेर काढण्यात यश
शेतकरी आंदोलननेटीझन्सचा झुकेरबर्गला झटका, शेतकरी आंदोलकांचे फेसबुक पेज केले पुन्हा सुरु
शेतकरी आंदोलक किसान एकता मोर्चा या फेसबुक पेजवरुन शेतकरी आंदोलनाशी संबंधित माहिती पुरवत होते. तर आंदोलनाची दिशा आणि रणनिती या पेजद्वारे सर्व पाठिंबा देणाऱ्यांना कळविण्यात येत होती. फेसबुकने शेतकरी आंदोलकांचे पेज सुरु केल्यावर दिलगीरी व्यक्त केली आहे.
दिल्ली : दिल्लीत मागील २५ दिवसांपासून शेतकरी कृषी कायद्याविरोधात आंदोलन करत आहेत. केंद्र सरकारने लागू केलेल्या ३ कृषी कायद्यांना शेतकऱ्यांनी तीव्र विरोध केला आहे. या कायद्यांना रद्द करण्याची मागणी शेतकऱ्यांनी केली आहे. पंजाब हरियाणाच्या शेतकऱ्यांनी दिल्लीच्या सीमेवर आंदोलन सुरु ठेवले आहे. या आंदोलनाला आज २६ वा दिवस आहे. शेतकऱ्यांच्या या आंदोलनाला देशातून तसेच विदेशातून सोशल मिडियाच्या माध्यमातून लोकांनी पाठिंबा दिला आहे. शेतकरी आंदोलकांनी फेसबुकवर (Zuckerberg) सुरु केलेले किसान एकता पेज फेसबूक (Facebook ) कंपनीकडून बंद करण्यात आले होते. परंतु नेटीझन्सने (Netizens ) केलेल्या विरोधानंतर आणि ट्रोलिंगनंतर शेतकरी आंदोलकांचे पेज ( Farmer’s Facebook page ) पुन्हा सुरु केले आहे.
शेतकरी आंदोलक किसान एकता मोर्चा या फेसबुक पेजवरुन शेतकरी आंदोलनाशी संबंधित माहिती पुरवत होते. तर आंदोलनाची दिशा आणि रणनिती या पेजद्वारे सर्व पाठिंबा देणाऱ्यांना कळविण्यात येत होती. फेसबुकने शेतकरी आंदोलकांचे पेज सुरु केल्यावर दिलगीरी व्यक्त केली आहे. फेसबुकने म्हटले आहे की, पुन्हा एकदा ‘किसान एकता मोर्चा’ अॅक्टिव्ह केले आहे. तर फेसबुकच्या प्रवक्त्याने असेही सांगितले की, ‘किसान एकता मोर्चा’ ॲक्टिव्ह केले असून शेतकऱ्यांना झालेल्या गैरसोयीबद्दल दिलगिरी व्यक्त करत आहोत.
साध्या पेहरावात चीनी सैनिकांचा घुसखोरीचा प्रयत्न, स्थानिक आणि आयटीबीपी जवानांनी लावले पिटाळून
फेसबुकने कम्युनिटी स्टँडर्ड व्हायोलेशनचे कारण देत शेतकरी आंदोलनाच्या समर्थनार्थ कार्यरत असलेले किसान एकता मोर्चाचे फेसबुक पेज बंद केले होते. फेसबुकच्या या निर्णयावर शेतकऱी आंदोलकांना पाठिंबा देणाऱ्या नेटकऱ्यांनी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी फेसबुकला सोशल मिडियाच्या माध्यमातून चांगलेच फैलावर घेतले होते. नेटिझन्सने सोशल मिडियाच्या माध्यमातून संताप व्यक्त केला होता.
 जगभरातील कोरोनाचे लसीकरण वादात येण्याची शक्यता, लसीतील ‘या’ घटकाबाबत मुस्लिम धर्मगुरुंमध्ये संभ्रम
ट्विटरवर नेटिझन्सने फेसबुकला ट्रोल केले. यामुळे ट्विटरवर सोमवार सकाळपासूनच #zukerbergshameonyou आणि #FacebookShameonyou हा हॅशटॅग ट्रेंड झाला आहे. रविवारी रात्रीपासूनच सोशल मीडियावर फेसबुक आणि झुकेरबर्गविरुद्ध रोष पाहायला मिळाला आहे. फेसबुकने शेतकरी आंदोलकांचे पेज बंद केल्यामुळे मार्क झुकेरबर्ग हा भाजपचा समर्थक असल्याचे काही जणांनी म्हटले आहे. तर मार्क झुकरबर्ग भाजपाच्या बाजुने काम करत असल्याचा आरोपही नेटकऱ्यांनी केला आहे.
UPSC Results Announced 2021यूपीएससीचा निकाल जाहीर, मराठी तरूणाईचा डंका ; महाराष्ट्राचं शतक पार
Happy Daughter Day 2021 जागतिक कन्या दिनानिमित्त आपल्या लाडक्या लेकीसाठी खास शुभेच्छा संदेश...
Water Pipeline Brokeकल्याण - शीळ रोडवर पाईपलाईन फुटली, लाखो लिटर पाणी वाया
Schools Reopening In MaharashtraVideo - राज्यातील शाळा ४ ऑक्टोबरपासून सुरु होणार, शिक्षणमंत्र्यांनी दिली महत्त्वाची माहिती
Disha Parmar Bikini Photosदिशा परमारच्या बिकिनी लूकवर चाहते फिदा, मालदिवमधल्या हनीमूनचे फोटो व्हायरल
 शहरात जागेची कमतरता व्हर्टिकल युनिव्हर्सिटीचा निर्णय अत्यंत उपयोगी
सरकारचं आधीच ठरलंय आता कधीही होणार अंमलबजावणीपुन्हा लॉकडाऊनच्या गर्तेत कोरोना बाधितांच्या संख्येत वाढ महाराष्ट्र, केरळमध्ये पुन्हा प्रतिबंध
सरकारी बाबू वठणीवर येणार कापंतप्रधानांना त्यांना वठणीवर आणणं जमेल कापंतप्रधानांना त्यांना वठणीवर आणणं जमेल का प्रकल्पांना उशीर झाल्यास अडेलतटू अधिकाऱ्यांवर कारवाई
हा तिढा कोण सोडवणारपक्षश्रेष्ठींनी गांभीर्याने घ्यावे, असंतुष्टांशी लढताहेत काँग्रेसचे मुख्यमंत्री
Compensation To Train Passengersरेल्वेगाडीला उशीर झाल्याबद्दल प्रवाशांना पहिल्यांदाच नुकसान भरपाई
सोमवार, सप्टेंबर २७, २०२१
महाराष्ट्रातील शाळा, मंदिरे खुली करून ठाकरे सरकार स्वत:हून कोरोनाच्या तिसऱ्या लाटेला निमंत्रण देत आहे, असे वाटते का
एक नजर बातम्यांवर ...


 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता
ग्रामीण भागात आरोग्यासाठी पायाभूत सुविधा कमी पडू देणार नाही – अजित पवार
तपासणीला सहकार्य न करणाऱ्यांविरुद्ध कारवाई करा – बच्चू कडू
अकोला – कोरोनाचा फैलाव आता बाळापूर, अकोट या सारख्या शहरात वाढत आहे. या ठिकाणी संदिग्ध व जोखमीच्या व्यक्तिंचे सर्वेक्षण करण्यात आले असून या सर्व लोकांनी कोरोना चाचणीसाठी स्वॅब देणे आवश्यक आहे. मात्र त्यासाठी लोक सहकार्य करत नाही असे निदर्शनास आले आहे. तेव्हा, तपासणीसाठी जे लोक सहकार्य करणार नाहीत अशा लोकांविरुद्ध कायदेशीर कारवाई करा मात्र सगळ्यांच्या चाचण्या पूर्ण करा, असे निर्देश राज्याचे जलसंपदा व लाभक्षेत्र विकास राज्यमंत्री तथा जिल्ह्याचे पालकमंत्री ना. ओमप्रकाश उर्फ बच्चू कडू यांनी आज जिल्हा प्रशासनाला दिले.
शेतकरी कर्जमाफीच्या हिशेबात जाणून-बुजून गडबड – बच्चू कडू
पालकमंत्री ना. बच्चू कडू यांनी आज कोरोना संसर्गाच्या सद्यस्थितीबाबत आढावा बैठक घेतली. यावेळी जिल्हाधिकारी जितेंद्र पापळकर, जिल्हा पोलीस अधीक्षक जी. श्रीधर, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. सुभाष पवार, मनपा आयुक्त संजय कापडणीस, अपर जिल्हाधिकारी नरेंद्र लोणकर, शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. कुसुमाकर घोरपडे, जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. सुरेश आसोले, जिल्हा शल्य चिकित्सक डॉ. राजकुमार चव्हाण, निवासी उपजिल्हाधिकारी संजय खडसे, उपविभागीय अधिकारी डॉ. निलेश अपार आदी उपस्थित होते.
बच्चू कडू आणि शेतकऱ्यांच्या पाठीशी शिवसेना सक्षमपणे उभी – एकनाथ शिंदे
यावेळी जिल्ह्यातील कोरोनाच्या सद्यस्थितीबाबत माहिती सादर करण्यात आली. त्यानुसार येत्या काळात जिल्ह्यात दाखल होणाऱ्या रॅपिड टेस्ट किटच्या सहाय्याने करावयाच्या चाचण्यांचे नियोजन करा, असे निर्देश ना. कडू यांनी दिले. प्रतिबंधित क्षेत्राचा बंदोबस्त हा अधिक कडक असला पाहिजे. या क्षेत्राच्या बाहेरुन आत व आतून बाहेर ये जा करता कामा नये. जोखमीचे व अन्य व्याधींनीग्रस्त लोकांच्या चाचण्या पूर्ण करा. सर्वेक्षणाअंती ज्या ज्या लोकांच्या चाचण्या करणे आवश्यक आहे असे वाटते त्यांच्या चाचण्या करा. अकोट, बाळापूर येथे संदिग्ध व्यक्तींच्या तपासण्या पूर्ण करा. अशा ठिकाणी लोकांच्यामनात असलेली भिती दूर करण्याचा प्रयत्न करा. मात्र तरीही तपासणीसाठी सहकार्य न केल्यास त्यांच्याविरुद्ध कायदेशीर कारवाई करा, असे निर्देश ना. कडू यांनी यावेळी दिले.
वाढती रुग्णसंख्या लक्षात घेता ‘डोअर टू डोअर’ तपासणी करा – छगन भुजबळ
दरम्यान पालकमंत्री ना. कडू यांनी अकोट येथेही आढावा बैठक घेतली. या बैठकीस उपविभागीय अधिकारी गजानन सुरंजे, उपविभागीय पोलीस अधिकारी सोनवणे, तहसिलदार राजेश गुरव, मुख्याधिकारी दादाराव डोलारकर, तसेच स्थानिक अधिकारी व सर्व पक्षीय पदाधिकारी उपस्थित होते. यावेळी सर्व पक्षीय नेत्यांनी जनता कर्फ्यु पालन करुन कोरोना संसर्ग रोखण्याबाबत आवाहन केले. त्यानुसार पालकमंत्री यांनी सर्वांना सांगितले की, सर्वांनी एकमताने हा निर्णय घेऊन अंमलबजावणी करा. त्यानुसार दि.३ ते ९ जुलै या कालावधीत अकोट शहरात जनता कर्फ्यू पालन करण्यात येणार असून त्यास नागरिकांनी प्रतिसाद द्यावा,असे आवाहन ना. कडू यांनी केले. तसेच त्यांनी अधिकाऱ्यांचीही आढावा बैठक घेतली. ग्रामिण रुग्णालयास भेट देऊन तेथे वृक्षारोपण केले. प्रस्तावित कोविड केअर सेंटर इमारतीचीही पाहणी केली.
बच्चू कडू अॅक्शन मोडमध्ये, वेषांतर करून कृषी केंद्रावर नजर ठेवण्याचे दिले आदेश
कांदा जीवनावश्यक वस्तूत टाकणारा महामुर्ख कोण आहे, त्याला शोधलं पाहिजे – बच्चू कडू
 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता


तुलसीपूजन – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
तुलसीपूजन : हिंदू धर्मात स्त्रियांना सौभाग्य व पुत्रपौत्रादी संपत्ती प्राप्त करून देणारे साधन म्हणून तुलसीपूजनास फार महत्त्व आहे. हिंदूंच्या धार्मिक कृत्यांत तुळशीला महत्त्वाचे स्थान आहे. विष्णूला ⇨ तुळस अत्यंत प्रिय आहे. ‘भवमोक्षप्रदा’, ‘हरिप्रिया’ असे तुळशीचे वर्णन आहे. तुळशीची पूजा विशेषतः स्त्रियांना करावयास सांगितली आहे. तुलसीपूजनाच्या संकल्पात ‘अखंडितसुखसौभाग्यसंतत्यारोग्यैश्वर्याभिवृद्ध्यर्थ’ असा उल्लेख असतो. प्रायः
‘तुलसि श्रीसखि शुभे पापहारिणि पुण्यदे
हा श्लोक म्हणून स्त्रिया तुळशीची पूजा करतात. भक्तांच्या हृदयात, तुळशीजवळ आणि संतांच्या मेळाव्यात माझा नित्य वास असतो, असे भगवान कृष्णाने सांगितले आहे.
ब्रह्मवैवर्त, पद्म, शिव इ. पुराणांत तसेच देवीभागवतादी ग्रंथांत तुळशीच्या उत्पत्तिकथा आलेल्या आहेत. तुळशीच्या केवळ दर्शनानेही पाप नाहीसे होते. ती वृंदावनात राहते. विष्णूला ती अत्यंत प्रिय म्हणून तुलसीपत्राशिवाय केलेली विष्णुपूजा व्यर्थ आहे, असे पद्मपुराणात म्हटले आहे. पुराणग्रंथांत तुलसीमाहात्म्य वर्णिले आहे. हिंदूंच्या घरात तुलसीवृंदावन असते आणि स्त्रिया वृंदावनातील तुळशीची मनोभावे दररोज पूजा करतात, सायंकाळी तिच्यापुढे वात लावून तिला प्रदक्षिणा घालतात.
वैष्णव संप्रदायात तसेच वारकरी संप्रदायात तुळशीच्या काष्ठमण्यांची माळ करून ती नेहमी गळ्यात धारण करतात. तुलसीमाला धारण करणाऱ्यास पदोपदी अश्वमेधाचे फल प्राप्त होते, असे ब्रह्मवैवर्तपुराणात म्हटले आहे. पंढरीची वारी करणाऱ्या वारकरी स्त्रिया आपल्या डोक्यावरून पितळी तुलसीवृंदावन पंढरपुरास नेतात. निधनसमयी मृताच्या मुखात, कपाळावर व दोन्ही कानांवर तुलसीपत्र ठेवतात. गणपतीचा अपवाद सोडल्यास सर्वच देवतापूजनात तुलसीपत्र व मंजिऱ्या विहीत मानल्या आहेत.
तुलसी उपनिषद नावाचे एक नव्य उपनिषद आहे. त्यात तुळस ही जन्ममृत्यूचा नाश करणारी अमृतोद्‌भवा, विष्णुवल्लभा असून तिच्या दर्शनाने पापानाश व सेवनाने रोगनाश होतो, असे म्हटले आहे.
‘तुलसीलक्षपूजा’ नावाचे एक काम्य व्रत असून ते मुख्यत्वे स्त्रिया आचरतात. लक्ष तुलसीपत्रांनी विष्णूची पूजा करणे हा त्यातील महत्त्वाचा भाग आहे. ‘तुलसीलक्षप्रदक्षिणा’ नावाचेही एक व्रत असून त्यात चातुर्मासात तुळशीस लक्ष प्रदक्षिणा घालतात.
कार्तिक शुद्ध एकादशीपासून पौर्णिमेपर्यंतच्या काळात कुठल्याही दिवशी, विशेषतः द्वादशीस, तुलसीविवाहाचा पूजाउत्सव साजरा करतात. या वेळी बाळकृष्ण व तुळस यांचा विवाहविधी यथासांग साजरा करतात.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
Next Postतोखारियन भाषा – साहित्य
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित


Event held based on book paschatya sangeet sandhya kosh | पाश्चात्त्य वाद्यांच्या सुरावटी, संकल्पनांचा ऊहापोह

सोमवार, २७ सप्टेंबर, २०२१
पाश्चात्त्य वाद्यांच्या सुरावटी, संकल्पनांचा ऊहापोह
पाश्चात्त्य वाद्यांच्या सुरावटी, संकल्पनांचा ऊहापोह
सुरावटींना विलग करणाऱ्या अनेक निकषांची माहिती चित्रफितींच्या माध्यामातून दिली.
Written By लोकसत्ता टीम
‘सूर पश्चिमेचे’ कार्यक्रमात दिपप्रज्वलन करताना पॉप्युलर प्रकाशनचे रामदास भटकळ, विश्वास मोकाशी, अजय अंबेकर, संगीततज्ज्ञ डॉ. चैतन्य कुंटे.
‘लोकसत्ता संपादक शिफारस’ योजनेत निवडलेल्या ‘पाश्चात्त्य संगीतसंज्ञा कोश’वर आधारित कार्यक्रमाचे सादरीकरण
मुंबई : पाश्चात्त्य लोकसंगीत आणि कलासंगीतासाठी वापरण्यात येणाऱ्या वाद्यांच्या सुरावटी आणि संकल्पनांचा ऊहापोह शनिवारी मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाच्या सभागृहात पार पडलेल्या ‘सूर पश्चिमेचे’ या कार्यक्रमात करण्यात आला. ‘लोकसत्ता संपादक शिफारस’ योजनेत निवडलेल्या ‘पाश्चात्त्य संगीतसंज्ञा कोश’ या डॉ. अशोक रानडे लिखित ग्रंथावर आधारित ‘सूर पश्चिमेचे’ या कार्यक्रमाचे सादरीकरण पुस्तकाचे संपादन करणारे संगीततज्ज्ञ डॉ. चैतन्य कुंटे यांनी केले. श्रोत्यांना आणि कानसेनांना यानिमित्ताने पाश्चिमात्य संगीतातील स्वर-सप्तक, श्रेणीव्यवस्था आणि लयताल या संकल्पनांना समजून घेता आले.
चित्रपट संगीताच्या माध्यमातून जगभरातील संगीत कानी पडते, पण पाश्चात्त्य संगीतातली विविध शैली आणि मूळ संकल्पनांची माहिती असतेच असे नाही. पाश्चिमात्य संगीताबद्दल भारतात असलेले हे अज्ञान लक्षात घेता पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालय आणि यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजिलेला ‘सूर पश्चिमेचे’ हा कार्यक्रम शनिवारी पार पडला. ‘लोकसत्ता’ या कार्यक्रमाचे माध्यम प्रायोजक होते. या वेळी पॉप्युलर प्रकाशनचे रामदास भटकळ, मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाचे प्रमुख कार्यवाह विश्वास मोकाशी आणि माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाचे संचालक अजय अंबेकर उपस्थित होते.
डॉ. अशोक रानडे यांनी आपल्या ‘पाश्चात्त्य संगीतसंज्ञा कोश’ या ग्रंथात मांडलेल्या पाश्चात्त्य संगीतशैलींमधील स्वर-सप्तक, मेलडी-हार्मनी, सिम्फनी, सोनाटा, जॅझ, मोनोफॉनिक आणि पॉलीफॉनिक या संज्ञांचे वाचन त्यांचे शिष्य डॉ. चैतन्य कुंटे यांनी केले. वाचनाबरोबरच प्रत्येक संगीतशैलीची आणि संकल्पनेची चित्रफीत दृक्श्राव्य पद्धतीने कुंटे यांनी उलगडून दाखविल्याने श्रोत्यांना या गोष्टी समजणे सोपे झाले. संकल्पनांसोबत प्रत्येक संगीतशैलीसाठी वापरली जाणारी वाद्ये, त्यांचा इतिहास, महत्त्व, त्यातील सुरावटींची उत्त्पती याची ओळखही कुंटे यांनी श्रोत्यांना करून दिली.
जगभरच्या संगीतशैलींचा अभ्यास केल्यावरच आपल्या मातीत रुजलेल्या संगीताची थोरवी आणि त्यातील न्यूनतेची जाणीव होते, असे आपले गुरू नेहमी सांगत, अशी आठवण कुंटे यांनी सांगितली. पाश्चिमात्य संगीतात लोकवाद्यांची सुरावट ही कलासंगीतासारखी (शास्त्रीय संगीत) वाटत असली तरी त्यांतील सुरावटींना विलग करणाऱ्या अनेक निकषांची माहिती चित्रफितींच्या माध्यामातून दिली. शिवाय पाश्चात्त्य संगीतामध्ये वाद्यातून निर्माण होणाऱ्या श्राव्यापेक्षा वादकाच्या दुश्यपरिणामालासुद्धा महत्त्व असल्याचे त्यांनी सांगितले. यासाठी वादकाला शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर आरशासमोर बसून काही महिने रियाज करावा लागतो, अशीही माहिती त्यांनी दिली. तसेच एकाच स्वर-सप्तकात वेगवेगळ्या सुरावटींची निर्मिती होत असल्याने पाश्चात्त्य संगीत भारदस्त जाणवत असल्याचे कुंटे म्हणाले.
लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.
Corona Update: गेल्या २४ तासांत आढळले २६ हजार बाधित, रिकव्हरी रेट ९७.७८ टक्क्यांवर
लडाखच्या सीमेवर चिनी ड्रोन्स विरुद्ध भारतीय ड्रोन्स; चीनने तैनात केले ५० हजारांहून अधिक सैनिक
मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरेंचं पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना पत्र; म्हणाले,…
परमबीर सिंग यांना आणखी एक धक्का; सीआयडी करणार खंडणी प्रकरणाचा तपास
शिवसेना माजी खासदार आनंदराव अडसूळ यांना ईडीचं समन्स, ईडी कार्यालयात हजर राहण्याचे आदेश
लोणावळ्यात इंदौर-दौंड एक्स्प्रेसचे दोन डबे रुळावरुन घसरले
“Same to same…”, ‘बिग बॉस मराठी ३’ मधील महेश मांजरेकरांचा लूक पाहून नेटकऱ्यांना आठवले छगन भुजबळ
Gold-Silver: सलग आठव्या दिवशीही किंमतीमध्ये घसरण; जाणून घ्या आजचा दर
Bharat Bandh : कृषी कायद्यांच्या विरोधातील भारत बंदला सुरुवात; दुकाने बंद ठेवण्याचे राकेश टिकैत यांचे आवाहन
IPL सुरु असतानाच CSK साठी खेळणाऱ्या दिग्गज क्रिकेटपटूने घेतला निवृत्तीचा निर्णय
मुस्लिमांची अवस्था लग्नाच्या वरातीतल्या ‘बँड बाजा पार्टी’सारखी – असदुद्दीन ओवेसी
Photo : शेकडो वर्ष पुरातन अशा १५७ भारतीय वस्तू अमेरिकेने पंतप्रधानांकडे सोपवल्या
Daughter’s day special; आई-वडील आणि मुलीचे नातं सांगणारे ‘हे’ चित्रपट तुम्हाला माहिती आहेत का
‘देसी गर्ल’चा स्टायलिश अंदाज, निक म्हणतो…
स्टेट बँकेसारख्या चार-पाच मोठ्या बँकांची गरज; अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांचे प्रतिपादन
अमित शहा -उद्धव ठाकरे यांची स्वतंत्र भेट नाही
Gulab Cyclone: मुंबईसह राज्यात जाणवणार प्रभाव; दोन दिवस मुसळधार पावसाचा इशारा
Coronavirus : मुंबईतील भायखळा तुरुंगातील ३९ जणांना करोनाची लागण; महापालिकेकडून परिसर सील
अनिल परब यांना पुन्हा ‘ईडी’चे समन्स


Marathi Gold - Daily News in Marathi

27 सप्टेंबर 2021: या चार राशी साठी सोमवार भाग्यवान असेल, या राशीना संकटा पासून मुक्ती मिळेल
या 4 राशी साठी सोमवार अत्यंत लाभदायक, तर 3 राशी ने सावध राहावे
26 सप्टेंबर ते 03 ऑक्टोबर : या आठवड्यात 12 राशी चे राशिभविष्य असे असेल
रविवार च्या दिवशी या राशी चे नशिब सूर्या सारखे चमकेल, 26 सप्टेंबर राशिभविष्य
माता लक्ष्मी च्या आशिर्वादा ने बदलणार या राशी चे नशिब, डिसेंबर पर्यंत राहणार कृपा
सूर्य आणि मंगळ कन्या राशी मध्ये, मेष, मिथुन, कर्क राशी ला महालाभ होणार, 12 राशी चे आज चे राशिभविष्य
25 सप्टेंबर 2021 : या पाच राशी चे लोक शनिवारी भाग्यवान असतील, दैनिक राशिभविष्य
या तीन राशी ना लक्षपूर्वक खर्च करावा लागेल नाहीतर नुकसान होऊ शकते, सर्व 12 राशी चे राशिभविष्य
कन्या राशीत बनत आहे ‘बुधादित्य योग’ जाणून घ्या कोणत्या राशी च्या लोकाना धन आणि आदर मिळेल
रेडमी इंडिया ने गुप्तपणे लॉन्च केला हा बजेट स्मार्टफोन, आज खरेदी करण्याची संधी
27 सप्टेंबर 2021: या चार राशी साठी सोमवार भाग्यवान असेल, या राशीना संकटा पासून मुक्ती मिळेल
या 4 राशी साठी सोमवार अत्यंत लाभदायक, तर 3 राशी ने सावध राहावे
26 सप्टेंबर ते 03 ऑक्टोबर : या आठवड्यात 12 राशी चे राशिभविष्य असे असेल
रविवार च्या दिवशी या राशी चे नशिब सूर्या सारखे चमकेल, 26 सप्टेंबर राशिभविष्य
माता लक्ष्मी च्या आशिर्वादा ने बदलणार या राशी चे नशिब, डिसेंबर पर्यंत राहणार कृपा


सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय किंमत भारतात, जुने इंडो फार्म 2030 डी आय विक्री

शोधा विक्री करा mr
जुना ट्रॅक्टर खरेदी करा
जुना ट्रॅक्टर विक्री करा
तुलना करा नवीन ट्रॅक्टर लोकप्रिय ट्रॅक्टर नवीनतम ट्रॅक्टर आगामी ट्रॅक्टर मिनी ट्रॅक्टर 4 डब्ल्यूडी ट्रॅक्टर एसी केबिन ट्रॅक्टर्स
जुना ट्रॅक्टर खरेदी करा जुना ट्रॅक्टर विक्री करा
सर्व घटक रोटरी टिलर / रोटॅवेटर लागवड करणारा नांगर हॅरो फवारणी
शेती अवजारे हार्वेस्टर जमीन आणि मालमत्ता प्राणी / पशुधन
वित्त विमा विक्रेता शोधा एमी कॅल्क्युलेटर ऑफर डीलरशिप चौकशी प्रमाणित विक्रेते ब्रोकर डीलर नवीन पुनरावलोकन बातम्या आणि अद्यतन ट्रॅक्टर बातम्या कृषी बातम्या प्रश्न विचारा व्हिडिओ ब्लॉग कृष-ई
सोशल मीडियावर आमचे अनुसरण करा
वापरलेले इंडो फार्म ट्रॅक्टर्स
सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय भारतात
ट्रॅक्टर जंक्शन 19 सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय मॉडेल्स सूचीबद्ध आहेत. आपणास आकर्षक कंडिशन असलेली जुनी इंडो फार्म 2030 डी आय सहज सापडेल. येथे, आपण वापरलेले इंडो फार्म 2030 डी आय विक्रेते आणि डीलर म्हणून प्रमाणित होऊ शकता. सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय ची किंमत रु. 1,50,000. उत्तर प्रदेश, राजस्थान, मध्य प्रदेश, हरियाणा आणि इतर राज्यांत इंडो फार्म 2030 डी आय वापरा. फक्त फिल्टर लागू करा आणि आपला उजवा द्वितीय हात इंडो फार्म 2030 डी आय मिळवा. खाली आपण दुसरा हात इंडो फार्म 2030 डी आय किंमत यादी शोधू शकता.
वापरलेले इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर किंमत यादी 2021 भारतात
ट्रॅक्टर किंमत खरेदीचे वर्ष स्थान
Rs. 1,50,000 Lakh 2009 फतेहपुर, उत्तर प्रदेश
Rs. 2,80,000 Lakh 2018 कानपुर नगर, उत्तर प्रदेश
डेटा अखेरचे अद्यतनित : Sep 27, 2021
जुने ट्रॅक्टर क्रमवारी लावा किंमत - कमी ते उच्च किंमत - उच्च ते कमी
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
कानपुर नगर, उत्तर प्रदेश
इंडो फार्म 2030 डी आय
इंडो फार्म 2030 डी आय
अधिक ट्रॅक्टर लोड करा
वापरलेले शोधा इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर्स इन इंडिया - सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर विक्रीसाठी
तुम्हाला सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर खरेदी करायचा आहे का
वापरलेले इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर जंक्शन सहज उपलब्ध आहेत. येथे, आपण जुन्या इंडो फार्म 2030 डी आय संबंधित प्रत्येक तपशील मिळवू शकता. योग्य स्थितीत दुसरा कागदपत्र असलेले इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर. ट्रॅक्टर जंक्शनमध्ये आम्ही 19 इंडो फार्म 2030 डी आय सेकंड हँड सूचीबद्ध केले. म्हणून आपण आपल्यासाठी एक योग्य निवडू शकता.
भारतातील सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय किंमत काय आहे
आम्ही बाजारभावानुसार इंडो फार्म 2030 डी आय विक्री प्रदान करतो आणि आपण ते सहज खरेदी करू शकता. इंडो फार्म 2030 डी आय वापरलेल्या ट्रॅक्टरची किंमत रु. 1,50,000 इत्यादी. ट्रॅक्टर जंक्शन आपल्याला सत्यापित कागदपत्रांसह जुने इंडो फार्म 2030 डी आय योग्य किंमतीत मिळण्यासाठी एक व्यासपीठ उपलब्ध करुन देते.
मी माझ्या जवळील जुने इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर कसे शोधू
फक्त आम्हाला भेट द्या आणि उत्तर प्रदेश, राजस्थान, मध्य प्रदेश, हरियाणा आणि इतरांमधील सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय आणि इतर मिळवा. आपण वर्ष फाइलर देखील अर्ज करू शकता, ज्या वर्षी आपल्याला जुन्या इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर घ्यायचे आहे.
आपल्याला मिळेल अशी इंडो फार्म 2030 डी आय वैशिष्ट्ये: -
सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय आरटीओ क्रमांक, फायनान्सर / हायपोथेकेशन एनओसी आणि आरसी.
इंडो फार्म 2030 डी आय सेकंड हैंड टायर अटी.
जुने इंडो फार्म 2030 डी आय ट्रॅक्टर इंजिन अटी.
इंडो फार्म 2030 डी आय वापरलेले ट्रॅक्टर मालकांचे नाव जसे की नाव, मोबाइल नंबर, ई-मेल, जिल्हा व राज्य तपशील.
सेकंड हँड इंडो फार्म 2030 डी आय विषयी अधिक माहितीसाठी ट्रॅक्टर जंक्शन कनेक्ट रहा.
आमच्या वृत्तपत्राची सदस्यता घ्या
राज्य निवडा अंदमान आणि निकोबार बेटे आंध्र प्रदेश अरुणाचल प्रदेश आसाम बिहार चंदीगड छत्तीसगड दादरा आणि नगर हवेली दमण आणि दीव दिल्ली गोवा गुजरात हरियाणा हिमाचल प्रदेश जम्मू-काश्मीर झारखंड कर्नाटक केरळा लक्षद्वीप मध्य प्रदेश महाराष्ट्र मणिपूर मेघालय मिझोरम नागालँड ओरिसा पांडिचेरी पंजाब राजस्थान सिक्किम तामिळनाडू तेलंगणा त्रिपुरा उत्तर प्रदेश उत्तराखंड इतर पश्चिम बंगाल
ट्रॅक्टर जंक्शन अ‍ॅप डाउनलोड करा
© 2021 ट्रॅक्टर जंक्शन. सर्व हक्क राखीव.
आपला योग्य ट्रॅक्टर आणि घटक शोधा
प्रमाणित विक्रेता वापरलेले ट्रॅक्टर खरेदी करा
ट्रेक्टर से जुडी किसी भी सहायता के लिए
तुरंत अपनी जानकारी भरे और हम आपसे जल्दी संपर्क करेंगे
राज्य निवडा अंदमान आणि निकोबार बेटे आंध्र प्रदेश अरुणाचल प्रदेश आसाम बिहार चंदीगड छत्तीसगड दादरा आणि नगर हवेली दमण आणि दीव दिल्ली गोवा गुजरात हरियाणा हिमाचल प्रदेश जम्मू-काश्मीर झारखंड कर्नाटक केरळा लक्षद्वीप मध्य प्रदेश महाराष्ट्र मणिपूर मेघालय मिझोरम नागालँड ओरिसा पांडिचेरी पंजाब राजस्थान सिक्किम तामिळनाडू तेलंगणा त्रिपुरा उत्तर प्रदेश उत्तराखंड इतर पश्चिम बंगाल


राज्यातील खासगी कंत्राटी प्रवासी वाहनांकडून मनमानी भाडे आकारणीबाबत तक्रार नोंदविण्याचे आवाहन - Maharashtra Lokmanch

एचपी प्रीमियर लीग पुरुष गटाच्या क्रिकेट स्पर्धेत केडन्स क्रिकेट अकादमी संघाचा तिसरा विजय
‘अतुल’नीय कामगिरीमुळे ‘जनशक्ती’ चा उदय
शेतकऱ्यांच्या सन्मानार्थ भारत बंद’ला संभाजी ब्रिगेड’चा जाहीर पाठिंबा-चंद्रशेखर घाडगे
‘त्या’ व्हिडिओ क्लिपमधील आवाज माझा नाही- आमदार सुनील कांबळे
उद्या सायंकाळपर्यंत गुलाब” चक्रीवादळ महाराष्ट्राच्या पूर्व विदर्भात येण्याचे संकेत
राज्यातील खासगी कंत्राटी प्रवासी वाहनांकडून मनमानी भाडे आकारणीबाबत तक्रार नोंदविण्याचे आवाहन
September 14, 2021 maharashtralokmanch	0 Comments	खासगी कंत्राटी प्रवासी वाहतुक, मनमानी भाडे आकारणी
मुंबई : खासगी कंत्राटी परवाना वाहनाने संबंधित संवर्गासाठी संपूर्ण बससाठी येणाऱ्या प्रति कि.मी. भाडे दराच्या 50 टक्केपेक्षा जास्त भाडे आकारल्यास तक्रार नोंदविण्याचे आवाहन प्रादेशिक परिवहन अधिकारी यांनी प्रसिद्धी पत्रकाद्वारे केले आहे. mvdcomplaint.enf2@gmail.com या ई-मेलवर तक्रार नोंदविण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाचे संबंधित संवर्गातील टप्पा वाहतुकीचे सद्य:स्थितीचे भाडेदर विचारात घेऊन खासगी कंत्राटी परवाना वाहनाचे त्या संवर्गासाठी संपूर्ण बससाठी येणाऱ्या प्रति कि.मी. भाडे दराच्या ५० टक्के पेक्षा अधिक राहणार नाही असे कमाल भाडेदर शासनाने दिनांक २७.०४.२०१८ रोजी शासन निर्णय जारी करून निश्चित केले आहेत.
राज्यात गणेशोत्सव निमित्त गर्दीचा हंगाम सुरू आहे. या अनुषंगाने नागरिकांना आवाहन करण्यात येते की, त्यांना प्रवास करताना येणाऱ्या अडचणीबाबत mvdcomplaint.enf2@gmail.com या ई-मेल आयडीवर तक्रार नोंदविण्याची सोय करण्यात आली आहे.
← ओबीसी आरक्षण : भाजप आक्रमक, उद्या हजार ठिकाणी करणार आंदोलन
राज्यात ऑगस्टमध्ये १७ हजार ३७२ बेरोजगारांना रोजगार – कौशल्य विकासमंत्री नवाब मलिक →
एचपी प्रीमियर लीग पुरुष गटाच्या क्रिकेट स्पर्धेत केडन्स क्रिकेट अकादमी संघाचा तिसरा विजय
‘अतुल’नीय कामगिरीमुळे ‘जनशक्ती’ चा उदय
शेतकऱ्यांच्या सन्मानार्थ भारत बंद’ला संभाजी ब्रिगेड’चा जाहीर पाठिंबा-चंद्रशेखर घाडगे
‘त्या’ व्हिडिओ क्लिपमधील आवाज माझा नाही- आमदार सुनील कांबळे
उद्या सायंकाळपर्यंत गुलाब” चक्रीवादळ महाराष्ट्राच्या पूर्व विदर्भात येण्याचे संकेत
आमिर खानच्या ‘लाल सिंह चड्ढा’ चित्रपटाची रिलीज डेट जाहीर
पुणे शहरामध्ये गेल्या 24 तासात कोरोनाचे 134 नवीन रुग्ण
बहुप्रतीक्षित ’83’ चित्रपट ‘या’ दिवशी होणार रिलीज


ICRR - पाकिस्तानच्या खैबर प्रांतातील दहशतवादी छावण्यांविरोधी पश्तुनांचा हल्लाबोल ICRR - पाकिस्तानच्या खैबर प्रांतातील दहशतवादी छावण्यांविरोधी पश्तुनांचा हल्लाबोल

पाकिस्तानच्या खैबर प्रांतातील दहशतवादी छावण्यांविरोधी पश्तुनांचा हल्लाबोल
पाकिस्तानच्या खैबर प्रांतातील दहशतवादी छावण्यांविरोधी पश्तुनांचा हल्लाबोल
(ए एन आय सूत्रांच्या बातमीचा स्वैर भावानुवाद)
भारताने पाकिस्तानच्या खैबर पख्तुन्वा प्रांतातील जैश-ए-मोहम्मद संघटनेच्या छावण्यांवर हवाई हल्ला केल्यानंतर या विशिष्ट भागातील तसेच खैबर प्रांताच्या संघराज्यवादी आदिवासी जनजातींच्या वसाहत प्रदेशांतील पश्तुनांनी तेथील दहशतवादी छावण्यांच्या अस्तित्वाला कडाडून विरोध केला आहे.
जिनिव्हामधील चाळिसाव्या मानवी हक्क आणि अधिकार समितीच्या अधिवेशनाच्या निमित्ताने पश्तुनांनी या विषयावर तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे.
पश्तुन तहफुज चळवळीच्या अंतर्गत (PTM) राजकीय कार्यकर्त्यांनी पाकिस्तानी सुरक्षा दलाकडून केल्या गेलेल्या पश्तुनच्या राजकीय कार्यकर्त्यांचे अपहरण तसेच “लक्ष्य”पूर्वक केल्या गेलेल्या हत्यांकडे जाणिवपूर्वक निर्देश केला आहे.
पश्तुन मानवी हक्क आणि अधिकार समितीचे सदस्य फझल उर रहमान याविषयी म्हणतात की “ आम्हालाही सन्मानाने जगण्याची संधी द्या. आम्ही दहशतवादाच्या विरूद्ध आहोत. आम्हालाही आत्मसन्मानाने जगण्याची इच्छा आहे. संघराज्यवादी आदिम प्रदेशाच्या कोपर्‍याकोपर्‍यावर असलेल्या सैन्याच्या तपासणी नाक्यांवर आम्हाला अपमानास्पद वागणूक मिळते. आम्हाला सत्य आणि सलोख्याचे वातावरण निर्माण करणार्‍या समितीची गरज आहे. गेल्या सतरा वर्षात तथाकथित दहशतीच्या या युद्धात नाहक बळी गेलेल्या हजारो लोकाचं स्मरण तरी ठेवलं गेलं पाहिजे
पाकिस्तानी सैन्याकडून शेकडो निरपराध मारले गेले आहेत,सुमारे ३२,००० लोक छळबळपूर्वक निर्वासित केले गेले आहेत. आम्ही या सर्वाचा जाब विचारत आहोत आणि यासंदर्भात अधिकृत सूत्रांकडून आम्हाला उत्तरे हवी आहेत
बलुचिस्तान प्रांतात पाकिस्तानी सैन्याकडून ठार झालेल्या अरमान लोनी या पश्तुनी कार्यकर्त्याला या कार्यक्रमात सर्व उपस्थित कार्यकर्त्यांनी श्रद्धांजली वाहिली. पोलिसांवर झालेल्या तालिबानी हल्ल्याचा निषेध नोंदविल्याबद्दल त्याला ठार करण्यात आले आहे.
छळपूर्वक आणि सक्तीने निर्वासित केल्या गेलेल्या व्यक्तींचा तपास करण्यासाठी अलम जहीब महसूद हा सर्वेक्षण करीत आहे. त्याच्यावर दहशतवादी म्हणून खोटा आरोप नोंदवून त्याला कराचीत अटक करण्यात आली आहे आणि अद्यापही तो तुरुंगात आहे. आम्ही त्याच्या सुटकेची मागणी करीत आहोत.
ज्या व्यक्ती शांततेची इच्छा धरून दहशतवादाला विरोध करीत आहेत अशांना “लक्ष्य” करून मारले जात आहे याचाच अर्थ पाकिस्तानी सैन्यालाही शांतता प्रस्थापित करण्यात स्वारस्य नाही हे स्पष्टच दिसून येत आहे.
“खैबर प्रांतात पाकिस्तानी सैन्य जाणीवपूर्वक दहशतवादी छावण्यांना आश्रय देते आहे ,त्यांना तळ ठोकण्यासाठी मदतच करते आहे.
पाकिस्तानसाठी काम करणारे दहशतवादी गट अस्तित्वात आहेत. ते त्यांनी अफगाणिस्तानात पाठवले आहेतच. शिवाय या गटांनी खैबर पख्तुन्वा प्रांत तर काबीज केला आहेच पण त्याच जोडीने ते काश्मीर प्रांतातही दहशत माजवीत आहेत,संघर्ष करीत आहेत. यासाठी पाकिस्तान त्यांना प्रशिक्षण देत आहे.
या सर्व दहशतवादी छावण्या मोडून काढणे फार गरजेचे आहे. याचं धक्कादायक कारण हे आहे की ते पश्तुन,बलुच किंवा सिंध यांच्यासाठी काम करीत नसून त्यांची नजर पंजाबी समुदायावर आहे” पीर रियाज हे पश्तुनी कार्यकर्ते नोंदवतात, पठाण हे मूलतः पश्तुनी असून ते कालांतराने पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांताचे रहिवासी झाले आहेत.
पंजाबी वसाहतींकडून यासाठी समिती नेमून काम केले जात आहे. पण असे असले तरी आम्ही दहशतवादाला विरोध करीत आहोत आणि या विषयावर आम्ही ठाम आहोत याविषयी पश्तुनी समाजगटांमधे मतैक्य आहे.
हा तिढा सुटणार की नाही हे पाकिस्तानच्या मानसिकतेवर आणि पाकिस्तानी सैन्याच्या वागणुकीवर अवलंबून आहे.
पाकिस्तान प्रांतातील आदिम पश्तुनी आता गप्प न बसता जागतिक स्तरावर दहशतवादविरोधी आपले म्हणणे ठामपणे नोंदवीत आहेत याकडे पाकिस्तानने दुर्लक्ष करणे म्हणजे नव्या आव्हानांना निमंत्रण देण्यासारखेच होईल


भाजपाचा खोटेपणा लवकरच, उघडकीस येईल - रोहित पवार. - Nagari Davandi : Breaking & Latest Marathi News Live, Marathi News Updates

Home Ahmednagar Breaking Nagar भाजपाचा खोटेपणा लवकरच, उघडकीस येईल - रोहित पवार.
भाजपाचा खोटेपणा लवकरच, उघडकीस येईल - रोहित पवार.
भाजपाचा खोटेपणा लवकरच, उघडकीस येईल - रोहित पवार.
जामखेड - भाजपला हे सरकार अडचणीत आणायचे आहे. त्यासाठीच त्यांचे प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, यात एक ठळक गोष्ट अशी की भाजपला वाटते की राजकारण त्यांनाच कळतं. त्यामुळे प्रत्येकवेळी ते राजकारणच खेळत जातात. मात्र, जेव्हा सत्य पुढे येते, तेव्हा ते उघडे पडतात. अभिनेता सुशांतसिंग मृत्यूच्यावेळीही असेच झाले होते. आपण जे सत्य सांगत होतो,त्याकडे दुर्लक्ष करून त्यांनी बिहारमधील निवडणूक डोळ्यासमोर ठेवून त्याचे राजकारण केले. तेव्हा पोलिसांच्या विरोधातही त्यांनी भाष्य केले. शेवटी सत्य लोकांच्या पुढे आले.
रोहित पवार जामखेड येथे प्रसार माध्यामांशी बोलत होते. ते म्हणाले की, एखादा वरिष्ठ अधिकारी जेव्हा आरोप करतो तेव्हा त्याकडे लक्ष देण्याची गरज असते. त्यामुळे राष्ट्रवादीचे ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनीही यावर प्रतिक्रिया दिली आहे. हाच अधिकारी जेव्हा पदावर असतो, तेव्हा एक शब्दही बोलत नाही आणि पदावरून दूर केल्यावर का बोलत आहे अधिकार्‍यांवर जर काही राजकीय लोकांचा प्रभाव असेल तर ते माझ्यासारख्याला चुकीचे वाटते. अशीच गोष्ट सध्याच्या या प्रकरणात घडत आहे.
आता भाजपा जे करत आहे. त्यातील सत्य लवकरच बाहेर येईल व भाजपाचा खोटेपणा उघडकीस येईल असा दावा आमदार रोहित पवार यांनी व्यक्त केला आहे. लोकांना हे माहिती आहे. त्यामुळे जेवढे भाजपवाले राजकारण करतील तेवढी त्यांच्या विरोधात लाट निर्माण होईल, असेही रोहित पवार म्हणाले. आर्थिक अडचणीत असून सुद्धा हे सरकार काम करीत आहे, हे लोक पहात आहेत. त्यामुळे घटक पक्षही अधिक जवळ येत आहेत. हे सरकार पाच वर्षे टिकेल आणि पुढील वेळी पुन्हा निवडून येईल, असा विश्वासही रोहित यांनी व्यक्त केला. सध्या भाजपचे लोक प्रत्येक मुद्द्यावर राजकारण खेळत आहेत. त्यांना वाटते फक्त त्यांनाच राजकारण कळते. मात्र, लोकांनाही हे कळून चुकले आहे. त्यामुळे ते जेवढे राजकारण करतील तेवढी त्यांच्याविरुद्ध लोकांच्या मनात लाट येईल, असा टोला राष्ट्रवादीचे आमदार रोहित पवार यांनी लगावला आहे.
नगर शहरात उद्या रात्री 12वाजल्यापासून 10 मे पर्यंत कडक लॉकडाऊन
नगर शहरात उद्या रात्री 12वाजल्यापासून 10 मे पर्यंत कडक लॉकडाऊन आ. संग्राम जगताप व आयुक्त शंकर गोरे यांनी शहरातील विविध भागात केली पाहणी नग...
ब्रेकिंग -असे राहतील 30 एप्रिल पर्यंतचे कडक निर्बंध-शनिवार रविवार पूर्ण बंद
ब्रेकिंग -असे राहतील 30 एप्रिल पर्यंतचे कडक निर्बंध नगरी दवंडी अहमदनगर - कोरोना व्हायरसचा वाढता धोका लक्षात घेत राज्य सरकारमध्ये लॉकडाऊन ल...
भ्रष्टाचाराच्या आरोपातून वाचण्यासाठी पारनेर तहसीलदारांचा केविलवाणा प्रयत्नः आ. निलेश लंके
भ्रष्टाचाराच्या आरोपातून वाचण्यासाठी पारनेर तहसीलदारांचा केविलवाणा प्रयत्नः आ. निलेश लंके नगरी दवंडी . पारनेर : दोन दिवसांपासून तहसीलदार ज्...
पारनेरच्या आमदारांना थेट हाय कमांडचा फोन..
पारनेरच्या आमदारांना थेट हाय कमांडचा फोन.. इतरांची काळजी घेताना स्वतःची काळजी घे शरद पवारांचा आ.लंके यांना वडिलकीचा सल्ला कोविड सेंटर उभारू...
ब्रेकिंग - राज्यात लॉक डाऊन नाही परंतु 30 एप्रिलपर्यंत कडक निर्बंध
ब्रेकिंग - राज्यात लॉक डाऊन नाही परंतु 30 एप्रिलपर्यंत कडक निर्बंध नगरी दवंडी मुंबई : कोरोना व्हायरसचा वाढता धोका लक्षात घेत राज्य सरकारमध...


अपारंपरिक ऊर्जानिर्मितीवर भर देणार - नितीन राऊत

 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता
ग्रामीण भागात आरोग्यासाठी पायाभूत सुविधा कमी पडू देणार नाही – अजित पवार
अपारंपरिक ऊर्जानिर्मितीवर भर देणार – नितीन राऊत
इंडो फ्रेंच चेंबर ऑफ कॉमर्सच्या ई-बैठकीत ऊर्जामंत्री डॉ. नितीन राऊत यांची घोषणा
मुंबई – राज्यात वसुंधरा व पर्यावरणाच्या संवर्धनासाठी पारंपरिक ऊर्जेवरील राज्याची निर्भरता कमी करण्यासाठी राज्यात सौर ऊर्जेवर आधारित अपारंपरिक ऊर्जानिर्मिती करण्यावर अधिक भर देण्यात येईल, अशी घोषणा ऊर्जामंत्री डॉ. नितीन राऊत यांनी इंडो फ्रेंच चेंबर ऑफ कॉमर्सच्या ई-बैठकीत केली.
राज्यात सौरऊर्जा प्रकल्प मोठया प्रमाणावर राबविण्यासाठी इंडो फ्रेंच चेंबर ऑफ कॉमर्स यांच्या सोबत व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे डॉ. राऊत यांनी आज मंत्रालयातून संवाद साधला.
राज्याला नूतनीकरणक्षम ऊर्जा प्रकल्प क्षेत्रात अग्रेसर करण्यासाठी व गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी व नवीन सौरऊर्जा धोरण निश्चित करण्यासाठी ऊर्जा विभागाच्या प्रधान सचिवांच्या नेतृत्वाखाली उच्चस्तरीय समिती स्थापन करण्याचे निर्देश उर्जामंत्र्यांनी दिले आहेत.
रुईच्या झाडाचे दैनंदिन जीवनातील उपयोग; जाणून घ्या
हे धोरण ठरविण्यासाठी गुजरात व राजस्थान मॉडेल्सचा अभ्यास करण्यात येणार आहे. राज्यात पडीक जमिनीवर सौर ऊर्जा प्रकल्प कसे राबविता येतील, यासाठी शासकीय व ऊर्जा विभागाच्या सध्याच्या पडीक जमिनी तसेच खासगी जमिनीवर हे प्रकल्प उभे करण्यासाठी प्रस्ताव तयार करून तो शासनाकडे सादर करण्यात येईल. त्यासाठी असलेल्या आवश्यक बाबींची पूर्तता करण्यासाठी एक खिडकी यंत्रणा राबविण्यात येणार आहे.
हरित योजनेअंतर्गत शासनाकडून पडीक जागा विकत घेऊन सौर ऊर्जा प्रकल्प उभे करण्यासाठी खाजगी गुंतवणूकदारांना प्रोत्साहित करण्यात येणार आहे. तसेच प्रकल्प जलद गतीने पूर्ण करण्यासाठी एक खिडकी यंत्रणा राबवून कामे तडीस नेण्यात येणार आहे.
मक्याचे कणीस खाण्याचे ‘हे’ आहेत आरोग्यदायी फायदे
मुंबई येथील फ्रेंच वाणिज्य दूतावासाच्या सोनिया बारब्रि व अणुऊर्जा सल्लागार थॉमस मिएस्सेट यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे संवाद साधला. ऊर्जामंत्री डॉ. राऊत यांच्यासमवेत महानिर्मितीच्या अध्यक्ष तथा व्यवस्थापकीय संचालक शैला ए व महापारेषणचे अध्यक्ष तथा व्यवस्थापकीय संचालक दिनेश वाघमारे उपस्थित होते.
निरोगी राहण्यासाठी नियमित खा ‘भाकरी’
जाणून घ्या मनुके खाण्याचे ‘हे’ फायदे
 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 उद्या ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये बरसणार मुसळधार पाऊस
झेंडू लागवड कशी करावी जाणून घ्या फक्त एका क्लिकवर….
कौशल्य निर्मितीसाठी प्रशासन व उद्योजक यांच्यामध्ये युवा फाऊंडेशनने सेतू बांधावा – सुनील केदार
देशाला हेवा वाटेल असा अपशिंगे (मिलीटरी)चा विकास केला जाईल – दादाजी भुसे
 राज्यातील ‘या’ जिल्ह्यांमध्ये आज विजांच्या कडकडाटासह मुसळधार पावसाची शक्यता


सुक्ष्म, लघु आणि मध्यम उदयोग मंत्रालय

सूक्ष्म लघू मध्यम उद्योगमंत्री नीतीन गडकरी बनले खादीच्या नैसर्गिक रंगाचे ब्रँड अँबेसेडर
नवी दिल्ली, 6 जुलै 2021
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री तसेच सूक्ष्म लघू मध्यम उद्योग मंत्री नितीन गडकरी यांनी स्वतःला खादीच्या नैसर्गिक रंगाचा ब्रँड अँबेसेडर घोषित केले आहे. देशभरात या रंगाचा प्रचार ते करणार असून, गाईच्या शेणापासून रंगनिर्मितीसाठी तरुण उद्योजकांना प्रोत्साहन देणार असल्याचे ते म्हणाले.
त्यांनी आज जयपूर इथल्या खादीच्या नैसर्गिक रंगाच्या नव्या स्वयंचलित विभागाचे आभासी माध्यमातून उद्घाटन केले. गाईच्या शेणापासून तयार केलेला हा देशातील पहिला रंग आहे. गडकरी यांनी या अभिनव तंत्रज्ञानाचे कौतुक केले. देशातील ग्रामीण आणि कृषी आधारीत अर्थव्यवस्थेला यामुळे मोठी चालना मिळेल असे ते यावेळी म्हणाले.
लाखो कोटी रुपयांच्या पायाभूत प्रकल्पांच्या उद्घाटनापेक्षाही जास्त आनंद आणि समाधान या उत्पादन प्रकल्पाचे उद्घाटन करताना होत असल्याचे त्यांनी सांगितले. या यशस्वी संशोधनासाठी त्यांनी खादी ग्रामोद्योग आयोगाचे कौतुक केले.
गडकरी यांनी यावेळी 1000 लीटर खादी नैसर्गिक रंगाची (प्रत्येकी 500 लीटर डिस्टेंपर आणि 500 लीटर इमल्शन) मागणी नोंदवली. नागपूरच्या निवासस्थानी ते याचा उपयोग करणार आहेत. खादी ग्रामोद्योग आयोगाचे एकक असलेल्या जयपूरच्या कुमारप्पा राष्ट्रीय हस्तनिर्मित कागद संस्थेच्या (KNHPI) परिसरात हा नवा प्रकल्प उभारला आहे. याआधी प्रायोगिक स्वरुपात मनुष्यबळाचा वापर करुन नैसर्गिक रंग तयार केला जात होता. या नव्या प्रकल्पामुळे नैसर्गिक रंगाची उत्पादन क्षमता दुप्पटीने वाढणार आहे. सध्याचे दिवसाला होणारे 500 लीटर उत्पादन 1000 लीटर होईल.
नवा प्रकल्प अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि यंत्रणेने सुसज्ज आहे. उत्पादनाचा सर्वोत्तम दर्जा राखला जाईल याचीही खातरजमा यातून केली जाईल असे खादी ग्रामोद्योग आयोगाचे अध्यक्ष विनय कुमार सक्सेना यांनी सांगितले.
खादी नैसर्गिक रंगाचे उद्‌घाटन गडकरी यांनी 12 जानेवारी 2021 रोजी केले होते. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि देशभरात स्वयंरोजगार निर्माण करणे या दुहेरी उद्देशाने या रंग निर्मितीला सुरुवात केली होती. या अभिनव उपक्रमाचा अधिकाधिक लोकांना लाभ व्हावा या उद्देशाने खादी ग्रामोद्योग आयोगाने या प्रकल्पाचा समावेश पंतप्रधान रोजगार निर्मिती कार्यक्रमा अंतर्गत (PMEGP) केला आहे. रोजगार निर्मितीसाठी केंद्र सरकारची ही महत्वाकांक्षी योजना आहे.
सुक्ष्म, लघु आणि मध्यम उदयोग मंत्रालय
सूक्ष्म लघू मध्यम उद्योगमंत्री नीतीन गडकरी बनले खादीच्या नैसर्गिक रंगाचे ब्रँड अँबेसेडर
नवी दिल्ली, 6 जुलै 2021
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री तसेच सूक्ष्म लघू मध्यम उद्योग मंत्री नितीन गडकरी यांनी स्वतःला खादीच्या नैसर्गिक रंगाचा ब्रँड अँबेसेडर घोषित केले आहे. देशभरात या रंगाचा प्रचार ते करणार असून, गाईच्या शेणापासून रंगनिर्मितीसाठी तरुण उद्योजकांना प्रोत्साहन देणार असल्याचे ते म्हणाले.
त्यांनी आज जयपूर इथल्या खादीच्या नैसर्गिक रंगाच्या नव्या स्वयंचलित विभागाचे आभासी माध्यमातून उद्घाटन केले. गाईच्या शेणापासून तयार केलेला हा देशातील पहिला रंग आहे. गडकरी यांनी या अभिनव तंत्रज्ञानाचे कौतुक केले. देशातील ग्रामीण आणि कृषी आधारीत अर्थव्यवस्थेला यामुळे मोठी चालना मिळेल असे ते यावेळी म्हणाले.
लाखो कोटी रुपयांच्या पायाभूत प्रकल्पांच्या उद्घाटनापेक्षाही जास्त आनंद आणि समाधान या उत्पादन प्रकल्पाचे उद्घाटन करताना होत असल्याचे त्यांनी सांगितले. या यशस्वी संशोधनासाठी त्यांनी खादी ग्रामोद्योग आयोगाचे कौतुक केले.
गडकरी यांनी यावेळी 1000 लीटर खादी नैसर्गिक रंगाची (प्रत्येकी 500 लीटर डिस्टेंपर आणि 500 लीटर इमल्शन) मागणी नोंदवली. नागपूरच्या निवासस्थानी ते याचा उपयोग करणार आहेत. खादी ग्रामोद्योग आयोगाचे एकक असलेल्या जयपूरच्या कुमारप्पा राष्ट्रीय हस्तनिर्मित कागद संस्थेच्या (KNHPI) परिसरात हा नवा प्रकल्प उभारला आहे. याआधी प्रायोगिक स्वरुपात मनुष्यबळाचा वापर करुन नैसर्गिक रंग तयार केला जात होता. या नव्या प्रकल्पामुळे नैसर्गिक रंगाची उत्पादन क्षमता दुप्पटीने वाढणार आहे. सध्याचे दिवसाला होणारे 500 लीटर उत्पादन 1000 लीटर होईल.
नवा प्रकल्प अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि यंत्रणेने सुसज्ज आहे. उत्पादनाचा सर्वोत्तम दर्जा राखला जाईल याचीही खातरजमा यातून केली जाईल असे खादी ग्रामोद्योग आयोगाचे अध्यक्ष विनय कुमार सक्सेना यांनी सांगितले.
खादी नैसर्गिक रंगाचे उद्‌घाटन गडकरी यांनी 12 जानेवारी 2021 रोजी केले होते. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि देशभरात स्वयंरोजगार निर्माण करणे या दुहेरी उद्देशाने या रंग निर्मितीला सुरुवात केली होती. या अभिनव उपक्रमाचा अधिकाधिक लोकांना लाभ व्हावा या उद्देशाने खादी ग्रामोद्योग आयोगाने या प्रकल्पाचा समावेश पंतप्रधान रोजगार निर्मिती कार्यक्रमा अंतर्गत (PMEGP) केला आहे. रोजगार निर्मितीसाठी केंद्र सरकारची ही महत्वाकांक्षी योजना आहे.


सूक्ष्मतरंग – मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती

मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
मराठी विश्वकोश (खंड निहाय)
खंड : १ अंक ते आतुरचिकित्सा
खंड : २ आतुर निदान ते एप्स्टाइन,जेकब
खंड : ३ एबिंगहाऊस, हेरमान’ ते ‘किसांगानी’
खंड : ४ कीकट ते गाल्फिमिया ग्लॉका
खंड : ५ गाल्वा,एव्हारीस्त ते चेदि
खंड : ६ ‘चेन, सर एर्न्स्ट बोरिस’ ते ‘डोळा’
खंड : ७ ड्यूइसबुर्क ते धरणगाव
खंड : ८ ‘धरणे व बंधारे’ ते ‘न्वाकशॉट’
खंड : ९ पउमचरिउ – पेहलवी साहित्य
खंड : १० ‘पैकारा’ ते ‘बंदरे’
खंड : ११ बंदा ते ब्वेनस एअरीझ
खंड: १२ भंगुरतारा ते महाराष्ट्र राज्य
खंड : १३ महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रॉनिकी विकास महामंडळ’ते ‘म्हैसूर संस्थान’
खंड : १४ यंग, एडवर्ड’ ते ‘रेयून्यों बेट
खंड : १५ रेल्वे ते वाद्य व वाद्यवर्गीकरण
खंड : १६ ‘वाद्यवृंद’ ते ‘विज्ञानशिक्षण’
खंड : १७ विज्ञानाचे तत्त्वज्ञान’ते शेक्सपिअर, विल्यम
खंड : १८ शेख अमर ते सह्याद्री
खंड : १९ सँगर, फ्रेडरिक ते सृष्टि व मानव
खंड : २० सेई-शोनागून ते ज्ञेयवाद
सूक्ष्मतरंग : १ ते १०० गिगॅहर्ट्‌झ (दर सेकंदाला १०९ ते १०११ कंपने किंवा आवर्तने एवढी) कंप्रता आणि ०·३ ते ३० सेंमी. दरम्यान तरंगलांबी असलेल्या विद्युत् चुंबकीय प्रारणाला (तरंगरूपी ऊर्जेला) सूक्ष्मतरंग म्हणतात. तथापि अवरक्त व रेडिओ तरंग यांपासून वेगळी ओळखू येणारी सुस्पष्ट सीमारेषा सूक्ष्मतरंगांत नाही. विद्युत् चुंबकीय वर्णपटात अतिउच्च दूरचित्रवाणी कंप्रता व सुदूर अवरक्त प्रारण यांच्या दरम्यान सूक्ष्मतरंगांचे स्थान असते. व्यापारी प्रक्षेपण करणाऱ्या शेकडो मी. तरंगलांब्यांच्या तुलनेत या तरंगलांब्या आखूड वा लघू आहेत, असे सूक्ष्मतरंग या संज्ञेने सूचित होते. [→ विद्युत् चुंबकीय प्रारण].
सूक्ष्मतरंगांच्या तरंगलांब्या प्रकाश तरंग व सामान्य रेडिओ तरंग या तरंगलांब्यांच्या दरम्यान असल्याने, या तिन्हींचे काही गुणधर्म सारखे आहेत. उदा., सूक्ष्मतरंग प्रकाशाप्रमाणे सरळ रेषेत प्रवास करतात आणि बहुतेक घनरूप पदार्थांनी अडविले जातात. त्याचप्रमाणे सूक्ष्मतरंग प्रकाशाप्रमाणे केंद्रित, शलाकारूप व परावर्तित होतात. वस्तुत: अनेक रडार, ⇨ आकाशक व इतर सूक्ष्मतरंग प्रयुक्त्या या स्वभावत: आरसे व भिंगे अशा प्रकाशकीय घटकांच्या मोठ्या प्रमाणावरील आवृत्त्या आहेत. तथापि, पुढील बाबतीत सूक्ष्मतरंग रेडिओ प्रक्षेपण कंप्रतांप्रमाणे आहेत. म्हणजे सूक्ष्मतरंग निम्न कंप्रता प्रारणाशी निगडित असून ते त्यातून पुढे आलेल्या पद्घतींनी निर्माण करतात. शिवाय अभिजात रेडिओ सिद्घांताच्या भाषेत सूक्ष्मतरंगांचे स्पष्टीकरण करणे शक्य आहे तसेच पुष्कळ प्रमाणात सामान्य रेडिओ तरंगांप्रमाणे सूक्ष्मतरंग संदेशवहनासाठी वापरण्यात येतात. तथापि, उच्चतर कंप्रतेमुळे सूक्ष्मतरंगांना त्याप्रमाणात माहिती वाहून नेण्याची क्षमता प्राप्त होते. परिणामी संदेशवहनामध्ये ही क्षमता अतिशय कार्यक्षम रीतीने उपयोगात आणता वा वापरता येते. उदा., एक उच्च कंप्रता सूक्ष्मतरंग शलाका एकाच वेळी शेकडो दूरध्वनी संदेशवहने वाहून नेऊ शकते. याचप्रमाणे सूक्ष्मतरंगांचे प्रकाशासारखे गुणधर्म व माहिती वाहून नेण्याची मोठी क्षमता यांचा ⇨ रडार व इतर क्षेत्रांमध्ये मोठ्या फायदेशीर रीतीने वापर करून घेण्यात आला आहे.
सूक्ष्मतरंगांचे स्रोत : सूक्ष्मतरंग ऊर्जा मोठ्या प्रमाणात निर्माण करू शकणाऱ्या मॅग्नेट्रॉन व क्लायस्ट्रॉन यांसारख्या खास नलिकांचा शोध लागल्याने, १९४० पासून सूक्ष्मतरंग तंत्रविद्येची जलद प्रगती झाली. नीच कंप्रतांना वापरण्यात येणारा नेहमीचा त्रिप्रस्थ आंदोलक [→ आंदोलक, इलेक्ट्रॉनीय] सूक्ष्मतरंग भागात अतिशय अकार्यक्षम ठरतो. इलेक्ट्रॉन संक्रमण काल व आंतर-अग्र धारिता (धारणा) या सूक्ष्मतरंग त्रिप्रस्थातील आंदोलकातील दोन प्रमुख त्रुटी आहेत. नलिकेतील विद्युत् अग्रांदरम्यान प्रवास करण्यासाठी इलेक्ट्रॉनांना अल्प परंतु निश्चित काल लागतो. या वस्तुस्थितीचा संबंध इलेक्ट्रॉन संक्रमण कालाशी येतो. तथापि, सूक्ष्मतरंग अतिशय जलदपणे आंदोलन करीत असल्याने संक्रमणामध्ये इलेक्ट्रॉनांना आपली गती उलट करणे भाग पडते. त्यामुळे नलिकेमध्ये इलेक्ट्रॉन निरुपयोगी रीतीने आंदोलित होऊन त्यांची ऊर्जा बाह्य मंडलामध्ये वितरित होत नाही.
मॅग्नेट्रॉन : या नलिकेचा शोध इंग्लंडमध्ये १९३८ च्या सुमारास लागला. या नलिकेमुळे वर उल्लेख केलेली अडचण विवर आंदोलकासारखे पूर्णपणे भिन्न असे साधन वापरून टाळता येते. जसे ऑर्गन या वाद्यातील दिलेली परिमाणे असलेल्या ध्वनिनलिकेचे स्वत:चे वैशिष्ट्यपूर्ण ध्वनिकीय अनुस्पंदन असते, तसे अशा विवराचे वैशिष्ट्यपूर्ण विद्युत् चुंबकीय अनुस्पंदन असते. विवराच्या भिंती प्रवर्तकता म्हणून कार्य करतात आणि या भिंतींमधील अवकाश अनुस्पंदनी मंडलाची धारकता म्हणून कार्य करते. अशा तऱ्हेने विवर हे नीच कंप्रता कुंड मंडलाशी समधर्मी (वा सदृश) असून हे मंडल अनुस्पंदनी आंदोलक होण्यासाठी स्वतंत्र धारकता व प्रवर्तकता वापरते. अर्थात विवराची परिमाणे अशी निवडतात की, धारकता व प्रवर्तकता यांचा संयोग इच्छित सूक्ष्मतरंग कंप्रतेला अनुस्पंदन करीत राहील. (आ. १).
मॅग्नेट्रॉन ही दोन विद्युत्-अग्रांची इलेक्ट्रॉन नलिका असून ती प्रत्यावर्ती प्रदान निर्माण करून सूक्ष्मतरंगांची निर्मिती करते. जाल विद्युतीय क्षेत्र व चुंबकीय क्षेत्र यांच्या संयोगातून हे प्रत्यावर्ती प्रदान निर्माण होते. सूक्ष्मतरंग रेडिओ व रडार प्रेषक या प्रयुक्त्यांमध्ये मॅग्नेट्रॉन आंदोलक म्हणून वापरतात.
मॅग्नेट्रॉनामध्ये मध्यवर्ती ऋणाग्राभोवती विभागलेल्या विवरांची [→ विवर अनुस्पंदक] एक मालिका असते. ही प्रयुक्ती शक्तिशाली चुंबकाच्या ध्रुवांदरम्यान चालते. चुंबकीय क्षेत्रामुळे ऋणाग्राने उत्सर्जित केलेले इलेक्ट्रॉन वर्तुळाकार मार्गातून जातात. इलेक्ट्रॉनांची गती अशी असते की, ते विवराच्या मुखांना अचूक कालांतराने स्पर्शून जातात. असे होताना इलेक्ट्रॉन गतिज ऊर्जेचा त्याग करतात व तिच्यामुळे विवरे आंदोलने करू लागतात. नंतर इलेक्ट्रॉन ऋणाग्राकडे परत येतात आणि ही प्रक्रिया परत परत होत राहते. या रचनेुळे संक्रमण काल व आंतर-अग्र धारकता यांच्यामार्फत सूक्ष्मतरंग ऊर्जानिर्मितीमध्ये व्यत्यय येत नाही.
सूक्ष्मतरंग ऊर्जेचे अतिशक्तिशाली स्पंद निर्माण करण्यासाठी मोठ्या आकारमानांचे मॅग्नेट्रॉन उभारणे शक्य आहे. मॅग्नेट्रॉनाला निश्चित मर्यादा असून त्याचे काही तोटे आहेत. उदा., उच्चतर सूक्ष्मतरंग कंप्रतांना सूक्ष्मतरंगांच्या सोयीस्कर उत्पादनाच्या दृष्टीने विवरे खूप लहान होतात आणि प्रत्यक्ष नलिका जास्त शक्ती देण्याच्या दृष्टीने खूप लहान ठरते. मॅग्नेट्रॉनासाठी अवजड चुंबकाचीही आवश्यकता असते. जशी नलिकेची शक्ती वाढते तसे सर्वसाधारणपणे चुंबकाचे वजन वाढत जाते. अशा प्रकारे उच्च शक्तीचे मॅग्नेट्रॉन हवाई उपयोगांसाठी फार व्यावहारिक नसतात.
क्लायस्ट्रॉन : ही निर्वात नलिका काहीशा भिन्न तत्त्वावर चालते व तिला बाह्य चुंबकीय क्षेत्राची आवश्यकता नसते. क्लायस्ट्रॉनामधील इलेक्ट्रॉन ऋणाग्र ते प्रतिसारक पट्टी व परत मागे असा सरळ रेषेतील मार्ग अनुसरतात. त्यांच्या या चक्राकार किंवा फेरीच्या स्वरूपातील प्रवासाच्या मार्गात इलेक्ट्रॉन डोनट आकाराच्या विवराचे मुख (आ. २) दोन वेळा पार करतात वा छेदून जातात. नियंत्रक व विवर जालांनी इलेक्ट्रॉन शलाका भंग पावून इलेक्ट्रॉनांचे सुटे पुंज (B) तयार होतात. त्यामुळे इलेक्ट्रॉन फक्त विशिष्ट वेळा विवराचे मुख पार करतात. या पुंजांमधील अंतर विवराच्या अनुस्पंदनी कंप्रतेशी अशा रीतीने समकालीकृत होते की, इलेक्ट्रॉनांची गतिज ऊर्जा विवराकडे हस्तांतरित होते. यामुळे विवरांतर्गत शक्तिशाली विद्युत् चुंबकीय प्रारण निर्माण होते. खेळण्यासाठी वापरण्यात येणारा झोका अधिक व जाण्यासाठी तो ज्या लयबद्घ रीतीने ढकलला जातो, त्याच्याशी या प्रक्रियेची तुलना करता येते.
आ. २ मधील क्लायस्ट्रॉन परा-उच्च कंप्रता अनुप्रयुक्तींमध्ये वापरतात. विद्युत् क्षेत्रे बदलून इलेक्ट्रॉनांना नियतकालिक रीतीने पुंजरूप प्राप्त होते. नंतर निष्पन्न वेग-संस्कारित (वा विरूपित) शलाका आंदोलनासाठी किंवा विवर्धनासाठी विवर अनुस्पंदकामध्ये जाते.
मुळात क्लायस्ट्रॉन काहीशा कमी शक्तीसह विकसित झाले. नंतर त्यांची शक्ती वाढत गेली आणि त्यांनी उच्च सूक्ष्मतरंगजनक म्हणून मॅग्नेट्रॉनाला मागे टाकले. एक कोटी वॉटपर्यंतची स्पंदित शक्ती ऊर्जा आणि एक लक्ष वॉटपर्यंतची अखंड शक्ती देणारे क्लायस्ट्रॉन तयार केले गेले आहेत. अणुकेंद्रीय संशोधनात वापरण्यासाठी बनविलेल्या क्लायस्ट्रॉनांचा समुच्चय (रचनाव्यूह) रेषीय ⇨ कणवेगवर्धकासाठी उभारला असून तो पाच कोटी वॉट स्पंदित सूक्ष्मतरंग ऊर्जा निर्माण करतो. १२० अब्ज हर्ट्‌झपर्यंतच्या कंप्रतांना चालणारे क्लायस्ट्रॉन उभारले गेले आहेत. तथापि, या उच्च कंप्रतांना शक्तिप्रदान सर्वसाधारणपणे एक वॉटपेक्षा कमी असतो. मिलिमीटर-तरंग पल्ल्यातील उच्च शक्ती पुरविण्यासाठी क्लायस्ट्रॉनांचा समुच्चय उभारण्यात आला आहे. तथापि, त्याचे निष्कर्ष समाधानकारक मिळाले नाहीत.
सूक्ष्मतरंग संकेतांचे विवर्धन करण्यासाठीही क्लायस्ट्रॉन वापरता येऊ शकतात. विवर जालाला संकेत लावून हे करता येऊ शकते. त्यामुळे आत येणाऱ्या संकेतानुसार इलेक्ट्रॉन पुंजांची घनता बदलते.
प्रगामी तरंग नलिका : सूक्ष्मतरंगांची निर्मिती व विवर्धन करण्याकरिता ही नलिका आणखी एक साधन आहे. या प्रयुक्तीमध्ये निर्वात केलेल्या एका बारीक नलिकेभोवती तारेचे सर्पिल वेटोळे गुंडाळलेले असते. या नलिकेत लांबीला अनुसरून इलेक्ट्रॉन शलाका वरून खाली पाठविली जाते तर विवर्धित करावयाचा संकेत तारेच्या सर्पिल गुंडाळीला अनुसरून प्रवास करतो. या गुंडाळीची परिमाणे व सूत्रांतर (अंतराल) आणि इलेक्ट्रॉनांचा वेग असा निवडतात की, इलेक्ट्रॉन आपली काही ऊर्जा तिला देतात.
रेडिओ तरंग प्रकाशाच्या गतीने, तर इलेक्ट्रॉन काहीशा कमी वेगाने प्रवास करतात. तथापि, सूक्ष्मतरंग संकेताला मुद्दाम सर्पिलाभोवती प्रवास करायला लावून नलिकेच्या खालील भागात त्याची गती कमी होऊन ती इलेक्ट्रॉन शलाकेच्या वेगाएवढी होते. या परिस्थितीत प्रगामी तरंग इलेक्ट्रॉनांकडून ऊर्जा शोषतो व त्याचे विवर्धन होते.
नलिकेला विशिष्ट संकेत लावलेला नसेल, तर एका विशिष्ट अनुकंपी कंप्रतेला यादृच्छिक विद्युतीय गोंगाट विवर्धित होतो व त्यामुळे ही नलिका सूक्ष्मतरंग विवर्धक म्हणून नव्हे तर सूक्ष्मतरंग जनित्र (निर्माती) म्हणून कार्य करते.
प्रगामी तरंग नलिका एका कंप्रतेला मॅग्नेट्रॉन व क्लायस्ट्रॉन यांच्यापेक्षा कमी शक्ती पुरवितात. तथापि, कंप्रतांच्या टोकाच्या व्यापक पल्ल्यावर या नलिकांचे मेलन होऊ शकते आणि त्या अतिसंवेदनशील नीच-गोंगाट विवर्धक होतात. या गुणधर्मांच्या संयोगामुळे ही नलिका सूक्ष्मतरंगांच्या विस्तृत अनुप्रयुक्ती प्रकारांत अतिशय उपयुक्त होते.
एकप्रतलीय त्रिप्रस्थ : क्लायस्ट्रॉन व मॅग्नेट्रॉन यांना सूक्ष्मतरंग ऊर्जा स्रोत म्हणून अधिक पसंती दिली जाते. मात्र मूलभूत त्रिप्रस्थात झालेल्या प्रगतीच्या नवीन टप्प्यांमुळे त्याचे महत्त्व पुन्हा प्रस्थापित झाले आहे. विशेषत: तीन अब्ज हर्ट्‌झ कंप्रतांजवळचा विवर्धक म्हणून त्याचे महत्त्व परत निश्चित झाले आहे.
संक्रमण कालातील अडचणींवर विद्युत् अग्रे अगदी जवळ ठेवून मात करणे शक्य झाले. आंतर-अग्र धारकता नेहमी तापदायक ठरतात. त्या किमान करण्यासाठी तारेच्या जाळ्यांची विद्युत् अग्रे वापरली आणि सर्व अंतर्गत जोडण्या नलिकेच्या बाहेरील बाजूवरच्या मोठ्या कड्यांवर आणल्या. नेहमीच्या सूक्ष्मतरंग अभिकल्पविषयक पठडीनुसार एक विवर अनुस्पंदक वापरण्यात आला. विवर नलिकेभोवती घट्ट बसवून वर्तुळाकार जोडण्या विवराच्या संपूर्ण परिघाभोवती स्पर्श करतात.
गन परिणाम आंदोलक :⇨ अर्धसंवाहकाच्या लहान ठोकळ्यामध्ये विद्युत् प्रवाहात जलदपणे फेरबदल होण्याला गन परिणाम म्हणतात. हा आंदोलक सूक्ष्मतरंग प्रारणाचा नवा संभाव्य महत्त्वाचा स्रोत आहे. सूक्ष्मतरंग शक्तीच्या या घन अवस्था स्रोताचा शोध १९६३ मध्ये जे. बी. गन यांनी आय्. बी. एम्. च्या (इंटरनॅशनल बिझिनेस मशिन्सच्या) वॉटसन रिसर्च सेंटरमध्ये लावला. या आंदोलकाच्या मिलिवॉट शक्तिपातळ्या व कमाल २४ अब्ज हर्ट्‌झ कंप्रता या मर्यादा आहेत. तथापि, या मर्यादांमधील त्यांचा स्पर्धक असलेल्या लहान क्लायस्ट्रॉनापेक्षा हा आंदोलक निश्चितच अधिक फायदेशीर आहे.
गन परिणाम आंदोलकात गॅलियम-आर्सेनाइडाचा फक्त एक साधा स्फटिक असल्याने कदाचित हा आंदोलक क्लायस्ट्रॉनापेक्षा अधिक स्थिर व दीर्घकाळ टिकणारा असल्याचे सिद्घ होईल. कारण क्लायस्ट्रॉन हा इलेक्ट्रॉन प्रवाहनिर्मितीसाठी तप्त तंतूवर आणि चांगली निर्वात स्थिती टिकवून ठेवण्यावर अवलंबून असतो. शिवाय गन परिणाम आंदोलकाला सापेक्षतः कमी विद्युत् दाबाच्या स्रोताने शक्तिपुरवठा होतो, तर क्लायस्ट्रॉनाला मोठ्या व खर्चिक अशा एक ते पाच हजार व्होल्टच्या विद्युत् पुरवठ्याची आवश्यकता असते. हे आंदोलक अखेरीस ट्रँझिस्टरांएवढे स्वस्त होतील असे म्हणता येण्याजोगे आहे. त्यामुळे मोटारगाड्या, लहान जहाजे व रडारसह असलेली लहान विमाने यांत हे आंदोलक वापरणे आर्थिक दृष्ट्या परवडू शकेल. [→ आंदोलक, इलेक्ट्रॉनीय].
सूक्ष्मतरंग घटक : हे भौतिक घटक सूक्ष्मतरंगांवर विशिष्ट परिणाम निर्माण करतात. हे घटक थोडेसे नीचतर कंप्रतांना असणाऱ्या विद्युत् मंडल घटकांसारखे असतात. कारण लघुतर तरंगलांबीमुळे एखाद्या प्रणालीमध्ये सूक्ष्मतरंग एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी प्रेषित करण्यासाठी पूर्णपणे भिन्न पद्घत वापरावी लागते.
समाक्ष केबल व तरंग मार्गदर्शक : सूक्ष्मतरंग तारेद्वारे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी पाठविण्यासाठी (त्यांच्या प्रेषणासाठी) खास तंत्रे व घटक यांची आवश्यकता असते. वीज व कमी कंप्रतेची रेडिओ ऊर्जा यांच्यासाठी नेहमीची तार सोयीस्कर असली, तरी ही तार सूक्ष्मतरंगांना अकार्यक्षम ठरते.
अगदी आखूड तारेतही धारकता व प्रवर्तकता यांचे वैशिष्ट्यपूर्ण गुणधर्म असतात. सूक्ष्मतरंग कंप्रतांलगत या गुणधर्मांचा संयोग होऊन अनुस्पंदक मंडल तयार होते, त्याच्यामुळे प्रेषण पूर्णतः बंद होते. या धारकतांना व प्रवर्तकतांना वितरित स्थिरांक म्हणतात आणि सूक्ष्मतरंग विषयक सामग्रीच्या जडणघडणीत यांचा अगदी काळजीपूर्वक विचार करावा लागतो. तारांच्या प्रेषणमार्गांमध्ये या वितरित स्थिरांकांचा परिणाम टाळता येत नाही. त्यामुळे सूक्ष्मतरंगांचे प्रेषण साध्य होण्यासाठी नवीन संकल्पना सूत्रबद्घ केल्या आहेत. याच्या परिणामी एका बिंदूकडून दुसऱ्या बिंदूकडे सूक्ष्मतरंग थेटपणे पाठविण्यासाठी ⇨ समाक्ष केबल व ⇨ तरंग मार्गदर्शक यांचा विकास झाला. समाक्ष केबलीमध्ये आतील तार व बाहेरील दंडगोलाकार संवाहक हे दोन घटक असून ते टेफ्लॉन किंवा पॉलिएथिलीन यांसारख्या सुयोग्य प्लॅस्टिक विद्युत् अपारक द्रव्याने अलग केलेले असतात. ही रचना साध्या तारांच्या जोडीसारखी वाटत असली, तरी सूक्ष्मतरंग कंप्रतांजवळील समाक्ष केबलीचे वर्तन असाधारण असते. एका टोकाशी लावलेला सूक्ष्मतरंग संकेत प्रत्यक्षात तारांमधून प्रवास करीत नाही, तर हा संकेत या दोन संवाहकांमधील विद्युत् निरोधक अवकाशाला अनुसरून प्रसारित होत आहे, असा विचार करता येतो.
अनेक अब्ज हर्ट्‌झपर्यंतचे तरंग प्रेषित करण्यासाठी समाक्ष केबली चांगल्या कार्यक्षम असतात परंतु यापेक्षा उच्चतर कंप्रतांना त्या कमी उपयुक्त असून त्या मोठ्या प्रमाणावर शक्ती (वीज) हाताळू शकत नाहीत. [→ समाक्ष केबल].
तरंग मार्गदर्शक हे सूक्ष्मतरंग प्रेषणाचे सर्वांत सामान्य साधन आहे. तरंग मार्गदर्शक हा काळजीपूर्वक यंत्रण केलेला निश्चित आयताकार वा वर्तुळाकार नळ आहे. कंप्रतांच्या इच्छित संचानुसार तरंग मार्गदर्शकाचा काटच्छेद आधीच निश्चित केलेला असतो. तरंग मार्गदर्शकामुळे खास वातावरण तयार होते आणि त्यातून सूक्ष्मतरंग संकेत प्रसारित होतो. अगणितीय भाषेत सांगायचे झाल्यास पुढीलप्रमाणे विचार करता येतो. या मार्गदर्शकातून भिंतीकडून होणाऱ्या लागोपाठच्या परावर्तनांमार्फत संकेताचा प्रवास होतो, असे मानता येते. प्रत्यक्षात तरंगातील एकाआड एक असलेल्या विद्युतीय व चुंबकीय क्षेत्रांमार्फत संकेताचे प्रसारण साध्य होते. याचे विद्युत् चुंबकीय तरंगांच्या मुक्त अवकाशातून होणाऱ्या प्रसारणाशी पुष्कळ साम्य आहे. तरंग मार्गदर्शकाच्या परिणामांचे प्रेषित होणाऱ्या तरंगांच्या कंप्रतेशी अचूक नाते असल्यासच अशी परिस्थिती टिकून राहते. अशा प्रकारे प्रत्येक तरंग मार्गदर्शकाचा अभिकल्प अगदी काळजीपूर्वक तयार केलेला असतो आणि तो एका विशिष्ट कंप्रता परिक्षेत्रात कार्यरत राहील अशा रीतीने त्याचे यंत्रण केलेले असते. यातून इतर कंप्रता अगदी अल्पप्रमाणात प्रेषित होतात किंवा अजिबात प्रेषित होत नाहीत. आयताकार तरंग मार्गदर्शकांतर्गत विद्युतीय व चुंबकीय क्षेत्रांचे नमुनेदार निदर्शन आ. ३ मध्ये दाखविले आहे.
सर्वसाधारणपणे उच्चतर कंप्रतांना आयताकार तरंग मार्गदर्शकाचे आकारमान कमी होत जाते. अखेरीस अशा तरंग मार्गदर्शकाची परिमाणे अतिशय लहान झाल्याने त्याचा वापर फायदेशीर ठरत नाही, कारण त्याचे आकारमान अगदी लहान झाल्याने तरंग मार्गदर्शकाची शक्ती हाताळण्याची क्षमता मर्यादित होते. वर्तुळाकार तरंग मार्गदर्शक हा तरंग मार्गदर्शकाच्या प्रगतीमधील नंतरचा टप्पा आहे. तो उच्चतर कंप्रतांनाही चांगला मोठा असू शकतो. वर्तुळाकार तरंग मार्गदर्शक बऱ्याच अंशी प्रायोगिक स्वरूपाचे असून त्यांच्याबाबतीत अनेक अडचणी आहेत. उदा., वर्तुळाकार तरंग मार्गदर्शक सर्वसाधारणपणे सरळ रेषेत जाणारा असावा लागतो. कारण कोपऱ्याभोवती नेलेल्या तरंग मार्गदर्शकाचे कार्य चांगल्या प्रकारे होणे कठीण असते. याउलट आयताकार तरंग मार्गदर्शक सूक्ष्मतरंग संकेताच्या प्रसारणात व्यत्यय न आणता गुंतागुंतीच्या वक्र मार्गांमध्ये सहजपणे वाकविता येतो. रडार व इतर सूक्ष्मतरंग प्रयुक्त्यांमध्ये तरंग मार्गदर्शकाच्या जोडकामाची व गुंतागुंतीची जालके निर्माण होतात. या जालकांमध्ये विविध घटक परस्परांशी जोडलेले असून त्यांच्यामार्फत प्रणालीतील संकेत एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी प्रेषित होतात.
घन-अवस्था घटक : सूक्ष्मतरंग सामग्रीमध्ये अर्धसंवाहक व ⇨ फेराइटे यांसारख्या घन-अवस्था घटकांचे अनेक महत्त्वपूर्ण उपयोग होतात. सूक्ष्मतरंग संकेताचे अभिज्ञान, स्विचिंग (प्रवाह चालू-बंद करणे) एकदिशीकरण, कंप्रता परिवर्तन व विवर्धन या कार्यांमध्ये जर्मेनियम व सिलिकॉन द्विप्रस्थ हे घटक वापरतात.
प्रचलीय विवर्धक नावाच्या मंडलात विवर्धनासाठी खास चल-रोधक द्विप्रस्थ वापरतात. या प्रकारचा विवर्धक अतिशय दुर्बल संकेताच्या विवर्धनासाठी व्यापकपणे वापरतात. कारण त्याचा स्वत:चा अगदी थोडाच गोंगाट व विकृती यांची त्यात भर पडते.
रुबी ⇨ मेसर हा कमी गोंगाटाचा दुसरा घन-अवस्था सूक्ष्मतरंग विवर्धक आहे. ⇨ पुंजयामिकीच्या तत्त्वावर चालणारा हा मेसर रुबी (माणिक) या रत्नामधील अणूंच्या अंतर्गत ऊर्जा पातळ्यांचा वापर करून सूक्ष्मतरंग संकेताचे विवर्धन करतो. रुबी अथवा इतर सोयीस्कर मेसर द्रव्य द्रवरूप हीलियमात निमज्जित करतात (बुडवून ठेवतात). अशा रीतीने हा विवर्धक निरपेक्ष शून्यापेक्षा थोडे अंश अधिक या अगदी कमी तापमानाला कार्य करतो. यामुळे मंडलामध्ये अगदी कमी ⇨ विद्युत् गोंगाट निर्माण होतो. यामुळे हा मेसर रेडिओ ज्योतिषशास्त्र, अतिसंवेदनशील रडार व इतर अनुप्रयुक्तींमध्ये वापरण्यास योग्य असतो. अशा अनुप्रयुक्तींमध्ये अतिशय दुर्बल सूक्ष्मतरंग संकेत ओळखणे आणि त्यांचे विवर्धन करणे गरजेचे असते. [→ मेसर].
मॅग्नेशियम, आयर्न ऑक्साइड, इट्रियम-आयर्न गार्नेट यांसारखी फेराइट द्रव्ये सूक्ष्मतरंग स्विचे, छानक (गाळण्या) व अभिसारक म्हणून व्यापकपणे वापरतात. चुंबकीय क्षेत्रे लावून फेराइट प्रयुक्त्यांचे नियंत्रण करता येते आणि दुर्बल चुंबकीय क्षेत्राने शक्तिशाली सूक्ष्मतरंग संकेताच्या प्रवाहाचे नियंत्रण करता येते. फेराइट स्विचे यांत्रिक स्विचांपेक्षा उच्च प्रतीची असतात. कारण झीज होऊ शकेल असे हलणारे भाग त्यांत नसतात, तसेच त्यांची स्विचिंग क्रिया चांगलीच जलदपणे होते. अभिसारक ही नमुनेदार फेराइट प्रयुक्ती आहे (आ. ४). अभिसारक तरंग मार्गदर्शकाचा अनेक अग्रे असलेला घटक असतो. ही अग्रे विशिष्ट प्रकारे मांडलेली असतात. त्यामुळे एका अग्रात प्रविष्ट होणारी ऊर्जा लगतच्या पुढील अग्राकडे विशिष्ट दिशेत प्रेषित होते. पुष्कळ प्रमाणात वाहतूक मंडलासारखे (कोंडाळ्यासारखे) कार्य करणारा अभिसारक घटकांच्या एका गटामधील संकेत प्रवाह फक्त विशिष्ट इष्ट मार्गांना अनुसरून जाऊ देतो. अभिसारक व स्विचासारख्या इतर फेराइट प्रयुक्त्या एका सूक्ष्मतरंग प्रणालीतील अनेक घटक एकाच आकाशकाशी जोडण्यासाठी वापरतात. आ. ४ मध्ये अभिसारक प्रेषित संकेत ग्राहीमध्ये जाण्यास आणि आत येणारा ग्राही संकेत प्रेषकात प्रविष्ट होण्यास प्रतिबंध करतो.
सापेक्षत : नवीन घन-अवस्था प्रयुक्ती असलेला सुरंग द्विप्रस्थही सूक्ष्मतरंग प्रयुक्तीत उपयुक्त ठरत असल्याचे दिसून येत आहे. कारण तो दहा अब्ज हर्ट्‌झ कंप्रतांपर्यंत चालतो (कार्यरत राहतो). आंदोलक, विवर्धक, कंप्रता परिवर्तक किंवा स्विच म्हणून सुरंग द्विप्रस्थ वापरता येतो. त्याची शक्ती हाताळण्याची क्षमता कमी असते परंतु अशा उच्च कंप्रतांना कार्यक्षम रीतीने चालू शकणारी ही पहिली घन-अवस्था प्रयुक्ती आहे.
आकाशक : सूक्ष्मतरंग आकाशक हे गोंधळात टाकणाऱ्या असाधारण प्रकाराच्या विविध आकारांत अभिकल्पित (तयार केलेले) असतात. आकाशकाचे आकारमान संकेताच्या तरंगलांबीच्या प्रमाणात असणे गरजेचे असते. त्यामुळे निम्नतर कंप्रतांना अवजड ठरतील असे आकाशकांचे अभिकल्प सूक्ष्मतरंगांसाठी चांगले यशस्वी ठरले आहेत.
आकाशकाच्या अनेक विन्यासांत सूक्ष्मतरंगांच्या प्रकाशासारख्या गुणधर्मांचा फायदा करून घेतलेला आहे. कर्णे, अन्वस्तीय परावर्तक आणि धातूची व विद्युत् अपारक पदार्थांची भिंगे हे अशा विन्यासांचे नमुनेदार मार्ग होत. पुष्कळदा मुद्रित मंडलाच्या रूपात उत्पादित केलेले मळसूत्री व सर्पिल आकाशकही वापरतात. उपयुक्त रीतीने ऊर्जा प्रारित करण्यासाठी गाळा पाडलेल्या तरंग मार्गदर्शक गटांची मांडणी (रचना) करता येते. गच्चीवरील परिचित दूरचित्रवाणी आकाशकासारखे द्विध्रुव पुष्कळदा वापरतात. पुष्कळदा या विन्यासांत तरंगलांबीएवढ्या अंतरावर असलेले बहुविध घटक असतात. यामुळे सुधारित लाभांक (लाभ) व दिशागामित्व यांच्यासाठी विधायक व्यत्ययाचे तत्त्व लागू करता येते.
उच्च दिशादर्शी असावेत म्हणून बहुतेक सूक्ष्मतरंग आकाशक मुद्दाम अभिकल्पित केलेले असतात. कारण एका ठराविक दिशेत ऊर्जेचे प्रेषण व ग्रहण करणे शक्य होईल अशा परिस्थितीवर अनेक सूक्ष्मतरंग प्रणाली अवलंबून असतात. आकाशकाचा व्यास वाढवून मार्गदर्शनक्षमता सुधारतात तथापि आकाशकाचे आकारमान कमी करून उच्चतर कंप्रतांना कार्य करून मार्गदर्शनक्षमता टिकविणे शक्य होते.
अन्वस्तीय किंवा कधीकधी गोलीय वक्रता असलेले तबकडीच्या आकाराचे अनेक आकाशक अतिशय पुसट संकेत ग्रहण करण्यासाठी उभारले आहेत. उदा., अवकाशातील एषण्या व दूरच्या दीर्घिका यांच्याकडून येणारे संकेत ग्रहण करण्यासाठी गोलीय वक्रता असलेली ३,००० मी. व्यासाची तबकडी आरेसीबो (प्वेर्त रीको) येथे कार्यरत आहे. जॉड्रेल बँक (इंग्लंड) येथील ७६ मी. आकाशक हा सर्वांत मोठा पूर्णपणे चलनक्षम असलेला आकाशक आहे. इलेक्ट्रॉनीय रीतीने वळवून मार्गावर ठेवण्यात येणारा आकाशक हा नवीन प्रकार असून तो यांत्रिक रीत्या वळवावा लागत नाही. यात अनेक आवश्यक घटक असून ते इलेक्ट्रॉनीय रीतीने विविध प्रकारे परस्परांशी जोडलेले असतात. यामुळे संपूर्ण आकाशक कोणत्याही इष्ट दिशेत संवेदनशील असतो. मोठ्या आकाशकांची कार्यक्षमता ५० ते १०० टक्क्यांपर्यंत असते. [→आकाशक].
पट्टीमार्ग : हा पट्टी प्रेषण मार्ग असून यात बाह्य संवाहक धातूच्या पट्ट्यांपासून धातूची मध्य संवाहक पट्टी विद्युत् अपारक द्रव्याच्या पट्टीने अलग केलेली असते. याची विविध रूपे सूक्ष्मतरंग प्रयुक्त्यांमधील घटक परस्परांशी जोडण्यासाठी वापरतात. सूक्ष्म पट्टीमार्ग हा एक महत्त्वाचा पट्टीमार्ग आहे. यात धातूची पातळ पट्टी वा फीत पातळ विद्युत् अपारकावर ठेवतात व पर्यायाने या अपारकाला तळावरील संवाहक प्रतलाचा आधार दिलेला असतो. पट्टीमार्ग ही प्रेषणमार्गाची खास रूपे आहेत. तरंग मार्गदर्शकांपेक्षा यांनी अधिक ऊर्जा हानी होते परंतु सर्वसाधारणपणे पट्टीमार्ग अतिशय लघू अंतरांसाठी वापरतात.
छानक : उच्च कंप्रता अडविण्यासाठी, नीच कंप्रता अवरुद्घ करण्यासाठी, अनिष्ट पट्टांचा निरास करण्यासाठी किंवा इष्ट पट्ट जाऊ देताना इतर पट्टांचे क्षीणन करण्यासाठी संदेशवहनात किंवा माहिती संस्करण प्रणालींत छानक वापरतात. तरंग मार्गदर्शक किंवा इतर प्रेषण प्रणालींत विक्षोभ अंतर्भूत करून हे सर्व छानक सूक्ष्मतरंगांसाठी तयार करतात [→ छानक, विद्युत्].
क्षीणक, प्रावस्था स्थलांतरकारक व अंतकारक : लक्षणीय विकृती समाविष्ट न होता तरंगाचा परमप्रसर कमी करणाऱ्या संयोजनक्षम (जुळविता येणारा) किंवा स्थिर ऊर्जापरिवर्तकाला क्षीणक म्हणतात. सूक्ष्मतरंगाची प्रावस्था किंवा परमप्रसर बदलण्यासाठी प्लॅस्टिकची पातळ पट्टी वापरता येते. तिच्यावर अनुरूप संवाहकता असलेल्या चूर्णरूप कार्बनाचा लेप देतात. विद्युत् चुंबकीय ऊर्जेचा ऱ्हास किंवा उत्सर्जन करणाऱ्या द्रव्याला ऱ्हासकारी द्रव्य म्हणतात. अशा द्रव्यासह ही पट्टी तरंग मार्गदर्शकात ठेवल्यास तो सूक्ष्मतरंग ऊर्जा शोषून घेतो व क्षीणन होते.
प्रावस्था स्थलांतरकारकामुळे सूक्ष्मतरंगाचा परमप्रसर न बदलता सूक्ष्मतरंगाची प्रावस्था बदलते. क्षीणक तयार करण्याची रीत वापरून प्रावस्था स्थलांतरकारक तयार करतात परंतु ऱ्हासकारी द्रव्य यामध्ये लागत नाही.
अतिशय जास्त ऱ्हास करणाऱ्या व एका टोकाला बंद असलेल्या क्षीणकाला अंतकारक म्हणतात. त्यातून प्रेषित झालेली सर्व शक्ती वा वीज तो शोषून घेतो. म्हणजे त्याच्याकडून तिचे अजिबात परावर्तन होत नाही.
अभिज्ञातक : उच्च कंप्रतांसाठी अभिकल्पित केलेला व तरंग मार्गदर्शकात किंवा पट्टीमार्गात बसविलेला सिलिकॉन द्विप्रस्थ हा सर्वांत सामान्य सूक्ष्मतरंग अभिज्ञातक आहे. या द्विप्रस्थकाचे एक अग्र तरंग मार्गदर्शकाला व दुसरे अग्र तार-स्तंभाला (वाय र पोस्ट) जोडलेले असते. तार-स्तंभ विद्युत् क्षेत्राला समांतर असून ते तरंग मार्गदर्शकातून एका लहान छिद्रामधून बाहेर काढलेले असते. द्विपस्थाने सूक्ष्मतरंग संकेताचे एकदिशीकरण होते, यातून विद्युत् प्रवाह निर्माण होतो. तो द्विप्रस्थाच्या अग्रांदरम्यान जोडलेल्या विद्युत् प्रवाहमापकाने दर्शविला जातो. सूक्ष्मतरंग संकेताचे परमप्रसरात विरूपण झाल्यास प्रदान विद्युत् प्रवाहात विरूपण दिसेल.
ऊर्जामापक हा अभिज्ञातक असून तो सूक्ष्मतरंग शक्ती शोषतो. त्यामुळे तापमान वाढते व त्यानुसार विद्युत् रोधात बदल होतो. उच्च कंप्रता विरूपणाचे अभिज्ञान करण्याच्या बाबतीत ऊर्जामापक त्याला पुरेसा जलदपणे प्रतिसाद देत नाही. सूक्ष्मतरंग शक्तिमापकातील विद्युत् रोध सेतुंडलातील एक भुजा म्हणून पुष्कळदा ऊर्जामापकात वापरतात.
अनुप्रयुक्ती : सूक्ष्मतरंगांचे अनेक व्यावहारिक उपयोग असून काही महत्त्वाचे उपयोग पुढे दिले आहेत.
रडार : साध्या डोळ्यांनी दिसू न शकणाऱ्या वस्तूंचे निश्चित ठिकाण, त्यांचे निरीक्षण स्थानापासूनचे अंतर तसेच त्यांची गती व दिशा मोजण्यासाठी रडार वापरतात. दुसरे महायुद्घ सुरू होईपर्यंत सूक्ष्मतरंग मुख्यत: वैज्ञानिक जिज्ञासेचा विषय होता. नंतर रडारसारख्या नवीन इलेक्ट्रॉनीय प्रयुक्त्यांसाठी सूक्ष्मतरंगांची मागणी वाढली. नंतर सूक्ष्मतरंग रडारचा उत्कृष्ट विकास झाला. रडार प्रणालीत सूक्ष्मतरंग ऊर्जेचे क्षणिक स्पंद प्रेषित होतात आणि नंतर जहाज, विमान यांसारख्या दूरच्या लक्ष्यांकडून या ऊर्जेचा काही भाग ग्राहीकडे परावर्तित होतो. तो ओळखून लक्ष्याची दिशा, अंतर, गती इ. बाबी लक्षात येतात. अशा प्रकारे लष्करी उपयोग, व्यापारी हवाई वाहतूक, वातावरणातील दूरवर्ती संदेशवहन, रेडिओ ज्योतिषशास्त्र इत्यादींमध्ये सूक्ष्मतरंग रडारचा उपयोग होतो. [→ रडार].
संदेशवहन : संदेशवहनात सूक्ष्मतरंगांचा व्यापकपणे उपयोग होतो. विविध लष्करी रेडिओ प्रणालींशिवाय जगाच्या अनेक भागांत असंख्य व्यापारी सूक्ष्मतरंग दुवे आहेत. सूक्ष्मतरंग पृथ्वीच्या वक्रपृष्ठाला अनुसरून न जाता सरळ रेषेत प्रवास करीत असल्याने या दुव्यांदरम्यान सर्वसाधारणपणे पुनःप्रेषण केंद्रे असतात. ही केंद्रे टेकड्यांच्या माथ्यांवर व मनोऱ्यांवर इ. उंच ठिकाणी असतात. लगतच्या केंद्रांमध्ये सु. ४८ किमी. अंतर असते. प्रत्येक केंद्रावरील अन्वस्तीय किंवा कर्ण्याच्या आकाराचा आकाशक सूक्ष्मतरंग संकेत ग्रहण करतात व त्यांचे पुनःप्रेषण करतात. पुनःप्रेषण आधी प्रत्येक टप्प्याला सूक्ष्मतरंग इलेक्ट्रॉनीय रीतीने विवर्धित करतात. सूक्ष्मतरंग संकेतांचा अचूक लक्ष्यभेद करीत असल्याने पुनःप्रेषणासाठी अत्यंत कमी शक्ती वापरता येते. मनोरे, आकाशक, प्रेषक व ग्राही यांची ही प्रणाली खर्चिक वाटते. परंतु सूक्ष्मतरंग मोठ्या प्रमाणात माहिती वाहून नेत असल्याने दीर्घकालाचा विचार करता ही प्रणाली प्रत्यक्षात स्वस्तच पडते. ४,००० हून अधिक सूक्ष्मतरंग पुनःप्रेषण केंद्रांच्या गुंतागुंतीच्या जाळ्याद्वारे अमेरिकेतील शहरे एकमेकांना जोडली गेल्याने, देशाच्या पूर्व ते पश्चिम समुद्रकिनाऱ्यापर्यंतचा संदेशवहनाचा विन्यास तयार झाला आहे. या जाळ्यातील मंडले एकाच वेळी हजारो दूरध्वनी संभाषणे व शेकडो दूरचित्रवाणी कार्यक्रम हाताळू शकतात. तसेच उपग्रह व दूरच्या अवकाशातील एषण्या यांच्याशी सूक्ष्मतरंगांमुळे संदेशवहन करणे शक्य होते. भ्रमणदूरध्वनींमधील (मोबाइलमधील) संदेशवहनातही सूक्ष्मतरंग वापरतात.
संदेशवहन उपग्रह : दूर अंतरावरील सूक्ष्मतरंग प्रेषणासाठी लागणारी मनोऱ्यांची पुनःप्रेषण प्रणाली केवळ जमिनीवर उभारता येते. समुद्रावरील संदेशवहनासाठी सूक्ष्मतरंग वापरायचे झाल्यास पुन:प्रेषणाची अन्य साधने आवश्यक असतात. यासाठी अभिकल्पानुसार कृत्रिम उपग्रह तयार करण्यात आले. हे उपग्रह तथाकथित स्थिर कक्षेत ठेवतात आणि परिणामी ते सूक्ष्मतरंग पुनःप्रेषण मनोरे वा केंद्रे म्हणून कार्य करतात. भूमीवरील स्थानकांकडून प्रेषित झालेले सूक्ष्मतरंग पुनःप्रेषक उपग्रह प्रणाली ग्रहण, विवर्धन व त्यांचे पुनःप्रेषण करते. एका खंडावरून दुसऱ्या खंडावर दूरचित्रवाणी कार्यक्रम प्रेषित करण्यासाठी टेलस्टार, रिले व सिंकॉम हे पहिले प्रायोगिक उपग्रह यशस्वीपणे वापरण्यात आले. यातून व्यापारी उपग्रह विकसित झाले आणि ते आंतरखंडीय व घरगुती संदेशवहनासाठी वापरण्यात आले. नंतरच्या इंटेलसॅट-३ व इंटेलसॅट-४ या आंतरखंडीय उपग्रहांची स्थाने निश्चित करून संपूर्ण जगासाठी संदेशवहन सेवा देणे शक्य झाले. वजनाला हलके, दीर्घायुषी व उच्च कार्यक्षमतेचे प्रेषक आणि कमी गोंगाट पातळी असलेले ग्राही उपग्रहांद्वारे होणाऱ्या सूक्ष्मतरंग संदेशवहनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. [→ उपग्रह संदेशवहन].
तापन व शुष्कन : यांसाठी सूक्ष्मतरंग घरांत व उद्योगांत वापरतात. शक्तिशाली नलिकांद्वारे निर्माण झालेली ऊर्जा तथाकथित रडार परिक्षेत्रांत अतिकार्यक्षम तापनासाठी एका लहान क्षेत्रात केंद्रीभूत करतात. ही परिक्षेत्रे स्वच्छ, शांत व सुटसुटीत असतात. त्यांच्याद्वारे सभोवतालचे क्षेत्र तापू न देता काही सेकंदांत अन्न शिजू शकते. असे तापन घटक विमाने, आगगाड्या व विक्रय यंत्रे यांत वापरतात. सूक्ष्मतरंग गरम पेटी (मायक्रोवेव्ह ओव्हन) यामध्ये सूक्ष्मतरंग ऊर्जा बहुतेक खाद्यपदार्थांत शोषली जाऊन पदार्थ झटपट व एकसारखे गरम होऊन शिजतात. या तत्त्वावर आधारलेल्या गरम पेट्या व्यापकपणे वापरल्या जातात. सुरक्षेसाठी अंतर्बंधनाची सोय असते. त्यामुळे दार उघडे राहिल्यास विद्युत् प्रवाह बंद होतो. ही सोय अयशस्वी ठरल्यास पूरक प्रणाली असते. तसेच सूक्ष्मतरंग ऊर्जेच्या गळतीची पातळी कठोरपणे हाताळली जाते. गरम पेटीतील सुरक्षिततेविषयीच्या सर्व सोयी एक लाख वेळा कार्य करण्यालायक असायलाच हव्यात, अशी काळजी घेतात.
जलद तापन, अचूक नियंत्रण, निवडक्षमता, स्वच्छ पर्यावरण, ज्वलनातून पदार्थ निर्माण न होणे हे औद्योगिक सूक्ष्मतरंग तापनाचे फायदे आहेत. शिजविणे, गोठविलेले पदार्थ मऊ करणे, सुकविणे इत्यादींसाठी खाद्यपदार्थ उद्योगांत सूक्ष्मतरंग वापरतात. यांशिवाय औषधे, कागद, कापड, रबर व मृत्तिका या उद्योगांतही सूक्ष्मतरंगांचा उपयोग होतो. [→ अन्न खाद्यपदार्थ उद्योग ].
प्रारणमापन : द्रव व वायू यांसह सर्व पदार्थ गोंगाटाच्या रूपात विद्युत् चुंबकीय प्रारण उत्सर्जित करतात. या गोंगाटाची राशी (प्रमाण) पदार्थाच्या निरपेक्ष तापमानाच्या प्रमाणात असते. बाह्य अवकाशातील पार्श्वभूमी प्रारण, पाऊस, ढग, तारे व पृथ्वी या निवडक गोंगाट स्रोतांची गोंगाट तापमाने निश्चित करण्याला प्रारणमापन म्हणतात.
सूक्ष्मतरंग प्रारणमापक संवेदनशील ग्राही असून त्याने आकाशकाने ग्रहण केलेल्या विद्युतीय गोंगाटाच्या शक्तीचे मापन केले जाते. यावरून स्रोत पदार्थाचे गोंगाट तापमान ठरविता येते. दूरवर्ती संवेदनग्रहणासाठी प्रारणमापक व्यापकपणे वापरतात. वातावरणीय तापमान, महासागरावरील जलबाष्पाची घनता, मृदेतील आर्द्रतेचे प्रमाण व ढगातील पाण्याचे प्रमाण या बाबी प्रारणमापकांनी केलेल्या मापनांवरून निश्चित ठरविता येतात. यांपैकी काही मापने उपग्रहांवरून केलेली असतात. गोंगाटाच्या ज्योतिषशास्त्रीय स्रोतांचे अध्ययन आणि अवकाशातील दूरवरच्या एषण्यांतून ग्रहाचे निरीक्षण करण्यासाठी सूक्ष्मतरंग प्रारणमापक वापरतात. [→ विद्युत् गोंगाट].
शरीरक्रियावैज्ञानिक परिणाम : प्रयोगशाळेतील प्राण्यांच्या दर चौ. सेंमी. क्षेत्रावर १०० मेवॉ. एवढी सूक्ष्मतरंग ऊर्जा अनेक मिनिटे पडत राहिल्यास त्यांच्यावर रोगविकृतिकारक परिणाम होऊ शकतात. सूक्ष्मतरंग त्वचेखाली घुसल्यामुळे ऊतके (समान रचना व कार्य असणारे कोशिकांचे–पेशींचे–समूह) तापतात. यामुळे शरीराच्या तापमानात होणारी वाढ ही शरीराच्या नियंत्रक यंत्रणा हाताळू शकणाऱ्या तापमान वाढीपेक्षा जलद असल्यास ऊतकांचे भंजन (नाश) होऊ शकते. मानवी ऊतकांचीही सूक्ष्मतरंगांबरोबरची प्रतिक्रिया यासारखी असल्याचे गृहीत धरून यांविषयीच्या सुरक्षेसंबंधीची मानके सुचविली गेली आहेत. उदा., अमेरिकेत दर चौ. सेंमी.ला १० वॉट या कमाल उद्‌भासनाची शिफारस केली आहे. तथापि याहून अधिक कडक मानके सुचविण्यात आली आहेत.
वैद्यकात तापलेखन, अवतापन व ⇨ वैद्यकीय प्रतिमादर्शन यांसाठी सूक्ष्मतरंग वापरतात. तापलेखनात ऊतकांचे तापमान मोजले जाते. कर्करोगाने शरीराचे तापमान जवळजवळ एक अंशाने वाढते आणि सूक्ष्मतरंग प्रारणमापकाने हे वाढलेले तापमान ओळखणे शक्य होते. नियततापी प्राण्यांतील शरीराचे तापमान कमी झाले असतानाच्या परिस्थितीला अवतापन म्हणतात. कर्करोगाच्या व अवतापनाच्या रुग्णांवर करण्यात येणाऱ्या उपचारांत सूक्ष्मतरंग तापनाचा उपयोग करतात. वैद्यकीय प्रतिमादर्शनात त्वचेखालील ऊतकांची संरचना अभ्यासण्यासाठी सूक्ष्मतरंग वापरतात.
भौतिकी व रसायनशास्त्र : इलेक्ट्रॉन व प्रोटॉन यांच्यासारखे विद्युत् भारित कण अतिउच्च ऊर्जेपर्यंत प्रवेगित करण्यासाठी आणि त्याद्वारे त्यांच्यामध्ये टकरी घडवून आणण्यासाठी मोठ्या कणवेगवर्धकांत सूक्ष्मतरंगांची ऊर्जा वापरतात. सूक्ष्मतरंग ⇨ वर्णपटविज्ञानाच्या मदतीने द्रव्याच्या संरचनेचीही माहिती मिळते. रेणूंच्या सूक्ष्मतरंग अनुस्पंदनाची कंप्रता व परमप्रसर यांचे अध्ययन करण्यासाठी सूक्ष्मतरंग वर्णपटविज्ञानाचा उपयोग करतात.
सूक्ष्मतरंगांपलीकडे : मिलिमीटर-तरंग विभागातील विद्युत् चुंबकीय प्रारणाचे, म्हणजे १०० ते ३०० गिगॅहर्ट्‌झ या पल्ल्यातील कंप्रतांचे उपयोग हे पुष्कळ प्रमाणात सूक्ष्मतरंगांच्या उपयोगांसारखे आहेत. या पल्ल्याच्या पलीकडे आणि सर्व दीर्घ अवरक्त तरंगलांब्यांमध्ये अनेक उपयोगांसाठी आवश्यक असणारी ऊर्जा नसते.
लघुतर अवरक्त तरंगलांब्या व दृश्य प्रकाशकीय पल्ला यांच्याबाबतींत संदेशवहन व इतर उपयोगांसाठी प्रकाश-उत्सर्जक द्विप्रस्थ (एलईडी–लाइट एमिटिंग डायोड) व लेसर यांच्याद्वारे शक्ती पुरविली जाते आणि घन-अवस्था अभिज्ञातक यांच्यामुळे आवश्यक कार्यक्षमता उपलब्ध होते. वातावरणातून अवरक्तसहित प्रकाशकीय संदेशवहन साध्य होऊ शकते परंतु या संदेशवहनावर पाऊस, हिमवृष्टी, धूमिका, धूसर इत्यादींचा गंभीर परिणाम होतो. प्रकाशकीय तंतूंचा उदय झाल्याने संदेशवहनातील या तरंगलांब्यांचे उपयोग मोठ्या प्रमाणात व जलदपणे वाढले. हे तंतू माणसाच्या केसाएवढे वा त्याहूनही बारीक असतात. शिवाय त्यात संकेताचा क्षय अगदी कमी (म्हणजे दर किमी. मागे डेसिबेलच्या काही दशकांशाएवढा) होतो. वातावरणाच्या परिस्थितीचा यातील प्रेषणावर परिणाम होत नाही. प्रकाशकीय तंतू प्रणालीची संदेशवहनक्षमता अतिशय जास्त असू शकते. एकाच तंतूवर दर सेकंदाला अनेक अब्ज स्पंद प्रेषित करणे शक्य असते. प्रकाशकीय तंतू प्रणालीच्या विरूपणात सूक्ष्मतरंग वापरतात. इमारतीच्या अंतर्भागात, दोन शहरांदरम्यान आणि महासागरापलीकडे वापरण्याच्या दृष्टीने प्रकाशकीय तंतू प्रणाल्या उभारल्या आहेत. [→प्रकाशकीय संदेशवहन लेसर].
पहा : आंदोलक, इलेक्ट्रॉनीय इलेक्ट्रॉनीय प्रयुक्ति घन-अवस्था भौतिकी तरंग मार्गदर्शक दूरध्वनिविद्या प्रकाशीय संदेशवहन मेसर रडार रेडिओ संदेशवहन प्रणाली रेडिओ प्रेषण वर्णपटविज्ञान विद्युत् चुंबकीय प्रारण.
आपल्या मित्रपरिवारात शेअर करा..
पॅरा – अँमिनो बेंझॉइक अम्ल
उद्योग व व्यापार (331)
वस्त्रे व भूषणे (28)
+खेळ आणि मनोरंजन (148)
खेळ व मनोरंजन (32)
+भाषा आणि साहित्य (2166)
+अमेरिकन भा. सा. (33)
अमेरिकन भा. सा. (23)
गेलिक भा. सा. (1)
चिली भा. सा. (1)
जॉर्जियन भा. सा. (2)
फ्‍लेमिश भा. सा. (3)
फ्लेमिश-बेल्जियन भा. सा. (3)
+आशियाई भा. सा. (109)
अरबी भा. सा. (6)
चिनी भा. सा. (17)
जपानी भा. सा. (14)
तुर्की भा. सा. (4)
फार्सी भा. सा. (10)
+यूरोपीय भा. सा. (715)
इंग्रजी भा. सा. (217)
इटालियन भा. सा. (16)
ग्रीक भा. सा. (21)
चेक भा. सा. (6)
जर्मन भा. सा. (49)
डच भा. सा. (10)
डॅनिश भा. सा. (19)
नॉर्वेजियन भा. सा. (4)
पोर्तुगीज भा. सा. (14)
पोलिश भा. सा. (20)
फिनिश भा. सा. (6)
फ्रेंच भा. सा. (96)
यूरोपीय भा. सा. (1)
रशियन भा. सा. (43)
रूमानियन भा. सा. (3)
लॅटिन भा. सा. (24)
स्पॅनिश भा. सा. (33)
स्वीडिश भा. सा. (13)
हंगेरियन भा. सा. (8)
हिब्रू भा. सा. (5)
+भारतीय भाषा व साहित्य (570)
असमिया भा. सा. (41)
उर्दू भा. सा. (26)
ओडिया भा. सा. (50)
कन्नड भा. सा. (47)
काश्मीरी भा. सा. (12)
कोकणी भा. सा. (13)
गुजराती भा. सा. (36)
तमिळ भा. सा. (40)
तेलुगू भा. सा. (54)
पंजाबी भा. सा. (14)
बंगाली भा. सा. (71)
भारतीय भा. सा. (1)
मलयाळम् भा. सा. (29)
राजस्थानी भा. सा. (2)
सिंधी भा. सा. (12)
हिंदी भा. सा. (81)
+भाषा व लिपी (112)
मराठी भा. सा. (265)
+संस्कृत व प्राकृत (251)
अपभ्रंश भा. सा. (15)
अर्धमागधी भा. सा. (12)
पाली भा. सा. (20)
पैशाची भा. सा. (1)
प्राकृत भा. सा. (6)
मागधी भा. सा. (2)
माहाराष्ट्री भा. सा. (20)
शौरसेनी भा. सा. (16)
संस्कृत भा. सा. (159)
© मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ - सर्व हक्क राखीव | अनन्या मल्टीटेक प्रायवेट लिमिटेड द्वारा विकसित