भोसले राजघराण्याच्या 373 वर्ष जुन्या राजवाड्याचा बुरुज ढासळला, सोलापुरात खळबळ VIDEO | Maharashtra - News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News

होम आयसोलेशनमध्ये कुणी रहावं काय काळजी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिलं उत्तर
Mother's Day 2021 : कोविड-19च्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर मदर्सनी शेअर केले अनुभव
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
'कपड्यांची बचत तुझ्याकडून शिकावी', रश्मी देसाई ट्रोल, पाहा VIDEO
प्रवास करताना कोरोनाचा धोका; व्हायरसपासून बचाव करण्याचे सोपे मार्ग
 भारतीय लष्करात आता महिला जवान; मातृभूमीच्या संरक्षणासाठी सज्ज
उच्च न्यायालयाचा ज्वेलर्सना दिलासा; अनिवार्य हॉलमार्किंग नसली तरी कारवाई टळली
आधी विष नंतर करंट देत काढला पतीचा काटा; डॉ. नीरज पाठक मर्डर केसचा उलगडा
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
'कपड्यांची बचत तुझ्याकडून शिकावी', रश्मी देसाई ट्रोल, पाहा VIDEO
श्वेता तिवारीच्या पतीने घातला राडा; अभिनेत्रीवर केले गंभीर आरोप, पाहा VIDEO
‘त्या’ लहानग्याने नोरा फतेहीला रडवंल, पाहा काय झालं डान्स दिवानेच्या मंचावर
Tokyo Olympic वर कोरोनाचं सावट; स्पर्धा आयोजनावर प्रश्नचिन्ह कायम
गांगुली-जय शाह करणार या देशाचा दौरा, IPL च्या आयोजनाबाबत होणार चर्चा
इंग्लंडमध्ये बुमराह-शमीपेक्षाही रेकॉर्ड चांगलं, पण तरीही टीम 'इंडिया'त संधी नाही
विरुष्काच्या आवाहनला तुफान प्रतिसाद, 24 तासात जमा झाले तब्बल एवढे पैसे
डेअरी व्यवसायातून महिन्याला होईल 70 हजार कमाई, सरकारही करेल मदत
उच्च न्यायालयाचा ज्वेलर्सना दिलासा; अनिवार्य हॉलमार्किंग नसली तरी कारवाई टळली
कोरोना संकटात GOOD NEWS; केवळ 9 रुपयांत बुक करा LPG Gas cylinder; असं करा पेमेंट
हा आहे BSNL चा स्वस्त प्लॅन, 94 रुपयांमध्ये 90 दिवसांची व्हॅलिडिटी, कॉलिंग-डेटा
कॉस्मेटिक्सची गरज नाही; नैसर्गिकरित्या सुंदर, तरुण दिसण्याचे 6 सिक्रेट
प्रवास करताना कोरोनाचा धोका; व्हायरसपासून बचाव करण्याचे सोपे मार्ग
 भारतीय लष्करात आता महिला जवान; मातृभूमीच्या संरक्षणासाठी सज्ज
 या सोप्या टिप्स वापरुन काही मिनिटात घालवा करपट वास
रशियाची Sputnik Light कोरोना लस भारतासाठी गेम चेंजर ठरणार
हवा प्रदूषण 1 टक्क्यांनी वाढल्यास कोरोना मृतांची संख्या 5.7 टक्क्यांवर पोहोचेल
...नाहीतर प्राणवायूही ठरेल घातक; केंद्राने सांगितली Oxygen वापराची योग्य पद्धत
डावे पक्ष ममतांच्या विजयातच मशगूल; मोदींविरोधातला चेहरा म्हणून दीदींकडे नजरा
होम आयसोलेशनमध्ये कुणी रहावं काय काळजी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिलं उत्तर
Mother's Day 2021 : कोविड-19च्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर मदर्सनी शेअर केले अनुभव
लस मिळाली नाही, पण प्रेम मिळालं, लग्नानंतर जोडप्याने मानले राजेश टोपेंचे आभार
Remdesivirचा काळाबाजार करणाऱ्यांना बेड्या;'जादा दरात विकत असेल तर मला मेसेज करा'
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
'तू खरंच पस्तीशी ओलांडली आहेस'; शेफालीचं सौंदर्य पाहून चाहत्यांना पडला प्रश्न
'जिद्द म्हणजेच शरद पवार, दुसरे काही नाही', संजय राऊतांनी घेतली भेट, PHOTOS
 शहरातील कोरोना परिस्थितीचा 'पॉझिटिव्ह' आकडा
VIDEO: यांना कोणीतरी आवरा रे मक्याच्या शेतातून बँड बाजासह मंडपात पोहोचला नवरदेव
बीड लसीकरण केंद्रावर पोलीस आणि तरुणांमध्ये तुफान राडा; घटनेचा LIVE VIDEO
राहुल द्रविडनंतर श्रीनाथ -प्रसादचा कधीही न पाहिलेला अवतार आला समोर, पाहा VIDEO
VIDEO: कोरोना नियमांचा फज्जा; रुग्णवाहिका चालकाने PPEकिट घालून लग्नात केला डान्स
 चेहऱ्यावर शेव्हिंग क्रीमऐवजी त्याने लावलं हेयर रिमुव्हल क्रीम आणि मग...
गरम वाफ-पाण्यानंतर चक्क आगीचा गोळा; कोरोनापासून बचावाच्या भयंकर उपायाचा VIDEO
VIDEO : नवरीची एन्ट्री आहे की, Undertaker ची; असं स्वागत तुम्ही कधीच पाहिलं नसेल
बाइकवर चौघांबरोबर पाचव्याला बसविण्यासाठी भन्नाट जुगाड; VIDEO पाहून व्हाल हैराण
भोसले राजघराण्याच्या 373 वर्ष जुन्या राजवाड्याचा बुरुज ढासळला, सोलापुरात खळबळ VIDEO
VIDEO: होम आयसोलेशनमध्ये रुग्ण आणि नातेवाईकांनी काळजी कशी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिली महत्त्वाची माहिती
Lockdownमध्ये काशीमिरामध्ये छमछम सुरूच; पोलिसांनी धाड टाकून 21 जणांना केली अटक, 6 मुलींची सुटका
लस मिळाली नाही, पण प्रेम मिळालं, लग्नानंतर जोडप्याने मानले राजेश टोपेंचे आभार
हिवरे बाजार ठरला नवा 'आदर्श', सध्या एकच बाधित रुग्ण शिल्लक, आठवडाभरात गाव कोरोनामुक्त
News18 Lokmat Impact: बनावट स्वॅब स्टिक प्रकरणात बायोसेन्स कंपनीचा हेड आणि सीईओला अटक
भोसले राजघराण्याच्या 373 वर्ष जुन्या राजवाड्याचा बुरुज ढासळला, सोलापुरात खळबळ VIDEO
अक्कलकोट संस्थानचा दुर्बीण बुरूज ढासळला आहे. अतिवृष्टी आणि झाडा झुडपांमुळे दुर्बीण बुरुज कोसळला आहे.
सोलापूर, 14 ऑक्टोबर : परतीच्या पावसाने राज्यात धुमशान घातले आहे. सोलापूर शहरासह जिल्ह्याभरात पावसाचा हाहाकार उडाला आहे. या पावसाचा फटका भोसले राजघराण्यातील अक्कलकोट संस्थानच्या जुन्या राजवाड्याला बसला आहे. 373 वर्ष जुन्या राजवाड्याचा बुरुज ढासळला आहे.
सोलापूरमध्ये गेल्या दोन दिवसांपासून परतीच्या पावसाचा जोर वाढला आहे. पावसामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. परतीच्या पावसाच्या तडाख्यामुळे 373 वर्ष जुना असलेल्या भोसले राजघराण्यातील अक्कलकोट संस्थानच्या राजवाड्याला फटका बसला आहे. अक्कलकोट संस्थानचा दुर्बीण बुरूज ढासळला आहे. अतिवृष्टी आणि झाडा झुडपांमुळे दुर्बीण बुरुज कोसळला आहे.
#सोलापूर : भोसले राजघराण्यातील अक्कलकोट संस्थानच्या जुन्या राजवाड्याचा बुरुज ढासळला pic.twitter.com/tvZdDXHIFk
अक्कलकोट संस्थान गादीची स्थापना पहिले श्रीमंत फत्तेसिंह राजे भोसले यांनी केली होती. अक्कलकोट संस्थानने 373 वर्षांपूर्वी हा राजवाडा बांधला होता. छत्रपती शाहू महाराज (संभाजी राजे यांचे पूत्र)यांनी अक्कलकोट संस्थानची 1707 साली निर्मिती केली होती.
या घटनेमुळे अक्कलकोट संस्थानच्या व्यवस्थापकांचे राजवाड्याकडे दुर्लक्ष असल्याचे उघड झाले आहे. ऐतिहासिक वारसा असलेल्या या राजवाड्याच्या बुरज ढासल्यामुळे चिंता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, सोलापूर जिल्ह्याला अतिवृष्टीचा इशारा देण्यात आला आहे. त्यामुळे जुन्या, मोडकळीस आलेल्या इमारती आणि पूल या ठिकाणची वाहतूक वळवावी किंवा तात्पुरती थांबविण्याचे आदेश जिल्हा प्रशासनाने दिले आहे.
त्याचबरोबर, अतिवृष्टी झाल्यास नागरिकांनी घराबाहेर पडणे टाळावे असं आवाहनही जिल्हा प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे.
तसंच, आपत्कालीन परिस्थितीत मदतीसाठी 0217-2731012 किंवा 1077 या टोल फ्री क्रमांकांवर नागरिकांनी संपर्क करावा असे आवाहनही निवासी उपजिल्हाधिकारी अजित देशमुख यांनी केले आहे.
होम आयसोलेशनमध्ये कुणी रहावं काय काळजी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिलं उत्तर
Mother's Day 2021 : कोविड-19च्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर मदर्सनी शेअर केले अनुभव
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
बाळाचं नाव Glhynnyl Hylhyr Yzzyghyl; अर्थ सोडाच, उच्चार काय
वयोवृद्धांना Coronaचा धोका जास्त; शारीरिक आणि मानसिक आरोग्याची अशी घ्या काळजी
COVID-19 लस नोंदणीचा हा SMS फेक, लसीकरणासाठी कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नका
 मुलांना कोरोना झाल्यास काय करावं
Ratris Khel Chale… पाहा अण्णा नाईकांची रिअल लाईफ शेवंता
'जयडी'ने सोशल मीडियावर दाखवला हॉट अंदाज; PHOTO पाहताच म्हणाल 'लागिरं झालं जी'
ICU मध्ये असणाऱ्या आईला जेव्हा शाहरुख म्हणाला होता,'मी दारु प्यायला सुरू करेन..'
कोरोना संसर्ग रोखण्यासाठी घरात घ्या ही सोपी काळजी, एम्सच्या संचालकांचा सल्ला
हत्तींची तुंबळ हाणामारी, बघून तुम्हालाही घाम फुटेल, पाहा Viral Video
 ज्या ड्रेसवरून प्रियांका झाली ट्रोल; त्याची किंमत वाचून येईल चक्कर


भारताबरोबर मालिका न झाल्याने पाकिस्तानचे झाले तब्बल एवढ्या कोटींचे नुकसान
in क्रिकेट, टॉप बातम्या
पाकिस्तान क्रिकेट हे नेहमी त्याच्या प्रतिभावान गोलंदाजांसाठी ओळखले जाते. वसीम अक्रम, वकार युनिस, शोएब अख्तर हे दिग्गज गोलंदाज पाकिस्तान क्रिकेटने जगाला दिले आहेत. परंतु याच क्रिकेट बोर्डाला आता आर्थिक नुकसानीचा सामना करावा लागत आहे.
2009 मध्ये श्रीलंकेचा संघ पाकिस्तान दौऱ्यावर आला होता. त्याचवेळी श्रीलंकेच्या खेळाडूंच्या बसवर दहशतवादी हल्ला झाला होता. त्यानंतर इतर देशातील क्रिकेट बोर्डांनी पाकिस्तानमध्ये क्रिकेट न खेळण्याचा निर्णय घेतला होता. दहशतवाद्यांच्या भीतीमुळे पाकिस्तानमध्ये क्रिकेट बंद झाले होते. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट नसल्यामुळे पीसीबीचे (पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड) 11 वर्षांपासून मोठे नुकसान होत आहे.
बोर्डाने आता देशांतर्गत स्पर्धेत खेळणार्‍या 240 खेळाडूंसह अनेक अधिकाऱ्यांकडून कोरोना चाचणीसाठी पैशाची मागणी केली आहे. बोर्डाकडे कोरोना तपासणीसाठी प्रयोगशाळा व रुग्णालयाची सुविधादेखील नाही.
पाकिस्तानमध्ये 30 सप्टेंबर पासून राष्ट्रीय टी20 चॅम्पियनशिप रावळपिंडी आणि मुल्तान येथे सुरू होणार आहे. यापूर्वी, खेळाडू आणि अधिकारी यांच्या पहिल्या दोन कोरोना चाचण्या घेणे अनिवार्य आहे. पीसीबीने म्हटले आहे की, “पहिल्या चाचणीचे पैसे तुम्हालाच द्यावे लागेल तर दुसऱ्या चाचणीचा खर्च बोर्ड उचलेल.”
पीसीबीला मिळत नव्हते प्रायोजक
कोरोनामुळे सर्व पाकिस्तान क्रिकेट मालिका पुढे ढकलण्यात आल्या आहे. सप्टेंबरमध्ये पाकिस्तानमध्ये होणाऱ्या आशिया चषक स्पर्धेला स्थगिती दिल्याने बोर्डाचे नुकसान झाले आहे. जुलै महिन्यात पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा होता. पाकिस्तानला या दौर्‍यासाठी प्रायोजकदेखील मिळत नव्हते. यानंतर पेप्सी आणि मोबाइल कंपनी ‘इझी पैसा’ ने अखेर कराराला मुदतवाढ दिली.
पीसीबीने कर्मचार्‍यांनाही कामावरुन टाकले काढून
आर्थिक अडचणींमुळे पीसीबीने अलीकडेच आपल्या पाच कर्मचार्‍यांना कामावरुन काढून टाकले. बोर्डामध्ये सध्या सुमारे 800 लोक कार्यरत आहेत. सर्वांच्या कामगिरीवर लक्ष ठेवले जात आहे. अनावश्यक व खराब कामगिरी करणाऱ्या कर्मचार्‍यांना हटवण्यासाठी पीसीबीने पूर्ण तयारी केली आहे. दरम्यान, पीसीबीच्या एका अधिकाऱ्याने बोर्डाची आर्थिक स्थिती चांगली नसल्याचे म्हटले होते. हीच परिस्थिती कायम राहिल्यास पीसीबी 2 ते 3 वर्षेच टिकू शकेल.
भारतीय क्रिकेट संघासोबत मालिका न झाल्यामुळे झाले 663 कोटींचे नुकसान
भारत आणि पाकिस्तान या दोन देशातील असलेल्या तणावामुळे त्यांच्यादरम्यान गेल्या काही वर्षात एकही द्विपक्षीय मालिका खेळली गेली नाही. भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात मालिका नसल्यामुळे पीसीबीला सुमारे 90 दशलक्ष डॉलर्सचा (अंदाजे 663 कोटी रुपये) तोटा झाला आहे.
भारत-पाकिस्तान यांच्यात 7 वर्षांपासून झाली नाही मालिका
भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात डिसेंबर २०१२ मध्ये 3 वनडे सामन्यांची शेवटची वनडे मालिका खेळली गेली होती. त्यावेळी भारताला घरच्या मैदानावर 1-2 ने पराभव पत्करावा लागला होता. त्याव्यतिरिक्त गेल्या ७ वर्षात भारत आणि पाकिस्तान केवळ आयसीसीच्या स्पर्धांमध्ये आणि आशिया चषकात आमने-सामने आले आहेत. मागच्या वर्षी वनडे विश्वचषकात भारत विरुद्ध पाकिस्तान शेवटचा सामना झाला होता. या सामन्यात भारतीय संघाने विजय मिळवला होता.
भारत-पाकिस्तान मालिकेतून होऊ शकते 2 हजार कोटी रुपयांची कमाई
अलीकडेच पाकिस्तानचा माजी वेगवान गोलंदाज शोएब अख्तर पाकिस्तानला आर्थिक संकटातून मुक्त करण्यासाठी भारतीय संघाविरुद्ध मालिका खेळण्याविषयी बोलला होता. तो म्हणाला होता की, “या परिस्थितीत भारत-पाकिस्तानचा रिकाम्या स्टेडियममध्ये सामना व्हावा अशी माझी इच्छा आहे. जर दोन्ही देशांमध्ये 3 वनडे किंवा टी20 सामन्यांची मालिका खेळली गेली तर कोट्यावधी लोक ते घरी बसून पाहतील. अनेक कंपन्या यावर पैसे गुंतवतील. यामुळे 200 ते 300 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे 1500 ते 2 हजार कोटी रुपये) कमाई होऊ शकते.”
आयपीएल २०२० मध्ये अशा असू शकतात सर्व संघांच्या सलामी जोड्या, ज्या ठरु शकतात सुपर हिट
आयपीएलची तयारी पाहून सौरव गांगुली खूश; चक्क स्टेडियमवर जाऊन…
गर्लफ्रेंडच्या जबराट डान्सने पुन्हा एकदा पाडली पृथ्वी शॉची विकेट; प्रतिक्रिया देत म्हणाला, ‘कातिलाना’
 आईमुळे घडलेले ५ महान क्रिकेटपटू
 चेन्नई सुपर किंग्सने केला मदतीचा हात पुढे; तमिळनाडूतील कोविड रुग्णांसाठी दिले ‘हे’ योगदान
इंग्लंड दौऱ्यासाठी भारतीय संघात निवड झाल्याबद्दल नागवासवालाची आली प्रतिक्रिया; म्हणाला, ‘बातमी कळताच मी पहिल्यांदा…’
पीटरसनने सांगितले ‘या’ कारणांमुळे सप्टेंबरमध्ये इंग्लंडला व्हावे उर्वरित आयपीएल २०२१ हंगामाचे आयोजन
कोरोनामुळे भारतीय क्रीडासृष्टीतील दोन तारे निखळले; एकाच दिवशी झाले दोन ऑलिंपिक सुवर्णपदकवीरांचे निधन
आयपीएलची तयारी पाहून सौरव गांगुली खूश; चक्क स्टेडियमवर जाऊन...
मुंबई इंडियन्स सोडून इतर सात आयपीएल संघांना बसणार 'हा' मोठा झटका
तरुण खेळाडूला लाजवेल असा अफलातून झेल घेतलाय ५१ वर्षाच्या जॉन्टी ऱ्होड्सने, पहा व्हिडिओ


पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना भीती वाटत आहे. त्याचमुळे एकत्र निवडणुकांचा घाट घातला जात आहे – राज ठाकरे | मुंबई आस पास

मी उरणकर सामाजिक संस्थेतर्फे गरजूंना अन्नधान्य वाटप.
दीपाली चव्हाण आत्महत्या प्रकरण : श्रीनिवास रेड्डी यांच्या मुसक्या आवळल्या; अमरावती पोलिसांची नागपुरात कारवाई
पुण्यातील तीन पोलिस अधिकाऱ्यांची लॅंड माफियाला साथ : निवृत्त निरीक्षक चा खळबळजनक आरोप
उरण नगरपालिकेतील शिवसेना गटनेते गणेश शिंदे यांनी कोरोना रुग्णाबद्दल जपली सामाजिक बांधिलकी.
कोरोना महामारीमध्येही लाखो हिंदूंचे धर्मांतर’
मुंबई आस पास न्यूज
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना भीती वाटत आहे. त्याचमुळे एकत्र निवडणुकांचा घाट घातला जात आहे – राज ठाकरे
ठाणे दि.१५ – मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी काल ठाण्याचे नवीन पोलीस आयुक्त विवेक फणसाळकर यांची भेट घेतली. या भेटीनंतर झालेल्या पत्रकार परिषेदत त्यांनी भाजपावर आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवर टीका केली. याच पत्रकार परिषदेत पाणी फाऊंडेशनच्या कार्यक्रमाचाही उल्लेख त्यांनी केला. मी जे बोललो ते १९६० पासून सुरू आहे. अजित पवारांनी ते मनाला लावून का घेतलं माहित नाही मात्र अजित पवारांनी ती गोष्ट मनाला लावून घेऊ नये असेही राज ठाकरेंनी म्हटले आहे. राज्यात १ लाख २० हजार विहिरी लोक सहभागातून बांधण्यात आल्याची माहिती समोर आली, असे असेल तर सरकारी अधिकारी काय करत आहेत माहित नाही मात्र अजित पवारांनी ती गोष्ट मनाला लावून घेऊ नये असेही राज ठाकरेंनी म्हटले आहे. राज्यात १ लाख २० हजार विहिरी लोक सहभागातून बांधण्यात आल्याची माहिती समोर आली, असे असेल तर सरकारी अधिकारी काय करत आहेत ते आमिर खानसाठी काम करत आहेत का ते आमिर खानसाठी काम करत आहेत का असाही प्रश्न राज ठाकरेंनी उपस्थित केला. सध्या देशात ‘वन नेशन वन इलेक्शन’ची चर्चा चांगलीच रंगली आहे.
एककीडे मुख्य निवडणूक आयुक्त ओ.पी. रावत यांनी ‘वन नेशन वन इलेक्शन’ प्रक्रियेसाठी कायदेशीर प्रक्रिया राबवावी लागेल असे म्हटले आहे. अशात याच मुद्द्यावरून मोदींना पराभव स्पष्ट दिसू लागल्यानेच वन नेशन वन इलेक्शनचा घाट घातला जातोय अशी टीका राज ठाकरेंनी केली. भाजपाला आगामी निवडणुकांमध्ये पराभव स्पष्ट दिसू लागला आहे त्यामुळेच लोकसभेसह ११ राज्यांच्या निवडणुका घेण्याचे खूळ सरकारच्या डोक्यात आल्याची टीका मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी केली. ठाण्यात झालेल्या पत्रकार परिषदेत त्यांनी ही भूमिका मांडली. भाजपा आता निवडून येणार नाही याची पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना भीती वाटते आहे. त्याचमुळे एकत्र निवडणुकांचा घाट घातला जातो आहे असाही आरोप राज ठाकरेंनी केला.
← कल्याण रेल्वेस्थानकातून मुलाचे अपहरण चोरटा सीसीटीव्हीत कैद
72 व्या स्वातंत्र्यदिनी, लाल किल्ल्याच्या तटावरुन, पंतप्रधानांचे राष्ट्राला संबोधन →
जिल्ह्यात आदर्श आचारसंहितेची काटेकोर अंमलबजावणी जिल्हा निवडणूक अधिकारी राजेश नार्वेकर यांची पत्रकारपरिषद
महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे हे उत्तम व्यंगचित्रकार म्हणून प्रसिद्ध
कमला मिल्स अग्नितांडवांला मुंबई महापालिका जबाबदार : आयुक्तांमार्फत चौकशी अमान्य, सीबीआय चौकशी करा
मी उरणकर सामाजिक संस्थेतर्फे गरजूंना अन्नधान्य वाटप.
 (विठ्ठल ममताबादे ) महाराष्ट्र दिना निमित्त मी उरणकर सामाजिक व सांस्कृतिक प्रतिष्ठान संस्था उरण यांच्या मार्फत उरण
दीपाली चव्हाण आत्महत्या प्रकरण : श्रीनिवास रेड्डी यांच्या मुसक्या आवळल्या; अमरावती पोलिसांची नागपुरात कारवाई
पुण्यातील तीन पोलिस अधिकाऱ्यांची लॅंड माफियाला साथ : निवृत्त निरीक्षक चा खळबळजनक आरोप
उरण नगरपालिकेतील शिवसेना गटनेते गणेश शिंदे यांनी कोरोना रुग्णाबद्दल जपली सामाजिक बांधिलकी.
अनुभवी पत्रकारो द्वारा मुंबई और परिसर में घटित घटनाओंका वार्तांकन और विश्लेषण. मूलतः डोंबिवली कल्याण परिसर और मुंबई तथा उपनगर की वार्ता.


पीक विमा कंपनीचा निष्काळजीपणा, सहा गावांतील १५ शेतकऱ्यांना फटका - Readजळगाव

बातम्याच नव्हे तर एक हक्काचं मुक्त व्यासपीठ
पीक विमा कंपनीचा निष्काळजीपणा, सहा गावांतील १५ शेतकऱ्यांना फटका
रावेर >> हवामानावर आधारित केळी पीक विमा घेतला असतानाही झालेल्या नुकसानीपोटी पीक विमा कंपनीच्या निष्काळजीपणामुळे तालुक्यातील ६ गावातील १५ शेतकऱ्यांना लाभ मिळाला नसल्याची तक्रार या शेतकऱ्यांनी केली आहे. जिल्हा कृषी अधीक्षक अधिकाऱ्यांनी याची दाखल घ्यावी, अशी मागणी या शेतकऱ्यांनी केली आहे.
हवामानावर आधारित केळी फळ पीक विमा घेण्यासाठी गत वर्षी खानापूर, अटवाडा, अजनाड, निरूळ, चोरवड व नेहेते या सहा गावातील काही शेतकऱ्यांना विम्याचा लाभ मिळालेला नाही. या गावातील विमा भरलेल्या शेतकऱ्यांपैकी एकूण पंधरा शेतकरी विम्याच्या लाभापासून वंचित राहिले आहेत. या शेतकऱ्यांनी सुमारे ६० एकरांसाठी विमा घेतला होता. त्यासाठी त्यांनी विम्याच्या हप्त्याची २ लाख ४५ हजार ६०७ रुपये एवढी रक्कम खानापूर येथील सेंट्रल बँकेच्या माध्यमातून त्यांच्या बँक खात्यातून विमा कंपनीकडे भरली होती. दरम्यान नैसर्गिक आपत्तीत केळीच्या झालेल्या नुकसानीचा पंचनामा रीतसर करूनही झालेल्या नुकसानीपोटी या शेतकऱ्यांना अद्याप विम्याची नुकसान भरपाई मिळालेली नाही.
पीक विमा योजना राबवणाऱ्या कंपनीच्या अधिकाऱ्यांच्या निष्काळजीपणामुळे या शेतकऱ्यांना नाहक मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. ही रक्कम त्वरित मिळावी, अशी मागणी या शेतकऱ्यांनी जिल्हा कृषी अधीक्षक कार्यालयाकडे केली आहे.
हळदीच्या कार्यक्रमात तलवार घेऊन नाचणाऱ्या तरुणास अटक
अल्पवयीन मुलीवर नराधम बापाने केला अत्याचार, मुलगी सहा महिन्यांची गरोदर ; गुन्हा दाखल
मोटारसायकलवरून ताबा सुटल्याने युवकाचा अपघाती मृत्यू…
केळीला वाढत्या उष्णतामानाचा बसतोय फटका
रावेर : खिरवडला गावठी दारूच्या हातभट्टीवर छापा, दोघांना अटक
आजचे जळगाव जिल्हा कोरोना अपडेट्स वाचा थोडक्यात
७ मे कोरोना जळगाव जिल्हा अपडेट्स वाचा थोडक्यात
६ मे जळगाव जिल्हा कोरोना अपडेट्स वाचा थोडक्यात
३० एप्रिल जळगाव जिल्हा कोरोना अपडेट्स थोडक्यात वाचा
२९ एप्रिल जळगाव जिल्हा कोरोना अपडेट्स थोडक्यात वाचा
Popular Categories Select CategoryAurangabadEntertainmentFeaturedJalgaonJalgaon MIDCNashikNIMBHORAPoliticalकट्टाShirpurSocial कट्टाUncategorizedअट्रावलअडावदअपघातअमळनेरआत्महत्याआंदोलनआसोदाइंडियाएरंडोलऑनलाईन-बिनलाइनकट्टाकासोदाकिनगावकुऱ्हा काकोडाकुऱ्हेपानाचेकोरोनाक्राईमगिरणाचाळीसगावचोपडाचोरी, लंपासजगाच्या पाठीवरजळगावजळगाव जिल्हाजामनेरजाहिरातडिजिटल मराठीतापीधरणगावधुळेनंदुरबारनवापूरनशिराबादनिवडणूकनिषेधपहूरपाचोरापाडळसरेपारोळापाेलिसपुणेफैजपूरबोदवडब्लॉगर्स कट्टाभडगावभुसावळमहाराष्ट्रमाझं खान्देशमारवडमुक्ताईनगरम्हसावदयावलरावेररिड जळगाव टीमलॉकडाऊनवरणगावशहादाशिंदखेडाशिरसोलीशेतीशेंदुर्णीसाकळीसाक्रीसाळशिंगीसावदासिटी न्यूजसोयगावस्पोर्ट्स
जिल्ह्यात मराठी पत्रकारीतेच्या कक्षा रूंदावण्यासाठी ”रिड जळगाव” ची निर्मिती करण्यात आली आहे. एखादी घटना घडल्यावर ती सोशल मिडीयावर लगेच व्हायरल होणे आता नविन नाही. मात्र, त्या घटनेमागचे नेमके कारण केवळ पत्रकारच देऊ शकतात. हेच त्रिकालबाधित सत्य
× व्हॉट्सअ‍ॅपवर मिळवा सर्व अपडेटस्


सहवास भाग - 1 शब्दांकूर द्वारा कादंबरी भाग में मराठी पीडीएफ
सहवास भाग - 1
सहवास भाग - 1
शब्दांकूर द्वारा मराठी कादंबरी भाग
निराचं ऑफिस संपलं तेंव्हा सायंकाळचे आठ वाजले होते ..ती खूप डिस्टर्ब होती .. कारण बॉस ने खूप रागावलेल होतं .. नीरा एक फॅशन डिझायनर होती .. सध्या विंटर सिझन वर ती काम करत होती .. तिने रात्रंदिवस काही विंटर ...अजून वाचाडिझाईन बनवले होते .. त्यात तिचे आणि नयन चे खटके पण उडाले होते .. ती फॅशन डिझाइनर असल्याने बरेचदा रात्री काम करत असे कारण तिचा कनेक्ट फ्रेंच कंपनी सोबत होता ..आज तिने बनवलेले एक पण डिझाईन त्याला आवडले नव्हते .. तिच्या मनात आलं नवीन आलेल्या एका तुकालादि डिझाईन बनवणाऱ्या इंटर्न ने का कमी वाचा
मोबाईल वर डाऊनलोड करा
शब्दांकूर द्वारा मराठी - कादंबरी भाग
सर्वोत्तम मराठी कथा | मराठी पुस्तके PDF | मराठी कादंबरी भाग | शब्दांकूर पुस्तके PDF
मराठी अन्न आणि कृती
गूगल सह लॉग इन करा
गूगल सह लॉग इन करा
लॉगिन करून आपण मातृभारतीच्या "वापरल्या गेलेल्या संज्ञा" आणि "गोपनीयता धोरण" यांना सहमती देता
अप्प डाउनलोड करायची लिंक


मलिंगाच्या जागी सहभागी झालेला बुमराहचा संघसहकारी म्हणतोय, बुमराह म्हणजे...

मलिंगाच्या जागी सहभागी झालेला बुमराहचा संघसहकारी म्हणतोय, बुमराह म्हणजे…
in क्रिकेट, IPL, टॉप बातम्या
इंडियन प्रीमियर लीगचे आयोजन यावर्षी यूएईमध्ये 19 सप्टेंबर ते 10 नोव्हेंबर दरम्यान होणार आहे. तेथील खेळपट्ट्या संथ गतीच्या आहेत. तसेच परिस्तिथी भारतीय परिस्थितीपेक्षा वेगळी आहे. अशा परिस्थितीत अनुभवी गोलंदाज संघात असणे आवश्यक आहे.
असे असतानाही यावर्षी आयपीएलमधून अनेक अनुभवी खेळाडूंनी माघार घेतली आहे. यात मुंबई इंडियन्सचा दिग्गज गोलंदाज लसिथ मलिंगचादेखील समावेश आहे. त्याच्या जागी ऑस्ट्रेलियाचा वेगवान गोलंदाज जेम्स पॅटिन्सनला संघात स्थान देण्यात आले आहे. त्याला यूएईमध्ये खेळण्याचा अनुभव आहे.
याच पॅटिन्सनने भारतीय संघाचा वेगवान गोलंदाज जसप्रीत बुमराह याचा उल्लेख ‘सर्वोत्कृष्ट गोलंदाज’ असा केला आहे.
नुकताच शेअर केलेल्या व्हिडिओ मध्ये तो म्हणाला, “बुमराहसोबत गोलंदाजी करायला मी उत्सुक आहे. ट्रेंट बोल्ट आणि जसप्रीत बुमराहच्या उपस्थितीमुळे मला संघात खेळायला आवडेल. मी याआधी यूएईमध्ये वनडे सामन्यात खेळलो आहे.”
यूएईमधील खेळपट्ट्यांबद्दल बोलतांना तो म्हणाला, “येथील खेळपट्ट्या कोरड्या आहेत. फक्त तीन खेळपट्ट्यांवर संपूर्ण आयपीएलचे सामने होणार आहेत. काही सामन्यानंतर खेळपट्ट्या आधिक संथ होईल. त्यामुळे चेंडू जास्ती उसळणार नाही.”
यूएईमध्ये झालेल्या आयपीएल सामन्यांत परदेशी खेळाडूच ठरले होते किंग, फक्त एक भारतीय…
जर परदेशी लीगमध्ये भारतीय प्रशिक्षक नसतील, तर भारतीय लीगमध्ये परदेशी प्रशिक्षक का
 चेन्नई सुपर किंग्सने केला मदतीचा हात पुढे; तमिळनाडूतील कोविड रुग्णांसाठी दिले ‘हे’ योगदान
इंग्लंड दौऱ्यासाठी भारतीय संघात निवड झाल्याबद्दल नागवासवालाची आली प्रतिक्रिया; म्हणाला, ‘बातमी कळताच मी पहिल्यांदा…’
पीटरसनने सांगितले ‘या’ कारणांमुळे सप्टेंबरमध्ये इंग्लंडला व्हावे उर्वरित आयपीएल २०२१ हंगामाचे आयोजन
कोरोनामुळे भारतीय क्रीडासृष्टीतील दोन तारे निखळले; एकाच दिवशी झाले दोन ऑलिंपिक सुवर्णपदकवीरांचे निधन
भारतीय क्रिकेट जगताला धक्का कोरोनाने घेतला दिग्गज भारतीय स्कोररचा बळी
 विराट-अनुष्काच्या मोहिमेला चाहत्यांचा मोठा प्रतिसाद, २४ तासांच्या आतच जमा झाले ‘एवढे’ कोटी
जर परदेशी लीगमध्ये भारतीय प्रशिक्षक नसतील, तर भारतीय लीगमध्ये परदेशी प्रशिक्षक का
मुंबईच्या भारतीय तिकडीतील 'या' खेळाडूला मिळाली दुखापतीतून प्रेरणा, म्हणतोय आता काही....
मुख्याध्यापकांशी भांडून वडिलांनी त्याला खेळायला पाठवले आणि...


महापालिकेच्या ऑनलाईन महासभेत गोंधळ! – Nashik News – Nashik Calling

महापालिकेच्या ऑनलाईन महासभेत गोंधळ
महापालिकेच्या ऑनलाईन महासभेत गोंधळ
नाशिक (प्रतिनिधी) : महापालिकेच्या कंत्राटी सफाई कामगारांच्या बदलीवरून ऑनलाईन महासभेत सदस्यांनी आक्रमक होत प्रशासनाला जाब विचारला. कोरोनाकाळात सुद्धा सफाई कामगारांनी उत्तम कामगिरी बजावली आहे. असे असूनसुद्धा त्यांची बदली झाल्याने कामगारांमध्ये असंतोष निर्माण झाला आहे. बदल्यांमुळे महिला कर्मचाऱ्यांची अडचण झाली आहे. सध्या रिक्षा आणि बसेस बंद असल्याने बदलीच्या ठिकाणी पोहोचतांना उशीर होतो आणि प्रशासन कोणतेही कारण समजून घेत नाही.
वय वर्ष ५० आणि त्यापुढील वयाच्या सफाई कामगारांना जवळपासच्या भागातच नियुक्ती दिली जाणार आहे. आणि कंत्राटी सफाई भरतीत घेतलेल्या रकमेबाबत संबंधित ठेकेदारावर काय कारवाई झाली असा प्रश्न सदस्यांनी विचारला असता त्याची दखल घेणार असल्याचे महापौर सतीश कुलकर्णी यांनी सांगितले.
BREAKING NEWS: नाशिक जिल्ह्यात 4 नविन कोरोना पॉझिटिव्ह
नाशिकमध्ये दिवसाला १० हजार स्वॅब तपासले जाणार – जिल्हाधिकारी
जिल्हा परिषदेतील अधिकाऱ्यास लाच घेतांना अटक
जिल्ह्यात आजपर्यंत 40 हजार 298 रुग्ण कोरोनामुक्त; 7 हजार 282 रुग्णांवर उपचार सुरू
जिल्ह्यात आजपर्यंत 1911 कोरोना रुग्णांना डिस्चार्ज; 1430 रुग्णांवर उपचार सुरू
महापालिकेच्या बिटको रुग्णालयात १५ व्हेंटिलेटर धूळ खात….


फायदा – Mahiti.in

धन आणि तिजोरी या विषयावर माहिती अवश्य वाचा वाचल्यावर फायदा होईल
घरात धन व पैसे तिजोरीत वृध्दि करण्या विषयावर माहिती व सर्वाना माहिती द्या.आज जीवनात सर्वात महत्त्वाची गोष्ट ही की पैसे येने व टिकणे हा आहे हा पैसे घरात किंवा दुकानात …
तंबाखूचे पण इतके फायदे आहेत जाणून तुमचे होश उडतील…
जर घरात पाल दिसली तर लगेच करा हे काम- मनातील सर्व मनोकामना होतील पूर्ण…
एकदा प्या , सर्दी , खोकला , छातीतील कफ झटपट बाहेर फेका, खूप उपयोगी उपाय…
सध्या घरातील सर्वाना सुरक्षित ठेवायचं असेल तर, हे 1 चमचा घरातील सर्वाना खायला द्या…
३ दिवस रिकाम्या पोटी गुळवेलचे सेवन करा मूळापासून नष्ट होतील हे २० आजार…


लॉरेन बाकॉल करिअर कुंडली | लॉरेन बाकॉल व्यवसाय कुंडली

Rashifal/ आज का राशिफल
स्वगृह » नायक किव्हा नायकांची कुंडली » लॉरेन बाकॉल 2021 जन्मपत्रिका
लॉरेन बाकॉल 2021 जन्मपत्रिका
रेखांश: 74 W 0
ज्योतिष अक्षांश: 40 N 42
अॅस्ट्रोसेज मूल्यांकन: संदर्भ (आर)
लॉरेन बाकॉल प्रेम जन्मपत्रिका
लॉरेन बाकॉल व्यवसाय जन्मपत्रिका
लॉरेन बाकॉल जन्म कुंडली/ जन्म आलेख/ कुंडली
लॉरेन बाकॉल ज्योतिष अहवाल
लॉरेन बाकॉल फ्रेनोलॉजीसाठीची प्रतिमा
आता आपली कुंडली मिळवा
लॉरेन बाकॉलच्या करिअरची कुंडली
तुम्हाला स्पर्धा करणे आणि नवनवीन उद्योगांमध्ये स्वतःला आजमावून पाहणे आवडते त्यामुळे तुम्ही तुमचे कार्यक्षेत्र वारंवार बदलता. तुम्ही असे कार्यक्षेत्र निवडा, जिथे तुमच्या कामात विविधता असेल आणि प्रगतीच्या संधी मिळतील, जेणेकरून वारंवा नोकरी बदलणे टाळता येऊ शकेल.
लॉरेन बाकॉलच्या व्यवसायाची कुंडली
जिथे खूप परिश्रम घेण्याची आवश्यकता असेल किंवा खूप जबाबदारीचे काम असेल, त्या क्षेत्रासाठी तुमचे व्यक्तिमत्व योग्य नाही. तुम्हाला काम करण्यास हरकत नसते, उलट तुम्हाला ते आवडते पण त्यात खूप जबाबदारी नसावी. तुम्हाला वेगवेगळ्या प्रकारचे काम करायला आवडते पण जे काम सुसंस्कृत आणि स्वच्छ असेल त्या कामाकडे तुमचा जास्त कल आहे. ज्या कामात तुम्हाला एकांत आणि शांतता मिळणार असेल त्यापेक्षा ज्या कामात तुम्हाला प्रसन्नता मिळणार असेल त्या ठिकाणी काम करणे तुम्हाला अधिक पसंत आहे. वस्तुस्थिती ही आहे की, तुमचा स्वभाव शांत असला तरी वातावरणातील शांतता तुम्हाला सहन होत नाही आणि खुशाली आणि आनंदी वातावरणाची तुम्हाला अपेक्षा असते.
लॉरेन बाकॉलची वित्तीय कुंडली
आर्थिक बाबतीत तुम्ही तुमच्या नशीबाचे पंच असाल. तुम्हाला प्रत्येक मार्गाने यश मिळेल. तुम्ही वरिष्ठ स्तरावर असाल तर तुमच्या नैसर्गिक क्षमतेमुळे तुम्ही संपत्ती निर्माण कराल पण या बाबातीत तुम्ही कधीच समाधानी होणार नाही. तुमच्या आवश्यकतेपेक्षा अधिक मिळविण्यासाठी तुम्ही प्रयत्नशील राहाल. आर्थिक बाबतीत तुमचा हात सढळ असेल. त्यामुळे तुम्ही सेवाभावी संस्थांना आणि तुमच्या नातेवाईकांना मदत कराल.
अधिक श्रेण्या » व्यापारी राजकारणी क्रिकेट हॉलीवुड भारतीय चित्रपट सृष्टी संगीतकार साहित्य खेळ गुन्हेगार ज्योतिषी गायक वैज्ञानिक फुटबॉल हॉकी


सर्वोत्कृष्ट लघुकथा कथा वाचतात आणि विनामूल्य PDF डाउनलोड करतात | मातृभारती

सर्वोत्कृष्ट लघुकथा कथा वाचतात आणि विनामूल्य PDF डाउनलोड करतात
मिले सूर मेरा तुम्हारा - 6
“बरं येतोच मी.”निनादला येत येत 11:30 वाजले. वृंदा थांबली होतीच जेवायची. दोघांचं जेवण झालं आणि निनाद लगेच झोपी गेला. तो खुप थकला होता. वृंदा देखील झोपली. झाला प्रकार ती ...
 फॅशन इंडस्ट्री मधले नामांकित नाव, त्याच्या शोमध्ये मॉडेलिंग करायला मिळावं हे प्रत्येक मॉडेलचे स्वप्न आज माझ्याबाबतीत खरे होत होते. खूप खुश होते मी आज. तशी मी दिसायला छान ...
‘वन अधिकारी’ या पदावर अमरची नक्षलग्रस्त जिल्हयामध्ये नुकतीच नियुक्ती झाली होती. या भागामध्ये वन्य प्राण्यांची मोठया प्रमाणावर तस्करी होत होती. वनाचं आणी प्राण्यांचं तस्करांपासून रक्षण करणं फार जोखमीचं काम ...
मिले सूर मेरा तुम्हारा - 5
”आता जीभ चावायची वेळ वृंदाची होती. कारण निनाद ब-याच वेळा उशिरा घरी येत असे आणि वृंदा देखील कधी फोन करुन तो कधी येणार हे विचारत नसे.“मी माझ्यासाठी चहा घेऊन ...
बबन्याला हळदीला घेवून जायला मुलीकडील दोन पाहुणे आले होते. पाहुणे येवून दोन तास झाले होते,तरी बबन्याचं आवरतच नव्हतं. बबन्याच्या सख्या, चुलत, मावस सगळया बहीणी बबन्याला सजवत होत्या. आज बबन्याला ...
मिले सूर मेरा तुम्हारा - 4
“डॉक्टर काही सीरियस नाही ना”, निनाद ने विचारले.“आम्ही test केल्यात. त्यांचा bp लो झालेला. आता तो नॉर्मल आहे आणि त्यांचे हिमोग्लोबीन पण खुपंच कमी झालेय. बेशुद्ध आहेत. येतील शुद्धीवर. ...
गेले कित्येक दिवस मन बैचैन होते. कशातच लक्ष लागत नव्हते, खूपच चिडचिड होत होती. माझा हा अवतार बघून मुलंतर सोडाच पण हेपण घाबरले होते. काय झाले म्हणून विचारायचे त्यावर ...
मिले सूर मेरा तुम्हारा - 3
असेच दिवस जात होते आणि एक दिवस निनाद लवकर घरी आला. आला तसा फक्त तो फ्रेश झाला असेल नसेल तसाच cot वर झोपला. आधी वृंदाला वाटलं की तो थकला ...
मिले सूर मेरा तुम्हारा - 2
थोड्याच दिवसात एका चांगल्या शुभ मुहूर्तावर मोजक्या पाहुण्यांच्या साक्षीने निनाद आणि वृंदाचा शुभविवाह पार पडला. वृंदा नवरी म्हणून सजलेली खुपंच छान दिसत होती. कोपरा पर्यंत भरलेले मेहेंदीचे हात, हातातला ...
मिले सूर मेरा तुम्हारा - 1
पुण्यातलं एक मोठं कॉलेज. निनाद कॉलेजच्या शेवटच्या वर्षाला कॉमर्स ला होता. त्याचे ठराविक काही मित्र होते. तो नेहमीच त्या मित्रांमध्ये राहून टवाळक्या करायचा. कॉलेजमध्ये त्याचा दरारा होता. तो त्याच्या ...
मैत्रीण प्रत्येक वक्तीच्या काही ना काही आठवणी असतात. त्या खूप गोड असतात. त्या आठवणी जरी आपल्याला कधी आल्या तर आपण तासन तास त्या मधून बाहेर येत नाही त्या मध्ये पूर्ण ...
शेतकरी आंदोलन १८४७ चे
"सर चार्ल्स जॉन कॅनिंग ,गव्हर्नर ऑफ मुंबई प्रोव्हिन्स "--- सोनेरी अक्षरातली ती पाटी डेव्हिडसन ने वाचली आणि शिरस्तेदारला आपण सर कॅनिंगना भेटू इच्छितो म्हणून सांगितले .एक कडक सलाम करून ...
तुला पाहते ......... आपल्या जीवनात काही घटना ह्या विधी लिखित राहतात. म्हणजे खूप वेळा असे होते कि ते लोक फक्त काही क्षणा साठी भेटतात आणि आयुष्य भरा साठी आपलेच होऊन ...
फसवनूक. भाग १ला आज सकाळी सकाळीचं काँलेजला जायच्या आगोदर अण्णांचे म्हणजे माझ्या वडीलांचे सहकारी आमच्या घरी आले.म्हणाले"सर,न बोलावता आणि पूर्व ...
सातचा गजर वाजला. राजारामने किलकिल्या डोळ्यांनी मोबाईल बघून बंद केला व तो पुन्हा अंथरूणावर आडवा झाला. त्याची पत्नी माधुरी पहाटे साडे चार वाजता उठून, पाणी ...
पुनर्भेट भाग १६ - अंतिम भाग
पुनर्भेट भाग १५ रात्रभर मेघनाच्या शेजारी रमा झोपली होती . पण नुसते डोळे मिटून पडले तर झोप थोडीच येणार  विचारांचा भुंगा नुसते डोके खात होता .. झोप न ...
पुनर्भेट भाग १४ रिक्षात बसताच तिने रिक्षावाल्याला पत्ता सांगितला आणि मेघनाला फोन करून दुकानातून निघाले आहे असे सांगितले . आता उद्या सकाळी सतीश येऊन दाखल होईल .. कसे कसे ...
पुनर्भेट भाग १३ दुसऱ्या दिवशीपासून दोघींचे नेहेमीचे रुटीन चालू झाले . दिवस गडबडीत जात असल्याने सतीशचा विषय थोडा मागे पडला मनातून . दोन तीन दिवसांनी रमाच्या लक्षात आले अजुन ...
शहरातील गर्दीने गजबजलेला परिसर..आजूबाजूला हॉटेल्ससह अनेक गोष्टींची दुकाने...आणि रस्त्यावर कर्णकर्कश गाड्यांच्या , रिक्षाचा हॉर्नचा आवाज.. एक सुशिक्षित उच्च घराण्यातील दिसणारा माणूस एका बंद असणाऱ्या हॉटेलजवळ येऊन थांबला.. " एक्स्क्यूज ...
एके दिवशी ती अचानक पणे माझ्या घरी आली.ताई मला तुमच्या घरी कामावर ठेवा अशी विनंती ती मला करू लागली."अगं पण माझ्याकडे सध्या बाई आहे कामाला, तिला असं अचानक ...
पुनर्भेट भाग १२ हळूहळू नव्या आयुष्याला रमा आणि मेघना दोघीही सरावत गेल्या . इतके दिवस आयुष्याचे भयंकर रंग पाहिल्यानंतर आता मात्र सगळे काही खरेच बरे चालले होते . पाच ...
ते उन्हाळ्याचे दिवस होते, आम्ही नुकतेच त्या गावात राहायला गेलो होतो. तसे आम्ही अगदी शहरातले नाही पण खेड्यातही राहण्याचा काही अनुभव न्हवता. त्या गावात नवे जीवन आणि नवीन माणसं ...
पुनर्भेट भाग ११ आणि मग चार पाच दिवसातच काकांनी दवाखान्यात प्राण सोडला . शेवटपर्यंत ते शुद्धीवर मात्र आलेच नाहीत . त्यांच्याशी कोणाचेच बोलणे होऊ शकले नाही . काकुने तर ...
पुनर्भेट भाग १० रमाला मनातून खात्री होती की ऑफिसमधले पैसे घेऊन सतीश ते त्या गुंड लोकांना परत करायला गेला असणार . पण ती माणसे कोठे होती तेही तिला माहित ...
लाल रंगाची स्विफ्ट डिझायर रस्त्यावर वेगाने धावत होती. मात्र, संध्याकाळच्या गर्दीमुळे अपेक्षित वेग तिला पकडता येत नव्हता. मिळेल त्या चिंचोळ्या जागेतून चालक त्याचं कसब पणाला लावून गाडी ...
पुनर्भेट भाग ९ रमा मात्र हे अजिबात ऐकेना हे पाहून आता काकांनी या संभाषणात भाग घेतला . “रमा पोरी ऐक तुझी काकु काय म्हणते ते .. तुझ्या पगारात कर्जाचा ...
पुनर्भेट भाग ८ रमा मात्र हे अजिबात ऐकेना हे पाहून आता काकांनी या संभाषणात भाग घेतला . “रमा पोरी ऐक तुझी काकु काय म्हणते ते .. तुझ्या पगारात कर्जाचा ...
पुनर्भेट भाग ८ ऑफिस मध्ये जाऊन मोहनला भेटावे आणि हे सारे सांगुन पैशाची काय व्यवस्था होते का ते पहावे असे तिला वाटले .पण ती ऑफिसमध्ये आली होती हे सतीशला ...
चोवीस तारखेला माझं गावातलं काम संपलं आणि त्या रात्री मी पंचवीस तारखेला पुण्यात माघारी येण्याचे आराखडे बांधत झोपलो. २५-३-२०. सकाळी सकाळीच कोरोना लॉकडाऊन ची बातमी येऊन ठेपली ...
पुनर्भेट भाग ७ घराच्या आजूबाजूला कोणीच राहणारे नसल्याने घरातला नेहेमी होणारा सतीशचा आरडाओरडा आणि दंगा कुणाला कळायचा प्रश्न नव्हता . हे सर्व कमी म्हणून की काय एक दिवस एक ...
गूगल सह लॉग इन करा
गूगल सह लॉग इन करा
लॉगिन करून आपण मातृभारतीच्या "वापरल्या गेलेल्या संज्ञा" आणि "गोपनीयता धोरण" यांना सहमती देता
अप्प डाउनलोड करायची लिंक


Open Forum: कला आणि कलेचा व्यापार : संजीव खांडेकर from Choufer Samachar

कला आणि कलेचा व्यापार : संजीव खांडेकर from Choufer Samachar
कला (Art) आणि कुसर किंवा हुनर (Craft) या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. अनेकदा व विशेषत: आपल्याकडे त्या एकच मानण्याची प्रथा आहे. दोहोंचा एकमेकाशी संबंध जरूर आहे. परंतु त्यांच्या प्रवृत्ती व प्रकृती भिन्न आहेत. पैकी हुनर किंवा क्राफ्ट चा बाजार फार जुना आहे. अर्थातच याच बाजाराने पुढे कलेच्या बाजारात कलेचे बाजरीकरण करण्याला जरा मदत केली असली तरी कलेचा बाजार किंवा आर्ट मार्केट ही नवी व स्वतंत्र संकल्पना आहे. हुनर ही मुख्यत: शिकण्यासारखी, शिकण्यासारखी, पिढ्या न पिढ्या चालत आलेली. व्यवसाय म्हणून रूढ झालेली, सांस्कृतिकरणाच्या इतिहासाची भागीदार किंवा मुख्यत: साक्षीदार झालेली गोष्ट आहे. कला किंवा (Art) चे मूळ आणि कूळ वेगळे आहे. अर्थात या लेखाचा तो विषय नाही. या लेखात आपण मुख्यत: अलिकडच्या काळातील कलेच्या बाजारीकरणाचा विचार करणार आहोत; व हा विचार सध्या तरी दृश्यकलेपुरता मर्यादित असणार आहे.
आपल्याकडे कला व कलेचा ‘वापर’ मुख्यत: संपन्न व उच्चभ्रू आणि अगदी मोजक्या लोकांच्या जीवनात दिसतो. पाश्‍चिमात्य राष्ट्रात कला आणि मार्केट मध्यमवर्गीयांपर्यंत व म्हणून तळागाळापर्यंत लवकर व सहज पोचले; व याचे श्रेय मु्ख्यत: त्या समाजात झपाट्याने विकसित झालेले औद्योगिकीकरण, भांडवलशाही व नवमध्यमवर्गाची निर्मिती अशा आर्थिक व म्हणून राजकीय कारणांकडे जाते. आपल्याकडे अर्थव्यवस्था मोकळी झाल्यानंतर, ग्लोबलायझेशन व माहिती व तंत्रज्ञानाचा जागतिक स्फोट झाल्यानंतर, माध्यमक्रांती झाल्यानंतर नवा मध्यमवर्ग शहरी व ग्रामीण समाजात गेला दहा पंधरा वर्षात उगवला व फोफावला. त्यामुळे काही प्रमाणात आपल्याकडील अतिउच्च समाजाच्या दिवाणखान्यात विराजमान झालेली किंवा निवडक विचारवंताच्या बोलण्या लिहिण्यात किंचित प्रगटलेली कला (व कुसर) काही प्रमाणात व हळूहळू खाली झिरपू लागली आहे. परंतु कलेकडे पाहण्याचा, आस्वाद घेण्याचा वा तिचे रसग्रहण करण्याचा पुरेसा अनुभव आपल्या समाजाकडे नसल्यामुळे तसेच आर्ट व क्राफ्टची सरमिसळ झाल्यामुळे चांगले रसिक व समीक्षक पुरेसे उपलब्ध नसल्यामुळे तिचे (सौंदर्य) शास्त्र किंवा, बरे वाईटाचे मानदंड अजून तरी ठसठशीतपणे निर्माण झालेले दिसत नाहीत. गेल्या शतकातील गुरूवर्य रविंद्रनाथांचे शांतिनिकेतन, सुझा सारखे प्रोग्रेसिव चळवळीतील एखाद दुसरा अपवाद वगळता येथील कलेने सामाजिक व राजकीय बदललेल्या चळवळींचे किंवा येथील सामाजिक भानाकडे बहुतेक वेळा दुर्लक्ष केले. व ‘कंपनी स्कूल’ कडूनच धडे गिरवायला मिळाल्यामुळे पश्‍चिम हीच पूर्व दिशा मानून कला व व्यवहाराचा प्रवास केलेला दिसतो. नेहरू, इंदिरा गांधी, लोहिया अशी तुरळक नावे वगळता राजकीय प्रवासातील बहुतेक बड्या मंडळींच्या घरातील भिंतीवर चित्राला जागा अभावानेच मिळाली, आणि या अतिविशाल देशात, प्राचीन कला परंपरा मिरवणार्‍या प्रदेशात दहा पंधरा ‘वर्षापूर्वी’ पर्यन्त म्हणजे नव्वदीच्या दशकात देखील कलादालने हाताच्या बोटावर मोजता येतील इतकीच होती व आधुनिक कला संग्रहालये मूठभर देखील नव्हती.
भारतीय परंपरेच्या अभिमानावर पोसलेल्या संघ, जनसंघ, भारतीय जनता पक्ष यांनी न त्यांच्या ‘स्वाभिमानी’संघटनांनी आधुनिक कला, कलावंत यांची जेवढी करता येईल तेवढी व जिथे मिळेल तिथे मुस्कटदाबीच केलेली दिसते. वर्तमानपत्रे, मासिके आदि कलाव्यवहारांची व्यासपीठे देखील दृश्यकलेपासून कायम अंतर राखून चाललेली, व केलाच तर कलेचा उपयोग सजावटीपुरताच करण्याकडे बड्या व विचारवंत म्हणवून घेणार्‍या मासिक -वर्तमानपत्रांचा राहिला आहे. त्यामुळे अशा विकल व अशक्त पाठबळावर येथील कला गेल्या काही वर्षात अचानक कशी व कुठे फळली याचा विचार करणे मनोरंजक व एका स्वतंत्र लेखाचा विषय ठरेल.
मात्र अशा पार्श्‍वभूमीवर गेल्या काही वर्षात विशेषत: गेल्या दशकात अचानकपणे उसळलेला कलाज्वराची साथ या समाजत कशी पसरु लागली व त्या लाटेत काय तरंगले, किती बुडाले व कोण जगले वाचले किंवा मेले व वाहून गेले याची चिकित्सा करणे गरजेचे आहे. आपल्या देशात गेल्या दशकात अनेक सामाजिक व सांस्कृतिक बदल झाले. माहिती व तंत्रज्ञानाच्या विस्फोटाबरोबरच इतिहासाचे ओझे व म्हणून भानही नसलेली, अचानक उद्भवलेला नव्या आर्थिक स्त्रोतामुळे संपन्न झालेली, आणि Consumrnism किंवा इच्छापूर्तीच्या नवनव्या वाटा व प्रवाह शोधणार्‍या नव श्रीमंत मंडळींची एक नवी व्यवस्था येथे जन्माला आली. रिअल इस्टेट व शेअर मार्केट या ठिकाणी होणार्‍या उलाढालीतून कधीही न मिळेल व फक्त कल्पनेत दिसणारा पैसा या वर्गाकडे राजापूरची गंगा अवतरावी तसा वाहू लागला. त्याचबरोबर तो खर्च करण्यासाठी वा गुंतवण्यासाठी या समाजाला नवनव्या जागा, व तिजोर्‍या, किंवा मार्ग व उलाढाल आवश्यक वाटू लागला. पैसा कसाही मिळवावा, व तो झटपट मिळवावा या बरोबरच पैसा झटपट मिळालेला पैसा झटपट वाढावा, झटपट वाढलेला पैशातून एका बाजूला राजकीय खेळ तर दुसरीकडे ‘इन्व्हेन्ट’ चे खेळ साजरे करून चैन व चंगळ करावी. स्वातंत्र्य याचा अर्थ, मुक्त बाजारपेठ इतकाच व असाच असावा व बाजारपेठ हीच सार्‍या समाजाच्या विकासांची गंगोत्री आहे. असे मानून आपले उखळ पांढरे करणार्‍या नवमाध्यम नव श्रीमंत वर्गाची विजयी वाटचाल येथे सुरू झाली. (अशा वर्गाला ‘बाजारपेठ व विकासा’ चा महायंत्र जपणारी नरेंद्र मोदीसारखी व्यक्ती आपली न वाटली तर नवलच)
नव्वदीच्या दशकात Jcan-Francois Lyotard (-त्योत्तार) या विचारवंताने ‘Libidinal Economy’ नावाचा एक ग्रंथ लिहिला होता. त्यात या नवसमाज रचनेचे वर्णन करताना त्याने एका क्षणिक – (Ephemeral) त्वचेचे वर्णन केले आहे. बाजारपेठ किंवा मार्केट म्हणून जी काही नवीन भानगड गेल्या काही वर्षांत जगभराचा परवलीचा शब्द बनली आहे ती सारीच एका क्षणभंगूर ऐंद्रिय त्वचेची ताणलेला पापुद्रा असावा अशी आहे. तिचे क्षणभंगुरत्व हेच तिचे सामर्थ्य व हीच तिची मर्यादा. आणि या त्वचेला रंग, वास, स्वाद वा नाद मिळतो. तिच्यातील अमर्याद इच्छा स्त्रावामुळे ) या विचारवंताने ‘Libidinal Economy’ नावाचा एक ग्रंथ लिहिला होता. त्यात या नवसमाज रचनेचे वर्णन करताना त्याने एका क्षणिक – (Ephemeral) त्वचेचे वर्णन केले आहे. बाजारपेठ किंवा मार्केट म्हणून जी काही नवीन भानगड गेल्या काही वर्षांत जगभराचा परवलीचा शब्द बनली आहे ती सारीच एका क्षणभंगूर ऐंद्रिय त्वचेची ताणलेला पापुद्रा असावा अशी आहे. तिचे क्षणभंगुरत्व हेच तिचे सामर्थ्य व हीच तिची मर्यादा. आणि या त्वचेला रंग, वास, स्वाद वा नाद मिळतो. तिच्यातील अमर्याद इच्छा स्त्रावामुळे  इच्छा आणि त्यांची पूर्ती यांच्या सततच्या घर्षणातून झिरपणारा सुखस्त्राव हीच या नवसमाजाची चलनवलन घडवणारी शक्ती आहे.
आणि मार्केट-किंवा बाजारपेठ ही अशी जागा आहे जिथे इच्छा एकमेकाला भेटतात, भिडतात अ्राणि पुन:पुन्हा प्रसवतात. फे्रंच तत्त्वज्ञ आणि मानसशास्त्रीय अभ्यासक लाकां (Lacan) यांनी Ehcore किंवा पुन: पुन्हा मिळणार्‍या इच्छांविषयी भरपूर लेखन केले आहे. त्यांच्या वर्णनात या इच्छा आपण इप्सिताभोवती फिरतात असा सुंदर उल्लेख आहे. म्हणजे या इच्छा आपल्या पूर्तीच्या ध्येयाला मिळत नाहीत तर एखाद्या भूतासारख्या त्या ध्येयबिंदू भोवती फिरत रहातात. म्हणजेच या नव्या ‘मार्केट’ ने ग्रासलेल्या समाजाची इच्छापूर्ती कधीही संभवत नाही. एकाद्या अतृप्त आत्म्यासारख्या भूतप्रेत बनून आपल्याच इच्छा आपल्या जिवंतपणी लोंबकाळताना बघणे हा केवढा दुर्दैवाचा भाग आहे
अध्यात्मिक परंपरा, साधेपणा आणि साधू वृत्ती, संत संग आणि तात्त्विक पाया असल्याची सदैव बोंब मारणार्‍या, त्याचेच राजकारण करणार्‍या या आपल्या महान देशात मार्केटच्या आगमनाबरोबर प्रथम अध्यात्म आणि पाठोपाठ परंपरा आदिंचे क्रय वस्तूंमध्ये रुपांतर केव्हा व कसे झाले व पाठोपाठ कला, शिक्षण, चळवळ व संस्था याही कशा विकल्या व खरिदल्या जाऊ लागल्या याचे विवेचन अनेकांनी काही गेल्या वर्षांत अनेकवेळा केले आहे.
म्हणूनच लाकां या इच्छांना ‘Drive’ असे संबोधतात. ‘Drive is never fulfilled, Market is sustained and driven on such drives. And drive fuels desires…’ आणि मग अशा न संपणार्‍या व अपूर्ण राहणार्‍या इच्छांमधून नव्या किंवा नसलेल्या म्हणून अतिरिक्त (Surplus) इच्छांची निर्मिती होते. आणि त्यामुळे सतत सारा समाजच भुकेला, आसुसलेला, बुभूक्षित, लाळ गळणारा, सतत व सहज स्खलनशील होणारा बनतो. अलीकडच्या काळात वाढलेली लाचखोरी, भ्रष्टाचार, बळजबरी किंवा अशा अनेक विकारांचे मूळ या ‘मार्केट’नावाच्या महाराक्षसी व्यवस्थेत दडलेले आहे. त्यामुळे बाजारपेठ व विकासाच्या उद्घोषणा घेवून येणार्‍या प्रत्येकाकडे समीक्षक वृत्तीने व पारखून पाहण्याची आज खरे तर गरज आहे.
अतिरिक्त इच्छा आणि त्यांचे समाधान करण्याची खटपट हेच सर्व ‘मार्केट’ यंत्रणांचे मुख्य बीज असते. मार्केट मधून निर्माण होणारा पैसा सार्‍या अर्थव्यवस्थेलाच कसा ओलीस ठेवतो याचा निरंतर अनुभव आपला समाज सध्या घेत आहेच परंतु या नव्या व्यवस्थेचे प्रत्ययकारी वर्णन जेमसन या मार्क्सवादी तत्त्ववेत्याने गेल्या शतकातच प्रसिद्ध झालेल्या त्यांच्या Cultural Turn या दूरदर्शी पुस्तकात मांडले असून ते मुळातून वाचण्याची गरज आहे. पैशाची गुंतवणूक उत्पादक व्यवस्थेत न करता ती ‘मार्केट’ मधेच ओतून आभासी पैसा, आभास विकास कसा निर्माण होतो याचे विवेचन त्यांनी केले आहे. नवी भांडवली व्यवस्था त्यामुळेच उत्पादक कारखानदारी ऐवजी मार्केट आणि त्यातून निर्माण होणार्‍या व्यवस्थेवर कशी अवलंबून राहते हे त्यांनी सांगितले आहे. तंत्रज्ञानातील गगनभेदी प्रगतीमुळे हे ‘मार्केट’ चे दोर देखील वेगाने मानवी नियंत्रणातून आता सुटून ते यंत्र व तर्‍हेतर्‍हेची गणिती मॉडेल्स् यांच्या हाती गेल्याने येत्या काही वर्षात त्यांचे अनिष्ट परिणाम भयावह पद्धतीने जाणवणार आहेत यात शंका नाही.
‘मार्केट’ या यंत्रणेच्या जाळ्यात त्यामुळे केवळ काही वस्तू खरेदी विक्री च्या मर्यादित अर्थाने नव्हे तर गेल्या काही हजार वर्षांच्या इतिहासात मानवाने निर्माण केलेल्या व मानवी इतिहासाची निशाणी असलेल्या तत्त्वज्ञान व कला याही गोष्टी आल्यामुळे अचानक सारा मानवी समाज नागडा आणि चेहरा नसलेला होऊ लागला आहे. मनुष्याला तात्त्विक प्रश्‍न नसणे, आयुष्याला शरीर धर्मापलीकडे अर्थ नसणे, आणि जीवनाला वैचारिक बैठक नसणे असे बेचव व दिशाहीन आयुष्य वाट्याला येते की काय याची भीती वाटू लागली आहे. राजकारण म्हणजेच मनुष्याने उन्नत आयुष्यासाठी,समाजाच्या एकत्रित प्रगतीसाठी, युद्धखोरी संपवण्यासाठी, शांत जीवन जगण्यासाठी केलेला सामूहिक प्रयत्न. पण हा प्रयत्नच ‘मार्केट’ किंवा ‘खुली बाजारपेठ’ व्यवस्थेच्या समर्थकांनी उचकटून टाकला आहे. आणि त्यातून एक नवा बिनचेहर्‍यांचा थंडवत समाज निर्मिला जात आहे.
आर्ट मार्केट या संकल्पनेने आर्ट आणि बाजार/व्यापार/ खरेदी विक्री यांच्या संबंधात आमूलाग्र बदल करून मानवी जीवनातील कलेची नाजूक जागा व तिचा ताल, तिचा पोत, तिचा डौल, आणि तिची अध्यात्मिक गरज बदलून टाकली आहे.
मागच्या शतकात 1904 मधे आंद्रे लेव्ही नावाच्या एका फे्रंच गृहस्थाने प्रथम आर्ट फंड ची कल्पना मांडली. केवळ दोनशे बारा फॅ्रन्क दहा जणांकडून घेऊन त्याने ‘La Peau De I’Ouvs’ -‘अस्वलाचे कातडे’ या नावाने फंड उभा केला. या फंडाचे ध्येय होते एका नव्या खरेदीचे. चित्रांची खरेदी. पिकासो, मातीस सारख्या कलावंताची जवळपास शंभराहून अधिक कलाकृती या फंडाने विकत घेतली. आणि कलेच्या प्रांतात एक नवा खेळ सुरू झाला. आत्तापर्यंत श्रीमंत आणि उमराव वर्ग कलाकृतींची खरेदी त्यांच्या विक्रीतून होणार्‍या नफ्यासाठी नव्हे तर ‘पैशा पलीकडले’ मानवी बुद्धी आणि प्रतिभेला सुखावणारे सुख (किंवा चैन) म्हणून मानवी इतिहासाच्या विविध टप्प्यांवर विकसित झालेस भाषेचा अविष्कार व त्यातून होणार्‍या अध्यात्मिक वा मानसिक संवादाची गरज म्हणून कलाकृती विकत घेत असे. त्या पाहात असे, त्यावर मित्रांसोबत चर्चा करत असे, त्या पहात असे, त्यावर मित्रांसोबत चर्चा करत असे, किंबहुना त्यांच्याबरोबर रहात असे. मानवाच्या सनातन एकटेपणांवर कलाकृतींची सोबत हा उतारा होता व आहे. परंतु ‘फंड’ या नव्या कल्पनेमुळे प्रथमच मनुष्य आणि कलाकृती व म्हणून मानव आणि कला यांच्या सबंंधात पहिली फट पडली. ही फट वाढून पुढे त्याची दरी झाली, व ही दरी वाढत माणूस आणि त्याची भाषा किंवा संस्कृती यांच्यामध्ये कसा दुरावा निर्माण झाला याचा थोडक्यात आढावा आपण घेणार आहोतच.
या पहिल्या आर्टफंडामुळे झाले असे की, मानवी इतिहासात प्रथमच विकत घेतलेली चित्रे ज्यांनी या फंडात पैसा ओतला त्यांच्या घरातील भिंतीवर लागणार नव्हती. कारण या चित्रांचा मालक दहा जणांनी मिळून केलेली तीन जणांची समिती खरेदीची तर अन्य विक्रीची गणिते मांडणार होते. काही जणांना तर आपण कोणती चित्रे व का घेतली हेही माहीत नव्हते, व माहीत करून घेण्यात त्यांना रस नव्हता. कारण फंडाचे उद्दिष्ट हे चित्रांच्या रसस्वाद नसून त्यांच्या संभाव्य विक्रीतून येणारा नफा हेच होते. चित्रे किंवा कलाकृती ही आर्थिक गुंतवणुकीची साधने ठरू शकतात, पैसा ठेवायची तिजोरी बनू शकतात असा नवा व क्रांतीकारी शोध या फंडामुळे मानवी कलेच्या इतिहासात लागला.
भांडवलशाहीचे समर्थक या प्रकाराला ‘लोकशाही’ पध्दतीने झालेला कलेचा (क्रय वस्तूरुप) विकास असे म्हणतात. ‘आर्ट इज जस्ट अनादर अल्टरनेटीव असेट क्लास ’ सोनं चांदी असते तशी कला आणि फंड तयार झाल्यामुळे सर्वसामान्य माणसाला ज्याची एैपत पूर्ण चित्र घेण्याची नाही, त्याला आपल्या कुवतीनुसार चार पैसे आर्ट फंडात गुंतवून स्वत:च्या भविष्याची चव अमीरांबरोबर चाखायला मिळाली असा त्यांचा दावा आहे.एकदा आर्ट हा पदार्थ रसास्वादापेक्षा गुंतवणुकीचे साधन आहे असे म्हटल्यानंतर आपल्या मनात ‘कला’ म्हणून जो काही अर्थ असतो तो ‘अर्थ’ कारणात बदलला जातो.
कलेची जागतिक बाजारपेठ कशी फायदेशीर गुंतवणूक आहे हे सांगणारे कित्येक अभ्यास गेल्या काही वर्षात प्रसिद्ध झाले आहेत. आपल्याकडेही आकड्यांची जादू दाखवणारी व वर्षभरात दामदुप्पटीने मुद्दलवाढ देतो म्हणून सांगणारे भोंदू चिट फंड गावोगावी कसे पसरले व त्यातील पैशाचे व गुंतवणुकदारांचे काय झाले याची क्लेषकारक वर्णने आपण वाचत असतोच. गाजावाजा करून भारतीय कला बाजारात उतरवलेले जवळपास सर्वच फंड गेल्या दोन-चार वर्षांत गटांगळ्या खात बुडाले परंतु त्यांच्या भ्रष्ट परंतु शिष्ट मार्गाची साधी चर्चा देखील वृत्तपत्रे माध्यमे किंवा आर्ट प्रकाराला वाहिलेली मासिके यांनी केली नाही.
जिआंगपिंग मेई व मायकेल मोझेस या न्यूयॉर्क विद्यापीठातील दोन अर्थ तज्ज्ञांनी सदबीज व ख्रिस्तिज या दोन लिलाव संस्थांच्या 1950 पासूनच्या कला लिलावाचे आकडे एकत्र करून त्यांचा एक अभ्यास केला. त्याचा परिपाक म्हणजे ‘माई मोझेस फाइन आर्ट इंडेक्स’ आजही अनेकदा या निर्देशांकाचा वापर कला बाजारपेठेत केला जातो. परंतु मुळातच असा निर्देशांक निर्माण करणे हे कितपत शास्त्रीय आहे असा प्रश्‍न आहे. व्यवहारांची, खरेदी विक्रीची अनियमित वेळापत्रके, बाजारात येणार्‍या (कला) वस्तूंच्या प्रकारातील तिच्या रंगरुपातील आणि ‘कच्च्या’ मालातील भिंन्नता, आलेल्या (कला) मालाचा उत्पादनाची तारीख या सर्व घटकांतील वेगवेगळेपण हे असा सर्वसमावेशी निर्देशांक खछऊएद बनविण्यातील प्रमुख अडचण आहे.
लिलाव व विक्री योजनेतील अनेक (कला) अर्थ सल्लागार तर प्राध्यापक केस आणि शिलर या दोघांनी बनवलेला ‘रिअल इस्टेट’ निर्देशांकच कलेच्या बाजारातील चढ-उतार नोंदविण्यासाठी पद्धत म्हणून वापरतात असे म्हटले जाते. (रिअल इस्टेट हा काय लायकीचा व प्रकारचा उद्योग आहे हे नव्याने सांगण्याची गरज नाही, परंतु तेथील उलाढाली व मुक्त बाजारपेठ याविषयी कोणीतरी सविस्तर लिहिण्याची गरज आहे.) ‘स्टॅन्डर्ड ऍन्ड पूवर’ (Standard and poor) या विख्यात संस्थेने हा रिअल इस्टेट निर्देशांक व तो तयार करण्याची पद्धत अंगीकारल्यामुळे या निर्देशांकाला महत्त्व. या निर्देशांकानुसार, तो निर्माण करण्यासाठी घेतलेली चित्रे गेल्या सुमारे 130 वर्षांत गुंतवणुकीवर सतत आणि भरपूर नफा देत असल्याचे किंवा गेल्या पन्नास वर्षातील शेअर बाजाराच्या तेजीइतकीच भरारी या चित्रांनी मारलेली दिसून येते. असे सुखद आणि (कला) बाजाराची चढती कमान दर्शविणारे जरी हे चित्र असले तरी त्यात एक मेख आहे. ती म्हणजे हा निर्देशांक काही विशिष्ट चित्रांपुरता मर्यादित आहे, त्यावरून एकूण ‘कला’ हा प्रकार गुंतवणुकीसाठी किती योग्य याचा अंदाज बांधता येत नाही.
एक तर ज्या (कला) वस्तू लिलावात येतात त्याच मुळी भाव मिळण्याची खात्रीशीर शक्यता असणार्‍या असतात. त्यामुळे अशा खात्रीशीरपूर्ण विक्री किंमतीच्या अभ्यासावरून एकूण कलेचा व्यापार कसा फायदेशीर आहे. याची गणिते मांडणे गैर आहे व याच खुबीचा वापर करून किंवा शेअर बाजारातील वाईट कंपन्यांचे भाव काही काळाकरिता वरती नेऊन बाजारातील भावनांचा फायदा घेऊन ज्याप्रमाणे सट्टे वाले, दलाल व त्यांना चालवणार्‍या बड्या कंपन्या असतात. तसेच दलाल व त्यांचे ‘बोलाविते धनी’ याही बाजारात असल्यामुळे काही वेळा काही (कला) वस्तूंचे भाव अचानक वर गेल्याचे भासचित्र येथेही केले गेले आहे.
आकडे शास्त्रीय कारण द्यावयाचे तर साधारणपणे लिलावात विकल्या गेलेल्या एकूण चित्रांपैकी फक्त 0.5 % नवी चित्रे पुन्हा पंचवीस तीस वर्षांनंतर लिलावासाठी वा पैसे मिळवून देण्यासाठी उपयुक्त ठरतात. असे एका पाहणीत आढळून आले आहे. आणि बहुतेक वेळा लिलावात झालेल्या विक्रीचा अभ्यास करून, कलेने किती घबाड हाती दिले हे सांगताना त्याच लिलावातील 99.5% चित्रांवर लोकांनी खर्च केलेले (बाजारी भाषेत गमावलेले) पैसे किती याचा ताळेबंद आपल्यासमोर मांडला जात नाही.
बर्‍याचदा कलेचा इतिहास मांडणारे अभ्यासक कलेच्या बाजारपेठेचा उगम इटलीमधील कला बाजारात सुमारे सातशे वर्षांपूर्वी, किंवा चौदाव्या शतकाच्या मध्यावर झाला अ्रसे सांगतात. परंतु कलावस्तू, चित्र, शिल्प खरेदी विक्री एवढ्या साध्या व्यवहाराला ‘मार्केट’ ही संज्ञा योग्य नाही. आजची कला बाजारपेठ अशा निष्पाप खरेदी विक्रीच्या साध्या व्यवहारांसारखी नसून एक अत्यंत योजनाबद्ध व बहुआयामी किंवा विविध हितसंबंध गुंतलेली समांतर व्यवस्था आहे. या ‘मार्केट’ ची मूळे, दुसर्‍या जागतिक युद्धानंतर अमेरिका व तिची पाश्‍चात्य मित्रराष्ट्रे यांना अचानक आलेल्या संपन्नतेत आहे. व या सर्व राष्ट्रांना युद्धानंतर कशी व किती संपन्नता येते या विषयी येथे वेगळे लिहिण्याची गरज नाही. तसेच युद्धानंतर संपन्नता येते हे माहीत झाल्यानंतर, भूक लागल्यानंतर व लागली नसता मास्लोेच्या प्रयोगात जशी कुत्र्यांच्या तोंडात हाड बघून नव्हे तर साध्या घंटेचा आवाज ऐकून लाळ सुटते, तशी या राष्ट्रांना युद्धजन्य परिस्थितीची जगात कुठेही घंटा वाजली तरी तशीच लाळ सुटते व स्वत:च्या संपन्नतेसाठी उर्वरित जगावर युद्धे लादत, साध्या भांडणांचे युद्धात रूपांतर करीत, व युद्धाचे स्वत:च्या समृद्धीत रूपांतर करीत या राष्ट्राच्या अर्थव्यवस्था अवाढव्य वाढल्या हे नव्याने सांगण्याची गरज नाही.
ज्या ज्या वेळी अचानकपणे अर्थव्यवस्थेची बेसुमार वाढ होते, आणि अर्थशास्त्रीय नियमात न बसणारी, प्रमाणाबाहेर Disproportionate अर्थवृद्धी होते त्या त्या वेळी त्या व्यवस्थेत निर्माण झालेल्या अतिरिक्त गरजा काय आहेत, अतिरिक्त इच्छा कोणत्या आहेत, अतिरिक्त सुखसाधनांचे कोणते नवे भोग निर्माण झाले आहेत की जेथे हा नव्या पैशाचा ओघ आणि प्रवाह liquid money flow सहजपणे पुरवला आणि जिरवला जातो आहे. हे तपासण्याची गरज असते. अचानक श्रीमंत होणारे राजकारणी, अधिकारी, कंत्राटदार, त्यांच्या नवनव्या मालमत्ता, गाड्या आणि फार्म हाऊसेस, त्यांच्या पार्ट्या आणि रिचवलेली दारू, त्यांच्या शौकांचे चोचले पुरवणारे दलाल, त्यांच्या बेनामी कंपन्या व त्यांचे सर्वदूर पसरलेले जाळे, त्यांच्या निवडणूकात व लग्नसमारंभात ओतला जाणारा पैसा यांची चिकित्सा करण्याची गरज असते. कारण अशा अचानक आलेल्या पैशांच्या पुराला कालवे कोठे व कसे खणून जिरवले आहे याची माहिती घेतल्याशिवाय चोचल्यांची बाजारपेठ कशी उभी राहते. याची कल्पना येणार नाही.
कलेची जी बाजारपेठ आज आपण पाहतो ते Art Market काही एका रात्रीत उदयाला आलेली गोष्ट नाही. विसाव्या शतकाच्या अखेरीस अमेरिका आणि पाश्‍चिमात्य राष्ट्रात जी अभूतपूर्व ‘लिक्विडीटी लाट’ आली त्या लाटेच्या उर्जेमध्ये या बाजारपेठेचा पाया आणि कळस खोदला आणि चढवला गेला. समभागांची चतुर विक्री, मग पैसे इकडून तिकडे फिरवणे, मग स्वत;च्या कंपनीत ‘ऑप्शनस्’ या गोंडस नावाखाली स्वत:, मर्जीतील नोकरदार, राकारणी आणि सरकारी अधिकारी यांना (बे) कायदेशीर मार्गाने त्यांचे वाटप करणे, ताबडतोब खुल्या बाजारात त्यांची विक्री करून त्याचे दामदुप्पट पैसे ‘व्हाईट’ म्हणून स्वत:च्या खात्यात कोंबणे, ट्रेडिंग ट्रिक्स किंवा ताळेबंदातील ‘सर्जनशील प्रयोग’ म्हणून अपाल्याच कंपन्यांचे मूल्यांकन कमी दाखवणे, त्या बुडवणे, आजारी पाडणे, परत विकत घेणे व या सर्व व्यवहारात चढ्या दराने काळा व पांढरा पैसा तयार करणे, अशक्य व अशक्त अर्थशास्त्रीय मॉडेल्स बनवणे मग अशा कधीही उभ्या न राहू शकणार्‍या उद्योग धंद्यावर, वित्तिय संस्थांवर, किंवा योजना प्रकल्पांवर चढ्या भावाची भाकिते करून, निवडक माध्यमांना व माध्यमातील ओपिनियन मेकर्सना हाताशी धरून सर्वसामान्य ग्राहकाला/गुंतवणूक दाराला उद्युक्त करून त्याला अशा योजनांचे समभाग मग चढत्या दराने घ्यायला लावणे, स्वप्नांची विक्री करून किंवा गुंतागुंतीची आकडेमोड करून व्हर्च्युअल किंवा आभासी पैशांचा ओघ निर्माण झाल्याचे भासवणे अशा व अन्य अनेक चलाख, कायदेशीर व बेकायदेशीर मार्गाने समाजातील निवडक वर्गाच्या तुंबड्या भरून ‘पहा हा संपन्न नवमाध्यम वर्ग आणि त्याची घोडदौड’ अशा अर्थाची स्वगते गात जी अर्थव्यवस्था वृद्धिंगत होते, तिची वृद्धी हा फोड किंवा गाठ आहे की खरोखरच सर्व समावेशक प्रगती आहे याचा विचार करावा लागेल.
अशा व्यवस्थेत निर्माण झालेला धनओघ (Liquid money) जर योग्य कालवे खणले नसतील तर जिथे हवा तिथे आणि हवा तिथे आणि हवा तसा जाणार नाही. तो उडून जाईल ही भिती असते. आणि अशा विविध कालव्यातील अत्यंत सावकाश व हमखास खणलेला सांस्कृतिक अभियांत्रिकीचा यशस्वी प्रयोग म्हणजेच गेल्या पंचवीस तीस वर्षार्ंत निर्माण झालेले जागतिक आर्ट मार्केट होय. आपल्याकडे असा धनयोग आणि ओघ मागच्या दशकाच्या मध्यावर उफाळला आणि पाठोपाठ ज्याप्रमाणे नवमध्यमवर्गाचा शोध घेत त्यांना नवी ग्राहक पेठ म्हणून कवटाळण्यासाठी अन्य उद्योग व परदेशी पैसा येथे प्रगटला तसेच अन्य ग्राहकाभिमुख क्रय वस्तूंसारखेच आर्ट मार्केट येथेही जन्माला आले. येथील मार्केटचा आवाका, व्याप व उलाढाल अमेरिकन किंवा जागतिक आर्ट मार्केटच्या तुलनेत फारच लहान असली तरी त्याच बाजारपेठेची ही छोटी आवृत्ती आहे. त्यामुळे तिच्याकडे वेळीच लक्ष पुरवून या मार्केटमधे वावरणारे कोण आहेत, त्यांचे काय उद्योग चालतात हे समजून घेतले पाहिजे.
कलेच्या बाजार पेठेचा विचार करताना सारा थॉर्नटन या कला समिक्षिकेच्या ‘कलाविश्वातील सात दिवस’ या पुस्तकाचा उल्लेख करावाच लागेल. इकॉनॉमिस्ट आणि गार्डियन सारख्या जगातील महत्त्वाच्या वृत्तपत्र-मासिक-साप्ताहिकातून सातत्याने व अत्यंत परखड लिखाण करणार्‍या हाताच्या बोटावर मोजता येतील इतक्याच लेखक-लेखिकांमध्ये त्यांचा क्रमांक वरचा आहे. या विदुषी बाईंनी गेल्यावर्षी कला समीक्षा विशेषत: कलेच्या बाजारपेठेची मिमांसा करणार्‍या यशस्वी पत्रकारितेच्या कारकिर्दीला रामराम ठोकला. त्यावेळी दिलेल्या मुलाखतीत त्या म्हणाल्या होत्या की, एक समाजशास्त्राची अभ्यासक म्हणून कलावंत व कलाकृती यांच्या भोवती घोंगावणार्‍या आर्थिक व्यवहारांच्या गतिमान आणि व्यामिश्र संबंधांच्या वादळाचा वेध घेणे जरी आवडणारे काम असले तरी अक्षरश: अन्य शेकडो कारणे अशी आहेत की ज्यामुळे मला या कला पत्रकारितेचे काम करताना गुदमरल्याची भावना होते. म्हणून त्यांनी या विषयावर लिहिण्याचेच थांबवण्याचा निर्णय घेतला. या मुलाखतीत त्यांनी सांगितलेली आठ-दहा कारणे वानगीदाखल माझ्या वाचकांसाठी खाली देत आहे, त्यावरून कला व्यवहारातील काळी व जळजळीत बाजू स्पष्ट व्हावी. अनेकदा कला दालनातील शांत वातावरण, गंभीर चेहर्‍याचे मोजके बोलणारे समीक्षक, चित्र विचित्र पोशाख करणारे कलावंत, उंची गाड्यातून अवतरणारे कला रसिक, उद्घाटनाच्या झगझगीत पार्ट्या, गुळगुळीत महागड्या कागदावर छापलेले कॅटलॉग, महाग व अगम्य भाषेत लिहलेले लेख असणारी मासिके, न समजणार्‍या चर्चा, सुंदर व अतिमहाग ब्रॅन्डसच्या पर्स, चपला, पोशाख, चष्मा घालून आलेले तरुण तरुणी या सर्व वातावरणाचा भगभगीत उजेड पडल्याने बहुतेक वेळा आपले डोळे दिपून अंधारी येते, अशा वेळी सारा थॉरन्टोन सारख्या पत्रकारांचे विचार आपल्याला या झगमगटामधील व भवतीचा अंधार स्वच्छ दाखवतात.
१) कलेची बाजारपेठ ही अत्यंत भ्रष्ट जागा बनत चालली आहे  सद्य काळात त्यादिवशीची मोठ्या आर्थिक उलाढालीची बातमीच तुम्ही काय व कुणाबद्दल लिहिणार हे ठरवते. त्यामुळे स्वाभाविकच ज्या कलावंतांच्या कृतीला भाव अधिक त्यांच्याबद्दलच लिहावे लागते. अनेकदा त्यामुळे ‘गोर्‍या’ कातडीच्या अमेरिकन चित्रकारांविषयी, जरी ते/तो (‘ती’ अभावानेच) ऐतिहासिक दृष्ट्या बिनमहत्त्वाचे काम करीत असला तरीही लिहावे लागते.
२) कलेच्या बाजारपेठेत होणार्‍या उलाढालीवर सरकारी यंत्रणांचे नियंत्रण नसते. (ही कथा अमेरिका युरोपची तर आपल्याकडे काय परिस्थिती असेल) आणि जरी तुम्ही एखादे फ्रॉड किंवा विशिष्ट कलाकृती वा कलावंतांच्या किंमती गैर मार्गाने कमी वा जास्ती करुन बाजारपेठेतील मलई खाण्याचे प्रकार उघडकीस आणण्याचे प्रयत्न केले तर तुमच्याच प्रकाशनाचे (इकॉनॉमिस्ट) आणि जरी तुम्ही एखादे फ्रॉड किंवा विशिष्ट कलाकृती वा कलावंतांच्या किंमती गैर मार्गाने कमी वा जास्ती करुन बाजारपेठेतील मलई खाण्याचे प्रकार उघडकीस आणण्याचे प्रयत्न केले तर तुमच्याच प्रकाशनाचे (इकॉनॉमिस्ट) वकील असा मजकूर गाळून त्या लेखाची सारी शक्तीच नष्ट करतात. मुख्यत: व काही विशिष्ठ देशात कलेच्या प्रांतातील खरेदी विक्री ही कर चुकवण्यासाठी, काळ्याचा पांढरा पैसा करण्यासाठी वा हवालासारखे व्यवहार करण्यासाठी माध्यम म्हणून वापरली जाते. आणि हे सारे प्रकार सुंदर सुंदर पोशाख घालून आलेल्या समस्त उच्चभ्रूंच्या साक्षीने या आंतरराष्ट्रीय लिलावात उघडपणे चालते.
३) अशा लिलांवामध्ये मुख्यत: जी निर्णायक शेवटची बोली लागते तेवढेच आकडे मुख्यत: प्रसिद्ध होतात. पण ही किंमत कशी वर गेली; कला दालनांचे मालक, विक्रेते आणि दलाल तसेच ‘स्पॅक्युलेटिव्ह’ संग्राहक यांच्या संगनमतातून ही किंमत वरती गेली नव्हे तर नेली आहे, याची माहिती व आकडेवारी कधीच प्रसिद्ध होत नाही.
४) जागतिक कला विश्‍वातील खरेदीदारांमधे नव अतिश्रीमंतांचाच भरणा आहे. हे सर्व लोक त्यांच्या त्यांच्या देशात भ्रष्ट मार्गाने पैसा मिळवणारे, अनेकदा न लोकशाही देशातून आलेले व सर्व प्रकारची मुस्कटदाबी करून अवैध व घाणेरडा पैसा मिळवून गब्बर झालेले लोक असतात. तर पाश्‍चिमात्य व अमेरिकनांमध्ये बँका बुडवलेले, तरूण फंड मॅनेजर व सार्वजनिक पैशांवर डल्ला मारून आपली पोळी भाजलेले लोक खरेदीदार म्हणून कमी नाहीत असे रशियन, अरब व चायनीज बाजारात भरपूर पैसा ओततात व त्यामुळे अधिक कलावंत, क्युरेटर, कॅटलॉग-पुस्तके लिहिणारे व अशा बाजारपेठेची मागची बाजू ‘बँक स्टेज’ सांभाळणारे यांची त्यामुळे सोय लागते. (आपल्याकडे 2005-2010 या कलेच्या उसळलेल्या काळात अशा लेखक/क्युरेटर आदि मंडळीचे परदेश दौरे, खर्च आणि जमा यांचे आकडे पाहिले तर डोळे गरगरतील.)
साराबाईंनी दिलेल्या विविध उदाहरणात आर्थिक हितसंबंधातून उर्स फिशर, ब्रान, फ्रॅन्क पिनो, ऍडम लिंडमन, लॅरी गॅगोसियन आणि मुगाबे कुटुंबिय यांच्या साट्यालोट्यातून जागतिक लिलावातील कलावस्तूंच्या किंमतीचे घोटाळे कसे घडवले जातात याची सप्रमाण कथा लिहिली होती.
५) पैकी पिनो यांची (कु) सुप्रसिद्ध म्युझियम्स् मीदेखील पाहिली आहेत. या पिनो महाशयांच्या भारतीय संग्रहात स्थान मिळवण्यासाठी येथील कला विश्‍वातील विविध घटकांनी कसे व काय प्रयत्न केले याचे किस्से दबक्या आवाजात अधून-मधून चघळले जाताना मीही ऐकले आहेत. आपल्याकडे कलावंताच्या चित्र/कृतींची किंमत अर्ध्या रात्रीत कशी गगनाला भिडली, कुणी भिडवली, ही चित्रे कुणी (व्यक्ती व संग्रहालये) विकत घेतली, का विकत घेतली, कुणी विकली यांचा हिशोब मांडण्याचे धाडस कोणाकडे आहे
आणि अशा ‘गगनभेदी’ कलावंतांना किंमती वाढल्यानंतर जो महान असल्याचा साक्षात्कार झाला, गावोगावी सत्कार झाले, नियतकालिकांच्या गुळगुळीत पानांवर आणि पेज थ्री पुरवण्यांवर फोटो छापले गेले त्यांच्या कथा हा एक वेगळाच विषय आहे.
६) साराबाईंनी आणखी एक (क्रूर) विनोद आपल्या लिखाणात सांगितला आहे. त्यांच्या ( व इतर अनेकांच्या) पाहणी व अनुभवानुसार या गाजावाजा झालेल्या लिलावांच्या विक्रीचे गणित सामान्यत: जवळपास अनुमानित किंवा नक्कीच असते. त्यामुळे लिहिण्यासाठी नवीन असे फारसे हाती लागत नाही. या लिलावांच्या लॉट 1 ते लॉट सहा सामान्यत: तरुण व आकर्षक कलाकृतींचा, लॉट तेरा हा सामान्यपणे ‘जॅकपॉट’ किंवा गगनाला गवसणी घालणारी किंमत देणारा, लॉट 48 ते लॉट 55 साधारण धूळ खात पडलेला जुन्या चित्रांचा , जुन्या लोकांचा असे हे ठरलेले ‘मांडणी शिल्प’ असते.
७) कलेसंबंधी लिहिता बोलताना पैसा (खरेदी विक्री), किंमत, नफा, तोटा हीच मुख्य गोष्ट असते. कला विश्‍वातली विक्रीचे उच्चांक तोडणारी बातमीच पहिल्या पानावर व म्हणून कलेची नव्हे तर विक्रीची बातमी असते.
यातून अर्थातच जास्त किंमत म्हणजे चांगली कला, जास्त विक्री म्हणजे महान कलावंत अशी समीकरणे सर्वसामान्य माणसांच्या मनात व म्हणून आचरणात तयार होतात. त्यामुळे अनेकदा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाचे कला ‘ऐवज’ लोक, संग्रहालये व नियतकालिके यांच्या पासून दूर रहातात.
साराबाईंच्या राजीनामा पत्रातील असे अनेक मुद्दे आहेत जे वाचल्यानंतर खरे तर आपल्या समजाला धडकी भरायला हवी. परंतु सध्या एकूणच जागतिक पातळीवर एकापेक्षा एक मोठे घोटाळे सहज पचवून सस्मित उभे राहून दोन बोटे वर करून ‘V’ अशी मुद्रा धारण करणार्‍या नवश्रीमंत वर्गाची चलती आहे. वाढलेली किंमत म्हणजे महान कला व वाढलेला पैसा म्हणजे प्रगतीची वाट असे मानून मोदी किंवा सोदी अशांच्या वागण्याबोलण्याला आदर्श मानण्याची प्रथा पडत आहे. अशा व्यवस्थेत प्रश्‍न विचारायला परवानगी नसते. लोकशाहीच्या गोड पांघरुणाखाली उबदार वातावरणात (किंवा वातानुकुलीत हवेच्या झुळकीत) हुकुमशाहीची चादर आपल्या तोंडावर हळूहळू आवळण्यात येत आहे हे कोण समजणार
कला असो वा अध्यात्म, राजकारण वा शिक्षण, समाजकारण वा मनोरंजन अशा सर्वच क्षेत्रात आजकाल प्रश्‍न विचारलेले फारसे आवडत नाहीत. विचारले तर दुर्लक्षिले जातात. किंवा गाय दबोर (Guy Debord) या विचारवंताने म्हटल्याप्रमाणे अशा प्रश्‍नांची एक रंजक आवृत्ती बनवून माध्यमे ती चघळत राहतात. अशा संवेदनाहीन वातावरणाचा कंटाळा येवून साराबाईंनी कला पत्रकारिता सोडली.
गेल्या पाचसहा वर्षांत- साधारण 2005 च्या सुमारास आपल्याकडे व चीनकडे ज्यावेळी ज्यावेळी ‘मार्केट’ म्हणून पाहिले गेले, त्यावेळी कलेची एक बाजारपेठ येथे निर्माण करता येईल अशी शक्यता गृहित धरून येथील कलाकृती जागतिक बाजारपेठेत मांडण्यास सुरुवात झाली. या मार्केटच्या सुवर्ण काळात वर्षाकाठी किमान तीन ते चार जागतिक कला लिलाव जवळपास प्रत्येक महत्त्वाची आंतराष्ट्रीय लिलावसंस्था केवळ भारतीय कलाकृतींसाठी करू लागली. म्हणजे वर्षाला जवळपास दहा ते बारा किमान, लिलाव केवळ भारतीय कलेसाठी लंडन, पॅरिस, न्यूयॉर्क, सिंगापूर, शांघाय, बर्लिन आदि शहरात भरू लागले. देशोदेशी भरणार्‍या ‘बिनाले-ट्रिनाले’ मधे भारतीय कलावंतांना आमंत्रित केले गेले. जागतिक कला जत्रा (Art fair) आणि अन्यत्र भारतीय कला दालनांचे स्टॉल्स दिसू लागले. खुद्द भारतात आंतरराष्ट्रीय कला महोत्सव दिल्ली व अन्य ठिकाणी भरू लागले. पाहता पाहता भारतीय कलाकृतींचे भाव वाढू लागले. ज्या चित्रांची किंमत 2004 मधे काही हजारात होती ती काही लाखांवर पोचली. कुत्र्याच्या छत्र्या पावसाळ्यात उगवतात तशी नवी कला दालने उदयाला आली, ‘आर्ट डिस्ट्रीक्ट’ आणि खास कलेची दालने असलेले विभाग निर्माण झाले. दिल्ली, मुंबई , बंगळुरु, कोलकत्ता, अहमदाबाद, चेन्नई, वरोडरा, हैद्राबाद अशा व अनेक ठिकाणी नवी दालने, नवे विक्रेते, क्युरेटर, समीक्षक, इतकेच काय पण नवे फ्रेम मेकर्स, नवे कलेची वाहतूक करणारे तज्ज्ञ, विकत घेतलेला व विकण्यासाठी असलेल्या कलाकृती काळजीपूर्वक जतन करण्यासाठी गोडाऊन आणि स्टोअरेज व्यवस्थाही निर्माण झाली. कला या नव्या उद्योगाची मुहूर्तमेढ रोवली जाताच नवमध्यमवर्गीयांच्या मुला-मुलींनी वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन इ. शिक्षणाशिवाय कला,‘कलेचा इतिहास, समीक्षा’ आदि असे नवे शिक्षणाचे दार’ उघडले जावून कला महाविद्यालयासमोर प्रवेशाच्या रांगा वाढल्या. कलेच्या क्षेत्रात उत्साहाचे वारे वाहू लागले. नवनवीन कलावंत, आठवड्याला एक दोन नव्या प्रदर्शनाची उद्घाटने, उद्घाटनाचा जंगी कार्यक्रम, रात्रभर चालणार्‍या पार्ट्या, त्याची दुसरे दिवशी छापून येणारी सचित्र रसभरित वर्णने, विक्रीच्या अवाढव्य किंमतीच्या चर्चा, नवनवीन सेलिब्रिटीज कलावंतांची छायाचित्रे, इतकेच काय पण कुठे तरी कोपर्‍यात चालणार्‍या ‘आर्ट’ मासिकांचे जाडजूड अंक प्रसिद्ध होऊ लागले. हे अंक मजकुरापेक्षा जाहिरातीनी भरलेले आणि त्यामुळे कित्येकदा त्यातील मजकूर शोधावा लागत असे. मुक्त बाजार व्यवस्थेमुळे एवढा भरपूर फायदा झाल्यामुळे व विकासाची गंगा याच अर्थव्यवस्थेत आहे याची साक्ष पटल्यामुळे आपल्याकडील डाव्या विचारांच्या मार्क्सवादी फुलोर्‍याच्या, समाजवादी वळणाच्या वा गांधीवादी साधेपणाच्या रस्त्यावर चालणार्‍या कलावंत व त्यावर अवलंबून असणार्‍या लेखक -समीक्षक आदि सर्वच मंडळींची सुरुवातीला जरी पंचाईत झाली तरी ‘शुद्ध कला आस्वाद’ घेण्याची भूमिका घेत या सर्व मंडळींनी नव्याने आलेला व अचानक वाढलेला पैसा ‘मार्केट’ मधे उपलब्ध असलेल्या म्हणजे शेअर्स, म्युच्युअल फंडस्, जमीन, घर, इत्यादी पर्यायात गुंतवण्यावर लक्ष केंद्रित केले.
कलाकाराला पैसा मिळतोय, तर गैर काय असे म्हणत यातील मुख्य मलिदा लिलाव संस्था व कला दालनांचे मालक आदि यांनीच गिळला असला तरी एकदा बाजारपेठीय संस्कृती स्वीकारल्यानंतर काय वेगळे घडणार होते व आहे असे म्हणत यातील मुख्य मलिदा लिलाव संस्था व कला दालनांचे मालक आदि यांनीच गिळला असला तरी एकदा बाजारपेठीय संस्कृती स्वीकारल्यानंतर काय वेगळे घडणार होते व आहे विमाने भाड्याने घेऊन कला प्रदर्शनासाठी ग्राहक व लेखक मंडळींना नेणे, भरजरी कार्यक्रम आखणे, पंचतारांकित जेवणावळी घालणे, उंची मद्य व नाचगाणी करणे व यातून कलेची किंमत वाढवण्यासाठी, म्हणजेच नवश्रीमंत समाजाला एक गुंतवणुकीचा नवा मार्ग व चोचला देण्यासाठी अन्य देशांसारखी येथील बाजारपेठही सज्ज झाली.
शेअरबाजारासाठी किमान नियंत्रण व्यवस्था,सेबी आदि संस्था असतात. सरकार व माध्यमे या बाजारावर लक्ष ठेवून असतात व असे असूनही ‘ऑपरेटर’ ‘पंटर’ ‘ब्रोकर’ आदि घटक तेथे कशी उलथापालथ घडवतात याचा अनुभव सार्‍या जगाने अनेकदा घेतला आहे. पाच वर्षांपूर्वी अमेरिकेत ‘सब प्राईम’ ने कसा घोटाळा केला, जगभरच्या बँका व उद्योग कसे कोसळले यांच्या कथा व व्यथा सांगणारे टनभर साहित्य प्रसिद्ध झाले आहे.
कलाबाजार पेठेवर कुणाचे नियंत्रण आहे एखाद्या हजारात विकल्या जाणार्‍या कलाकृतींचे मोल एका रात्रीत काही कोटी कसे झाले, कुणी केले, कसे विकले असे प्रश्‍न विचारणारी कोणतीही सरकारी वा अन्य संस्था नाही. या बाजाराचा अधिकृत निर्देशांक नाही. साहजिकच ‘भय सरले, लज्जा संकोच सर्व गळले’ असे म्हणणार्‍या ‘घाशीराम कोतवाल’ या नाटकातील ब्राम्हणाची जी अवस्था तसाच चळ येथील पात्रांना न लागला तर विशेषच.
माझ्या माहितीतल्या एका गडगंज माणसाने एकाच कलाकाराची‘गॅलरी’ ने सांगितले म्हणून चाळीस चित्रे विकत घेतली होती. तो कलावंतही असा कलंदर, त्याने चाळीस चित्रे साच्यातून गणपती काढावेत तशी काढली, लाखोंच्या किंमतीने ती विकली. पुढे शेअरबाजार पडला, जागतिक मंदी आली व इथले कलेचे वारे पडले तशी या चित्रांना कोणी विचारणारे राहिले नाही. दरम्यान ती गॅलरी बंद पडली. गॅलरीचे उच्चभ्रू मालक जे सदैव कलावंत व अन्य उच्चभ्रू गिर्‍हाईकांच्या गर्दीत असत ते अदृश्य झाले. त्यांनी जमीन विकसकाच्या नव्या धंद्यात उडी मारली. ज्याने ही चाळीस चित्रे घेतली त्याने ती घेतल्यानंतर साधी उघडूनही पाहिली नव्हती. ज्या चित्रांसाठी त्याने काही कोटी रुपये खर्च केले त्यांचे काही लाख तरी मिळतील का या प्रश्‍नाने त्याला ग्रासले आहे. थोडक्यात काय तर नियंत्रण नसलेल्या या बाजारात उतरण्यापूर्वी अशा कथा ऐकायला हव्यात.
एका आंतरराष्ट्रीय लिलावात एका भारतीय आर्ट फंडच्या सुत्रधाराने आपल्या मालाच्या किंमती वाढाव्यात म्हणून चढ्या दराने चित्रांवर बोली लावली. पण मुख्य अर्थव्यवस्थाचं दोलायमान झाल्यामुळे त्याच्या चढ्या बोलींवर बोली न झाल्यामुळे त्यालाच ही चित्रे विकत घेण्याची वेळ आली. त्याने पैसे न दिल्यामुळे ही चढ्या बोलींची चित्रे तेथेच निशब्ध अवस्थेत आजही लटकून आहेत असे म्हणतात. या आर्ट फंडचा पुरता बोजवारा उडाला, आज विविध खटले आणि कब्जे त्यावर प्रलंबित आहेत. गुंतवणुकदारांचे पैसे बुडाले आहेत.
कला बाजारपेठेवर लिहावे तेवढे कमीच आहे. पण मग अशा परिस्थितीवर उपाय काय ‘फसवणूक व हावरटपणा’ हा मुक्त बाजारपेठेबरोबर येणारा ‘बाय प्रॉडक्ट’ आहे. पण सुज्ञ मंडळींनी याचा अतिरेक होणार नाही हे पाहिले पाहिजे. अशा गैर गोष्टींवर कोणत्याही व्यासपीठावर बोलले जात नाही. कारण एकमेकांचे हितसंबंध आड येतात. पण असे बोलले/ लिहिले गेले, चर्चा घडली तर साहजिकच बाजारपेठेतील वाईट गोष्टींना आळा बसायला मदत होईल.
अनेक चांगल्या गॅलरीज, चांगली कला दालने, चांगले समीक्षक, चांगले क्युरेटर्स, महान कलावंत, चांगले संपादक याच बाजारपेठेत, याच कलाक्षेत्रात आहेत. बाजारपेठेनेच आणि जागतिक अभिसरणाने कलेला किंमत आली याचे भानही सर्वांना आहे. परंतु चांगल्याची सर्वच क्षेत्रात सध्या पिछेहाट होण्याचे दिवस असल्याचे मी हे सर्व लिहिण्याचा खटाटोप व धाडस केले.
काही वर्षांपूर्वी एका संध्याकाळी त्यावेळचे लोकसत्ताचे संपादक व माझे मित्र कुमार केतकर यांच्या घरी मी गेलो होतो. चेंबूर ते ठाणे असा प्रवास हायवेने न करता मी शास्त्री रोडवरून करत होतो. या छोट्याशा प्रवासात एका पाठोपाठ एक असे किमान आठ दहा भव्य मॉल्स मला लागले. वाटेत आणखी काही नव्या मॉल्सचे बांधकाम सुरु होते. हजारो नवनव्या निवासी संकुलांचे काम सुरु होते. मी त्यांच्या घरी पोचल्यानंतर माझ्या प्रवासात पाहिलेल्या यातल्या ‘लॅन्डस्केप’ चे वर्णन त्यांना ऐकवले व महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी प्रवास करताना आपला भवतालाचे बदललेले रुप यावर आम्ही बोलू लागलो. त्यावेळी मी त्यांना म्हणालो होतो, हे सर्व पाहून दिपून जायला होतेच, पण डोळ्यावर अंधारी आल्यासारखे वाटते, छाती दडपून जाते.’
ज्या नव श्रीमंत मध्यम वर्गाच्या क्रयशक्तीच्या खरेदीवर व क्षमतेवर हे सर्व अवलंबून आहे, ती क्रयशक्ती मार्केटच्या धमन्यांतून वाहणार्‍या परदेशी भांडवलावर व येथे निर्माण होणार्‍या उत्पादन व्यवस्थेवर अवलंबून आहे. आज एक आकर्षक चित्र निर्माण करून मध्यमवर्गीयांच्या रक्तवाहिन्यात मोह, लोभ आणि इच्छा आकांक्षांचे सुखद रस पाझरवण्यास ही अवस्था यशस्वी झाली आहे. परंतु पुढे येणारा पैसा जर पुन्हा ‘मार्केट’मध्ये लुटूपूटीचे डाव खेळण्यासाठीच वापरला व फिरवला गेला तर भयावह आर्थिक व सामाजिक परिस्थितीला तोंड द्यावे लागेल. या मॉल्सवरचा झगमगाट येत्या पाच वर्षात उतरलेला दिसेल. आणि जवळपास तेच घडताना दिसत आहे. अनेक मॉल्स, डान्स बार, नाईट कल्ब, थिएटर्स येथील गर्दी ओसरताना दिसू लागली आहे. गल्लोगल्ली फोफावलेले ‘डिझायनर’ कपडे दागिने विकणार्‍यांचे तण माना टाकून गाशा गुंडाळू लागले आहे. बांधकाम व्यवसायातील मंदीमुळे जागोजागी अर्धवट उभ्या असलेला इमारतींचे सांगाडे येणार्‍या काळाकडे प्रश्‍नार्थक मुद्रेने पाहू लागले आहेत. सरकारी पातळीवर उपाय व योजनांनी आपापली परिसीमा गाठली आहे. सार्वजनिक क्षेत्रातील पैसा हद्दपार झाल्याने व ओढून ओढून खाल्याने या क्षेत्रातील इस्पितळे, शिक्षण संस्था आदि गोरगरिबांसाठी असलेली यंत्रणा हतबल झाल्या आहेत. या अशा प्रत्येकच गोष्टींवर स्वतंत्र व सविस्तर चर्चा/ लिखाण करता येईल. मुद्दा एवढाच की या परिस्थितीचे प्रतिबिंब कलेच्या बाजारपेठेत न पडणे कसे शक्य आहेते तसे पडले. वर्दळ कमी झाली.स्टॉल्स उठले. ठिकठिकाणच्या ‘डिलर व्हिलर’ नी आपले गाशे गुंडाळले. कलावंताचे नवे स्टुडिओ बंद झाले. कलादालने मिटली. जागोजाग पेटलेले प्रदर्शनांच्या उद्घाटनाचे रात्रभर जळणारे लाईटस विझले, आणि आयटम सॉंग टाईप पाश्‍चात्य रिदमवर थिरकणारी तेथील पावले व लचकणार्‍या कंबरा स्थिरावू लागल्या. असे जरी असले तरी त्या त्या समाजातील ‘सुपर रिच समुदाय’ आणि ‘अति श्रीमंत वर्ग’ अशा कोणत्याच लाटेत बुडत नाही असा इतिहासाचा अनुभव आहे. आणि कला काय किंवा फॅशन काय हे दोन्ही उद्योग जवळपास एकाच मापदंडाने मोजण्याची या वर्गाची पध्दत आहे. एल व्ही ची लक्ष लक्ष रुपयाचंी छोटीशी पर्स, कार्टियरचे दहा लक्ष रूपयांचे मोबाईल फोनचे मॉडेल किंवा या व अशाच ब्रॅन्डचे कोट्यावधींचे रोज वापरले जाणारे पट्टे, बूट, मोजे आदि सामान, गाड्या किंवा परफ्यूमच्या बाटल्या यांच्या बरोबरच हुसेन किंवा भारती खेर, रामकुमार तय्यब किंवा जितिश कलट आणि कुणीतरी यांच्या कलाकृती आपल्या तळघरातील गोडावून मधे आहेत यामुळे अशा वर्गाला ऐंद्रिय सुख मिळत असतेच. ते आजही मिळत आहे यात शंका नाही. एवढेच की या ‘सुपर लक्झरी’ बाजारपेठेत नव्याने शिरलेला नव श्रीमंत मध्यमवर्गाची अवस्था सध्या भांबावून गेल्यासारखी झाल्याने येथील गर्दी आटल्यासारखी दिसते आहे.
ते वाट पाहात आहेत एका छोट्या, मग थोड्या मोठ्या व पाठोपाठ येणार्‍या भल्या मोठ्या लाटेची. ज्या लाटेमुळे बाजार उसळेल. तेजी सळसळेल. मार्क्सने सुमारे दोनशे वर्षांपूर्वी या ‘बूम आणि बस्ट’ बद्दल लिहून ठेवले होते. आत्ता प्रतिक्षा आहे ती बूम ची. मग पुन्हा खेळाला सुरूवात आणि आता सार्‍या जगावर निरंकुश राज्य करणार्‍या नवनूतन भांडवली जगतात अशा लाटेबद्दल ब्र काढणेही शक्य नाही. त्यामुळे या खेळाची बेभान आणि बेफाम धुंदी औरच असणार आहे. अर्थव्यवस्थांच्या सुवर्णकाळात कला आणि कुसर, कला आणि कलावंत त्यांच्या अत्युच्च निर्मितीमधे मग्न असतात. ही भरभराट एवढी जादूई आणि विलक्षण प्रतिभेची असते की जिथे व्हॅन गॉगचे कष्टकरी शेतकर्‍यांचे विदीर्ण बूट देखील फॅशन बनून पादत्राणांच्या बहुमजली मॉल्समधे सहज फिट होतात.
कला आणि कलेचा व्यापार : संजीव खांडेकर from Choufer...
भारतीय कलाव्यवहार ८५०० लोकांपुरता
पाहून रंगवण्याऐवजी रंगवून पाहिलं


दर महिन्याला 2 रूपं, कोरोना आणखी नवा अवतार घेणार; AIIMS च्या संचालकांची केलं सावध | Coronavirus-latest-news - News18 Lokmat, Today's Latest Marathi News

होम आयसोलेशनमध्ये कुणी रहावं काय काळजी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिलं उत्तर
Mother's Day 2021 : कोविड-19च्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर मदर्सनी शेअर केले अनुभव
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
'कपड्यांची बचत तुझ्याकडून शिकावी', रश्मी देसाई ट्रोल, पाहा VIDEO
प्रवास करताना कोरोनाचा धोका; व्हायरसपासून बचाव करण्याचे सोपे मार्ग
 भारतीय लष्करात आता महिला जवान; मातृभूमीच्या संरक्षणासाठी सज्ज
उच्च न्यायालयाचा ज्वेलर्सना दिलासा; अनिवार्य हॉलमार्किंग नसली तरी कारवाई टळली
आधी विष नंतर करंट देत काढला पतीचा काटा; डॉ. नीरज पाठक मर्डर केसचा उलगडा
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
'कपड्यांची बचत तुझ्याकडून शिकावी', रश्मी देसाई ट्रोल, पाहा VIDEO
श्वेता तिवारीच्या पतीने घातला राडा; अभिनेत्रीवर केले गंभीर आरोप, पाहा VIDEO
‘त्या’ लहानग्याने नोरा फतेहीला रडवंल, पाहा काय झालं डान्स दिवानेच्या मंचावर
Tokyo Olympic वर कोरोनाचं सावट; स्पर्धा आयोजनावर प्रश्नचिन्ह कायम
गांगुली-जय शाह करणार या देशाचा दौरा, IPL च्या आयोजनाबाबत होणार चर्चा
इंग्लंडमध्ये बुमराह-शमीपेक्षाही रेकॉर्ड चांगलं, पण तरीही टीम 'इंडिया'त संधी नाही
विरुष्काच्या आवाहनला तुफान प्रतिसाद, 24 तासात जमा झाले तब्बल एवढे पैसे
डेअरी व्यवसायातून महिन्याला होईल 70 हजार कमाई, सरकारही करेल मदत
उच्च न्यायालयाचा ज्वेलर्सना दिलासा; अनिवार्य हॉलमार्किंग नसली तरी कारवाई टळली
कोरोना संकटात GOOD NEWS; केवळ 9 रुपयांत बुक करा LPG Gas cylinder; असं करा पेमेंट
हा आहे BSNL चा स्वस्त प्लॅन, 94 रुपयांमध्ये 90 दिवसांची व्हॅलिडिटी, कॉलिंग-डेटा
कॉस्मेटिक्सची गरज नाही; नैसर्गिकरित्या सुंदर, तरुण दिसण्याचे 6 सिक्रेट
प्रवास करताना कोरोनाचा धोका; व्हायरसपासून बचाव करण्याचे सोपे मार्ग
 भारतीय लष्करात आता महिला जवान; मातृभूमीच्या संरक्षणासाठी सज्ज
 या सोप्या टिप्स वापरुन काही मिनिटात घालवा करपट वास
रशियाची Sputnik Light कोरोना लस भारतासाठी गेम चेंजर ठरणार
हवा प्रदूषण 1 टक्क्यांनी वाढल्यास कोरोना मृतांची संख्या 5.7 टक्क्यांवर पोहोचेल
...नाहीतर प्राणवायूही ठरेल घातक; केंद्राने सांगितली Oxygen वापराची योग्य पद्धत
डावे पक्ष ममतांच्या विजयातच मशगूल; मोदींविरोधातला चेहरा म्हणून दीदींकडे नजरा
होम आयसोलेशनमध्ये कुणी रहावं काय काळजी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिलं उत्तर
Mother's Day 2021 : कोविड-19च्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर मदर्सनी शेअर केले अनुभव
लस मिळाली नाही, पण प्रेम मिळालं, लग्नानंतर जोडप्याने मानले राजेश टोपेंचे आभार
Remdesivirचा काळाबाजार करणाऱ्यांना बेड्या;'जादा दरात विकत असेल तर मला मेसेज करा'
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
'तू खरंच पस्तीशी ओलांडली आहेस'; शेफालीचं सौंदर्य पाहून चाहत्यांना पडला प्रश्न
'जिद्द म्हणजेच शरद पवार, दुसरे काही नाही', संजय राऊतांनी घेतली भेट, PHOTOS
 शहरातील कोरोना परिस्थितीचा 'पॉझिटिव्ह' आकडा
VIDEO: यांना कोणीतरी आवरा रे मक्याच्या शेतातून बँड बाजासह मंडपात पोहोचला नवरदेव
बीड लसीकरण केंद्रावर पोलीस आणि तरुणांमध्ये तुफान राडा; घटनेचा LIVE VIDEO
राहुल द्रविडनंतर श्रीनाथ -प्रसादचा कधीही न पाहिलेला अवतार आला समोर, पाहा VIDEO
VIDEO: कोरोना नियमांचा फज्जा; रुग्णवाहिका चालकाने PPEकिट घालून लग्नात केला डान्स
 चेहऱ्यावर शेव्हिंग क्रीमऐवजी त्याने लावलं हेयर रिमुव्हल क्रीम आणि मग...
गरम वाफ-पाण्यानंतर चक्क आगीचा गोळा; कोरोनापासून बचावाच्या भयंकर उपायाचा VIDEO
VIDEO : नवरीची एन्ट्री आहे की, Undertaker ची; असं स्वागत तुम्ही कधीच पाहिलं नसेल
बाइकवर चौघांबरोबर पाचव्याला बसविण्यासाठी भन्नाट जुगाड; VIDEO पाहून व्हाल हैराण
दर महिन्याला 2 रूपं, कोरोना आणखी नवा अवतार घेणार; AIIMS च्या संचालकांची केलं सावध
VIDEO: होम आयसोलेशनमध्ये रुग्ण आणि नातेवाईकांनी काळजी कशी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिली महत्त्वाची माहिती
लस मिळाली नाही, पण प्रेम मिळालं, लग्नानंतर जोडप्याने मानले राजेश टोपेंचे आभार
'Remdesivir जादा दरात विकत असेल तर मला मेसेज करा', पोलीस आयुक्त कृष्ण प्रकाश यांनी जारी केला Mobile Number
Corona काळात Dark chocolate खा; केंद्र सरकारने का दिला असा सल्ला
"पंतप्रधानांनी महाराष्ट्राच्या कामगिरीचं कौतुक केलं, हा प्रयत्न हास्यास्पद आणि केविलवाणा"
दर महिन्याला 2 रूपं, कोरोना आणखी नवा अवतार घेणार; AIIMS च्या संचालकांची केलं सावध
नव्या व्हायरसचे काय परिणाम होतील याचा कसा सामना करावा याचा कसा सामना करावा कोरोना व्हॅक्सिन (Co vaccine) च्या निर्मितीची तयारी कशी सुरु आहे कोरोना व्हॅक्सिन (Co vaccine) च्या निर्मितीची तयारी कशी सुरु आहे या सर्व प्रश्नांची नवी दिल्लीतील AIIMS चे संचालक डॉ. रणदीप गुलेरिया (Dr. Randeep Guleria) यांनी सविस्तर उत्तरं दिली आहेत.
नवी दिल्ली, 25 डिसेंबर : ब्रिटनमध्ये (Britain) नुकताच कोरोना व्हायरस स्ट्रेन(Coronavirus Strain) हा कोरोनाचा नवा प्रकार आढळला. हा विषाणू सध्या झपाट्याने पसरत आहे. यामुळे ब्रिटनमध्ये कडक लॉकडाऊन लावण्यात आले आहे. भारतासह अनेक देशांनी ब्रिटनशी संपर्क सध्या तोडला आहे. Covid-19 विरुद्ध जगभर सुरु असलेली लढाई या नव्या कोरोनामुळे आणखी अवघड झाली आहे.
या नव्या व्हायरसचे परिणाम काय होऊ शकतात याचा कसा सामना करायचा याचा कसा सामना करायचा कोरोना व्हॅक्सिन (Co vaccine) च्या निर्मितीची तयारी कशी सुरु आहे कोरोना व्हॅक्सिन (Co vaccine) च्या निर्मितीची तयारी कशी सुरु आहे या तुम्हाला पडलेल्या प्रश्नांची नवी दिल्लीतील AIIMS चे संचालक डॉ. रणदीप गुलेरिया (Dr. Randeep Guleria) यांनी CNN-NEWS 18 ला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये सविस्तर उत्तरं दिली आहेत. गुलेरिया हे Covid-19 चा सामना करण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या नॅशनल टास्क फोर्सचे देखील सदस्य आहेत.
ब्रिटमध्ये सापडलेला नवा कोरोना व्हायरस स्ट्रेन किती धोकादायक आहे
माझ्या मते, जगातील अनेक भागात सध्या जी परिस्थीती आहे, त्याचं गांभीर्य आपण ओळखलं पाहिजे. आपल्या देशातील पेशंटची संख्या कमी झालेली आहे. सध्या उतरता ट्रेंड (Downward trend) सुरु असून आपला ‘रिकव्हरी रेट’ ही चांगला आहे. ब्रिटनमध्ये सापडलेला नवा व्हायरस हा अधिक संसर्गजन्य असला तरी यामुळे हॉस्पिटलमध्ये दाखल झालेल्या पेशंट्सची संख्या कमी आहे.
(हे वाचा-चिंता वाढणार, महाराष्ट्राच्या वेशीवर ब्रिटन रिटर्न 11 प्रवासी पॉझिटिव्ह)
भारतामध्ये हा विषाणू दाखल झाला तरी निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी आपण सज्ज आहोत. दोन व्यक्तींमध्ये सुरक्षित अंतर (Physical distancing), मास्कचा नियमित वापर या सारख्या Covid-19 काळातील गाईडलाईन्सची अंमलबजावणी या जुन्याच गोष्टी नव्या परिस्थितीमध्येही अधिक जागरुकपणे करण्याची आवश्यकता आहे.
नव्या व्हायरसचा झपाट्यानं फैलाव होत असला तरी त्याचा जास्त गंभीर परिणाम होत नाही, असा तुमच्या बोलण्याचा अर्थ आहे का
नव्या व्हायरची लागण झालेल्या पेशंट्सची संख्या मोठी आहे. मात्र यामुळे मृत्यू पावलेल्या किंवा हॉस्पिटलमध्ये गेलेल्या व्यक्तींची संख्या फार नाही, हे सध्या उपलब्ध असलेल्या डेटावरुन स्पष्ट होते.
कोरोना स्ट्रेनंच्या लक्षणांमध्ये काही फरक आहे का त्याचा उपचाराच्या पद्धतीवर काय परिणाम होऊ शकतो
या व्हायरसचे व्हॅरिएंट (Variant) नाव न ठेवता स्ट्रेन असे नाव का देण्यात आले, हे आपल्याला समजून घेण्याची गरज आहे. या व्हायरसमध्ये अनेक म्यूटेशन्स (Mutations) आहेत. यामध्ये दर महिन्यालाला साधारण दोन म्यूटेशन्स आढळतात. म्हणून हे म्यूटेशन्स असे सुरूच राहणार आहेत. त्याचवेळी याची लक्षणं समान असून त्याच्यावरील उपचारपद्धती देखील सारखी आहे. सध्या उपलब्ध असलेल्या डेटावरुन हे उपचार नव्या व्हायरसची लागण झालेल्या पेशंट्सवरही प्रभावी ठरत आहेत.
लंडनमधील एका मेडिकल कॉलेजमध्ये करण्यात आलेल्या संशोधनानुसार या व्हायरसचा मुलांवरही मोठा परिणाम होत आहे. मुळ कोरोना व्हायरसपेक्षा ही वेगळी परिस्थिती आहे. याबद्दल काय सांगाल
सध्याच्या ट्रेंडनुसार नव्या व्हायरसची लागण तरुणांना होण्याचे प्रमाण जास्त आहे. ही संख्या व्हायरसमुळे वाढली की ब्रिटनमधील फेस्टिव्हल सिझनचा यावर काही परिणाम झाला आहे  याचे सखोल विश्लेषण करणे आवश्यक आहे. सध्याच्या फेस्टिव्हल सिझनमुळे मोठ्या प्रमाणात लोकं एकत्र जमत आहेत. त्यामध्ये तरुणांचं प्रमाण जास्त आहे. त्यामुळे उपलब्ध डेटाच्या सखोल अभ्यासानंतरच या व्हायरसचा मुलांवर आणि तरुणांवर अधिक परिणाम होतो का याचे सखोल विश्लेषण करणे आवश्यक आहे. सध्याच्या फेस्टिव्हल सिझनमुळे मोठ्या प्रमाणात लोकं एकत्र जमत आहेत. त्यामध्ये तरुणांचं प्रमाण जास्त आहे. त्यामुळे उपलब्ध डेटाच्या सखोल अभ्यासानंतरच या व्हायरसचा मुलांवर आणि तरुणांवर अधिक परिणाम होतो का या प्रश्नाचे उत्तर देता येईल.
नव्या व्हायरसचा भारतामधील व्हॅक्सिन निर्मितीची प्रक्रियेवर काय परिणाम होईल
सध्याच्या परिस्थितीमध्ये आपल्या व्हॅक्सिन निर्मितीच्या प्रक्रियेत मोठे बदल करण्याची गरज मला दिसत नाही.
ब्रिटनला जाणाऱ्या विमानांची सेवा सध्या रद्द करण्यात आली आहे. काही राज्यांनी रात्रीची संचारबंदी लागू केली आहे. या सर्व परिस्थितीमुळे घाबरलेल्या नागरिकांना तुम्ही काय दिलासा द्याल
आगामी काळात कोरोना पेशंट्सचे प्रमाण किती असेल यावर बऱ्याच गोष्टी अवलंबून आहेत. हे प्रमाण यापुढेही कमी झाले तर आपल्याला घाबरण्याची काही गरज नाही. आपल्याकडे काही भागात कर्फ्यू लावण्यात आला आहे. तेथील परिस्थितीवर कोणते उपाय करता येऊ शकतात यावर विचार सुरु आहे. एखादा भाग ‘कन्टेंमेंट झोन’ जाहीर करुन त्या ठिकाणी अधिक व्यापक पद्धतीने टेस्टिंग करण्याची गरज सध्या निर्माण झाली आहे, असे मला वाटत नाही.
देशातील सर्व डॉक्टरांना तुम्ही काय सल्ला द्याल
कोव्हिड काळातील उपाय काळजीपूर्वक राबवले तर कोणत्याही स्ट्रेनपासून आपण सुरक्षित राहू. त्याचबरोबर सध्या या विषयावर अगदी सुरुवातीची माहिती उपलब्ध आहे. त्यामुळे या स्ट्रेनचे भविष्यात काही नवे परिणाम समोर आले तर त्यावरील उपाय आणि औषध याचा अधिक नेमकेपणे विचार करता येईल.
(हे वाचा-'Coronavirus वर मात अँटीबॉडीज के भरोसे...' नाही चालणार काय म्हणताहेत तज्ज्ञ
देशात कोरोना लस कधी उपलब्ध होईल सर्व नागरिकांचे लशीकरण होण्यासाठी आणखी किती वेळ लागेल
या वर्षाच्या अखेरीस किंवा नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला व्हॅक्सिनला सरकारकडून मान्यता मिळण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर लशीकरण कार्यक्रम काही टप्प्यांमध्ये राबवण्यात येईल. सुरुवातीच्या काळात कोव्हिड योद्धे आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांना लस टोचवण्यात येणार आहे. त्यानंतर अन्य गटामधील नागरिकांचे लशीकरण करण्यात येईल. ही सर्व प्रक्रिया राबवण्यासाठी 6 ते 8 महिन्यांचा कालावधी लागण्याची शक्यता आहे.
देशातील प्रत्येक व्यक्तीनं लस घेणं आवश्यक आहे का
कोरोनामुळे (Covid-19) होणारे मृत्यू थांबवणे ही सध्या आपली पहिली गरज आहे. त्यामुळे या आजाराचा सर्वात जास्त धोका असलेले ज्येष्ठ नागरिक, आरोग्य कर्मचारी यांचे सर्वात पहिल्यांदा लशीकरण करण्यात येणार आहे. त्यानंतर या मोहिमेचा विस्तार केला जाईल. ही मोहीम मोठ्याप्रमाणात राबवल्यानंतर कोरोनाची साखळी तोडण्यामध्ये आपल्याला यश मिळेल. त्यानंतर लशीकरण मोहीम आक्रमक पद्धतीनं राबवण्याची गरज उरणार नाही. अर्थात ही अवस्था येईपर्यंत जास्तीत जास्त व्यक्तींचे लशीकरण होणे आवश्यक आहे.
होम आयसोलेशनमध्ये कुणी रहावं काय काळजी घ्यावी खासदार अमोल कोल्हेंनी दिलं उत्तर
Mother's Day 2021 : कोविड-19च्या पार्श्वभूमीवर डॉक्टर मदर्सनी शेअर केले अनुभव
PHOTOS : 'मुझसे दोस्ती करोगे' मधील बेबी करीना कपूर आज आहे ही प्रसिध्द अभिनेत्री
बाळाचं नाव Glhynnyl Hylhyr Yzzyghyl; अर्थ सोडाच, उच्चार काय
वयोवृद्धांना Coronaचा धोका जास्त; शारीरिक आणि मानसिक आरोग्याची अशी घ्या काळजी
COVID-19 लस नोंदणीचा हा SMS फेक, लसीकरणासाठी कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नका
 मुलांना कोरोना झाल्यास काय करावं
Ratris Khel Chale… पाहा अण्णा नाईकांची रिअल लाईफ शेवंता
'जयडी'ने सोशल मीडियावर दाखवला हॉट अंदाज; PHOTO पाहताच म्हणाल 'लागिरं झालं जी'
ICU मध्ये असणाऱ्या आईला जेव्हा शाहरुख म्हणाला होता,'मी दारु प्यायला सुरू करेन..'
कोरोना संसर्ग रोखण्यासाठी घरात घ्या ही सोपी काळजी, एम्सच्या संचालकांचा सल्ला
हत्तींची तुंबळ हाणामारी, बघून तुम्हालाही घाम फुटेल, पाहा Viral Video
 ज्या ड्रेसवरून प्रियांका झाली ट्रोल; त्याची किंमत वाचून येईल चक्कर


Discharged 2556 people Archives - MPCNEWS

Maharashtra Corona Update : राज्यात आज 2,171 नवे रुग्ण, 2,556 जणांना डिस्चार्ज
राज्यातील एकूण कोरोनाबाधित रुग्णांची संख्या 20 लाख 15 हजार 524 एवढी झाली आहे. दिलासादायक बाब म्हणजे एकूण रुग्णांपैकी 19 लाख 20 हजार 006 रुग्ण बरे होऊन दवाखान्यातून घरी पाठविण्यात आले आहेत.
Maval Corona Update : मावळात आज 200 नवीन रुग्णांची नोंद; 167 जणांना डिस्चार्ज
DRDO News : DRDO च्या ‘या’ औषधामुळे कोरोना रुग्णांची ऑक्सिजनची गरज कमी होणार
Pimpri corona News: शिवसेनेच्या मातोश्री कोविड केअर सेंटरचे खासदार संजय राऊत यांच्या हस्ते रविवारी उद्‌घाटन
 पुण्यातील प्रतिबंधित क्षेत्र घटले, ‘इतक्या’ इमारती आहेत प्रतिबंधित
PCNTDA News : विलिनीकरणामुळे प्राधिकरणाची जागा लाटण्याच्या भाजप नेत्यांच्या मनसुब्यावर पाणी – योगेश बहल
Maval News : आमदार सुनिल शेळके यांच्या वतीने कोविड केअर सेंटरला फळे वाटप


' तब्बल ८० वर्षे अन्न पाण्याशिवाय जगणाऱ्या या साधूसमोर 'डॉक्टरही' झाले नतमस्तक!

तब्बल ८० वर्षे अन्न पाण्याशिवाय जगणाऱ्या या साधूसमोर ‘डॉक्टरही’ झाले नतमस्तक
आमचे सर्व लेख मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक | ट्विटर | इंस्टाग्राम | टेलिग्राम
आता इनमराठीच्या लेखाच्या अपडेट्स मिळवा टेलिग्रामवर जॉईन करा टेलिग्राम चॅनल: https://t.me/InMarathi
इनमराठीच्या अपडेट्स शेअरचॅटवर मिळवण्यासाठी क्लिक करा: इनमराठी शेअरचॅट ग्रुप
गुजरातमधील अंबाजी येथील एका आश्रमात हे ‘चुनरीवाला माताजी’ किंवा नुसतंच ‘माताजी’ म्हणून ओळखले जाणारे साधू महाराज आहेत. त्यांचे मूळ नाव प्रल्हाद जानी आहे.
या जानी महाराजांनी किंवा चुनरीवाल्या माताजी महाराजांनी सन १९४० पासून अन्न-पाणी वर्ज्य केलेलं आहे.
आज त्यांचं वय ऐंशीच्या वर असून वयाच्या दहाव्या वर्षापासूनच त्यांनी अन्न-पाणी ग्रहण करणे सोडून दिले आहे.
हा एक मोठा चमत्कारच म्हणायला हवा. त्यांच्यावर मां अंबेची कृपा असून मां अंबेने त्यांना प्रत्यक्ष दर्शन देऊन त्यांच्यावर कृपा करून त्यांना आपली लाल चुनरी प्रसाद म्हणून दिल्याचे ऐकिवात आहे
त्यांचं म्हणणं आहे, की मां अंबेच्या कृपेचाच हा चमत्कार आहे, की ज्यामुळे ते इतकी वर्षे न जेवता-खाताही राहू शकतात.
अर्थात अन्न-पाणी ग्रहण करत नसल्याने त्यांना शौच किंवा लघवी या शारीरीक क्रियाही होत नाहीत. आधुनिक विज्ञानाच्या दृष्टीने हा एक मोठा चमत्कारच आहे.
हे ही वाचा : हिमालयात गेलेल्यांना तिथले महात्मे कधीच का दिसत नाहीत वाचा, ऐका साधूचंच उत्तर
या महाराजांचे मूळ नाव प्रल्हाद जानी असून ते गुजरातमधील मेहसाणा तालुक्यातील चारडा या गावचे रहिवाशी आहेत.
त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे त्यांनी वयाच्या सातव्या वर्षीच आपलं घर त्यागलं होतं आणि ते जंगलात जाऊन राहिले होते.
वयाच्या बाराव्या वर्षी त्यांना मां अंबेचा अनुग्रह झाला आणि ते अंबामाताचे भक्त बनले. तेव्हापासून ते स्त्री-वेशातच राहू लागले.
लाल साडी, दागिने आणि खांद्यापर्यंत लांब वाढवलेल्या केसांत लाल रंगाची फुलं माळलेली असा त्यांचा वेश असतो.
त्यामुळे ते पुरुष असूनही लोक त्यांचा उल्लेख ‘माताजी’ असाच करतात. बरेच लोक त्यांना ‘चुनरीवाला माताजी’ म्हणून ओळखतात.
जानींचा असा विश्वास आहे, की अंबामां त्यांच्या टाळूमध्ये असलेल्या छिद्रातून पाणी सोडत असल्याने शरीरातच अन्नपाण्याची आवश्यकता पूर्ण करतात.
त्यामुळे त्यांना बाहेरून त्याचे सेवन करण्याची गरज उरत नाही.
सन २००३ आणि सन २०१० मध्ये अशी दोनदा प्रल्हाद जानी यांची वैद्यकीय तपासणी झालेली आहे. अर्थातच ही तपासणी ते अन्न-पाण्याशिवाय कसे काय राहू शकतात या संदर्भात झालेली होती.
भारतातील अहमदाबाद येथील स्टर्लिंग हॉस्पिटलमधील डॉ. सुधीर शाह या न्युरॉलॉजिस्टनी त्यांची ही तपासणी केली होती.
डॉ. सुधीर शाह यांनी यापूर्वी देखील असे अजब दावे करणाऱ्या लोकांची वैद्यकीय तपासणी करून त्यांचा अभ्यास केलेला आहे. यातच एक नाव हीरा रतन माणेक यांचेही आहे.
या दोन्ही तपासणीच्या वेळी या डॉक्टर तज्ज्ञांनी प्रल्हाद जानी काहीही न खाता-पिता व्यवस्थित आरोग्यासह जिवंत राहू शकत आहेत यावर शिक्कामोर्तब केले होते.
मात्र या अभ्यासाचा अहवाल वैद्यकीय जर्नलमध्ये सादर करण्यात आला नव्हता. सन २०१० च्या प्रयोगात तर त्यांना सहा दिवस निरीक्षणाखाली ठेवले गेले होते.
परंतु तेव्हा देखील अभ्यासाचे निष्कर्ष ‘गोपनीय’ असतील असे तिथल्या प्रवक्त्यांनी जाहीर केले होते.
अर्थातच त्यामुळे बाकीच्या डॉक्टरांनी आणि वैद्यकीय क्षेत्रातील लोकांनी या अभ्यासाबद्दल साशंकता प्रकट केली होती. त्यांचं म्हणणं असं होतं की,
एखादा माणूस काही दिवस अन्न-पाण्याशिवाय राहू शकतो, मात्र तो अशा रितीने वर्षानुवर्ष काहीच न खाता-पिता राहूच शकत नाही.
मेंदूच्या कार्यशीलतेसाठी निदान ग्लुकोजची तरी गरज भासतेच.
मात्र २००३ मध्ये त्यांना डॉ. सुधीर शाह यांच्या निरीक्षणाखाली १० दिवस ठेवण्यात आलं होतं. हे दहा दिवस ते एका बंदिस्त रुममध्ये होते.
या दहा दिवसांत त्यांना एकदाही शौचाला किंवा लघवीला लागली नव्हती हे सत्य होतं. मात्र त्यांच्या ब्लॅडरमध्ये युरीन साठलेली दिसत होती.
या दहा दिवसाच्या काळात प्रल्हाद जानी हे नॉर्मल दिसत होते. मात्र त्यांचे वजन काहीसे कमी झाले होते. ही संशय घेण्यासारकी बाब होती. आणि त्यांच्या टाळूमध्ये असलेले छिद्र ही गोष्ट अनैसर्गिक होती.
२०१० मधील तपासणी –
सन २०१० मध्ये २२ एप्रिल ते ६ मे अशी पुन्हा त्यांच्यावर १५ दिवसांची तपासणी केली गेली. त्यांना एका रुममध्ये बंदिस्त ठेवण्यात आले. त्या खोलीतील बाथरूम देखील कुलुप लावून ठेवले गेले.
यावेळीही डॉ. सुधीर शाह या न्युरॉलॉजिस्टसह अनेक तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली त्यांना ठेवले गेले होते. त्यांच्यावर सीसी टीव्ही आणि व्हिडिओची नजर ठेवली गेली होती.
परंतु या पंधरा दिवसात त्यांनी क्वचित कधी आंघोळ केली आणि ते तोंड धूत तेवढाच काय तो त्यांचा पाण्याशी संबंध आला. ना ते शौचास गेले, ना लघवीला, ना काही खाल्लं-पिलं.
तरीही त्यांची तब्येत त्यांच्याहून तरुण व्यक्तींपेक्षाही उत्तम असलेली आढळून आली.
हे ही वाचा : विज्ञानाला आव्हान देणारी, आजही न उलगडलेली ६ रहस्ये, माहित करून घ्या
शेवटी डॉक्टरांचे असे म्हणणे पडले, की जानीच्या शरीरातील ‘लेप्टिन’ आणि ‘घ्रेलिन’ ही दोन भुकेशी संबंधित हॉर्मोन्सच्या विशिष्ट रचनेमुळे जानी न खाता-पिता राहू शकतात.
आणि त्यांच्या शरीरातील कचरा बाहेर न टाकला जाता त्याच कचऱ्याचे रुपांतर त्यांच्या शरीरातील उर्जेत होते, ज्यामुळे ते इतर नॉर्मल व्यक्तींप्रमाणे जगू शकतात.
भारतात अनेक साधूसंताच्या अशा अनेक कहाण्या आपण ऐकलेल्या असतात.
हिमालयात राहणारे अनेक नागा आणि इतर साधू देखील आपल्या तप, तंत्र-मंत्र इत्यादीच्या साहाय्याने नॉर्मल माणसांपेक्षा वेगळे, चमत्कारीक आयुष्य जगत असल्याच्या कहाण्या अनेकदा आपल्या ऐकण्यात किंवा वाचण्यात येत असतात.
एक प्रकारे हा निसर्गाचा चमत्कार किंवा मनःसामर्थ्याचा अपवादात्मक प्रकार म्हणता येईल. प्रल्हाद जानी हे देखील असेच एक अपवादात्मक उदाहरण आहे.
मा. पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदी आणि चुनरीवाला माताजी –
तुम्हाला हे ऐकून आश्चर्य वाटेल की आपले पंतप्रधान मा. श्री. नरेंद्र मोदी हे प्रल्हाद जानी उर्फ चुनरीवाला माताजी यांचे भक्त आहेत.
पंचवीस वर्षांपूर्वी आरतीच्या वेळी या महाराजांनी नरेंद्र मोदी यांना मुख्यमंत्री होण्याचा आशीर्वाद दिला होता. तेव्हा नरेंद्र मोदी चकीत झाले होते. कारण ते मुख्यमंत्री बनतील अशी तेव्हा कोणतीच चिन्हे नव्हती.
मात्र जेव्हा ते मुख्यमंत्री झाले तेव्हा माताजींचा आशीर्वाद खरा झाल्याचे लक्षात आले. ते अधुनमधून त्यांच्या दर्शनाला जात असत.
असेच ते २००९ साली त्यांच्या दर्शनाला गेले तेव्हा त्यांनी त्यांना पंतप्रधान बनण्याचा आशीर्वाद दिला. आणि २०१४ मध्ये तो आशीर्वाद देखील सत्यात उतरला.
तेव्हापासून नरेंद्र मोदीजी त्यांचे निस्सीम भक्त बनले. आता याच महाराजांनी मोदी पुन्हा पंतप्रधान बनतील अशी भविष्यवाणी केली आहे. आणि त्यांचा आजपर्यंतचा अनुभव बघता तेही शक्य होईल असेच वाटतेय.
हे ही वाचा : मुस्लिम आक्रमणांपासून हिंदू धर्माचं रक्षण करणाऱ्या “नागा साधूंचा” इतिहास ..वाचा
आमचे सर्व लेख मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक | ट्विटर | इंस्टाग्राम | टेलिग्राम
आता इनमराठीच्या लेखाच्या अपडेट्स मिळवा टेलिग्रामवर जॉईन करा टेलिग्राम चॅनल: https://t.me/InMarathi
इनमराठीच्या अपडेट्स शेअरचॅटवर मिळवण्यासाठी क्लिक करा: इनमराठी शेअरचॅट ग्रुप
← प्रक्षोभक जाहिरात ते विचित्र लग्न: मिलिंद सोमण आणि वादांचा इतिहास…
पैसे काढताना एटीएम मशीन बंद पडून आत पैसे अडकले तर काय करावे
जगाला वेठीस धरणा-या या संसर्गजन्य रोगाला “COVID-19” हे नाव मिळण्याची प्रक्रिया नक्की वाचा
यंदाचा आयपीएल सिझन गाजवणारे पाच ‘सुपरस्टार’ खेळाडू
भारतीय सैन्य महागड्या गाड्या न वापरता ‘जिप्सी’च वापरतं
अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला “Like” करा
error: चोरी करणं अनैतिक आहे. असं कृत्य का करताय


महापालिकेच्या खरेदीत पारदर्शकतेचा अभाव , विरोधी पक्षांकडून चौकशीची मागणी - Marathi News | Lack of transparency in municipal procurement, demand for inquiry from opposition parties | Latest mumbai News at Lokmat.com

रविवार ९ मे २०२१
...त्यासाठीच विमान आणले 100 फुटांपर्यंत खाली, तांत्रिक बिघाडाबाबत अलर्ट देणारी यंत्रणा नसल्याचा संशय
सात महिन्यांच्या बाळाची कोविडसह ट्युमरशी यशस्वी झुंज
हे आहेत खरे हिरो; यांच्यामुळे साफ राहतात मुंबईतील मलजल वाहिन्या
रश्मी शुक्लांच्या चौकशीसाठी पथक लवकरच हैदराबादला, सायबर पोलीस जबाब नोंदविणार
परमबीर सिंग यांच्या मर्जीतील अधिकारी रडारवर, गैरव्यवहाराबाबत वरिष्ठांकडून तपास सुरू
मराठमोळ्या अभिनेत्रीने तिच्या लग्नात जे काही केलं वाचून तुम्हालाही वाटेल कौतुकास्पद
दिवसरात्र कोरोनाग्रस्तांच्या मदतीसाठी सोनू सूद करतोय जीवाचे रान, असा आहे त्याचा सध्याचा दिनक्रम
सिद्धार्थ चांदेकरची पत्नी मिताली आहे खूप ग्लॅमरस, बॉलिवूडच्या अभिनेत्रींना पण देते टक्कर
निक जोनस या गोष्टीशिवाय राहूच शकत नाही, प्रियंका चोप्रानं शेअर केलं बेडरूम सीक्रेट
कोरोनाच्या संकटात मदतीसाठी पुढे सरसावली सारा अली खान, सोनू सूदने केली प्रशंसा
LIVE - 5G आणि कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेचा संबंध काय
अमरावतीमध्ये कोरोनाची भीती संपली का
LIVE - Pravin Darekar | मराठा आरक्षण रद्द झाल्यानंतर प्रविण दरेकर काय बोलत आहेत
चेहेरा-ओठ- केस-दात यांच्या आरोग्यासाठी घ्या व्हीटॅमिन ‘सी’चा डेली डोस, लिंबाचा रस
Coronavirus: कोरोनातून आत्ताच बरे झालात, मग तातडीनं तुमचा टूथब्रश फेकून द्या; तज्त्रांनी का दिलाय हा सल्ला
Coronavirus: केंद्राचा महत्त्वपूर्ण निर्णय; कोविड उपचार घेण्यासाठी रिपोर्ट पॉझिटिव्ह येणं बंधनकारक नाही
ब्रिटन ऑगस्टपर्यंत कोरोनामुक्त होणार, वॅक्सिन टास्कफोर्स प्रमुखांचा दावा
 कोरोना उपचारासाठी आणखी एका औषधाला मान्यता; रुग्णांची ऑक्सिजनची गरज संपणार
कोरोनाकाळात मौजमजेसाठी थायलंडहून कॉलगर्ल बोलावली, पण दोन दिवसांतच अशी घटना घडली
...आणि मुख्यमंत्री थेट कोरोनाबाधिताच्या घरी पोहोचले; तब्येत, औषधोपचारांबाबत जाणून घेतले
नाशिक : 'ईडी'चे आयुक्त बोलत असल्याचे भासवून कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे अध्यक्ष दिलीप थेटे यांच्याकडे एक अज्ञात इसमाने मागितली खंडणी, गुन्हा दाखल
नागपूर : महिलेची मध्यप्रदेशात विक्री, खरेदीदारासह चौघांना अटक
मीरारोड - भाईंदर पश्चिमेला एका गुटख्याच्या गोडाऊन पोलिसांनी कारवाई करून दोन लाखाचा गुटखा जप्त केला
दिलासादायक, राज्यात आज तब्बल ८२ हजार रुग्ण कोरोनामुक्त, ५३ हजार ६०५ नव्या रुग्णांची नोंद
सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यात आज नव्याने आढळले २०१४ कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्ण; ५४ जणांचा मृत्यू
गडचिरोली : पोलिसांच्या दोन कारवायांमध्ये 7 लाखांचा मोहसडवा आणि अडीच लाखांची दारू जप्त
संजय राऊत यांनी घेतली शरद पवारांची भेट, म्हणाले, “मी निश्चितपणे सांगू शकतो की…”
ठाणे : उद्या रविवारी सार्वजनिक सुट्टी असल्याने मनपा हद्दीतील सर्व लसीकरण केंद्रावर लसीकरण एक दिवस बंद राहणार
देशातील प्रसिद्ध विद्यापीठात कोरोनाचा कहर, २० दिवसांत १६ फॅकल्टी आणि १० निवृत्त प्राध्यापकांचा मृत्यू
अकोला : जिल्ह्यात आणखी २२ जणांचा मृत्यू, ५२३ नवे पॉझिटिव्ह, ५५० कोरोनामुक्त
नाशिक : उद्या रविवारी सार्वजनिक सुट्टी असल्याने मनपा हद्दीतील सर्व लसीकरण केंद्रावर लसीकरण एक दिवस बंद राहणार
यवतमाळ : यवतमाळ जिल्ह्यात गेल्या तासांत कोरोनाबाधितांपेक्षा बरे होणाऱ्यांचे प्रमाण झाले जास्त, दिवसभरात 841 जण पॉझेटिव्ह, तर 910 कोरोनामुक्त, 20 जणांचा झाला मृत्यू
गडचिरोली : घरकुल घोटाळाप्रकरणी देसाईगंजच्या नगराध्यक्षासह 19 जणांवर गुन्हा दाखल, न्यायालयाने दिले चौकशीचे आदेश
कोरोनाकाळात मौजमजेसाठी थायलंडहून कॉलगर्ल बोलावली, पण दोन दिवसांतच अशी घटना घडली
...आणि मुख्यमंत्री थेट कोरोनाबाधिताच्या घरी पोहोचले; तब्येत, औषधोपचारांबाबत जाणून घेतले
नाशिक : 'ईडी'चे आयुक्त बोलत असल्याचे भासवून कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे अध्यक्ष दिलीप थेटे यांच्याकडे एक अज्ञात इसमाने मागितली खंडणी, गुन्हा दाखल
नागपूर : महिलेची मध्यप्रदेशात विक्री, खरेदीदारासह चौघांना अटक
मीरारोड - भाईंदर पश्चिमेला एका गुटख्याच्या गोडाऊन पोलिसांनी कारवाई करून दोन लाखाचा गुटखा जप्त केला
दिलासादायक, राज्यात आज तब्बल ८२ हजार रुग्ण कोरोनामुक्त, ५३ हजार ६०५ नव्या रुग्णांची नोंद
सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यात आज नव्याने आढळले २०१४ कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्ण; ५४ जणांचा मृत्यू
गडचिरोली : पोलिसांच्या दोन कारवायांमध्ये 7 लाखांचा मोहसडवा आणि अडीच लाखांची दारू जप्त
संजय राऊत यांनी घेतली शरद पवारांची भेट, म्हणाले, “मी निश्चितपणे सांगू शकतो की…”
ठाणे : उद्या रविवारी सार्वजनिक सुट्टी असल्याने मनपा हद्दीतील सर्व लसीकरण केंद्रावर लसीकरण एक दिवस बंद राहणार
देशातील प्रसिद्ध विद्यापीठात कोरोनाचा कहर, २० दिवसांत १६ फॅकल्टी आणि १० निवृत्त प्राध्यापकांचा मृत्यू
अकोला : जिल्ह्यात आणखी २२ जणांचा मृत्यू, ५२३ नवे पॉझिटिव्ह, ५५० कोरोनामुक्त
नाशिक : उद्या रविवारी सार्वजनिक सुट्टी असल्याने मनपा हद्दीतील सर्व लसीकरण केंद्रावर लसीकरण एक दिवस बंद राहणार
यवतमाळ : यवतमाळ जिल्ह्यात गेल्या तासांत कोरोनाबाधितांपेक्षा बरे होणाऱ्यांचे प्रमाण झाले जास्त, दिवसभरात 841 जण पॉझेटिव्ह, तर 910 कोरोनामुक्त, 20 जणांचा झाला मृत्यू
गडचिरोली : घरकुल घोटाळाप्रकरणी देसाईगंजच्या नगराध्यक्षासह 19 जणांवर गुन्हा दाखल, न्यायालयाने दिले चौकशीचे आदेश
All post in लाइव न्यूज़
महापालिकेच्या खरेदीत पारदर्शकतेचा अभाव , विरोधी पक्षांकडून चौकशीची मागणी
बॉडी बॅगनंतर आता मास्कची खरेदीही दामदुप्पट किमतीत केल्याच्या आरोप होत आहे. त्यामुळे मध्यवर्ती खरेदी प्राधिकरणाच्या कारभारावर विरोधी पक्षांनी प्रश्न उपस्थिती करीत चौकशीची मागणी केली आहे.
महापालिकेच्या खरेदीत पारदर्शकतेचा अभाव , विरोधी पक्षांकडून चौकशीची मागणी
मुंबई : कोरोनाचा प्रसार रोखण्यासाठी मुंबईतील अन्य व्यवहारांप्रमाणे महापालिका मुख्यालयात होणाऱ्या महत्त्वाच्या समित्या, महासभांच्या बैठकाही रद्द करण्यात आल्या. त्यामुळे विकासकामांसाठी तसेच आरोग्य खात्याअंतर्गत खरेदीचे अधिकार पालिका प्रशासनाला देण्यात आले आहेत. मात्र बॉडी बॅगनंतर आता मास्कची खरेदीही दामदुप्पट किमतीत केल्याच्या आरोप होत आहे. त्यामुळे मध्यवर्ती खरेदी प्राधिकरणाच्या कारभारावर विरोधी पक्षांनी प्रश्न उपस्थिती करीत चौकशीची मागणी केली आहे.
पुरणाचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी औषध व उपकरणाची खरेदी करताना वारेमाप पैसा मोजण्यात येत आहे. राज्याच्या आरोग्य विभागाने एन ९५ मास्क १७ रु पये ३३ पैशांमध्ये उपलब्ध असताना दोनशे रुपये मोजल्याचे ‘लोकमत’ने उघडकीस आणले. कोणत्याही खरेदीसाठी महापालिका प्रशासनाला स्थायी समिती आणि महासभेची मंजुरी घेणे अनिवार्य असते. मात्र कोविड १९ चा प्रसार टाळण्यासाठी सर्व बैठका रद्द करून पालिका आयुक्त, अतिरिक्त आयुक्त, उपायुक्त, विभाग अधिकारी यांना खर्चाचे अधिकार देण्यात आले आहेत.
मात्र कोरोनाग्रस्त मृतदेहांना बंदिस्त करण्यासाठी बॉडी बॅग खरेदी करताना त्यात भ्रष्टाचार झाल्याचा आरोप भाजपने केला होता. हे आरोप प्रशासनाने फेटाळून लावले तरी आता मास्क खरेदीतही मोठा घोटाळा असल्याचा आरोप विरोधी पक्षांनी केला आहे. पालिकेच्या मध्यवर्ती खरेदी प्राधिकरणामध्ये पारदर्शकतेचा अभाव असल्याची टीका विरोधी पक्षांनी केली आहे. तसेच या प्रकरणाची चौकशी करावी, अशी मागणी आता जोर धरत आहे.
मध्यवर्ती खरेदी प्राधिकरणाच्या कामामध्ये पारदर्शकता अपेक्षित असते. मात्र त्याचा अभाव दिसून येत आहे. स्थायी समिती आणि महासभेची बैठकही होत नसल्याने प्रशासनाला कोणी जाब विचारणारे उरलेले नाही. त्यामुळेच असा मनमानी कारभार सुरू आहे.
विरोधी पक्ष नेते, कोरोनाग्रस्त मृतदेहांना बंदिस्त करण्यासाठी बॉडी बॅग खरेदी करताना त्यात भ्रष्टाचार झाल्याचा आरोप भाजपने केला होता. हे आरोप प्रशासनाने फेटाळून लावले तरी आता मास्क खरेदीतही मोठा घोटाळा असल्याचा आरोप विरोधी पक्षांनी केला आहे.
हाफकिन संस्थेने खरेदी केलेल्या मास्कपेक्षा दुप्पट किमतीत महापालिकेने मास्क खरेदी केले. यावर मे महिन्यातच आवाज उठवला होता. बॉडी बॅग खरेदीतील घोटाळा प्रकरणी दोन वेळा निदर्शने केली होती. तसेच मुख्यमंत्री आणि पालिका आयुक्तांना पत्र पाठवून चौकशीची मागणी केली आहे. मात्र अद्याप याबाबत कोणतेही ठोस आश्वासन मिळालेले नाही.
वाचकहो, 'लोकमत'ला टेलिग्रामवर फॉलो करताय ना... अजून जॉईन केलं नसेल तर क्लिक करा ( @LokmatNews ) आणि मिळवा महत्त्वाचे अपडेट्स अन् ताज्या बातम्या
गोरेगाव येथील सिद्धार्थ रुग्णालयाची पुनर्बांधणी; ११ मजले, तीनशे खाटा
 राज्यात ११ लाख १७ हजार ७२० रुग्ण झाले कोरोनामुक्त
CoronaVirus News : मास्क न लावणाऱ्या १८,११८ नागरिकांवर कारवाई, 6 महिन्यांत तब्बल 60 लाखांचा दंड वसूल
CoronaVirus News : माझे कुटुंब, माझी जबाबदारी मुंबईतील ७ लाख घरांपर्यंत पोहोचले पालिकेचे पथक
“माझी मुंबई” महिलांसाठी सुरक्षित आहे का
...त्यासाठीच विमान आणले 100 फुटांपर्यंत खाली, तांत्रिक बिघाडाबाबत अलर्ट देणारी यंत्रणा नसल्याचा संशय
सात महिन्यांच्या बाळाची कोविडसह ट्युमरशी यशस्वी झुंज
हे आहेत खरे हिरो; यांच्यामुळे साफ राहतात मुंबईतील मलजल वाहिन्या
रश्मी शुक्लांच्या चौकशीसाठी पथक लवकरच हैदराबादला, सायबर पोलीस जबाब नोंदविणार
परमबीर सिंग यांच्या मर्जीतील अधिकारी रडारवर, गैरव्यवहाराबाबत वरिष्ठांकडून तपास सुरू
पॉकेटमनीतून जे. जे. रुग्णालयाला ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर; पौडवाल कुटुंबातील लहान पिढीची सामाजिक बांधिलकी
पंढरपूर विधानसभा पोटनिवडणूक निकाल 2021
कोरोना संसर्ग रोखण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे 'संपूर्ण लॉकडाऊन', हे काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांचं मत पटतं का
हो, लॉकडाऊन हाच उपाय आहे नाही, लॉकडाऊन परवडणारा नाही
हो, लॉकडाऊन हाच उपाय आहे (1998 votes)
नाही, लॉकडाऊन परवडणारा नाही (1202 votes)
PICS: ग्लॅमरसच्या बाबतीत बॉलिवूडच्या अभिनेत्रींना टक्कर देते ही मराठी अभिनेत्री, पाहा घायाळ करणाऱ्या अदा
Coronavirus : कोरोनाकाळात मौजमजेसाठी थायलंडहून कॉलगर्ल बोलावली, पण दोन दिवसांतच अशी घटना घडली
Coronavirus:...आणि मुख्यमंत्री थेट कोरोनाबाधिताच्या घरी पोहोचले; तब्येत, औषधोपचारांबाबत जाणून घेतले
 अभिनेत्रीचे अपहरण करून तिच्यावर कौमार्य चाचणी करण्यासाठी टाकला दबाव
आजही मोठ्या प्रमाणात इंटरनेटवर सर्च होतो Sai Tamhankar चा 'हे' फोटो
सिद्धार्थ चांदेकरची पत्नी मिताली आहे खूप ग्लॅमरस, बॉलिवूडच्या अभिनेत्रींना पण देते टक्कर
निक जोनस या गोष्टीशिवाय राहूच शकत नाही, प्रियंका चोप्रानं शेअर केलं बेडरूम सीक्रेट
ब्रिटन ऑगस्टपर्यंत कोरोनामुक्त होणार, वॅक्सिन टास्कफोर्स प्रमुखांचा दावा
 जाळीदार टॉपमध्ये 'कांटा लगा' गर्ल शेफाली जरीवालानं केलं फोटोशूट, फोटो झाले व्हायरल
 एका आजाराच्या भीतीने आई-वडिलांनी जन्मताच टाकून दिलं होतं, आता बनली जगातली टॉप मॉडल
वास्तुशास्त्राप्रमाणे घरात बाग बगीचे कोणत्या दिशेला असावेत
LIVE - 5G आणि कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेचा संबंध काय
मच्छिन्द्रनाथ यांनी गोरखनाथांना दंड का दिला
अमरावतीमध्ये कोरोनाची भीती संपली का
LIVE - Pravin Darekar | मराठा आरक्षण रद्द झाल्यानंतर प्रविण दरेकर काय बोलत आहेत
घरच्या घरीच जाणून घ्या फुफ्फुसांची क्षमता
अर्पणाचा प्लान यशस्वी होणार का
अंकशास्त्रानुसार जोडीदार कसा निवडावा
...त्यासाठीच विमान आणले 100 फुटांपर्यंत खाली, तांत्रिक बिघाडाबाबत अलर्ट देणारी यंत्रणा नसल्याचा संशय
सात महिन्यांच्या बाळाची कोविडसह ट्युमरशी यशस्वी झुंज
मराठ्यांसह अनेकांचे आरक्षण धोक्यात, मराठा क्रांती मोर्चाने मांडली भूमिका
इतर मागासवर्गाच्या सर्व सवलती मराठ्यांना द्या - चंद्रकांत पाटील
इंग्लंड दौऱ्याआधी टीम इंडिया राहणार आठ दिवस क्वारंटाईन, कुटुंबाला सोबत घेऊन जाण्यास परवानगी
दुसऱ्या लाटेमध्ये महाराष्ट्र लढतोय चांगली लढाई; मोदींकडून कौतुक; मुख्यमंत्र्यांनी मानले केंद्राचे आभार
देशव्यापी नाही; पण 20 राज्यांत लॉकडाऊन, अनेक राज्यांमध्ये निवडणुकीनंतर बिघडली परिस्थिती
कोरोनावर आणखी एक औषध; ‘डीआरडीओ’ने बनविलेल्या औषधाच्या आपत्कालीन वापरास मंजुरी
देशात कोरोनामुळे १ ऑगस्टपर्यंत दहा लाख लोकांचा बळी जाण्याची शक्यता, ‘लॅन्सेट’चा अंदाज
नासाने टिपली हेलिकॉप्टरच्या पात्यांची भिरभीर, प्रथमच मंग‌ळावर रेकॉर्ड झाला आवाज
अकरावी प्रवेशासाठी सामायिक प्रवेश परीक्षा जुलैमध्ये ऑफलाइन पद्धतीने होण्याची शक्यता


नरखेड गाव | थिंक महाराष्ट्र!

नरखेडचे श्री सिद्धेश्वर देवस्थान
सीना आणि भोगावती या नद्यांच्या मध्यभागी असलेल्या परिसरात नरखेड हे गाव आहे. मोहोळ -बार्शी रस्त्यावरील मोहोळपासून तेरा किलोमीटर अंतरावर बसलेले नरखेड हे सात-आठ हजार लोकवस्तीचे गाव. सिद्धेश्वर हे त्या नगरीचे ग्रामदैवत. तेथील शिवलिंग म्हणजे 'श्री सिद्धेश्वर' होत.
समज असा आहे, की ते गाव प्रभू रामचंद्रांच्या पदस्पर्शाने पुनीत झाले. एवढेच नव्हे; तर साक्षात प्रभू रामचंद्रांनी ते लिंग तेथे स्थापन केले. त्याची पार्श्वभूमी अशी; रावण हा महान शिवभक्त होता. त्या शिवभक्ताचा अंत रामाकडून झाला आणि रामाचा विजय झाला. रामाने स्वतःकडून पातक घडले आहे असे समजून त्यातून मुक्तता मिळवण्यासाठी अयोध्येला पोचेपर्यंत ज्या ज्या ठिकाणी ते विश्रांतीसाठी थांबले त्या त्या ठिकाणी त्यांनी शिवलिंगाची स्थापना केली. त्या अनेक शिवलिंगांपैकी एक शिवलिंग नरखेड येथे आहे
सोशल मिडिआ अकाऊंटने रजिस्टर व्हा
अधिक संकेस्थळांसाठी इथे क्लिक करा..
लॉगिन करा ओनलाइन डोनेशन द्या
सर्व हक्क 'व्हिजन महाराष्ट्र फाउंडेशन'कडे राखीव


सराईत गुन्हेगाराची हत्या… – Nashik News – Nashik Calling

नाशिक (प्रतिनिधी) : देवळाली गावात राहणाऱ्या सराईत गुन्हेगार संजय बबन धामणे (वय ४५) याची हत्या झाल्याची माहिती आहे.
संजय धामणे हे काल (दि.१८) रात्री साडेदहा वाजेच्या सुमारास इगतपुरी येथे असलेल्या घरी जात असतांना टोळक्याने त्यांच्यावर हल्ला केला. धारदार शास्त्राने वार केल्यामुळे तो जागीच ठार झाला. याप्रकरणी इगतपुरी पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला आहे.
कर्ज मंजूर झाले असून तारण म्हणून सोन्याचा हार पाहिजे सांगत लूट ; घटना उपनगरची
मनसे प्रमुख राज ठाकरे अयोध्येला जाणार
नाशिक जिल्ह्यात शुक्रवारी (दि. २३ एप्रिल) इतक्या कोरोना पॉझिटीव्ह रुग्णांची वाढ; ४९ मृत्यू
जिल्ह्यात आजपर्यंत ६५ हजार ६३५ रुग्ण कोरोनामुक्त; ७ हजार ६५० रुग्णांवर उपचार सुरू
हृदयद्रावक : मोकाट श्वानांच्या हल्ल्यामुळे ९ वर्षीय बालकाला गमवावा लागला एक पाय…
महापालिकेच्या बिटको रुग्णालयात १५ व्हेंटिलेटर धूळ खात….


Ranveer Singh Caught Kissing Deepika Padukone In Public | OMG ! रणवीरने खुलेआम केले दीपिकाला किस, पाहा छायाचित्रे - Divya Marathi

आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत
ADS Free बातम्या वाचण्यासाठी आताच इंस्टॉल करा दिव्य मराठी अ‍ॅप
 रणवीरने खुलेआम केले दीपिकाला किस, पाहा छायाचित्रे
दीपिका पदुकोण आणि रणवीर सिंग दुबईत सीक्रेट डेटवर गेल्याच्या बातम्या ताज्या असतानाच आता दोघांच्या या नवीन छायाचित्रामुळे आगीत तेल ओतण्याचे काम केले आहे. दुबईच्या एका नाईट क्लबमध्ये रणवीर दीपिकाला चक्क किस करताना दिसला.
गेल्या काही दिवसांपासून रणवीर आणि दीपिका डेटिंग करत असल्याची चर्चा होती. मात्र रणवीर आणि दीपिकाने या बातम्या केवळ अफवाच असल्याचे म्हटले होते. पण आता त्यांच्या या नवीन छायाचित्रामुळे त्यांच्या डेटिंगच्या बातम्या अफवा नसल्याचेच स्पष्ट होत आहे.